Әуезов М. Қилы заман

TVЛ ПАР ШАБЫС, Т У Г Ы Р Л Ы БИ1К (« К и л ы заман» туралы о й уз!ктер1) Y jibi суреткердщ отызга толар-толмас жасында ойын тербетш, журегш козгатан канды окига туралы атакты туынды Кдркара KeTepLniciHiHэл1 кайты-коламтас ьт кещлдерден басыла коймаган,K03ÍMeH кергендердщ 6ipa3bi ата конысын тастап, ipre-деп К^>1тай жерше ауып кеткешмен, деш екс1к-нала-сын кешрепнде туйш, энге косып, жырга айналдырган,кетертс басшылары жайлы анызра 6eprici3 акикат елшпнде гулеп турман 1927 жылы жазылган болатын. Каркара кете purici туралы ресми идеологияньшкезкарасы ауып-тегшп, кырык, турл! бата бершш, аки-каттьщ тоны элденеше айналдырылып жаткан туманымен кумэш к;алын кезевде жас Эуезовтщ мундай ултнамысы мен халык KacipeTÎH мейлшше ащы, барыншашыншыл eTin керкем баяндауы, сол дэу1р, сол кезеннщтуррысынан алганда да, бугшг! заманньщ квркемджелшем бшгшен кдратанда да, нагыз суреткер ерлш едь Бул, сайып келгенде, отарльщ езпнщ адам тезпсгзкиянатын, кданаткд барар жолдаты пенделж элспдтктер250

мен озбырлыктардыц бет-пердесш жаркыратып ашарулкен эдебиетке рана тэн керкем дж тэситдерд1 м олы -нан пайдаланран, шырарма жаратудьщ элемдж дедгейгекетеритген улт топырарындары орасан улг!с1 едь Кудалаудыд курыгы кутырынып турган киын кезед-де улт санасын тэрбиелеуге, халкымыздьщ езш -ез1 сак-таута, ез болмысын, ез б т м ш танура, танытура умтылранэрекеттершщ кел-кеслр айдынынан жазушыньщ жаскан-бай, тартынбай, тардыры кекпарра тусш турран 1ргел1 де,курдел! такырыпка баруы суреткер ойы мен муратыдыдтеренднш, кендйш байкатса керек. Бул осыган дешьгпжазушы каламы на шырай бер1п, сахараныц алуан-алуанокигаларына шынайы улттык ред, улттык накыш, улт-тык мшез уялатуда айрыкша р о ль ойнап келген кунарлытш мен шурайлы сез колдаду улгю ш жаца айдынра —осыган деш н эдебиет1м1зде ушыраспаран кецютпскеалып шырудыд талпынысы екенш айрактайды. Эуезовкаламыныд к1б1ртж бшмес к ед тынысты баяндауыдаланыд терт мезплше тэн бояуларын беруде, уш ы-киыры ж ок сахараныд сан турл1 суреттерш ернектеуде,кайталадбайтын казакы характерлерд1 сомдауда, солкездщ езш д е-а к хас шеберлерге тэн бшкке кетерш -геш «К,ыр э д г 1мслер)», «К,аралы сулу», «Крргансыздыдкуш», «К ек се р е к », «Кэдр суреттер1», «Ескпйк к е л е д -кес!», «Кдм юнэл1?», «Жет1м», «Барымта» тэр1зд1 керкемэнпмелершен тайга тадба баскаддай анык керш едьЭпикалык баяндаудын тек Э уезовке рана тэн табираты,сипаты белек, салран жерден м ен мундалап ушрш екетеркасией казак, керкем эдебиеттшд багына жаралран улытулганын келгенш е гасырдыд елед-алан басындары аякалысыныд ез1-ак айтып т у р р ад д ай едь.. Бул улт топырарында пайда б олга д ¥л ы кубьшыстыдалгашкы тулпар шабысы, тугы рлы б и т едь де иетдоесйытлша йкэ лшемэ мд 1шк ешл,ш юрпияз 1эслт 1едмуднщи е л еборс1мареансаытдтарбафджд еанс емдепер 251

Эуезовтщ суреткерлж калыбынын бекш, ерюшщкецекпнде ерекше кезге тусетш 1927 жылы жазылтан«Килы заман», «Караш-Кдраш окитасы» повестершщкаламгер шыгармашылытында да, жалпы казак эдебиепдейтш алып кещсткте де алар орны айрыкша. Епз-д щ сьщарындай елестейтж бул ею туындьща еткентасыр басындагы Жетюудыц ен 61р сулу да керпсп тер1—Алатаудьщ кальщ койнаулары суйсше суреттелш, осыещрде болган орасан тарихи окигалардыц трагедиялыкрещ мен сипаты барынша терец баяндалады. «Килы заман» повес! жазушынын отызта дейшпжазган туындыларынын ¡шшдеп ен курделкл. Казакем1рш элемд1к контексте карастыра отырып, белгий бфтарихи сжигалар мен тарихи тулталардын ем1рш, ащытатдырын шыншыл суреттеуге каршадайынан калып-таскан суреткер каламы Кдркдра топыратында болтанканды окитаны эдеш тандап алган тэр1здь Кетерипстщ себеп-салдарын ашуда айкай-сурен,жадатай ураннан гер1, жумыр бас пендете тэн пэлсафа-лык сипаттарта кеб!рек мэн бершедг Жер мен адамньщ,кек пен жаннын, байланысын танытар нэзгк шр1мдердшкеб1рек талкыта тусу1, отарлык озбырлыктын аста-рын ашар ауыр-ауыр окигаларга автордьщ жасканбаибаруы соньщ дэлелт А рысы терен,, айдыны кен баяндау-дьщ канатын барынша кен; жаюына мумюндж беретшбул эдю Кдркара кетерипсшщ салдары мен себебшадамдардыц жан дуниесшде болы п жаткан булкыныстармен сшюшстер кецютшнен кеб!рек 1здеуге кемектеседг Турасын айту керек, архив коржынында жаткандеректерге, окитаны кез1мен керген адамдардыц айтуы-на ден койсак, Жет1су жершдеп бул кетершсте каназ тегшмеген. Мындатан жылдар бойы бабаларынынбабалары ауасын с1м!рш, жерш басып, осы арада квгерш-кектеп, урпак суйш, ем1рш жалтап келе жаткан ел мен252

осынау бай, кунарлы, кер1кп елкенщ басынан нендейкезендер етпедь Казак- казак болгалы, улт рет1нде жогалып, жойылыпкетпей, осы кец байтак улы Даласына юндшн байлапкеле жаткан бар ест1 ем1р!нде зобалацныц, эдигетслздж-тш, кан-кыррын сорыстардын талайын керш келедьСол улы Даланьщ б!р улы ггушпары — Жепсу жершщ дебасынан кешпеген1 жок Иэ, 1916 жылгы казак, ж ерш щ киыр-кдырын кедкамтып, Ресей самодержавиесшщ ойын калтырат-кан улт-азаттык; кетериисшш; халык, eмipшe калдыр-ган табы кальщ. Кейбхр дерек кездерше суйенсек, осытустагы кетерипс салкынынын ел ем1рше калдырран1з1 адам сенпсьз. Ауыл- ауыддары, едщ мекендер1 тырызорналаскан, жартылай отырыкдны, жартылай кешпел1улпде жада расыр босагасын аттаган кертют, керкемелкеден осы жылы Кытайра карай 300 (уш жуз) мындайадам ургккен. У ш жуз мыцнын ею жуз елу мындайы казак,,елу мьщнан астамы кыргыздар... Ойланып кер1щзпп... Ушжуз мьщ тардыр. Анау-мынау к1цп-г1р1м б!р улттьщ саны.Берп беттег1 кетеринстш ерт1 жайылган тау, тасындакемус1з калган, елген-жггкен кандастарымыз каншама?! Аш ы нган кезге кдн тырылады. Кдн кекн оятса, кезкеруден кал ады. 1916 ж ы лры Кдркара м ен Каракол, Шшпек пенТокмак, Касте к пен Жаркент, Капал мен Кексу, ЭулиеАта мен Созак, Торрай мен Ыррыз, т.т. вщрлерде болганулттык-азаттык сипаттары жалл ыхалыктык кетерипсошактарынын б1ршен саналатын Кдркара кетерткптуралы ез басым бала кун1мнен естццм. Элемнщ алтын-шы белегш е тендес! жок империя орнаткан «мурттыкесем» бакилыкка аттанранымен, ол орнаткан катал тор-тшке калт барынып уйренген елдщ елушнл жылдардыншпндег1 ем1рш елестетш кердазнп... 253

Эрине... Ед эуел1 кезге сорыстан сон енд1-енд1 есшжиып, ез колы ез аузына жете бастаган кыр ем!ршщелестер1 кумэнс1з. Асланы шымкай, ашык, адамдарыда адал, есеп-кисабы жок, бipi-бipiнe колкабыс жа-сауга умтылып отыратын ко дыр ттршипк кешкен конырауылдар... К,одыр тау, коныр даланын иелер1 — конырмшезд1, кодыр куртел1 эжелер мен коныр шапандыаталар... К,одторы т1рштк... Кдзандагы сутш сапырыпотырып, коныр куртел1 эжем — улы эжем —Оразалыныншешес1, экем Мыркасымньщ эжес! — Мактым энпмеайтушы едь.. Эжемнщ эдг1мес1 маран б1р турл! терюнше кайгы-мунуялаган казакы сарындары коне-кене кундердщ кенер-мес энщцей болып естшетш. Кдркара... Кдйкы... Эдшбектщ Акшокысы...Ереуштебе... Туздын басы... Мынжылкы деген жер атау-лары эжемнщ аузынан шыкканда элдеьамнен коркып,жасырынып, жасканып, сыбырлап, куб1рлеп шыгатын-дай едр.. Ж ер ошактыц отын карыстырып отырып,кимешепнщ ушымен байкатпай кезшщ жасын сур-тетш... Суртетш де... «Кдйран ел1м, Албаным, Каркараныжайлатан, жагалай бие байлаган...» деп элдеб1р узакдастаннан жатка уз1щц айтатын... «Жэмецкедей шешенд!булбулдай тЬп сайраган, ¥зак дайын батырды куш-ж!гер1кайнаган, Жадабайдай болысты боталап кез1 жайнаган,Эдшбектщ Курманьтн мьщшртып жылкы айдаран...» депбарып, ак патшаны, орыстыд улырын каргайтын жырдынб1р тусы «Басшыларын Албанныд Кдраколга айдаран»деп ышкьшып барып б1тетш... Сексеннщ молынанаралап кеткен кэр]' эжем муная таусылып терюнш ескеалатын. «Жылкысыныц арты Туменбайдьщ булагынасуатка тускедде, Туменбай сазыныц кара суы тартылыпкалатын, аузымен кус тютеген Эдшбектщ ерке кызы254

Мактым ед1м», деп кеюреп каре айырылатын. «К,аркаракыррынына катысып, ел бастаганы ушш Э д тбек тщбалалары Карман, Дэмен сек±пцц кокжалдар атылды,куылды, урпары тоз-тоз болды. Мш е, атагы жер TipereHтукымнап 6ip туякты керуге зар болып отырысым мы-нау», деп егшетш эз ана. О н-он 6 ip жастары баланын жадында «КдркдраKOTepL/iici» дейтш урым алгаш осылай оянды. Булкыррын, бул сорыс менщ бейкунэ, бала мшезд1 санамданайза, кылышын жаладаштап, ат уетшде куйрытыпбара жататын кш батырлардын ала шапкыны болыпелестейтш... Бэрщ елестетсем де, менщ жаныма, журе-riMe осыншама кел-кес!р казынаны кондырр-ан Kepiэжемд1 кыз калпында елестете алмай, киналушы ед1м...Акыры, со л «кыз болып елестей алмай» менщ жадымда«коныр куртел i» эже болып сакдалран Эдшбектщ кызыМактым T0pKÍHÍH аузынан тастамай журш, 1958 жылыкудай ко скан косагы, CereTi баласына аты мэл1м атактыБайсешт бидщ улы —токсан жет1 жасаган 0м1рден т о р ы зжыл бурын каз1рг1 ¥йрыр ауданына карасты «Бакагаш»ауылында дуние салды. Кеш н Мухтар Эуезовтщ атакты повесшщ желю]менпьеса жазу кез1нде архив кужаттарынын Лппненкездест1рдхм. Шынында да, улы эжемнщ 6ip бауыры— Танатар болысы Эдшбекулы Курман К,аракол турме-сшде атылран алрашкы он жетшщ 6ipi болып шыкты.«К илы заманда» аты аталмаса да, улы эжемнщ айтуыменбейнес1 санамда калыптаскан, менщ Каркара туралыойымнын твршде сакталран Курман Эдшбекулы дейтштуп нарашымды шэшттер TÍ3ÍMÍHe ойша косып журемш. М е н щ «К,аркара K e T e p ú iic i» дейтш урыммен жузде-cyiMe себепкер болран e n z iiri 6 i p ею адам —нарашы эже-лер1м Ж эм илэш апа мен Жэжем. EKeyi де елге сыйлы,энимеге жуйрж, мшезд! K ic u ie p едг.. 255

Улкен нагашымыз — К^дайбергенулы Жацабай туралы эцпме кеп. Коп эцНменщ непзгшершщ б1р1 — б1здщ втцрде алгашкы терт кластык орыс-казак мектебш («Тогыз-б^лак» дейтш едщ мекенде) еткен — жиырмасыншы гасырдьщ басында, жобамен 1931- 1940 жылдары салдырган зерек клсл болганы. Екшипс1 — орысша хат таныган, оцы-солын жак,сы бшетш, ортасына сыйлы ктс1 болтаны. «К,оржын-коржын ютап :устаган бтмдар адам болтан» дейтш келш! Жэмилэш апаммаркам... Кудайберге нрш Жацабай 1916 жылгы кандыокигамен Крцырбержтщ болысы болып токайласкан.«Жас кеткенше, сары тют1 бас кетсш», деп Жэмецке менУзактьщ, Казыбек пен Турлыкожанын, Диханбай менСержбайдьщ катарынан табылган. Кдпыда колга тусш,алташкылардьгц 1шшде Каракол турмес1нде атылган. Осы орайда, Жэжем маркумнын аузынан ест1ген б!рэцпме-ацызра берпсгз окига ес!мнен кетпейдг Карак;ол турмесшдегшер, к;азак-кыртызы бар,кортанды бузып шыгады да бас саугалап, уй-уйд1, кора-коранысагалапкашады. Карман Эдшбек^лыЖацабайдыцкайнагасы екен. Карман екеу1 б!рге кашкан... К¥Рманокка ушьтп, Жацабай екеу! Жандбайдыц б!р татар тамы-рыныц уйше келедг Курманнын; жаны узЬгедь Кугын-шылар келедь Жацабай етп-женд1, 1р1, толык юс1 болтанкершед1. Татар тамыры Жацабайды тандырга жасыр-гысы келед1. Жацабай тандырдьщ аузына сыймайды...Татар саскдпынан «Эжетханага тыгыл» деген. СондаЖацабай турып: «Тамыр-ай! Ажал тура келд1 бхлем.Жацабайдын; суйеп эжетханада кдлыпты болмасын.Уйще бар. Кдрсы алайын ажалды» деп, кубылага караптурыл, ез жаназасын езх шыгарыпты. Кугыншы солдат-тардыц мы лты ш атылмай, е с т ерд1 кылышпен шапкы-лап елт1ршт1... Былай шыга бере элг! ею орыс б1рш-бгр1256

шауып елт1ршт1...» дейтш терец курсшш отырып жатканжерщ жайлы болтыр Жэжем... 1984 ж ы лы жолым тусш Каракол га бардым... Касымда балаларымньщ анасы — Фаукен, кызым —Эльмира, улдарым —Багяан мен Еркебулан бар. Каракол кешелершен сурастырып журш, ана гасыр-дын басында салынтан еск! турмеш таптык- М усылманм е ш т н щ (кешн салынтан болуы мумкш) касынаорналаскан орыс патшасыньщ есю турмес1 бузылакойматан екен. ¥лы Мухацныц — Мухтар ОмарханулыЭуезовтщ «К д лы заманында» туртандай орнында тур...Эт турме кершедь.. Соны ест1генде журепм селк етекалды. Мепптке юрдж. Адам аз екен. Кошлге алтан улкенпарызды орындадык. Садака, п тр д 1 адал телеп, мешгг-тщ молдасына куран окыттьтк. 0з1м бшетш арты-берпаталарым мен эзиз журекп аналарымньщ катарынаКаркара кетерш сш щ Ж эм енке, ¥зак, Жацабай, Кур-ман, Турлыкожа, Нуке, Бш эл, Эубэкхр, Диханбай,Кэрбоз, Казыбек, Жанпешс, Сержбай сеюлд1 ес1мшбшетш ел кад1рл1лерш костым. Б>ухтарыныц ел жадындажацтыра беруш титед1м. С ол ж ы лы Мухацнын мен сахналатан атакты повеслакадемиялык театрдьщ репертуарына еюннп рет к !р т ,таты да койылмай калды. П ьесаны н жазылуына т т е л е й себепкер болтанАсекен — маркум Аскар Сулейменов пен пьесаны сахнаташытартысы келш шырылдатан Эубэюр Рахимов ренжш-ренж!п койды. Пьесанын, алташкы нускасы 1979 жылыдуниеге к елш едг Екшип нускасы 1981 жылы Пицунда-да жатып, кдйта жазылды. К о йыл тан жок. Осы нус ка(екшнн) вз1ме унайтын. 1987 ж ы лы маркам, талантты режиссер Кады рЖетшсбаев бшек сыбанып юрюп. 0ы н ш ке орай, 257

спектакль репетициясы к,ызу дайындык кез1нде токдатылды. « К,а:зак ултшылд ыгы нын» кайнап тартан жылдары. Неге токтатылганын ешюм айтпады... ¥лы суреткердщ 90 жылдыгына багышталган Жетшсбаев спектаклшщ жолы орта жолда узшдг «Кдлы заманньщ» 1928жылы авторымен косажауапка тартылып, турмеге камалуы аттай 44 жылга созылса (1972 жылы «Новый мир» журналыныц 6-санында Шъщгыс Айтматовтыц алгысвз'шен жары к; квргенге дейт), онын сахнага барар жолы да 18 жылга созылды. Калын журт сарыла куткен «Кдлы заманныд» ел кецшнен шыккан сахнальщ к,ойылымын жузеге асыру пьесанын алгаш- кы нускдсынан бастап, барын салып жупрген Эубэк1р Рахимовтыд мандайына жазылыпты. 1997 жылы улы суреткердщ 100 жылдык MepeKeci кезвде М.Эуезов атындагы акадсмиялык драма театры- ныц сахнасында спектакльдщ премьерасы ойналды. Жас Эуезовтщ албырт сез1м1 мен намысшыл ойынакозгау салган ем!р акикаты, тарих шындыгыньщ айды-ны капай кед болса, оныц hípímí де соншама терец едг..Керкем шыгармада емхр кед1сттнде болган кан-кыргьшмен киьш окигалардьщ бэрш тольщ кдмту мумюн емес,api кажет! де шамалы ед1. Тау журтыныц тагылымы мол ерлж куресше барынты-шынтысымен берше гашык, болган улкен парасатиесшщ эр образды сомдауда катты 1зденгенш, api«жауын-жауынныц арасынан жол тауып шыгу» ушш,ара-тура уак;ыт идеологиясы усынар «таптык сипаттагы»эскизд1 линияларды да шебер KipicTipin отырганын ке-рем1з. Болашак, «Абай жолына» барар сокпактардыналгашкы сурлеулерш ацгаргандай боламыз. Бул, acipeceДаулетбакдыд бейнесш сомдайтын шагын уз!нд1 мен¥зак, —Тудгатар кдктыгысынан айкын кершедь Жазушы0Mip сурген кезеднщ кез1мен кдрайьщшы. Уак,ыт, заман258

идеологиясынын, езш «суршдгрш» етш, керкемдгк пенсулулыктьщ м энгш к катидаларына бой урган к,олтацбаменмундалап турран жок па?! Бэкейдщ аянышты ©л!м1,кешпел1 еркениеттщ сонры б е с т н тербеткен казак,корамынын, к;айталанбас к;алыбы, жолынан шыкдасМ1нез1, ел емгрше б!рте-б1рте дендей енш келе жатканаярлык пен эккииктщ, торышарлык пен топшылдык,-тын жана сипатты кepiнicтepi... Сондай-ак, шырарма-нын керкем дж келбетш, абырой-беделш аныктайтынАкжелке, Хлыновский тер1зд1 патша шенеушктер!,Жеб1рбаев, Рахымбай тэр1зд1 аярлы к пен айланьщ иелер1—Эуезов каламыньщ ш еб ер лтн танытар кунарлы беттер1екеш шубэспз. Иэ. Кара орм ан казактьщ басына талай келш, талайкеткен кезспз бактын 1916 ж ылы ел к е н т мен санасы-нан катты ур!ккеш акикат. Бак; елден уркш кана коймай,елдщ е з 1 ерю1 тарылып, езеп ертенш , кщщк каны тамранкасиетр1 туран жершен, туган топырарынан удере кеш кенкезеш ж айлы шыгарма жазу бугш жсцш болып кершу1эбден ыктимал. 0з кезшде езегш ерт болып шалган1916 ж ы лды н ем 1р акикатын жазу бас бермес «асаудыжуасытумен» 6¿рдей болтанын несхне жасырамыз. М ухтар Эуезовтщ «Килы зам аны » осындаи к;атпарыкалын, жуг1 ауыр окдга жайлы жазьшган батыр шыгар-ма. Ж анын шуберекке туйш, е зш курмалдыкка арнаганбатырлар м ен батылдар жайлы баскаша жазу мумк±н деемес едг Арры-берг! дэу1рлер кеипнде талай шац к;ауып барып,ойын гузеп, бойын пктеген ултымыздын улы тарихындаел абыройын аспандатып, рухын бшкке кетерген, алашжуртынын аркасын аяздай карып, айбынын жаныган улыокигалардын б1р! жайлы жазылран бул туынды кай деу1р,кай кезенде де ултты тану мен суюдщ, улт ушш кайтыру 259

мен мудаюдын, упт ym ítí мен сетм ш аялаудьщ мэцгшк багдар жулдызы болары даусыз. «0л1 риза болмай, ripi байымас» дейд! дана халкымыз. Рухы Каркдраньщ аспанын кезгешмен, аманат-тагы- лымы мен тарбиес1 ^рпакдар ойын, санасын тербер iteHÛi тертндеп багдар-жулдыздын жарыгына караган сайын» ел!м деп ешреп, ерл1кке бас тхккен, ездерш шэштокке арнаган улы бабалар рухы KeKiperiMi3re конакдарына, ел ертещне урпагымен, ултымен 6ipre барарына сенем1з. Бугш де, ертен де солай болады... Бгзден кешн келетш урпакдар да сол киел1 де касиегп баедар-жулдыздьщ жарьнына кез tí repi хак;. Кез Tirin турып, елi, жер1 уппн жанын жадыга салган бабалардьщ ерлтне cyftcmepi, елдж мураттарын улп eTepi шубэспз. Нурлан ОРАЗАЛИН, Казахстан Жазушылар Одагы баск;армасыныц Toparасы, К,азак,стан Мемлекеттт сыйлырыныц лауреаты. Шыде, 2006жыл.260

МАЗМУНЫШ. Айтматов. «КДЛЫ ЗАМАН» (А л гы сез орнына)...................5 «КДЛЫ ЗАМ АН » (П овест ь)I 12I I 33II I 48IV 58у .....................................................................................78V I 98VI I 119VII I 131I............................................................................................X 162X 177Е. Дуйсенбай. TYCIHIKTEP.................................................. 209Г Ы Л Ы М И TYCIHIKTEME.................................................. 214«КАЗАХСТАН» БАСПАСЫНЬЩБАС РЕДАКТОРЫ F.MYCIPEIIOB ЖАЗГАН АЛГЫ С03 ....222Э. Ш Э Р1П О ВТЫ Ц АЛТЫ C031..........................................224Т. Жексенбай. 1916 ЖЫЛТЫ КДРКДРАК0ТЕР1Л1С1 ЖЭНЕ «КД1ЛЫ З А М А Н » ПОВЕС1................ 227Н. Оразаушн.Т¥ЛПАР ШАБЫС, Т¥ТЫ РЛЫ БИ1К............... 250

Мухтар Эуезов КИЛЫ ЗАМ АН Шыгарчашылыктоп: ЭбЫбеков НурланКуныпияулы КэЫрбек (топ жетеютсп) Медеубекулы Сагатбек Нургожаев Жсщыпжаи НурпеШсов Талдыбек ТЫеубаев Ш эмекРедакторы К,ызжгбек Эбд1г'аник,ызы Керкемдеупд редакторы Кенжегазы Айтжуманулы Суретий Же/{к: Какенулы Беттеген Куаныш ЭдЫгазин

ISBN 978-601-7828-16-5 ?860t 7 62S1S5 Басуга 21.06.2016 ж. к о л койыдды. К,алыбы 84х 108‘/37. Б асы лы м ы офсегпк. K apin rypi «D S Times». Б асп а табагы — 16,5. Таралымы 1000 дана. Т а п с ы р ы с № 749 «Ан Арыс» Ж Ш С , 050000, Алматы каласы, Абы лайхан дацрылы, 105. Тел.: + 7 (727) 272 51 84, 261 60 67, факс: + 7 (727) 261 62 13Тапсы ры с берушшщ дайын ф ай ллары н ан басылыгг шыкты.