แผนการจัดการเรียนรู้วิชาคณิตศาสตร์ ป.6

197 5. ประโยคสญั ลกั ษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 6. ประโยคสญั ลักษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 7. ประโยคสญั ลักษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 8. ประโยคสัญลักษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 9. ประโยคสัญลักษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 10. ประโยคสญั ลกั ษณ์ ________________________________ ตอบ ____________

ใบงานท่ี 4.3 198 เรอื่ ง โจทยป์ ญั หาเกีย่ วกบั ทศนิยม เฉลย คำช้ีแจง : เขยี นประโยคสญั ลกั ษณ์และหาคำตอบ 1. คำตอบมหี ลากหลาย ขนึ้ อยู่กับดลุ ยพินจิ ของผสู้ อน ประโยคสัญลกั ษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 2. คำตอบมหี ลากหลาย ขนึ้ อยู่กับดลุ ยพินิจของผูส้ อน ประโยคสัญลกั ษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 3. คำตอบมีหลากหลาย ข้นึ อยกู่ ับดลุ ยพนิ ิจของผู้สอน ประโยคสัญลกั ษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 4. คำตอบมีหลากหลาย ขึ้นอยกู่ บั ดุลยพินิจของผู้สอน ประโยคสญั ลกั ษณ์ ________________________________ ตอบ ____________

199 5. คำตอบมีหลากหลาย ขน้ึ อยู่กบั ดลุ ยพนิ จิ ของผู้สอน ประโยคสัญลักษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 6. คำตอบมหี ลากหลาย ขน้ึ อยกู่ บั ดลุ ยพนิ จิ ของผูส้ อน ประโยคสญั ลักษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 7. คำตอบมีหลากหลาย ขึ้นอย่กู บั ดลุ ยพินจิ ของผู้สอน ประโยคสัญลักษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 8. คำตอบมหี ลากหลาย ขึ้นอยู่กับดุลยพนิ จิ ของผู้สอน ประโยคสญั ลกั ษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 9. คำตอบมหี ลากหลาย ขน้ึ อย่กู บั ดุลยพนิ จิ ของผู้สอน ประโยคสัญลกั ษณ์ ________________________________ ตอบ ____________ 10. คำตอบมหี ลากหลาย ขึ้นอยูก่ ับดลุ ยพินจิ ของผสู้ อน ประโยคสัญลักษณ์ ________________________________ ตอบ ____________

200 บัตรโจทยป์ ญั หา โต๊ะตวั หนงึ่ ยาว 2.8 เมตร โตะ๊ ตวั ที่สองยาวกวา่ โตะ๊ ตวั ท่หี นึ่ง 1.2 เมตร ถา้ นำโตะ๊ ทัง้ สองมาวางต่อกนั จะมคี วามยาวทัง้ หมดเท่าไหร่ พ่อวิ่ง 1.7 กิโลเมตร ในวันจันทรต์ อ่ มาในวนั องั คารว่ิงอีก 1.5 กิโลเมตร ในวนั พธุ วง่ิ 2.2 กิโลเมตรและ ในวันพฤหสั ว่งิ 2.3 กิโลเมตร ในส่ีวนั พอวง่ิ เป็นระยะทางเท่าไหร่ ร้านขายผลไม้แห่งหน่งึ มีมะมว่ ง 35.5 กิโลกรมั ถา้ มีมังคุดน้อยกวา่ มะม่วง 12.5 กโิ ลกรมั และมี แอปเปลิ น้อยกวา่ มังคุด 8.5 กิโลกรมั รา้ นค้าจะมแี อปเปลิ กก่ี โิ ลกรมั . ฟ้าซ้ือยาสระผม 128.75 บาท ครมี นวดผมราคาถูกกว่ายาสระผม 19.25 บาท สบรู่ าคาถูกกวา่ ครีม นวดผม 56.25 บาท และยาสีฟนั ราคาถกู กว่าสบู่ 24.75 บาทยาสีฟนั ราคาเท่าไหร่ ร้านค้าแหง่ หน่งึ ขายข้าวกล้อง 120.5 กโิ ลกรัม มขี ้าวเหนียวมากกว่าข้าวกล้อง 1.5 เทา่ มีขา้ วหอม มะลิมากกวา่ ขา้ วเหนยี ว 1.2 เท่า มีข้าวหอมมะลิกีก่ โิ ลกรัม มีทอ่ นไม้ 4 ท่อน. ท่อนแรกยาว 12.5 เมตร ทอ่ นทสี่ องยาวเปน็ 1.5 เท่าของท่อนแรก ท่อนทส่ี ามยาว กว่าทอ่ นทีส่ อง 1.2 เทา่ และตอนท่สี ่ยี าวเปน็ 2 เทา่ ของตอนที่ 3 ท่อนไม้ท่อนทสี่ ย่ี าวเท่าไหร่ แผงผลไมแ้ หง่ หนึง่ มีแอปเปิล้ 52.5 กโิ ลกรัม ถ้าเจ้าของต้องการแบ่งใส่กลอ่ งกล่องละ 25 กิโลกรมั จะได้ แอปเปล้ิ ทง้ั หมดก่ีกลอ่ ง ฟาร์มเลีย้ งกงุ้ 200.25 กิโลกรัม เลี้ยงปลาน้อยกว่ากงุ้ 1.2 เทา่ เล้ียงปลาหมึกน้อยกวา่ ปลา 1.5 เทา่ และเลย้ี งหอยน้อยกว่าปลาหมึก 1.25 เท่า ฟาร์มแห่งนเ้ี ลีย้ งหอยเทา่ ไหร่ แม่ซอ้ื อง่นุ แครอท มะเขือเทศ และผกั ชเี ปน็ เงิน 220.75 บาท 78.25 บาท 54.25 บาท และ 12.15 บาทตามลำดับแมจ่ า่ ยเงนิ ซ้ือผกั และผลไม้ทัง้ หมดเทา่ ไหร่ พ่อมเี ชือกยาว 350.5 เซนติเมตร ถ้าแม่ นอ้ งและป้าใชไ้ ป 120.2 เซนตเิ มตร 25.3 เซนตเิ มตร 36.5 เซนตเิ มตร และ 38.7 เซนตเิ มตรตามลำดับ จะเหลือเชือกยาวเทา่ ไหร่ นิดมเี งนิ 252.50 บาท หนอ่ ยมเี งนิ เป็น 0.3 เทา่ ของนิด แนนมีเงินเป็นสองเทา่ ของหนว่ ย นุน่ มเี งิน 1.5 เทา่ ของแนน นุน่ มีเงนิ เทา่ ไหร่ ฟาร์มนมแหง่ หน่งึ ต้องการแบ่งนม 85.5 ลิตร ลงในถังถา้ แต่ละถังจุ 6.5 ลิตร จะแบง่ นมได้ทัง้ หมดกถี่ งั

201 บันทกึ หลงั สอน 1. ผลการจดั การเรียนการสอน 1.1 ด้านความรแู้ ละความเข้าใจ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.2 ดา้ นกระบวนการหรือทักษะ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.3 ด้านคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงคแ์ ละเจตคติ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. จุดเด่นจดุ ด้อยของนกั เรียน 2.1 จุดเด่น (strength) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.2 จุดด้อย (Weakness) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.3 แนวทางแกไ้ ขจดุ ด้อยของนักเรียน ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชอ่ื ……………………………………………………..ผสู้ อน (นายชวัลกร สงั ขเภศ)

202 แผนการจดั การเรยี นรู้หน่วยที่ 4 ทศนยิ ม แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 4 เร่ือง โจทย์ปญั หาเกยี่ วกับทศนิยม (2) กลมุ่ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์ รหสั วชิ า ค 16101 รายวชิ า คณติ ศาสตร์ ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี 6 เวลา 3 ช่ัวโมง ครผู ้สู อน นายชวัลกร สังขเภศ 1. มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตัวช้วี ัด ค 1.1 ป.6/10 แสดงวิธีหาคำตอบของโจทยป์ ญั หาการบวก การลบ การคูณ การหารทศนิยม 3 ขั้นตอน 2. จุดประสงค์การเรยี นรู้ 1) วเิ คราะห์โจทยป์ ญั หาเก่ียวกบั ทศนิยมท่ีกำหนดให้ได้ (K) 2) วางแผนขน้ั ตอนการโจทยป์ ญั หาเก่ียวกับทศนยิ มที่กำหนดให้ได้ (K) 3) หาคำตอบโจทย์ปัญหาทศนยิ มที่เกีย่ วกับการแลกเงินตา่ งประเทศ พรอ้ มท้ังตรวจสอบความสมเหตสุ มผล ของคำตอบได้ (P) 4) นำความรเู้ ก่ียวกบั โจทยป์ ัญหาทศนิยมไปใชใ้ นชวี ิตจรงิ ได้ (A) 3. สาระการเรียนรู้ การแกโ้ จทย์ปญั หาเก่ียวกบั ทศนิยม 4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด การแสดงวิธีทำและหาคำตอบของโจทย์ปัญหาเกี่ยวกับทศนิยม ต้องเริ่มจากการวิเคราะห์โจทย์ปัญหา วางแผน แก้โจทย์ปัญหาโดยเขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์ แสดงวิธีทำเป็นลำดับขั้นตอน แล้วจึงหาคำตอบ พรอ้ มทง้ั ตรวจสอบความสมเหตสุ มผลของคำตอบ การแลกเปลี่ยนเงนิ ตราตา่ งประเทศ ถา้ ต้องการแลกเงินบาท เป็นสกุลเงินอื่น ๆ ให้ดูตารางแลกเปลี่ยนในช่องขาย แต่ถ้าต้องการแลกสกุลเงินอื่นเป็นเงินบาท ให้ดูตาราง แลกเปลย่ี นเงินในช่องซ้ือ 5. สมรรถนะสำคญั ของผ้เู รยี นและคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ สมรรถนะสำคญั ของผู้เรยี น คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ 1. ความสามารถในการสอ่ื สาร 1. มวี นิ ยั 2. ความสามารถในการคดิ 2. ใฝเ่ รยี นรู้ 1) ทกั ษะการสังเกต 3. มงุ่ ม่นั ในการทำงาน 2) ทักษะการใหเ้ หตผุ ล 3) ทักษะการประยกุ ตใ์ ช้ความรู้ 4) ทักษะการนำความรู้ไปใช้ 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต

203 6. กจิ กรรมการเรียนรู้ แนวคดิ /รูปแบบการสอน/วธิ กี ารสอน/เทคนิค : Concept Based Teaching ชัว่ โมงท่ี 1 ขัน้ นำ การใช้ความรเู้ ดมิ เช่ือมโยงความรใู้ หม่ (Prior Knowledge) 1. ครูกล่าวทักทายนักเรียน จากนั้นครูทบทวนสิ่งที่ต้องพิจารณาในการแก้โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับทศนิยม ดงั นี้ - ส่ิงทีโ่ จทยก์ ำหนดให้คืออะไร - สง่ิ ที่โจทยถ์ ามคอื อะไร - จะสามารถวาดแผนภาพบารโ์ มเดลไดอ้ ยา่ งไร - เขยี นเป็นประโยคสัญลักษณไ์ ดอ้ ย่างไร - การตรวจสอบความสมเหตุสมผลของคำตอบทำไดอ้ ย่างไร 2. ครูขออาสาสมัครนักเรียน 7-8 คน ออกมานำเสนอโจทย์ปัญหาเกี่ยวกับทศนิยม ที่เป็นการบ้านจาก ชั่วโมงที่แล้วที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและนักเรียนคนอื่น ๆ ร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง และให้ ขอ้ เสนอแนะเพิ่มเติม ส่วนนักเรียนทไี่ มไ่ ด้นำเสนอ ครูจะนำไปตรวจสอบความถูกตอ้ งอีกครงั้ ข้ันสอน รู้และเข้าใจ (Knowing and Understanding) 1. ครูให้นักเรียนจับคู่กันศึกษาตัวอย่างที่ 13 และตัวอย่างที่ 14 ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หน้า 102-104 แล้วแลกเปลยี่ นความรู้กบั คูข่ องตนเอง จนได้ขอ้ สรปุ ตรงกนั 2. ครูให้นักเรียนจบั กลุ่มกัน 2 คู่ (กลุ่มละ 4 คน) แล้วให้ร่วมกันอภิปรายตัวอย่างที่ 13 และตัวอย่างที่ 14 จนได้ข้อสรุปตรงกนั จากนนั้ ใหแ้ ต่ละกล่มุ เขียนส่งิ ท่โี จทยถ์ าม สง่ิ ทีโ่ จทย์กำหนดให้ การวางแผนแก้โจทย์ ปัญหาด้วยแผนภาพบาร์โมเดล การเขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์ วิธีการแก้ปัญหาพร้อมคำตอบที่ได้ และตรวจสอบความสมเหตสุ มผลของคำตอบ ลงในกระดาษปรู๊ฟทค่ี รแู จกให้ 3. ครใู หน้ กั เรียนทกุ กลุ่มออกมานำเสนอวิธีการแก้โจทย์ปัญหาเก่ียวกับทศนยิ มจากการศึกษาตวั อย่างที่ 13 และตัวอย่างที่ 14 ที่เป็นข้อสรุปของกลุ่ม ที่หน้าชั้นเรียนทีละกลุ่ม โดยครูและนักเรียนกลุ่มที่เหลือ ร่วมกันตรวจสอบความถกู ต้อง และครูอธบิ ายเพ่มิ เติมเพอื่ ใหน้ กั เรียนเข้าใจมากย่ิงขึ้น 4. ครูและนักเรยี นรว่ มกนั สรุปกจิ กรรม และความรูท้ ี่ไดร้ บั ในชว่ั โมง

204 ชวั่ โมงท่ี 2 5. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนความรู้เกี่ยวกับการแก้โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับทศนิยม ดังนี้ “การแสดงวิธี ทำและหาคำตอบของโจทย์ปัญหาเกี่ยวกับทศนิยม ต้องเริ่มจากการวิเคราะห์โจทย์ปัญหา วางแผน แก้ โจทย์ปัญหาโดยเขียนเป็นประโยคสัญลกั ษณ์ แสดงวิธีทำเป็นลำดับขั้นตอน แล้วจึงหาคำตอบ พร้อมท้ัง ตรวจสอบความสมเหตสุ มผลของคำตอบ” 6. ครใู หน้ ักเรียนทุกคนศึกษา “เกร็ดคณติ ” ในหนังสอื เรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หน้า 104 จากนั้นครู และนักเรียนแล้วร่วมกันอภิปรายความรู้เรื่องการแลกเปล่ียนเงนิ ในสกุลเงินต่าง ๆ โดยครูอาจสอบถาม นกั เรียนทเี่ คยเดินทางไปต่างประเทศ และให้เลา่ ประสบการณ์การใช้เงนิ ของประเทศต่าง ๆ 7. ครูเปดิ วีดทิ ัศน์ เรอ่ื ง การแลกเปลย่ี นเงนิ ตราระหวา่ งประเทศ จาก QR Code ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หนา้ 104 8. ครใู ห้นักเรียนจบั คู่กนั ศึกษาเก่ียวกับการแลกเปลย่ี นเงนิ ตราระหว่างประเทศ จากอตั ราแลกเปลี่ยน และ สถานการณ์ ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หน้า 105-106 แล้วแลกเปลี่ยนความรู้กับคู่ของ ตนเอง จนได้ขอ้ สรปุ ตรงกนั 9. ครูสุ่มนักเรียน 2-3 คู่ ออกมานำเสนอความรู้เกี่ยวกับการแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศที่ได้ รว่ มกันศึกษาทหี่ น้าชนั้ เรียน โดยครแู ละนักเรยี นคู่ท่ีเหลือรว่ มกนั ตรวจสอบความถูกต้อง และครูอธิบาย เพิ่มเติมเพอื่ ให้นกั เรยี นเขา้ ใจมากยิ่งขน้ึ 10. ครูเลา่ สถานการณ์ให้นักเรยี นฟงั ดงั นี้ ในวันพร่งุ น้ี ครตู อ้ งการเดินทางไปประเทศจีน และต้องการนำเงนิ ไปใชใ้ นประเทศจีนจำนวน 30,000 บาท ครจู ะมีเงนิ กห่ี ยวนจนี จากน้นั ครูต้ังคำถามกระตุน้ ความคดิ นกั เรียน ดงั นี้ • ประเทศจนี ใชส้ กุลเงนิ ใด (แนวตอบ หยวนจีน (CNY)) ครูติดอัตราแลกเปลี่ยนเงินระหว่าง หยวนจีนและไทยบนกระดาน พร้อมตั้งคำถามกระตุ้นความคิด นกั เรียนเพม่ิ เตมิ ดงั นี้ สกลุ เงนิ ธนบตั รราคารบั ซอื้ ธนบัตรราคาขาย CNY 4.04 4.51 1 หยวนจนี = 4.04 บาท 1 หยวนจีน = 4.35 บาท

205 • จะแลกเงินในอตั ราธนบตั รราคารับซือ้ เมอื่ ใด (แนวตอบ เม่ือต้องการแลกเงินหยวนจนี เป็นเงินไทย) • และจะแลกเงินในอัตราธนบตั รราคาขายซ้ือเมื่อใด (แนวตอบ เมอ่ื ต้องการแลกเงนิ ไทยเป็นเงนิ หยวนจนี ) • ในกรณีน้ี ครูตอ้ งใช้อตั ราการแลกเงินใด (แนวตอบ อตั ราธนบัตรราคาขาย) • การหาคำตอบในขอ้ น้ี เกี่ยวกบั อตั ราการแลกเปล่ยี นเงินตรา นักเรียนตอ้ งนำความร้ใู ดมาช่วย (แนวตอบ การเทียบบญั ญตั ิไตรยางศ์) • ดังนั้นครจู ะแลกเงิน 30,000 บาทไทยได้ก่ีหยวนจนี (แนวตอบ 4.35 บาท เท่ากับ 1 หยวนจนี 30,000 บาท เท่ากับ 30,000 ÷ 4.51 = 6,651.88 หยวนจนี ) 11. จากนั้นครเู ล่าสถานการณ์ใหมใ่ ห้นักเรยี นฟัง ดงั น้ี เมือ่ ครูเดนิ ทางกลบั จากประเทศจีน ครมู ีเงนิ เหลอื 3,000 หยวนจีน ครูจะแลกเปน็ เงนิ บาทไทยได้เทา่ ไร จากน้ันใหน้ กั เรยี นช่วยกนั หาคำตอบ โดยครูตรวจสอบความถกู ต้องและให้คำแนะนำ (แนวตอบ ใช้อตั ราธนบัตรราคาขาย ดังนั้น 1 หยวนจนี เทา่ กบั 4.04 บาท 3,000 หยวนจีน เทา่ กับ 3,000 × 4.04 = 13,470 บาท) 12. ครูและนักเรยี นร่วมกนั อภปิ รายสถานการณ์ ท้ัง 2 สถานการณ์ จากนั้นครเู ปิดโอกาสให้นักเรียนซักถาม ในประเดน็ ทย่ี งั ไมเ่ ข้าใจ 13. ครูแบ่งนักเรียนออกเป็น 5 กลุ่ม (คละความสามารถทางคณิตศาสตร์) จากนั้นครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม ค้นคว้าหาข้อมูลเกี่ยวกับอัตราการแลกเปลี่ยนเงินตราของไทยกับประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก โดยครูให้ ตัวแทนนักเรียนออกมาจับฉลากเลือกกลุ่มประเทศที่นักเรียนต้องหาข้อมูล ได้แก่ ประเทศในทวีปยุโรป ประเทศในทวีปเอเชีย ประเทศในทวีปแอฟริกา ประเทศในทวีปอเมริกา และประเทศในทวีปอเมริกาใต้ อย่างน้อย 10 ประเทศ โดยเป็นอัตราแลกเปล่ียนเงินตรา ณ วันที่มีการจัดการเรยี นการสอน ครูเน้นย้ำ กบั นกั เรยี นเกย่ี วกับการค้นหาขอ้ มลู จากแหล่งขอ้ มูลทมี่ คี วามน่าเชื่อถือ 14. จากนั้นครูมอบหมายชิ้นงานรวบยอดให้นักเรียนแต่ละกลุ่มนำข้อมูลที่ค้นคว้าได้มานำเสนอข้อมูลที่ได้ ดว้ ยโปรแกรม PowerPoint ในชว่ั โมงตอ่ ไป

206 ช่วั โมงท่ี 3 15. ครแู ละนักเรยี นรว่ มกันทบทวนเกย่ี วกับการแลกเปลยี่ นเงินตราต่างประเทศ ดังนี้ - ถ้าต้องการแลกเงนิ บาทเป็นสกุลเงนิ อนื่ ๆ ให้ดูตารางแลกเปล่ยี นในชอ่ งขาย - ถา้ ต้องการแลกสกุลเงนิ อ่นื เป็นเงินบาท ใหด้ ตู ารางแลกเปล่ียนเงินในช่องซอื้ 16. ครูให้ตัวแทนนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับอัตราการแลกเปลี่ยนเงินตราของไทยกบั ประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก ด้วยโปรแกรม PowerPoint ที่เป็นชิ้นงานรวบยอดจากชั่วโมงที่แล้ว โดยครู ตรวจสอบความถูกต้อง และอธบิ ายเพิม่ เติม 17. ครูให้นักเรยี นจบั คู่กันทำกิจกรรมพัฒนาความรู้ ในหนงั สอื เรียน คณติ ศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หนา้ 106 โดย ให้นักเรียนแต่ละคู่จับสลากโจทย์ปัญหา จากนั้นให้แต่ละคู่ช่วยกันวางแผนและหาคำตอบของโจทย์ ปญั หาทจี่ ับสลากได้ ลงในกระดาษ A4 ทคี่ รแู จกให้ 18. ครูให้นักเรียนแต่ละคู่ออกมานำเสนอที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและนักเรียนกลุ่มที่เหลือในห้องร่วมกัน ตรวจสอบความถกู ต้อง จากนนั้ ครอู ธบิ ายเพิม่ เตมิ เพ่อื ใหน้ ักเรยี นเขา้ ใจมากยิง่ ขึน้ 19. ครูใหน้ ักเรยี นคเู่ ดิมทำกิจกรรม “เพื่อนช่วยเพอ่ื น” ในหนังสือเรยี น คณติ ศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หนา้ 107 20. ครูสุ่มนักเรียน 2-3 คู่ ออกมาเฉลยคำตอบที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและนักเรียนที่เหลือในห้องร่วมกัน ตรวจสอบความถกู ตอ้ ง แล้วครูอธิบายเพ่มิ เติมเพื่อให้นักเรยี นเขา้ ใจมากยิง่ ขน้ึ 21. ครูให้นักเรียนทุกคนทำกิจกรรมฝึกทักษะ ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หน้า 107-108 เพ่ือ ตรวจสอบความเขา้ ใจเปน็ รายบคุ คล 22. ครูและนักเรียนร่วมกันเฉลยคำตอบจากกิจกรรมฝึกทักษะ แล้วครูจึงอธิบายเพิม่ เติม และเปิดโอกาสให้ นักเรียนซกั ถามในประเด็นท่ียังไมเ่ ข้าใจ 23. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปราย และตอบคำถามจาก “ความรู้ที่ได้” ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หนา้ 108 24. ครูใหน้ ักเรยี นทุกคนทำ “ตรวจสอบตนเอง” ในหนงั สือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หน้า 108 เพื่อให้ นกั เรยี นไดป้ ระเมินระดับความสามารถของตนเองหลังจากเรยี นจบหน่วย 25. ครูและนักเรียนร่วมกันทำกิจกรรม “สนุกคิดสนุกทำ” ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หน้า 109 โดยครคู อยใหค้ ำแนะนำเพม่ิ เตมิ ลงมือทำ (Doing) 1. ครใู ห้นกั เรียนทุกคนทำ “คำถามทา้ ทายการคดิ ขน้ั สงู ” และ “เชื่อมโยงสชู่ ีวิตประจำวนั ” ในหนังสอื เรียน คณติ ศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หน้า 110 เพือ่ ตรวจสอบความเขา้ ใจเปน็ รายบคุ คล 2. ครูและนกั เรยี นร่วมกันเฉลยคำตอบ “คำถามท้าทายการคิดขน้ั สูง” และ “เชอื่ มโยงส่ชู วี ิตประจำวนั ”

207 ขน้ั สรปุ 1. ครแู ละนักเรยี นรว่ มกันสรปุ เกย่ี วกบั การแลกเปลย่ี นเงนิ ตราต่างประเทศ ดงั น้ี - ถา้ ต้องการแลกเงินบาทเป็นสกลุ เงนิ อื่น ๆ ใหด้ ตู ารางแลกเปล่ยี นในชอ่ งขาย - ถา้ ตอ้ งการแลกสกลุ เงนิ อ่ืนเป็นเงนิ บาท ใหด้ ูตารางแลกเปลยี่ นเงินในช่องซ้อื 2. ครแู ละนักเรียนรว่ มกนั อภปิ รายเกย่ี วกับการนำความรู้ เรือ่ ง การแลกเปลยี่ นเงนิ ตราต่างประเทศไปใช้ใน การแกป้ ญั หาในชวี ิตจรงิ 3. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปสาระสำคัญเกี่ยวกับ ความสัมพันธ์ระหว่างเศษส่วนและทศนิยม การหาร ทศนยิ ม และโจทย์ปญั หาเกี่ยวกบั ทศนยิ ม ในหนงั สอื เรยี น คณติ ศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หนา้ 111 9. ครูให้นักเรียนทุกคนทำแบบฝึกหัด ในแบบฝึกหัดคณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 เป็นการบ้าน เพื่อตรวจสอบ ความเขา้ ใจเปน็ รายบุคคล 10. ครูใหน้ กั เรียนทกุ คนทำแบบทดสอบหลงั เรียน หน่วยการเรียนรูท้ ี่ 4 เร่ือง ทศนยิ ม 7.การวดั และประเมนิ ผล รายการวดั วิธีการ เครื่องมือ เกณฑก์ ารประเมิน 7.1 การประเมินชนิ้ งาน/ - ตรวจผลงาน - แบบประเมินช้นิ งาน/ - ระดับคุณภาพ 2 ผา่ น ภาระงาน (รวบยอด) PowerPoint นำเสนอ ภาระงาน เกณฑ์ ข้อมลู เก่ยี วกับอัตรา การแลกเปล่ียน เงนิ ตราของไทยกบั ประเทศต่าง ๆ ทัว่ โลก 7.2 ประเมนิ ระหว่าง - ตรวจกจิ กรรมฝกึ - กจิ กรรมฝกึ ทักษะ - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ การจัดกจิ กรรม ทักษะ - แบบฝกึ หดั - รอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์ การเรยี นรู้ - ตรวจแบบฝกึ หัด 1) โจทยป์ ญั หา เกย่ี วกับทศนยิ ม (2) 2) การนำเสนอ - ประเมนิ การนำเสนอ - แบบประเมินการ - ระดบั คุณภาพ 2 ผ่าน ผลงาน/ผล ผลงาน/ผลการทำ นำเสนอผลงาน เกณฑ์ การทำ กจิ กรรม กิจกรรม 3) พฤติกรรมการ - สังเกตพฤติกรรม - แบบสงั เกตพฤตกิ รรม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน ทำงานรายบุคคล การทำงานรายบุคคล การทำงานรายบุคคล เกณฑ์ 4) พฤติกรรม - สงั เกตพฤติกรรม - แบบสังเกตพฤติกรรม - ระดับคณุ ภาพ 2 ผ่าน การทำงานกลุม่ การทำงานกลุ่ม การทำงานกลุ่ม เกณฑ์

208 รายการวดั วิธกี าร เครือ่ งมือ เกณฑ์การประเมนิ - แบบประเมิน - ระดบั คุณภาพ 2 ผา่ น 5) คณุ ลักษณะ - สังเกตความมีวนิ ัย คุณลักษณะ เกณฑ์ อนั พึงประสงค์ อันพึงประสงค์ ใฝเ่ รียนรู้ และมุ่งมั่น ในการทำงาน 7.3 การประเมินหลังเรยี น - แบบทดสอบหลงั - ตรวจแบบทดสอบ - แบบทดสอบหลังเรียน - รอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์ เรียน หน่วย หลงั เรียน การเรียนรู้ท่ี 4 ทศนยิ ม 8. ส่อื /แหล่งการเรยี นรู้ 8.1 สอ่ื การเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศึกษาปที ี่ 6 เลม่ 1 หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 4 เรื่อง ทศนยิ ม 2) แบบฝกึ หัด คณิตศาสตร์ ช้นั ประถมศกึ ษาปที ่ี 6 เลม่ 1 หนว่ ยการเรียนรูท้ ่ี 4 เรือ่ ง ทศนิยม 3) กระดาษปรู๊ฟ 4) ปากกาเคมี 5) กระดาษ A4 6) คอมพวิ เตอร์ 8.2 แหลง่ การเรยี นรู้ 1) หอ้ งเรียน 2) ห้องสมุด 3) อนิ เทอรเ์ น็ต

209 บันทึกหลงั สอน 1. ผลการจัดการเรยี นการสอน 1.1 ด้านความรแู้ ละความเข้าใจ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.2 ด้านกระบวนการหรอื ทกั ษะ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.3 ดา้ นคณุ ลักษณะอนั พึงประสงคแ์ ละเจตคติ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. จดุ เดน่ จุดดอ้ ยของนักเรยี น 2.1 จดุ เดน่ (strength) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.2 จดุ ด้อย (Weakness) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.3 แนวทางแกไ้ ขจดุ ดอ้ ยของนกั เรียน ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชื่อ……………………………………………………..ผสู้ อน (นายชวัลกร สงั ขเภศ)

210 แผนการจดั การเรยี นรู้ หน่วยที่ 5 อตั ราสว่ นและรอ้ ยละ จำนวน 21 ช่วั โมง วชิ าคณิตศาสตร์ ค 16101 ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 6

211 แผนการจดั การเรียนรู้หนว่ ยท่ี 5 อตั ราส่วนและรอ้ ยละ เร่อื ง อตั ราส่วน แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 1 กล่มุ สาระการเรียนรู้คณติ ศาสตร์ รหัสวชิ า ค 16101 รายวชิ า คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ 6 เวลา 4 ชั่วโมง ครผู ู้สอน นายชวลั กร สังขเภศ 1. มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตัวชี้วัด ค 1.1 ป.6/2 เขียนอตั ราส่วนแสดงการเปรียบเทียบปริมาณ 2 ปรมิ าณ จากข้อความหรือสถานการณ์ โดยทปี่ รมิ าณแต่ละปริมาณเปน็ จำนวนนบั 2. จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ 1) อธบิ ายหลักการเขยี นอัตราสว่ นแสดงการเปรียบเทียบปรมิ าณ 2 ปริมาณได้ (K) 2) เขียนขนั้ ตอนแสดงวิธีการเปรียบเทยี บอัตราส่วนของจำนวนนบั เมอื่ กำหนดสถานการณ์ให้ได้ (P) 3) นำความรูเ้ กย่ี วกบั อัตราสว่ นไปใชใ้ นชวี ติ จริงได้ (A) 3. สาระการเรยี นรู้ อตั ราสว่ น อัตราสว่ นทเ่ี ทา่ กัน และมาตราสว่ น 4. สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด อตั ราส่วนเป็นปรมิ าณอย่างหนึง่ ท่ีแสดงถึงจำนวนหรือขนาดตามสัดส่วนเมื่อเปรยี บเทียบกับอีกปริมาณหน่ึง ที่เกี่ยวข้องกัน อัตราส่วนจะเป็นปริมาณที่ไม่มีหน่วย หากอัตราส่วนนั้นเกี่ยวข้องกับปริมาณที่เป็นหน่วย เดียวกัน และเมื่อปริมาณสองอย่างที่เปรียบเทียบกันเป็นคนละชนดิ กัน หน่วยของอัตราส่วนจะเป็นหน่วยแรก \"ต่อ\" หนว่ ยทีส่ อง 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียนและคณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น คณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 1. มวี ินยั 2. ความสามารถในการคิด 2. ใฝ่เรียนรู้ 1) ทักษะการสงั เกต 3. มุง่ มนั่ ในการทำงาน 2) ทักษะการแปลความ 3) ทักษะการให้เหตุผล 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ิต

212 6. กจิ กรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนคิ : กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) ชั่วโมงท่ี 1 นกั เรยี นทำแบบทดสอบกอ่ นเรียน หน่วยการเรียนรู้ท่ี 5 เร่อื ง อตั ราสว่ น ขั้นนำ กระตนุ้ ความสนใจ 1. ครูกล่าวทักทายนักเรียน จากนั้นครูสร้างสถานการณ์สมมติ โดยครูแต่งตัวเป็นนักวิทยาศาสตร์ พร้อม ท้ังเตรยี มสารแตล่ ะชนิดดงั ตอ่ ไปนี้ นำ้ เช่ือม 5 มิลลิลติ ร นม 5 มลิ ลิลติ ร นำ้ อดั ลม 10 มิลลลิ ติ ร นำ้ มันพชื 20 มลิ ลลิ ิตร นำ้ ยาลา้ งจาน 5 มิลลิลติ ร น้ำ 10 มลิ ลลิ ิตร แอลกอฮอล์ 15 มลิ ลิลิตร 2. ครูบอกนักเรียนว่าจะร่วมกันทำน้ำ 7 สี โดยครูขออาสาสมัครออกมาค่อย ๆ เทสารแต่ละชนิดลงใน หลอดทดลองเดยี วกนั 3. ครูให้นักเรียนร่วมกันสังเกตปริมาตรของสารจากหลอดทดลอง แล้วช่วยกันบอกว่าสารแต่ละชนิดมี ปริมาณเทา่ ไร (แนวตอบ น้ำเชือ่ ม 5 มิลลิลิตร, นม 5 มิลลิลติ ร, นำ้ อดั ลม 10 มลิ ลลิ ิตร, นำ้ มันพชื 20 มิลลิลติ ร, น้ำยาล้างจาน 5 มิลลลิ ิตร, นำ้ 10 มลิ ลลิ ติ ร และแอลกอฮอล์ 15 มลิ ลลิ ิตร) ขัน้ สอน สำรวจคน้ หา 1. ครใู ห้นักเรยี นตอบคำถามกระตุ้นความคดิ ดงั นี้ • ปริมาณน้ำเชอ่ื มเป็นเท่าไร (แนวตอบ 5 มลิ ลิลติ ร) • ปริมาณน้ำยาลา้ งจานเป็นเทา่ ไร (แนวตอบ 15 มลิ ลิลติ ร)

213 • ปรมิ าณน้ำเช่ือมต่อน้ำยาล้างจาน เทา่ กบั เท่าไร (แนวตอบ 5 ต่อ 15) • ปริมาณนำ้ เป็นเทา่ ไร (แนวตอบ 10 มิลลลิ ติ ร) • ปรมิ าณนำ้ อัดลมเป็นเทา่ ไร (แนวตอบ 10 มิลลลิ ติ ร) • ปริมาณนำ้ ตอ่ นำ้ อัดลม เทา่ กับเท่าไร (แนวตอบ 10 ตอ่ 10) • ปรมิ าณแอลกอฮอล์เป็นเท่าไร (แนวตอบ 25 มิลลิลติ ร) • ปรมิ าณน้ำยาล้างจานเป็นเทา่ ไร (แนวตอบ 5 มิลลลิ ิตร) • ปริมาณแอลกอฮอลต์ อ่ น้ำยาลา้ งจาน เทา่ กับเทา่ ไร (แนวตอบ 25 ต่อ 15) 2. ครขู ออาสาสมคั รต้ังคำถาม ในลกั ษณะเดียวกบั ครู 4-5 คำถาม 3. ครูบอกนักเรียนว่า จากการเปรียบเทียบปริมาณ 2 ปริมาณ โดยใช้คำว่า “ต่อ”เป็นการแสดงปริมาณ แบบอัตราสว่ น 4. ครูบูรณาการความรู้วิชาวิทยาศาสตร์จากการทดลองว่า สารแต่ละชนิดแยกจากกันเนื่องจากมีความ หนาแน่นที่ตา่ งกัน 5. กระตุ้นความสนใจของนักเรียนโดยใหน้ กั เรยี นพิจารณาภาพหน้าหน่วย ในหนังสอื เรียน คณิตศาสตร์ ป. 6 เลม่ 1 หนา้ 112 จากน้นั ครูใหน้ ักเรยี นรว่ มกันอภิปรายคำถามประจำหนว่ ย หมายเหตุ : ครแู ละนกั เรียนร่วมกนั เฉลยคำถามประจำหนว่ ยการเรยี นรู้ หลงั เรยี นหนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 5 6. ครใู หน้ กั เรยี นทกุ คนทำ “เตรยี มพร้อมก่อนเรียน” ในหนงั สอื เรยี น คณิตศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หนา้ 113 7. ครแู ละนักเรียนร่วมกันเฉลยคำตอบ “เตรยี มพร้อมก่อนเรียน” และครูอธิบายเพมิ่ เตมิ 8. ครใู ห้นกั เรียนทำกิจกรรมพัฒนาความรู้ ในหนังสือเรียน คณติ ศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หน้า 114 ดังนี้ - นักเรียนจับคู่กับเพื่อน จากนั้นเขียนแสดงส่วนผสมของน้ำหวานในแต่ละสูตรตามโจทย์กำหนด พรอ้ มทั้งระบายสีนำ้ หวานทไี่ ด้ - สำรวจจำนวนนักเรียนชายและจำนวนนักเรียนหญิงในห้องเรียน แล้วเขยี นแสดงจำนวนของนักเรียน ชายตอ่ จำนวนนกั เรียนหญิงได้อย่างไร - นักเรียนร่วมกันตอบคำถามกระตุ้นความคิด “นอกจากการเขียนจำนวนแสดงการเปรียบเทียบ ปรมิ าณ 2 ปริมาณ โดยใชค้ ำว่า “ตอ่ ” สามารถเขียนแสดงด้วยวิธีอื่นได้หรอื ไม่ อยา่ งไร” (แนวตอบ พิจารณาตามคำตอบของนักเรยี น โดยให้อย่ใู นดุลยพนิ ิจของครูผู้สอน)

214 9. ครูอธิบายว่าการเขียนความสัมพันธ์แสดงการเปรียบเทียบปริมาณ 2 ปริมาณ เรียกว่าอัตราส่วน ซ่ึง นอกจากใช้คำว่า “ต่อ” สามารถเขียนแทนด้วย : หรือ เขียนในรูปเศษส่วนก็ได้ เช่น อัตราส่วนของ จำนวนนกั เรียนหญิง ตอ่ นกั เรียนชาย เท่ากับ 15 ตอ่ 17 เขยี นแทนด้วย 15:17 หรอื 15 17 10. ครตู ง้ั คำถามกระตุน้ ความคิดนักเรยี น ดังน้ี • มีรองเท้าสแี ดง 10 คู่ รองเท้าสีดำ 18 คู่ เขียนอัตราส่วนของจำนวนรองเท้าสีแดงต่อจำนวนรองเท้า สดี ำไดอ้ ย่างไร (แนวตอบ 10:18 หรือ 10) 18 • เขยี นอัตราสว่ นของจำนวนรองเท้าสีดำต่อจำนวนรองเทา้ สีแดงได้อย่างไร (แนวตอบ 18:10 หรือ 18) 10 • นักเรยี นคดิ ว่า 18:10 เทา่ กบั 10:18 หรอื ไมเ่ พราะเหตุใด (แนวตอบ ไม่เท่ากนั เพราะหากดคู า่ ของเศษส่วน 18 ไมเ่ ท่ากบั 10) 10 18 11. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปการเขียนความสัมพันธ์แสดงการเปรียบเทียบปริมาณ 2 ปริมาณ ในรูป อัตราสว่ น 12. ครูให้นักเรียนทุกคนทำใบงานที่ 5.1 เรื่อง อัตราส่วน เป็นการบ้าน เพื่อตรวจสอบความเข้าใจเป็น รายบคุ คล ชว่ั โมงที่ 2 อธิบายความรู้ 1. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนการเขียนความสัมพันธ์แสดงการเปรียบเทียบปริมาณ 2 ปริมาณ ในรูป อตั ราสว่ น ดงั น้ี “การเขยี นความสัมพันธ์แสดงการเปรียบเทียบปริมาณ 2 ปริมาณ เรียกวา่ อตั ราส่วน ซ่ึง นอกจากใช้คำว่า “ต่อ” สามารถเขียนแทนด้วย : หรือ เขียนในรูปเศษส่วนก็ได้ เช่น อัตราส่วนของ จำนวนหนังสอื ตอ่ สมุด เท่ากับ 8 ตอ่ 7 เขียนแทนด้วย 8:7 หรอื 8 ” 7 2. ครูขออาสาสมัครนกั เรียน 2-3 คน ออกมาเฉลยใบงานที่ 5.1 ที่เป็นการบา้ นจากช่ัวโมงที่แล้ว ที่หน้าชั้น เรยี น โดยครแู ละนกั เรยี นทเ่ี หลือในห้องรว่ มกันตรวจสอบความถูกต้อง จากนน้ั ครอู ธบิ ายเพิ่มเติมเพ่ือให้ นกั เรยี นเข้าใจมากยงิ่ ขึน้ 3. ครูนำแผนภาพต่อไปนื้ขึ้นมาติดบนกระดาน ให้นักเรียนหญิงสังเกตแผนภาพที่ 1 แล้วร่วมกันอภิปราย ความหมายของอัตราสว่ น และใหน้ ักเรยี นชายสังเกตแผนภาพท่ี 2 แลว้ รว่ มกันอภิปรายความหมายของ อัตราส่วน

215 (ภาพที่ 1) (ภาพท่ี 2) 4. ครขู ออาสาสมัครนกั เรยี นหญิง 1 คน และนกั เรยี นชาย 1 คน ออกมาบอกความหมายของอตั ราส่วนจาก ภาพ (แนวคำตอบ - ภาพท่ี 1 ผลการแข่งขนั วอลเลย่ ์บอลหญิงเอเชียนเกมส์ 2018 จำนวนเซ็ททช่ี นะของประเทศไทยต่อ ประเทศจีน คอื 2 : 1 - ภาพที่ 2 ผลการแข่งขนั ฟตุ บอลโลก จำนวนการยงิ ประตูของรสั เซียต่อประเทศซาอดุ ิอาระเบีย คอื 5 : 0) 5. ครแู บง่ นักเรียนออกเป็น 6 กลมุ่ กลมุ่ ละเท่า ๆ กนั (คละความสามารถทางคณิตศาสตร์) แล้วใหน้ กั เรียน แต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาตัวอย่างการเขียนอัตราส่วน จากตัวอย่างที่ 1-4 ในหนังสือเรียนคณิตศาสตร์ หน้า 116-117 จากนั้นครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มรว่ มกันอภิปรายความรู้ที่ได้รับภายในกลุ่มจนได้ขอ้ สรุป ตรงกัน 6. ครูและนักเรียนร่วมกนั สรุปความรู้เร่ืองการเขียนอัตรส่วน ดงั น้ี “การเขยี นอตั ราส่วนแสดงความสัมพันธ์ แสดงการเปรยี บเทียบปรมิ าณ 2 ปริมาณทม่ี หี น่วยเดยี วกัน ไมต่ อ้ งเขยี นหน่วยกำกบั ไว้” 7. ครใู ห้นกั เรยี นทำกจิ กรรม “ปัญหาของเพือ่ น” โดยครอู ธบิ ายกิจกรรม ดงั นี้ - ให้แต่ละกลุ่มสร้างโจทย์อัตราสว่ น โดยใช้สิ่งของที่มอี ยู่ในห้อง แล้วตั้งคำถามให้เพื่อนตอบ กลุ่มละ 2 คำถาม ภายในเวลา 5 นาที ซึ่งครูคอยให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิด ตัวอย่างเช่น “นักเรียนนำ รองเทา้ นกั เรยี นหญิงมาวาง 10 คู่ และรองเท้านกั เรียนชายมาวางไว้ 5 คู่” จากนนั้ ตง้ั คำถามว่า 1. อัตราสว่ นจำนวนรองเทา้ นักเรียนชาย ตอ่ จำนวนรองเทา้ นักเรียนหญงิ คือเทา่ ใด (แนวตอบ 5 : 10 หรือ 5 ) 10 2. อัตราสว่ นจำนวนรองเท้าทั้งหมด ตอ่ รองเท้านักเรียนชาย คอื เทา่ ใด (แนวตอบ 15 : 5 หรือ 15) 5 - ใหน้ กั เรยี นแตล่ ะกลมุ่ วนศกึ ษาและตอบคำถามของเพ่อื นลงในสมุด กลมุ่ ละ 3 นาที - เมือ่ ทกุ กล่มุ ตอบคำถามครบแลว้ ครขู ออาสาสมัครออกมาบอกคำตอบหน้าชน้ั เรยี น และให้เพ่ือนแต่ ละกลมุ่ เป็นผเู้ ฉลยและอธบิ ายคำตอบของกลุม่ ตนเอง 8. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปกิจกรรม พร้อมทั้งสรุปหลักการเขียนอัตราส่วนแสดงความสัมพันธ์การ เปรยี บเทียบปรมิ าณ 2 ปริมาณที่มหี นว่ ยเดยี วกัน

216 9. ครูใหน้ ักเรียนทำกิจกรรม “กระบองเพชรอัตราส่วน” เปน็ การบ้าน เพ่ือตรวจสอบความเขา้ ใจเป็น รายบุคคล ช่วั โมงท่ี 3 ขยายความเขา้ ใจ 1. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนการเขียนความสัมพันธ์แสดงการเปรียบเทียบปริมาณ 2 ปริมาณ ในรูป อัตราส่วน 2. ครูขออาสาสมัครนักเรียน 2-3 คน ออกมานำเสนอใบกิจกรรม “กระบองเพชรอัตราส่วน” ที่เป็น การบ้านจากชั่วโมงที่แล้ว ที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและนักเรียนที่เหลือในห้องร่วมกันตรวจสอบความ ถูกต้อง จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติมเพื่อให้นักเรียนเข้าใจมากยิ่งขึ้น แล้วครูให้นักเรียน นำผลงานไปติด บอร์ดแสดงผลงานในห้องเรียน เพอื่ เป็นแหล่งการเรยี นรตู้ อ่ ไป 3. ครใู ห้นกั เรยี นจับกลมุ่ เดิมจากชัว่ โมงที่แล้ว จากนน้ั ให้นักเรียนแตล่ ะกลุ่มรว่ มกันพิจารณาการเขียน อัตราส่วนจากสถานการณ์ ในหนงั สอื เรยี น คณิตศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หนา้ 118 แลว้ รว่ มกันอภิปรายจน ไดข้ ้อสรปุ ตรงกัน ดังน้ี “การเขียนอัตราส่วนแสดงความสัมพันธข์ องการเปรยี บเทียบปรมิ าณ 2 ปรมิ าณ ที่มหี น่วยต่างกันต้องเขียนหน่วยกำกับไว้ด้วย ซึง่ สามารถเขียนหนว่ ยกำกบั ไวท้ ี่คำอธิบาย หรือเขยี น หนว่ ยกำกับไว้ในอตั ราส่วน ก็ได้” 4. ครูให้นักเรียนเลน่ เกม “ตอบไวได้แต้ม” โดยครูแจกกระดานไวท์บอร์ดและปากกาเคมีใหน้ ักเรียนแตล่ ะ กลุ่ม แล้วอธิบายกติกาดงั นี้ - ครูอ่านข้อความให้นักเรียนแต่ละกลุ่มฟังทีละข้อความ ให้แต่ละกลุ่มเขียนอัตราส่วนแสดง ความสมั พันธ์ท้งั แบบเขยี นหนว่ ยกำกับไว้ท่ีคำอธบิ าย และเขยี นหน่วยกำกบั ไว้ในอัตราสว่ น ตัวอย่างข้อความ สมดุ ราคาโหลละ 55 บาท ผงซกั ฟอก 1 ถว้ ย ต่อน้ำ 4 ลติ ร มะม่วง 7 ลูกราคา 50 บาท ค่าโดยสารคนละ 7.50 บาท เรียนวิชาวิทยาศาสตร์ 2 คาบ ต่อสัปดาห์ - กลุ่มที่เขียนเสร็จก่อนให้ยกกระดานขึ้น ครูตรวจสอบความถูกต้อง หากถูกต้องครูให้สมาชิกในกลุ่ม อ่านข้อความให้เพื่อนฟังและได้คะแนนสะสม 1 คะแนน หากไม่ถูกต้องกลุ่มที่เสร็จกลุ่มต่อไปมี โอกาสไดค้ ะแนน - ทำกิจกรรม 4-5 รอบ สรุปคะแนนกลมุ่ ครูกลา่ วช่ืนชมและให้เพ่ือนปรบมือเพื่อเป็นการชื่นชมกลุ่มท่ี ชนะ และใหก้ ำลังใจกลุม่ ทแี่ พ้

217 5. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปการเขียนอัตราส่วนแสดงความสัมพันธ์ของการเปรียบเทียบปริมาณ 2 ปริมาณ ท่มี ีหนว่ ยต่างกนั 6. ใหน้ ักเรยี นแตล่ ะกลมุ่ เขียนเปรียบเทียบอัตราสว่ นจากข้อความ ในหนังสือเรียน คณติ ศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หน้า 119 เมอื่ เสร็จแล้วครูขออาสาสมัครออกมาเฉลยคำตอบและวิธีคิดหน้าชัน้ เรยี น ขอ้ ละ 1 คน โดย ครูกล่าวชื่นชมและเพมิ่ เติมในจุดทบ่ี กพรอ่ ง 7. ครอู ธบิ ายการเขียนอัตราส่วนจากตวั อยา่ งท่ี 5 ในหนงั สือเรยี น คณติ ศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หนา้ 120 พรอ้ ม เปิดโอกาสให้นักเรียนซกั ถามเพม่ิ เตมิ ในประเดน็ ท่ียังสงสัย 8. ครใู หน้ กั เรยี นจับค่กู ัน แลว้ ทำกจิ กรรม “เพ่อื นชว่ ยเพื่อน” ในหนงั สอื เรยี น คณติ ศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หนา้ 120 โดยให้นักเรยี นแต่ละคู่ร่วมกันตอบคำถามจากภาพในกจิ กรรม 9. ครูสุ่มนักเรียน 2-3 คู่ ออกมานำเสนอคำตอบจากกิจกรรม “เพื่อนช่วยเพื่อน” โดยครูและนักเรียนคู่ท่ี เหลือรว่ มกนั ตรวจสอบความถูกต้อง แล้วครจู ึงอธิบายเพ่ิมเติม 10. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปกิจกรรม และสรุปหลักการเขียนอัตราส่วนแสดงความสัมพันธ์ของการ เปรียบเทียบปริมาณ 2 ปรมิ าณ ทมี่ ีหนว่ ยตา่ งกนั ตรวจสอบผล 1. ครูให้นักเรียนทกุ คนทำกจิ กรรมฝึกทักษะ ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หน้า 121-122 เป็น การบา้ น เพือ่ ตรวจสอบความเขา้ ใจเปน็ รายบคุ คล ช่วั โมงที่ 4 2. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนการเขียนความสัมพันธ์แสดงการเปรียบเทียบปริมาณ 2 ปริมาณ ที่มี หน่วยตา่ งกัน 3. ครขู ออาสาสมัครนักเรียน 2-3 คน ออกมาเฉลยคำตอบจากกิจกรรมฝึกทักษะ ทเ่ี ปน็ การบา้ นจากชั่วโมง ที่แล้ว ที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและนักเรียนที่เหลือในห้องร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง จากนั้นครู อธบิ ายเพิม่ เติมเพื่อให้นกั เรยี นเข้าใจมากยงิ่ ข้นึ 4. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปราย และตอบคำถามจาก “ความรู้ที่ได้” ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หน้า 122 5. ครูตั้งคำถามกระตุ้นความคิดนักเรียน ดังน้ี “ถ้าครูต้องเขียนแผนที่เพื่อแสดงบริเวณของโรงเรียน โดย กำหนดอตั ราส่วนแผนที่ต่อของจริงดว้ ยอัตรสว่ น 1 ซม. : 1 ม. แต่ครตู ้องการเขียนอตั ราส่วนโดยไม่ต้อง ใสห่ น่วยกำกับ จะมวี ิธเี ขยี นอย่างไร” (แนวตอบ เขยี นได้เปน็ 1 : 100) 6. ครใู ห้นกั เรยี นรว่ มกันอภิปรายหลกั การเขียนอัตราส่วนแบบใส่หนว่ ยกำกับและไมใ่ ส่หน่วยกำกบั 7. ครูให้นักเรียนทำกจิ กรรม “ปญั หานก ๆ ” โดยครอู ธิบายขัน้ ตอนดงั นี้ - ให้นักเรียนแบง่ กล่มุ (กลุ่มเดมิ จากคาบทีแ่ ล้ว) ครแู จกกระดาษ ขนาด 1 ของ A4 กลุ่มละ 5 แผ่น 8

218 - ครซู อ่ นบตั รปญั หานก ๆ ไวบ้ ริเวณต่าง ๆ ภายในหอ้ งเรยี น (โดยทีน่ ักเรยี นไม่เหน็ ) เม่ือได้ยินสญั ญาณ นกหวีดให้แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนตามหาบัตรปัญหานก ๆ มาครั้งละ 1 ใบ แล้วร่วมกันเขียนอัตรส่วน แปะไว้ด้านหลงั ของบตั รปัญหา - ตัวแทนคนต่อไปค้นหาบัตรปัญหานก ๆ เพอื่ นำมาเขียนอัตราสว่ นอีกเรื่อย ๆ จนได้ยินเสียงสัญญาณ นกหวีดหมดเวลา - ขณะทำกจิ กรรมครูคอยตรวจสอบความถูกต้องและให้คำแนะนำอยา่ งใกล้ชิด - ครูให้นักเรียนนำบัตรปัญหานก ๆ สลับกันตรวจระหว่างกลุ่ม หากมีข้อผิดพลาด ครูให้กลุ่มที่เป็น ผ้ตู รวจอธบิ ายในจุดทบ่ี กพรอ่ งใหเ้ พอ่ื นฟงั ข้นั สรปุ 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับอัตราส่วน ดังนี้ “อัตราส่วนปริมาณอย่างหนึ่งที่แสดงถึง จำนวนหรือขนาดตามสัดส่วนเมื่อเปรียบเทียบกับอีกปริมาณหนึ่งที่เกี่ยวข้องกัน อัตราส่วนจะเป็น ปริมาณที่ไม่มีหน่วย หากอัตราส่วนนั้นเกี่ยวข้องกับปริมาณที่เป็นหน่วยเดียวกัน และเมื่อปริมาณสอง อย่างทเ่ี ปรยี บเทยี บกนั เปน็ คนละชนดิ กนั หน่วยของอตั ราส่วนจะเป็นหน่วยแรก \"ต่อ\" หนว่ ยทส่ี อง” 2. ครูให้นักเรียนทุกคนทำแบบฝึกหัด ในแบบฝึกหัด คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 เพื่อตรวจสอบความเข้าใจ เป็นรายบุคคล 3. ครูขออาสาสมัครออกมาเฉลยคำตอบหน้าชั้นเรียน โดยครูและเพื่อน ๆ ที่เหลือร่วมกันตรวจสอบความ ถกู ตอ้ ง แลว้ ครจู งึ กล่าวช่ืนชมและอธบิ ายเพ่มิ เตมิ ในจดุ ท่บี กพร่อง 7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธกี าร เครือ่ งมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 การประเมินก่อน เรยี น - ตรวจแบบทดสอบ - แบบทดสอบก่อนเรียน - ประเมินตามสภาพจริง - แบบทดสอบ ก่อนเรยี น ก่อนเรียน หนว่ ย การเรยี นร้ทู ี่ 5 อัตราสว่ น 7.2 ประเมินระหว่าง - ตรวจใบงานที่ 5.1 - ใบงานท่ี 5.1 - ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์ - ใบกจิ กรรม - รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์ การจัดกิจกรรม - ตรวจใบกจิ กรรม - กจิ กรรมฝกึ ทักษะ - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ - แบบฝกึ หดั - ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ การเรียนรู้ - ตรวจกจิ กรรมฝึก 1) อัตราส่วน ทกั ษะ - ตรวจแบบฝกึ หดั

219 รายการวัด วธิ ีการ เคร่ืองมือ เกณฑก์ ารประเมนิ - แบบประเมนิ การ - ระดบั คณุ ภาพ 2 ผ่าน 2) การนำเสนอ - ประเมนิ การนำเสนอ นำเสนอผลงาน เกณฑ์ ผลงาน/ผล ผลงาน/ผลการทำ - แบบสังเกตพฤติกรรม - ระดับคณุ ภาพ 2 ผา่ น การทำงานรายบุคคล เกณฑ์ การทำ กิจกรรม กจิ กรรม - แบบสงั เกตพฤตกิ รรม - ระดบั คณุ ภาพ 2 ผ่าน การทำงานกลุ่ม เกณฑ์ 3) พฤติกรรมการ - สังเกตพฤติกรรม - แบบประเมนิ - ระดบั คุณภาพ 2 ผา่ น คณุ ลกั ษณะ เกณฑ์ ทำงานรายบุคคล การทำงานรายบุคคล อันพงึ ประสงค์ 4) พฤติกรรม - สังเกตพฤติกรรม การทำงานกล่มุ การทำงานกลุ่ม 5) คณุ ลักษณะ - สงั เกตความมวี ินยั อนั พงึ ประสงค์ ใฝ่เรียนรู้ และมงุ่ มั่น ในการทำงาน 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สือ่ การเรียนรู้ 1) หนงั สอื เรียน คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี 6 เลม่ 1 หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 5 เรอ่ื ง อัตราส่วน 2) แบบฝกึ หัด คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี 6 เล่ม 1 หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 5 เรอ่ื ง อัตราส่วน 3) ใบงานที่ 5.1 เร่ือง อัตราส่วน 4) นำ้ เชอื่ ม 5 มิลลลิ ิตร 5) นม 5 มิลลิลิตร 6) น้ำอัดลม 10 มลิ ลิลิตร 7) นำ้ มนั พชื 20 มิลลลิ ิตร 8) น้ำยาล้างจาน 5 มิลลลิ ิตร 9) น้ำ 10 มิลลลิ ิตร 10) แอลกอฮอล์ 15 มิลลลิ ิตร 11) แผนภาพอตั ราส่วนผลการแข่งขนั กีฬา 12) ใบกิจกรรม “กระบอกเพชรอัตราสว่ น” 13) กระดานไวท์บอร์ด 14) ปากกาเคมี 15) บตั รปัญหานก ๆ 8.2 แหลง่ การเรยี นรู้ - หอ้ งเรียน

220 ใบงานท่ี 5.1 เรื่อง อตั ราสว่ น คำชีแ้ จง : เขียนอัตราสว่ นของสว่ นผสมตา่ งๆในน้ำมะนาวปรงุ รสตอ่ ไปนี้ น้ำมะนาวปรุงรส น้ำมะนาว 4 ข้อนโต๊ะ ช้อนโตะ๊ นำ้ ตาล 8 ชอ้ นโตะ๊ ช้อนโต๊ะ เกลือป่น 1 น้ำตม้ สกุ 4 10 1. มะนาวต่อน้ำตาล ........................................................................................................... 2. น้ำตาลต่อนำ้ ต้มสุก ........................................................................................................... 3. นำ้ มะนาวต่อเกลือปน่ ........................................................................................................... 4. นำ้ ต้มสกุ ต่อน้ำมะนาว ........................................................................................................... 5. นำ้ ตาลตอ่ เกลือป่น ........................................................................................................... คำช้ีแจง เขียนอัตราส่วนแสดงความสมั พันธจ์ ากข้อความต่อไปน้ี แปง้ ซอ้ื หนงั สือ 2 เลม่ นกั เรยี น 50 คน ก๋วยเตย๋ี วราคา พอ่ ซ้ือเส้อื 2 ตัว แถมฟรปี ากกา 1 ดา้ ม ต่อครทู ี่ปรึกษา 2 คน ชามละ 25 บาท ในราคา 170 บาท …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………

ใบงานที่ 5.1 221 เร่ือง อตั ราสว่ น เฉลย คำช้ีแจง : เขียนอตั ราส่วนของสว่ นผสมตา่ งๆในนำ้ มะนาวปรงุ รสตอ่ ไปน้ี น้ำมะนาวปรุงรส นำ้ มะนาว 4 ข้อนโตะ๊ ช้อนโต๊ะ นำ้ ตาล 8 ชอ้ นโตะ๊ ชอ้ นโต๊ะ เกลอื ป่น 1 นำ้ ต้มสกุ 4 10 1. มะนาวต่อน้ำตาล .........4...:...8............................................................................................ 2. นำ้ ตาลต่อน้ำต้มสุก 3. นำ้ มะนาวต่อเกลือปน่ .........8...:...1..0.......................................................................................... 4. นำ้ ตม้ สุกต่อน้ำมะนาว 5. นำ้ ตาลต่อเกลือป่น .........4...:...41............................................................................................ .........1..0....:..4.......................................................................................... ..........8....:..41........................................................................................... คำช้แี จง เขยี นอัตราสว่ นแสดงความสมั พนั ธ์จากข้อความตอ่ ไปน้ี แปง้ ซอื้ หนงั สือ 2 เล่ม นักเรยี น 50 คน ก๋วยเต๋ียวราคา พอ่ ซ้ือเสื้อ 2 ตวั แถมฟรีปากกา 1 ด้าม ตอ่ ครูท่ีปรึกษา 2 คน ชามละ 25 บาท ในราคา 170 บาท อ…ัต…รา…ส…ว่ น…ข…อ…งจ…ำน…ว…น………… …อ…ัตร…าส…่ว…น…ขอ…งจ…ำ…น…วน………… …อ…ัตร…า…สว่ …น…ขอ…ง…จำ…น…วน………… …อ…ตั …รา…ส่ว…น…ข…อง…จำ…น…วน…เ…ส้อื …… …น…กั เ…รีย…น…ต่อ…ค…รทู…ี่ป…ร…ึกษ…า……… ห…น…งั …สือ…เป…น็ …เล…่ม…ต่อ…จ…ำน…ว…น…… …ค…ือ …50…:…2……………………… …ก…ว๋ ย…เต…ย๋ี …วเ…ป…็นช…า…มต…่อ…รา…ค…า … …เป…น็ …ต…วั ต…อ่ …รา…ค…าเ…ปน็…บ…า…ท…… ป…า…ก…กา…เป…็น…ด…า้ ม…ค…ือ…2…:1……… …เป…น็ …บ…าท……คอื …1…:…2…5…ห…รอื …… …ค…อื …2…:1…70……หร…ือ……………… ห…ร…อื …อ…ัตร…า…ส่ว…น…ขอ…ง…จำ…น…วน…… …………………………………… …อ…ตั ร…า…สว่…น…ขอ…ง…จำ…น…วน………… …อ…ัต…รา…ส่ว…น…ข…อง…จำ…น…วน…เ…ส้อื …… หนังสอื ต่อจำนวนปากกา ก๋วยเตีย๋ วต่อราคา ตอ่ ราคา คอื ค…ือ…2…เล…ม่ …:…1…ด…า้ ม……………… …………………………………… …ค…ือ…1…ช…าม…:…2…5 …บ…าท………… …2…ต…ัว…: …17…0…บา…ท……………… …………………………………… …………………………………… …………………………………… ……………………………………

222 ใบกิจกรรม “กระบองเพชรอตั ราส่วน” อัตราส่วนของความยาวต่อ ความสูงของกล่องไปรษณยี ์ …………………………………… ……………………………….…… …. อัตราส่วนของน้ำหนักแครอท ตอ่ น้ำหนกั ถว่ั ลนั เตา ……………………………………… …………………………….………. อัตราส่วนความสูงของโตง้ ต่อความสูงของนนี ่า …………………………………… ……………………………….…… …. อัตราสว่ นของจำนวนผหู้ ญงิ ต่อจำนวนคนทง้ั หมด …………………………………… ……………………………….…… ….

223 แผนภาพอตั ราสว่ นผลการแข่งขนั กฬี า

224 บัตรกจิ กรรม “ปญั หานก ๆ ”

225 บนั ทกึ หลงั สอน 1. ผลการจดั การเรียนการสอน 1.1 ด้านความรแู้ ละความเข้าใจ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.2 ดา้ นกระบวนการหรอื ทกั ษะ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.3 ด้านคณุ ลักษณะอนั พึงประสงคแ์ ละเจตคติ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. จุดเด่นจดุ ดอ้ ยของนกั เรียน 2.1 จุดเดน่ (strength) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.2 จุดด้อย (Weakness) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.3 แนวทางแกไ้ ขจดุ ด้อยของนกั เรยี น ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงชอ่ื ……………………………………………………..ผสู้ อน (นายชวัลกร สงั ขเภศ)

226 แผนการจดั การเรียนรู้หนว่ ยท่ี 5 อัตราสว่ นและรอ้ ยละ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 เรอ่ื ง อตั ราสว่ นทีเ่ ทา่ กัน กลุม่ สาระการเรียนรคู้ ณิตศาสตร์ รหัสวิชา ค 16101 รายวชิ า คณิตศาสตร์ ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 6 เวลา 4 ชั่วโมง ครูผสู้ อน นายชวลั กร สังขเภศ 1. มาตรฐานการเรยี นรู/้ ตัวชว้ี ัด ค 1.1 ป.6/3 หาอัตราส่วนทเี่ ทา่ กบั อัตราส่วนท่ีกำหนดให้ 2. จดุ ประสงค์การเรียนรู้ 1) บอกวธิ กี ารตรวจสอบการเทา่ กนั ของอัตราส่วนท่ีกำหนดให้ได้ (K) 2) เขยี นแสดงขน้ั ตอนการหาอัตราส่วนท่เี ทา่ กันของอัตราสว่ นทีก่ ำหนดให้ได้ (P) 3) นำความรเู้ ก่ยี วกบั อตั ราส่วนท่ีเท่ากันไปใชใ้ นชวี ิตจริงได้ (A) 3. สาระการเรียนรู้ อตั ราส่วน อตั ราส่วนทเ่ี ท่ากนั และมาตราสว่ น 4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด อัตราส่วน เป็นความสัมพันธ์ที่แสดงการเปรียบเทียบปริมาณสองปริมาณ ซึ่งอาจมีหน่วยเดียวกันหรือ ต่างกันก็ได้ การหาอัตราส่วนที่เท่ากับอัตราส่วนที่กำหนดให้สามารถทำได้โดยใช้การคูณหรือการหารด้วย จำนวนเดียวกนั 5. สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียนและคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 1. มีวินัย 2. ความสามารถในการคิด 2. ใฝ่เรยี นรู้ 1) ทักษะการสงั เกต 3. มงุ่ มน่ั ในการทำงาน 2) ทักษะการแปลความ 3) ทกั ษะการเปรียบเทยี บ 4) ทกั ษะการให้เหตุผล 3. ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวิต

227 6. กจิ กรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รปู แบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : แบบคน้ พบ (Discovery Method) ชวั่ โมงท่ี 1 ข้ันนำ นำเข้าสู่บทเรยี น 1. ครูกล่าวทักทายนักเรียน และทบทวนความรูเ้ ก่ียวกับอัตราสว่ น โดยให้นกั เรียนชาย 2 คน และนักเรียน หญิง 4 คน ออกมายนื หน้าชั้นเรียนแล้วใหน้ ักเรียนสงั เกตและตอบคำถามเก่ยี วกบั อัตราสว่ น ดังนี้ • นักเรียนหนา้ ช้นั เรยี นมจี ำนวนทั้งหมด 6 คน เปน็ ชายจำนวน 2 คน และหญงิ จำนวน 4 คน ดังน้นั จะ เขยี นอัตราส่วนของจำนวนนักเรยี นชายตอ่ จำนวนนักเรยี นหญงิ เปน็ เท่าไร (แนวตอบ อัตราสว่ นของจำนวนนักเรียนชายต่อจำนวนนักเรยี นหญิง เปน็ 2 ตอ่ 4 เขียนแทน 2 : 4 หรอื 2) 4 • เขียนอัตราส่วนของจำนวนนกั เรยี นชายตอ่ จำนวนนกั เรียนหน้าชน้ั เรียนทั้งหมดเปน็ เท่าไร (แนวตอบ อัตราส่วนของจำนวนนักเรียนชายต่อจำนวนนักเรียนหน้าชั้นเรียนทั้งหมดเป็น 2 ต่อ 6 เขียน แทน 2 : 6 หรือ 2) 6 • เขยี นอัตราส่วนของจำนวนนกั เรยี นหญงิ ต่อจำนวนนักเรยี นหนา้ ช้นั เรยี นทง้ั หมดเป็นเท่าไร (แนวตอบ อัตราส่วนของจำนวนนักเรียนหญิงต่อจำนวนนักเรียนหน้าชั้นเรียนทั้งหมดเป็น 4 ต่อ 6 เขียนแทน 4 : 6 หรอื 4) 6 2. ครูยกตัวอย่างเพิ่มเติมว่า ถ้าเป็นอัตราส่วนของจำนวนขนมปังเป็น 2 ถุงต่อ 45 ราคาเป็นบาท นักเรียน จะสามารถเขียนอัตราสว่ นที่แสดงความสัมพนั ธ์ได้วา่ อยา่ งไร (แนวตอบ อัตราส่วนของจำนวนขนมปัง 2 ถุงต่อราคา 45 บาท หรืออัตราส่วนของจำนวนขนมปังเป็น ถุงตอ่ ราคาเปน็ บาท คอื 2 : 45) 3. ครูและนักเรียนรว่ มกันสรปุ ความรู้เกยี่ วกับอัตราสว่ น ดงั นี้ - การเขียนและอ่านอัตราส่วนว่า อัตราส่วน a ต่อ b เขียนแทนด้วย a : b หรือ a อ่านว่า a ต่อ b b เรียกจำนวน a ว่า จำนวนแรก หรือจำนวนที่หนึ่ง และเรียกจำนวน b ว่าจำนวนหลัง หรือจำนวนที่ สอง - อัตราส่วนที่แสดงการเปรียบเทียบปริมาณ 2 ปริมาณที่มีหน่วยต่างกันจะต้องเขียนหน่วยกำกับไว้ เสมอ และอัตราส่วนระหว่างจำนวนสองจำนวนใด ๆ ไม่สามารถสลับที่กันได้ เพราะจะทำให้ค่าของ อตั ราสว่ นเปล่ียนแปลงไป น่นั คอื a : b  b : a ยกเวน้ a = b)

228 ขนั้ สอน สอน 1. ครูติดแผนภาพสตู รนำ้ ผกั ผลไม้ เพ่ือสุขภาพ 1 แกว้ บนกระดาน ดงั นี้ 2. ครตู ง้ั คำถามกระตนุ้ ความคดิ นกั เรยี น ดังน้ี • อัตราสว่ นน้ำผักผลไมเ้ พอื่ สุขภาพ 1 แก้ว ต่อแอปเปล้ิ เขียวคือเทา่ ไร (แนวตอบ 1 แก้ว : 300 กรัม) • อัตราสว่ นน้ำผกั ผลไมเ้ พือ่ สุขภาพ 2 แกว้ ตอ่ แอปเปล้ิ เขยี วคอื เทา่ ไร (แนวตอบ 2 แกว้ : 600 กรัม) • อตั ราส่วนน้ำผักผลไมเ้ พอื่ สขุ ภาพ 3 แก้ว ต่อแอปเป้ลิ เขียวคอื เทา่ ไร (แนวตอบ 3 แก้ว : 900 กรมั ) • อตั ราส่วนนำ้ ผง้ึ ต่อบลอ็ กโคลี่ ของผกั ผลไม้เพื่อสขุ ภาพ 1 แกว้ คือเทา่ ไร (แนวตอบ 2 ช้อนโต๊ะ : 30 กรมั ) • อัตราส่วนน้ำผง้ึ ตอ่ บลอ็ กโคล่ี ของผกั ผลไม้เพื่อสขุ ภาพ 3 แกว้ คือเท่าไร (แนวตอบ 6 ชอ้ นโตะ๊ : 90 กรัม) • อัตราส่วนนำ้ ผ้งึ ต่อบล็อกโคล่ี ของผกั ผลไม้เพื่อสุขภาพ 5 แกว้ คอื เทา่ ไร (แนวตอบ 10 ช้อนโตะ๊ : 150 กรมั ) 3. ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายหลักการหาอัตราส่วนที่เท่ากับอัตราส่วนสูตรนำผักผลไม้เพื่อสุขภาพท่ี กำหนดให้ 4. ครใู หน้ กั เรียนจับคู่กันทำกจิ กรรมพัฒนาความรู้ ในหนังสือเรียน คณติ ศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หนา้ 123 โดย ให้นักเรียนแต่ละคู่เขียนอัตราส่วนของจำนวนมะนาวต่อปริมาตรของน้ำผึ้งตามจำนวนแก้วที่กำหนดให้ และตอบคำถามจากกจิ กรรม โดยครตู รวจสอบความถูกตอ้ งในการทำกิจกรรมของนักเรียนทุกคู่

229 5. ครูขออาสาสมัครนักเรียน 2-3 คู่ ออกมานำเสนอกิจกรรมพัฒนาความรู้ที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและ นักเรียนคู่ที่เหลือในห้องร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง จากนั้นครูอธิบายเพิ่มเติมเพื่อให้นักเรียนเข้าใจ มากยิ่งขน้ึ 6. ครูอธิบายเพิม่ เติมว่า จากกจิ กรรมพฒั นาความรู้ จำนวนแก้วทเ่ี พิ่มข้ึน ทำให้จำนวนมะนาวและปริมาตร ของน้ำผึ้งเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ดังนี้ “อัตราส่วนของมะนาวเป็นลูกต่อจำนวนของน้ำผึ้งเป็นช้อนโต๊ะ คือ 1:2, 2:4, 3:6, 4:8 และ 5:10 เปน็ อตั ราสว่ นทเ่ี ทา่ กนั โดยมี 1:2 เป็นอตั ราส่วนอย่างตำ่ ” 7. ครูให้นักเรียนคู่เดิมร่วมกันศึกษาสถานการณ์ ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หน้า 124-125 แล้วแลกเปล่ยี นความรูก้ ับคู่ของตนเอง จากน้นั ครถู ามคำถาม ดงั น้ี • เขียนอัตราส่วนของจำนวนตน้ กระบองเพชรดอกสชี มพูกับต้นกระบองเพชรดอกสีเหลืองไดอ้ ย่างไร (แนวตอบ 12 : 8) • ถ้ารินต้องการจัดต้นกระบองเพชรดอกสีชมพู และดอกสีเหลืองลงกล่อง กล่องละ 2 ต้น เขียน อตั ราส่วนของจำนวนกล่องที่มีตน้ กระบองเพชรดอกสีชมพูกับจำนวนกล่องที่มีตน้ กระบองเพชรดอก สเี หลืองไดอ้ ย่างไร (แนวตอบ 6 : 4) • ถ้ารินต้องการจัดต้นกระบองเพชรดอกสีชมพู และดอกสีเหลืองลงกล่อง กล่องละ 4 ต้น เขียน อตั ราส่วนของจำนวนกล่องที่มีต้นกระบองเพชรดอกสีชมพูกับจำนวนกล่องทมี่ ีต้นกระบองเพชรดอก สีเหลืองได้อยา่ งไร (แนวตอบ 3 : 2) • ให้นักเรียนพิจารณาว่า “อัตราส่วนดังกล่าวที่ได้มาจากการการจัดต้นกระบองเพชร และกล่าวได้ว่า อตั ราสว่ นเหลา่ นัน้ มคี วามสัมพันธ์กันอย่างไร” (แนวตอบ มีความสมั พันธก์ ันเรียกอตั ราส่วนที่ได้วา่ “อัตราสว่ นท่ีเท่ากนั ”) • จากอัตราส่วนทเี่ ท่ากนั ในสถานการณ์ข้างต้น สามารถเขียนแสดงได้ อย่างไร (แนวตอบ 12 : 8 = 6 : 4 = 3 : 2 หรอื 12 = 6 = 3) 842 • ใหน้ กั เรยี นสงั เกตความสัมพันธร์ ะหว่างอตั ราส่วน 12 , 6 และ 3 ว่ามีความสัมพันธ์กนั หรือไม่ 8 4 2 (แนวตอบ 12 = 12÷4 = 3 และ 3 = 3×4 = 12 8 8÷4 2 2 2×4 8 และ 6 = 6÷2 = 3 และ 3 = 3×2 = 6 4 4÷2 2 2 4×2 8 นนั้ คอื 12 6 3 มคี วามสัมพนั ธ์กัน 8 42

230 ดงั นนั้ 12 = 6 = 3 ) 8 42 8. ครแู ละนักเรียนร่วมกันสรุปหลักการหาอัตราส่วนท่ีเท่ากนั ดังน้ี กำหนดอัตราส่วน a : b และ c จำนวนใด ๆ ท่ไี มเ่ ท่ากับศนู ย์ 1) หลกั การคูณ a : b = a = a × c 2) หลกั การหาร b b × c a a c a : b = b = b  c  ชวั่ โมงท่ี 2 9. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนความรู้เก่ียวกับการหาอัตราส่วนที่เท่ากนั ดังน้ี “การทำให้เป็นอัตราส่วน ทเ่ี ท่ากนั จะใช้หลักการคูณ (คูณด้วยจำนวนเดียวกัน) หรอื ใชห้ ลกั การหาร (หารดว้ ยจำนวนเดยี วกนั ) 10. ครูแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน (คละความสามารถทางคณิตศาสตร์) แล้วให้นักเรียนทำ กจิ กรรม “ไอศกรีมอัตราสว่ น” โดยครอู ธบิ ายกติกาดงั นี้ - ครตู ิดภาพไอศกรีมที่มีอัตราส่วนตา่ ง ๆ บนกระดาน - ให้ตวั แทนแตล่ ะกล่มุ ออกมาหยบิ ภาพโคนไอศกรมี ท่มี ีอตั ราสว่ นอยา่ งต่ำอยู่ - สมาชกิ ในกลุม่ ชว่ ยกันหาอตั ราส่วนทเี่ ทา่ กบั อัตราส่วน - เมือ่ ได้ครบ 3 อตั ราส่วนแล้ว สมาชกิ ออกมาหยิบโคนไอศกรีมแผ่นใหม่ - ทำกจิ กรรมประมาณ 10-15 นาที ครูสง่ สัญญาณหมดเวลา - ครใู ห้นกั เรียนแต่ละกลุ่มสลบั กนั ตรวจสอบความถูกต้อง - ครแู ละนักเรียนปรบมือชื่นชมกลมุ่ ทีส่ ามารถหาอัตราสว่ นทเ่ี ท่ากันไดม้ ากท่สี ดุ และให้กำลังใจกลุม่ ที่ แพ้ 11. ครแู ละนักเรียนร่วมกนั สรปุ กิจกรรม และรว่ มกนั อภิปรายความรูท้ ่ีไดร้ บั จากการทำกิจกรรม 12. ครูใหน้ ักเรียนกลมุ่ เดิมรว่ มกันศึกษาวิธีการหาอัตราส่วนท่ีเท่ากบั อัตราส่วนที่กำหนดให้ จากตัวอย่างที่ 6 ในหนังสอื เรยี น คณติ ศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หนา้ 126 13. ครูขออาสาสมัครนักเรียน 2-3 กลุ่ม ออกมานำเสนอวิธีการหาอัตราส่วนท่ีเท่ากับอัตราสว่ นที่กำหนดให้ จากตวั อยา่ งที่ 6 ทหี่ น้าชนั้ เรียน โดยครูตรวจสอบความถูกต้อง และอธิบายเพ่ิมเติม 14. ครูให้นกั เรียนทุกคนทำใบงานท่ี 5.2 เรอ่ื ง อัตราส่วนทเ่ี ท่ากัน เพ่อื ตรวจสอบความเข้าใจเปน็ รายบุคคล 15. ครูสุ่มนักเรียน 2-3 คน ออกมาเฉลยใบงานที่ 5.2 ที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและนักเรียนที่เหลือร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้อง 16. ครแู ละนกั เรยี นร่วมกนั สรุปวธิ ีการหาอตั ราสว่ นที่เทา่ กับอัตราสว่ นทก่ี ำหนดให้

231 ชว่ั โมงที่ 3 17. ครแู ละนักเรียนร่วมกันทบทวนหลกั การหาอัตราส่วนทีเ่ ท่ากัน ดังน้ี กำหนดอตั ราสว่ น a : b และ c จำนวนใด ๆ ทไ่ี มเ่ ท่ากับศูนย์ 1) หลักการคณู a : b = ba = ba × cc 2) หลักการหาร × a a c a : b = b = b  c  18. ครูให้นักเรียนจับคู่กัน โดยให้นักเรียนคนที่หนึ่งสร้างโจทย์อัตราส่วน และให้นักเรียนคนที่สองเขียน อัตราส่วนที่เท่ากันอย่างน้อย 2 อัตราส่วน จากนั้นจึงสลับหน้าที่กัน โดยครูตรวจสอบความถูกต้องของ คำตอบจากนกั เรียนทกุ คู่ 19. ครูให้นักเรียนคู่เดิมร่วมกันศึกษาสถานการณ์ ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หน้า 126-127 แล้วร่วมกนั อภิปรายจนไดข้ ้อสรุปตรงกนั 20. ครูสุ่มนักเรียน 2-3 คู่ ออกมานำเสนอข้อสรุปจากการอภิปรายของคู่ตนเองที่หน้าชั้นเรียน โดยครู ตรวจสอบความถกู ตอ้ ง และอธบิ ายเพิม่ เติม 21. ครูให้นกั เรยี นค่เู ดิมรว่ มกันทำกจิ กรรม “เพือ่ นช่วยเพอื่ น” ในหนังสือเรียน คณติ ศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หน้า 127 ลงในสมดุ 22. ครูขออาสาสมัครนักเรียน 2-3 คู่ ออกมาเฉลยคำตอบจากกิจกรรม “เพื่อนช่วยเพื่อน” ที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและนักเรียนคู่ที่เหลือร่วมกนั ตรวจสอบความถูกต้อง และครูอธบิ ายเพ่ิมเติมเพ่ือให้นักเรียนเข้าใจ มากย่งิ ขน้ึ 23. ครูแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 3 คน (คละความสามารถทางคณิตศาสตร์) แล้วให้นักเรียนทำ กิจกรรม “รถไฟอตั ราสว่ น” โดยครอู ธิบายกติกาดงั นี้ - ครูแจกแผ่นภาพรูปขบวนรถไฟให้นักเรียนกลุ่มละ 1 ชุด (1 ชุดประกอบด้วย ภาพหัวรถไฟ 1 ภาพ และตรู้ ถไฟ 3 ภาพ) - นักเรยี นเขยี นอัตราส่วนท่เี ทา่ กับอตั ราส่วนอยา่ งตำ่ ทก่ี ำหนดให้ ลงในภาพตรู้ ถไฟ 1 ภาพ - นักเรยี นเขียนอตั ราสว่ นท่ไี ม่เท่ากบั อัตราส่วนอยา่ งต่ำ ลงในภาพตรู้ ถไฟ 2 ภาพ - ครูตรวจสอบความถูกต้องอยา่ งใกล้ชิด - นักเรียนแต่ละกลุ่มสลับกันต่อรถไฟเป็นขบวนโดยเลือกเฉพาะอัตราส่วนที่เท่ากันมาต่อกัน ภายใน เวลา 2 นาที - นักเรียนเจ้าของกลุ่มตรวจสอบความถูกต้อง กลุ่มที่สามารถต่อขบวนรถไฟที่มีอัตราส่วนที่เท่ากันได้ ถกู ตอ้ งไดร้ บั คะแนนสะสม 1 คะแนน - สลบั กนั ทำกิจกรรมจนครบทกุ กลุ่ม โดยครูคอยใหค้ ำแนะนำอยา่ งใกล้ชดิ - สรุปคะแนนกล่มุ ทไ่ี ด้คะแนนมากทีส่ ุดได้รบั รางวัล 24. ครูและนกั เรยี นร่วมกันสรปุ กจิ กรรม และสรุปขน้ั ตอนการหาอัตราส่วนท่เี ท่ากัน

232 ชัว่ โมงที่ 4 25. ครแู ละนักเรียนรว่ มกันทบทวนขนั้ ตอนการหาอัตราส่วนทเ่ี ท่ากนั 26. ครูติดแผนภาพ “ร้านผลไม้น้องโมเม” บนกระดานให้นักเรยี นร่วมกันศึกษาราคาสินค้าจากร้านดังกล่าว ครสู ุม่ นักเรียนเพือ่ ตอบคำถามกระตนุ้ ความคดิ แนวคำถามดงั ตอ่ ไปน้ี • ร้านผลไมน้ อ้ งโมเมมขี ายฝรั่งเขียนเปน็ อัตราสว่ นได้อย่างไร (แนวตอบ 7 ผล : 50 บาท) • ถ้าอาร์มซื้อฝร่งั 21 ผล ตอ้ งจ่ายเงินกบ่ี าท (แนวตอบ 150 บาท) • มีหลักการในการคิดอย่างไร (แนวตอบ นำ 3 คูณทัง้ 7 และ 50) • ร้านผลไม้น้องโมเมขายสับปะรดเขยี นเป็นอัตราส่วนได้อยา่ งไร (แนวตอบ 0.5 กก. : 35 บาท) • ถา้ โบว์ต้องการซื้อสับปะรด 1 กโิ ลกรัม ต้องจ่ายเงนิ กบ่ี าท (แนวตอบ 70 บาท) • มีหลกั การในการคิดอยา่ งไร (แนวตอบ นำ 2 คูณทั้ง 0.5 และ 35) • ร้านผลไม้นอ้ งโมเมขายสาลี่เขียนเปน็ อัตราสว่ นได้อย่างไร (แนวตอบ 5 ผล : 70 บาท) • ถา้ แอมตอ้ งการซื้อสาลี่ 50 ผล ตอ้ งจ่ายเงนิ กบี่ าท (แนวตอบ 700 บาท) • มหี ลักการในการคดิ อย่างไร (แนวตอบ นำ 10 คณู ทั้ง 5 และ 70) • รา้ นผลไมน้ อ้ งโมเมขายสม้ เขียนเป็นอัตราสว่ นได้อยา่ งไร (แนวตอบ 4 กก. : 100 บาท) • ถา้ เกล้ิ ต้องการซื้อสม้ เพียง 1 กโิ ลกรมั ตอ้ งจ่ายเงินกีบ่ าท (แนวตอบ 25 บาท) • มีหลกั การในการคิดอย่างไร (แนวตอบ นำ 4 หารทัง้ 4 และ 100) • ถ้าเกลิ้ จา่ ยคา่ ส้มไป 300 บาท แสดงว่าเขาซือ้ มะมว่ งไปกี่กโิ ลกรัม (แนวตอบ 12 กก.) • มีหลักการในการคดิ อย่างไร

233 (แนวตอบ นำ 3 คูณท้ัง 4 และ 100) 27. ครูสุ่มนักเรียนตั้งคำถาม ถามเพื่อน โดยใช้แผนภาพในการตั้งคำถามและใช้ความรู้เรื่องอัตราส่วนที่ เทา่ กนั หาคำตอบท่ถี กู ตอ้ ง ฝึกทักษะ 1. ครูให้นกั เรียนทุกคนทำกิจกรรมฝึกทักษะ ในหนงั สือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 หน้า 128 ลงในสมุด เพอื่ ตรวจสอบความเข้าใจเป็นรายบคุ คล 2. ครูขออาสาสมัคร 2-3 คน ออกมานำเสนอ พร้อมตอบคำถามท่ีหน้าช้ันเรียน โดยครแู ละนักเรียนท่ีเหลือ ในหอ้ งร่วมกนั ตรวจสอบความถูกต้อง แล้วครูจงึ อธิบายเพม่ิ เตมิ เพื่อให้นกั เรียนเขา้ ใจมากย่งิ ข้ึน 3. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปราย และตอบคำถามจาก “ความรู้ที่ได้” ในหนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หน้า 128 4. ครูมอบหมายชิน้ งาน “เป็ดนอ้ ยอตั ราสว่ นท่เี ท่ากัน” ใหน้ ักเรียนทกุ คน โดยครแู จกกระดาษภาพเป็ดน้อย ใหน้ กั เรยี นคนละ 1 แผ่น ใหน้ ักเรียนเขยี นอัตราสว่ นทีเ่ ทา่ กัน 8 อตั ราส่วน ลงในกระดาษเป็ดนอ้ ย พร้อม ทง้ั ตัดและตกแตง่ ใหส้ วยงาม สง่ ครูในชว่ั โมงถัดไป ขัน้ สรุป 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับอัตราส่วนที่เท่ากัน ดังนี้ “อัตราส่วน เป็นความสัมพันธ์ท่ี แสดงการเปรียบเทียบปริมาณสองปริมาณ ซึ่งอาจมีหน่วยเดียวกันหรือต่างกันก็ได้ การหาอัตราส่วนที่ เทา่ กบั อัตราส่วนท่ีกำหนดให้สามารถทำไดโ้ ดยใช้การคูณหรือการหารด้วยจำนวนเดียวกัน” 2. ครูให้นักเรียนทุกคนทำแบบฝึกหัด ในแบบฝึกหัด คณิตศาสตร์ ป.6 เล่ม 1 เพื่อตรวจสอบความเข้าใจ เปน็ รายบคุ คล 3. ครูขออาสาสมัครออกมาเฉลยคำตอบหน้าชั้นเรียน โดยครูและเพื่อน ๆ ที่เหลือร่วมกันตรวจสอบความ ถกู ต้อง แล้วครจู งึ กล่าวชืน่ ชมและอธิบายเพม่ิ เตมิ ในจุดทีบ่ กพรอ่ ง 7. การวดั และประเมนิ ผล รายการวดั วิธีการ เครือ่ งมอื เกณฑ์การประเมนิ 7.1 การประเมินชน้ิ งาน/ - ตรวจชิ้นงาน “เป็ด - แบบประเมินชิ้นงาน/ - ระดับคณุ ภาพ 2 ผ่าน ภาระงาน (รวบยอด) น้อยอตั ราสว่ นที่ ภาระงาน เกณฑ์ เท่ากนั ” 7.2 ประเมนิ ระหวา่ ง - ตรวจใบงานที่ 5.2 - ใบงานที่ 5.2 - ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์ - กิจกรรมฝกึ ทักษะ - รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์ การจดั กจิ กรรม - ตรวจกิจกรรมฝกึ - แบบฝึกหัด - รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์ การเรียนรู้ ทักษะ 1) อตั ราสว่ นที่ - ตรวจแบบฝกึ หดั เทา่ กนั

234 รายการวดั วธิ ีการ เครอ่ื งมอื เกณฑก์ ารประเมนิ - แบบประเมนิ การ - ระดับคณุ ภาพ 2 ผ่าน 2) การนำเสนอ - ประเมนิ การนำเสนอ นำเสนอผลงาน เกณฑ์ ผลงาน/ผล ผลงาน/ผลการทำ - แบบสังเกตพฤตกิ รรม - ระดับคณุ ภาพ 2 ผ่าน การทำงานรายบุคคล เกณฑ์ การทำ กิจกรรม กจิ กรรม - แบบสงั เกตพฤติกรรม - ระดบั คุณภาพ 2 ผ่าน การทำงานกลุ่ม เกณฑ์ 3) พฤติกรรมการ - สังเกตพฤติกรรม - แบบประเมนิ - ระดบั คณุ ภาพ 2 ผา่ น คณุ ลักษณะ เกณฑ์ ทำงานรายบคุ คล การทำงานรายบุคคล อันพึงประสงค์ 4) พฤติกรรม - สงั เกตพฤติกรรม การทำงานกล่มุ การทำงานกลุ่ม 5) คณุ ลักษณะ - สงั เกตความมวี นิ ยั อนั พึงประสงค์ ใฝ่เรยี นรู้ และมงุ่ มนั่ ในการทำงาน 8. สอื่ /แหล่งการเรียนรู้ 8.1 ส่อื การเรยี นรู้ 1) หนงั สือเรยี น คณติ ศาสตร์ ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 6 เล่ม 1 หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 5 เรอื่ ง อัตราสว่ น 2) แบบฝึกหัด คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เลม่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 เร่ือง อัตราส่วน 3) ใบงานท่ี 5.2 เรื่อง อัตราสว่ นทเ่ี ท่ากนั 4) แผนภาพสตู รนำ้ ผกั ผลไม้ เพอื่ สขุ ภาพ 5) ไอศกรีมอตั ราสว่ น 6) รถไฟอัตราสว่ น 7) ภาพเป็ดนอ้ ย 8) แผนภาพร้านผลไม้น้องโมเม 9) ไอศกรีมอัตราสว่ นท่ีเทา่ กัน 8.2 แหลง่ การเรยี นรู้ - หอ้ งเรยี น

235 ใบงานที่ 5.2 เรื่อง อัตราส่วนท่เี ทา่ กนั คำช้แี จง : ให้นกั เรยี นตรวจสอบว่าอตั ราสว่ นแต่ละข้อตอ่ ไปน้เี ท่ากันหรือไม่ 1. 45 และ 12 15 คำตอบ 2. 1422 และ 261 คำตอบ 3. 0.6 : 13 และ1.3 : 26 คำตอบ 4. 48 : 60 [24 : 15, 12 : 15] คใู่ ดบา้ งท่ีเปน็ อตั ราส่วนทเี่ ท่ากนั 5. 124546  72 , 36 : 64, 36 : 63, 7.2   54 12.8  คูใ่ ดบา้ งท่เี ปน็ อตั ราส่วนทีเ่ ทา่ กนั 6. 8 : 7 [32 : 28 ,8 : 32] คู่ใดบ้างทีเ่ ปน็ อตั ราสว่ นท่เี ท่ากนั 7. เขยี นอัตราส่วนทเ่ี ทา่ กบั 3 : 10 มา 3 อตั ราสว่ น 8. เขียนอตั ราสว่ นทเ่ี ทา่ กบั 20 : 60 มา 3 อัตราสว่ น

ใบงานท่ี 5.2 236 เรือ่ ง อัตราส่วนทเ่ี ท่ากนั เฉลย คำชแ้ี จง : ให้นักเรียนตรวจสอบว่าอัตราสว่ นแตล่ ะข้อตอ่ ไปนเ้ี ทา่ กนั หรือไม่ 1. 45 และ 12 15 คำตอบ เป็นอัตราส่วนทีเ่ ท่ากัน 2. 1422 และ 261 คำตอบ เป็นอัตราส่วนทเ่ี ท่ากัน 3. 0.6 : 13 และ1.3 : 26 คำตอบ ไมเ่ ป็นอัตราส่วนท่ีเท่ากนั 4. 48 : 60 [24 : 15, 12 : 15] มีคใู่ ดบ้างที่เป็นอัตราส่วนที่เท่ากัน 48 : 60 = 12 : 15 5. 124546  72 , 36 : 64, 36 : 63, 7.2   54 12.8  มคี ใู่ ดบ้างทีเ่ ปน็ อตั ราส่วนที่เท่ากัน 144 = 36 = 7.2 256 64 12.8 6. 8 : 7 [32 : 28 ,8 : 32] มคี ใู่ ดบา้ งทเ่ี ป็นอัตราสว่ นทเ่ี ท่ากัน 8 : 7 = 32 : 28 7. เขยี นอัตราส่วนเท่าเทา่ กบั 3 : 10 มา 3 อัตราส่วน อยใู่ นดุลยพนิ จิ ของครู 8. เขียนอัตราส่วนเทา่ เทา่ กับ 20 : 60 มา 3 อัตราสว่ น อยูใ่ นดุลยพินิจของครู

237 แผนภาพสตู รนำ้ ผกั ผลไม้ เพ่อื สขุ ภาพ

238 ไอศกรีมอตั ราส่วน 6: 1: 5: 4:

3: 2: 239 12: 3: 1: 2: 10: 8: 18: 4: 24: 5: 30: 20: 50: 44:

240 รถไฟอัตราส่วน 5 : 10 3 : 12 7 : 49

241

242 ชน้ิ งาน “เปด็ นอ้ ยอตั ราส่วนท่ีเทา่ กนั ”

243 แผนภาพรา้ นผลไมน้ ้องโมเม

244 บนั ทึกหลงั สอน 1. ผลการจดั การเรยี นการสอน 1.1 ด้านความรูแ้ ละความเข้าใจ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.2 ดา้ นกระบวนการหรอื ทกั ษะ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 1.3 ด้านคุณลักษณะอนั พึงประสงค์และเจตคติ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. จุดเด่นจดุ ดอ้ ยของนักเรยี น 2.1 จุดเด่น (strength) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.2 จุดด้อย (Weakness) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 2.3 แนวทางแก้ไขจุดดอ้ ยของนักเรยี น ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ลงช่อื ……………………………………………………..ผสู้ อน (นายชวัลกร สังขเภศ)

245 แผนการจัดการเรยี นรู้หนว่ ยท่ี 5 อตั ราส่วนและร้อยละ เร่ือง มาตราสว่ น แผนการจดั การเรียนร้ทู ี่ 3 กล่มุ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์ รหสั วชิ า ค 16101 รายวิชา คณิตศาสตร์ ช้นั ประถมศึกษาปีท่ี 6 เวลา 4 ชั่วโมง ครผู ูส้ อน นายชวลั กร สังขเภศ 1. มาตรฐานการเรียนรู/้ ตัวชวี้ ดั ค 1.1 ป.6/3 หาอัตราส่วนที่เท่ากับอตั ราส่วนท่ีกำหนดให้ 2. จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ 1) อธิบายขน้ั ตอนการคำนวณหามาตราส่วนได้ (K) 2) หาระยะทางจากความสัมพันธ์จากมาตราสว่ นทก่ี ำหนดให้ได้ (P) 3) วาดภาพจากระยะทางจริงตามมาตราส่วนท่กี ำหนดใหไ้ ด้ (P) 4) นำความร้เู ก่ียวกบั มาตราส่วนไปใชใ้ นชวี ติ จรงิ ได้ (A) 3. สาระการเรยี นรู้ อัตราสว่ น อตั ราสว่ นท่เี ท่ากนั และมาตราส่วน 4. สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด มาตราส่วนแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างขนาดจริงและขนาดย่อของวัตถุต่าง ๆ ที่แสดงในรูปภาพ หรอื แสดงความสัมพันธร์ ะหว่างระยะทางบนแผนที่กบั ระยะทางจริงระหวา่ งสถานท่ี 2 แหง่ 5. สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียนและคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ 1. ความสามารถในการสอ่ื สาร 1. มวี ินยั 2. ความสามารถในการคดิ 2. ใฝ่เรยี นรู้ 1) ทกั ษะการสงั เกต 3. มงุ่ มนั่ ในการทำงาน 2) ทักษะการแปลความ 3) ทักษะการให้เหตุผล 3. ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ิต

246 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคดิ /รปู แบบการสอน/วธิ กี ารสอน/เทคนิค : แบบคน้ พบ (Discovery Method) ชว่ั โมงที่ 1 ขัน้ นำ นำเข้าสู่บทเรยี น 1. ครกู ล่าวทักทายนักเรยี น และทบทวนบทเรียนเร่อื ง “อตั ราสว่ นทเี่ ท่ากนั ” โดยครูเขยี นอัตราส่วน ต่อไปนบี้ นกระดาน 5 : 7 = □ : 35 8 : 10 = 40 : □ □ : 20 = 2 : 4 56 : 70 = 8 : □ 6 : □ = 3 : 12 7 : 3 = 49 : □ 2. ครูขออาสาสมัครออกมาเติมจำนวนลงในช่องว่างคนละ 1 ข้อ พรอ้ มอธบิ ายวธิ คี ิดที่หนา้ ชั้นเรยี น โดยครู และเพอ่ื น ๆ ทเ่ี หลือรว่ มกันตรวจสอบความถกู ตอ้ ง ขั้นสอน สอน 1. ครูนำแผนที่ประเทศไทยมาติดที่หน้าชั้นเรียน แล้วให้นักเรียนร่วมกันสังเกตพร้อมตอบคำถามกระตุ้น ความคดิ ดงั นี้ • นกั เรียนคิดว่าแผนท่มี คี วามสอดคลอ้ งกบั ของจริงหรือไม่ (แนวตอบ สอดคล้อง แตข่ นาดเล็กกว่าของจริง) • ผู้ที่วาดแผนทต่ี อ้ งมีความร้เู รือ่ งใดจงึ จะวาดแผนที่ไดส้ อดคลอ้ งกบั พ้ืนทีจ่ รงิ ได้ (แนวตอบ คำตอบมหี ลากหลาย ขน้ึ อย่กู ับดุลยพินิจของครผู สู้ อน) 2. ครูเปิดโอกาสให้นักเรยี นรว่ มกันอภิปรายหลักการวาดแผนที่ หรอื แผนผังสถานท่ีต่าง ๆ จนได้ข้อสรุปว่า สามารถนำความรู้ เรื่อง อัตราส่วนที่เท่ากันมาใช้ในการวาดแผนที่ได้ โดยเขียนความสัมพันธ์ระหว่าง ขนาดจรงิ และขนาดยอ่ ของวตั ถุต่าง ๆ ทีแ่ สดงในภาพ หรอื แสดงความสมั พันธร์ ะหวา่ งระยะทางบนแผน ที่กับระยะทางจรงิ ระหว่างสถานท่ี 2 แหง่ ได้ ซ่งึ เรยี กวา่ มาตราส่วน 3. ครูใหน้ กั เรยี นจบั คู่กนั ทำกิจกรรมพัฒนาความรู้ ในหนังสอื เรยี น คณิตศาสตร์ ป.6 เลม่ 1 หน้า 129 โดย ใหน้ กั เรียนแต่ละคู่ จับสลากคลู่ ะ 1 ใบ จากนั้นให้วาดสิง่ ของหรือสถานท่ีทจ่ี บั สลากไดล้ งในกระดาษ A4 โดยมีเงื่อนไขว่า “ไม่ให้ระบุขนาดจริงลงในภาพวาด แต่ระบุอัตราส่วนที่ใช้กำกับไว้ โดยบุคคลอื่นที่เห็น ภาพวาดสามารถบอกขนาดจริงของสิ่งของหรือสถานที่ได้” โดยครูตรวจสอบความถูกต้อง และให้ คำแนะนำเพ่ิมเตมิ กบั นกั เรยี นทุกคู่