(2) เรื่องที่ประธานจะแจ้งต่อที่ประชุม

3@9P UY@q 0 LLELMQ PYPO @Y@q 0 'LMQ ;uE~us~h~~ba$nup~g

รายงานการปฏบิ ัตงิ านของศาลปกครอง และสำ�นักงานศาลปกครอง ประจำ�ปี ๒๕๖๑ The Administrative Court Annual Report 2018

รายงานการปฏบิ ัตงิ าน ของศาลปกครอง และสำ� นกั งานศาลปกครอง ๒ป๕ระจ๖ำ�ป๑ี The Administrative Court Annual Report 2018

สารบัญ ส่วนน�ำ ๕ ๑. ตราสัญลกั ษณ์ศาลปกครอง ๖ ๒. สารจากประธานศาลปกครองสงู สดุ ๘ ๓. อำ� นาจหน้าที่ และโครงสร้างองค์กร ๑๐ ๔. วิสยั ทศั น์ พนั ธกิจ ยุทธศาสตร์ ๒๕ ๕. รายนามผ้บู ริหารศาลปกครอง ๒๘ และผู้บริหารสำ� นักงานศาลปกครอง ๖. ภาพรวมดา้ นทรพั ยากรบุคคล ๓๒ และงบประมาณ ๓๓ สว่ นท่ี ๑ ภาพรวมการเปรยี บเทยี บ ผลการดำ� เนนิ งานระหวา่ งปงี บประมาณ ๓๔ พ.ศ. ๒๕๖๐ กบั ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๑. เปรยี บเทียบงบประมาณรายจ่าย ๓๕ ประจำ� ปี พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๑ ๒. สรปุ ผลการด�ำเนินงานตามข้อสงั เกต ของสภานติ ิบัญญัตแิ ห่งชาติ

สว่ นที่ ๒ ผลการด�ำเนนิ งานที่สำ� คญั ๓๘ ส่วนที่ ๓ การวเิ คราะห์ผลการด�ำเนินงาน ๑๑๑ ๑. สรปุ ผลการด�ำเนนิ งานตามกรอบ ๑๑๒ ๑. การพจิ ารณาพิพากษาคดีด้วยความถูกตอ้ ง ๓๙ ประเมนิ ความส�ำเรจ็ การด�ำเนินงาน รวดเรว็ และเป็นธรรม ตามแผนยุทธศาสตรศ์ าลปกครอง ๑๒๐ ๒. การบงั คับคดปี กครอง ๕๓ (ฉบบั ที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๕๘ - ๒๕๖๑ ๓. การวางหลักกฎหมายและแนวทาง ๖๒ ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ การปฏิบตั ิราชการทีด่ ี ๒. ปญั หาและอปุ สรรคในการปฏิบตั ิงาน ๔. การเสริมสร้างโอกาสในการเขา้ ถงึ ๗๙ ของศาลปกครอง และแนวทาง/ ความยตุ ิธรรมทางปกครอง มาตรการในการแก้ไขปัญหา ๕. การเสริมสร้างความรคู้ วามเข้าใจ ๘๔ แกท่ ุกภาคส่วนในสังคม ๖. ผลการส�ำรวจความเชื่อมัน่ ๘๗ ของประชาชน ต่อการอำ� นวย ส่วนที่ ๔ นโยบายและทศิ ทางการด�ำเนินงานของ ๑๒๑ ความยตุ ธิ รรมของศาลปกครอง ศาลปกครอง ประจ�ำปงี บประมาณ ๗. การพฒั นาระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศ ๘๙ พ.ศ. ๒๕๖๒ เพอ่ื การบรหิ ารจดั การคดี สว่ นท่ี ๕ ท�ำเนยี บตุลาการในศาลปกครองสงู สุด ๑๒๕ ๘. การเสรมิ สร้างความรว่ มมอื ทางวิชาการ ๙๙ และตลุ าการในศาลปกครองชัน้ ตน้ และความสัมพันธ์ระหวา่ งประเทศ ๙. การเสรมิ สรา้ งวฒั นธรรมศาลปกครอง ๑๐๖ ส่วนที่ ๖ รายงานการเงิน ๑๓๔ (TRUST) ประจำ� ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๑๐. ผลการประเมนิ คุณธรรมและความโปรง่ ใส ๑๐๙ ในการด�ำเนินงานของหนว่ ยงานภาครฐั (Integrity & Transparency Assessment : ITA) ประจำ� ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑

The Administrative Court Annual Report 2018 4

รายงานการปฏิบัตงิ านของศาลปกครองและส�ำนกั งานศาลปกครอง ประจ�ำปี ๒๕๖๑ สว่ นน�ำ ๑. ตราสัญลักษณศ์ าลปกครอง ๒. สารจากประธานศาลปกครองสูงสุด ๓. อ�ำนาจหนา้ ที่ และโครงสรา้ งองค์กร ๔. วสิ ัยทัศน์ พนั ธกิจ ยุทธศาสตร์ ๕. รายนามผบู้ ริหารศาลปกครอง และผู้บรหิ ารส�ำนักงานศาลปกครอง ๖. ภาพรวมดา้ นทรพั ยากรบุคคลและงบประมาณ 5

The Administrative Court Annual Report 2018 ๑ ตราสญั ลกั ษณ์ ศาลปกครอง ศาลปกครองและส�ำนักงานศาลปกครอง ศาลปกครองและส�ำนักงานศาลปกครอง” ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จ เพอ่ื เปน็ การเทดิ พระเกยี รตยิ ศของพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดช พระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดช มหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทาน มหาราช บรมนาถบพติ รให้สถติ สถาพรตลอดไป พระบรมราชานุญาตให้อัญเชิญ “พระคทา โดยประกอบเป็นแกนกลางดุลพาหประดิษฐาน จอมทัพ” ซึ่งเป็นพระคทาประจ�ำพระองค์ บนพาน มีช่อชัยพฤกษ์อยู่ด้านล่าง ภายใน ไปประกอบเป็นส่วนหนึ่งของ “ตราสัญลักษณ์ ขอบวงรี ซง่ึ มคี วามหมายของตราสญั ลกั ษณ์ ดงั น้ี 6

รายงานการปฏบิ ตั งิ านของศาลปกครองและส�ำนักงานศาลปกครอง ประจ�ำปี ๒๕๖๑ วงรี ดุลพาห วงรีมาจากวงกลมท่ีรีเป็นรูปไข่ หมายถึง วงกลม ดุลหรือตาชั่ง เป็นเคร่ืองหมายวัดหาความเสมอกัน ซ่ึงมีการเคลื่อนไหวหมุนไปตลอดเวลา เป็น หมายถึง การสมดุล เสมอภาค มีความเป็นธรรม การพัฒนาการอย่างไม่หยุดน่ิง มีความก้าวหน้า และไม่เอนเอียงแก่ฝ่ายใด ทรงไว้ซึ่งความยุติธรรม อยู่เสมอ เที่ยงตรง พระคทา เปน็ พระคทาประจำ� พระองคใ์ นพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร จอมทพั มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ รเปน็ เครอื่ งหมายแสดงวา่ ศาลปกครองและส�ำนักงานศาลปกครองจัดต้ังข้ึนส�ำเร็จในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธเิ บศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร เพอื่ ใหค้ วามยตุ ธิ รรมแกป่ ระชาชนในพระปรมาภไิ ธย พระมหากษัตริย์ กับทั้งเป็นมิ่งขวัญเครื่องเตือนใจให้ตุลาการ ศาลปกครองและข้าราชการฝ่ายศาลปกครองปฏิบัติหน้าที่ ใหบ้ รรลุเจตนารมณใ์ นการจดั ตั้งศาลปกครอง พาน ชอ่ ชยั พฤกษ์ ใช้ส�ำหรับอัญเชิญสิ่งส�ำคัญ ซ่ึงได้แก่ การอัญเชิญ เป็นช่อใบไม้ใช้สวมหัวเมื่อมีชัยชนะ หมายถึง พระคทาจอมทัพซ่ึงเป็นพระคทาประจ�ำพระองค์ ความมีชัยชนะในการคิดและการด�ำเนินการ ในพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู พิ ล แหง่ สรรพกจิ ทง้ั ปวงของศาลปกครอง และสำ� นกั งาน อดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร ศาลปกครอง 7

The Administrative Court Annual Report 2018 ๒ สารจาก ประธานศาลปกครองสูงสดุ 8

รายงานการปฏิบตั งิ านของศาลปกครองและสำ� นักงานศาลปกครอง ประจ�ำปี ๒๕๖๑ นบั เปน็ เวลากวา่ ๑๗ ปี ตง้ั แตศ่ าลปกครองเปดิ ทำ� การเมอ่ื วนั ท่ี๙มนี าคมพ.ศ.๒๕๔๔ ที่ศาลปกครองได้มุ่งม่ันในการอ�ำนวยความยุติธรรมเก่ียวกับข้อพิพาททางปกครองอย่างเป็นธรรม ท่ัวถึง และมปี ระสทิ ธภิ าพ รวมถงึ พฒั นาการดำ� เนนิ งานในทกุ มติ ิ เพอื่ ใหป้ ระชาชนไดร้ บั บรกิ ารทม่ี คี ณุ ภาพอยา่ งแทจ้ รงิ ของการอ�ำนวยความยุติธรรมให้เกิดข้ึนในสังคมไทย ดังจะเห็นได้จากการพิจารณาพิพากษาคดีนับแต่ เปิดศาลปกครองจนถึงวันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๑ ศาลปกครองสามารถพิจารณาคดีแล้วเสร็จมากกว่า ร้อยละ ๘๔ ของจำ� นวนคดีท่รี ับเขา้ สู่การพจิ ารณาทั้งหมด ในปี พ.ศ. ๒๕๖๑ ศาลปกครองมีการเปล่ียนแปลงที่ส�ำคัญ คือ การจัดท�ำแผนแม่บทศาลปกครอง (ฉบบั ท่ี ๑) พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๖๕ ทม่ี คี วามสอดคลอ้ งกบั ยทุ ธศาสตรช์ าติ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐) แผนแมบ่ ท ภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติและแผนการปฏิรูปประเทศ ตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย โดยกำ� หนดวิสัยทศั น์ของศาลปกครอง ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๑ - ๒๕๘๐) ไว้วา่ “อำ� นวยความยุตธิ รรมทางปกครอง ด้วยความเป็นธรรม รวดเร็ว ทันสมัย เพื่อเสริมสร้างธรรมาภิบาลในสังคม และเป็นศาลแห่งความเป็นเลิศ” ภายใต้คตพิ จน์ “เปน็ ธรรม รวดเรว็ ทันสมยั ” โดยในปี พ.ศ. ๒๕๖๑ ศาลปกครองไดก้ �ำหนดนโยบายและทิศทาง การด�ำเนินงานของศาลปกครอง “ปีแห่งการเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานและการให้บริการประชาชน ดว้ ยระบบอเิ ลก็ ทรอนกิ ส”์ เปน็ แนวทางในการเพม่ิ ประสทิ ธภิ าพการบรหิ ารจดั การคดี โดยพฒั นาการดำ� เนนิ งาน ของศาลปกครองในมิติต่างๆ เพื่อให้ประชาชนเกิดความพึงพอใจและเชื่อม่ันต่อการอ�ำนวยความยุติธรรม ของศาลปกครอง ตลอดจนพฒั นาระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศเพอื่ การบรหิ ารจดั การคดแี ละใหบ้ รกิ ารประชาชน ให้ได้รับบริการที่สะดวก รวดเร็ว ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายในการติดต่อราชการกับศาลปกครอง รวมถึง การให้ความส�ำคัญกับการเสริมสร้างการรับรู้ของทุกภาคส่วนในสังคมเก่ียวกับหลักกฎหมายปกครอง และเสรมิ สรา้ งให้เกดิ แนวทางการปฏบิ ัติราชการทด่ี ใี หก้ ับหน่วยงานทางปกครอง โอกาสนี้ ในนามของศาลปกครอง ขอขอบคุณตุลาการศาลปกครอง ข้าราชการและเจ้าหน้าท่ีทุกคน ของสำ� นกั งานศาลปกครอง ท่ไี ดท้ ุม่ เทและอทุ ศิ แรงกาย แรงใจ ในการร่วมผลกั ดนั การทำ� งานของศาลปกครอง ตลอดจนผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายที่ได้ให้การสนับสนุนการด�ำเนินงานต่างๆ ของศาลปกครอง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พี่น้องประชาชนที่ให้ความเช่ือมั่นต่อการอ�ำนวยความยุติธรรมของศาลปกครองตลอดระยะเวลาท่ีผ่านมา ซึ่งศาลปกครองจะยังคงมุ่งม่ันในการอ�ำนวยความยุติธรรมอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล เพ่ือเป็น สถาบันหลักของชาติในการอ�ำนวยความยุติธรรมทางปกครองที่มีคุณภาพและได้รับความเชื่อมั่นศรัทธา จากทกุ ภาคสว่ นในสังคมตลอดไป (ปยิ ะ ปะตังทา) ประธานศาลปกครองสงู สดุ 9

The Administrative Court Annual Report 2018 ๓อ�ำแนลาะจโหคนรง้าสทรี่ ้างองคก์ ร ศาลปกครอง รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 บัญญัติอ�ำนาจหน้าท่ี ของศาลปกครอง ดังนี้ มาตรา๑๙๗ศาลปกครองมอี ำ� นาจพจิ ารณาพพิ ากษาคดปี กครองอนั เนอื่ งมาจาก การใชอ้ ำ� นาจทางปกครองตามกฎหมายหรอื เนอื่ งมาจากการดำ� เนนิ กจิ การทางปกครอง ทัง้ นี้ ตามท่กี ฎหมายบัญญตั ิ ให้มีศาลปกครองสูงสุดและศาลปกครองช้นั ต้น อำ� นาจศาลปกครองตามวรรคหนง่ึ ไมร่ วมถงึ การวนิ จิ ฉยั ชขี้ าดขององคก์ รอสิ ระ ซงึ่ เปน็ การใช้อ�ำนาจโดยตรงตามรฐั ธรรมนญู ขององคก์ รอสิ ระนน้ั ๆ การจดั ต้งั วิธีพิจารณาคดี และการดำ� เนนิ งานของศาลปกครองใหเ้ ปน็ ไปตาม กฎหมายวา่ ดว้ ยการน้ัน 10

รายงานการปฏิบัตงิ านของศาลปกครองและสำ� นักงานศาลปกครอง ประจำ� ปี ๒๕๖๑ พระราชบญั ญัตจิ ัดต้งั ศาลปกครองและวิธีพจิ ารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ไดบ้ ญั ญตั ิใหศ้ าลปกครองมอี ำ� นาจในการพจิ ารณาพพิ ากษาคดปี กครอง ๖ ประเภท ๑) คดีพิพาทเก่ียวกับการท่ีหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าท่ีของรัฐกระท�ำการโดยไม่ชอบ ด้วยกฎหมาย ออกกฎ คำ� สง่ั หรอื การกระทำ� ทางปกครองอืน่ ใด และขอให้ศาลพพิ ากษาเพิกถอนกฎ หรือค�ำสงั่ หรอื สงั่ ห้ามการกระท�ำทางปกครองดังกล่าว ๒) คดพี พิ าทเก่ียวกบั การท่ีหนว่ ยงานทางปกครองหรือเจ้าหนา้ ที่ของรฐั ละเลยต่อหนา้ ที่ ตามทก่ี ฎหมาย ก�ำหนดให้ตอ้ งปฏิบตั ิ หรอื ปฏิบัติหนา้ ท่ีดงั กลา่ วล่าช้าเกนิ สมควร ๓) คดีพิพาทเก่ียวกับการท�ำละเมิดหรือความรับผิดอย่างอ่ืนของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ ของรฐั อนั เกดิ จากการใช้อำ� นาจตามกฎหมาย หรอื จากกฎ ค�ำส่งั ทางปกครอง หรอื ค�ำส่ังอ่ืน หรือจากการละเลย ต่อหน้าทตี่ ามกฎหมายกำ� หนดให้ตอ้ งปฏบิ ัติหรือปฏิบตั ิหน้าที่ดงั กล่าวล่าชา้ เกินสมควร ๔) คดีพพิ าทเกี่ยวกบั สญั ญาทางปกครอง ๕) คดีท่ีมีกฎหมายก�ำหนดให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐฟ้องคดีต่อศาลเพื่อบังคับให้ บุคคลตอ้ งกระทำ� หรือละเว้นกระท�ำอยา่ งหน่งึ อยา่ งใด ๖) คดพี พิ าทเกย่ี วกับเรื่องทม่ี กี ฎหมายกำ� หนดให้อยใู่ นเขตอำ� นาจศาลปกครอง ขอ้ ยกเว้น : คดที ่มี ีลักษณะเปน็ คดีปกครองบางเร่ืองกฎหมายบัญญัติให้ไมอ่ ยู่ในเขต อำ� นาจของศาลปกครอง ได้แก่ ๑) การดำ� เนนิ การเก่ยี วกับวินัยทหาร ๒) การด�ำเนนิ การของคณะกรรมการตุลาการตามกฎหมายว่าดว้ ยระเบยี บข้าราชการฝ่ายตลุ าการ ๓) คดีท่ีอยู่ในอ�ำนาจของศาลเยาวชนและครอบครัว ศาลแรงงาน ศาลภาษีอากร ศาลทรัพย์สิน ทางปัญญาและการคา้ ระหว่างประเทศ ศาลล้มละลาย หรือศาลช�ำนัญพเิ ศษอนื่ พระราชบญั ญตั จิ ดั ตง้ั ศาลปกครองและวธิ พี จิ ารณาคดปี กครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๗ บญั ญตั ใิ ห้ ศาลปกครองแบ่งออกเปน็ ๒ ช้ัน คอื (๑) ศาลปกครองสงู สุด (๒) ศาลปกครองช้ันตน้ ไดแ้ ก่ ศาลปกครองกลาง และศาลปกครองภูมิภาค 11

The Administrative Court Annual Report 2018 ศาลปกครอง ศาลปกครองสงู สุด ศาลปกครองช้ันต้น ศาลปกครองกลาง ศาลปกครองในภูมิภาค ศาลปกครองสงู สดุ พระราชบัญญัติจัดต้ังศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๑ บัญญัติให ้ ศาลปกครองสงู สุดมอี �ำนาจพจิ ารณาพพิ ากษาคดี ดงั ต่อไปนี้ (๑) คดีพิพาทเกี่ยวกับค�ำวินิจฉัยของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทตามที่ที่ประชุมใหญ่ตุลาการ ในศาลปกครองสงู สุดประกาศก�ำหนด (๒) คดีพิพาทเกี่ยวกับความชอบด้วยกฎหมายของพระราชกฤษฎีกา หรือกฎท่ีออกโดยคณะรัฐมนตรี หรอื โดยความเห็นชอบของคณะรฐั มนตรี (๓) คดีทม่ี ีกฎหมายกำ� หนดใหอ้ ย่ใู นอำ� นาจศาลปกครองสงู สดุ (๔) คดีท่อี ุทธรณค์ ำ� พิพากษาหรอื คำ� สง่ั ของศาลปกครองชั้นต้น ศาลปกครองสูงสุดต้ังอยู่ที่อาคารศาลปกครอง ถนนแจ้งวัฒนะ กรุงเทพมหานคร โดยไม่มีข้อจ�ำกัด ดา้ นเขตอำ� นาจศาล ดงั นนั้ คดที อ่ี ยใู่ นอำ� นาจศาลปกครองสงู สดุ ไมว่ า่ มลู คดจี ะเกดิ ทใี่ ด หรอื ผฟู้ อ้ งคดมี ภี มู ลิ ำ� เนา อยู่ที่ใดก็สามารถฟ้องคดีต่อศาลปกครองสูงสุดได้ เพียงแต่ต้องย่ืนฟ้องให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข ทกี่ ฎหมายกำ� หนดโดยมตี ลุ าการในศาลปกครองสงู สดุ รบั ผดิ ชอบในการพจิ ารณาคดี ณวนั ที่๓๐กนั ยายน๒๕๖๑ จำ� นวน ๔๓ คน ประกอบด้วย (๑) ประธานศาลปกครองสูงสุด จ�ำนวน ๑ คน (๒) รองประธานศาลปกครองสูงสุด จ�ำนวน ๔ คน (๓) ประธานแผนกคดีพเิ ศษ จำ� นวน ๕ คน (๔) ตุลาการหัวหน้าคณะศาลปกครองสงู สดุ จำ� นวน ๗ คน (๕) ตลุ าการศาลปกครองสงู สดุ จ�ำนวน ๒๖ คน 12

รายงานการปฏบิ ตั งิ านของศาลปกครองและสำ� นักงานศาลปกครอง ประจ�ำปี ๒๕๖๑ ศาลปกครองช้ันตน้ พระราชบัญญัติจัดต้ังศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๐ บัญญัติให ้ ศาลปกครองช้ันต้นมีอ�ำนาจพิจารณาพิพากษาคดีที่อยู่ในอ�ำนาจศาลปกครอง เว้นแต่คดีท่ีอยู่ในอ�ำนาจ พิจารณาพิพากษาของศาลปกครองสูงสุด โดยภายหลังเปิดท�ำการศาลปกครองสูงสุดและศาลปกครองกลาง ในปีพุทธศักราช ๒๕๔๔ ศาลปกครองตระหนักดีว่าประชาชนในท้องถ่ินห่างไกลย่อมมีสิทธิท่ีจะได้รับ ความเป็นธรรมเช่นเดียวกับประชาชนในเมืองหลวง ศาลปกครองจึงได้เร่งเปิดท�ำการศาลปกครองในภูมิภาค อย่างต่อเนื่องเรื่อยมา จนถึงวันที่ ๓๐ กันยายน ๒๕๖๑ ศาลปกครองได้เปิดท�ำการศาลปกครองในภูมิภาค ทวั่ ประเทศแล้วท้ังสิน้ ๑๑ แห่ง* ได้แก่ ศาลปกครองเชียงใหม่ ศาลปกครองสงขลา ศาลปกครองนครราชสีมา ศาลปกครองขอนแก่น ศาลปกครองพิษณโุ ลก ศาลปกครองระยอง ศาลปกครองนครศรีธรรมราช ศาลปกครอง อดุ รธานี ศาลปกครองอุบลราชธานี ศาลปกครองเพชรบุรี และศาลปกครองนครสวรรค์ *หมายเหตุ : ปัจจุบันในปี พ.ศ. ๒๕๖๒ ได้เปิดท�ำการศาลปกครองในภูมิภาคเพ่ิมข้ึน อีก ๓ แห่ง ได้แก่ ศาลปกครองสพุ รรณบุรี ศาลปกครองภูเก็ต ศาลปกครองยะลา รวมมศี าลปกครองในภูมิภาคทง้ั ส้ิน ๑๔ แห่ง ศาลปกครองชั้นต้นมีอัตราก�ำลังตุลาการในศาลปกครองช้ันต้น ณ วันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๑ รวม ๑๘๗ คน ประกอบดว้ ย (๑) อธบิ ดีศาลปกครองชัน้ ต้น จำ� นวน ๑๒ คน (๒) อธิบดีศาลปกครองชัน้ ต้นประจ�ำศาลปกครองสงู สดุ จำ� นวน ๓ คน (๓) รองอธิบดศี าลปกครองช้นั ตน้ จำ� นวน ๑๔ คน (๔) รองอธบิ ดีศาลปกครองชัน้ ต้นประจำ� ศาลปกครองสูงสดุ จำ� นวน ๓ คน (๕) ตลุ าการหวั หนา้ คณะศาลปกครองช้ันต้น จำ� นวน ๔๓ คน (๖) ตุลาการหัวหน้าคณะศาลปกครองชัน้ ตน้ ประจ�ำศาลปกครองสงู สุด จำ� นวน ๑๗ คน (๗) ตลุ าการศาลปกครองช้นั ต้น จำ� นวน ๙๕ คน

The Administrative Court Annual Report 2018 จำ� นวนคดตี อ่ ตุลาการศาลปกครอง ๑ ๑๔๕ คน คดี อตั รากำ� ลงั ณวนั ท่ี๓๐กนั ยายน๒๕๖๑ศาลปกครองมจี ำ� นวนตลุ าการศาลปกครองทงั้ สน้ิ จำ� นวน๒๓๐คน ขณะท่ีมีคดีในความรับผิดชอบท้ังหมด จ�ำนวน ๓๓,๓๑๐ คดี หรือเท่ากับตุลาการศาลปกครอง ๑ คน มีคดี ในความรบั ผดิ ชอบ ๑๔๕ คดี จากขอ้ จำ� กดั ในดา้ นอตั รากำ� ลงั ตลุ าการศาลปกครอง สง่ ผลใหต้ ลุ าการศาลปกครอง แตล่ ะคนมปี รมิ าณคดที อี่ ยใู่ นความรบั ผดิ ชอบคอ่ นขา้ งสงู โดยเฉพาะอยา่ งยงิ่ หากจำ� แนกตามชน้ั ศาลโดยเฉพาะ ตุลาการศาลปกครองสงู สดุ ซ่ึงมอี ตั รากำ� ลัง ๔๓ คน ขณะทมี่ ีคดใี นความรับผิดชอบถึง ๑๔,๘๑๒ คดี หรือคิดเป็น ๓๔๔ คดี ตอ่ ตุลาการศาลปกครองสงู สดุ ๑ คน สำ� หรับศาลปกครองชน้ั ตน้ ซึง่ มอี ัตราก�ำลงั ๑๘๗ คน โดยมคี ด ี ในความรับผิดชอบ ๑๘,๔๙๘ คดี ซง่ึ เท่ากบั ๙๙ คดี ต่อตุลาการศาลปกครองชัน้ ตน้ ๑ คน 14

รายงานการปฏบิ ตั งิ านของศาลปกครองและสำ� นกั งานศาลปกครอง ประจ�ำปี ๒๕๖๑ เขตอ�ำนาจศาลปกครอง ข้อมลู ณ วนั ที่ ๗ มิถุนายน ๒๕๖๒ 15

The Administrative Court Annual Report 2018 ข้อมลู ณ วนั ท่ี ๗ มิถุนายน ๒๕๖๒ ศาลปกครองกลาง ตั้งอยู่ ณ เลขที่ ๑๒๐ หมู่ท่ี ๓ ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลกั ส่ี กรงุ เทพมหานคร ๑๐๒๑๐ มตี ลุ าการศาลปกครองปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ รวม ๗๘ คน ศาลปกครองกลางมีเขตอ�ำนาจตลอดท้องท่ีกรุงเทพมหานคร จังหวัดนครปฐม จังหวัดนนทบุรี จังหวัดปทุมธานี จังหวัดสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรสาคร รวมทั้งจังหวัดท่ีมิได้อยู่ในเขตอ�ำนาจศาลปกครอง ในภมู ิภาค คอื จังหวัดนครนายก จังหวัดพระนครศรีอยธุ ยา จงั หวัดลพบรุ ี จงั หวัดสระบรุ ี จงั หวดั สิงห์บรุ ี จังหวดั อา่ งทอง ศาลปกครองเชียงใหม่ ตั้งอยู่ ณ เลขท่ี ๓๓๓ ถนนโชตนา ต�ำบลช้างเผอื ก อำ� เภอเมอื งเชยี งใหม่ จงั หวดั เชยี งใหม่ ๕๐๓๐๐ มตี ลุ าการ ศาลปกครองปฏบิ ัติหน้าที่รวม ๙ คน ศาลปกครองเชียงใหม่มีเขตอ�ำนาจตลอดท้องที่ จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดเชียงราย จังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดล�ำปาง จังหวัดล�ำพูน และมีเขตอ�ำนาจเพ่ิมเติม ในจังหวดั นา่ น จังหวัดพะเยา และจงั หวดั แพร่ ศาลปกครองสงขลา ตง้ั อยู่ณเลขท่ี๑๑๑๑หมทู่ ี่๒ถนนสงขลา - เกาะยอ ต�ำบลพะวง อ�ำเภอเมอื งสงขลา จังหวดั สงขลา ๙๐๑๐๐ มตี ุลาการศาลปกครองปฏบิ ตั ิหน้าท่ีรวม ๗ คน ศาลปกครองสงขลามีเขตอ�ำนาจตลอดท้องท่ี จังหวดั สงขลา จงั หวดั ตรงั จงั หวัดพทั ลุง จังหวดั สตูล 16

รายงานการปฏิบัติงานของศาลปกครองและสำ� นักงานศาลปกครอง ประจ�ำปี ๒๕๖๑ ศาลปกครองนครราชสมี า ตงั้ อยู่ณเลขท่ี๓๔๕หมู่๖ถนนมติ รภาพ - เลย่ี งเมอื ง ต�ำบลหนองกระทุ่ม อ�ำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัด นครราชสีมา ๓๐๐๐๐ มีตุลาการศาลปกครองปฏิบัติ หนา้ ทร่ี วม ๑๐ คน ศาลปกครองนครราชสมี า มเี ขตอำ� นาจตลอดทอ้ งท่ี จงั หวดั นครราชสมี าจงั หวดั ชยั ภมู แิ ละมเี ขตอำ� นาจเพม่ิ เตมิ ในจงั หวดั บรุ รี มั ย์ และจงั หวัดสรุ นิ ทร์ ศาลปกครองขอนแกน่ ตง้ั อยู่ ณ เลขที่ ๓๓๓ หมทู่ ่ี ๒ ถนนเหลา่ นาดี ตำ� บล เมอื งเกา่ อำ� เภอเมืองขอนแกน่ จังหวัดขอนแกน่ ๔๐๐๐๐ มีตลุ าการศาลปกครองปฏบิ ัติหนา้ ท่ีรวม ๗ คน ศาลปกครองขอนแก่นมีเขตอ�ำนาจตลอดท้องที่ จังหวัดขอนแก่น จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดมหาสารคาม และมเี ขตอำ� นาจเพิ่มเตมิ ในจงั หวัดมกุ ดาหาร ศาลปกครองพษิ ณโุ ลก ตั้งอยู่ ณ เลขที่ ๑๑๑ หมู่ ๘ ถนนพิษณุโลก -  นครสวรรค์ ต�ำบลท่าทอง อ�ำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัด พิษณุโลก ๖๕๐๐๐ มีตลุ าการศาลปกครองปฏบิ ตั ิหนา้ ที่ รวม ๙ คน ศาลปกครองพิษณุโลกมีเขตอ�ำนาจตลอดท้องท่ี จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดก�ำแพงเพชร จังหวัดตาก จังหวัดพิจิตร จังหวัดสุโขทัย และมีเขตอ�ำนาจเพิ่มเติม ในจงั หวัดอุตรดติ ถ์ 17

The Administrative Court Annual Report 2018 ศาลปกครองระยอง ตงั้ อยู่ ณ เลขที่ ๗๗๗ ถนนสขุ ุมวทิ ต�ำบลเนินพระ อ�ำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง ๒๑๑๕๐ มีตุลาการ ศาลปกครองปฏิบตั หิ นา้ ทร่ี วม ๙ คน ศาลปกครองระยองมีเขตอ�ำนาจตลอดท้องท่ี จังหวัดระยอง จงั หวดั จนั ทบรุ ี จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา จงั หวัด ชลบรุ ี จงั หวดั ตราด จงั หวดั ปราจนี บรุ ี และจงั หวดั สระแกว้ ศาลปกครองนครศรธี รรมราช ตั้งอยู่ ณ เลขที่ ๕/๘ หมู่ ๖ ถนนนครศรีธรรมราช -  ร่อนพิบูลย์ ต�ำบลนาพรุ อ�ำเภอพระพรหม จังหวัด นครศรธี รรมราช ๘๐๐๐๐ มตี ลุ าการศาลปกครองปฏิบัติ หน้าทีร่ วม ๑๐ คน ศาลปกครองนครศรีธรรมราชมีเขตอ�ำนาจ ตลอดทอ้ งที่จงั หวัดนครศรธี รรมราช จังหวดั สุราษฎรธ์ านี และมีเขตอำ� นาจเพมิ่ เตมิ ในจังหวดั ชุมพร ศาลปกครองอดุ รธานี ต้ังอยู่ ณ เลขท่ี ๙๙๙ หมู่ ๗ ถนนทางหลวง แผ่นดินหมายเลข ๒ (ถนนมิตรภาพ) ต�ำบลบ้านขาว อ�ำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี ๔๑๐๐๐ มีตลุ าการศาลปกครองปฏิบตั หิ นา้ ทีร่ วม ๘ คน ศาลปกครองอุดรธานีมีเขตอ�ำนาจตลอดท้องที่ จงั หวัดอุดรธานี จังหวัดเลย จงั หวัดหนองคาย จังหวัด หนองบัวล�ำภู และมีเขตอ�ำนาจเพ่ิมเติมในจังหวัด นครพนม จังหวัดบงึ กาฬ และจังหวดั สกลนคร 18

รายงานการปฏิบตั ิงานของศาลปกครองและสำ� นกั งานศาลปกครอง ประจ�ำปี ๒๕๖๑ ศาลปกครองอุบลราชธานี ตั้งอยู่ ณ เลขท่ี ๔๔๔ หมู่ ๓ ถนนแจ้งสนิท ตำ� บลแจระแมอำ� เภอเมอื งอบุ ลราชธานีจงั หวดั อบุ ลราชธานี ๓๔๐๐๐ มตี ลุ าการศาลปกครองปฏิบัติหน้าท่ีรวม ๘ คน ศาลปกครองอบุ ลราชธานีมเี ขตอำ� นาจตลอดทอ้ งที่ จังหวัดอุบลราชธานี จังหวัดยโสธร จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวดั ศรสี ะเกษ และจงั หวัดอ�ำนาจเจรญิ ศาลปกครองเพชรบรุ ี ตั้งอยู่ ณ เลขที่ ๙๘๐/๙๘ ถนนเพชรเกษม ต�ำบลชะอ�ำ อ�ำเภอชะอ�ำ จังหวัดเพชรบุรี ๗๖๑๒๐ มตี ุลาการศาลปกครองปฏิบัติหน้าทีร่ วม ๓ คน ศาลปกครองเพชรบุรีมีเขตอ�ำนาจตลอดพื้นที่ จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดราชบุรี และจงั หวัดสมทุ รสงคราม ศาลปกครองนครสวรรค์ ตั้งอยู่ ณ เลขท่ี ๙/๙ หมู่ ๗ ต�ำบลกลางแดด อ�ำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ ๖๐๐๐๐ มตี ุลาการศาลปกครองปฏบิ ตั หิ นา้ ทร่ี วม ๖ คน ศาลปกครองนครสวรรค์มีเขตอ�ำนาจตลอดท้องท่ี จังหวัดนครสวรรค์ จังหวัดเพชรบูรณ์ จังหวัดอุทัยธาน ี และจังหวัดชยั นาท 19

The Administrative Court Annual Report 2018 ศาลปกครองสุพรรณบรุ ี ตั้งอยู่ ณ เลขที่ ๓๓๓ ต�ำบลสนามชยั อ�ำเภอเมือง สพุ รรณบรุ ี จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ๗๒๐๐๐ มกี รอบอตั รากำ� ลงั ณ วนั ท่ี ๓๐ กันยายน ๒๕๖๑ เทา่ กับ ๑๐ อตั รา ศาลปกครองสุพรรณบุรีมีเขตอ�ำนาจตลอดท้องที่ จังหวัดสพุ รรณบุรี และจงั หวัดกาญจนบุรี ศาลปกครองภเู ก็ต ต้ังอยู่ ณ เลขที่ ๓๓/๓ หมู่ ๕ ต�ำบลไม้ขาว อ�ำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต ๘๓๑๑๐ มีกรอบอัตราก�ำลัง ณ วนั ท่ี ๓๐ กันยายน ๒๕๖๑ เท่ากบั ๑๐ อัตรา ศาลปกครองภูเก็ตมีเขตอ�ำนาจตลอดท้องที่ จงั หวดั ภเู กต็ จงั หวดั กระบ่ี จงั หวดั พงั งา และจงั หวดั ระนอง ศาลปกครองยะลา ตง้ั อยู่ ณ เลขที่ ๑๙๙ หมู่ ๑ ต�ำบลทา่ สาป อ�ำเภอ เมืองยะลา จังหวัดยะลา ๙๕๐๐๐ มีกรอบอัตราก�ำลัง ณ วันท่ี ๓๐ กนั ยายน ๒๕๖๑ เท่ากบั ๙ อัตรา ศาลปกครองยะลามีเขตอ�ำนาจตลอดท้องที่ จังหวัดยะลา จงั หวดั ปตั ตานี และจงั หวดั นราธวิ าส หมายเหตุ : ๑. ศาลปกครองสุพรรณบุรี เปิดท�ำการในวันท่ี ๑ ตุลาคม ๒๕๖๑ ๒. ศาลปกครองภเู กต็ เปิดทำ� การในวันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๖๑ ๓. ศาลปกครองยะลา เปิดท�ำการในวนั ที่ ๑๘ มกราคม ๒๕๖๒ 20

รายงานการปฏิบัตงิ านของศาลปกครองและส�ำนักงานศาลปกครอง ประจำ� ปี ๒๕๖๑ วธิ ีพิจารณาคดีปกครอง การพิจารณาคดีปกครองมีหลักเกณฑ์การพิจารณาที่เป็นหลักส�ำคัญขององค์กรตุลาการ เช่น หลักการ ฟงั ความทกุ ฝา่ ย หลกั การพจิ ารณาคดโี ดยเปดิ เผย หลกั การพจิ ารณาคดโี ดยรวดเรว็ เปน็ ตน้ และเนอื่ งจากปรชั ญา พนื้ ฐานของการตดั สนิ ขอ้ พพิ าททางปกครอง และลกั ษณะของขอ้ พพิ าททางปกครองมลี กั ษณะเฉพาะบางประการ แตกต่างจากเรื่องอืน่ ๆ การพจิ ารณาคดปี กครองจงึ มีหลักเกณฑ์ทางวธิ ีพจิ ารณาท่เี ป็นลักษณะเด่นดังต่อไปน้ี ๑) วิธีพิจารณาระบบไต่สวน การควบคุมตรวจสอบการใช้อ�ำนาจหรือการด�ำเนินกิจการของ ฝา่ ยปกครองใหเ้ ปน็ ไปโดยชอบดว้ ยกฎหมายรวมทงั้ ตอ้ งใหม้ คี วามรบั ผดิ ชอบหากกอ่ ความเสยี หายขน้ึ แกบ่ คุ คลใดนนั้ เป็นแก่นส�ำคัญของสังคมท่ีเป็น “นิติรัฐ” ดังน้ัน การพิจารณาพิพากษาคดีปกครองจึงจ�ำเป็นที่จะต้องได้มา ซึ่งความจริง โดยไม่ได้จ�ำกัดหรือผูกพันตามข้อเท็จจริงท่ีคู่กรณีเสนอต่อศาลเท่าน้ัน นอกจากนั้น คู่กรณี ในคดีปกครองซึ่งปกติจะได้แก่เอกชนฝ่ายหนึ่ง กับหน่วยงานทางปกครอง หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐอีกฝ่ายหน่ึง มักจะมีความพร้อมหรือความสามารถท่ีแตกต่างกันในการเสนอข้อเท็จจริง และแสดงพยานหลักฐานต่อศาล โดยส่วนใหญ่เอกสารหลักฐานต่างๆ จะอยู่ในความครอบครองของฝ่ายรัฐ การใช้วิธีพิจารณาระบบไต่สวน ซ่ึงเป็นระบบวิธีพิจารณาที่ศาลจะเป็นผู้มีหน้าที่ส�ำคัญในการควบคุมและก�ำกับการด�ำเนินคดี เพ่ือให้สามารถ ตรวจสอบและค้นหาข้อเท็จจริงได้อย่างถูกต้องและครบถ้วนจึงเป็นหลักการส�ำคัญที่จ�ำเป็นและสอดคล้องกับ ลกั ษณะของการพิจารณาพิพากษาคดปี กครอง ๒) หลักความเรียบง่าย การพิจารณาคดีปกครองยึดหลักความเรียบง่าย เช่น การไม่ก�ำหนดให้ต้องมี คา่ ธรรมเนียมศาลในคดที ั่วๆ ไป เว้นแต่คดที มี่ ที ุนทรพั ย์ การใหผ้ ู้ฟ้องคดียื่นฟ้องและดำ� เนนิ คดีได้เอง โดยจะมี ทนายความหรอื ไมก่ ไ็ ด้ หรอื การใหย้ น่ื ฟอ้ ง ณ ทท่ี ำ� การศาลหรอื ยนื่ ฟอ้ งโดยทางไปรษณยี ล์ งทะเบยี นกไ็ ด้ เปน็ ตน้ ซงึ่ เปน็ หลกั การที่สอดคล้องกับการรบั รองสทิ ธขิ องประชาชนในการเข้าถงึ การอ�ำนวยความยุติธรรม ๓) หลักการพิจารณาคดีเป็นลายลักษณ์อักษร การใช้อ�ำนาจหรือการด�ำเนินกิจกรรมทางปกครอง มักกระท�ำโดยมีเอกสารหลักฐานท่ีเป็นลายลักษณ์อักษร การพิพากษาตัดสินคดีปกครองจึงสามารถพิจารณา ข้อเท็จจริงและพฤติการณ์ต่างๆ เก่ียวกับคดีได้จากสิ่งท่ีปรากฏเป็นเอกสารพยานหลักฐานท่ีเป็นหนังสือ หรือลายลักษณ์อักษรน้ัน และไม่ได้เน้นการพิจารณาคดีท่ีต้องมีการสืบพยานบุคคลหลายคร้ัง ดังที่พบ ในคดปี ระเภทอน่ื โดยอาจกระทำ� ได้เท่าที่จำ� เป็น ๔) หลักการถ่วงดุลการใช้อ�ำนาจตุลาการ การใช้อ�ำนาจตุลาการต้องกระท�ำโดยความซื่อสัตย์สุจริต และปราศจากอคติ เพราะมีผลกระทบต่อสิทธิหน้าท่ีของบุคคลเป็นอย่างมากและบางครั้งยังมีผลต่อสังคม ส่วนรวม ดังน้ัน เพื่อเป็นหลักประกันท่ีจะสนับสนุนให้การใช้อ�ำนาจตุลาการศาลปกครองเป็นไปตามครรลอง ความบริสุทธิ์ยุติธรรมดังกล่าว วิธีพิจารณาคดีปกครองจึงมีหลักอีกประการหนึ่งที่เพิ่มเติมและแตกต่างจาก วิธีพิจารณาคดีประเภทอ่ืนๆ ได้แก่ หลักการถ่วงดุลการใช้อ�ำนาจของตุลาการ โดยในระบบวิธีพิจารณา คดีปกครองนอกจากจะให้การพิจารณาพิพากษาคดีเป็นอ�ำนาจขององค์คณะตุลาการเช่นเดียวกับในคดี ประเภทอื่นๆ โดยมี “ตุลาการเจ้าของส�ำนวน” และ “องค์คณะ” เป็นผู้พิจารณาและกลั่นกรองข้อเท็จจริง และข้อกฎหมายต่างๆ ในคดีแล้ว ยังก�ำหนดให้มีตุลาการศาลปกครองอีกนายหนึ่งซึ่งมิได้ร่วมเป็นตุลาการ ในองค์คณะน้ัน เรียกว่า “ตุลาการผู้แถลงคดี” ท�ำหน้าท่ีพิจารณาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายต่างๆ ในคดีน้ัน 21

The Administrative Court Annual Report 2018 และเสนอขอ้ วนิ จิ ฉยั ตามความเหน็ ชอบโดยอสิ ระของตนโดยจดั ทำ� เปน็ คำ� แถลงการณเ์ สนอในชนั้ การนง่ั พจิ ารณาคด ี ก่อนท่ีองค์คณะจะประชุมปรึกษาเพื่อมีค�ำพิพากษา ซึ่งจะเป็นการถ่วงดุลการพิจารณาพิพากษาขององค์คณะ เพราะถงึ แมว้ า่ คำ� พพิ ากษาขององคค์ ณะเทา่ นน้ั ทจี่ ะมผี ลบงั คบั ทางกฎหมายแตก่ ารทก่ี ำ� หนดใหม้ กี ารแถลงการณ ์ ของตุลาการผู้แถลงคดีในชั้นการนั่งพิจารณาคดีซ่ึงกระท�ำโดยเปิดเผย รวมท้ังการท่ีกฎหมายก�ำหนดให้ต้อง เผยแพร่ค�ำพิพากษาขององค์คณะและค�ำแถลงการณ์ของตุลาการผู้แถลงคดีต่อสาธารณะควบคู่กันเสมอ ย่อมเป็นโอกาสที่คู่กรณี และสาธารณะจะสามารถทราบและเปรียบเทียบข้อวินิจฉัย และเหตุผลของตุลาการ ผแู้ ถลงคดกี ับค�ำพพิ ากษาขององค์คณะได้ ซึง่ จะเทา่ กบั เป็นการถ่วงดุลการใชอ้ ำ� นาจของตลุ าการไดเ้ ปน็ อย่างดี โดยกลไกทางวิธีพิจารณาคดี นอกจากนั้น การให้ระบบการเสนอค�ำแถลงการณ์ของตุลาการผู้แถลงคดียังช่วย สง่ เสริมใหอ้ งคค์ ณะใช้อ�ำนาจตดั สินคดไี ดอ้ ยา่ งรอบคอบและถูกตอ้ งมากข้นึ ปรัชญาพ้ืนฐานของข้อพิพาททางปกครองและลักษณะของข้อพิพาททางปกครองมีลักษณะ เฉพาะบางประการแตกตา่ งจากเรอ่ื งอนื่ ๆ การพิจารณาคดีปกครองจงึ มหี ลักเกณฑ์ทางวธิ พี จิ ารณา ท่เี ป็นลักษณะเด่น ดังน้ี ขั้นตอนการด�ำเนนิ กระบวนพิจารณาคดี ๑๒๓๔๕ การเสนอค�ำฟ้อง การแสวงหา การน่งั การพพิ ากษาคดี การบังคบั คดี ขอ้ เท็จจริง พจิ ารณาคดี ลกั ษณะเด่นของการพิจารณาคดปี กครอง ๑๒๓ ๔ วธิ พี จิ ารณา หลักความเรยี บง่าย หลักการพจิ ารณาคดี หลกั การถว่ งดลุ ระบบไตส่ วน เป็นลายลกั ษณอ์ ักษร การใชอ้ �ำนาจของตุลาการ ตลุ าการศาลปกครองนบั เปน็ ผมู้ บี ทบาทและความสำ� คญั ยง่ิ ในกระบวนการยตุ ธิ รรมทางปกครองเนอื่ งจาก มีหน้าท่ีในการพจิ ารณาพพิ ากษาคดีปกครองเพอื่ อ�ำนวยความยุตธิ รรมให้แกส่ งั คม 22

รายงานการปฏบิ ัติงานของศาลปกครองและส�ำนกั งานศาลปกครอง ประจำ� ปี ๒๕๖๑ ส�ำนกั งานศาลปกครอง อ�ำนาจหน้าที่ส�ำนักงานศาลปกครอง พระราชบัญญัติจัดต้ังศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๗๗ บัญญัติให้ สำ� นักงานศาลปกครองมอี ำ� นาจหน้าท่ี ดังต่อไปนี้ (๑) รับผิดชอบในงานธรุ การของศาลปกครอง (๒) ดำ� เนนิ การเกยี่ วกบั คดีปกครองตามค�ำสง่ั ของศาลปกครอง (๓) ดำ� เนินการบังคับให้เปน็ ไปตามคำ� บงั คับของศาลปกครอง (๔) ศกึ ษาและรวบรวมขอ้ มลู เพ่อื ประโยชนแ์ กก่ ารปฏิบัตงิ านของศาลปกครอง (๕) วิเคราะห์เหตุแห่งการฟ้องคดีเพื่อเสนอแนะแนวทางการปรับปรุงวิธีปฏิบัติราชการต่อหน่วยงาน ของรัฐท่เี กี่ยวขอ้ ง (๖) จัดพมิ พแ์ ละเผยแพรค่ ำ� พพิ ากษาหรือค�ำส่งั ของศาลปกครอง (๗) จัดให้มีการศึกษาอบรมและพัฒนาความรู้ของตุลาการศาลปกครอง ข้าราชการฝ่ายศาลปกครอง และเจา้ หน้าท่อี นื่ ของรฐั ทเี่ ก่ียวข้อง ตลอดจนประสานงานกบั หน่วยงานอื่นท่เี ก่ียวข้องเพือ่ พัฒนาหลกั กฎหมาย มหาชน การบริหารราชการแผน่ ดิน และบุคลากรดา้ นกฎหมายมหาชน (๘) ปฏิบัติการอ่ืนตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติน้ีหรือตามที่มีกฎหมายก�ำหนดให้เป็น อ�ำนาจหน้าท่ีของสำ� นักงานศาลปกครอง ส�ำนักงานศาลปกครองเป็นส่วนราชการท่ีเป็นหน่วยงานอิสระตามรัฐธรรมนูญ มีฐานะเป็นนิติบุคคล โดยมีเลขาธิการส�ำนักงานศาลปกครองเป็นผู้บังคับบัญชาข้ึนตรงต่อประธานศาลปกครองสูงสุด ในการบริหาร งานส�ำนักงานศาลปกครอง ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ (แกไ้ ขเพิ่มเตมิ จนถงึ พระราชบัญญัติจดั ตัง้ ศาลปกครองและวิธพี จิ ารณาคดปี กครอง (ฉบับท่ี ๙) พ.ศ. ๒๕๖๐) ไดบ้ ญั ญตั ิให้มคี ณะกรรมการบรหิ ารฝ่ายศาลปกครอง (ก.บ.ศป.) ขน้ึ เพอ่ื ท�ำหนา้ ทีด่ ังตอ่ ไปนี้ (๑) ออกระเบียบ ประกาศ หรือหลักเกณฑ์เก่ียวกับการบริหารราชการศาลปกครองและส�ำนักงาน ศาลปกครอง (๒) ออกประกาศแบง่ สว่ นราชการภายในของสำ� นกั งานภายในของสำ� นกั งานศาลปกครองและกำ� หนด อำ� นาจหน้าท่ีของส่วนราชการดงั กลา่ ว (๓) ใหค้ วามเหน็ ในการเสนอรา่ งกฎหมายเกี่ยวกบั ศาลปกครอง (๔) พจิ ารณาใหค้ วามเหน็ ชอบในการจดั ท�ำงบประมาณรายจา่ ยประจ�ำปเี พอ่ื ดำ� เนนิ การตามมาตรา ๙๑ (๕) พิจารณาให้ความเหน็ ชอบในการบริหารจดั การงบประมาณของศาลปกครอง (๖) ออกระเบียบเกี่ยวกับการงบประมาณ การเงินและทรัพย์สิน รวมทั้งการพัสดุของส�ำนักงาน ศาลปกครอง (๗) ออกระเบียบเก่ียวกับการจ้างและการแต่งตั้งบุคคลซ่ึงมีความรู้ความสามารถอันจะเป็นประโยชน์ ตอ่ การปฏบิ ตั ิหน้าท่ีของศาลปกครอง รวมทัง้ อัตราคา่ ตอบแทนการจ้างด้วย (๘) ออกระเบียบเก่ียวกับการจัดสวัสดิการ และการสงเคราะห์อื่นแก่ข้าราชการศาลปกครอง พนกั งานราชการ และลกู จ้างสำ� นกั งานศาลปกครอง 23

The Administrative Court Annual Report 2018 (๙) กำ� หนดวนั และเวลาทำ� งาน วนั หยดุ ราชการและการลาของขา้ ราชการศาลปกครอง รวมทงั้ พนกั งาน ราชการและลูกจา้ งสำ� นักงานศาลปกครอง (๑๐) ก�ำหนดให้มีตรา สัญลักษณ์ หรอื เครือ่ งหมายใดเพือ่ ใชใ้ นการบริหารราชการศาลปกครอง รวมทง้ั ก�ำหนดหลกั เกณฑ์ และวิธกี ารในการทำ� และใชต้ รา สัญลกั ษณ์ หรอื เครอ่ื งหมายนั้นไวด้ ว้ ย (๑๑) ออกระเบียบเกี่ยวกับการแต่งต้ังกรรมการหรืออนุกรรมการของศาลปกครองหรือส�ำนักงาน ศาลปกครอง การก�ำหนดข้อห้ามบุคคลเป็นกรรมการหรืออนุกรรมการในเวลาเดียวกันเกินจ�ำนวนที่ก�ำหนด และการก�ำหนดอตั ราเบี้ยประชุมหรือค่าตอบแทนใหผ้ ู้ซ่งึ ไดร้ บั การแตง่ ตัง้ เปน็ กรรมการ อนุกรรมการ หรอื ผ้ชู ว่ ย เลขานุการ ( ๑๒) ก�ำกับดูแลการบริหารราชการศาลปกครองและส�ำนักงานศาลปกครองให้เป็นไปตามที่บัญญัต ิ ไว้ในพระราชบญั ญัตใิ นพระราชบัญญัตนิ ้ีหรอื กฎหมายอนื่ (๑๓) ยบั ย้ังการดำ� เนินการท่ีไม่เปน็ ไปตามระเบียบ ประกาศ หรอื หลักเกณฑท์ ี่ออกตามมาตรานี้ (๑๔) พิจารณาเร่ืองอน่ื ใดตามท่ีที่ประชมุ ใหญต่ ลุ าการในศาลปกครองสงู สดุ ก.ศป. หรือ ก.ขป. ร้องขอ โครงสรา้ งส�ำนักงานศาลปกครอง ศาลปกครอง ส�ำนกั งานศาลปกครอง ส�ำนักตรวจสอบภายใน กลมุ่ ช่วยอ�ำนวยการเลขาธิการฯ กลุม่ ภารกจิ ด้านการพิจารณา กลมุ่ ภารกิจดา้ นวิชาการคดปี กครอง กลมุ่ ภารกิจด้านการ พิพากษาคดปี กครอง และเสริมสร้างการปฏิบตั ิราชการทีด่ ี บริหารจัดการองคก์ าร • สำ� นักบรหิ ารยุทธศาสตร์ • สำ� นกั ประธานศาลปกครองสงู สุด • ส�ำนกั วิจัยและวิชาการ • สานักบรหิ ารทรพั ยากรมนษุ ย์ • ส�ำนักงานศาลปกครองสงู สุด • สำ� นกั หอสมุดกฎหมายมหาชน • ส�ำนกั วทิ ยาการสารสนเทศ • ส�ำนักอธิบดศี าลปกครองกลาง • สำ� นกั ประชาสัมพันธ์ • สำ� นกั บรหิ ารการเงนิ และต้นทนุ • ส�ำนกั งานศาลปกครองกลาง • สำ� นักการต่างประเทศ • สำ� นักบรหิ ารทรพั ยส์ นิ • สำ� นักงานศาลปกครองในภูมภิ าค • วทิ ยาลัยการยตุ ธิ รรมทางปกครอง • ส�ำนกั บริหารกลาง (๑๔ แห่ง) • ส�ำนักกฎหมาย • ส�ำนักบังคบั คดปี กครอง • วทิ ยาลยั ตลุ าการและขา้ ราชการ ฝา่ ยศาลปกครอง 24

รายงานการปฏบิ ัติงานของศาลปกครองและส�ำนกั งานศาลปกครอง ประจำ� ปี ๒๕๖๑ วสิ ัยทัศน์ ศาลปกครองเป็นสถาบนั หลัก ที่ใชอ้ �ำนาจตลุ าการ พันธกิจ ในการอ�ำนวยความยุติธรรม ทางปกครองตามหลกั นิตธิ รรม ยทุ ธศาสตร์ อยา่ งมีประสิทธภิ าพ และมีมาตรฐานในระดับสากล วิสัยทัศน์ ก่อใหเ้ กดิ บรรทดั ฐาน การบรหิ ารราชการแผน่ ดิน และสร้างความสมดุลระหวา่ ง สทิ ธแิ ละเสรีภาพของประชาชน กับประโยชนส์ าธารณะ 25

The Administrative Court Annual Report 2018 พนั ธกิจ ๑. พพิ ากษาคดแี ละบงั คบั คดดี ว้ ยความถกู ตอ้ ง เปน็ ธรรม รวดเรว็ และเกดิ สมั ฤทธผิ ล ทุกภาคส่วนในสงั คมเข้าถึงการอำ� นวยความยุติธรรมทางปกครองได้โดยง่ายและท่ัวถงึ ๒. วางหลกั ปฏบิ ตั ริ าชการทางปกครองทเ่ี ปน็ บรรทดั ฐานในการใชอ้ ำ� นาจทางปกครอง ทีเ่ ป็นธรรม เพอื่ ปอ้ งกันและลดการเกดิ ข้อพิพาททางปกครอง ๓. ยกระดับการด�ำเนินงานของศาลปกครองให้มีประสิทธิภาพ มีคุณภาพ ตามมาตรฐานสากล และมีธรรมาภิบาล เพื่อให้ทุกภาคส่วนในสังคมได้รับการบริการ อยา่ งมคี ณุ ภาพ ๔. เสริมสร้างและเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจในด้านสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย ปกครองและหลกั ปฏบิ ตั ริ าชการจากคำ� พพิ ากษาของศาลปกครองใหแ้ กท่ กุ ภาคสว่ นในสงั คม ๕. เสริมสร้างความสัมพันธ์และเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการท้ังในประเทศ และต่างประเทศ ยทุ ธศาสตร์ ๑. เสรมิ สรา้ งและพฒั นามาตรฐานการพจิ ารณาพพิ ากษาคดแี ละบงั คบั คดปี กครอง ท่ีมีประสิทธิภาพ รวมทั้งเพ่ิมรูปแบบ วิธีการ และช่องทางที่หลากหลายในการเข้าถึง การอำ� นวยความยุตธิ รรมทางปกครอง ๒. พัฒนาแนวค�ำวนิ ิจฉยั ของศาลปกครองให้มีมาตรฐานอยา่ งตอ่ เน่ืองเพอ่ื วางหลัก กฎหมายปกครองและหลกั ปฏบิ ตั ริ าชการทางปกครองทเี่ ปน็ บรรทดั ฐานในการปฏบิ ตั ริ าชการ รวมทั้งเสริมสรา้ งและเผยแพร่ความรู้ให้แกท่ กุ ภาคสว่ นในสังคมอยา่ งเปน็ ระบบและทั่วถึง ๓. พัฒนาระบบบริหารจัดการภายในองค์กรให้มีความรวดเร็วและมีคุณภาพ ตามมาตรฐานในระดับสากล เพอ่ื ใหบ้ ริการทกุ ภาคส่วนในสงั คมอยา่ งมีคุณภาพ ๔. ส่งเสริมการศึกษาวิจัยและพัฒนาเพื่อพัฒนาระบบบริหารงานศาล จัดการ องค์ความรู้ และสร้างนวัตกรรมในการพัฒนาการอ�ำนวยความยุติธรรมทางปกครอง เพือ่ เป็นองคก์ รทมี่ ีสมรรถนะสงู ๕. พฒั นารปู แบบ กลไกการประสาน และบรู ณาการความสมั พนั ธแ์ ละความรว่ มมอื ทางวชิ าการกับภาคสว่ นตา่ งๆ ท้งั ในระดบั ประเทศ ระดับภูมภิ าค และระดับนานาชาติ ๖. เสริมสร้างวัฒนธรรมการท�ำงาน จริยธรรม และธรรมาภิบาลภายในองค์กร เพอ่ื สรา้ งความเชอื่ มนั่ ของทกุ ภาคสว่ นในสงั คมตอ่ การอำ� นวยความยตุ ธิ รรมของศาลปกครอง 26

รายงานการปฏบิ ตั ิงานของศาลปกครองและสำ� นกั งานศาลปกครอง ประจำ� ปี ๒๕๖๑ 27

The Administrative Court Annual Report 2018 ๖ รายนามผูบ้ ริหาร ศาลปกครอง และผู้บริหาร ส�ำนักงานศาลปกครอง ๑ นายปยิ ะ ปะตงั ทา ประธานศาลปกครองสงู สุด ๒ ๓ ๔ ๕ นายชาญชยั แสวงศักด ์ิ นายวรพจน์ วศิ รตุ พชิ ญ์ นายวษิ ณุ วรัญญ ู นายนพดล เฮงเจรญิ รองประธาน รองประธาน รองประธาน รองประธาน ศาลปกครองสูงสุด ศาลปกครองสูงสดุ ศาลปกครองสูงสดุ ศาลปกครองสงู สดุ 28

รายงานการปฏิบตั ิงานของศาลปกครองและสำ� นกั งานศาลปกครอง ประจำ� ปี ๒๕๖๑ ขอ้ มลู ณ วนั ที่ ๓๐ กันยายน ๒๕๖๑ ๖ ๗ ๘ นายสเุ มธ รอยกุลเจรญิ นายวราวธุ ศิริยุทธว์ ฒั นา ประธานแผนกคดีวินยั การคลงั นายประสทิ ธ์ิศักดิ์ มลี าภ ประธานแผนกคดีบริหารงาน และการงบประมาณ ประธานแผนกคดลี ะเมิด และความรบั ผิดอยา่ งอ่ืน บคุ คลในศาลปกครองสงู สุด ในศาลปกครองสูงสดุ ในศาลปกครองสูงสดุ ๙ ๑๐ นายมนูญ ปญุ ญกรยิ ากร นายสุชาติ มงคลเลศิ ลพ ประธานแผนกคดีส่งิ แวดล้อม ประธานแผนกคดบี รหิ าร ในศาลปกครองสงู สดุ ราชการแผน่ ดิน ในศาลปกครองสงู สุด 29

The Administrative Court Annual Report 2018 ผ้บู รหิ าร ส�ำนักงาน ศาลปกครอง ๑ นายอติโชค ผลดี รองเลขาธิการส�ำนักงานศาลปกครอง รกั ษาการในต�ำแหน่งเลขาธิการ ส�ำนักงานศาลปกครอง ๒ ๓ ๔ นางสมฤดี ธัญญสิร ิ นายบรรยาย นาคยศ นางอัมพวนั ยวุ กาญจน์ รองเลขาธิการ รองเลขาธิการ รองเลขาธกิ าร ส�ำนักงานศาลปกครอง ส�ำนกั งานศาลปกครอง ส�ำนักงานศาลปกครอง 30

รายงานการปฏบิ ัตงิ านของศาลปกครองและสำ� นักงานศาลปกครอง ประจำ� ปี ๒๕๖๑ ขอ้ มลู ณ วันท่ี ๓๐ กนั ยายน ๒๕๖๑ ๕ ๖ นางสาวธรรมรังสี วรรณโก นายยทุ ธนา ศรตี ระกูล ทป่ี รึกษา ทีป่ รกึ ษา ส�ำนักงานศาลปกครอง ส�ำนกั งานศาลปกครอง ๗ ๘ นายประพฒั น์ ตันสุวรรณนนท์ ที่ปรกึ ษา นางปยิ ดา จิตต์จำ� นงค์ ท่ีปรกึ ษา ส�ำนกั งานศาลปกครอง ส�ำนกั งานศาลปกครอง 31

The Administrative Court Annual Report 2018 ภาพรวม ๗ ดา้ นทรพั ยากรบุคคลและงบประมาณ ข้อมลู ณ วันท่ี ๓๐ กันยายน ๒๕๖๑ อตั ราก�ำลงั บคุ ลากรของศาลปกครอง รวมท้ังสิน้ ๓,๐๔๗ คน ๒๓๐ ๒,๒๓๗ ๕๓๙ คน คน คน ตุลาการศาลปกครอง ข้าราชการฝ่าย พนักงานราชการ ศาลปกครอง ศาลปกครอง ๑๙ ๒๒ คน คน ลกู จา้ งชว่ั คราว ลกู จา้ งประจำ� งบประมาณที่ศาลปกครองได้รับจดั สรร ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๒,๙๔๕.๕๒๙๒ ๒,๖๖๗.๐๖๖๔ ล้านบาท ล้านบาท 32

รายงานการปฏบิ ตั ิงานของศาลปกครองและส�ำนักงานศาลปกครอง ประจ�ำปี ๒๕๖๑ สว่ นท่ี ๑ ภาพรวมการเปรียบเทียบผลการด�ำเนนิ งาน ระหว่างปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ กับปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ ๑ เปรยี บเทียบงบประมาณรายจา่ ย ประจ�ำปี พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๖๑ ๒ สรปุ ผลการดำ� เนินงานตามขอ้ สงั เกต ของสภานิติบญั ญัตแิ หง่ ชาติ