ใบความรู้หน่วยที่ 1

ใบความรู้ 50 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 มาตรฐานของลวดเช่ือม ( Srandard of Electrode ) การผลิตลวดเชื่อมใชใ้ นวงการอุตสาหกรรม จาเป็นตอ้ งควบคุมคุณภาพใหไ้ ดต้ ามบริษทั หรือประเทศผผู้ ลิต แต่ละประเทศกม็ ีการผลิตลวดเชื่อมตา่ งกม็ ีมาตรฐานของตนเอง ดงั เช่น มาตรฐานลวดเชื่อมISO ซ่ึงเป็ นมาตรบานสากล ยอ่ มาจากคาวา่ International Standard OrganizationAWS เป็ นมาตรฐานเก่ียวกบั การเชื่อมของอเมริกา ซ่ึงนิยมใชก้ นั มานานจากคาวา่ American Welding SocietyASTM เป็ นมาตรฐานเก่ียวกบั การทดสอบวสั ดุตา่ ง ๆ ของอเมริกา AWS และ ASTM จะใช้ มาตรฐานเดียวกนัJIS เป็ นมาตรฐานของญปี่ ่ นุ ยอ่ มาจากคาวา่ Japanese Industry Standardมอก. 49 -2516 เป็ นมาตรฐานเกี่ยวกบั ลวดเช่ือมหุม้ ฟลกั ซ์ของไทยยอ่ มาจากคาวา่ มาตรฐาน ผลิตภณั ฑอ์ ุตสาหกรรม ถา้ จะกล่าวถึงมาตรฐานของลวดเชื่อมท้งั หมด ก็อาจจะสร้างปัญหาทาใหผ้ ทู้ ี่เร่ิมศึกษางานเช่ือมใหม่ ๆเกิดความสบั สน ดงั น้นั ในท่นี ้ีผเู้ ขยี นจะขอกล่าวเฉพาะมาตรฐาน AWS ซ่ึงเป็นมาตรฐานท่ีนิยมใช้ และใชก้ นัมานานในวงกาอุตสาหกรรม และมาตรฐาน มอก. 49 –2516 ของไทยเท่าน้นั

ใบความรู้ 51ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 รูปท่ี 3.14 : แสดงตารางมาตรฐานลวดเช่ือมของ AWSตัวอย่าง มาตรฐานลวดเช่ือมของ AWSเช่น E 601 3 ส่วนผสมของสารพอกหุม้ ตาแหน่งการเช่ือมหรือทา่ เช่ือม ค่าความตา้ นทานแรงดึง ( ปอนด/์ น้ิว2 ) ลวดเช่ือม ( Electrode ) หุม้ ฟลกั ซ์

52 ใบความรู้ หน่วยท่ี 3 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 72ความหมายของลวดเช่ือม E 6013 คอื 60 x 1,000 = 60,000 psiสัญลกั ษณ์ท่าเช่ือม E 60 1 3 ชนิดของสารพอกหุ้ม0,1 = เชื่อมไดท้ ุกท่าเชื่อม 0 = High Cellulose Sodium2 = เช่ือมเฉพาะท่าราบและท่า 1 = High Iron Oxide 2 = High Titanium Sodium ขนานนอน 3 = High Titanium Potassium 4 = Iron Powder Titanium3 = เช่ือมเฉพาะท่าราบเทา่ น้นั 5 = Low Hydrogen Sodium 6 = Low Hydrogen Potassium 7 = Iron Powder, Iron Oxide 8 = Iron Powder Low Hydrogenในกรณีอกั ษรภาษาองั กฤษต่อทา้ ย เช่น E8016 – C1, E6030 – B3, E7016 – C2 ตงั อกั ษรแต่ละตวั มีความหมายแตกต่างกนั ดงั น้ีอั Mo เปอร์เซ็นต์ของธาตุท่ผี สม Va A1 0.5 Cr Ni Mn B1 0.5 B2 0.5 0.5 1.25B3 1.0 2.25B4 0.5 2.0กC1 2.5 C2 3.5 C3 1.0 D1 0.3 1.5D2 0.3 1.75G* 0.2 0.3 0.5 1.0 0.1ษหมายเหตุ :- ตอ้ งมีธาตุท่ีกล่าวมาผสมอยอู่ ยา่ งนอ้ ย 1 ธาตุ

53 ใบความรู้ หน่วยที่ 3ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4ชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 72มาตรฐานของประเทศไทย มอก. 49-2516 เป็นมาตรฐานอุตสาหกรรมการผลิตลวดเชื่อมไฟฟ้า มีฟลกั ซห์ ุม้ ตัวอย่าง E 490 3 B 1 0 แสดงกระแสไฟฟ้าและแรงดนั ไฟฟ้าทใ่ี ชเ้ ชื่อม แสดงตาแหน่งทา่ เชื่อม แสดงชนิดของสารพอกหุม้ แสดงแรงกระแทกต่าสุด ( จลู หรือ กก.แรง/เมตร ) บอกแรงดึงต่าสุด ( นิวตนั /มม.2 หรือ กก./มม2 ) ลวดเชื่อมไฟฟ้า ( Electrode )

54 ใบความรู้ หน่วยท่ี 3 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 723.4 เคร่ืองมือและอุปกรณ์ 1. หัวจบั ลวดเช่ือม ( Electrode Holder ) เป็นหวั จบั ยดึ ลวดเชื่อมหุม้ ฟลกั ซ์ มีขนาดและรูปร่างแตกตา่ งกนั ออกไปแลว้ แต่ผผู้ ลิตจะออกแบบ การเลือกใชข้ นาดของหวั เช่ือมข้ึนอยกู่ บั กระแสสูงสุดท่ใี ชใ้ นการเชื่อม ทส่ี าคญั คือตอ้ งไม่หนกัจนเกินไป ไม่ร้อนเร็ว มีรูปร่างแลกะสดั ส่วนพอเหมาะในการจบั ขณะใชง้ านตอ้ งจบั และปล่อยลวดเช่ือมไดส้ ะดวก ตอ้ งมีฉนวนหุม้ อยา่ งดี ดงั แสดงในรูปท่ี 15 รูปท่ี 3.15 : แสดงหัวจบั ลวดเชื่อม ( Electrode Holder )2. สายเชื่อม ( Welding Cable ) สายเช่ือมจะทาหนา้ ทเี่ ป็นทางผา่ นของกระแสไฟท่ีผลิตจากเคร่ืองเช่ือมไปยงั บริเวณการอาร์กสายเช่ือมน้ีจะมี 2 เสน้ เสน้ หน่ึงจะต่อจากเคร่ืองเชื่อมไปยงั หวั เช่ือม อีกเสน้ หน่ึงจะต่อจากเครื่องเชื่อมไปยงั ชิ้นงาน ภายในประกอบดว้ ยลวดทองแดงเสน้ เล็ก ๆ จานวนมากพนั กนั เป็ นเกลียวคลา้ ยเชือก มีฉนวนหุม้ โดยรอบ สายเช่ือมตอ้ งมีลกั ษณะอ่อนตวั ไดด้ ี ( Flexible ) จานวนของเสน้ ลวดตอ้ งมีปริมาณเพยี งพอ หรือเม่ือรวมกนั เป็นสายเชื่อมแลว้ ตอ้ งมีขนาดโตพอเหมาะกบั ความสามารถของเคร่ืองเชื่อมและระยะห่างจากเครื่องเช่ือมไปยงั ช้ินงานทีจ่ ะเชื่อม ดงั แสดงในรูปที่ 16

ใบความรู้ 55ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 รูปท่ี 3.16 : แสดงสายเช่ือม และการต่อเข้ากับหัวเชื่อมแดละคมี จบั ชิ้นงาน ( สายดนิ )3. หัวจบั สายดนิ ( Ground Clamp ) เป็นหวั จบั ที่ต่อเขา้ กบั สายเชื่อม ซ่ึงตอ่ จากเครื่องเช่ือมมายงั ชิ้นงาน หวั จบั สายดินจะจบั เขา้ กบัช้ินงานทีจ่ ะเชื่อม ทาใหว้ งจรเชื่อมครบวงจร ถา้ หวั จบั สายดินไม่แน่นหรือจุดหน่ึงจดุ ใดในวงจรการเชื่อมหลวมจะสูญเสียพลงั งาน และสายเช่ือม ( Cable ) จะร้อนเร็ว ดงั น้นั การประกอบสายเชื่อมเขา้ กบั หวั จบั สายดินมีหลายแบบ ดงั แสดงในรูปท่ี 3.17 รูปท่ี 3.17 : แสดงหัวจบั สายดินแบบต่าง ๆ

56ใบความรู้ หน่วยที่ 3ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า ชั่วโมงรวม 72 4. เคร่ืองมือทาความสะอาด ( Cleaning Tool ) เป็นอุปกรณ์ท่ใี ชท้ าความสะอาดช้ินงานเช่ือม และแนวเชื่อม ประกอบดว้ ย  ค้อนเคาะสแลก ( Chipping Hammer ) จะมีลกั ษณะเป็นเหล็กคาร์บอนอบชุบแขง็บริเวณปลายท้งั สองขา้ ง เพอ่ื ใหท้ นต่อแรงกระแทกไดด้ ีโดยไม่ยน่ ปลายขา้ งหน่ึงจะมีลกั ษณะแบนเหมาะสาหรบั เคาะเปิ ดสแลกออกจากแนวเช่ือมและเม็ดโลหะ ( Spatter ) ทวั่ ไป ปลายขา้ งหน่ึงข้ึนรูปเป็ นมุมแหลมใชส้ าหรับเคาะสแลกทีอ่ ยใู่ นหลุมเล็ก ๆ ดงั แสดงในรูปที่ 3.18 ก.  แปรงลวด ( Wire Brush ) จะมีกลุ่มเสน้ ลวดเรียงเป็นแถวต้งั แต่สองแถวข้ึนไปอยบู่ นดา้ มไม้ ใชส้ าหรบั ทาความสะอาดแนวเช่ือม ดงั แสดงในรูปที่ 3.18 ข. รูปท่ี 3.18 : แสดงค้อนเคาะสแลกและแปรงลวด  คมี จบั ชิ้นงานร้อน ( Pliers ) เป็ นคีมทม่ี ีความแขง็ แรง ใชจ้ บั และถือช้ินงานรอ้ นเพอ่ื ตรวจสอบการทางาน ดงั แสดงในรูปที่ 3.19รูปที่ 3.19 : แสดงคมี จบั ชิ้นงานร้อน

ใบความรู้ 57ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 5. อุปกรณ์ป้องกันอันตราย ( Protective Equipment )ในงานเช่ือมจะมีอนั ตรายรอบดา้ น เช่น แสง ควนั ความรอ้ น กระแสไฟ และเมด็ กระเดน็ โลหะท่ีรอ้ นดงั น้นั ผปู้ ฏบิ ตั ิงานเช่ือมตอ้ งรูจ้ กั อุปกรณ์ต่าง ๆ และการใชง้ าน ช่างเชื่อมท่มี ีการเตรียมตวั และมีการป้องกนั ท่ีดี จะไดแ้ นวเชื่อมที่มีประสิทธิภาพ ช่างเชื่อมทไ่ี ม่พรอ้ มอาจจะทาใหก้ ารเชื่อมสะดุดหยดุ ลงกลางคนั ได้ 5.1 หน้ากากเชื่อม เป็ นอุปกรณ์ป้องกนั ดวงตาและใบหนา้ จากรังสีอลั ทราไวโอเลต รงั สีอินฟราเรด และเมด็ โลหะรอ้ นท่กี ระเดน็ ออกมา นอกจากน้ียงั ช่วยใหม้ องเห็นบ่อหลอมละลายขณะทาการเช่ือมได้ ทาการควบคุมบอ่ หลอมละลายไดด้ ีข้ึน หนา้ กากเชื่อมโดยทว่ั ไปจะมีลกั ษณะโคง้ เพยี งพอที่จะครอบคลุมใบหนา้ ได้ บริเวณดา้ นหนา้ ตรงกลางจะเจาะช่องส่ีเหลี่ยมผนื ผา้ ขนาดพอประมาณ เพอ่ื ใส่กระจกกรองแสง หนา้ กากเช่ือมมี 2 ชนิดคือ คอื ชนิดสวมหวั และชนิดมือถือ รูปที่ 3.20 : แสดงหน้ากากเช่ือมชนิดสวมหัว  หน้ากากเช่ือมชนิดสวมหัว ( Helmet ) จะช่วยป้องกนั บริเวณหวั และตา ช่วยใหม้ ือเป็นอิสระ สามารถช่วยในการจบั สิ่งตา่ ง ๆ ได้ เหมาะมากสาหรบั เช่ือมในทส่ี ูง เช่น โครงสร้างหลงั คา ซ่ึงตอ้ งการใหม้ ือที่วา่ งอยใู่ นการเกาะยดึ เป็นตน้ ดงั แสดงในรูปที่ 20 และรูปที่ 21

ใบความรู้ 58ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 รูปที่ 3.21 : แสดงลักษณะการสวมหัว  หน้ากากชนิดมือถือ ( Hand Shield ) จะช่วยป้องกนั หนา้ และมือ โดยมือขา้ งหน่ึงตอ้ งใชจ้ บั หนา้ กาก ในการใชห้ นา้ กากชนิดมือถอื ขณะเชื่อมตอ้ งใชง้ านท้งั สองมือ เหมาะสาหรบั การทางานเชื่อมบนพน้ื ราบ ดงั แสดงในรูปที่ 3.22 รูปท่ี 3.22 : แสดงหน้ากากชนิดมือถือ5.2 กระจกกรองแสง กระจกกรองแสงมีหน้าท่ีดังนี้ 1. ลดความเขม้ ของแสง 2. ช่วยกรองรังสีอินฟราเรด และอลั ตราไวโอเลต

ใบความรู้ 59ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 กรองแสงทีถ่ ูกวิธี กระจกกรองแสงทใี่ ชใ้ นการเชื่อมมีราคาแพง ดงั น้นั เพอื่ ป้องกนั ไม่ใหเ้ มด็โลหะรอ้ ยกระเด็นมาตดิ ทาใหก้ ระกรองแสงชารุดและมองเห็นบอ่ หลอมละลายไม่ชดั เจนทาใหต้ อ้ งเปลี่ยนบอ่ ย ๆ เพอื่ เป็นการประหยดั ป้องกนั กระจกกรองแสงเสียหายควรนากระจกใสราคาถูกวางอนยดู่ า้ นนอก รูปที่ 3.23 : แสดงการใช้กระจกกรองแสง5.3 ชุดปฏิบตั ิงานและชุดป้องกันจากการเช่ือม ช่างเชื่อมควรใส่ชุดปฏบิ ตั ิงานที่ทาจากฝา้ ยหรือผา้ ฝา้ ยและขนสตั ว์ หา้ มนาชุดทท่ี าจากวสั ดุเทยี มทเี่ ป็นไนลอน เพราะจะตดิ ไฟไดง้ า่ ย ควรเป็นชุดทส่ี ะอาด เพราะชุดท่สี กปรกหรือเปี ยกเหงื่อ ชุดน้นั จะเป็นตวั นาไฟฟ้าที่ดี เน่ืองจากเหงอ่ื มีความเคม็ หรือเหลือผสมอยู่ โดยเฉพาะชุดทใี่ ชผ้ า้ หนาหรือใส่หลายชุด เป็นฉนวนไฟฟ้าไดด้ ี นอกจากชุดท่สี วมใส่และยงั ตอ้ งสวมใส่ชุดป้องกนั อนั ตราย โดยมีรายการดงั ต่อไปน้ี

ใบความรู้ 60ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 รูปที่ 3.24 : แสดงชุดป้องกนั อนั ตรายหมายเหตุ : การประกอบเส้ือหนงั ถุงมือ ตอ้ งประกอยดว้ ยการเยบ็ ดา้ ย ตอ้ งไม่มีกระดมุหรือหมุดย้าทเ่ี ป็นโลหะ รองเทา้ โดยเฉพาะพน้ื และสน้ รองเทา้ ตอ้ งเป็ นวสั ดุที่เป็ นฉนวนอยา่ งดี ช่างเช่ือมตอ้ งไม่เช่ือมขณะทไี่ ม่มีรองเทา้ สวมใส่

ใบความรู้ 61ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 รูปที่ 3.25 : แสดงช่างเชื่อมท่สี วมชุดปฏบิ ตั ิงานในสภาพทพี่ ร้อมทางาน 5.4 ห้องเชื่อม ( Welding Booth ) การทางานเชื่อมจะมีแสงและรังสี ซ่ึงจะรบกวนสมาธิการทางานผทู้ ่ีปฏบิ ตั งิ านขา้ งเคยี ง อีกท้งั เป็นอนั ตรายกบั ผทู้ ่ีเดินผา่ นไปมา ดงั น้นั ผปู้ ฏบิ ตั ิการเช่ือมจงึควรจดั หาอุปกรณ์ป้องกนั แสงและรังสีดงั กล่าว ถา้ เป็นการเช่ือมนอกสถานทอี่ าจจะทาไดย้ าก หรืออาจไม่ตอ้ งทา เพราะเป็นการทางานช้วั คราว แต่ถา้ เป็ นการทางานในโรงงาน โดยเฉพาะการฝึกเช่ือมของนกั ศึกษาควรกระทาในหอ้ งเช่ือม ( Welding Booth )ดงั แสดงในรูปที่ 3.26 รูปที่ 3.26 : แสดงอุปกรณ์ภายในห้องเชื่อม

ใบความรู้ 62ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 โตะ๊ เช่ือมไฟฟ้ามีหลายแบบบางแบบ มีพดั ลมดูดระบายอากาศเสียจากขา้ งบนลงไป ดา้ นล่างของโตะ๊ เช่ือมและนาออไปจากหอ้ ง เช่ือม ดงั แสดงในรูปที่ 3.27รูปท่ี 3.27 : แสดงโต๊ะเช่ือมไฟฟ้าชนิดดูดอากาศ ออกด้านล่าง โตะ๊ เชื่อมไฟฟ้า ดงั แสดงในรูปท่ี 3.28 เป็นโตะ๊ เชื่อมท่ีดูดระบายอากาศเสียจาก ขา้ งล่างข้ึนขา้ งบนไปตามทอ่ ดูดและนาออไป จากหอ้ งเชื่อมรูปท่ี 3.28 : แสดงโต๊ะเชื่อมไฟฟ้าชนิดดูดอากาศ ออกด้านบน

ใบความรู้ 63ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 3.5 องค์ประกอบของงานเช่ือมไฟฟ้า ( Factor Involve ) Welding ) องคป์ ระกอบในการเช่ือมไฟฟ้าน้ีมีความจาเป็ นอยา่ งยง่ิ ทช่ี ่างเช่ือมจะตอ้ งศกึ ษาและทาความเขา้ ใจเพอ่ืนาไปพจิ ารณาประกอบการฝึกเชื่อม ซ่ึงการเชื่อมจะใหไ้ ดผ้ ลดีน้นั ข้นึ อยกู่ บั องคป์ ระกอบ ดงั น้ี 1. การเลือกลวดเช่ือมใหถ้ ูกตอ้ งเหมาะสมกบั โลหะงาน ( Correct Electrode ) 2. การใชร้ ะยะอาร์คทีเ่ หมาะสม ( Correct Arc Length ) 3. ปรบั กระแสไฟเหมาะสมกบั งาน ( Correct Current ) 4. ควบคุมความเร็วทีถ่ ูกตอ้ งและสม่าเสมอ ( Correct Travel Speed ) 5. ลวดเชื่อมทามุมกบั ช้ินงานถูกตอ้ ง ( Correct Angle of Electrode ) องคป์ ระกอบ 5 ขอ้ หรือ 5 C จาเป็นอยา่ งยง่ิ สาหรับผฝู้ ึกเชื่อมที่จะตอ้ งศึกษาไวเ้ ป็นพน้ื ฐานในการฝึกเช่ือมเพอ่ื ใหไ้ ดแ้ นวเช่ือมทส่ี มบรู ณ์ โดยมีรายละเอียดในการนามาพจิ ารณาดงั น้ี องค์ประกอบที่ 1 : เป็นการพจิ ารณาเลือกลวดเชื่อม ซ่ึงก่อนจะเลือกลวดเชื่อมน้นั จะตอ้ งพจิ ารณาและตรวจสอบส่วนผสมของโลหะทจี่ านามาเช่ือมก่อนเมื่อทราบวา่ โลหะท่ีนามาเชื่อน้นั เป็นโลหะอะไร ใชท้ างานอะไรอยู่ มีส่วนผสมของธาตุอะไรบา้ ง ถา้ ไม่ทราบขอ้ มูลอาจตอ้ งเจยี รไนเพอ่ื วเิ คราะห์ประกายไฟวา่ เป็ นเหลก็ ชนิดใด จากน้นั จงึ พจิ ารณาเลือกลวดเชื่อมมาใช้ ซ่ึงลวดเช่ือมเติมลงไปจะตอ้ งมีส่วนผสมของธาตุเช่นเดียวกบั ชิ้นงานจงึ จะสามารถหลอมละลายเขา้ เป็ นเน้ือเดียวกนั อยา่ งสมบูรณ์ เช่น ถา้ เป็นการเชื่อมเหล็กหล่อกค็ วรเลือกลวดเช่ือมเหล็กหล่อมาเช่ือม ถา้ นาลวดเชื่อมเหลก็ เหนียวมาทาการเช่ือมเน้ือโลหะผสมรวมกนั ไมไ่ ด้ เป็ นผลใหแ้ นวเช่ือมแตกร้าว เมื่อเป็นเช่นน้ีก่อนท่ชี ่างเชื่อมจะลงมือทาการเชื่อมจาเป็นอยา่ งมากท่ีจะตอ้ งศึกษาใหร้ ูแ้ น่ชดั เสียก่อน ก่อนท่ีจะตดั สินใจเลือกลวดเช่ือมนอกจากน้ีการเลือกขนาดความโดของลวดเช่ือม ใหเ้ หมาะสมกบั กาลงั ของเคร่ืองก็มีความจาเป็ นเช่นเดียวกนัเพราะถา้ เคร่ืองเช่ือมขนาดเล็กมีกาลงั นอ้ ย ผเู้ ชื่อมเลือกใชล้ วดเชื่อมขนาดความโต 4 – 5 มิลลิเมตร ทาให้กระแสไฟไม่พอ แนวเชื่อมไม่เกิดการซึมลกึ ร่องของรอยตอ่ ก็เช่นเดียวกนั รอยตอ่ เล็กควรใชล้ วดเชื่อมขนาดเลก็ ถา้ ร่องรอยตอ่ กวา้ งกค็ วรเลือกลวดเชื่อมทม่ี คี วามโต ช่างเชื่อมทขี่ าดการพจิ ารณาในการเลือกลวดเช่ือมก็เทา่ กบั เป็ นการทางานท่ีลม้ เหลวต้งั แต่ยงั ไม่ไดเ้ ช่ือม

ใบความรู้ 64ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 เม่ือศึกษาจนไดล้ วดเชื่อมและนาลวดเช่ือมมาใชจ้ ะตอ้ งพจิ ารณาการใชล้ วดเช่ือมจากคู่มือน้นั ดว้ ยวา่นามาใชก้ บั ลกั ษณะงานท่ีจะเช่ือมไดห้ รือไม่ ท้งั น้ีเพราะลวดเช่ือมบางประเภท เช่น E 6013 สามารถเชื่อมได้เฉพาะตาแหน่งทา่ ราบเทา่ น้นั จากที่กล่าวมาซ่ึงพอสรุปไดว้ า่ การพจิ ารณาเลือกลวดเช่ือมจะตอ้ งพจิ ารณาในส่ิงต่างๆเหล่าน้ีมาประกอบกนั คอื  ตาแหน่งการเช่ือม ( ทา่ เช่ือม )  ความกวา้ งของรอยต่อ การบากหนา้ งาน  คุณสมบตั ิหรือส่วนผสมของธาตุต่าง ๆ ของช้ินงานเช่ือม  กระแสไฟท่ีใชใ้ นการเชื่อม องค์ประกอบท่ี 2 : เป็นการใชร้ ะยะอาร์กท่เี หมาะสม ระยะอาร์ก ก็คอื ระยะห่างระหวา่ งปลายลวดเช่ือมกบั ผวิ หนา้ ของชิ้นงานขณะเกิดอาร์กระยะอาร์กน้ีไม่แน่นอนข้นึ อยกู่ บั สถานการณ์ขณะทาการเช่ือมบางคร้ังมีผเู้ ชี่ยวชาญในการเช่ือมบอกวา่ ระยะอาร์กที่เหมาะสมคอื เท่ากบั ความโตของเสน้ ผา่ ศูนยก์ ลางของลวดเช่ือม ถา้ ใชล้ วดเชื่อมขนาดเสน้ ผา่ ศูนยก์ ลาง 2.6มิลลิเมตร ระยะอารกจะเท่ากบั 2.6 มิลลิเมตร ถา้ ใชล้ วดเช่ือมขนาดเสน้ ผา่ ศูนยก์ ลาง 3.2 มิลลิเมตร ระยะอาร์กจะเทา่ กบั 3.2 มิลลิเมตร แตบ่ างตาราบอกวา่ ระยะอาร์กทเ่ี หมาะสมน้นั ประมาณ 3 มิลลิเมตร ท้งั น้ีขณะทาการเชื่อมผปู้ ฏิบตั กิ ารเช่ือมไม่สามารถวดั ระยะไดผ้ ทู้ ฝ่ี ึกเชื่อมจนกระทง่ั ชานาญแลว้ จะควบคุมระยะอาร์กโดยการฟังเสียงและการกระเดน็ ของเมด็ โลหะ

ใบความรู้ 65ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 รูปที่ 3.29 : แสดงระยะอาร์กทเี่ หมาะสม อุณหภูมิขณะทาการเชื่อมประมาณ 10,000 องศาฟาเรนไฮต์ ถา้ ระยะอาร์กสูงมากเกนิ ไปจะทาใหเ้ น้ือโลหะกระเดน็ออกมาจานวนมาก และความรอ้ นแผก่ ระจาย ทาใหแ้ นวเช่ือมมีลกั ษณะกวา้ งการซึมลกึ นอ้ ย แตถ่ า้ ปรบั ระยะอาร์กส้นัมากเกินไป ทาใหค้ วามร้อนไม่เพยี งพอ แนวเช่ือมนูนมาก การซึมลึกนอ้ ย หรือถา้ ระยะอาร์กส้นั ลงไปอีกจะทาใหเ้ กิดการติดระหวา่ งลวดเชื่อมกบั แนวเชื่อใได้ ดงั แสดงในรูปที่ 3.30 และ 3.31รูปที่ 3.30 : แสดงการเช่ือมทเี่ กดิ จากการใช้ระยะ รูปที่ 3.31 : ขณะทาการอาร์กจะเกิดการหยดุ อาร์กสูงเกนิ ไป ได้อย่างง่ายถ้าระยะอาร์กยาวเกนิ ไป และจะเกดิ การตดิ ระหว่างลวดเชื่อม กบั ชิ้นงานระยะอาร์กส้ันเกินไป

66ใบความรู้ หน่วยท่ี 3ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนชั่วโมง 4ชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 72 การควบคุมระยะอาร์ก จึงเป็ นองคป์ ระกอบหน่ึงที่ผฝู้ ึกงานเชื่อมตอ้ งควบคุมใหอ้ ยใู่ นระยะทเี่ หมาะสม ในขณะเดียวกนั การควบคุมการอาร์กตอ้ งสมั พนั ธก์ บั การป้อนลวดเช่ือมเพราะเมื่อระยะอาร์กสูงจะเกิดกระแสไฟสูงดงั น้นั จะตอ้ งป้อนลวดเช่ือมลงไปอยา่ งรวดเร็ว เพอ่ื ควบคุมระยะอาร์ก ช่างเชื่อมสามารถใชป้ ระโยชน์จากระยะอาร์กช่วยในการควบคุมหรือเปล่ียนแปลงกระแสไฟทใี่ ชใ้ นการเช่ือมไดง้ า่ ย องค์ประกอบที่ 3 : การปรบั กระแสไฟใหเ้ หมาะสมกบั งาน เป็นองคป์ ระกอบท่สี าคญั อีกองคป์ ระกอบหน่ึง ท้งั น้ีเนื่องจากช้ินงานที่เชื่อมจะหลอมละลายมากหรือนอ้ ยน้นัข้ึนอยกู่ บั การปรับกระแสไฟ ดงั น้นั ผฝู้ ึกเชื่อมจงึ จาเป็นตอ้ งศกึ ษาเร่ืองกระแสไฟ กรณีลวดเชื่อมทม่ี ีส่วนผสมของธาตุตา่ ง ๆ ทกี่ าหนดไวจ้ ะใชก้ ระแสไฟเทา่ ไรในการเช่ือม ซ่ึงผเู้ ชื่อมสามารถศกึ ษาขอ้ มูลไดจ้ ากคู่มือหรือมาตรฐานของลวดเชื่อมท่ีพมิ พไ์ วข้ า้ งกล่องลวดเชื่อม การปรบั กระแสไฟใชใ้ นการเช่ือน้นั สมั พนั ธก์ บั ขนาดลวดเช่ือม ความหนาของชิ้นงานเช่ือม อตั ราการป้อนลวดเช่ือม และการเดินลวดเช่ือมดว้ ย ถา้ กล่าวถึงในลกั ษณะของการซึมลึก ถึงแมจ้ ะปรับกระแสไฟเท่ากนั แตก่ ารเชื่อมกลบั ข้วั กนั ของการเชื่อมเคร่ืองเช่ือมกระแสตรง เช่น DCEP เป็น DCEN ทาใหผ้ ลการซึมลึกแตกต่างกนั ตามทิศทางการเคลื่อนทีข่ องอิเลค็ ตรอน ขนาดของกระแสไฟทใ่ี ชใ้ นการเช่ือมทเ่ี หมาะสมท่ีสุดไมม่ ีผใู้ ดจะกาหนดได้ เพราะการเชื่อมจะใหไ้ ดค้ ุณภาพน้นั ข้ึนอยกู่ บั องคป์ ระกอบหลายอยา่ ง ดงั น้นั คา่ ทก่ี าหนดไวจ้ ึงเป็ นคา่ โดยประมาณ เช่นควรใชต้ ้งั แต่ 80 – 120 Amp เป็ นตน้ เพอ่ื ใหช้ ่างเช่ือมเลือกใชต้ ามความเหมาะสม องค์ประกอบท่ี 4 : การควบคุมความเร็วท่ีถูกตอ้ งและสม่าเสมอ การควบคุมความเร็วตอ้ งสมั พนั ธก์ บักระแสไฟและขนาดของแนวเช่ือมทตี่ อ้ งการกล่าวคือ ถา้ ใชก้ ระแสไฟสูง ถา้ ละลายมากเกิดแนวเชื่อมกวา้ ง ถา้ เดินลวดเชื่อมเร็วจะไดแ้ นวเช่ือมแคบลง หรืออีกกรณีหน่ึง ถา้ กระแสไฟสูงจะตอ้ งเคล่ือนท่ีเร็วข้นึ ถา้ กระแสไฟต่าควรเคลื่อนทีใ่ หช้ า้ ลงรูปที่ 3.32 : แสดงการควบคมุ ความเร็วให้ถูกต้อง และสม่าเสมอ

67ใบความรู้ หน่วยท่ี 3ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า ชั่วโมงรวม 72 องค์ประกอบท่ี 5 : ลวดเช่ือมทามุมกบั ชิ้นงานถูกตอ้ ง มุมของลวดเชื่อมทกี่ ระทาต่อชิ้นงานน้นั มีผลตอ่ การส่งผา่ นน้าโลหะไปยงั บ่อหลอมละลาย การทามุมลวดเช่ือมไม่ถกู ตอ้ งจะมีผลทาใหแ้ นวเช่ือมไม่สมบูรณ์ เช่น การซึมลึกไม่ดี เกิดรอยเวา้ ที่ขอบงาน( Undercut ) ดงั น้นั ผฝู้ ึกเช่ือมจงึ ตอ้ งคานึงถึงมุมในการเชื่อมตลอดเวลา มุมในการเช่ือมจะประกอบดว้ ย 2 มุม คือ มุมเดินลวด ( Travel angle ) และมมุ งาน ( Work Angle ) มุมเดินลวด จะมีทิศทางไปทางเดียวกบั การเดินแนวเช่ือม โดยปกติลวดเช่ือมจะทามุมกบั ช้ิน งานประมาณ 65 – 75 องศา มุมงาน จะมีทิศทางขวางกบั การเดินแนวเชื่อม หรือมุมท่ีลวดทามมุ กบั ช้ินงาน โดยมองจาก ดา้ นขา้ ง เช่น กรณีท่าราบลวดเช่ือมจะทามุมกบั ช้ินงาน 90 องศา ดงั แสดงในรูปที่ 33รูปที่ 3.33 : แสดงมุมระหว่างลวดเช่ือมกบั ชิ้นงานในการเชื่อมท่าราบรูปท่ี 3.34 : แสดงลกั ษณะของแนวเชื่อม และการหลอมละลายลึกท่ีมกี ารเชื่อมด้วยองค์ประกอบที่ต่างกนั

ใบความรู้ 68ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 723.6 การเริ่มต้นอาร์ก สาหรับผเู้ ริ่มตน้ ฝึกการเชื่อม ส่วนใหญ่แลว้ จะมีปัญหาในการเริ่มตน้ อาร์ก ถา้ ไม่ต้งั ใจหรือมีวธิ ีการเร่ิมตน้อาร์กท่ีดีแลว้ จะทาใหล้ วดเชื่อมเกาะตดิ กบั ช้ินงานจาเป็นตอ้ งสะบดั ใหห้ ลุด ทาใหต้ าแหน่งการวางชิ้นงานเสียไป ทาใหต้ อ้ งเร่ิมตน้ ใหม่ หรือ อาร์กไม่สาเร็จก็จะทาใหช้ ิ้นงานสกปรกยากแก่การทากความสะอาด ดงั น้นั ผฝู้ ึกเช่ือมควรตอ้ งระวธิ ีการอาร์กเสียก่อน ซ่ึงการเริ่มตน้ อาร์ก โดยทวั่ ไปนิยมใชก้ นั 2 วธิ ี คอื 1. แบบแตะสมั ผสั ( Tapping Method ) ผทู้ ่ีมีความชานาญและจะใชว้ ธิ ีการน้ี เพราะวธิ ีการเร่ิมตน้ อาร์กแบบน้ีสามารถจะกระทาไดต้ รงตาแหน่งท่ีเราตอ้ งการเชื่อม นน่ั คือ ใชล้ วดเชื่อมแตะลงบนผวิ หนา้ ของชิ้นงานเพยี งเบา ๆตรงตาแหน่งที่เราตอ้ งการแลว้ ยกข้ึนเพอื่ ใหเ้ กิดการอาร์ก จากน้นั กดลวดเช่ือมลงมาเพอื่ หาระยะอาร์กทีถ่ ูกตอ้ ง ดงัแสดงในรูปท่ี 3.36 2. แบบเขีย่ สมั ผสั ( Scratch Method ) ผเู้ ร่ิมตน้ ฝึกงานเชื่อมควรใชว้ ธิ ีน้ี เพราะการเขยี่ แบบน้ีโอกาสลวดเชื่อมดูดตดิ กบั ชิ้นงานมีนอ้ ย เพราะเป็นการลากเขี่ยแลว้ ยกข้ึนเพอื่ ใหเ้ กิดการอาร์ก หลงั จากน้นั จงึ รักษาระยะอาร์กใหถ้ ูกตอ้ งและคงท่ี แต่การเร่ิมตน้ อาร์กแบบน้ีทาใหก้ ารอาร์กอยไ่ ลจากตาแหน่งทีจ่ ะเริ่มตน้ บางคร้งั อาจเกิดหลอมละลายของลวดเชื่อมหยดระหวา่ งทาง หรืออาจหาจดุ เร่ิมตน้ เช่ือมไม่พบทาใหแ้ นวเชื่อมไม่สมบูรณ์ได้ ดงั แสดงในรูปท่ี 3.35รูปที่ 3.35 : แสดงเทคนิควธิ การเร่ิมต้นอาร์ก

ใบความรู้ 69 ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4เพอื่ ไม่ใหผ้ วิ หนา้ งานสกปรกควรเริ่มตน้ อาร์กในพ้นื ทท่ี ีจ่ ะตอ้ งเชื่อมผา่ น ช่ัวโมงรวม 72 รูปที่ 3.36 : แสดงพืน้ ทก่ี ารเร่ิมต้นอาร์ก การเช่ือมต่อแนวเชื่อม : เมื่อส้ินสุดการเชื่อม จะปรากฏเป็นแอ่งราบเรียบ ( Crater ) ในการเชื่อมบางคร้งัลวดเช่ือมเสน้ เดียวอาจเช่ือมงานไม่เสร็จได้ จาเป็นตอ้ งมีการเปล่ียนลวดเชื่อมแลว้ ทาการเชื่อมต่อกบั แนวเชื่อมเดิมตรงบริเวณจุดสุดทา้ ยของการหลอมละลาย ( Crater ) การเชื่อตอ่ น้ีสรา้ งปัญหาใหก้ บั ผฝู้ ึกเช่ือมใหม่ ๆ เช่นกนั เพราะการตอ่ อาจไม่ตรงแนวเดิมหรือมีการเตมิ ลวดเช่ือมไม่พอเพยี งพอ ทาใหเ้ กิดความไม่สวยงามและไม่แขง็ แรงบริเวณตอ่ได้ รูปท่ี 3.37 : แสดงบ่อหลอมละลายสุดท้ายของแนวเช่ือม ( Crater ) การตอ่ แนวเช่ือม : จาเป็นตอ้ งเคาะสแลกและทความสะอาดบริเวณปลายสุดทา้ ยของแนวเช่ือมเสียก่อนเสร็จแลว้ จึงทาการเร่ิมตน้ อาร์กใหห้ ่างจากบริเวณปลายสุดของแนวเช่ือมเล็กนอ้ ยและบริเวณทเี่ ร่ิมตน้ อาร์กเป็ นบริเวณที่จะตอ้ งผา่ นการเชื่อมดว้ ยเช่นกนั เมื่ออาร์กแลว้ จึงเดินลวดยอ้ นมาเชื่อมบริเวณปลายสุดทา้ ยของแนวเช่ือมและควรหยดุ ใหล้ วดเช่ือมอาร์กอยชู่ วั่ ขณะหน่ึง เมื่อแน่ใจวา่ มีการเติมเน้ือโลหะเพยี งพอแลว้ จงึ เดินลวดเช่ือมตอ่ ไปจนกระทงั่ สิ้นสุดการเชื่อม วธิ ีการแนวเช่ือมแบบน้ีจะช่วยใหไ้ ดแ้ นวเช่ือมที่แขง็ แรงและมีรอยตอ่ ท่มี องดูแลว้ เหมือนการเชื่อมแนวเดียวกนั

ใบความรู้ 70ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 รูปท่ี 3.38 : แสดงการเชื่อมต่อแนวเชื่อม การถอนลวดเชื่อม : การถอนลวดเช่ือมออกจากบอ่ หลอมละลาย กรณีสิ้นสุดการเชื่อมหรือเป็ นการตอ่ ลวดเช่ือมก็ตาม ในการถอนลวดเชื่อมออกจากบอ่ หลอมละลาย ไม่ควรถอนขณะที่ลวดเช่ือมทามุมฉากกบั งาน การถอนลวดเช่ือมทดี่ ี ไดบ้ อ่ หลอมลายคร้ังสุดทา้ ยทส่ี มบรู ณ์ไม่เป็ นแอ่งลึกและกวา้ ง ควรเอนลวดเช่ือมใหน้ อนลงทามุมกบังานประมาณ 15 – 30 องศา และควรหยดุ เดินใหล้ วดเช่ือมเติมเน้ือโลหะในแอ่งหลอมละลายชว่ั ขณะหน่ึง เพอ่ื ให้ลวดเชื่อมเตมิ เน้ือโลหะในแอ่งหลอมละลายใหเ้ พยี งพอ แลว้ จงึ ถอนลวดเช่ือมออกมา ดงั แสดงในรูปที่ 3.39 และรูปที่ 3.40รูปท่ี 3.39 : แสดงการถอนลวดเช่ือมท่ไี ม่ถูกต้อง

ใบความรู้ 71ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 รูปท่ี 3.40 : แสดงการถอนลวดเช่ือมจากแอ่งหลอมละลาย 3.7 การเคล่อื นทแ่ี ละการส่ายลวดเช่ือม ( Motion and Wave Bead ) การเชื่อมเพอ่ื ใหไ้ ดแ้ นวเช่ือมที่กวา้ ง แคบ หรือมีการซึมลึกทสี่ มบรู ณ์ตอ้ งใชเ้ ทคนิควธิ ีการเคลื่อน และการส่วยลวดเช่ือม ดงั น้ี  การเคลื่อนท่เี พอื่ ป้อนลวดโดยไม่ส่ายลวด  การเคล่ือนทแี่ ละการนส่ายสลบั ไขวไ้ ปทางซา้ ยและทางขวา  การเคล่ือนเดินหนา้ – ถอยหลงั ตามแนวยาว การเคลื่อนส่ายลวดเชื่อม ไม่จาเป็นตอ้ งใชเ้ สมอไป ควรเลือกใชต้ ามความตอ้ งการสาหรับรอยเชื่อมน้นั ๆ ส่วนมุมในการเช่ือมก็จะเปล่ียนแปลงไปตามตาแหน่งเช่ือมและพ้นื ท่ีลาดเอียงของการเช่ือมทน้นั ซ่ึงตาแหน่งการเช่ือมต่าง ๆ จะเหมาะกบั การป้อนส่ายลวดเชื่อมแบบใดน้นั ผเู้ ขยี นพอสรุปเพอื่ เป็ นแนวทางสาหรบั ผฝู้ ึกเช่ือมใหม่ได้ ดงั น้ี

72 ใบความรู้ หน่วยท่ี 3ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า ชั่วโมงรวม 72ตารางท่ี 1 : แสดงการเคลื่อนและการส่ายลวดเชื่อมทีเ่ หมาะสมกบั ตาแหน่งการเชื่อมและรอยตอ่

ใบความรู้ 73ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 723.8 เทคนิคการเช่ือมไฟฟ้า ในการเช่ือมไฟฟ้า จะมีเทคนิควธิ ีการเช่ือมทแ่ี ตกตา่ งกนั ตามตาแหน่งการเช่ือมและรอยต่อ ซ่ึงผปู้ ฏบิ ตั ิงานเช่ือมจาเป็นจะตอ้ งศกึ ษาและฝึกใหม้ ีความชานาญ เพอื่ ใหไ้ ดง้ านเชื่อมที่มีคุณภาพ 1. การเช่ือมต่อชนทา่ ราบ ( Flat Butt Joint ) การเชื่อมท่าราบเป็นการเชื่อมที่สามารถควบคมุ การเช่ือมไดง้ ่าย โอกาสที่งานเช่ือมสูญเสียน้นั มีนอ้ ยมากดงั น้นั ถา้ สามารถนาชิ้นงานมาเชื่อมท่าราบไดก้ ค็ วรปฏบิ ตั อิ ยา่ งยงิ่ การเช่ือมทา่ ราบน้นั ลวดเช่ือมทามุมกบั ช้ินงาน ( มุมเดิน ) ประมาณ 67 –75 องศา และ ทามุมกบัช้ินงานดา้ นขา้ ง ( มุมงาน ) 90 องศา ทาการเช่ือมจากทางซา้ ยมือไปทางขวามือ รูปที่ 3.41 : แสดงมุมและทศิ ทางของการเชื่อมต่อชนท่าราบ 2. การเชื่อมต่อชนท่าขนานนอน ( Horizontal Butt Joint ) เป็นตาแหน่งการเช่ือมที่กระทาไดย้ ากอีกตาแหน่งหน่ึง สาหรบั ผฝู้ ึกเช่ือมใหม่ ๆ เน่ืองจากน้าโลหะไหลยอ้ นลงมาอนั เน่ืองมาจากแรงดึงดูดของโลก ทาใหแ้ นวเชื่อมไม่สวยงามและไม่แขง็ แรงเท่าทคี่ วร แตส่ ามารถเช่ือมได้ดี ถา้ มีการเช่ือมจนกระทง่ั ชานาญ ขนาด และการหลอมละลายลึกสามารถควบคุมไดด้ ว้ ยระยะอาร์ก และมุมในการเช่ือม ดงั แสดงในรูปท่ี 42 และรูปที่ 43

ใบความรู้ 74ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72รูปท่ี 42 : แสดงภาพด้ายข้างของการเชื่อมต่อชนท่าขนานนอนแนวท่ี 1, 2 และ 3รูปท่ี 43 : แสดงมมุ เดินและมมุ งานของลวดเช่ือมในการเช่ือมต่อชนท่าขนานนอนแนวท่ี 2 และ 33. การเช่ือมต่อชนท่าต้งั ( Vertical Butt Joint ) การเชื่อมทา่ ต้งั ทใ่ี หก้ ารหลอมละลายลึกท่ดี ีแนวเชื่อมมีความแขง็ แรงสูงน้นั ควรเช่ือมข้ึน การเชื่อมทา่ ต้งั เช่ือมข้ึน แนวเชื่อมจะมีลกั ษณะนูนมากกวา่ การเช่ือมทา่ อ่ืน ๆ เน่ืองจากน้าโลหะจะไหลยอ้ ยตามแรงดึงดูดของโลก ดงั น้นั เทคนิควธิ ีท่ีจะใหน้ ้าโลหะไหลยอ้ ยนอ้ ยกค็ อื เม่ือเคลื่อนส่ายลวดเชื่อมควรหยดุ บริเวณขอบของรอยตอ่ ชว่ั ขณะหน่ึงซ่ึงจะเปิ ดโอกาสให้แนวเชื่อมทขี่ อบอีกขา้ งหน่ึงและบริเวณตรงกลางมีโอกาสแขง็ ตวั และลดการ รูปที่ 44 : แสดงเทคนิควิธีในการเช่ือมต่อชนยอ้ ยของโลหะได้ ดงั แสดงในรูปที่ 44 ท่าต้งั เชื่อมขนึ้

ใบความรู้ 75ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้นช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 724. การเชื่อมต่อชนท่าเหนือศรีษะ ( Overhead Butt Joint ) การเชื่อมทเ่ี ป็นปัญหาและยากท่สี ุดในการ เชื่อมสาหรับผปู้ ฏิบตั ิงานเชื่อมก็คือ การเช่ือมทา่ เหนือ ศรีษะ เนื่องจากการควบคุมกระทาไดย้ าก อีกท้งั ผปู้ ฏิ บติ งานเช่ือมตอ้ งอยใู่ นสภาวะที่ไม่ปกตแิ ละอนั ตราย จากน้าดลหะเหลวและเม็ดโลหะที่หยดลงมา การเช่ือม ทา่ เหนือศรีษะน้ีผเู้ ช่ือมตอ้ งใส่อุปกรณ์ป้องกนั อนั ตราย เป็นอยา่ งดี มุมเดินและมุมงานของลวดเชื่อมท่ีกระทา กบั งานเหมือนกบั การเชื่อมทา่ ราบ เพยี งแต่เชื่อมงารนูปท่ี 45 : แสดงการเช่ือมต่อชนท่าเหนือศีรษะ ในลกั ษณะควา่ ลงเทา่ น้นั ดงั แสดงในรูปที่ 455. การเชื่อมต่อตัวทที ่าขนานนอน ( Horizontal T – Joint ) การเช่ือมแนวแรก ลวดเช่ือมทามุมกบั งานขณะเดิน ( มุมเดิน )ประมาณ 65 – 70 องศา และมีมมุ งานประมาณ 40 – 50 องศา กบั ชิ้นงาน

ใบความรู้ 76 ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยที่3 จานวนชั่วโมง 4  การเชื่อมแนวทส่ี อง ชั่วโมงรวม 72ลวดเชื่อมมีมุมเดินประมาณ 65 –75องศา และมมี ุมงานประมาณ 55 – 65องศา กบั ช้ินงานนอน  การเชื่อมแนวที่สามลวดเชื่อมมีมุมเดินประมาณ 70 – 80องศา และมีมุมงานประมาณ 45 – 50องศา กบั ช้ินงานนอน รูปท่ี 46 : แสดงการเช่ือมต่อตวั ทที ่าขนานนอน6. การเชื่อมต่อตัวทีท่าต้งั ( Vertical T – Joint )  การเชื่อมแนวแรก รูปที่ 47 : แสดงเทคนิคการเช่ือมต่อตวั ทีท่าต้งั เช่ือมขนึ้ลวดเชื่อมมีมุมเดินประมาณ 70 –80องศา และมีมุมงานประมาณ 45 องศา  เพอื่ ไม่ใหน้ ้าโลหะไหลยอ้ นมากขณะเคล่ือนส่าย ควรหยดุ บริเวณขอบของแนวเช่ือมชว่ั ขณะหน่ึง เพอ่ื เปิ ดโอกาสใหแ้ นวเช่ือมบริเวณตรงกลางและท่ขี อบอีกขา้ งหน่ึงเยน็ ตวั ลง

77ใบความรู้ หน่วยท่ี 3ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนชั่วโมง 4ชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 727. การเช่ือมต่อตวั ทีท่าเหนือศรีษะ ( Overhead T – Joint ) และการต่อมุมท่าเหนือศรีษะ( Overhead Corner Joint ) การเช่ือมต่อตวั ทแี ละการเช่ือมต่อมุมภายใน ( Inside Corner Weld ) ท่าเหนือศรีษะลวดเชื่อมทามุมกบังานมีมุมเดิน 85 องศา มีมุมงานประมาณ 40 – 45 องศา รูปที่ 48 : แสดงการเช่ือมต่อมุมภายในและการต่อตัวทีท่าเหนือศีรษะ8. การเชื่อมต่อมมุ ภายนอกท่าขนานนอน ( Horizontal Outside Corner Weld ) ลวดเชื่อมทามุมกบั ชิ้นงานโดยมีมุมเดินประมาณ 65 – 75 องศา มีมุมงาน 130 – 140 องศา รูปท่ี 49 : แสดงการเช่ือมต่อมุมภายนอกท่าเหนือศีรษะ

ใบงานท่ี 1 78 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72300 Amp 3.2 มม. เหลก็ St 37 1 ชิ้น 150 X 74 X 10 มม. จานวน ขนาดช้ินงานหวั เชื่อม ลวดเช่ือม วสั ดุ ลาดบั ข้นั การทางาน เคร่ืองมือและอปุ กรณ์ 1. ตดั ช้ินงานใหไ้ ดต้ ามขนาด 150 X 74 X 10 มม.1. เครื่องเช่ือมไฟฟ้า AC หรือ DC 2. ทาความสะอาดชิ้นงาน 3. ร่างแบบโดยใชเ้ หล็กตอกนาศนู ยต์ อกใหเ้ ป็ นรอย2. คอ้ นเคาะสแลก ตามเสน้ ร้างแบบ 4. เร่ิมตน้ เช่ือมท่ขี อบทางซา้ ยมือของช้ินงาน ยาว 303. คมี จบั ช้ินงานร้อน มม. เวน้ 30 มม. จานวน 3 แนว 5. เชื่อมดงั ขอ้ 4 ท้งั 3 แนว4. หนา้ กากเชื่อม 6. ทาความสะอาดช้ินงาน 7. ส่งอาจารยต์ รวจงาน5. แปลงลวดทาความสะอาดแนวเชื่อม6. ถุงมือหนงั7. เส้ือหนงั8. ชิ้นงาน9. ลวดเชื่อมเทคนิควธิ ีการปฏบิ ตั ิงาน1. ผเู้ ร่ิมฝึกเชื่อมควรใชก้ ารเริ่มตน้ อาร์กแบบขีด2. ใชม้ ุมเดิน 65 –75 องศามอบงาน : (ใหน้ กั ศกึ ษาปฏบิ ตั กิ ารเร่ิมตน้ อาร์กและเดินแนวทา่ ราบช่วงส้นั ๆ )

79 ใบประเมนิ ผล ใบงานท่ี 1 หน่วยท่ี 3 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4 ชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 72ชื่อ / สกลุ …………………………………………… วนั ทีป่ ฏิบตั งิ าน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ………………………………………………ชื่องาน ฝึกการเริ่มตน้ อาร์กและเดินแนวเป็นช่วงส้นั ๆ/ ตามใบงานท่ี 1 หน่วยท่ี 3 ระดบั คะแนน รายการตรวจ 3 4 5 40 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนทีไ่ ด้1. กระแสไฟฟ้าทีใ่ ชส้ งั เกตไดจ้ ากแนวเชื่อม2. การหลอมละลายซึมลึก3. การเร่ิมตน้ เชื่อม4. ความเทยี่ งตรงของแนวเช่ือม5. ความหยาบละเอียดของเกลด็ แนวเช่ือม6. ไม่มี Undercut และ Overlap7. ความเรียบร้อยสวยงามโดยรวม8. การใชอ้ ุปกรณ์ป้องกนั อนั ตราย รวมบันทึกพเิ ศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตกุ ารให้คะแนน :คะแนนทไ่ี ด้ คะแนนเตม็ (40) = ………………..……คะแนน X (100) 10 = …………………คะแนนทีไ่ ดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงชื่อ...…………………………ผบู้ นั ทกึ (นาย สีหราช โลตฤุ ทธ์ิ) วนั ที่ ……. /……………. /………………

ใบงานท่ี 2 80 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72300 Amp 3.2 มม. เหล็ก St 37 1 ช้ิน 150 X 74 X 10 มม.หวั เช่ือม ลวดเช่ือม วสั ดุ จานวน ขนาดชิ้นงาน เคร่ืองมือและอปุ กรณ์ ลาดับข้นั การทางาน1. เครื่องเชื่อมไฟฟ้า AC หรือ DC 1. นาชิ้นงานท่ีฝึกการเดินแนวระยะส้นั มาใชใ้ นการ2. คอ้ นเคาะสแลก เชื่อมต่อแนวเชื่อม.3. คีมจบั ชิ้นงานร้อน 2. ทาความสะอาดช้ินงาน4. หนา้ กากเชื่อม 3. ตอกนาศูนยใ์ หเ้ ป็นรอยเพอ่ื ใชส้ งั เกตในการเดินเชื่อม5. แปลงลวดทาความสะอาดแนวเชื่อม 4. ทาการเชื่อมต่อแนวเชื่อม6. ถุงมือหนงั 5. ทาความสะอาดหลงั เชื่อม7. เส้ือหนงั 6. ส่งตรวจ8. ลวดเชื่อม9. เหล็กตอกนาศนู ย์เทคนิควธิ ีการปฏิบตั งิ าน1. เริ่มตน้ อาร์กใกลร้ อยตอ่ หรือบริเวณที่แนวเช่ือมผา่ น2. เม่ือเคลื่อนลวดเช่ือมเขา้ บริเวณรอยต่อใหห้ ยดุ อยชู่ ว่ัขณะหน่ึงเพอ่ื ใหแ้ น่ใจวา่ ไดเ้ ติมเน้ือโลหะเพยี งพอแลว้3. เม่ือสิ้นสุดการเช่ือมก่อนถอนลวดเช่ือมควรเอนลวดเช่ือมประมาณ 15-30 องศา ถึงถอนลวดเชื่อมออกมอบงาน : (ใหน้ กั ศกึ ษาปฏบิ ตั ิการเชื่อมตอ่ แนวเชื่อมและการถอนลวดเชื่อม

81 ใบประเมินผล ใบงานท่ี 2 หน่วยท่ี 3 ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4 ชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า ชั่วโมงรวม 72ช่ือ / สกุล …………………………………………… วนั ทีป่ ฏิบตั ิงาน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ……………………………………………… ชื่องาน ฝึกการต่อแนวเชื่อม / ตามใบงานท่ี 2 หน่วยท่ี 3 ระดับคะแนน รายการตรวจ 3 4 5 40 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนทีไ่ ด้1. กระแสไฟฟ้าที่ใชส้ งั เกตไดจ้ ากแนวเช่ือม2. การหลอมละลายซึมลึก3. การเริ่มตน้ เชื่อม4. ความเทีย่ งตรงของแนวเชื่อม5. ความหยาบละเอียดของเกล็ดแนวเชื่อม6. ไม่มี Undercut และ Overlap7. ความเรียบร้อยสวยงามโดยรวม8. การใชอ้ ุปกรณ์ป้องกนั อนั ตราย รวมบนั ทึกพเิ ศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตกุ ารให้คะแนน :คะแนนท่ไี ด้ คะแนนเตม็ (40) = ………………..……คะแนน X (100) 10 = …………………คะแนนที่ไดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงช่ือ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ที่ ……. /……………. /………………

ใบงานที่ 3 82 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72300 Amp 3.2 มม. เหล็ก St 37 1 ช้ิน 120 X 50 X 10 มม.หวั เชื่อม ลวดเชื่อม วสั ดุ จานวน ขนาดชิ้นงาน เครื่องมือและอปุ กรณ์ ลาดบั ข้นั การทางาน1. เครื่องเชื่อมไฟฟ้า AC หรือ DC 1. ตดั ช้ินงานใหไ้ ดต้ ามขนาด 120 X 50 X 10 มม.2. คอ้ นเคาะสแลก 2. ทาความสะอาดชิ้นงาน3. คีมจบั ชิ้นงานรอ้ น 3. ร่างแบบโดยใชเ้ หล็กตอกนาศูนยต์ อกใหเ้ ป็ นรอย4. หนา้ กากเชื่อม ตามเสน้ ร้างแบบ5. แปลงลวดทาความสะอาดแนวเช่ือม 4. ทาการเชื่อมแนวแรกท่ีขอบของชิ้นงาน6. ถุงมือหนงั 5. ทาความสะอาดแลว้ เชื่อมแนวท่ีสองทบั7. เส้ือหนงั 6. ทาการเชื่อมทบั จนกระทงั่ เตม็ หนา้ จึงพลิกช้ินงานทา8. ช้ินงาน การเชื่อมพอกอีกดา้ นหน่ึง9. ลวดเช่ือม 7. ไดค้ วามหนาตามทก่ี าหนดแลว้ ทาความสะอาด ส่ง ตรวจเทคนิควธิ ีการปฏิบัตงิ าน1. การเช่ือมทบั แนวทสี่ องลวดเช่ือมทามุมกบังาน 75-80 องศา2. เมื่อเช่ือมเตม็ ผวิ หนา้ ของงานและเพอื่ ไม่ใหช้ ้ินงานบดิ งอควรพลิกชิ้นงานสลบั เช่ือมอีกดา้ นหน่ึงมอบงาน : (ใหน้ กั ศกึ ษาปฏิบตั ิการเช่ือมพอกโดยทาการพอกท้งั 2 ดา้ นใหช้ ิ้นงานมีความหนา 30 มม.)

83 ใบประเมินผล ใบงานท่ี 3 หน่วยที่ 3 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 72ช่ือ / สกลุ …………………………………………… วนั ท่ปี ฏิบตั ิงาน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ……………………………………………… ช่ืองาน การเชื่อมพอกทบั แนวเดิม / ตามใบงานที่ 3 หน่วยที่ 3 ระดับคะแนนรายการตรวจ 3 4 5 40 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนทีไ่ ด้1. กระแสไฟฟ้าท่ใี ช้ สงั เกตไดจ้ ากแนวเชื่อม2. ลกั ษณะการเชื่อมเกย3. ความเที่ยงตรงของแนวเช่ือม4. ความหยาบละเอียดของเกลด็ แนวเช่ือม5. การเร่ิมตน้ และสิ้นสุดแนวเชื่อม6. ความเรียบร้อยสวยงามโดยรวม7. ความหนาของชิ้นงานพอก8. พฤติกรรมขณะปฏิบตั งิ าน รวมบันทกึ พเิ ศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตุการให้คะแนน :คะแนนท่ีได้ คะแนนเตม็ (40) = ………………..……คะแนน X (100) 10 = …………………คะแนนทไี่ ดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงชื่อ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ที่ ……. /……………. /………………

ใบงานที่ 4 84 ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72300 Amp 3.2 มม. เหลก็ St 37 1 ช้ิน 150 X 50 X 10 มม.หวั เชื่อม ลวดเชื่อม วสั ดุ จานวน ขนาดช้ินงาน เคร่ืองมือและอปุ กรณ์ ลาดบั ข้นั การทางาน1. เครื่องเช่ือมไฟฟ้า AC หรือ DC 1. ตดั ช้ินงานใหไ้ ดต้ ามขนาด 150 X 50 X 10 มม.2. คอ้ นเหลก็ หรือคอ้ นเคาะสแลก 2. ทาความสะอาดชิ้นงาน3. คมี จบั ช้ินงานร้อน 3. ร่างแบบโดยใชเ้ หล็กตอกนาศนู ยต์ อกใหเ้ ป็นรอย4. หนา้ กากเช่ือม ตามเสน้ รา้ งแบบ5. แปลงลวดทาความสะอาดแนวเช่ือม 4. ทาการเช่ือมแนวแรกโดยเชื่อมจากทางซา้ ยมือไป6. ถุงมือหนงั ทางขวามือ7. เส้ือหนงั 5. เช่ือมแนวที่ 2 และ 38. ช้ินงาน 6. ทาความสะอาดแลว้ ส่งตรวจ9. ลวดเช่ือม10. เหลก็ ตอกนาศูนย์เทคนิควธิ ีการปฏบิ ตั ิงาน1. ใชเ้ ทคนิคการเร่ิมตน้ อาร์กแบบจุม่ ยกบริเวณขอบดา้ นซา้ ยของงาน3. ลวดเช่ือมมีมุมเดิน 65-75 องศา4. ส่ายลวดเช่ือมแบบมอบงาน : (ใหน้ กั ศึกษาปฏิบตั กิ ารเชื่อมเดินแนว จานวน 3 แนว)

85 ใบประเมินผล ใบงานที่ 4 หน่วยที่ 3ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า ชั่วโมงรวม 72ชื่อ / สกลุ …………………………………………… วนั ท่ีปฏบิ ตั งิ าน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ……………………………………………… ชื่องาน การเช่ือมเดินแนว / ตามใบงานที่ 4 หน่วยที่ 3 ระดับคะแนนรายการตรวจ 3 4 5 40 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนท่ีได้1. กระแสไฟฟ้าท่ีใช้ สงั เกตไดจ้ ากแนวเช่ือม2. การหลอมละลายซึมลึก3. ความสม่าเสมอในการเดินเติมลวดเช่ือม4. ความหยาบละเอียดของเกลด็ แนวเชื่อม5. ความเท่ยี งตรงของแนวเชื่อม6. การเร่ิมตน้ และส้ินสุดแนวเชื่อม7. ไม่มี Undercut และ Overlap8. ความเรียบรอ้ ยสวยงามโดยรวม รวมบนั ทึกพเิ ศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตุการให้คะแนน :คะแนนท่ไี ด้  คะแนนเตม็ (40) = ………………..……คะแนน X (100)  10 = …………………คะแนนท่ไี ดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงชื่อ...…………………………ผบู้ นั ทกึ () วนั ท่ี ……. /……………. /………………

ใบงานที่ 5 86 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น หน่วยท่ี 3 ช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72300 Amp 3.2 มม. เหลก็ St 37 1 ช้ิน 150 X 50 X 10 มม.หวั เชื่อม ลวดเช่ือม วสั ดุ จานวน ขนาดชิ้นงานเคร่ืองมือและอปุ กรณ์ ลาดับข้นั การทางาน1. เครื่องเช่ือมไฟฟ้า AC หรือ DC 1. ตดั ชิ้นงานใหไ้ ดต้ ามขนาด 150 X 50 X 10 มม.2. คอ้ นเหล็กหรือคอ้ นเคาะสแลก 2. ทาความสะอาดช้ินงาน3. คีมจบั ช้ินงานรอ้ น 3. ร่างแบบโดยใชเ้ หลก็ ตอกนาศูนยต์ อกใหเ้ ป็นรอย4. หนา้ กากเชื่อม ตามเสน้ ร้างแบบ5. แปลงลวดทาความสะอาดแนวเชื่อม 4. ทาการเชื่อมแนวแรกโดยเช่ือมจากทางซา้ ยมือไป6. ถุงมือหนงั , เส้ือหนงั ทางขวามือ7. ช้ินงาน , ลวดเช่ือม 5. เชื่อมแนวที่ 2 และ 38. เสาและชุดจบั งานในการเชื่อมท่าต้งั 6. ทาความสะอาดแลว้ ส่งตรวจเทคนิควธิ ีการปฏบิ ตั งิ าน1. ควรใชเ้ ทคนิคในการเร่ิมตน้ อาร์กแบบแตะยก2. ควรส่ายลวดเช่ือมดงั ภาพขา้ งล่างน้ี แตข่ ณะเช่ือมควรหยดุ บริเวณขอบของแนวเชื่อมชวั่ ขณะหน่ึงทาเช่นน้ีตลอดการเช่ือมมอบงาน : (ใหน้ กั ศึกษาปฏบิ ตั กิ ารเชื่อมเดินแนวท่าต้งั เช่ือมข้นึ จานวน 3 แนว)

ใบประเมนิ ผล ใบงานท่ี 5 87ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72ช่ือ / สกลุ …………………………………………… วนั ที่ปฏบิ ตั ิงาน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ……………………………………………… ช่ืองาน การเช่ือมเดินแนวท่าต้งั เชื่อมข้นึ / ตามใบงานท่ี 5 หน่วยท่ี 3 ระดับคะแนนรายการตรวจ 3 4 5 40 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนทไี่ ด้1. กระแสไฟฟ้าทีใ่ ช้ สงั เกตไดจ้ ากแนวเช่ือม2. การหลอมละลายซึมลึก3. ความสม่าเสมอในการเดินเตมิ ลวดเช่ือม4. ความหยาบละเอียดของเกล็ดแนวเชื่อม5. ความเท่ยี งตรงของแนวเช่ือม6. การเริ่มตน้ และส้ินสุดแนวเชื่อม7. ไม่มี Undercut และ Overlap8. ความเรียบรอ้ ยสวยงามโดยรวม รวมบนั ทึกพเิ ศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตกุ ารให้คะแนน :คะแนนท่ไี ด้  คะแนนเตม็ (40) = ………………..……คะแนน X (100)  10 = …………………คะแนนท่ีไดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงช่ือ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ท่ี ……. /……………. /………………

ใบงานที่ 6 88 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72300 Amp 3.2 มม. เหลก็ St 37 2 ช้ิน 130 X 35 X 6 มม.หวั เชื่อม ลวดเช่ือม วสั ดุ จานวน ขนาดชิ้นงานเคร่ืองมือและอปุ กรณ์ ลาดบั ข้นั การทางาน1. เคร่ืองเช่ือมไฟฟ้า AC หรือ DC 1. ตดั ชิ้นงานใหไ้ ดต้ ามขนาด 150 X 35 X 6 มม. 2 ช้ิน2. คอ้ นเหล็กหรือคอ้ นเคาะสแลก 2. ทาความสะอาดชิ้นงาน3. คีมจบั ชิ้นงานร้อน , หนา้ กากเช่ือม 3. บากหนา้ งานแบบ Single-V4. แปลงลวดทาความสะอาดแนวเช่ือม 4. ทาการเช่ือมยดึ (Tack) ช้ินงานท้งั สองชิ้น5. ถุงมือหนงั , เส้ือหนงั 5. เริ่มตน้ อาร์กและเช่ือมจากทางซา้ ยไปทางขวา6. ชิ้นงาน , ลวดเชื่อม 6. ทาความสะอาดแลว้ ส่งตรวจ7. เสาและชุดจบั งานในการเช่ือมทา่ ต้งัเทคนิควธิ ีการปฏิบตั งิ าน1. ขณะทาการเช่ือมยดึ ตอ้ งเผอ่ื การขยายตงั ของโลหะ โดยใหด้ า้ นส้ินสุดการเช่ือมกวา้ งกวา่ ดา้ นเร่ิมตน้ เช่ือมเพอ่ื ใหเ้ กิดการซึมลึก ขณะเช่ือมควรสรา้ งบ่อหลอมละลายใหเ้ ป็ นรูกญุ แจ (Key Hole)มอบงาน : (ใหน้ กั ศึกษาปฏบิ ตั กิ ารเช่ือมตอ่ ชนท่าราบ)

ใบประเมนิ ผล ใบงานที่ 6 89 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72ช่ือ / สกุล …………………………………………… วนั ทปี่ ฏบิ ตั ิงาน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ……………………………………………… ช่ืองาน การเชื่อมตอ่ ชนท่าราบ / ตามใบงานท่ี 6 หน่วยที่ 3 ระดบั คะแนน รายการตรวจ 3 4 5 40 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนทไี่ ด้1. กระแสไฟฟ้าทใี่ ช้ สงั เกตไดจ้ ากแนวเช่ือม2. การหลอมละลายซึมลึก3. ความสม่าเสมอในการเดินเติมลวดเช่ือม4. การส่ายลวดเชื่อม สงั เกตไดจ้ ากเกล็ดของแนวเชื่อม5. ความสมบูรณ์ของแนวเชื่อม6. การเร่ิมตน้ และสิ้นสุดแนวเช่ือม7. ไม่มี Undercut และ Overlap8. ความเรียบร้อยสวยงามโดยรวม รวมบนั ทึกพิเศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตกุ ารให้คะแนน :คะแนนทไ่ี ด้  คะแนนเตม็ (40) = ………………..……คะแนน X (100)  10 = …………………คะแนนท่ีไดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงชื่อ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ที่ ……. /……………. /………………

ใบงานที่ 7 90 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า หน่วยท่ี 4 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72300 Amp 3.2 มม. เหลก็ St 37 2 ชิ้น 130 X 40 X 10 มม.หวั เช่ือม ลวดเชื่อม วสั ดุ จานวน ขนาดช้ินงานเคร่ืองมือและอปุ กรณ์ ลาดบั ข้นั การทางาน1. เครื่องเช่ือมไฟฟ้า AC หรือ DC 1. ตดั ชิ้นงานใหไ้ ดต้ ามขนาด 150 X 40X 10 มม. 2 ชิ้น2. คอ้ นเหล็กหรือคอ้ นเคาะสแลก 2. ทาความสะอาดช้ินงาน3. คมี จบั ช้ินงานรอ้ น , หนา้ กากเชื่อม 3. ทาการเชื่อมยดึ (Tack) ช้ินงานท้งั สองในลกั ษณะเกย4. แปลงลวดทาความสะอาดแนวเช่ือม 4. เร่ิมตน้ อาร์กและเช่ือมจากทางซา้ ยมือจนกระทงั่ สุด5. ถุงมือหนงั , เส้ือหนงั แนวเชื่อมทางขวามือ6. ชิ้นงาน , ลวดเชื่อม 5. พลิกชิ้นงานข้นึ ทาการเช่ือมแนวทส่ี อง7. เสาและชุดจบั งานในการเชื่อมท่าต้งั 6. ทาความสะอาดแนวเช่ือมแลว้ ส่งตรวจเทคนิควธิ ีการปฏิบตั ิงาน1. การเชื่อมตอ่ เกยท่แี ขง็ แรงควรเชื่อมท้งั บนและล่าง2. เพอื่ ความแขง็ แรงควรใหช้ ิ้นงานซอ้ นเกยกนั ไม่ต่ากวา่ 5 เทา่ ของความหนา ดงั รูป3. ควรเช่ือมให้เตม็ ความหนาของงานมอบงาน : (ใหน้ กั ศกึ ษาปฏิบตั กิ ารเช่ือมตอ่ เกยท่าขนานนอน จานวน 2 แนว

ใบประเมนิ ผล ใบงานที่ 7 91 ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72ชื่อ / สกุล …………………………………………… วนั ที่ปฏิบตั งิ าน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ……………………………………………… ช่ืองาน การเชื่อมตอ่ เกยทา่ ขนานนอน / ตามใบงานท่ี 7 หน่วยที่ 3 ระดบั คะแนน รายการตรวจ 3 4 5 40 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนที่ได้1. กระแสไฟฟ้าทีใ่ ช้ สงั เกตไดจ้ ากแนวเชื่อม2. การหลอมละลายซึมลึก3. ความสม่าเสมอในการเดินเตมิ ลวดเชื่อม4. การส่ายลวดเชื่อม สงั เกตไดจ้ ากเกล็ดของแนวเชื่อม5. ความสมบรู ณ์ของแนวเช่ือม6. การเร่ิมตน้ และส้ินสุดแนวเช่ือม7. ไม่มี Undercut และ Overlap8. ความเรียบรอ้ ยสวยงามโดยรวม รวมบนั ทกึ พิเศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตกุ ารให้คะแนน :คะแนนที่ได้  คะแนนเตม็ (40) = ………………..……คะแนน X (100)  10 = …………………คะแนนทไ่ี ดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงชื่อ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ท่ี ……. /……………. /………………

ใบงานที่ 8 92ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้นช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72300 Amp 3.2 มม. เหลก็ St 37 2 ช้ิน 130 X 50 (30) X 10 มม.หวั เช่ือม ลวดเช่ือม วสั ดุ จานวน ขนาดชิ้นงานเครื่องมือและอปุ กรณ์ ลาดับข้นั การทางาน1. เคร่ืองเชื่อมไฟฟ้า AC หรือ DC 1. ตดั ชิ้นงานใหไ้ ดต้ ามขนาด 150 X 50X 10 มม. และ2. คอ้ นเหล็กหรือคอ้ นเคาะสแลก 130 X 30 X 10 มม. แลว้ ทาความสะอาดช้ินงาน3. คีมจบั ชิ้นงานรอ้ น , หนา้ กากเชื่อม4. แปลงลวดทาความสะอาดแนวเช่ือม 2. ทาการเชื่อมยดึ (Tack) ชิ้นงานท้งั สองชิ้นใหต้ ้งั ฉาก5. ถุงมือหนงั , เส้ือหนงั กนั และติดกนั6. ช้ินงาน , ลวดเชื่อม7. เสาและชุดจบั งานในการเชื่อมท่าต้งั 3.เริ่มตน้ อาร์กและเช่ือมจากดา้ นลา่ งข้ึนดา้ นบนจนสุด แนวแรก 4. ทาการเช่ือมแนวทส่ี องเหมือนเดิมจนเสร็จ 5. ทาความสะอาดแนวเชื่อมแลว้ ส่งตรวจเทคนิควธิ ีการปฏิบัติงาน1. ป้องกนั มิใหช้ ิ้นงานที่ต้งั อยเู่ อนตามแรงดึงของแนวเชื่อมควรทาการเชื่อมยดึ 4 จดุ โดยจุดท่ี 1 และจดุ ท่ี 2 ยดึ หวั ทา้ ยส่วนจุดท่ี 3 และ 4 เชื่อมยดึ สลบั ดา้ นโดยมีระยะห่างเท่ากนั2. การเชื่อมท่าต้งั น้าโลหะจะไหลยอ้ ยลงขา้ งล่าง ดงั น้นั ขณะส่ายลวดเชื่อมควรหยดุ ท่ีขอบแนวเชื่อมซา้ ยและขวาชวั่ ขณะหน่ึงมอบงาน : (ใหน้ กั ศกึ ษาปฏบิ ตั กิ ารเช่ือมตอ่ เกยท่าขนานนอน จานวน 2 แนว)

ใบประเมนิ ผล ใบงานท่ี 8 93 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ชื่อหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72ชื่อ / สกลุ …………………………………………… วนั ทป่ี ฏบิ ตั งิ าน ……….…./……….……../…………….ระดบั ช้นั ปวช ………….กลุ่ม ………………………. แผนกช่าง ………………………………………………ชื่องาน การเช่ือมตอ่ ตวั ทที ่าตงั เช่ือมข้นึ / ตามใบงานท่ี 8 หน่วยท่ี 3 ระดบั คะแนนรายการตรวจ 3 4 5 40 ปานกลาง ค่อนข้างดี ดี คะแนนที่ได้1. กระแสไฟฟ้าทใ่ี ช้ สงั เกตไดจ้ ากแนวเชื่อม2. การหลอมละลายซึมลึก3. ความสม่าเสมอในการเดินเตมิ ลวดเช่ือม4. การควบคุมการไหลยอ้ นของน้าโลหะสงั เกตจากแนวเช่ือม5. ความสมบูรณ์ของแนวเชื่อม6. การเร่ิมตน้ และสิ้นสุดแนวเช่ือม7. ไม่มี Undercut และ Overlap8. ความเรียบร้อยสวยงามโดยรวม รวมบันทึกพิเศษ ……………………………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………หมายเหตุการให้คะแนน :คะแนนที่ได้  คะแนนเตม็ (40) = ………………..……คะแนน X (100)  10 = …………………คะแนนทีไ่ ดใ้ นใบงานน้ีคอื …………………… คะแนน ( คะแนนรวมเตม็ 10 คะแนน ) ลงชื่อ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ท่ี ……. /……………. /………………

แบบประเมินผลการเรียน 94 ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72ตอนท่ี 1 : จงเลือกคาตอบทถ่ี ูกตอ้ งท่ีสุดเพยี งขอ้ เดียว1. ในการปฏบิ ตั ิงานเช่ือมไฟฟ้า สิ่งทีต่ อ้ งคานึงถึงเป็นอนั ดบั แรก คอืก. เครื่องมืออุปกรณ์ในการเช่ือม ข. วสั ดุงานท่ีใชเ้ ช่ือมค. การเตรียมชิ้นงานเชื่อม ง. ความปลอดภยั ในการเช่ือม2. การปฏิบตั ิงานเชื่อมไฟฟ้าในบริเวณทเ่ี ปี ยกช้ืน จะเกิดอนั ตรายในดา้ นใดก. ดา้ นแสง ข. ดา้ นเสียงค. ดา้ นกระแสไฟฟ้า ง. ดา้ นความรอ้ น3. การเช่ือมไฟฟ้าโลหะทม่ี ีควนั พษิ เช่น ทอ่ น้า ตะกว่ั ควรปฏิบตั ิอยา่ งไรก. ควรเชื่อมในหอ้ งเชื่อมทีป่ ิ ดมิดชิดไม่ใหค้ วนั พศิ ไปรบกวนผอู้ ยขู่ า้ งเคยี งข. เชื่อมในสถานทม่ี ีอากาศถ่ายเทไดด้ ีค. ควรใชก้ ระแสไฟเช่ือมต่า เพอ่ื ใหเ้ กิดควนั นอ้ ยง. ไม่ควรเช่ือม ควรพจิ ารณาหาวิธีอื่นแทนการเช่ือม4. รังสีที่เกิดจากการอาร์ก เป็นรังสีชนิดใดก. รังสีแกมมา ข. รังสีเอกซ์ค. รงั สีอลั ทราไวโอเลต ง. อลั ทราโซนิก5. ในการเช่ือมไฟฟ้า สามารถมองดกู ารหลอมละลายไดจ้ ากก. ชาเลืองมองดูดว้ ยตาเปล่าข. ซ้ือแวน่ ตากนั แดดมาใส่ดูไดช้ ดั เจนกวา่ค. ใชแ้ วน่ ตาเช่ือมแกส๊ แทนได้ ใหแ้ สงสวา่ งดีง. ควรใชแ้ วน่ ตาหรือหนา้ กากท่กี าหนดความเขม้ ไวโ้ ดยเฉพาะ6. เราสามารถมองการเช่ือมดว้ ยตามเปล่าไดใ้ นระยะก่ีฟตุก. 20 ฟตุ ข. 30 ฟุตค. 40 ฟุต ข้ึนไป ง. 50 ฟุต ข้นึ ไป

แบบประเมนิ ผลการเรียน 95 ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า หน่วยท่ี 3 จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72เคร่ืองเชื่อมแบ่งเป็นประเภทใหญ่ ๆ ไดด้ งั น้ีก. เครื่องเช่ือมแบบทรานส์ฟอร์เมอร์ และแบบเรียงกระแสข. เคร่ืองเช่ือมแบบเจนเนอเรเตอร์ และแบบทรานสฟ์ อร์เมอร์ค. เคร่ืองเช่ือมแบบมอเตอร์เจนเนอเรเตอร์ และแบบเคร่ืองยนตข์ บั เคล่ือนง. เครื่องเช่ือมชนิดกระแสสลบั และชนิดกระแสตรง8. เครื่องเชื่อมกระแสตรง ( DC ) แบบ DCEN และแบบ DCEP แบบใดสามารถหลอมละลายลึกได้มากกวา่ก. DCEN ( Direct Current Electrode Negative ) หลอมละลายลึกไดด้ ีกวา่ข. DCEP ( Direct Current Electrode Positive ) หลอมละลายลึกไดด้ ีกวา่ค. หลอมละลายลกึ ไดด้ ีท้งั สองแบบง. ข้นึ อยกู่ บั ความตอ้ งการของผใู้ ชแ้ ละลกั ษณะงาน9. เคร่ืองเชื่อมกระแสตรง ( DC ) แบบ DCEN และแบบ DCEP แบบใดเช่ือมไดเ้ ร็วกวา่ก. แบบ DCEN เน่ืองจากความร้อนท่ีช้ินงานมากกวา่ข. แบบ DCEP เนื่องจากความรอ้ นท่ลี วดเช่ือมมีมากกวา่ หลอมละลายเร็ว สามารถเดินไดเ้ ร็วค. ข้นึ อยกู่ บั ความตอ้ งการของผเู้ ช่ือมในการเดินเร็วหรือชา้ง. ข้ึนอยกู่ บั ขนาดของเครื่องเชื่อม10. สายเช่ือมไฟฟ้า ( Cable ) ส่วนมากทาจากโลหะชนิดใดก. อะลูมิเนียม ข. ทองแดงค. ทองเหลือง ง. ลวดสลิง11. การเชื่อมไฟฟ้าในโรงงานบนพ้นื หรือทาการเช่ือมระยะส้นั ๆ ควรใชห้ นา้ กากเช่ือมแบบใดก. แบบมือถือ ข. แบบสวมศรีษะค. ใชแ้ วน่ ตาเชื่อมแก๊สแทนได้ ง. เช่ือมไมม่ ากสามารถชาเรืองดูได้12. รังสีท่ีเกิดจากการเชื่อม มีผลอยา่ งไรกบั ตาก. ตาลาย ข. ทาใหต้ าบอดค. ทาใหส้ ายตาส้นั ง. ทาใหเ้ กิดความระคายเคอื ง

96 แบบประเมินผลการเรียน หน่วยที่ 3 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 7213. กระจกใสดา้ นนอกมีประโยชนอ์ ยา่ งไรก. ป้องกนั แสง ข. ป้องกนั รังสีอลั ทราไวโอเลตค. ช่วยป้องกนั เม็ดโลหะรอ้ นกระเดน็ ไปถูกกระจกกรองแสงทอ่ี ยดู่ า้ นใน ซ่ึงมีราคาแพงง. ถูกทกุ ขอ้14. ถุงมือที่ใชใ้ นงานเชื่อม ควรทามาจากวสั ดุอะไรก. หนงั แท้ ข. หนงั เทียมค. พลาสตกิ ง. ยางพารา15. คมี จบั สายดิน ควรทามาจากโลหะอะไรก. เหล็ก ข. ทองเหลืองค. ทองแดง ง. อะลูมิเนียม16. คีมจบั สายดินชิ้นงานไม่แน่น จะมีผลอยา่ งไรก. ไม่เกิดการอาร์ก ข. กระแสต่าค. เกิดการอาร์กทส่ี ายดินแทน ง. ถูกท้งั ขอ้ ข. และ ค.17. หวั จบั ลวดเชื่อม ควรมีคุณสมบตั ิใดก. เป็นส่ือนาไฟฟ้าท่ีดี ข. จบั ลวดเชื่อมไดห้ ลายขนาดค. ความส้ินเปลืองของกระแสไฟ ง. ถูกทุกขอ้18. ขอ้ ใด ไม่ควร นามาพจิ ารณาในการเลือกซ้ือเคร่ืองเช่ือมมากเกินไปก. ประสิทธิภาพของเครื่องเช่ือม ข. อายกุ ารใชง้ านค. ความสิ้นเปลือง ง. ราคาถูก19. ขอ้ ใด ไม่ใช่ เคร่ืองเช่ือมกระแสตรงก. เคร่ืองเช่ือมแบบแรียงกระแส ข. เครื่องเช่ือมมอเตอร์เจนเนอเรเตอร์ค. เคร่ืองเชื่อมแบบหมอ้ แปลงไฟฟ้า ง. เคร่ืองเชื่อมชนิดกาเนิดไฟฟ้าดว้ ยเคร่ืองยนต์

97 แบบประเมนิ ผลการเรียน หน่วยท่ี 3 ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 7220. เคร่ืองเรียงกระแส ( Rectifier ) ทาหนา้ ท่อี ะไรก. แปลงกระแสไฟตรงใหเ้ ป็นกระแสสลบัข. เพมิ่ กระแสไฟใหส้ ูงข้ึนค. แปลงกระแสสลบั ใหป้ ็นกระแสตรงง. แปลงข้วั บวกใหเ้ ป็นข้วั ลบ21. การเชื่อมในทส่ี ูง เช่น โครงหลงั คาโรงงาน ควรนาหนา้ กากเช่ือมชนิดใดก. แบบมือถือ ข. แบบสวมศรีษะค. เป็ นแวน่ ตา ง. ไม่ควรใช้ เพราะตอ้ งใชม้ ือในการเกาะยดึ22. ทางานเช่ือมนอกสถานที่ท่ี ไม่มี กระแสไฟฟ้าใช้ ควรใชเ้ ครื่องเชื่อมชนิดใดก. เคร่ืองกระแสสลบั ข. เคร่ืองเชื่อมแบบเรียงกระแสค. เคร่ืองเช่ือมแบบกาเนิดไฟฟ้าดว้ ยเครื่องยนต์ง. ผดิ ทกุ ขอ้23. ขอ้ ใด ไม่ใช่ ทาหนา้ ทีข่ องฟลกั ซ์ ( Flux )ก. ปกคลุมแนวเช่ือมไม่ใหเ้ ยน็ ตวั เร็วเกินไปข. ช่วยทาใหก้ ารอาร์กงา่ ยข้นึค. เมื่อหลอมละลายเกิดเป็นควนั ป้องกนั ออกซิเจนเขา้ รวมตวั กบั โลหะหลอมละลายง. ช่วยให้เกิดการออกไซดใ์ นเหลก็24. ขอ้ ใด ไม่ใช่ องคป์ ระกอบในการเชื่อมใหไ้ ดแ้ นวเชื่อมที่ดีก. ลวดเชื่อมถูกตอ้ ง ข. ระยะอาร์กถูกตอ้ งค. กระแสไฟถูกตอ้ ง ง. อุปกรณ์ถกู ตอ้ ง25. ระยะอาร์กสูงเกินไปจะเกิดผลอยา่ งไรก. แนวเชื่อมใหญ่กวา่ ปกติ ข. เกิดเมด็ โลหะข้ึนจานวนมากบนผวิ หนา้ งานค. หลอมละลายลึกดีกวา่ ง. โอกาสลวดเชื่อมติดกบั ช้ินงานมนี อ้ ย26. การเคาะสแลก ควรกระทาเมื่อใดก. เมื่อเช่ือมเสร็จควรรีบเคาะทนั ที ข. ปล่อยใหเ้ ยน็ ตวั ลงเป็ นสีดาก่อนจงึ เคาะค. เช่ือมไปเคาะไป จนกระทงั่ ส้ินสุดแนวเชื่อม ง. ถูกทกุ ขอ้

98แบบประเมนิ ผลการเรียน หน่วยที่ 3ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานเชื่อมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 7227. แนวเช่ือมก่อนส้ินสุดการเช่ือม จะมีการยบุ ตวั มากกวา่ แนวเช่ือมเริ่มตน้ เพราะเหตใุ ด ก. เพราะเดินป้อนลวดเชื่อมเร็วและมากเกินไป ข. เพราะตอนทา้ ย ๆ ลวดเชื่อมมีความร้อนสูง ค. เพราะความรอ้ นทชี่ ้ินงานไดส้ ะสมไวม้ าก ง. เดินลวดเช่ือมชา้ เกินไป28. แนวเชื่อมทตี่ อ้ งการความกวา้ งของแนวสม่าเสมอตลอด ตอ้ งควบคมุ จดุ ใด ก. รักษาความเร็วในการเดินและเตมิ ลวดใหส้ ม่าเสมอ ข. ควบคุมระยะอาร์กใหเ้ ทีย่ งตรงตลอดการเชื่อม ค. ควบคุมบ่อหลอมละลายใหค้ งที่ ง. ควบคุมงานและมุมเดินใหถ้ ูกตอ้ ง29. ความช้ืนทาใหเ้ กิดจุดบกพร่องในงานเชื่อม คือ ก. เกิดสแลกฝังใน ( Slag Inclusion ) ข. เกิดรอยเวา้ แหวง่ ทข่ี อบของแนวเช่ือม ( Undercut ) ค. เกิดเน้ือเกยบนชิ้นงานโดยไม่หลอมละลายรวมกนั ( Overlap ) ง. เกิดรูพรุนหรือโพรงอากาศในแนวเช่ือม30. ในการเช่ือมท่าต้งั ขณะทสี่ ่ายลวดเช่ือมน้นั ควรหยดุ ทข่ี อบแนวเช่ือมท้งั ซา้ ยและขวาชว่ั ขณะหน่ึงเพอื่ อะไร ก. เพอ่ื เป็นการกระจายความรอ้ นไม่ใหร้ อ้ นจุดใดจุดหน่ึงมากเกินไป ข. เพอ่ื ใหแ้ นวเชื่อมส่วนอ่ืนเยน็ ตวั ขณะที่หยดุ อยทู่ ี่บริเวณขอบแนวเช่ือมดา้ นขวาช้วั ขณะหน่ึง ค. เพอ่ื ป้องกนั การไหลยอ้ ยของน้าโลหะมากเกินไป ง. ถูกทกุ ขอ้

เฉลยแบบประเมนิ ผลการเรียน 99 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น หน่วยที่ 3 จานวนช่ัวโมง 4 ชื่อหน่วย งานเช่ือมไฟฟ้า ช่ัวโมงรวม 721. ง 16. ก2. ค 17. ง3. ข 18. ค4. ค 19. ง5. ง 20. ค6. ค 21. ข7. ง 22. ค8. ก 23. ง9. ข 24. ง10. ข 25. ข11. ก 26. ข12. ข 27. ค13. ค 28. ค14. ก 29. ง15. ค 30. ง