ใบความรู้หน่วยที่ 1

การประเมินผล 100 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนชั่วโมง 4ก่อนเรียน ช่ัวโมงรวม 72 1. จากการสงั เกตความสนใจของนกั ศกึ ษา 2. จากการตอบคาถามของนกั ศกึ ษาขณะเรียน 1. จากการจดบนั ทึกลงในสมุด 2. จากการตอบคาถามของนกั ศกึ ษา 3. จากการสงั เกตการโตต้ อบของนกั ศกึ ษากบั ครูหลังเรียน 1. จากการสงั เกตพฤตกิ รรมหรือการตอบคาถาม 2. จากแบบทดสอบหลงั การเรียน

บันทกึ หลงั การสอน 101ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72ผลการใช้แผนการสอน…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….………………………………………..……………………………………………………………………………………………………..ผลการเรียนของนกั ศึกษา………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….…………………...………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………ผลการสอนของครู………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….…………………...………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….…………………………………………... ลงช่ือ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ที่ ........../........................./...............

102 หน่วยท่ี 4งานโลหะแผ่นและประกอบขนึ้ รูปชิ้นงาน

103 แผนการสอน หน่วยที่ 4 จานวนช่ัวโมง 4 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น ช่ัวโมงรวม 721. จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม1.1 จาแนกประเภทและชนิดของโลหะแผน่ ได้ ข. รายละเอียด ตามท่รี ะบไุ วใ้ น1.2 บอกหนา้ ท่ีการทางานของเครื่องมือ Hand Tool ในงานโลหะแผน่ ได้1.3 บรู ณาการคุณธรรมความตรงต่อเวลา (ความรบั ผดิ ชอบ) ความสาคญั2. การนาเข้าสู่บทเรียน (อปุ กรณ์ช่วยสอน)- ใบความรู้- พาวเวอร์พอ้ ย ช้ินงานจริง3. ปฏบิ ัตกิ าร เวลา - นาที 5 10 10 10 10 10 10 10 10 5 หมายเหตุ จดุ ประสงค์ 0 ข้นั นาเขา้ สู่บทเรียน ข้นั บอกกล่าว บรรยาย ถาม-ตอบ ศึกษาดว้ ยตนเอง สรุป ข้นั บรรยาย แบบสาธิต แบบฝึ กหดั ข้นั สาเร็จ ระดบั กิจกรรมของ สูง นกั เรียนนกั ศึกษา ปานกลาง ตา่ กระดานดา พาวเวอร์พอ้ ย ใบบอกกล่าว ใบงานอปุ กรณ์ชว่ ยสอน ใบทดสอบ ตารา ของจริง,ตวั อย่าง อุปกรณ์การทดลอง เคร่ืองมอื เคร่ืองจกั ร วสั ดุฝึก

104 แผนการสอน หน่วยที่ 4ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนชั่วโมง 4ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น ช่ัวโมงรวม 721. จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม 1.1 จาแนกประเภทและชนิดของโลหะแผน่ ได้ 1.2 บอกหนา้ ท่กี ารทางานของเครื่องมือ Hand Tool ในงานโลหะแผน่ ได้ 1.3 บูรณาการคุณธรรมความตรงต่อเวลา (ความรบั ผดิ ชอบ) เนื้อหา ระดับพฤตกิ รรมทคี่ าดหวงั1. จาแนกประเภทและชนิดของโลหะแผน่ ได้ พุทธิพสิ ัย (พ) จติ พิสัย (จ) ทกั ษะพิสัย(ท)2. บอกหนา้ ท่กี ารทางานของเคร่ืองมือ Hand Tool 123412341234 ในงานโลหะแผน่ ได้3. บูรณาการคุณธรรมความตรงต่อเวลา (ความรบั ผดิ ชอบ)      หมายเหตุ พทุ ธิพิสัย จติ พสิ ัย ทักษะพสิ ัย พ1 ความรู้ความจา จ1 การรบั รู้ ท1 การรับรู้ พ2 ความเขา้ ใจ จ2 ตอบสนอง ท2 ทาตามแบบ พ3 วเิ คราะห์ จ3 เกิดกิจพสิ ยั ท3 ทาตามคาแนะนา พ4 สงั เคราะห์ ท4 ทาไดเ้ อง

ลาดบั ข้นั การสอน แผนการสอน 105 วชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนช่ัวโมง 4 กิจกรรมการเรียนการสอน ชั่วโมงรวม 721. ข้นั สนใจปัญหา 1. เล่าถึงวสั ดุที่ใชใ้ นชีวติ ประจาวนั รายการส่ือ- อุปกรณ์( Motivation ) 2. ใหน้ กั เรียนบอกถึงวสั ดุมา 3. การทางานตรงต่อเวลา 1. แผน่ ภาพ 2. ยกตวั อยา่ ง2. ข้นั ศึกษาขอ้ มลู 4. การจาแนกโลหะแผน่ 3. ใหน้ กั เรียนตรงต่อ( Intrmation ) 5. เคร่ืองมือและอุปกรณ์ 6. การตรงต่อเวลา เวลา 4. ใชส้ ่ือของจริง 5. ใชส้ ่ือพาวเวอร์พอ้ ย 6. นกั เรียนบอก3. ข้นั พยายาม 7. นกั เรียนช่วยกนั ตอบ 7. ใบความรู้( Application ) 8. บอกวสั ดุโลหะแผน่ 8. พาวเวอร์พอ้ ย 9. ช่วยกนั ยกตวั อยา่ งโลหะแผน่ 9. ของจริง4. ข้นั สาเร็จผล( Progress ) 10. ถามนกั เรียนใหต้ อบคาถาม 10. เขา้ แถวทีล่ ะคน 11. ใบแบบทดสอบ 11. ใบทดสอบ 12. ตรวจแบบทดสอบ 12. เปล่ียนกนั ตรวจ

ใบความรู้ 106 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนชั่วโมง 4เนื้อหา ช่ัวโมงรวม 72 4.1 โลหะแผ่น ( Sheet Metal ) โลหะแผน่ หมายถึง โลหะที่ผา่ นกระบวนการ ( Process ) จนกระทง่ั เป็ นแผน่ บาง มีความหนาไม่เกิน 3/16 น้ิว ( 4.5 มิลลิเมตร ) โลหะแผน่ มีหลายประเภท เมื่อรีดออกมาเป็นแผน่ แลว้ ตอ้ งเคลือบดว้ ยโลหะอีกชนิดหน่ึง บางประเภทรีดออกมาเป็นแผน่ สามารถใชง้ านไดเ้ ลย โลหะแผน่ โดยทว่ั ไปแบ่งออกเป็ น 2 ประเภทใหญ่ ดงั น้ีคอื 1. โลหะแผน่ เปลือย ( Uncoated Metal or Bare Metal ) 2. โลหะแผน่ เคลือบ ( Coated Metal ) โลหะแผน่ เปลือย ส่วนใหญแ่ ลว้ จะเป็ นโลหะท่ีไม่ใชเ้ หลก็ ( Non Ferrous Metal ) หรือ โลหะผสมที่ไม่ทาปฏกิ ิริยากบั ออกซิเจนในบรรยากาศ ไม่เกิดการผกุ ร่อน เช่น ทองเหลือง ( Bass ) ทองแดง( Copper ) ดีบกุ ( Tin ) สงั กะสี ( Zinc ) อะลูมิเนียม ( Aluminium ) และเหลก็ ไรส้ นิม (Stainless Steel)เป็ นตน้ โลหะแผน่ เคลือบ เป็นโลหะท่เี ป็นเหล็ก ( Ferrous Metal ) เนื่องจากตวั ของมนั เองจะทาปฏกิ ิริยากบั ออกซิเจนในอากาศเกิดสนิม ( Oxide ) และผกุ ร่อนไปในทส่ี ุด ซ่ึงจาเป็ นตอ้ งเคลือบดว้ ยโลหะท่ีไม่ใช้เหล็ก เพอ่ื ป้องกนั การกดั กร่อน ทาใหช้ ้ินงานน้นั มีราคาถูก และมอี ายกุ ารใชง้ านไดน้ าน ดงั น้นั ในการทางานเก่ียวกบั โลหะแผ่นเคลือยตอ้ งระมดั ระวงั ไม่ใหโ้ ลหะท่ีเคลือบผวิ อยหู่ ลุดออกหรือถูกทาลายไป โดยเฉพาะการนาไปเช่ือม ขดั ผวิ และตะไบผวิ ควรหลีกเล่ียงหรือไม่ควรทาเพราะจะทาให้โลหะที่เคลือบอยหู่ ลุดออก ทาใหเ้ กิดการกดั กร่อน เป็นเหตุใหม้ ีอายกุ ารใชง้ านส้นั ลง สาหรบั โลหะแผน่ เคลือบในทนี่ ้ีจะขอกล่าวเฉพาะโลหะแผน่ เคลือบสงั กะสี โดยเฉพาะแผน่ เหลก็อาบสงั กะสี ซ่ึงปัจจบุ นั นิยมใชก้ นั มากในงานโลหะแผน่ สงั กะสีท่เี คลือบแผน่ เหลก็ อยู่ จะมีสีเทาขาว มนั แวววาว ไม่เกิดสนิม ละลายไดง้ า่ ยในกรดเจอื จาง มีความเปราะ ดงั น้นั ในการเคาะเขา้ ตะเขบ็ ตอ้ งไม่ควรเคาะจนกระทง่ั สงั กะสีท่ีเคลือบอยหู่ ลุดลอ่ นออกมา ซ่ึงจะทาใหเ้ กิดสนิมกบั แผน่ เหลก็ ได้ ขนาดของโลหะแผน่ โลหะแผน่ ท่ผี ลิตและใชก้ นั อยใู่ นประเทศไทย มีอยู่ 2 ขนาด คอื ขนาด 36 x96 น้ิว ( 3 x 8 ฟตุ ) และ 48 x 96 นิ้ว ( 4 x 8 ฟุต )

ใบความรู้ 107ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 4.2 เครื่องมือทใ่ี ช้ในงานโลหะแผ่น ( Sheet Metal Tool ) การปฏบิ ตั งิ านโลหะแผน่ ใหไ้ ดผ้ ลงานหรือผลิตภณั ฑท์ ่ดี ีน้นั นอกจากจะตอ้ งศึกษาคุณสมบตั ิของโลหะชนิดน้นั แลว้ จาเป็นตอ้ งมีเคร่ืองมือและอปุ กรณ์ในการปฏิบตั ิงานทถ่ี ูกตอ้ งและเหมาะสม จึงจะทาใหก้ ารปฏิบตั งิ านน้นั ประสบผลสาเร็จ เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใชใ้ นงานโลหะแผน่ มีดงั น้ี 1. เครื่องมือวดั ( Measuring Tool ) 1.1 เกจวัดความหนาของโลหะแผ่น และความโตลวด เกจชนิดน้ีทาจากเหล็กกลา้ คาร์บอน มีลกั ษณะกลมบากเป็นร่องรอบตวั เพอ่ื ใชเ้ ทยี บวดั ความหนาของโลหะ และความโตลวด ตวั เลขบนเกจวดั จะบอกความหนาของโลหะแผน่ เป็ นทศนิยม หรือเศษส่วนของนิ้ว ดา้ นหนา้ ของเกจจะบอกความหนาเป็นนมั เบอร์ ( Number ) ส่วนดา้ นหลงั จะบอกเป็ นทศนิยมของน้ิวในช่องท่ีตรงกนั โดยมีต้งั แต่เบอร์ 0 ถึงเบอร์ 36 นมั เบอร์มากความหนากจ็ ะลดลง เช่น เบอร์ 28 จะมีความหนานอ้ ยกวา่ เบอร์ 16 เป็นตน้ ดงั แสดงในรูปท่ี 4.1รูปท่ี 4.1 : แสดงเกจวดั ความหนาโลหะแผ่น และความโตลวด

ใบความรู้ 108 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 ตารางที่ 1 : แสดงการเปรียบเทียบนัมเบอร์กับความหนาของโลหะแผ่นนัมเบอร์ ความหนาเป็ นนิว้ ( หรือมลิ ลเิ มตร )16 0.0625 น้ิว หรือประมาณ 1/6 นิ้ว ( 1.5 มม. )22 0.0312 น้ิว หรือประมารณ 1/32 นิ้ว ( 0.8 มม. )28 0.0156 น้ิว หรือประมาณ 1/64 น้ิว ( 0.47 มม. ) 1.2 บรรทดั เหล็ก ( Steel Rule ) เป็ นเครื่องมือวดั ทีร่ ู้จกั กนั โดยทวั่ ไป ส่วนใหญจ่ ะทาจากเหล็กไร้สนิม สามารถวดั ไดท้ ้งั ระบบองั กฤษ ( น้ิว ) และระบบเมตริก ( มิลลิเมตร ) มีหลายขนาด ต้งั แต่ 12 น้ิว 24นิ้ว และ 36 นิ้ว 1.3 ฉากเหล็ก ( Square ) มีลกั ษณะเป็นรูปตวั แอล ( L ) แขนท้งั สองขา้ งทามุม 90 องศา ใช้ตรวจวดั ความฉากของโลหะแผน่ ดงั แสดงในรูปท่ี 4.2 รูปท่ี 4.2 : แสดงลกั ษณะของฉากในงานโลหะแผ่น2. เคร่ืองมือร่างแบบ ( Lay-Out ) ส่วนมากแลว้ เป็นเครื่องมือที่มีลกั ษณะปลายเหลม เพอื่ ใชใ้ นการขดี เขยี นเคร่ืองมือร่างแบบน้ีถา้ ใชง้ านดว้ ยตวั ของมนั เองแลว้ ไม่เกิดประโยชน์สูงสุด จะตอ้ งใชร้ ่วมกบั เคร่ืองมือประเภทอื่น เช่น ใช้ร่วมกบั ไม่บรรทดั เป็ นตน้ รูปท่ี 4.3 : แสดงลักษณะของเหลก็ ขดี

ใบความรู้ 109ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 2.1 เหล็กขีด ( Scrilber ) ทาหนา้ ทข่ี ดี เสน้ ลงบนแผน่ โลหะ เปรียบเสมือนดินสอ หรือปากกาที่ใชใ้ นงานเขียนแบบทว่ั ไป เหล็กขีดจะตอ้ งมีความแขง็ กวา่ โลหะทีจ่ ะร่างแบบ ซ่ึงทาจากเหลก็ กลา้ คาร์บอน บริเวณปลายแหลมจะผา่ นการชุบแขง็ เพอื่ ใหท้ นต่อการสึกหรอไดด้ ี ดงั แสดงในรูปที่ 3 2.2 วงเวยี น ( Divider ) เป็นเคร่ืองมือร่างแบบทีใ่ ชเ้ ป็นประจาในงานโลหะแผน่ ใช้สาหรับเขยี นวงกลม หรือส่วนโคง้ หรือใชใ้ นการถ่ายขนาด ดงั แสดงในรูปที่ 4 รูปที่ 4.4 : แสดงวงเวยี นเหลก็ และการใช้งาน 2.3 วงเวียนเล่ือน ( Trammel Point ) ในงานโลหะแผน่ ช้ินงานทีท่ าอาจมีขนาดใหญ่ เคร่ืองมือที่ใชใ้ นการร่างแบบตอ้ งมีความสารมารถในการสร้างเพยี งพอ วงเวยี นธรรมดาไม่สามารถใชเ้ ขียนส่วนโคง้ ได้ตอ้ งใชว้ งเวยี นเลื่อน เพราะเป็ นเคร่ืองมือทใี่ ชเ้ ขียนวงกลม หรือส่วนโคง้ ใหญ่ ๆ ได้ ขาท้งั สองขา้ งของวงเวยี นจะสอดอยกู่ บั คานไม้ หรือคานเหล็ก ซ่ึงมีความยาวเทา่ ไรก็ไดต้ ามตอ้ งการ ขาเหล็กแหลมท้งั สองขา้ งสามารถเล่ือนไปมาบนคานไม้ หรือเหลก็ เพอื่ ปรับหารศั มีของวงกลมได้ ดงั แสดงในรูปที่ 4.5

ใบความรู้ 110ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72รูปท่ี 4.5 : แสดงรูปร่างของวงเวยี นเลื่อน และลักษณะการทางาน 3. เคร่ืองมือ Hand Tool ในงานโลหะแผ่น รูปที่ 4.6 : แสดงค้อนหัวแข็ง 3.1 ค้อน ( Hammer ) เป็นเคร่ืองมือพน้ื ฐาน ซ่ึงจะขาดไม่ไดใ้ นงานโลหะแผน่ใชส้ าหรับตี เคาะข้ึนรูป ดดั พบั เป็นตน้ มีรูปร่างต่าง ตามลกั ษณะการใชง้ าน ดงั น้ี 3.1.1 คอ้ นหวั แขง็ ใชเ้ คาะดดั ข้นึรูปงานทว่ั ไป แบ่งออกเป็น  คอ้ นหวั กลม  คอ้ นหวั ขวาง  คอ้ นหวั ตรง

ใบความรู้ 111ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 3.1.2 คอ้ นย้าตะเขบ็ ( Setting Hammer ) หวั คอ้ นจะมีลกั ษณะเป็นเหลี่ยม หนา้ คอ้ นจะมีผวิ เรียบเพอ่ื ใชใ้ นการเคาะตะเขบ็ ต่าง ๆ ในงานโลหะแผน่ ดา้ นหางคอ้ นจะตดั เฉียงดา้ นเดียว เพอื่ ความสะดวกในการเคาะตะเขบ็ กนั กระป๋ อง ดงั แสดงในรูปท่ี 4.7 และ 4.8 รูปท่ี 4.7 : แสดงค้อนเคาะตะเข็บ รูปที่ 4.8 : แสดงการใช้ค้อนเคาะตะเข็บ 3.1.3 คอ้ นเคาะข้นึ รูป ( Raising Hammer ) คอ้ นชนิดน้ีจะมีรูปร่างตา่ ง ๆ กนั ใชส้ าหรับข้นึรูปโลหะแผน่ ใหเ้ ป็นรูปร่างของภาชนะ หรือเครื่องประดบั ตา่ ง ๆ เช่น เคาะข้นึ รูปจาน ถว้ ย เป็ นตน้ ดงัแสดงในรูปที่ 4.9 รูปท่ี 4.9 : แสดงค้อนเคาะขึน้ รูป

ใบความรู้ 112ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่4 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 3.1.4 คอ้ นย้าหมุด ( Riveting Hammer ) ลกั ษณะหวั คอ้ นจะเป็นรูปส่ีเหล่ียมลบมุมดา้ นขา้ งท้งั 4 มุม บริเวณผวิ หนา้ ของหวั คอ้ นจะมีผวิ โคง้ เลก็ นอ้ ย เพอ่ื ใชใ้ นการแตง่ หวั ย้าหมุด ส่วนของหางคอ้ นจะเรียว ( Taper ) เป็ นมุมเท่ากนั ท้งั สองดา้ น และบริเวณปลายสุดจะมีลกั ษณะมน ดงั แสดงในรูปที่ 4.10รูปท่ี 4.10 : แสดงค้อนยา้ หมุด รูปท่ี 4.11 : แสดงการใช้ค้อนเคาะขึน้ รูป รูปท่ี 4.12 : แสดงการใช้ค้อนยา้ หมดุ ทาการยา้ หมดุ หางหมุด 3.2 ค้อนหัวอ่อน เป็ นคอ้ นท่ที าจากวสั ดุอ่อน เหมาะสาหรับเคาะ ดดั ตี ข้ึนรูปโลหะทอี่ ่อน เช่นทองแดง อะลูมิเนียม หรือใชเ้ คาะโลหะท่ีเคลือบผวิ ทไ่ี ม่ตอ้ งการใหโ้ ลหะท่ีเคลือบอยหู่ ลุด หรือลอกออก เช่นแผน่ เหลก็ อาบสงั กะสี เป็ นตน้

ใบความรู้ 113ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 3.2.1 คอ้ นยาง ( Rubber Hammer ) หวั คอ้ นทาดว้ ยยางทีม่ ีส่วนผสมทางเคมี มีสีดาคุณสมบตั เิ หนียวนุ่ม ดงั แสดงในรูปท่ี 4.13รูปท่ี 4.13 : แสดงลักษณะของค้อนยาง รูปท่ี 4.14 : แสดงลักษณะของค้อนพลาสตกิ 3.2.2 คอ้ นพลาสติก ( Plastic Hammer ) หวั คอ้ นจะทาจากพลาสตกิ แขง็ หล่อเป็ นรูปหวั คอ้ นภายในทาเกลียวเพอื่ ขนั ติดกบั โครงโลหะท้งั สองขา้ ง ประกอบอยกู่ บั ดา้ มไม้ ดงั แสดงในรูปที่ 4.14 3.2.3 คอ้ นไม้ ( Wood Hammer )หวั คอ้ นทามาจากไมเ้ น้ือแขง็ และมีความเหนียว ไม่แตกงา่ ย เหมาะสาหรับเคาะงานที่มีผวิ อ่อน เช่นอะลมู ิเนียม แผน่ เหล็กเคลือบสงั กะสี ซ่ึงไม่ตอ้ งการใหแ้ ผน่ โลหะยบุ ตวั หรือทาใหโ้ ลหะที่เคลือบอยู่หลุดล่อนออก ดงั แสดงในรูปท่ี 4.15 รูปท่ี 4.15 : แสดงลักษณะของค้อนไม้

ใบความรู้ 114ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 3.3 คมี ( Pliers ) เป็ นเคร่ืองมือที่จาเป็ นในงานช่างอุตสาหกรรมทกุ สาขา คีมมีประโยชนห์ ลายอยา่ งเช่น ใชจ้ บั บดิ พบั ตดั ข้ึนรูปวสั ดุได้ สาหรบั งานโลหะแผน่ ก็เช่นกนั คีมเป็ นเคร่ืองมือทางานเก่ียวกบั โลหะแผน่ ไดเ้ ป็นอยา่ งดี คมี ในงานโลหะแผน่ มีรูปร่างตามลกั ษณะการใชง้ านดงั น้ี 3.3.1 คมี ปากแบน ( Flat Nose Pliers ) คมี ชนิดน้ีปากจะมีลกั ษณะแบน บริเวณส่วนปลายของปากจะตรงเรียบ มีความกวา้ งปากประมาณ 10 มิลลิเมตร เหมาะสาหรับจบั ขอบชิ้นงาน เพ่ือพบั ข้นึ รูปดงั แสดงในรูปท่ี 4.16 รูปที่ 4.16 : แสดงลกั ษณะและการพับขอบชิ้นงานด้วยคมี ปากแบน 3.3.2 คมี พบั ตะเขบ็ ( Hand Seamer ) มีรูปร่างและกลไกเหมือนกบั คีมทวั่ ๆ ไป แตจ่ ะแตกตา่ งกนั ท่ีปาก ซ่ึงคมี พบั ตะเขบ็ น้ีปากจะมีความกวา้ งถึง 3 ½ น้ิว ( 89 มม. ) ลึก 1 น้ิว ( 25 มม. ) เหมาะสาหรับการข้นึ รูป หรือการพบั ช้ินงานดว้ ยมือ ในขณะท่เี ครื่องพบั ไม่สามารถทาได้ หรือตอ้ งการความรวดเร็วในการทางาน หรือทางานนอกสถานท่ี ซ่ึงไม่มีเคร่ืองพบั ดงั แสดงในรูปท่ี 4.17 ( ก )

115 ใบความรู้ หน่วยที่ 4ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น ช่ัวโมงรวม 72 จากรูปที่ 4.17 ( ข) เป็นคมี พบัตะเขบ็ ชนิดต้งั ระยะพบั ได้ ( AdjustingHand Seamer ) บริเวณดา้ นหลงั ของปากจะมีสกรูปรบั ( Adjusting Screw ) ใชป้ รับต้งัระยะในการพบั ตะเขบ็ ทาใหก้ ารพบั ของตะเขบ็ เทา่ กนั ทกุ ดา้ น และมีความรวดเร็วในการพบั จากรูปที่ 4.18 เป็นคมี ล็อกพบั ตะเขบ็ รูปท่ี 4.17 : แสดงลกั ษณะของคมี พบั ตะเขบ็( Vise Grip Hand Seamer ) คมี พบั ตะเขบ็ชนิดน้ีมีประโยชน์ และช่วยในการพบั ตะเขบ็ไดเ้ ป็ นอยา่ งดี ลกั ษณะของคมี เมื่อจบั ช้ินงานได้ตาแหน่งที่ตอ้ งการแลว้ คมี ล็อกจะช่วยยดึ ล็อกใหแ้ น่น ทาใหช้ ิ้นงานขยบั เล่ือนหนีไปจากแนวขณะทาการพบั รูปท่ี 4.18 : แสดงลกั ษณะของคมี ลอ็ กพับตะเข็บ 3.4 กรรไกร ( Snips ) เป็ นเคร่ืองมือตดั อีกชนิดหน่ึง ซ่ึงทางานเกี่ยวกบั โลหะแผน่ เทา่ น้นั การตดัแผน่ โลหะดว้ ยกรรไกรจะสะดวก งา่ ย และประหยดั กวา่ การตดั ดว้ ยสกดั ความสามารถของกรรไกรข้ึนอยกู่ บัการออกแบบกรรไกร ความหนา และความแขง็ แกร่งของโลหะทจ่ี ะนามาตดั กรรไกรมีหลายชนิด ซ่ึงผปู้ ฏบิ ตั งิ านดา้ นโลหะแผน่ ตอ้ งพจิ ารณาเลือกใชใ้ หถ้ ูกตอ้ ง และเหมาะสมกบั ลกั ษณะงาน

ใบความรู้ 116ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72การตดั น้ันมี 2 แบบใหญ่ ๆ คอื 1. ตดั ตรง 2. ตดั โคง้ ( ตดั โคง้ ซา้ ย และตดั โคง้ ขวา )ลกั ษณะคมตดั ของกรรไกรตดั ตรง และตดั โค้ง มีรูปร่างดังแสดงในรูปที่ 4.19 รูปท่ี 4.19 : แสดงภาพหน้าตัดของคมตัดกรรไกรตดั ตรง และตัดโค้ง กรรไกรชนิดนีแ้ บ่งประเภทของการตดั ไว้ชัดเจน มี 3 แบบ คือ  ชนิดตดั ตรง ( Straight Cutting ) สงั เกตไดจ้ ากท่ดี า้ ม บริษทั ผผู้ ลิตจะกาหนดไวเ้ ป็ นสีเหลือง ดงั แสดงในรูปท่ี 4.20 (ค)  ชนิดตดั โคง้ ซา้ ย ( Left Curve Cutting ) ดา้ มจะมีสีแดง ดงั แสดงในรูปท่ี 4.20 (ก)  ชนิดตดั โคง้ ขวา ( Right Curve Cutting ) ดา้ มจะมีสีเขียว ดงั แสดงในรูปท่ี 4.20 (ข)

ใบความรู้ 117ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72กรรไกรตดั โค้งซ้าย ด้ามสีแดงกรรไกรตัดโค้งขวา ด้ามสีเขยี ว กรรไกรตดั ตรง ด้ามสีเหลือง รูปท่ี 4.20 : แสดงรูปร่างของกรรไกร Aviation ในขณะทาการเลือกคมตดั ผปู้ ฏบิ ตั งิ านอาจจาสีของกรรไดไม่ไดว้ า่ สีอะไรใชโ้ คง้ ซา้ ยหรือขวา ถา้ เป็นกรรไกรดดั ตรงไม่มีปัญหา เพราะปากจะมีลกั ษณะตรงอยแู่ ลว้ ส่วนกรรไกรตดั โคง้ จะตดั โคง้ ใดน้นั ใหจ้ าทิศทางของใบตดั ดงั น้ี ถา้ มองกรรไกรในลกั ษณะของภาพดา้ นบน จะสงั เกตเห็นวา่  กรรไกรตดั โคง้ ซา้ ย ใบตดั ท่อี ยขู่ า้ งล่างจะอยทู่ างซา้ ยมือ  กรรไกรตดั โคง้ ขวา ใบตดั ทอ่ี ยขู่ า้ งล่างจะอยทู่ างขวามือ  กรรไกรตดั ตรง ( Straight Snips ) จากภาพตดั ขวางของคมตดั จะเห็นวา่ ผวิ หนา้ดา้ นขา้ งของคมตดั จะมีลกั ษณะตรงตลอด ใชใ้ นการตดั แนวตรง ไม่สามารถตดั โคง้ ได้

ใบความรู้ 118ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72  กรรไกรตดั โคง้ ( Scroll Snips ) จากภาพตดั ขวางของคมตดั จะเห็นวา่ ผวิ ดา้ นขา้ งของคมตดั จะมีลกั ษณะโคง้ ซ่ึงช่วยในการตดั โคง้ ไดด้ ีรูปที่ 4.21 : แสดงการใช้กรรไกรตัดผสม ( Combination Snip ) ทาการ ตัดตรงงานโลหะแผ่น รูปท่ี 4.22 : แสดงการใช้กรรไกรตัดผสม ( Combination Snip ) ทาการ ตัดโค้งโลหะแผ่น 3.5 เหลก็ เจาะรูโลหะแผ่น ( Punch ) เป็ นเคร่ืองมือสาหรบั ตอกเจาะรูโลหะแผน่ ปกตแิ ลว้ จะเป็ นโลหะแผน่ ทมี่ ีความหนาไม่มากนกั และจะเป็ นโลหะทค่ี อ่ นขา้ งอ่อน เช่น แผน่ ทองแดง แผน่ ทองเหลือง แผน่ดีบุก แผน่ หนงั และแผน่ ยาง เพอ่ื นไปใชท้ าปะเก็นตา่ ง ๆ 3.5.1 เหลก็ เจาะรูชนิดแท่งตนั ( Solid Punch ) มีลกั ษณะคลา้ ยกบั เหล็กส่ง ทาจากเหล็กเคร่ืองมือหรือเหล็กกลา้ คาร์บอน ชุบแขง็ ส่วนปลายไว้ เพอื่ เพม่ิ ความแขง็ แรงในการเจาะรู ซ่ึงในการตอกเจาะน้นั ตอ้ งมีวสั ดุอ่อนรองรับ โดยปกตจิ ะใชแ้ ผน่ ตะกวั่ หรือแทง่ ไม้ การตอกเจาะดว้ ย Solid Punch เม่ือช้ินงานขาดแลว้ รูท่ีไดจ้ ะมีรอยนูนที่ขอบของรู ดงั น้นั หลงั จากตอกเจาะรูแลว้ ตอ้ งใชค้ อ้ นเคาะใหเ้ รียบอีกคร้ังหน่ึง ดงั แสดงในรูปที่ 4.23

ใบความรู้ 119ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 รูปท่ี 4.23 : แสดงเหล็กเจาะรูชนิดแท่งตัน ( Solid Punch ) และลกั ษณะการทางาน 3.5.2 เหล็กเจาะรูโลหะแผน่ ชนิดกลวง ( Hollow Punch ) มีรูปร่างคลา้ ยท่อ บริเวณขอบจะมีลกั ษณะเป็นคมตดั ซ่ึงผา่ นการชุบแขง็ มาเป็นอยา่ งดี บริเวณดา้ มจะข้นึ ลายไวเ้ พอื่ ใชส้ าหรับจบั โดยไม่ล่ืนสามารถตอกเจาะโลหะแผน่ ซ่ึงมีขนาดโตกวา่ เหลก็ ตอกเจาะชนิดตนั ( Solid Punch ) เม่ือทาการตอกเจาะคมตดั ของ Hollow Punch จะกดตดั แผน่ วสั ดุน้นั ขาดออก และเศษวสั ดุจะอยภู่ ายในรู โดยท่ีวสั ดุท่ีถูกตดั ไม่จมลงวตั ถุที่รองรบั เหมือนเช่นการตอกเจาะดว้ ย Solid Punch รูปท่ี 4.24 : แสดงลกั ษณะของเหลก็ เจาะรูโลหะชนิดกลวง

120 ใบความรู้ หน่วยท่ี 4ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น ชั่วโมงรวม 72 3.5.3 เครื่องกดเจาะรูดว้ ยมือ( Hand Punch ) เป็นเครื่องมือกดเจาะรูกลมในงานโลหะแผน่ อีกชนิดหน่ึง ซ่ึงจะช่วยในการเจาะรูบนแผน่ โลหะไดง้ ่าย และสะดวกข้ึนเครื่องกดเจาะรูดว้ ยมือน้ีสามารถถอดเปลี่ยนขนาดขอบขอบรูเจาะได้ ( Punch and Die )ดงั แสดงในรูปท่ี 4.25 รูปที่ 4.25 : แสดงเคร่ืองกดเจาะด้วยมือ 3.5.4 เครื่องเจาะโลหะแผน่ ชนิดหมุนเปลี่ยนขนาดของรูเจาะ ( Hand-OperatedTurret Punch ) มีขนาดของ Punch หลายขนาดอยบู่ นแท่นกลมหมนุ เปล่ียนขนาดของ Punchตามขนาดของรูเจาะทต่ี อ้ งการได้ มีความสะดวกและรวดเร็วในการเปลี่ยนขนาดของรูเจาะเหมาะสาหรับชิ้นงานท่ีมีขนาดใหญม่ ากนกั เพราะถา้โลหะแผน่ มีขนาดใหญ่ ถา้ จะใชก้ ารกดเจาะดว้ ยเคร่ืองน้ีตอ้ งใชก้ าลงั คนในการจบั ยกจานวนมากนน่ั เองดงั แสดงในรูปท่ี 4.26 รูปท่ี 4.26 : แสดงเคร่ืองเจาะรูชนิดหมนุ เปลย่ี น ขนาดของรูเจาะ

121 ใบความรู้ หน่วยท่ี 4ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนชั่วโมง 4ชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น ช่ัวโมงรวม 72 3.6 เหล็กย้าตะเขบ็ ( Hand Groove ) รูปที่ 4.27 : แสดงรูปร่างของเหล็กยา้ ตะเข็บเหล็กย้าตะเขบ็ ทามาจากเหลก็ เครื่องมือ ( ToolSteel ) หรือเหลก็ กลา้ คาร์บอนสูง ( HighCarbon Steel ) ปลายขา้ งที่ใชย้ ้าจะมีลกั ษณะเป็นรูปส่ีเหล่ียมผนื ผา้ มีร่องยาวตลอดความยาวน้นั เม่ือใชค้ อ้ นตอกลงไปบนปลายอีกขา้ งหน่ึงร่องยาวน้ีจะกดย้าใหต้ ะเขบ็ ล็อกกนั แน่นไม่หลุดออกไดโ้ ดยง่าย เหลย็ ้าตะเขบ็ น้ีมีหลายขนาดให้เลือกใชต้ ามความกวา้ งของตะเขบ็ ทตี่ อ้ งการบนช้ินงาน ดงั แสดงในรูปท่ี 4.27ตารางที่ 2 : แสดงเหลก็ ยา้ ตะเข็บขนาดต่าง ๆ

ใบความรู้ 122 ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น หน่วยที่ 4 จานวนชั่วโมง 4 ชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น ชั่วโมงรวม 72 3.7 เหล็กย้าหวั หมุด ( Rivet Set )เป็นแท่งเหลก็ ทีท่ าจากเหลก็ เครื่องมือ ( ToolSteel ) มีลกั ษณะเป็นแทง่ ยาวประมาณ 4 นิ้วท่ีบริเวณหนา้ ตดั ของปลายขา้ งหน่ึงเจาะเป็นรูลึกเพอื่ ใหห้ มุดสอดเขา้ ไปภายในแลว้ ใชค้ อ้ นตอกเพอื่ กดใหโ้ ลหะแผน่ ท้งั สองชิ้นแนบสนิทกนัและใกล้ ๆ กนั น้นั จะเจยี รไนใหเ้ ป็นเบา้ กลมเพอ่ื ใชส้ าหรบั ย้าแตง่ หวั หมุด ดงั แสดงในรูปที่ 4.28 รูปท่ี 4.28 : แสดงการพับและการยา้ ตะเขบ็ตารางท่ี 3 : แสดงขนาดของหมดุ ยา้ ท่ีเหมาะสมกับขนาดเหลก็ ยา้ หมดุรูปท่ี 4.29 : แสดงเหลก็ ยา้ หมดุ มาตรฐานใหม่

ใบความรู้ 123ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 รูปที่ 4.30 : แสดงการขึน้ รูปหัวหมดุ ด้วยเหลก็ ยา้ หมดุ ( Rivet Set ) 4. หลกั ขึน้ รูปหรือเครื่องมอื ช่วยขนึ้ รูป ( Stakes ) ในงานโลหะแผน่ การพบั ข้ึนรูปชิ้นงานลกั ษณะตา่ ง ๆ สามารถกระทาไดโ้ ดยงา่ ย เพราะมีเครื่องจกั ร เช่น เครื่องพบั ซ่ึงช่วยใหพ้ บั ไดด้ ี เท่ียงตรง และรวดเร็ว ในขณะเดียวกนั ชิ้นงานท่ีมีขนาดเลก็ หรือมีการพบั ทีซ่ บั ซอ้ น เคร่ืองพบั ไม่สามารถทางานได้ จงึ จาเป็นตอ้ งพบั ดว้ ยมือ เคร่ืองมือทจ่ี ะช่วยในการพบั ข้ึนรูปชิ้นงานไดด้ ีน้นั คอื เคร่ืองมือช่วยข้นึ รูป ( Stakes ) นนั่ เอง เครื่องมือช่วยในการข้ึนรูป ทาจากเหล็กเคร่ืองมือมีความแขง็ แรงเหนียวทนตอ่ การเคาะไดเ้ ป็ นอยา่ งดี มีจานวนหลายช้ินดว้ ยกนั แตล่ ะชิ้นมีรูปร่างแตกตา่ งกนั ไปตามลกั ษณะของการใชง้ าน เครื่องมือช่วยในการข้นึ รูปน้ีตอ้ งใชร้ ่วมกบั แผน่ รองรบั ( Bench Plate ) ซ่ึงขณะใชง้ านขาของ Stakes จะเสียบอยใู่ นรูเรียว( Taper ) ของแผน่ รองน้นั

ใบความรู้ 124ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 เครื่องมือช่วยในการขึน้ รูป ประกอบดว้ ยส่วนตา่ ง ๆ ดงั น้ี  ส่วนกา้ น ( Shank )  ส่วนหวั ( Head )  ส่วนแขน ( Horn ) เครื่องมือขึน้ รูป ( Stakes ) มีรูปร่างและลกั ษณะการใชง้ านดงั น้ี 4.1 Bench Plate or Stake Holder เป็นตวั รองรบั หรือยดึ Stake เป็ นแผน่ ส่ีเหลี่ยมผนื ผา้ภายในทาเป็นรูปสี่เหล่ียม และเรียว ( Taper ) มีขนาดของรูปแตกต่างกนั ใหเ้ ลือกใชต้ ามขนาดของกา้ น ดงัแสดงในรูปท่ี 4.31 ( A ) 4.2 Beakhorn Stake เป็ น Stake ท่ีมีขนาดใหญ่กวา่ Stake ชนิดอื่น ขา้ งหน่ึงมีรูปร่างกลมเรียวอีกขา้ งหน่ึงหนา้ ตดั เป็ นส่ีเหลี่ยมผนื ผา้ เรียวออกไป ใชส้ าหรับการข้นึ รูป ย้าหมุด เขา้ ตะเขบ็ และเคาะงานทวั่ ไปดงั แสดงในรูปท่ี 4.31 ( B ) 4.3 Bottom Stake มีรูปร่างเป็นแทง่ ยาว บริเวณหัวมีรูปร่างเหมือนพดั ขนาดเลก็ บากมมุ ดา้ นเดียวทข่ี อบ มีความโคง้ เล็กนอ้ ย เหมาะสาหรับพบั ขอบ และครีบของกน้ กระป๋ องที่เป็ นวงกลม ดงั แสดงในรูปที่4.31 ( C ) 4.4 Copper Smith Stake หวั มีรูปร่างแบน ขอบขา้ งหน่ึงมีลกั ษณะเหลี่ยม อีกขา้ งหน่ึงมีลกั ษณะโคง้ เหมาะสาหรบั งานเคาะข้ึนรูปงานทว่ั ๆ ไป ดงั แสดงในรูปท่ี 4.31 ( D ) 4.5 Common Square Stake ส่วนหวั มีรูปร่างเป็นส่ีเหลี่ยม ดา้ นบนแบนราบ ใชส้ าหรบั เคาะข้ึนรูปงานทวั่ ไปตามความตอ้ งการ ดงั แสดงในรูปที่ 4.31 ( E ) 4.6 Bevel – Edge Stake เครื่องมือช่วยเคาะข้นึ รูปชนิดน้ีจะออกแบบกา้ นใหเ้ ยอ้ื งศนู ยห์ วั ดา้ ยบนเป็นรูปสี่เหล่ียมมุมฉาก ทข่ี อบของมุมฉากจะมีการบากความหนาใหเ้ อียงหลบจากบนลงขา้ งล่างเล็กนอ้ ยเหมาะสาหรับการพบั ตะเขบ็ 2 ช้นั ( Double Seam ) ดงั แสดงในรูปท่ี 4.31 ( F ) 4.7 Double Seam Stake มีแขนยนื่ ออกไปส้นั ขา้ งหน่ึงยาวขา้ งหน่ึง บริเวณส่วนปลายของแขนจะมีหวั ซ่ึงอยใู่ นระดบั สูงกวา่ แขนเลก็ นอ้ ย หนา้ ตดั ของหวั จะมีลกั ษณะเป็ นวงรี ใชส้ าหรบั เคาะข้ึนรูปตะเขบ็ กน้กระป๋ องกลม ( Bottom Seam ) ดงั แสดงในรูปที่ 4.31 ( G )

ใบความรู้ 125ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 4.8 Round Head Stake ส่วนหวั จะมีรูปร่างกลม ผวิ ดา้ นบนจะโคง้ นูนเลก็ นอ้ ย ใชส้ าหรับงานเคาะข้ึนรูป ดงั แสดงในรูปท่ี 4.31 ( H ) 4.9 Hatch Stake จะมีแขนยนื่ ออกไปจากกา้ นขา้ งละเทา่ ๆ กนั ขอบดา้ นบนจะมีการบากขอบขา้ งเดียว ( Bevel One Side ) ขอบดา้ นบนจงึ มีลกั ษณะเป็นมุมแหลม และตรงตลอดความยาว ใชส้ าหรับตดังอแผน่ โลหะทตี่ อ้ งการรัศมีการดดั นอ้ ย และใชส้ าหรบั พบั ข้นึ รูปขอบของงานท่ีมีลกั ษณะตรง เป็นตน้ ดงัแสดงในรูปท่ี 4.31 ( I ) 4.10 Creasing Stake แขนขา้ งหน่ึงจะมีลกั ษณะกลมเรียวยาวออกไป อีกขา้ งหน่ึงผวิ ดา้ นบนจะมีลกั ษณะแบน มีร่องขนาดต่าง ๆ พาดผา่ น เพอื่ ใหล้ วดวางอยใู่ นร่อง เหมาะสาหรับการเขา้ ขอบลวด หรือเคาะตบแตง่ ช้ินงานท่ีประกอบลวดอยู่ ดงั แสดงในรูปที่ 4.31 ( J ) 4.11 Needle Case Stake แขนทยี่ นื่ ออกมาขา้ งหน่ึงจะมีลกั ษณะกลมเลก็ และเรียวเหมาะสาหรับเคาะข้ึนรูปงานกลมหรือท่อขนาดเลก็ หรือเคาะข้นึ รูปลวดใหเ้ ป็ นแหวน ( O – Ring ) แขนอีกขา้ งหน่ึงจะมีหนา้ ตดั เป็นรูปส่ีเหล่ียมมุมฉากยน่ื ยาวออกไป ผวิ ดา้ นบนแบนราบ เหมาะสาหรับข้ึนรูปงานทวั่ ไปตามวตั ถุประสงค์ ดงั แสดงในรูปที่ 4.31 ( K ) 4.12 Candle Mold Stake มีแขนรูปร่างกลมเรียวยน่ื ออกไป 2 ขา้ ง มีความโตแตกตา่ งกนั แขนดา้ นทีเ่ รียวเลก็ จะมีความยาวเป็น 2 เท่า ของแขนอีกขา้ งหน่ึง เหมาะสาหรับเคาะข้ึนรูปตะเขบ็ และย้าหมุดของงานกลมทม่ี ีความยาวมาก ดงั แสดงในรูปท่ี 4.31 ( L ) 4.13 Blowhorn Stake ขา้ งหน่ึงจะมีลกั ษณะกลมเรียวยาวออกไป อกี ขา้ งหน่ึงจะมีลกั ษณะเป็นส่วนโคง้ ใหญเ่ รียวส้นั เหมาะสาหรบั เคาะข้นึ รูปงานรูปกรวยขนาดใหญ่ ใชย้ ้าหมุด ย้าตะเขบ็ และข้นึ รูปงานทวั่ ไป ดงั แสดงในรูปท่ี 4.31 ( M ) 4.14 Conductor Stake มีแขนที่ยน่ื ออกไปท้งั สองขา้ งเป็นรูปทรงกระบอก มีขนาดเสน้ ผา่ศูนยก์ ลางแตกตา่ งกนั ใชส้ าหรบั งานเคาะข้นึ รูป งานย้าหมุด และงานย้าตะเขบ็ ท่อขนาดเล็ก ดงั แสดงในรูปท่ี 4.31 ( N )

ใบความรู้ 126ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 4.15 Hollow Mandrel Stake แขนขา้ งหน่ึงผวิ ดา้ นบนมีลกั ษณะโคง้ ขนาดใหญ่ อีกดา้ นหน่ึงผวิบนมีพ้นื ที่กวา้ งแบนราบ มีร่องอยดู่ า้ นใตต้ ลอดความยาว มีสลกั เกลียวเล่ือนอยภู่ ายในร่องน้นั ใชส้ าหรับยดึกบั โตะ๊ เหมาะสาหรบั ข้ึนรูปขอบของงานกลม งานย้าหมุด เคาะตะเขบ็ 2 ช้นั บริเวณมุม ( Double SeamingCorners ) ของกระทะหรือกลอ่ ง ดงั แสดงในรูปท่ี 4.31 ( O ) 4.16 Double-Seaming Stake With Four heads ใชส้ าหรับเคาะตะเขบ็ 2 ช้นั ( Double Seam )งานท่ีมีขนาดใหญ่ เน่ืองจากมีขาเยอ้ื งศูนยย์ าวกวา่ แบบอ่ืน มีหวั สาหรบั เปลี่ยนตามลกั ษณะการใช้งาน 4 หวั ดงั แสดงในรูปท่ี 4.32รูปที่ 4.31 : แสดงเคร่ืองมือช่วยในการขึน้ รูป ( Stake ) แบบต่าง ๆ

ใบความรู้ 127ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 รูปที่ 4.32 : แสดงลักษณะของ Double – Seaming Stake With Four Heads 5. เคร่ืองจกั รทใ่ี ช้ในงานโลหะแผ่น ( Machine in Sheet Metal ) ปัจจบุ นั ในงานโลหะแผน่ ไดม้ ีการนาเคร่ืองจกั ตา่ ง ๆ มาช่วยในการทางาน ซ่ึงเคร่ืองจกั รเหล่าน้ีสามารถทางานไดเ้ ท่ยี งตรง เหมาะสาหรับงานที่ตอ้ งการใชแ้ รงมาก มีความรวดเร็วในการทางานนบั ไดว้ า่ ช่วยผอ่ นแรงแก่ผปู้ ฏิบตั ไิ ดเ้ ป็ นอยา่ งมาก การท่มี ีเครื่องจกั รทที่ นั สมยั จะช่วยเพม่ิ ผลผลิตในดา้ นโลหะแผน่ ใหก้ บับริษทั ผผู้ ลิตไดม้ าก เคร่ืองจักรทีใ่ ช้ในงานโลหะแผ่นมีหลายชนิด ซ่ึงจะขอกล่าวพอสงั เขปดงั น้ี 5.1 เครื่องตัดตรงชนิดป้อนแรงด้วยเท้า ( Square Shear ) เครื่องตดั ชนิดน้ีใชต้ ดั เป็ นเสน้ ตรงเท่าน้นั เพราะมีใบมีดบน และใบมีดล่างจะอยคู่ ูก่ นั เป็ นแนวตรง ใบมีดจะเอียงทามุมกนั ประมาณ 10 – 15องศา เพอื่ ใหใ้ บมีดค่อย ๆ กินงานในลกั ษณะตดั เฉือนเหมือนกรรไกร ช่วยไม่ใหใ้ บตดั รับแรงสะทอ้ นคนื จากการกดตดั มากเกินไป

128 ใบความรู้ หน่วยที่ 4 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4 ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น ชั่วโมงรวม 72เคร่ืองตดั ชนิดน้ีมีใชก้ นั อยทู่ ว่ั ไป จะบอกเป็นขนาดของความยาวใบตดั คอื 3 ฟุต( 90 cm ) และ 4 ฟตุ ( 120 cm ) ส่วนความหนาของโลหะแผน่ ข้ึนอยกู่ บั ชนิดของโลหะซ่ึงบริษทั ผผู้ ลิตจะกาหนดไวใ้ นคูม่ ือการใช้งาน ดงั น้นั ก่อนใชง้ านจากคู่มือ เพอื่ ไม่ให้เกิดความผดิ พลาดอนั จะก่อใหเ้ กิดความ รูปที่ 4.33 : แสดงเคร่ืองตดั ตรง ( Square Shear )เสียหายกบั งานและเคร่ืองตดั ดงั แสดงในรูปที่33 5.2 เคร่ืองตดั ตรงขบั เคล่ือนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้า ( Power Squaring Shear ) เป็นเคร่ืองตดั ชนิดตดัตรงเช่นเดียวกบั แบบใชเ้ ทา้ เหยยี บ เพยี งแต่เครื่องตดั ชนิดน้ีจะใชพ้ ลงั งานไฟฟ้าทาใหม้ อเตอร์หมุนส่งกาลงั ไปขบั กลไก ( Mechanic ) ทาใหใ้ บมีดกดตดั ลงตามความตอ้ งการ ในการตดั โลหะแผน่ ดว้ ยเครื่องตดั ผปู้ ฏิบตั ิงานตอ้ งระวงั เป็นอยา่ งมาก ตอ้ งยนื และวางมือในตาแหน่งทีถ่ ูกตอ้ ง มิฉะน้นั อาจจะเกิดอนั ตรายกบั ผปู้ ฏิบตั งิ านได้ โดยเฉพาะน้ิวตอ้ งระวงั เป็ นพิเศษ ดงั แสดงในรูปท่ี 34 รูปท่ี 4.34 : แสดงเครื่องตัดขบั เคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้า ( Power Squaring Shear )

ใบความรู้ 129ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 5.3 เคร่ืองตดั มุม ( Notcher Machine ) รูปท่ี 4.35 : แสดงเคร่ืองตัดมุม เป็ นเครื่องจกั รท่ีสร้างข้นึ เพอื่ ใชใ้ นการตดั มุมโดยเฉพาะ ส่วนใหญแ่ ลว้ จะกาหนดไว้เป็นมุมฉาก ( 90 องศา ) มีท้งั ชนิดการโยกตดัดว้ ยมือ ( Hand Operated ) และการตดั ดว้ ยเคร่ือง ( Power-Operated Machine ) การทางานของเครื่องตดั มุมน้ีจะตดั มุมฉากเพอื่ พบัเป็นกล่อง กระทะ หรือหีบ เป็ นตน้ ช่วยให้สามารถตดั มุมไดร้ วดเร็วกวา่ การใชก้ รรไกร ดงัแสดงในรูปที่ 4.35 5.4 เครื่องพบั โลหะแผน่ ( Bending Sheet Machine ) เป็ นเคร่ืองจกั รกลทอี่ อกแบบข้นึ มาเพอ่ื ใช้สาหรบั พบั โลหะแผน่ ไดด้ ี แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คอื แบบ Brake และแบบ Folder  เคร่ืองพบั แบบ Brake เป็ นเคร่ืองพบั ทสี่ ามารถพบั ขอบของโลหะแผน่ ไม่จากดั ความลึกในการพบั เพราะสามารถสอดแผน่ โลหะผา่ นออกไปดา้ นหลงั ได้ ส่วนมากแลว้ จะใชพ้ บั โลหะแผน่ ทม่ี ีความลึกมาก ๆ  เครื่องพบั แบบ Folder เป็ นเคร่ืองพบั ทีพ่ บั ขอบไดล้ ึกไม่มากนกั เพราะดา้ นหลงั จะมีตวั ปรับระยะพบั ติดต้งั และก้นั อยู่ ใชส้ าหรับพบั ขอบแผน่ โลหะทม่ี ีความลึกไม่มากนกั 5.4.1 เครื่องพบั Cornice Brake เป็ นเครื่องพบั ทส่ี ามารถพบั แผน่ โลหะไดโ้ ดยไม่จากดั ความลึกปากกดพบั ( Top Nosebar ) จะทาเป็นชิ้น ๆ มีความกวา้ งแตกต่างกนั เพอื่ นามาประกอบใชใ้ นการพบั กล่องขนาดใหญ่หรือพบั แผน่ โลหะทีม่ ีความหนามากและงานยาว ๆ ไดด้ ี เช่น รางน้า ทอ่ พบั เขา้ ตะเขบ็ หรือพบัเขา้ ขอบลวด เป็นตน้ ดงั แสดงในรูปที่ 4.36

ใบความรู้ 130ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 รูปที่ 4.36 : แสดงเคร่ืองพบั แบบ Cornice Brake 5.4.2 เครื่องพบั กล่อง และกระทะ ( Box and Pan Brake Bending Machine ) มีส่วนประกอบต่าง ๆ ของเครื่องคลา้ ยกบั เคร่ืองพบั แบบ Cornice Brake เพยี งแต่ใบกดพบั ( Top Nosebar )ของกเครื่องพบั กล่องจะแยกออกเป็นชิ้น ๆ ได้ มีจานวนหลายชิ้นใหเ้ ลือกใชง้ าน เช่น มีความกวา้ งของปากต้งั แต่ 1” , 2”, 3”, 4”, 5” และ 6” ตามลาดบั เราเรียกปากท่แี ยกออกเป็นชิ้นเหล่าน้ีวา่ Finger ในการพบั กล่องหรือหีบ ตอ้ งเลือกปากใหพ้ อดีกบั ความกวา้ งของกลอ่ ง หรือหีบทาให้สามารถพบั ข้นึ รูปกลอ่ งท้งั 4 ดา้ นได้ ดงั แสดงในรูปท่ี 4.37 และรูปที่ 4.38รูปที่ 4.37 : แสดงเคร่ืองพับกล่องหรือกระทะ ( A Box and Pan Brake )

ใบความรู้ 131ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72รูปท่ี 4.38 : แสดงการพบั กล่องท้งั 4 ด้าน ของเคร่ืองพับ 5.4.3 เครื่องพบั โลหะแผน่ แบบบาร์โฟลเดอร์ (Bending Sheet Metal on a Bar Folder ) เป็นเคร่ืองพบั ทางานไดง้ า่ ยสะดวก และรวดเร็ว ดา้ นหลงั จะมีตวั ต้งั ระยะ สามารถพบั งานจานวนมาก ๆ ไดโ้ ดยไม่ตอ้ งร่างแบบ อาศยั ตวั ปรบั ต้งั ระยะพบั ของเคร่ือง ทาใหไ้ ม่สามารถพบั ขอบานลกึ ๆ ไดเ้ น่ืองจากไม่สามารถสอดแผน่ โลหะทะลุออกดา้ นหลงั ได้ จึงเหมาะสาหรับพบั ขอบงานแคบ ๆ เครื่องพบั Bar Folder แบบธรรมดาท่ีใชก้ นั ทวั่ ไปส่วนมากจะใชข้ นาด 762 มม. ( 30 นิ้ว)ปากของเครื่องจะเปิ ดเมื่อแขนตกลง และจะปิ ดเม่ือยกพบั โดยปากจะอา้ ไดก้ วา้ ง 3.2 มม. ( ½ น้ิว ) ถึง 25.4มม. ( 1 น้ิว ) สามารถพบั แผน่ โลหะไดห้ นาถึงเบอร์ 22 ( 0.65 มม. ) ดา้ นบนจะมีสเกลบอกความลึกของการพบั หลงั จากต้งั ระยะเรียบร้อยแลว้ สามารถลอ็ กสเกลโดยหมุนที่สกรูลอ็ ก เม่ือพบั แลว้ จะไดร้ อยพบั ที่มีความคมสูง หรือรศั มีรอยพบั นอ้ ย ดงั แสดงในรูปที่ 4.39 และรูปท่ี 4.40รูปที่ 4.39 : แสดงการพบั ด้วยเครื่องพับแบบ รูปท่ี 4.40 : แสดงส่วนขอบการปรับต้งั ความลึกBar Folder ในการพับ

ใบความรู้ 132ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 5.5 เครื่องมว้ นข้ึนรูปโลหะแผน่ ( Slip-Roll Forming Machine ) เป็นเคร่ืองสาหรับมว้ นโลหะแผน่ บริเวณขวามือของลกู กลิ้งจะทาร่องไวห้ ลายขนาดเพอ่ื ใชส้ าหรบั มว้ ยลวด หรือเหล็กเสน้ กลม เคร่ืองมว้ นน้ีจะมีลูกกล้ิงจานวน 3 ลูก คอื ลกู กลิ้งบน ( Upper Roll ) ลูกกล้ิงล่าง( Lower Roll ) และลูกกล้ิงดดั ใหเ้ งย ( Rear Roll ) ประกอบอยบู่ นโครงเหลก็ หล่อ ( Housing ) ในการทางานใชม้ ือหมุน ลูกกล้ิงดา้ นหนา้ สองลูกจะหมุนไปดว้ ยกนั ดว้ ยเฟื อง ( Gear ) ซ่ึงอยู่ในโครงที่ปิ ดอยทู่ างซา้ ยมือ ขณะที่ลูกกลิ้ง 2 ลูก ดา้ นหนา้ หมุน ในขณะเดียวกนั มนั ก็จะจบั พาใหช้ ิ้นงานเคล่ือนไปดว้ ย และเม่ือลกู กลิ้งที่ 3 มนั จะดนั ใหโ้ ลหะแผน่ เงยข้ึนเกิดการมว้ นงอ การที่จะใหเ้ กิดการมว้ นมากหรือนอ้ ยน้นั ตอ้ งปรับทสี่ กรูสองตวั ท่ีดา้ นหลงั ของลูกกลิ้ง ตวั ที่ 3 ส่วนลูกกล้ิง 2 ตวั แรก สามารถปรบั ใหพ้ าชิ้นงานไปไดด้ ว้ ยสกรู 2 ตวั อยดู่ า้ นใตข้ องโครง ลูกกลิ้งดา้ นบนสามารถยกข้นึ ไดเ้ มือ่ ตอ้ งการนาชิ้นงานออกดงั แสดงในรูปที่ 4.41 และรูปที่ 4.42รูปที่ 4.41 : แสดงลักษณะของเครื่องม้วน รูปที่ 4.42 : แสดงการม้วนโลหะแผ่นทเ่ี ข้าขอบลวด

ใบความรู้ 133ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 4.3 การเคาะขนึ้ ขอบด้วยมือและเคร่ือง การเคาะข้ึนขอบโดยทว่ั ไปจะเป็ นการเคาะข้ึนขอบเพอื่ ทาตะเขบ็ กน้ กระป๋ อง ( Double Bottom Seam) และเพอ่ื เขา้ ขอบลวด ( Wire Edge ) การเคาะขนึ้ ขอบเพ่ือทาตะเขบ็ ก้นกระป๋ อง 1. ข้ึนขอบชิ้นลาตวั กระป๋ อง และแผน่ กน้ กระป๋ องดว้ ยคมี ปากแบน หรือใชค้ อ้ นเคาะบน ( DoubleSeaming Stake ) ดงั แสดงในรูปท่ี 43 (ก) และ (ข) 2. นาชิ้นส่วนตวั กระป๋ องซ่ึงเคาะข้ึนรูปเป็นปี กแลว้ วางลงบนชิ้นส่วนกน้ กระป๋ องจึงเคาะข้นึ รูปอยใู่ นลกั ษณะต้งั ฉาก และทาการเคาะดว้ ยคอ้ นเคาะตะเขบ็ ใหข้ อบของชิ้นส่วนกน้ พบั ลงไปบนปี กของชิ้นส่วนลาตวัดงั แสดงในรูปท่ี 43 (ค) และ (ง) 3. นาตะเขบ็ ช้นั เดียว ( Single Seam ) มาพบั ขอบสองช้นั ( Double Bottom Seam ) บน Stake ดงัแสดงในรูปที่ 43 (จ) และ (ฉ)รูปท่ี 4.43 : แสดงข้นั ตอนการเคาะตะเขบ็ ก้นกระป๋ องด้วยมือ

134ใบความรู้ หน่วยท่ี 4ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น ช่ัวโมงรวม 72 การเคาะขนึ้ ขอบเพอ่ื ทาการขนึ้ ขอบลวด 1. เคาะพบั ขอบช้ินงานใหต้ ้งั ฉากบนแบบของ Brake Horn Stake ดงั แสดงในรูปท่ี 43 (ก) 2. วางลวดลงบนมุมฉากของชิ้นงานใชค้ ีมปากแบนจบั ช้ินงานกบั ลวดไดวจ้ ากน้นั ใชค้ อ้ นไมเ้ คาะขอบใหแ้ นบลงกบั ลวด ดงั แสดงในรูปที่ 44 (ข) และ (ค) 3. ใชม้ ือช่วยจบั ยกช้ินงานข้ึนโดยใหด้ า้ นทีเ่ ขา้ ขอบลวดวางอยบู่ นโตะ๊ ใชห้ างของคอ้ นเคาะตะเขบ็ ทาการเคาะขอบโลหะแผน่ ใหแ้ นบไปตามผวิ โคง้ ของลวด ดงั แสดงในรูปท่ี 44 (ง) และ (จ) รูปท่ี 4.44 : แสดงการเข้าขอบลวดด้วยมือ การเข้าขอบด้วยเคร่ือง การข้ึนขอบของชิ้นงานดว้ ยเคร่ืองมีข้นั ตอน ดงั น้ี 1. ข้ึนขอบกน้ กระป๋ องดว้ ยเคร่ืองโดยคอ่ ย ๆ ปรบั ใหข้ อบงอข้นึ ทีละนอ้ ย ดงั แสดงในรูปท่ี 45 (ก)และ (ข) 2. ข้นึ ขอบลาตวั กระป๋ องดว้ ยเคร่ืองข้นึ ขอบ ( Burring Machine ) เช่นกนั โดยปรบั ลูกกล้ิงใหข้ ้ึนทีละนอ้ ย เพอื่ ใหโ้ ลหะแผน่ คอ่ ย ๆ ยดื ตวั การข้ึนขอบคร้งั ละมาก ๆ อาจทาใหข้ อบฉีกขาดหรือตวั กระป๋ องบริเวณใกล้ ๆ กน้ ขอบเกิดบุบบ้ีได้ ดงั แสดงในรูปที่ 4.45 (ค) และ (ง)

ใบความรู้ 135ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยท่ี 4 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 3. นาช้ินส่วนลาตวั ทขี่ ้ึนขอบจนมีลกั ษณะเป็ นปี กกวางลงบนชิ้นส่วนกน้ จากน้นั ใหห้ างของคอ้ นเคาะตะเขบ็ ทาการเคาะขอบของชิ้นส่วนกน้ กระป๋ องใหเ้ อนลงเลยมุมฉากมาเลก็ นอ้ ยโดยรอบ ดงั แสดงในรูปที่ 4.45 (จ) 4. จากข้นั ตอนที่ 3 นากระป๋ องมาเหยยี บใหข้ อบแนบชิดลงไปดว้ ยเครื่องรีดตะเขบ็ ( Setting DounMachine ) ดงั แสดงในรูปที่ 4. 45 (ช)รูปที่ 4.45 : แสดงข้นั ตอนการขนึ้ ขอบและการรีดตะเข็บด้วยเครื่อง

ใบความรู้ 136ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 5. ทาตะเขบ็ กน้ กระป๋ องดว้ ยเคร่ืองพบั ตะเขบ็ สองช้นั ( Double-Seaming Maching ) ดงั แสดงในรูปที่ 4.46 (ข) และ (ค) รูปท่ี 4.46 : แสดงการพบั ตะเข็บก้นกระป๋ องด้วยเคร่ืองรีดตะเขบ็ 6. ทาการข้ึนเสน้ นูนเพอ่ื เพมิ่ ความแขง็ แรงของกระป๋ องดว้ ยเคร่ืองข้นึ สนั ( Bead Maching ) ดงั แสดงในรูปท่ี 4.47

137 ใบความรู้ หน่วยท่ี 4 จานวนชั่วโมง 4 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ช่ัวโมงรวม 72 ชื่อหน่วย งานโลหะแผ่น การเข้าขอบลวดด้วยเคร่ือง มีข้นั ตอนดงั น้ี 1. พบั ขอบของชิ้นงานดว้ ยเครื่องพบัแบบ Bar Folder Machine 2. นาลวดสอดเขา้ ไปในขอบขอบชิ้นงานท่พี บั ไว้ 3. นาชิ้นงานทีส่ อดลวดไวไ้ ปเขา้ ขอบลวดดว้ ยเคร่ืองเขา้ ขอบลวด ( Wiring Machine )รูปที่ 4.47 : แสดงวธิ ีการขึน้ สันนูน 4. หลงั จากเขา้ ขอบลวดดว้ ยเคร่ืองเขา้ ขอบลวดแลว้ นาชิ้นงานมาตกแต่งขอบลวดดว้ ยเครื่องทาขอบโคง้ ( Turning Machine ) ใหข้ อบลวดแบสนิทโดยตลอดและมีความสวยงาม ดงั แสดงในรูปท่ี 4.48 (จ)และ (ฉ)

ใบความรู้ 138ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นช่ือหน่วย งานโลหะแผ่น หน่วยที่ 4 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72รูปท่ี 4.48 : แสดงข้นั ตอนเข้าขอบลวดด้วยเคร่ือง

139 ใบงานท่ี 1 หน่วยท่ี 4 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนชั่วโมง 4 ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขนึ้ รูป ช่ัวโมงรวม 721 : 1 เบอร์ 30 (0.47 มม.) 1 ช้ิน แผน่ เหล็กอาบสงั กะสี 80 X 80 มม.มาตราส่วน ความหนาโลหะ จานวน ชนิดโลหะแผน่ ขนาดโลหะแผน่ เครื่องมือและอปุ กรณ์ ลาดบั ข้นั การทางาน1. บรรทดั เหล็ก 1. จดั เตรียมเคร่ืองมือใหพ้ รอ้ ม2. เหลก็ ขดี 2. ตดั แผน่ เหลก็ อาบสงั กะสีเบอร์ 30 ใหไ้ ดข้ นาด3. ฉากผสม 80 X 80 มม. ดว้ ยเครื่องตดั4. กรรไกรตดั ตรง 3. ร่างแบบงานตามแบบท่ีมอบหมาย5. คอ้ นไม้ 4. ตรวจสอบความถูกตอ้ ง6. แผน่ เหล็กอาบสงั กะสีเบอร์ 30 5. วางแผนการตดั วา่ ควรตดั ส่วนใดก่อน7. เครื่องตดั โลหะแผน่ 6. ทาการตดั ดว้ ยกรรไกรตดั ตรง 7. ตบแต่งรอยตดั ดว้ ยคอ้ นไม้ แลว้ ส่งตรวจ

140 ใบงานที่ 1 หน่วยท่ี 4ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนชั่วโมง 4ชื่อหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขึน้ รูป ช่ัวโมงรวม 72เทคนิคและวธิ ีปฏบิ ัติงาน1. การตดั แผน่ เหลก็ อาบสงั กะสีดว้ ยกรรไกร โดยใชม้ ือขวาจบั กรรไกร มือซา้ ยตอ้ งจบั ท่ชี ้ินงาน เพอื่ ไม่ใหง้ าน กระดก และอดั เบยี ดอยรู่ ะหวา่ งใบตดั ท้งั สอง2. ตดั ช้ินงานตามแบบ โดยเริ่มตน้ ตดั ท่ขี อบดา้ นนอกของช้ินงานก่อน3. จากน้นั จงึ หมุนชิ้นงาน และตดั มุมแหลมท้งั สองขา้ งมอบงาน : (ใหน้ กั ศึกษาปฏบิ ตั กิ ารตดั ตรงตามแบบท่ใี หม้ าดว้ ยกรรไกรตดั ตรง)

141 ใบประเมินผล ใบงานที่ 1 หน่วยที่ 4 ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขึน้ รูป ชั่วโมงรวม 72ชื่อ / สกลุ …………………………………………… วนั ที่ปฏิบตั ิงาน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ……………………………………………… ช่ืองาน การตดั ตรงดว้ ยกรรไกร / ตามใบงานท่ี 1 หน่วยท่ี 4 ระดับคะแนนรายการตรวจ 3 4 5 25 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนท่ไี ด้1. การร่างแบบ2. การตดั มุมฉาก3. การตดั มุมแหลม4. ความเรียบรอ้ ยสวยงามโดยรวม5. พฤติกรรมขณะปฏบิ ตั ิงาน รวมบันทกึ พเิ ศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตุการให้คะแนน :คะแนนท่ีได้  คะแนนเตม็ (25) = ………………..……คะแนน X (100)  10 = …………………คะแนนทไ่ี ดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงช่ือ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ที่ ……. /……………. /………………

142 ใบงานท่ี 2 หน่วยที่ 4 ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขนึ้ รูป ชั่วโมงรวม 721 : 2 เบอร์ 28(0.47 มม.) 1 ชิ้น แผน่ เหล็กอาบสงั กะสี 140 X 140 มม.มาตราส่วน ความหนาโลหะ จานวน ชนิดโลหะแผน่ ขนาดโลหะแผน่ เครื่องมือและอปุ กรณ์ ลาดับข้นั การทางาน1. บรรทดั เหลก็ 1. เตรียมเคร่ืองมือใหพ้ รอ้ ม2. เหล็กขดี 2. ตดั แผน่ เหลก็ อาบสงั กะสีใหไ้ ดข้ นาด 140 X 1403. ฉากผสม มม.4. กรรไกรตดั ตรง 3. ร่างแบบงานตามท่ีกาหนดให้5. คอ้ นไม้ 4. ตรวจสอบความถูกตอ้ งของแบบ6. แผน่ เหลก็ อาบสงั กะสีเบอร์ 30 5. วางแผนการตดั โคง้7. เครื่องตดั โลหะแผน่ 6. ทาการตดั ดว้ ยกรรไกร 7. เคาะตกแตง่ ชิ้นงาน 8. ส่งตรวจ

143 ใบงานท่ี 2 หน่วยท่ี 4ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4ชื่อหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขึน้ รูป ช่ัวโมงรวม 72เทคนคิ และวธิ ีปฏิบตั งิ าน1. ร่างแบบงานการตดั โคง้ ตามท่ีกาหนดดว้ ยวงเวยี น และตรวจสอบความถูกตอ้ งของแบบก่อน2. ตดั กรอบสี่เหลี่ยมนอกออกกอ่ น ใหเ้ หลือวงกลมโตสุดดว้ ยกรรไกรตดั โคง้ ซา้ ย ตดั ไปทางซา้ ยทวนเขม็ นาฬกิ า3. เร่ิมตดั วงกลมวงแรก ตดั โคง้ ซา้ ยตามเสน้ รอบวง4. เม่ือตดั ไปจนกระทง่ั ใกลถ้ ึงจดุ เริ่มตน้ เดิมประมาณ 10 มม. ใหว้ กไปข้นึ วงกลมวงใหม่ ตดั ใหค้ รบวงกลมท่ี กาหนดตามแบบจนกระทงั่ วงกลมในหลุดออกมามอบงาน : (ใหน้ กั ศกึ ษาปฏบิ ตั ิการตดั โคง้ ตามแบบทใี่ หม้ าดว้ ยกรรไกรตดั โคง้ )

144 ใบประเมินผล ใบงานที่ 2 หน่วยท่ี 4 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขนึ้ รูป ชั่วโมงรวม 72ช่ือ / สกลุ …………………………………………… วนั ท่ปี ฏิบตั ิงาน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ……………………………………………… ชื่องาน การตดั โคง้ / ตามใบงานที่ 2 หน่วยท่ี 4 ระดบั คะแนน รายการตรวจ 3 4 5 25 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนที่ได้1. การร่างแบบ2. การตดั โคง้3. การตดั ยา้ ยโคง้4. ความเรียบร้อยสวยงามโดยรวม5. พฤติกรรมขณะปฏบิ ตั งิ าน รวมบันทกึ พเิ ศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตกุ ารให้คะแนน :คะแนนที่ได้  คะแนนเตม็ (25) = ………………..……คะแนน X (100)  10 = …………………คะแนนท่ไี ดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงชื่อ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ท่ี ……. /……………. /………………

145ใบงานท่ี 3 หน่วยท่ี 4ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขนึ้ รูป ช่ัวโมงรวม 72 1 : 1 เบอร์ 30(0.47 มม.) 2 ช้ิน แผน่ เหลก็ อาบสงั กะสี 100 X 50 มม.มาตราส่วน ความหนาโลหะ จานวน ชนิดโลหะแผน่ ขนาดโลหะแผน่ เคร่ืองมือและอปุ กรณ์ ลาดบั ข้นั การทางาน1. บรรทดั เหล็ก2. เหลก็ ขีด 1. เตรียมเครื่องมือในการพบั ขอบและย้าตะเขบ็ ให้3. ฉากผสม4. กรรไกรตดั ตรงและกรรไกรตดั โคง้ พร้อม5. คอ้ นไม้6. แผน่ เหล็กอาบสงั กะสีเบอร์ 30 2. ตดั แผน่ เหล็กอาบสงั กะสีใหไ้ ดข้ นาด 100 X 507. เครื่องตดั โลหะแผน่8. คอ้ นหวั กลม (Ball Peen) มม. จานวน 2 แผน่ ดว้ ยเคร่ืองตดั9. เคร่ืองมือย้าตะเขบ็ เบอร์ 4 หรือขนาดร่อง 5.5 มม. 3. คานวนการเผอ่ื ตะเขบ็ ( Hand Groove) 4. ร่างแบบพบั ขอบและร่างแบบการพบั ทาตะเขบ็ Hand Groove 5. ตรวจสอบความถูกตอ้ งของแบบงาน 6. พบั ขอบ (Hem) และพบั ชิ้นงานเพอ่ื ทาตะเขบ็ Hand Groove 7. ใชค้ อ้ นไมต้ บแตง่ รอยเกี่ยวของตะเขบ็ และย้าดว้ ย เคร่ืองย้าตะเขบ็ ( Hand Groove) 8. ตรวจสอบความเรียบร้อยแลว้ ส่งตรวจ

146 ใบงานที่ 3 หน่วยท่ี 4ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขนึ้ รูป ชั่วโมงรวม 72เทคนิคและวธิ ีปฏบิ ัติงาน1. ตดั แผน่ เหลก็ อาบสงั กะสีใหไ้ ดข้ นาด 100 X 50 มม. จานวน 2 แผน่ ดว้ ยเคร่ืองตดั2. หาระยะเผอื่ ของการต่อตะเขบ็ Groove Seemระยะเผอื่ ของการต่อตะเขบ็ Groove Seem A = 3W 2ตอ้ งการตะเขบ็ กวา้ ง 5 มม. เพราะฉะน้นั A = 3 5 = 7.5 มม. 2ดงั น้นั ตอ้ งเผอื่ ขา้ งละ 7.5 มม. แต่ผบั เก่ียวที่ความกวา้ ง 5 มม. ดงั น้ี3. พบั ขอบงานท้งั สองชิ้นกวา้ ง 5 มม. ดว้ ยเคร่ืองพบั แบบบาร์โฟรเดอร์4. นาช้ินงานท่ีพบั ขอบแลว้ นามาเก่ียวกนั ดงั รูป5. ใชเ้ หลก็ ย้าตะเขบ็ ครอบทร่ี อยเกี่ยวน้นั และใชค้ อ้ นตีย้าลงไป ชิ้นงานท้งั สองชิ้นจะลอ๊ กตวั ไม่หลุดออก6. พบั ขอบช้นั เดียว และพบั ขอบสองช้นั ท่ขี อบท้งั สองขา้ งของตะเขบ็ Groove Seemมอบงาน : (ใหน้ กั ศึกษาปฏบิ ตั กิ ารพบั ขอบ (Hem) และการเขา้ ตะเขบ็ Groove Seam )

147 ใบประเมินผล ใบงานที่ 3 หน่วยท่ี 4 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4 ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขนึ้ รูป ช่ัวโมงรวม 72ช่ือ / สกลุ …………………………………………… วนั ทปี่ ฏบิ ตั ิงาน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ……………………………………………… ชื่องาน การพบั ขอบ (Hem) และการเขา้ ตะเขบ็ (Groove Seam) / ตามใบงานที่ 3 หน่วยท่ี 4 ระดบั คะแนนรายการตรวจ 3 4 5 30 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนที่ได้1. การเตรียมงาน2. การพบั ขอบช้นั เดียว3. การพบั ขอบสองช้นั4. การทาตะเขบ็ Groove Seam5. ความเรียบร้อยสวยงามโดยรวม6. พฤตกิ รรมขณะปฏิบตั งิ าน รวมบนั ทกึ พิเศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตกุ ารให้คะแนน :คะแนนท่ีได้  คะแนนเตม็ (30) = ………………..……คะแนน X (100)  10 = …………………คะแนนท่ีไดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงช่ือ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ท่ี ……. /……………. /………………

148 ใบงานที่ 4 หน่วยที่4 ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4 ช่ือหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขึน้ รูป ช่ัวโมงรวม 721 : 1 เบอร์ 30(0.47 มม.) 2 ชิ้น แผน่ เหล็กอาบสงั กะสี 100 X 50 มม.มาตราส่วน ความหนาโลหะ จานวน ชนิดโลหะแผน่ ขนาดโลหะแผน่ เครื่องมือและอปุ กรณ์ ลาดับข้นั การทางาน1. บรรทดั เหลก็ 1. เตรียมเครื่องมือในการย้าตะเขบ็ ใหพ้ รอ้ ม2. เหล็กขีด 2. ตดั แผน่ เหล็กอาบสงั กะสีใหไ้ ดข้ นาด 100 X 503. ฉากผสม มม. จานวน 2 แผน่ ดว้ ยเคร่ืองตดั4. กรรไกรตดั ตรงและกรรไกรตดั โคง้ 3. ร่างแบบช้ินงาน เพอื่ หาระยะพบั ในการย้าตะเขบ็5. คอ้ นไม้ สองช้นั6. แผน่ เหลก็ อาบสงั กะสีเบอร์ 30 4. พบั ช้ินงานท้งั สองช้ินตามแบบ7. เครื่องตดั โลหะแผน่ 5. เคาะข้นึ รูปตะเขบ็ 2 ช้นั บน Stake8. คอ้ นย้าตะเขบ็ 6. ตรวจสอบความเรียบรอ้ ย9. เหล็กช่วยเคาะข้ึนรูป 7. ทาความสะอาดแลว้ ส่งตรวจ

149 ใบงานที่ 4 หน่วยที่ 4ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4ชื่อหน่วย งานโลหะแผ่นและงานประกอบขึน้ รูป ช่ัวโมงรวม 72เทคนิคและวธิ ปี ฏบิ ตั ิงาน1. นาโลหะแผน่ ท่ตี ดั ไว้ จานวน 2 แผน่ โดยทีแ่ ผน่ หน่ึงพบั ฉากดว้ ยเครื่องพบั แบบ Bar Folder ขนาด 5 มม.2. นาแผน่ โลหะอีกแผน่ หน่ึงพบั ขอบ3. นาช้ินงานพบั ช้ินท่ีหน่ึงสอดเขา้ ไปในร่องพบั ของช้ินงานช้ินทส่ี อง แลว้ นาไปเคาะพบั ดว้ ย Stake จะได้ตะเขบ็ 2 ช้นั (Double Seam) นาชิ้นพบั ฉากสอดเขา้ ใชค้ อ้ นไมเ้ คาะพบั และรองรับดว้ ย Stake ตะเขบ็ Double Seam ไปในช้ินพบั ขอบ (Hem)มอบงาน : (ใหน้ กั ศกึ ษาปฏบิ ตั ิการพบั และทาตะเขบ็ สองช้นั Double Seam)