PK001-หนังสือแด่คนรักสุขภาพ

สมอง-ความจำ 89 ให้ทำงานยากๆ เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ต่างมี ระดับคอร์ติซอล (cortisol) หรือฮอร์โมนเครียด ลดลง เมื่อได้เคี้ยวหมากฝรั่ง เมื่อเทียบกับกลุ่ม นักศกึ ษาท่ไี มไ่ ดเ้ คี้ยว สำหรบั ผลการศกึ ษาทงั้ หมดทไ่ี ด้ กลิ ลเี วล คดิ วา่ นา่ จะเปน็ ผลมาจากการเคยี้ วหมากฝรงั่ ช่วย ให้นักศึกษารู้สึกคลายเครียด ส่งผลให้สามารถ ทำงานได้ดีข้ึน เขาจึงหวังว่า ผลการศึกษาเหล่าน้ี อาจจะชว่ ยทำใหเ้ กดิ ความเปลยี่ นแปลงในโรงเรยี น ขึ้นมาบ้าง “สง่ิ สำคญั มนั ไมไ่ ดอ้ ยทู่ กี่ ารเคยี้ วหมากฝรงั่ หรือกากหมากฝร่ังที่ถูกคายท้ิง” ซึ่งประเด็นน ้ี กิลบอกว่า สามารถแก้ไขได้ด้วยการสอนเด็กให้

90 แดค่ นรักสขุ ภาพ รู้จักแสดงพฤติกรรม จัดการกับกากหมากฝร่ังที่ คายทงิ้ อยา่ งถกู ตอ้ ง เหมาะสม หรอื หากสอนแลว้ เดก็ ไมเ่ ชอ่ื ฟงั กลิ กต็ บทา้ ยอยา่ งตดิ ตลกวา่ “บางที เราอาจจะตอ้ งแจกอปุ กรณข์ ดู แซะหมากฝรง่ั ใหก้ บั ภารโรงไวใ้ ช”้

สมอง-ความจำ 91 เฟซบกุ๊ ช่วยความจำ ทวติ เตอร์ลดฉลาด สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า ผู้เชี่ยวชาญ เรื่องระบบความทรงจำของมนุษย์ เผยผลการ ศึกษาอ้างว่า เว็บไซต์เครือข่ายสังคมออนไลน์ แห่งเว็บช่วยให้คนท่ีเข้าไปเล่นและมีปฏิสัมพันธ์ ในเว็บมีความจำดีข้ึน แต่บางเว็บยิ่งเล่นยิ่งทำให้ ฉลาดนอ้ ยลง

92 แด่คนรกั สขุ ภาพ ดร.เทรซีย์ อัลโลโวย์ อาจารย์และนัก จิตวิทยาประจำมหาวิทยาลัย สเตอร์ล่ิง ประเทศ องั กฤษ กลา่ ววา่ เวบ็ ไซตบ์ างแหง่ เชน่ “เฟซบกุ๊ ” ชุมชนออนไลน์ช่ือดังอาจช่วยทำให้ผู้ใช้เว็บม ี ความจำดขี นึ้ เพราะการเขา้ ไปใชง้ านแตล่ ะครง้ั นกั ท่องเว็บต้องใช้ความคิด-ความจำหลายส่วน และ เรยี บเรยี งขอ้ มลู ขา่ วสารจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม สำหรับ “ทวิตเตอร์” เว็บ ยอดนิยมอีกเว็บกลับพบว่า ย่ิงเล่นยิ่งทำให้ความ สามารถในการจดจำลดลง “ทวติ เตอรส์ ง่ ผลรา้ ยดงั กลา่ ว เนอ่ื งจากเวบ็ นี้มีข้อมูลใหม่ๆ หล่ังไหลเข้ามาตลอดแทบทุก วนิ าที สง่ ผลใหผ้ ใู้ ชง้ านไมม่ โี อกาสนงั่ คดิ ตรติ รอง

สมอง-ความจำ 93 หรือจัดการกับข้อมูลท่ีปรากฏให้เป็นระบบ ระเบยี บ” ดร.อลั โลเวย์ ระบ ุ นอกจากนี้ นักวิจัยม.สเตอร์ล่ิงยังกล่าว โทษความก้าวหน้าของเทคโนโลยีว่าเป็นตัวการ ทำให้คนเราไม่จำเป็นต้องจดจำอะไรมากมาย เหมือนในอดีต อาทิ ระบบสปีดไดอัล หรือระบบ บันทึกหมายเลขโทรศัพท์บนมือถือ และกดปุ่ม เดียวโทรฯ ออกได้โดยอตั โนมตั ิ และเตือนดว้ ยว่า การนั่งดูรายการโทรทัศน์นานๆ ก็มีส่วนเพิ่ม ความเสี่ยงกลายเป็นโรคสมาธิสั้นได้ง่ายๆ เช่น กัน

94 แดค่ นรกั สุขภาพ 6 วธิ งี ่ายๆ เพิ่ม IQ 1. ชอ็ กโกแลตชว่ ยได ้ ดื่มช็อกโกแลตร้อนๆ แล้วคุณอาจรู้สึก กระปรี้กระเปรา่ ราวกบั ไดก้ ลบั ไปเปน็ เดก็ อกี ครงั้ ลองเปล่ียนจากกาแฟแก้วเดิมมาเป็นช็อกโกแลต หอมกรุ่น จะช่วยให้สมองมีพลังวังชา ขบคิด ปัญหาเครียดๆ แบบผู้ใหญ่ได้ดีทีเดียว นักวิจัย มหาวิทยาลัยนอตติงแฮมพบว่า สารฟลาโวนอยด์

สมอง-ความจำ 95 เป็นสารต้านอนุมูลอิสระในช็อกโกแลต ท่ีช่วย เพิ่มการไหลเวียนเลือดไปเล้ียงสมองได้นานถึง 3 ช่ัวโมง นพ.เอียน แมคโดนัลด์ หัวหน้าทีมวิจัย เปิดเผยวา่ ขอ้ ดีของชอ็ กโกแลตคอื ชว่ ยฟื้นฟกู าร ทำงานของสมองในช่วงท่ีการรับรู้ของคนเราจะ แย่ลง เช่น ในขณะที่เหน่ือยล้าหรือนอนน้อย ยิ่ง ถ้าเป็นดาร์คช็อกโกแลตก็จะยิ่งมีฟลาโวนอยด์ เข้มข้นข้ึน ลองซดช็อกโกแลตอุ่นๆ สักแก้วก่อน เข้าประชุม รับรองว่าสมองคุณจะแล่นปรู๊ดปร๊าด เลยเชียวละ่ 2. ดนตรกี ลอ่ มสมอง “ชนใดไม่มีดนตรีกาล ในสันดานเป็นคน ชอบกลนัก” ก็ขนาดคนใช้สมองเยอะๆ อย่าง

96 แดค่ นรักสขุ ภาพ อาจารย์มหาวิทยาลัยหรือนักศึกษาปริญญาเอก ยังนิยมฟังเพลงกันเลย ปัญญาชนเหล่าน้ีบอกว่า ฟังเพลงคลาสสิกของบีโทเฟนแล้ว ทำให้สมอง ผ่อนคลายได้ ทว่าผลการศึกษาคร้ังใหม่กลับพบว่า ไม่ ว่าจะเป็นเพลงคลาสสิกอย่างโมสาร์ตหรือ เฮฟวีเมทัลกระแทกหู อย่างวงสอเตอร์เฮดก็เพิ่ม พลังให้สมองได้ท้ังน้ัน สถาบันวิทยาศาสตร์แห่ง นิวยอร์กหรือ NYAS (New York Academy of

สมอง-ความจำ 97 Sciences) พบว่าการฟังดนตรีสุดโปรดไม่ว่าจะ เปน็ แนวไหนกต็ าม ลว้ นสง่ ผลเชงิ บวกตอ่ การรบั รู้ วารสาร Nature รายงานว่า ถ้าให้ผู้เข้า ทดสอบฟังเพลง 10 นาทีก่อนทำแบบทดสอบ พวกเขาจะทำคะแนนได้ดีข้ึน เห็นได้ชัดว่าดนตรี มีส่วนอย่างมากต่อการเพ่ิมระดับไอคิว 3. นงั่ ใหป้ ลอดโปรง่ คุณเคยเป็นแบบนี้บ้างไหม ย่ิงน่ังจมปลัก อยู่บนเก้าอี้ทำงานนานๆ สมองยิ่งตีบตัน คิด อะไรไม่ค่อยออก เคล็ดลับหนึ่งท่ีช่วยให้สมอง โปร่งโล่งสบายคือ การนั่งเก้าอี้แสนสบาย ผล การศึกษาครงั้ ใหมร่ ะบวุ า่ เกา้ อี้น่งั ทีไ่ ม่คอ่ ยสบาย อาจทำใหค้ วามคิดของคุณโดนปดิ ก้ันไปดว้ ย

98 แด่คนรักสขุ ภาพ ผลการศึกษาท่ีมหาวิทยาลัยลันด์ในสวีเดน ระบุว่า คนส่วนใหญ่ต้องเจอปัญหาเลือดไป เลี้ยงสมองไม่เพียงพอ ซ่ึงเป็นผลจากการนั่ง ผิดท่า การบีบอัดกระดูกสันหลังด้วยการน่ังหลัง ค่อมขณะใช้แป้นคีย์บอร์ดจะทำให้เส้นเลือดที่ไป เล้ียงสมองหดตัว ผลรับก็คือสมองคุณจะขาด ออกซิเจน ดังน้ัน การเลือกเก้าอ้ีทำงานดีๆ สัก ตัวท่ีช่วยให้คุณน่ังยืดหลังตรงได้ขณะทำงาน จึง สำคญั พอๆ กับงานบนหน้าจอของคุณเลยก็ว่าได ้ 4. พลงั จากเนอ้ื ซีโมน พาร์กินสัน นักโภชนาการ แนะนำ ว่า “เนื้อลูกแกะอุดมไปด้วยธาตุเหล็กและวิตามิน

สมอง-ความจำ 99 บี 12 ซึ่งดีต่อการฟ้ืนฟูสมองที่อ่อนล้าให้ กระปร้ีกระเปร่า และถ้าได้แซมไข่แดงลงไปใน เบอร์เกอร์ คุณจะได้โคลีนไปเสริมสร้างการรับรู้ ของสมอง ส่วนผักต่างๆ จะช่วยป้องกันการเกิด ภาวะเครียดจากการที่ร่างกายมีสารอนุมูลอิสระ มากเกินไป” 5. กินหนงึ่ ได้ถงึ สอง บางคนท่ีไปยิมนอกจากจะเวิร์กเอาต์ให้ได้ รูปร่างสมส่วน ยังอาจกินอาหารเสริมควบคู่กัน ไปเพ่ือบำรุงกล้ามเนื้อ สำหรับใครที่เลือกอาหาร เสริมเป็นครีเอทีน ขอบอกว่าคุณตาแหลมมาก เพราะผลการศึกษาครั้งใหม่พบว่า ครีเอทีนไม่ใช่ แค่ดีกับกล้ามเนื้อเพียงอย่างเดียว แต่ยังมี

100 แด่คนรกั สขุ ภาพ บทบาทสำคัญต่อสมองของคุณ เพราะท้ังช่วย เสริมสร้างสมาธิและความสามารถในการ ประมวลผลขอ้ มลู และตวั เลขตา่ งๆ พญ.แคโรไลน์ เร จากมหาวิทยาลัยซิดนีย์ บอกว่า “อาหารเสริมชนิดน้ีเพ่ิมพลังให้สมอง สามารถรับมือกับงานด้านการคำนวณ ตลอดจน กระบวนการคิดต่างๆ ให้ดีขึ้น” อาหารเสริมใน รูปแคปซูลจะมีปริมาณครีเอทีนต่อหน่วยน้ำหนัก มากกว่าแหล่งอ่ืนๆ ดังนั้น พกแคปซูลครีเอทีน ติดตัวไปกินตอนเวิร์กเอาต์ช่วงเที่ยงก็เข้าท่าดี เพราะนอกจากจะทำให้สมองปราดเปรื่องแล้ว ยังทำให้กลา้ มคุณโตสมใจอีกตา่ งหาก

สมอง-ความจำ 101 6. หลับฟื้นความจำ นี่คงเป็นข่าวดีสำหรับคนชอบนอน เพราะ การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอทำให้คุณฉลาด ข้ึน ผลการศึกษาร่วมระหว่างคณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และมหาวิทยาลัยเพนซิล เวเนีย พบว่าการนอนหลับพักผ่อนช่วยกระตุ้น ให้คุณดึงความทรงจำ ในเร่ืองที่เพ่ิงเรียนรู้ไปไม่ นานกลับคืนมาได้ แม้ว่าความทรงจำน้ันจะถูก แทนท่ีด้วยข้อมูลใหม่ๆ ไปแล้วหลายชั่วโมง ก็ตาม นพ.เจฟฟรีย์ เอลเลนโบเกน หัวหน้าทีม วิจัย บอกว่า “นี่แสดงให้เห็นว่า การนอนหลับ พักผ่อนไม่เพียงช่วยปกป้องความจำ แต่ยังมี

102 แด่คนรักสุขภาพ บทบาทสำคัญในการเก็บรวบรวมความทรงจำ เข้าด้วยกันอีกด้วยครับ” พูดง่ายๆ คือ ความ ทรงจำในสมองไมแ่ ตกแถวนน่ั เอง นกั วทิ ยาศาสตรท์ ม่ี หาวทิ ยาลยั สแตนฟอรด์ พบว่า หมอนก็มีผลต่อการนอนเช่นกัน เพราะ หมอนท่ีรองรับสรีระร่างกายในขณะท่ีหลับได้ดี จะช่วยลดปัญหาการหายใจซ่ึงเป็นอุปสรรคต่อ การหลับที่ต่อเน่ืองยาวนาน ใครที่อยากนอน หลับสนิท และต่ืนขึ้นมารับวันใหม่ด้วยความ

สมอง-ความจำ 103 สดชื่นสมองแจ่มใส เห็นทีต้องลองใช้หมอน เมโมรีโฟม (Memory Foam) ซึ่งทำจากวัสด ุ เมโมรโี ฟมทผ่ี ่านกระบวนยอ่ ยเปน็ ปุยๆ ช้นิ เลก็ ๆ เสมือนเส้นใยไฟเบอร์ท่ีมีคุณสมบัติอ่อนนุ่มและ แนน่



4 อันตรายของชีวติ



อันตรายของชวี ติ 107 ภัยของนำ้ ยาบ้วนปาก แพทย์โรงพยาบาลราชวิถี เตือนคนไทยถึง “น้ำยาบ้วนปาก” หากใช้มากๆ นานๆ ทำตุ่มรับ รสเพ้ยี น เกดิ เช้ือราชอ่ งปาก สีฟนั เปล่ียน หนิ ปนู เกิดง่าย ส่วนยาสีฟันที่อ้างลดแบคทีเรียนั้น มี ประสิทธิภาพเท่ากับแปรงฟันอย่างถูกวิธี ส่วน คนไทย 9 ล้านคนมีกลิ่นปาก และแนะวิธีเช็ค กล่ินปาก

108 แดค่ นรกั สขุ ภาพ ท.ญ.นพมณี วงษ์กิตติไกรวัล ทันตแพทย์ กลมุ่ งานทนั ตกรรม โรงพยาบาลราชวถิ ี กลา่ ววา่ ประชาชนส่วนใหญ่เข้าใจผิดว่าการใช้น้ำยา บ้วนปากมีไว้เพื่อกำจัดกลิ่นปาก แต่ที่จริงแล้ว เป็นเพียงการกลบกล่ินปากด้วยกลิ่นของน้ำยาใน ระยะสั้นเท่าน้ัน จากนั้นไม่นานก็กลับมามีกลิ่น ปากเชน่ เดมิ การใช้น้ำยาบ้วนปากติดต่อกันเป็นระยะ เวลานานๆ จะทำใหไ้ ปทำลายเช้ือแบคทเี รยี ทีด่ ี ที่ อาศัยอยู่ในปากให้ตายไปด้วย อาจนำมาซ่ึง เชอื้ ราในช่องปาก ทำให้ตมุ่ รับรสของลิ้นเพยี้ นไป มีสีเคลือบผิวฟันท่ีเปล่ียนแปลง หรือทำให้เกิด หนิ ปนู ไดง้ ่าย

อันตรายของชีวิต 109 สว่ นยาสฟี นั ทอี่ า้ งวา่ วา่ สามารถลดแบคทเี รยี ท่ีเป็นต้นเหตุของกลิ่นปากได้นั้น ยังไม่มีข้อมูล ทางวิทยาศาสตร์ยืนยันชัดเจนว่า ยาสีฟันจะมี ฤทธิ์ฆ่าเช้ือในปากได้ ซ่ึงประสิทธิภาพของ ยาสีฟันที่อ้างว่าลดแบคทีเรีย ไม่แตกต่างกับการ แปรงฟนั ด้วยยาสฟี นั อะไรก็ได้อยา่ งถูกวธิ ี และใช้ ไหมขัดฟันในซอกฟันส่วนที่แปรงไปไมถ่ ึง กลิ่นปากเกิดจากเชื้อแบคทีเรียในช่องปาก ชนิดที่ไม่ใช้ออกซิเจนผลิตก๊าซในกลุ่มซัลเฟอร ์ กล่ินปากยังเกิดได้จากผู้ป่วยมีโรคอื่นๆ อยู่ก่อน

110 แด่คนรกั สุขภาพ แล้ว เช่น โรคกรดไหลย้อน หากรักษาโรคเหล่า นัน้ กลน่ิ ปากกจ็ ะหายไป รวมทัง้ กลน่ิ ปากจากโรค ในช่องปาก เช่น โรคปริทนต์ โรคเหงือก ฟันผุ เป็นต้น วิธีการตรวจว่ามีกลิ่นปากจริงหรือไม่นั้น ทำได้โดยการสังเกตจากคนรอบข้าง หรือเอา ช้อนมาขูดลน้ิ แลว้ ทง้ิ ไว้ 5 วนิ าที จากนัน้ นำมาดม หากพบว่ามีกลิ่นเหม็นก็แนะนำให้มาพบทันต แพทยเ์ พอ่ื ตรวจเชค็ ปญั หาในช่องปาก

อนั ตรายของชวี ติ 111 อนั ตราย ของคนทานรสหวาน ทานอาหารรสหวานส่งผลเสียต่อสุขภาพ ดังนี ้ 1. ร่างกายสูญเสียวิตามินบีเพื่อเผาผลาญ น้ำตาลในเซลล์ นานเข้าทำให้สมองมึนงง หงดุ หงิดงา่ ย

112 แด่คนรกั สุขภาพ 2. ตับอ่อนจะได้รับการกระตุ้นอยู่เรื่อย ๆ เพิ่มความเส่ียงตอ่ โรคเบาหวาน 3. แคลอรีที่ได้เพ่ิมขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้มี ความเส่ียงต่อโรคอ้วนและไตรกลีเซอไรด์สูง มี ผลไปเพ่มิ ความเส่ียงตอ่ โรคหวั ใจ อมั พาต 4. น้ำตาลท่ีเหลือในเซลล์จะถูกเปล่ียนเป็น อัลดีไฮด์ มีฤทธ์ิทำลายเนื้อเยื่อ ทำให้เซลล์ ร่างกายเส่อื มเรว็

อันตรายของชีวติ 113 “กาแฟ” ดหี รอื รา้ ยกันแน่ ? กาแฟกับโรคหวั ใจ ผลการศึกษากับคนมากกว่า 400,000 คน ไม่พบว่าการด่ืมกาแฟท้ังชนิดท่ีมีคาเฟอีน และ ชนิดสกัดคาเฟอีนออก เพิ่มความเส่ียงเป็นโรค หวั ใจ

114 แดค่ นรกั สขุ ภาพ นอกจากนี้ยังมีการศึกษาอีกช้ินหน่ึงท่ี ติดตามดูผู้หญิง 27,000 คน เป็นระยะเวลา 15 ปี พบว่าการดื่มกาแฟปริมาณน้อยๆ ประมาณวัน ละ 1-3 ถ้วย ลดความเส่ียงโรคหัวใจให้น้อยลง 26% อย่างไรก็ตาม หากดื่มกาแฟปริมาณ มากกว่าน้ีจะไม่ได้ผลดีในการลดความเส่ียงต่อ โรคหัวใจ กาแฟกับความดนั โลหิต เ ว็ บ ไ ซ ต์ มู ล นิ ธิ โ ร ค หั ว ใ จ แ ล ะ ส โ ต ร ค แคนาดา ระบุว่าคนท่ีไมไ่ ด้ด่มื กาแฟเปน็ ประจำ มี แนวโน้มว่าคาเฟอีนจะทำให้ความดันโลหิตเพิ่ม ข้นึ ช่ัวคราว ส่วนคนท่ีด่ืมในปริมาณมากเป็นประจำ เช่น กาแฟวันละ 5 ถ้วย มีส่วนทำให้ความดัน

อันตรายของชวี ติ 115 โลหิตตัวบนเพ่ิมข้ึน 2.4 มิลลิเมตรปรอท และ ความดันโลหิตตัวล่างเพิ่มขึ้น 1.2 มิลลิเมตร ปรอท แต่ถ้าด่ืมเป็นประจำในปริมาณน้อยๆ ผล กระทบยังไม่แน่นอน มีการศึกษาที่ติดตาม พยาบาล 155,000 คนที่ด่ืมกาแฟมานาน 10 ปี พบว่าท้ังกาแฟชนิดท่ีมีคาเฟอีนและชนิดท่ีสกัด คาเฟอีนออกไม่ทำให้ความดันเลือดเพ่มิ ขน้ึ นอกจากนี้ คณะวิจัยจาก John Hopkins ศึกษาจากกลุ่มตัวอย่าง 1,000 คน ติดตามไป 33 ปี ก็พบเช่นกันว่าคาเฟอีนมีผลต่อความดันเลือด นอ้ ยมาก

116 แด่คนรกั สขุ ภาพ ในทางกลบั กนั การศกึ ษาจาก VA Medical Center ใน Oklahoma City สหรัฐอเมริกา พบ ว่าคนที่มีความดันโลหิตสูงอยู่แล้ว ยิ่งด่ืมกาแฟก็ จะย่งิ ทำให้ความดันโลหิตสงู ขึ้น การศึกษาทำกับผู้ชายที่มีระดับความดัน โลหติ ตา่ งๆ กนั ตง้ั แตค่ วามดันโลหติ อยู่ในเกณฑ์ ปกติหรือสูงเล็กน้อย ไปจนถึงผู้ท่ีมีความดัน โลหิตสูง จำนวนผู้เข้าศึกษาไม่มากนัก ประมาณ กลุ่มละ 18-73 คน ผลการศกึ ษาพบวา่ คาเฟอนี 250 มลิ ลกิ รมั ทำให้ความดันโลหิตสูงข้ึนทั้งตัวบนและตัวล่างใน ทุกกลุ่ม แต่จะสูงข้ึนอย่างมากในผู้ป่วยท่ีมีความ ดันโลหิตสูงอยู่ก่อนแล้ว มากกว่า 1.5 เท่าของ กลุ่มทคี่ วามดันปกต ิ

อันตรายของชีวติ 117 มี ค ำ แ น ะ น ำ ใ ห้ ผู้ ที่ ค ว า ม ดั น โ ล หิ ต สู ง หลีกเลี่ยงเคร่ืองด่ืมที่มีคาเฟอีนในปริมาณสูง สำหรับผู้ท่ีความดันเป็นปกติ ยังไม่พบผลเสีย รา้ ยแรงจากการด่ืมกาแฟ กาแฟกบั มะเรง็ เม่ือปี 2524 คณะนักวิจัยจาก John Hopkins ระบุว่า กาแฟเพ่ิมความเสี่ยงในการ เป็นโรคมะเร็งตับอ่อน อย่างไรก็ตาม การศึกษา ต่อมาพบว่า กาแฟไม่ใช่ปัจจัยสำคัญ ปัจจัยท่ี เพ่ิมความเส่ยี งตอ่ โรคมะเร็งตับอ่อน คอื บหุ ร่ี

118 แดค่ นรกั สุขภาพ การศกึ ษากบั ผูห้ ญงิ สวีเดน 59,000 คน ยัง พบว่าคาเฟอีนไม่เพ่ิมความเส่ียงต่อโรคมะเร็ง เต้านม และยังมีรายงานด้วยว่าการด่ืมกาแฟอาจ จะมผี ลป้องกันโรคมะเร็งลำไสใ้ หญ่ นอกจากน้ียังมีรายงานจาก World Cancer Research Fund วา่ การดมื่ กาแฟปรมิ าณ ปานกลางไม่มคี วามสัมพนั ธก์ ับโรคมะเรง็ กาแฟกบั กระดูกพรนุ จากการศึกษาพบว่ากาแฟทำให้การดูดซึม แคลเซียมลดลงเล็กน้อยประมาณ 27 มิลลิกรัม เทียบเท่ากับนม 1-2 ช้อนโต๊ะ และไม่ทำให้ รา่ งกายสูญเสยี แคลเซียมทางปสั สาวะเพ่ิมขึน้

อนั ตรายของชวี ิต 119 ปริมาณแคลเซียมเท่าน้ีไม่น่าจะทำให้คนที่ กินแคลเซียมมากพอเป็นโรคกระดูกพรุน หาก กังวลก็สามารถเติมนมไขมันต่ำหรือไม่มีไขมันลง ไปในกาแฟเพอื่ ชดเชย หรือดม่ื นมเพมิ่ สำหรับผทู้ ่ี ดื่มกาแฟวนั ละ 2 ถ้วยขน้ึ ไป กาแฟกบั เบาหวาน จากการศึกษาพบว่าการดื่มกาแฟจะทำให้ เกิดภาวะดื้อต่ออินซูลินเพิ่มข้ึน 15% กรดไขมัน ในเลือดเพ่ิมข้ึน ฮอร์โมนอะดรีนาลีนเพิ่มขึ้น ทำให้หัวใจเต้นเร็วและความดันโลหิตสูงขึ้น ซ่ึง อาจจะส่งผลเสียต่อผู้ปว่ ยท่ีเปน็ เบาหวานอยู่แลว้

120 แด่คนรกั สขุ ภาพ แต่ก็มีการวิจัยจากฟินแลนด์และมหาวิทยา ลัยฮาร์วาร์ดที่พบว่า คนที่ด่ืมกาแฟมีความเสี่ยง ต่อการเกิดโรคเบาหวานประเภทท่ี 2 น้อยกว่า คนท่ีไม่ดืม่ กาแฟ กาแฟกับการตงั้ ครรภแ์ ละการเปน็ หมัน ก่อนหน้านี้มีความเชื่อว่าการด่ืมกาแฟจะ เป็นผลเสียต่อการต้ังครรภ์ แต่จากหลักฐานยัง ไม่พบผลเสียดังกล่าว นักวิจัยแนะนำว่าการด่ืม กาแฟปริมาณน้อยๆ ขณะต้ังครรภ์ไม่เกิดผลเสีย แต่หากงดได้กน็ ่าจะงด ส่วนการเป็นหมันน้ัน พบว่าหากดื่มกาแฟ มากกว่าวันละ 1 แก้วจะมีโอกาสเกิดการเป็น หมันมากขนึ้

อันตรายของชวี ิต 121 กาแฟกับการขาดน้ำ จากการศึกษาพบว่า การดื่มกาแฟไม่เกิน 550 มิลลิกรัม หรือประมาณ 5 ถ้วยครึ่ง ไม่ ออกฤทธ์ิขับปัสสาวะ การดื่มกาแฟทำให้ปัสสาวะ มากขน้ึ เทยี บเทา่ กบั การดมื่ นำ้ ในปรมิ าณเทา่ ๆ กนั อย่างไรก็ตาม คาเฟอีนจะมีฤทธ์ิเป็นยาขับ ปัสสาวะหากดื่มเกินครั้งละ 575 มิลลิกรัม หรือ ประมาณ 6 ถ้วย ดังนั้น ขณะออกกำลังกายหรือ หลังออกกำลังกาย ไม่ควรด่ืมกาแฟในปริมาณ มาก  เพราะจะทำใหร้ า่ งกายขาดน้ำได้

122 แด่คนรกั สุขภาพ กาแฟกับนำ้ หนกั ตัว คาเฟอีน 100 มิลลิกรัมเพิ่มการเผาผลาญ พลังงานได้ประมาณวันละ 75-100 กิโลแคลอรี แต่ไม่มีการศึกษาใดที่พบว่า กาแฟช่วยให้ลด น้ำหนกั ไดใ้ นระยะยาว ย่ิงไปกว่านั้น การศึกษาจากชาวอเมริกัน 58,000 คน ติดตามไป 12 ปี พบว่า กลุม่ ตวั อยา่ ง ทั้งผู้หญิงและผู้ชายที่ด่ืมกาแฟมากขึ้น กลับมี น้ำหนักตัวเพ่ิมข้ึน สาเหตุอาจมาจากน้ำตาล นม และครีมเทียมที่ใส่ลงไปในกาแฟ กาแฟกบั สมรรถภาพของรา่ งกาย คาเฟอีนเพ่ิมความสามารถในการออกแรง ออกกำลัง หรือเล่นกีฬา โดยเพิ่มความอดทน

อนั ตรายของชวี ติ 123 หรือความสามารถในการออกแรงได้นานขึ้น กลไกที่คาเฟอีนทำให้สมรรถภาพของร่างกายดี ข้ึน น่าจะมาจากการออกฤทธิ์ทำให้อาการปวด ลดลง เช่น ปวดกลา้ มเนือ้ ปวดเอน็ กลไกอีกอย่างหนึ่งของคาเฟอีน คือ การ ทำให้ร่างกายเปล่ียนระบบเผาผลาญ โดยลดการ เผาผลาญแป้งและน้ำตาล และเพิ่มการเผาผลาญ ไขมัน ทำให้เราออกแรง-ออกกำลงั ได้มากข้ึน

124 แดค่ นรักสุขภาพ กาแฟกับอารมณ์ การศึกษาพบว่ากาแฟปริมาณน้อยๆ ไม่ เกิน 200 มิลลิกรัม เทียบเท่ากาแฟสด 480 มิลลิลิตรหรือเกือบคร่ึงลิตร ทำให้สดช่ืน มีพลัง และรู้สึกอยากเข้าสังคมมากขึ้น อย่างไรก็ตาม หากด่ืมกาแฟมากกว่าน้ีอาจทำให้เครียดง่าย และ ทำใหป้ วดท้องหรอื ไมส่ บายทอ้ งได้ การศึกษาในคนที่อดนอนพบว่า กาแฟจะ กระตุ้นระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้ไม่ง่วง ช่วยให้ร่างกายต่ืนตัวมากขึ้น ตอบสนองต่อส่ิง เร้าเร็วขึ้น ความจำดีขึ้น สมาธิดีข้ึน และยังทำให้ ความสามารถในการทำงานดีข้ึน แต่ไม่ช่วยเพิ่ม ความสามารถในคนที่นอนมากพออยแู่ ล้ว

อนั ตรายของชวี ติ 125 กาแฟยังช่วยบรรเทาอาการปวดศีรษะ ลด อาการปวดเมื่อยเน่ืองจากไข้หวัด ลดอาการซึม เศร้าและคลายความวิตกกังวล และช่วยให้ผู้ สูงอายุกระฉับกระเฉง กระชุ่มกระชวย กว่า คนในวัยเดียวกนั ทีไ่ มไ่ ดด้ ื่มกาแฟ กาแฟกบั โรคอืน่ ๆ การศึกษาพบว่า กาแฟชนิดที่มีคาเฟอีนลด ความเส่ียงต่อการเกิดโรคพาร์คินสันได้ประมาณ 30% แต่กาแฟชนิดสกัดคาเฟอีนออกจะไม่ช่วย ลดความเส่ียงของโรคน้ ี

126 แด่คนรกั สขุ ภาพ การด่ืมกาแฟเป็นประจำยังช่วยลดความ เสี่ยงต่อการเกิดน่ิวในถุงน้ำดีและน่ิวในทางเดิน ปสั สาวะ นอกจากนี้ยังมีรายงานว่า การดื่มกาแฟ วนั ละ 3 แก้ว จะช่วยบรรเทาอาการหอบหดื อย่างไรก็ตาม นักวิจัยเตือนว่าการศึกษา เหล่าน้ียังเป็นการศึกษาแรกเริ่ม จำเป็นต้องมี การศึกษาวิจัยเพิ่มเติมเพ่ือสนับสนุนหรือ คัดค้านต่อไป คอกาแฟอาจจะดื่มกาแฟได้อย่าง คล่องคอมากขึ้น แต่ก็อย่าโหมดื่มกาแฟ โดย เฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อ โรค  ควรปรกึ ษาแพทย์ให้แนใ่ จกอ่ นด่มื

อันตรายของชวี ติ 127 เหมือนดังท่ีศาสตราจารย์ซิลวีโอ การัตตีนี หัวหน้าสถาบันมารีโอ เนกรี แห่งมิลาน และ บรรณาธิการหนังสือ Caffeine, Coffee and Health กล่าวไว้ว่า “การดื่มกาแฟไม่มีผลเสีย ตราบใดท่ีคุณดื่มในปริมาณพอเหมาะ เช่น เดียวกับทกุ อย่างทเ่ี รากินและดืม่ ”

128 แด่คนรกั สุขภาพ ขอ้ ควรระวัง ในการดื่ม “กาแฟ” นักวิจัยของศูนย์วิจัยในสวิตเซอร์แลนด์ ซ่ึงมีบริษัทขายกาแฟรายใหญ่ของโลก ระบุว่า กาแฟมีสารต้านอนุมูลอิสระมากกว่าชาเขียวถึง 4 เท่า และยังมากกว่าโกโก้ ชาสมุนไพร และไวน์ แดง

อันตรายของชวี ิต 129 เหตุท่ีกาแฟมีสารต้านอนุมูลอิสระมากกว่า อาจเป็นเพราะเราดื่มกาแฟกันมากกว่าเครื่องด่ืม อื่นๆ อย่างไรก็ตาม สารต้านอนุมูลอิสระใน กาแฟแต่ละถ้วย แต่ละยี่ห้อก็ไม่เท่ากัน ข้ึนอยู่กับ ชนิดของกาแฟ กาแฟพันธ์ุโรบัสต้ามีสารต้านอนุมูลอิสระ และคาเฟอีนมากกว่าพันธ์ุอราบิก้าประมาณ 2 เท่า ซ่ึงเป็นผลมาจากวิธีการคั่วกาแฟ ปริมาณ กาแฟที่ชงในแต่ละถ้วย วิธีการชงกาแฟ และ ระยะเวลาทใ่ี ช ้ แม้ว่าสารต้านอนุมูลอิสระจะมีผลดี แต่ก็ มาคู่กับคาเฟอีน ซึ่งมีข้อควรระวังและข้อควร คำนึงอีกหลายประการ หากรกั ทจ่ี ะดม่ื กาแฟ

130 แด่คนรกั สุขภาพ นอกจากคาเฟอีนจะพบได้ในเมล็ดกาแฟ แลว้ ยงั สามารถพบได้ในใบชา โกโก้ ชอ็ คโกแลต น้ำอัดลมสีดำ เคร่ืองดื่มบำรุงกำลัง และยาบาง ชนิด เช่น ยาแก้หวัด ยาแก้ปวด และยาลด น้ำหนัก เป็นต้น ดังน้ัน ควรคำนวณให้ดีว่าใน แต่ละวัน คุณได้รับคาเฟอีนจากแหล่งใดบ้าง เพราะอาจทำใหร้ า่ งกายไดร้ บั คาเฟอนี มากเกนิ ควร คาเฟอีนเป็นสารกระตุ้นมีผลต่อระบบ หลอดเลือดและหวั ใจ ทำให้หัวใจเต้นเรว็ ขนึ้ เพิ่ม ความดันโลหิต และทำให้หัวใจเต้นผิดปกติใน บางครั้ง

อันตรายของชวี ติ 131 งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยโตรอนโตพบว่า การดื่มกาแฟปริมาณมากอาจเพ่ิมความเส่ียงต่อ หัวใจวายเฉียบพลัน ในผู้ที่มียีนขจัดคาเฟอีนช้า ทำให้คาเฟอีนอยู่ในกระแสเลือดนานข้ึน แต่ สำหรับคนที่มียีนปกติที่ขจัดคาเฟอีนได้เร็ว กาแฟกจ็ ะไม่มผี ล อย่างไรก็ตาม นักวิจัยเชื่อว่าการดื่มเพียง วนั ละ 1-2 ถว้ ย (1 ถว้ ยมาตรฐานมขี นาดประมาณ 150-180 มิลลิลิตร) จะไม่มีผลต่อการเกิดหัวใจ วายเฉียบพลัน ไม่ว่าจะมียีนแบบไหน แต่การด่ืม วันละ 4 ถ้วยข้ึนไปไม่ให้ผลดี ดังนั้น ควรดื่มแต่ พอควร เพราะปัจจุบันการตรวจยีนยังไม่ได้มีใช้ กันเหมือนการตรวจสุขภาพทั่วไป และยีนที่ แตกต่างกันทำให้ผลการวิจัยทางโภชนาการที่

132 แด่คนรักสุขภาพ สัมพันธ์กับโรคต่างๆ มีข้อมูลขัดแย้งกันจนเกิด ความสบั สน ส่วนผลของกาแฟต่อสุขภาพผู้หญิง ก็ยัง ไม่มีผลวิจัยชัดเจนว่า จะเพิ่มความเส่ียงมะเร็ง เต้านมและซีสต์ในเต้านมหรือไม่ การเดินสาย กลางจงึ ดที สี่ ดุ ผู้ท่ีดื่มกาแฟชนิดสกัดคาเฟอีนอาจคิดว่า ปลอดภัย แต่นักวิจัยเตือนว่ากาแฟสกัดคาเฟอีน อ า จ เ พ่ิ ม ร ะ ดั บ ก ร ด ไ ข มั น ใ น เ ลื อ ด ใ ห้ ส ร้ า ง

อนั ตรายของชีวติ 133 แอลดแี อลซง่ึ เป็นคอเลสเตอรอลตัวรา้ ยได้ เพราะ ในกระบวนการสกดั คาเฟอนี จะสกดั เอาสารฟลา- โวนอยด์ซึ่งมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและสารอื่นๆ ท่ีให้รสชาติกาแฟแท้ๆ ออกไปด้วย นอกจากจะ อรอ่ ยน้อยลงแลว้ ยังอาจมผี ลเสียต่อสขุ ภาพได้ หากจะเลือกกาแฟสกัดคาเฟอีน ควรเลือก ชนิดที่ใช้กระบวนการสกัดธรรมชาติ และควร ระวังส่ิงท่ีเติมลงไปในกาแฟ เช่น ครีม นมไขมัน น้ำตาล น้ำผึง้ เพราะเท่ากับเตมิ พลงั งานส่วนเกนิ สำหรับผู้ท่ีดื่มกาแฟเพราะต้องการแก้ง่วง นักวิจัยแนะนำให้ดื่มปริมาณน้อยๆ แต่กระจาย การด่ืมออกไปตลอดวัน เช่น แทนท่ีจะดื่มถ้วย ใหญ่ 500 มิลลิลิตรในตอนเช้า ให้ดื่มเพียงครั้ง ละ 60-90 มิลลิลิตร แตบ่ ่อยขนึ้

134 แดค่ นรักสุขภาพ กาแฟจะถูกดูดซึมอย่างรวดเร็วหลังจากที่ เราดื่ม โดยจะเร่ิมออกฤทธ์ิใน 15 นาทีและอยู่ใน ร่างกายนานหลายชั่วโมง และต้องใช้เวลาหลาย ช่ัวโมงกว่าจะถูกขจัดออกจากร่างกายจนหมด หญิงต้ังครรภ์และผู้ท่ีกินยาคุมกำเนิดจะมีการขับ กาแฟน้อยกว่าคนทั่วไป ส่วนผู้ที่สูบบุหร่ีจะมีการ ขับกาแฟมากกว่าผู้ที่ไม่สูบ ดังน้ัน คนที่สูบบุหรี่ หากต้องการการกระตุ้นของกาแฟ จะต้องด่ืม กาแฟบ่อยกว่าคนท่ีไม่สูบบหุ ร ี่

อันตรายของชีวติ 135 องค์การอนามัยโลกระบุว่าไม่มีหลักฐานว่า กาแฟจะเป็นสารเสพติด การด่ืมกาแฟจะเป็น นิสัยมากกว่าเสพติด เน่ืองจากไม่จำเป็นต้องเพ่ิม ปริมาณของกาแฟ และเม่ือหยุดกาแฟบางคนก็ เกิดอาการปวดหรือมึนศีรษะเพียงเล็กน้อย ดังน้ัน หากใครคิดจะเลิกด่ืมกาแฟก็ไม่น่าจะมี ปัญหา ส ำ ห รั บ ผู้ ที่ ไ ม่ ดื่ ม ก า แ ฟ อ ยู่ แ ล้ ว ก็ ไ ม่ มี เหตุผลที่จะหันมาดื่มเพียงเพื่อต้องการผลดีจาก กาแฟ โดยเฉพาะคนที่ร่างกายไวต่อกาแฟ การด่ืมอาจย่ิงเพิ่มผลเสีย เช่น หัวใจเต้นเร็วขึ้น ความดันโลหิตสูงขึ้น กระวนกระวาย นอนไม่ หลับ กระเพาะหล่ังกรดออกมามากเกินควร ทำให้ปวดท้อง และหากดื่มปริมาณมากก็จะเป็น สารขบั ปัสสาวะ ส่งผลไมด่ ตี อ่ รา่ งกาย

136 แด่คนรกั สขุ ภาพ โรคอว้ นลงพุง ภยั เงยี บของชวี ิต นพ.วิศิษฐ์ ภาสุรปัญญา อายุรแพทย์ ผู้เช่ียวชาญโรคเบาหวาน-ต่อมไร้ท่อ ประจำ โรงพยาบาลเปาโล เมโมเรียล พหลโยธิน กล่าว ว่า “โรคอ้วนลงพุงเกิดจากภาวะด้ือต่ออินซูลิน ทำให้ตับอ่อนต้องสร้างอินซูลินในปริมาณมาก เพ่ือรักษาระดับน้ำตาลในเลือด ซ่ึงจะก่อให้เกิด ปัญหาโรคเรื้อรังต่างๆ ตามมา ท้ังโรคความดัน โลหติ สูง ไขมนั ในเลือดสูง และเบาหวาน”

อนั ตรายของชีวิต 137 สาเหตหุ ลกั ของโรคอว้ นมาจากพฤตกิ รรม การรับประทานอาหาร การไม่ออกกำลังกาย และกรรมพันธุ ์ ชายและหญิงน้ันจะมีลักษณะการอ้วน ลงพุงทีแ่ ตกตา่ งกัน “สำหรับผู้ชายจะมีไขมันสะสมตรงช่อง ท้องมากกว่าส่วนอ่ืนๆ ขณะท่ีผู้หญิงมักจะ สะสมบริเวณต้นขาและสะโพก

138 แดค่ นรักสขุ ภาพ ส่วนสัญญาณท่ีเตือนว่าเสี่ยงต่อโรคอ้วน ลงพุงน้ัน เบ้ืองต้นสามารถวัดได้จากเส้นรอบเอว หากมีเส้นรอบเอวเกินกว่า 90 ซม. และ 80 ซม. ในชายและหญงิ ถอื วา่ อยใู่ นเกณฑเ์ ส่ยี ง หากคนไข้ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคอ้วน ลงพงุ กจ็ ำเปน็ ต้องปรับพฤตกิ รรมทัง้ การใช้ชวี ิต และการทานอาหาร โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติว่า คนในครอบครวั เปน็ โรคอว้ นลงพงุ ยง่ิ มแี นวโน้ม ว่าจะเป็นได้เช่นกัน เพราะโรคน้ีสามารถถ่ายทอด ทางกรรมพันธ์ุได้ แต่การลดน้ำหนักควบคไู่ ปกบั ดูแลสุขภาพร่างกายตนเอง ก็เป็นหน่ึงในวิธีที่ดี ทสี่ ดุ ทจี่ ะปอ้ งกนั โรคอว้ นลงพงุ นไี้ ด”้