ใบความรู้หน่วยที่ 1

ใบความรู้ 300ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น หน่วยท่ี 7ชื่อหน่วย งานบดั กรีอ่อน จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 รูปท่ี 7.3 แสดงทอร์ช และหัวแร้งไฟฟ้าซ่ึงให้ความร้อนโดยตรง 2. การใหค้ วามร้อนทางออ้ ม เป็นการมใหค้ วามร้อนจากแหล่งกาเนิดความร้อน ไปยงั ช้ินงานโดยส่งผา่ นทางวสั ดุตวั นาความรอ้ นทดี่ ี หรือการบดั กรีโดยหัวแรง้ ทีไ่ ม่เกิดความรอ้ นตวั เอง เป็ นหัวแรง้ แบบธรรมดาที่มีใชก้ นั มาต้งั แต่โบราณ การบดั กรีโดยการส่งผา่ นความรอ้ นน้ี ตอ้ งกระทาอยา่ งรวดเร็ว เพราะความร้อนจะลดลงเร่ือย ๆ ความร้อนจะถูกเก็บอยทู่ ีห่ วั แร้งทองแดง ซ่ึงหวั แรง้ ทองแดงจะเกบ็ อยใู่ นช่วงระยะเวลาหน่ึงเทา่ น้นั ดงั น้นั ขนาดความโตของหวั แร้งจึงข้นึ อยกู่ บั ระยะเวลาท่ีจาเป็ นตอ้ งใชใ้ นการบดั กรี และขนาดของตาแหน่งท่จี ะบดั กรี หวั แรง้ ชนิดน้ีมีท้งั หวั แรง้ เหล็ก (Soldering Iron) และหวั แร้งทองแดง (Soldering copper) และออกแบบตามลกั ษณะการใชง้ าน 2 ลกั ษณะ ดงั น้ี 1) ลกั ษณะดา้ มคอ้ น คอื ดา้ มจะทามุมฉากกบั หวั แรง้ ใชส้ าหรับบดั กรีงานในแนวตรง บดั กรีกน้กระป๋ องภายนอก และงานทวั่ ๆ ไป ดงั แสดงในรูปที่ 7.4 2) ลกั ษณะดา้ มตรง คอื ดา้ มและหวั จะอยใู่ นแนวเดียวกนั ซ่ึงมีท้งั แบบปลายแหลม (PointedCopper) ซ่ึงใชส้ าหรับบดั กรีเป็ นจุดหรือสาหรับบดั กรีเน้ือท่ีเลก็ ๆ และแบบปลายแบน (Flat Copper) เหมาะสาหรบั กน้ กระป๋ องภายใน (Bottom Copper) และบดั กรีแนวตรงพ้นื ท่รี าบทว่ั ๆ ไป ดงั แสดงในรูปที่ 7.5

ใบความรู้ 301ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น หน่วยที่ 7ช่ือหน่วย งานบัดกรีอ่อน จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72รูปท่ี 7.4 แสดงลกั ษณะของหัวแร้งด้ามค้อน รูปที่ 7.5 แสดงลักษณะของหัวแร้งด้ามตรงชนิดปลายแหลม (Pointed Copper) และชนิดปลายแบน (Flat Copper) หวั ทองแดง (Copper) ทห่ี นกั 0.23 kg (0.5 lb)เป็ นหวั แร้งที่เหมาะสาหรับงานเบา ส่วนหวั แรง้ทองแดงท่ีหนกั 1.80 kg (4 lbs) ถึง 2.26 kg (5 lbs) สามารถใชก้ บั งานหนกั ไดด้ ี หัวแรง้ ทองแดงและหวั แร้งเหลก็ ทีไ่ ม่สามารถกาเนิดความรอ้ นตวั เอง ตอ้ งใชแ้ หล่งกาเนิดความรอ้ นจากทอ่ี ่ืน เช่น เตาเผา (Melting Furnace) และเตาแก๊ส (Gasoline blowtorch) ดงั แสดงในรูปท่ี 7.6รูปท่ี 7.6 แสดงลกั ษณะของเตาเผาหัวแร้งแบบต่าง ๆ

302 ใบความรู้ หน่วยท่ี 7ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4ช่ือหน่วย งานบัดกรีอ่อน ช่ัวโมงรวม 72 การตะไบหัวแร้ง และทาความสะอาดหัวแร้ง หวั แร้งบดั กรีเมื่อใชไ้ ปไดใ้ นระยะเวลาหน่ึง จะเกิดการกดั กร่อนและชารุด หวั แรง้ ท่ีทูเ่ กินไปหรือมีรูปร่างไม่เหมาะสม จะทาใหแ้ นวบดั กรีมีขนาดใหญ่ และรอยบดั กรีสกปรก ดงั น้นั ตอ้ งหมน่ั ดูแลทาความสะอาดและตกแต่งใหห้ วั แร้งอยใู่ นสภาพท่ีสมบรู ณ์ โดยใชอ้ ุปกรณ์ทาความสะอาด ดงั แสดงในรูปที่ 7.7 รูปท่ี 7.7 แสดงลักษณะของเคร่ืองมือทาความสะอาดและใช้แต่งหัวแร้ง วธิ ีการแต่งหัวแรง้ ดว้ ยตะไบ 1. จบั หวั แร้งดว้ ยปากกา ใชต้ ะไบขนาด 12 นิ้ว แตง่ หวั แร้งจนกระทง่ั รอยกดั กร่อนหายไปและผวิดา้ นขา้ งของทองแดงเรียบเกล้ียงมีมุมเท่ากนั ท้งั สองดา้ น ดงั แสดงในรูปที่ 7.8 รูปที่ 7.8 แสดงการแต่งหัวแร้งด้วยตะไบ

303 ใบความรู้ หน่วยที่ 7ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ชื่อหน่วย งานบดั กรีอ่อน ชั่วโมงรวม 72 2. หัวแรง้ ออกจากปากกา จบั ดา้ มหวั แรง้ ดว้ ยมือซา้ ย ใชต้ ะไบลบคมท้งั 4 ดา้ น ดงั แสดงในรูปที่ 7.9 รูปที่ 7.9 แสดงการลบคมหัวแร้งบดั กรีด้วยตะไบ การฉาบหวั แร้งดว้ ยตะกว่ั หลงั จากตกแตง่ หวั แร้งดว้ ยตะไบ นาไปเผาใหร้ ้อนในเตา จนกระทงั่ มีความร้อนเพยี งพอทจ่ี ะหลอมละลายตะกวั่ บดั กรีได้ จากน้นั จึงนาไปทาความสะอาดดว้ ยการถูลงบนแทง่แอมโมเนีย ขณะทาการถูบนแท่งแอมโมเนียน้นั ให้ใชห้ ัวแรง้ ละลายตะกว่ั บดั กรีลงไปบนแทง่ แอมโมเนียน้นัเล็กนอ้ ย จากน้นั จงึ เอียงหวั แรง้ ไปมา เพอื่ ใหต้ ะกว่ั ฉาบติดบริเวณผวิ ของหวั แร้งท้งั 4 ดา้ น ดงั แสดงในรูปท่ี 7.10รูปท่ี 7.10 แสดงการฉาบหัวแร้งด้วยตะกัว่ บดั กรีบนแท่งแอมโมเนีย

304 ใบความรู้ หน่วยที่ 7ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานบดั กรีอ่อน ช่ัวโมงรวม 72 เม่ือเสร็จข้นั ตอนน้ีแลว้ ก็เป็ นอนั วา่ หวั แรง้ บดั กรี พร้อมทีจ่ ะนาไปใชใ้ นการบดั กรีได้ ซ่ึงในการบดั กรีไม่ควรใหร้ ้อนแดงจดั เพราะจะทาใหต้ ะกว่ั ที่ฉาบไวไ้ หม้ และเกิดออกไซดท์ ่หี วั ทองแดงจนกระทางหลุดหายไป จาเป็นตอ้ งฉาบตะกว่ั ใหม่อีก ช่องวา่ งระหวา่ งรอยต่อทเ่ี หมาะสม ช่องวา่ งระหวา่ งรอยตอ่ มีผลตอ่ ความแขง็ แรงของรอยบดั กรี ถา้ ชิ้นงานแนบสนิทมากเกินไป ทาใหโ้ ลหะบดั กรีเกาะผวิ โลหะไดน้ อ้ ย แต่ถา้ ช่องว่างระหวา่ งช้ินงานมากเกินไป จะทาใหค้ วามแขง็ แรงลดลงช่องวา่ งระหวา่ งรอยตอ่ ท่เี หมาะสม จะอยรู่ ะหวา่ ง 0.06-0.8 มม. ดงั แสดงในรูปท่ี 7.11 (ก) ช่องวา่ งระหวา่ งชิ้นงานกวา้ งมากเกินไป ไม่เกิดแรงดึงดูดโลหะบดั กรีไม่ซึมลึกเขา้ ไปภายใน (ข) ช่องวา่ งระหวา่ งชิ้นงานเหมาะสม เกิดแรงดึงดูด โลหะบดั กรเขา้ ไปตามทิศทางของแรงดึงดูด (ค) โลหะบดั กรีถูกดูดซึมเขา้ ไปภายใน ทาใหแ้ นบบดั กรีแขง็ แรง รูปที่ 7.11 แสดงการเว้นช่องว่างระหว่างรอยต่อซึ่งมีผลต่อการซึมแล่นของโลหะบดั กรี การอุ่นช้ินงาน (Preheating) ก่อนทาการบดั กรี ควรจะตอ้ งอุ่นชิ้นงานเสียก่อน เพอื่ ใหช้ ้ินงานมีความพรอ้ มทีจ่ ะถูกบดั กรี และเพอ่ื ช่วยลดการสูญเสียความรอ้ น อนั เน่ืองมาจากชิ้นงานดึงความร้อนไป ขณะทาการบดั กรีจริง ดงั แสดงในรูปที่ 7.12

ใบความรู้ 305ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น หน่วยท่ี 7ชื่อหน่วย งานบัดกรีอ่อน จานวนชั่วโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 รูปท่ี 7.12 แสดงการอุ่นชิ้นงานก่อนทาการบดั กรี การนาตะกวั่ เขา้ มาบดั กรี สามารถกระทาได้ 2 วธิ ี คือ 1. การนาไปดว้ ยหวั แรง้ บดั กรี การนาตะกวั่ บดั กรีไปดว้ ยวธิ ีน้ี สามารถตะกวั่ ไปไดป้ ริมาณนอ้ ยเหมาะสาหรับโลหะแผน่ บาง 2. การใชห้ วั แรง้ บดั กรีละลายตะกว่ั บดั กรีบนรอยตอ่ ซ่ึงทาใหม้ ีการเตมิ ตะกว่ั บดั กรีอยา่ งตอ่ เน่ืองเหมาะสาหรับโลหะแผน่ หนาซ่ึงตอ้ งการปริมาณตะกว่ั บดั กรีจานวนมาก ดงั แสดงในรูปท่ี 7.13 รูปท่ี 7.13 แสดงการเตมิ ตะกวั่ บดั กรีในการบดั กรีโลหะแผ่นหนา 7.4 ข้นั ตอนการบัดกรีอ่อน (Step of Soft Soldering) 1. เลือกตะกว่ั บดั กรีใหเ้ หมาะสมกบั ชนิดของชิ้นงาน 2. ทาความสะอาดช้ินงาน เช่น สนิม สิ่งสกปรก และคราบไขมนั ตา่ ง ๆ ใหห้ มดส้ิน 3. เลือกปฏบิ ตั กิ ารบนโตะ๊ งานทไ่ี ม่เป็ นตวั นาความร้อน 4. ทาน้าประสานลงบนรอยตอ่ ของชิ้นงานดว้ ยแปรงหรือผา้ ท่ีมีการดูดซบั น้าประสานไดด้ ี ดงัแสดงในรูปที่ 7.1

ใบความรู้ 306ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น หน่วยท่ี 7ช่ือหน่วย งานบดั กรีอ่อน จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 รูปที่ 7.14 แสดงการทาน้าประสานลงบนรอยต่อด้วยแปรง 5. เผาหวั แรง้ บดั กรีใหม้ ีอุณหภมู ิทเี่ หมาะสม มีความร้อนเพยี งพอท่จี ะละลายตะกว่ั บดั กรีได้ ไม่ควรปล่อยใหห้ ัวแรง้ รอ้ นมากเกินไป (Over Heat) เพราะจะทาใหต้ ะกว่ั บดั กรีที่ฉาบอยบู่ ริเวณผวิ ของหวั แร้งทองแดงถูกทาลายไป เม่ือเกิดเหตุการณ์เช่นน้ี ตอ้ งนาหวั แร้งไปทาการฉาบตะกวั่ ใหม่อีกคร้งั หน่ึง 6. นาหวั แร้งทเี่ ผาได้ ไปแตะตะกวั่ บดั กรี ตะกวั่ จะละลายและตดิ หวั แร้งข้ึนมา ดงั แสดงในรูป 7.15รูปท่ี 7.15 แสดงการใช้หัวแร้งเข้าแตะตะกั่วบนแท่งแอมโมเนีย

307 ใบความรู้ หน่วยท่ี 7ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานบดั กรีอ่อน ช่ัวโมงรวม 72 7. ทาการแตม้ ตะกวั่ บนตะเขบ็ ของงานเสียก่อน เพอ่ื ใหต้ ะเขบ็ ถูกยดึ (Tack) ไวก้ ่อนที่จะทาการบดั กรีแนวยาว ดงั แสดงในรูปที่ 7.16 รูปที่ 7.16 แสดงการบัดกรียดึ ตะเขบ็ ชิ้นงานก่อนทจี่ ะทาการบัดกรีแนวยาว 8. เริ่มตน้ บดั กรีทีข่ อบดา้ นหน่ึงของตะเขบ็ ก่อนท่ีจะลากหวั แรง้ ไปตามแนวตะเขบ็ อยา่ งชา้ ๆ ควรหยดุ ในระยะเริ่มตน้ ชวั่ ขณะหน่ึง เพอื่ เป็นการอุ่นชิ้นงาน และช่วยใหต้ ะกวั่ ซึมแล่นเขา้ ไปภายในตะเขบ็จากน้นั จึงลากหวั แรง้ ในลกั ษณะเดิม เคล่ือนไปตามแนวบดั กรีอยา่ งชา้ ๆ ไม่ควรยกหวั แร้งข้ึนจากแนวบดั กรีถา้ไม่จาเป็ น นอกจากแนวบดั กรีทยี่ าวมากตะกว่ั ทต่ี ิดหวั แรง้ มาอาจไม่เพยี งพอ จาเป็ นตอ้ งยกหวั แร้งออกจากแนวบดั กรี เพอื่ ไปแตะตะกวั่ มาบดั กรีต่อ ดงั แสดงในรูปที่ 7.17 รูปที่ 7.17 แสดงการบัดกรีตะเข็บในแนวราบ 9. หลงั จากทาการบดั กรีเสร็จแลว้ ควรทาความสะอาดชิ้นงานบดั กรีดว้ ยน้า เนื่องจากน้าประสานโดยเฉาะกรดไฮโดรคลอริกและสงั กะสีคลอไรด์ ซ่ึงมีสภาพเป็ นกรดทาใหเ้ กิดภาวะการกดั กร่อน

308 แบบประเมินผลการเรียนรู้ หน่วยท่ี 7 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนชั่วโมง 4 ช่ือหน่วย งานบัดกรีอ่อน ชั่วโมงรวม 72คาชี้แจง จงเลือกคาตอบทถ่ี ูกต้องท่ีสุด1. โลหะบดั กรี (Solder) ในการบดั กรีแผน่ เหล็กอาบสงั กะสี ควรใชโ้ ลหะผสมชนิดใดก. ดีบุก-แอนติโมนี ข. แคดเมียม-เงินค. ดีบกุ -ตะกวั่ ง. แคดเมียม-สงั กะสี2. โลหะบดั กรี (Solder) สาหรบั บดั กรีแผน่ อะลูมิเนียม และอะลูมิเนียมผสม ควรใชโ้ ลหะผสมชนิดใดก. ดีบกุ -แอนตโิ มนี ข. แคดเมียม-เงนิค. ดีบกุ -ตะกว่ั ง. แคดเมียม-สงั กะสี3. โลหะบดั กรี (Solder) ท่ีมีส่วนผสมระหวา่ งดีบกุ กบั ตะกว่ั ซ่ึงมีอุณหภูมิต่าสุด และไม่มีภาวะพลาสตกิ จะมีส่วนผสมของโลหะท้งั สองอยา่ งละก่ีเปอร์เซ็นต์ก. ดีบกุ 50%- ตะกว่ั 50% ข. ดีบกุ 60% - ตะกวั่ 40%ค. ดีบกุ 30% - ตะกว่ั 38.1% ง. ดีบุก 65% - ตะกวั่ 35%4. ส่วนผสมของดีบุกกบั ตะกว่ั ที่มีภาวะพลาสติกยาวทีส่ ุด หรือส่วนตา่ งระหวา่ งอุณหภมู ิหลอมเหลวกบัอุณหภมู ิของแขง็ มากท่ีสุด คือส่วนผสมเท่าใดก. ดีบกุ 15% - ตะกว่ั 85% ข. ดีบกุ 19.5% - ตะกว่ั 80.5%ค. ดีบุก 30% - ตะกว่ั 70% ง. ดีบกุ 25% - ตะกวั่ 75%5. โลหะบดั กรี (Solder) ทม่ี ีส่วนผสมระหวา่ งดีบุกบั ตะกว่ั เท่าใดท่ีมีราคาแพงท่สี ุดก. ดีบกุ 70% - ตะกว่ั 30% ข. ดีบุก 60% - ตะกว่ั 40%ค. ดีบกุ 50% - ตะกวั่ 50% ง. ดีบุก 40% - ตะกว่ั 60%6. ตะกว่ั บดั กรีทมี่ ีส่วนผสม 40/60 หมายถึงก. ตะกว่ั 40% - ดีบุก 60% ข. ดีบุก 40% - ตะกวั่ 60%ค. โลหะบดั กรีทีม่ ีดีบกุ 40 ใน 60 ส่วน ง. โลหะบดั กรีท่มี ีตะกว่ั 40 ใน 60 ส่วน7. คุณสมบตั ทิ มี่ ีของโลหะบดั กรีระหวา่ งดีบุก – แอนติโมนี คอื ขอ้ ใดก. มีความเคน้ แรงดึงสูง ข. ใชใ้ นการบดั กรีภาชนะใส่อาหารไดด้ ีค. ใชบ้ ดั กรีเหล็กกลา้ ละมุนไดด้ ี ง. ถูกทุกขอ้

309 แบบประเมนิ ผลการเรียนรู้ หน่วยท่ี 7 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานบัดกรีอ่อน ช่ัวโมงรวม 728. ฟลกั ซ์เป็นตวั ช่วยในการประสานโลหะบดั กรีกบั ชิ้นงาน มีหนา้ ทีอ่ ยา่ งไรก. ป้องกนั และขจดั ออกไซดบ์ นผวิ ชิ้นงานจากการบดั กรีข. เป็นของเหลวทไ่ี หลซึมไดด้ ีค. ช่วยให้เกิดปฏิกิริยาการดึงดูดโลหะบดั กรีเขา้ ไปภายในช่องวา่ งระหวา่ งช้ินงานง. ถูกทกุ ขอ้9. ฟลกั ซ์ทน่ี ิยมใชก้ นั มากในการบดั กรีแผน่ เหล็กอาบสงั กะสี คอื ฟลกั ซช์ นิดใดก. กรดซลั ฟรู ิก ข. กรดไฮโดรคลอริกค. กรดไนตริก ง. กรดมด10. ในการบดั กรีอ่อนในงานโลหะแผน่ นิยมใชฟ้ ลกั ซใ์ นสภาวะใดก. ฟลกั ซเ์ หลว ข. ฟลกั ซ์ผงค. ฟลกั ซ์กอ้ น ง. ฟลกั ซ์ในแกนลวด11. หลงั จากเผาหัวแร้งจนกระทง่ั ร้อนดีแลว้ ก่อนท่จี ะแตะตะกว่ั บดั กรี ควรทาความสะอาดหวั แรง้ เสียก่อนโดยการจุ่มหัวแรง้ ลงในอะไรก. กรดเหลือ (ไฮโดรคลอริก) ข. เกลือแอมโมเนียผสมน้าค. ยางสนผสมน้า ง. ถูกทุกขอ้12. เราสามารถเตรียมสงั กะสีคลอไรดไ์ ดอ้ ยา่ งไรก. นาเศษสังกะสีใส่ลงในกรดเกลือข. นาเศษสงั กะสีใส่ลงในเกลือแอมโมเนียค. นาเศษสงั กะสีใส่ลงในกรดซลั ฟูริกง. นาเศษสงั กะสีใส่ลงในกรดไนตริก13. หวั แร้งชนิดใดที่ไม่เกิดความรอ้ นดว้ ยตวั เองก. หวั แร้งไฟฟ้าชนิดดา้ มปื นข. หัวแรง้ เบนซินค. หวั แร้งแกส๊ โพรเพนง. หวั แร้งทองแดง

310 แบบประเมนิ ผลการเรียนรู้ หน่วยที่ 7 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4 ช่ือหน่วย งานบัดกรีอ่อน ช่ัวโมงรวม 7214. หวั แร้งชนิดมีแหล่งกาเนินความร้อนดว้ ยตนเอง ดีกวา่ หวั แร้งทองแดงอยา่ งไรก. สามารถเลือกขนาดไดห้ ลายขนาดข. สามารถเลือกวธิ ีการใหค้ วามรอ้ นไดห้ ลายแบบค. ใหค้ วามร้อนท่ีสม่าเสมอในขณะบดั กรีง. ใหค้ วามรอ้ นทเี่ ร็วกวา่ หวั แร้งทองแดง15. ทกุ คร้ังทีม่ ีการตะไบแต่งหวั แร้งก่อนนามาบดั กรี ตอ้ งผา่ นข้นั ตอนใดก่อนก. ลา้ งน้าดว้ ยผงซกั ฟอก ข. ทาความสะอาดหวั แร้งดว้ ยเกลือแอมโมเนียค. ตอ้ งฉาบหวั แรง้ ดว้ ยตะกวั่ บดั กรี ง. ขดั ดว้ ยแปรงลวด16. ชิ้นงานท้งั สองช้ินไม่ควรแนบสนิทมากเกินไป ควรเวน้ ใหม้ ีช่องวา่ งประมาณเท่าใด เพอื่ ใหเ้ กิดปฏิกิริยาการดึงดูดโลหะบดั กรีใหแ้ ทรกซึมไดด้ ีก. 0.01-0.05 มม. ข. 0.06-0.6 มม.ค. 0.6-1 มม. ง. 1.0-1.6 มม.17. ในการบดั กรีควรมีทศิ ทางการเคลื่อนหวั แร้งในทศิ ทางใดก. ดนั หวั แรง้ ออกจากตวั ข. ดึงหวั แร้งเขา้ หาตวัค. ดนั หวั แร้งออกดา้ นขา้ ง ง. ดึงหวั แร้งออกทางดา้ นขา้ ง18. ในการเร้ิมตน้ บดั กรี ขณะท่วี างหวั แร้งลงบนรอยต่อคร้งั แรก ควรหยดุ หัวแร้งไวช้ ว่ั ขณะหน่ึงก่อนทีจ่ ะเคล่ือนหวั แรง้ ชา้ ๆ ไปตามแนวตะเขบ็ เพือ่ อะไรก. เพอื่ อุ่นช้ินงานใหร้ อ้ น ข. เพอ่ื ใหต้ ะกวั่ ซึมแล่นไดด้ ีค. เพอ่ื ใหน้ ้ากรดทีท่ าเดือด ง. ถูกทุกขอ้19. ฟลกั ซ์ท่มี ีสภาพเป็นกรด เมื่อบดั กรีเสร็จแลว้ ควรทาอยา่ งไรก. ลา้ งน้าใหส้ ะอาด ข. ปล่อยทง้ิ ไวใ้ หแ้ หง้ค. ใชผ้ า้ เชด็ ใหส้ ะอาด ง. ถูกท้งั ขอ้ ก. และ ค.20. บางคร้ังบดั กรีแลว้ ไม่อาจทาความสะอาดได้ ดงั น้นั ควรใชฟ้ ลกั ซท์ ่ไี ม่มีสภาพเป็ นกรด เช่นก. สังกะสีคลอไรด์ ข. กรดไฮโดรคลอริกค. กรดเกลือ ง. ยางสน

เฉลยแบบประเมินผลการเรียนรู้ 311 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น หน่วยที่ 7 ช่ือหน่วย งานบดั กรีอ่อน จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 11. ขเฉลยแบบฝึ กหัด 12. ก 1. ค 13. ง 2. ง 14. ค 3. ค 15. ค 4. ค 16. ข 5. ข 17. ข 6. ข 18. ก 7. ค 19. ก 8. ง 20. ง 9. ข 10. ก

การประเมนิ ผล 312 ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ช่ือหน่วย งานบดั กรีอ่อน หน่วยที่ 7 จานวนชั่วโมง 4ก่อนเรียน ช่ัวโมงรวม 72 1. จากคะแนนการทาแบบทดสอบก่อนเรียน 2. จากการสงั เกตความสนใจของนกั ศกึ ษา 3. จากการตอบคาถามของนกั ศึกษาขณะเรียน 1. จากการจดบนั ทกึ ลงในสมุด 2. จากการตอบคาถามของนกั ศกึ ษา 3. จากการสงั เกตการณ์โตต้ อบของนกั ศกึ ษากบั ครูหลงั เรียน 1. จากการสงั เกตพฤติกรรมหรือการตอบคาถาม 2. จากแบบทดสอบหลงั เรียนการเรียน

313 บนั ทึกหลงั การสอน หน่วยที่ 7 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4 ชื่อหน่วย งานบัดกรีอ่อน ชั่วโมงรวม 72ผลการใช้แผนการสอน............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ผลการเรียนของนกั ศึกษา.......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................ผลการสอนครู............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ ลงช่ือ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ท.่ี ............/.................../...............

314หน่วยท่ี 8 งานเขียนแบบแผ่นคลี่

315 แผนการสอน หน่วยท่ี 8 ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4 ช่ือหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคลี่ ช่ัวโมงรวม 721. จดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรม1.1 บอกวธิ ีการเขยี นแบบแผน่ คล่ีดว้ ยวธิ ีต่าง ๆ ได้1.2 เขยี นแบบแผน่ คล่ีดว้ ยรัศมี เสน้ ขนาน และเสน้ สามเหลี่ยมได้1.3 บูรณาการคุณธรรมความซื่อตรงตอ่ ตนเอง2. การนาเข้าสู่บทเรียน (อปุ กรณ์ช่วยสอน)- ใบความรู้- พาวเวอร์พอ้ ย วีดีโอ3. ปฏบิ ตั กิ าร เวลา - นาที 5 10 10 10 10 10 10 10 10 10 5 หมายเหตุ จดุ ประสงค์ ข้นั นาเขา้ สู่บทเรียนข้นั บอกกล่าว บรรยาย ถาม-ตอบ ศึกษาดว้ ยตนเอง สรุปข้นั บรรยาย แบบสาธิต แบบฝึ กหดัข้นั สาเร็จระดบั กิจกรรมของ สูงนกั เรียนนกั ศกึ ษา ปานกลาง ต่า กระดานดา พาวเวอร์พอ้ ย ใบบอกกล่าวอุปกรณ์ชว่ ยสอน ใบงาน ใบทดสอบ ตารา ของจริง,ตวั อย่าง อุปกรณ์การทดลอง เครื่องมอื เคร่ืองจกั ร วสั ดุฝึก อน่ื ๆ

แผนการสอน 316 ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น หน่วยท่ี 8 ช่ือหน่วย งานเขยี นแบบแผ่นคลี่ จานวนช่ัวโมง 4 ช่ัวโมงรวม 721. จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม 1.1 บอกวธิ ีการเขียนแบบแผน่ คลี่ดว้ ยวธิ ีตา่ ง ๆ ได้ 1.2 เขียนแบบแผน่ คลี่ดว้ ยรศั มี เสน้ ขนาน และเสน้ สามเหล่ียมได้ 1.3 บูรณาการคุณธรรมความซื่อตรงตอ่ ตนเอง ระดับพฤตกิ รรมทค่ี าดหวงั เนื้อหา พุทธิพสิ ัย (พ) จติ พิสัย (จ) ทกั ษะพสิ ัย(ท)1. บอกวธิ ีการเขียนแบบแผน่ คล่ีดว้ ยวธิ ีตา่ ง ๆ ได้ 1234123412342. เขียนแบบแผน่ คลี่ดว้ ยรศั มี เสน้ ขนาน และเสน้ สามเหลี่ยมได้  3. บรู ณาการคุณธรรมความซื่อตรงต่อตนเอง    หมายเหตุ พทุ ธิพิสัย จิตพสิ ัย ทกั ษะพสิ ัย พ1 ความรู้ความจา จ1 การรบั รู้ ท1 การรบั รู้ พ2 ความเขา้ ใจ จ2 ตอบสนอง ท2 ทาตามแบบ พ3 วเิ คราะห์ จ3 เกิดกิจพสิ ยั ท3 ทาตามคาแนะนา พ4 สงั เคราะห์ ท4 ทาไดเ้ อง

ลาดับข้นั การสอน แผนการสอน 317 วชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ช่ือหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคล่ี หน่วยที่ 8 จานวนชั่วโมง 4 กิจกรรมการเรียนการสอน ช่ัวโมงรวม 721. ข้นั สนใจปัญหา 1. ทกั ทายนกั เรียน รายการสื่อ- อปุ กรณ์( Motivation ) 2. เล่าถึงรูปภาพต่าง ๆ 3. ใหพ้ ดู ถึงการเขียนภาพ 1. ยกตวั อยา่ ง 2. ของจริง2. ข้นั ศึกษาขอ้ มลู 4. บอกวธิ ีการเขียนแบบแผน่ คลี่( Intrmation ) 3. นกั เรียนบอกวธิ ีการ 5. การเขียนแบบแผน่ คล่ีดว้ ยเสน้ ตา่ ง ๆ เขยี นแบบ 6. การเขียนดว้ ยตนเอง 4. ใชส้ ่ือพาวเวอร์พอ้ ย 5. ของจริง3. ข้นั พยายาม 7. นกั เรียนบอกภาพต่าง ๆ 6. ใบความรู้( Application ) 8. บอกวธิ ีการเขียนแบบแผน่ คล่ี 7. พาวเวอร์พอ้ ย 9. แตล่ ะกลุ่มพดู สรุป 8. ของจริง4. ข้นั สาเร็จผล( Progress ) 10. ทาแบบทดสอบ 9. นกั เรียนตอบ 11. ใหท้ าการเขียนแบบ 10. ใบทดสอบ 11. ตรวจแบ 11. ส่งตรวจ

318 เนือ้ หาสาระ หน่วยท่ี 8ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4ชื่อหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคลี่ ช่ัวโมงรวม 72 8.1 งานเขยี นแบบแผ่นคล่ี ในงานโลหะแผน่ มีงานท่สี าคญั อีกงานหน่ึง คอื งานเขยี นแบบแผน่ คลี่ การใชเ้ คร่ืองมือเคร่ืองจกั รการพบั ประกอบข้ึนรูปจะไม่เกิดข้นึ ถา้ ไม่มีการเขยี นแบบแผน่ คล่ีเสียก่อน การคล่ีแบบก่อนอ่ืนตอ้ งทราบผลิตภณั ฑท์ ี่สาเร็จก่อนวา่ มีรูปร่างลกั ษณะอยา่ งไร มีการประกอบยดึ ดว้ ยวธิ ีใดแลว้ จึงนามาวางแผนการคลี่และออกแบบรอยต่อ เช่น การคลี่ผลิตภณั ฑร์ ูปปริซึม (Prism) รูปท่อทรงกระบอก (Cylinder) รูปทรงพรี ะมิด(Pyramid ) และรูปกรวย (Cone) เป็นตน้ ดงั แสดงในรูปท่ี 8.1 รูปที่ 8.1 แสดงลกั ษณะการคล่ีของแผ่นคล่ีรูปปริซึม ท่อทรงกระบอก พีระมิด และกรวยจากวธิ ีการคลี่ภาพของผลิตภณั ฑร์ ูปร่างต่าง ๆ สามารถแบง่ วธิ ีการคลี่ได้ ดงั น้ี 1. การคล่ีอยา่ งง่าย (Simple Development) 2. การคล่ีดว้ ยเสน้ รัศมี (Radial Line Development) 3. การคล่ีดว้ ยเสน้ ขนาน (Parallel Line Development) 4. การคลี่ดว้ ยวธิ ีการสร้างเสน้ สามเหลี่ยม (Triangulation Line Development)

319 ใบความรู้ หน่วยที่ 8ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4ชื่อหน่วย งานเขยี นแบบแผ่นคล่ี ชั่วโมงรวม 72 8.2 การเขยี นแบบแผ่นคลอ่ี ย่างง่าย (Simple development) เป็ นวิธีการคลี่ท่งี า่ ย ข้นั แรก ควรร่างแบบส่วนฐานของผลิตภณั ฑน์ ้นั ก่อน จากน้นั จึงคล่ีออกทางดา้ นขา้ งท้งั 4 ดา้ น โดยทว่ั ไปจะใชค้ ล่ีผลิตภณั ฑท์ ่ไี ม่ซบั ซอ้ น เช่น ผลิตภณั ฑร์ ูปกล่อง จานและถาด ซ่ึงมีลกั ษณะรูปสี่เหลี่ยม เป็นตน้ ดงั แสดงในรูปท่ี 8.2วิธีการคลก่ี ล่องหรือถาด (Box or Tray) ด้วยวธิ ีอย่างง่าย รูปท่ี 8.2 แสดงลักษณะของผลติ ภณั ฑ์ท่ีใช้การคลี่ด้วยวธิ ีการคลอ่ี ย่างง่าย (Simple development) 8.3 การเขยี นแผ่นคลด่ี ้วยเส้นรัศมี (Radial line development) เป็ นการาคล่ีโดยใชร้ ศั มีของวงเวยี นทาการคล่ีผลิตภณั ฑน์ ้นั ๆ โดยทว่ั ไปแลว้ จะใชใ้ นการคล่ีผลิตภณั ฑท์ ี่เป็นรูปพรี ะมิด (Pyramid) และกรวย (Cone) ดงั แสดงในรูปท่ี 8.3

ใบความรู้ 320ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น หน่วยที่ 8ชื่อหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคลี่ จานวนชั่วโมง 4 ช่ัวโมงรวม 72 รูปท่ี 8.3 แสดงลกั ษณะของผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ซ่ึงใช้การคล่ดี ้วยเส้นรัศมีการหาสูงจริงของผลิตภัณฑ์รูปทรงพรี ะมิด การคล่ีผลิตภณั ฑร์ ูปทรงพรี ะมิด ตอ้ งพจิ ารณาจากภาพดา้ นหนา้ และดา้ นบน บางคร้งั รูปของภาพดา้ นหนา้ จะเป็นความยาวจริงทสี่ ามารถนาไปเป็นรัศมีใชค้ ลี่ได้ บางคร้งั ขอบรูปาของภาพดา้ นหนา้ ทว่ี างอยู่ไม่ใช่ความยาวจริง ไม่สามารถนาไปใชเ้ ป็นรศั มีในการคลี่ได้ จาเป็ นตอ้ งหาความยาวจริง เพอ่ื ทจ่ี ะนาไปใช้รัศมีในการคล่ีตอ่ ไป ดงั แสดงในรูปท่ี 8.4 รูปท่ี 8.4 แสดงชิ้นงานชิ้นเดยี วกันแต่วางภาพต่างกัน

321 ใบความรู้ หน่วยที่ 8ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนชั่วโมง 4ช่ือหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคล่ี ช่ัวโมงรวม 72 จากรูปท่ี 8.4 ก. สูงจริงของพรี ะมิดอยทู่ ี่เสน้ เอียงของภาพดา้ นหนา้ แตร่ ูปที่ 8.4 ข. เสน้ เอียงของภาพดา้ นหนา้ ไม่ใช่สูงจริงตอ้ งหาสูงจริงใหม่ ดงั แสดงในรูปท่ี 8.5 รูปที่ 8.5 แสดงวธิ ีหาสูงจริงพีระมิดหก ใชจ้ ุดยอดของภาพดา้ นบนเป็ นจดุ ศนู ยก์ ลางของวงเวยี นรศั มีเท่ากบั เสน้ ที่ยาวทสี่ ุด ของภาพดา้ นบนหมุนใหอ้ ยใู่ นแนวนอนแลว้ ลากลงไปยงั ภาพดา้ นหนา้ ไดจ้ ุด N จากความสูงของภาพดา้ นหนา้ ลากไปยงั จดุ Nเสน้ ทไี ดน้ ้ีเป็นเสน้ สูงจริงท่จี ะใชค้ ลี่ภาพวธิ ีการคล่ผี ลิตภัณฑ์รูปกรวยกลมด้วยเส้นรัศมีรูปท่ี 8.6 แสดงการคล่ีกรวยกลมด้วยเส้นรัศมี

ใบความรู้ 322 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ช่ือหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคล่ี หน่วยท่ี 8 จานวนชั่วโมง 4วธิ ีการคลผ่ี ลติ ภัณฑ์รูปทรงพรี ะมิดด้วยเส้นรัศมี ชั่วโมงรวม 72 รูปที่ 8.7 แสดงความสูงจริงการคลรี่ ูปทรงพีระมิดการเขียนแบบแผ่นคลด่ี ้วยเส้นรัศมีรูปที่ 8.8 แสดงการคลผี่ ลติ ภัณฑ์รูปกรวยกลมตดั เฉียงด้วยเส้นรัศมี

323 ใบความรู้ หน่วยท่ี 8ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ชื่อหน่วย งานเขยี นแบบแผ่นคล่ี ช่ัวโมงรวม 72วธิ ีการคลพ่ี รี ะมดิ สี่เหลย่ี มจตั รุ ัสตัดเฉียงด้วยเส้นรัศมี (Radial Line Development Pyramid)รูปท่ี 8.9 แสดงการคลีผ่ ลติ ภัณฑ์พีระมิดตดั เฉียงด้วยเส้นรัศมี

324 ใบความรู้ หน่วยท่ี 8ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4ชื่อหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคล่ี ชั่วโมงรวม 72 8.5 การเขยี นแบบแผ่นคลดี่ ้วยเส้นขนาน (Parallel Line Development) การคล่ีแบบดว้ ยวิธีน้ีจะใชว้ ธิ ีการลากเสน้ ขนาน จะใชก้ ารคลี่ดว้ ยวธิ ีน้ีกบั ช้ินงานที่มีลกั ษณะเป็ นแทง่ ปริซึม (Prism) ปริซึมตดั เฉียงงานทรงกระบอก (Cylinder) และทรงกระบอกตดั เฉียง ดงั แสดงในรูปท่ี 8.10รูปที่ 8.10 แสดงลักษณะของผลติ ภัณฑ์ท่ีใช้วธิ ีการคล่ีด้วยเส้นขนาน

ใบความรู้ 325 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น ชื่อหน่วย งานเขยี นแบบแผ่นคล่ี หน่วยท่ี 8 จานวนชั่วโมง 4วธิ ีการคล่ีข้องอมมุ ฉาก 3 ชิ้น (Three-Piece Elbow) ชั่วโมงรวม 72 รูปที่ 8.11 แสดงการคลข่ี ้องอมมุ ฉาก วธิ ีการคลี่ทอ่ ช้ินท่ี 1 1. แบ่งวงกลมหรือความโตของท่อออกเป็น 12 ส่วนเทา่ ๆ กนั 2. คลี่ทอ่ ช้ินท่ี 1 มีความยาวเท่ากบั 12 ส่วน จากขอ้ 1 3. ลากเสน้ ขนานจากรอยตดั เฉียงของทอ่ 4. กาหนดจุดตดั และใชบ้ รรทดั โคง้ ทาบจดุ ตดั น้นั ดงั แสดงในรูปท่ี 8.11 รูปท่ี 8.12 แสดงการคลี่ข้อต่อ 5. ทาการคลี่ทอ่ ช้ินท่ี 2 และ 3 เช่นเดียวกบั การคลี่ทอ่ ชิ้นท่ี 1 หรือใชว้ ธิ ีการถ่ายขนาด aa, bbและ cc จากภาพดา้ นหนา้ ได้ ดงั แสดงในรูปท่ี 8.12

ใบความรู้ 326 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ชื่อหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคลี่ หน่วยที่ 8 จานวนช่ัวโมง 4วธิ ีการคลท่ี ่อทรงกระบอก ชั่วโมงรวม 72 รูปท่ี 8.13 แสดงการคลที่ ่อทรงกระบอกการประกอบยดึ กนั ด้วยตะเขบ็ การเขยี นแบบแผน่ คลี่ผลิตภณั ฑช์ ิ้นหน่ึง ๆ น้นั เพอื่ ใหไ้ ดแ้ บบแผน่ คลี่ทสี่ มบรู ณ์ สามารถนาไปข้ึนรูปประกอบเป็นผลิตภณั ฑไ์ ด้ งานโลหะแผน่ บางไม่สามารถตอ่ ยดึ กนั ไดด้ ว้ ยวธิ ีการต่อชนที่นิยมใชย้ ดึ กนัโดยทว่ั ไป นิยมต่อกนั ดว้ ยตะเขบ็ เกย (Lap Seam) ตะเขบ็ ล็อก (Grove Seam) และตะเขบ็ สองช้นั (DoubleSeam) เป็นตน้ ดงั แสดงในรูปที่ 8.14 และรูปที่ 8.15 รูปที่ 8.14 แสดงการเผื่อตะเข็บเกยรูปที่ 8.15 แสดงการเผ่ือตะเข็บล็อก

327 ใบความรู้ หน่วยที่ 8ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนชั่วโมง 4ชื่อหน่วย งานเขยี นแบบแผ่นคลี่ ชั่วโมงรวม 72สูตร ระยะเผอ่ื ตะเขบ็ (Groove Seam) = 2 w (W = ความกวา้ งตะเขบ็ ) 2ตอ้ งการตะเขบ็ กวา้ ง 5 มม.แทนค่าสูตร = 3x5 = 7.5 มม. 2ดงั น้นั ควรเผอื่ ขอบงานเพอ่ื ทาตะเขบ็ ลอ็ ก ขา้ งละ 7.5 มม. แต่พบั ตะเขบ็ ที่ระยะ 5 มม. นามาเก่ียวกนั และย้าดว้ ยเคร่ืองมือย้าตะเขบ็ (Hand Grove)วธิ ีการคลผ่ี ลติ ภัณฑ์รูปทรงกระบอกตัดเฉียง รูปที่ 8.16 แสดงการคลี่แบบทรงกระบอกตัดเฉียงด้วยวธิ ีเส้นขนานวิธีการคลีผ่ ลิตภัณฑ์รูปปริซึมส่ีเหลย่ี มตัดเฉียง รูปท่ี 8.17 แสดงวิธีการคล่ีแบบรูปปริซึมส่ีเหลย่ี มตดั เฉียงด้วยวธิ ีเส้นขนาน

328 ใบความรู้ หน่วยที่ 8ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4ช่ือหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคล่ี ชั่วโมงรวม 72 8.5 การเขยี นแบบแผ่นคลดี่ ้วยเส้นสามเหลย่ี ม (Triangulation Line Development) เป็ นการคล่ีโดยการสร้างเสน้ ใหเ้ ป็นรูปสามเหล่ียม เพม่ิ ความยาวของแผน่ คลี่ไปเรื่อย ๆ จนกระทงั่มีความยาวครบตามแบบและขนาดของผลิตภณั ฑ์ ปกตจิ ะใชว้ ธิ ีการคล่ีดว้ ยวธิ ีน้ีกบั การคล่ีผลิตภณั ฑท์ ่มี ีลกั ษณะแปลก ๆ เช่น ท่อลดจากเหลี่ยมเป็นกลม (Square to Round) ท่อลดจากสี่เหล่ียมเป็นหกเหล่ียม (Square toHexagon) ทอ่ ลดจากสี่เหล่ียมเป็นส่ีเหลี่ยมหมุนกลบั ดา้ น (Square to Revoled Square) ท่อลดจากสี่เหล่ียมเป็นแปดเหล่ียม (Square to Octagonal) ฝาครอบดูดควนั (Smoke Hood) และกรวยกลมเยอ้ื งศูนย์ (OffsetCone) เป็นตน้ ดงั แสดงในรูปท่ี 8.18รูปที่ 8.18 แสดงผลิตภัณฑ์ท่ใี ช้วธิ ีการคล่ีด้วยการสร้างเส้นสามเหลยี่ ม

329 ใบความรู้ หน่วยท่ี 8 ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานเขยี นแบบแผ่นคลี่ ช่ัวโมงรวม 72วิธีการคลที่ ่อลดสี่เหลย่ี มเป็ นกลม (Development of a Square to Round) รูปที่ 8.19 แสดงวธิ ีการคลี่ท่อลดส่ีเหลยี่ มเป็ นวงกลมด้วยวธิ รการสร้างเส้นสามเหล่ียมการคลลี่ ดท่อส่ีเหลีย่ มเป็ นสี่เหล่ียมหมนุ กลับด้าน (Development of a Square to Revolved Square) ประกอบดว้ ยสามเหล่ียมเลก็ 4 รูป และสามเหล่ียมใหญ่ 4 รูป รูปที่ 8.20 แสดงการคลีท่ ่อลดส่ีเหลย่ี มเป็ นส่ีเหลยี่ มหมุนกลบั ด้ายซ้ายวธิ ีการสร้างเส้นสามเหลย่ี มการคลี่ท่อลดส่ีเหล่ียมเป็ นหกเหลยี่ ม (Development of a Square to Hexagonal) รูปท่ี 8.21 แสดงการคล่ที ่อลดสี่เหลยี่ มเป็ นหกเหลย่ี มด้วยวธิ กี ารสร้างเส้นสามเหลยี่ ม

330 ใบความรู้ หน่วยท่ี 8ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานเขยี นแบบแผ่นคล่ี ช่ัวโมงรวม 72วธิ ีคล่ีท่อลดส่ีเหลี่ยมเป็ นแปดเหลยี่ ม (Development of a Square to Octogonal) รูปท่ี 8.22 แสดงการคล่ีท่อลดส่ีเหลย่ี มเป็ นแปดเหล่ยี มด้วยวธิ ีการสร้างเส้นสามเหลยี่ มการเผ่ือขนาดของแผ่นคลี่เพ่ือทาการตะเข็บหรือขดลวด (Allowance Seam and Wire Edge) การสรา้ งผลิตภณั ฑโ์ ลหะแผน่ จะตอ้ งเขียนแผน่ คล่ี (Development) ของผลิตภณั ฑน์ ้นั ๆ แผน่ คล่ีเมื่อพบั ข้ึนรูปและทาการประกอบยดึ ขนาดจะตอ้ งไม่เปลี่ยนแปลงไปจากขนาดจริงของผลิตภณั ฑท์ ไี ด้ออกแบบไว้ ดงั น้นั เพอื่ ใหไ้ ดแ้ ผน่ คล่ีทส่ี มบูรณ์ (Completed Development) จะตอ้ งมีการเผอ่ื ตะเขบ็ หรือเผอื่การเขา้ ขอบลวดลงบนแผน่ คลี่ก่อนการข้ึนรูป ดงั แสดงในรูป 8.23การเผื่อตะเขบ็ เกยท่อ (Lap Seam)รูปท่ี 8.23 แสดงการเผื่อตะเข็บเกยของท่อ

ใบความรู้ 331 ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ชื่อหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคล่ี หน่วยท่ี 8 จานวนช่ัวโมง 4การเผ่ือตะเข็บเกยกล่อง ชั่วโมงรวม 72 รูปที่ 8.24 แสดงการเผ่ือตะเขบ็ เกยกล่องเหลยี่ มการเผื่อขอบช้ันเดยี ว (Single Hem) กล่องหรือถาดรูปท่ี 8.25 แสดงการพบั ขอบช้ันเดยี วของกล่องหรือถาดรูปท่ี 8.26 แสดงการเผื่อพับขอบช้ันเดยี วและการเผื่อตะเขบ็ เกยของแผ่นคลรี่ ูปกล่องหรือถาด

ใบความรู้ 332ช่ือวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบื้องต้น หน่วยท่ี 8ช่ือหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคลี่ จานวนช่ัวโมง 4 ชั่วโมงรวม 72 รูปที่ 8.27 แสดงการบากมมุ ในการเผ่ือพับขอบสองช้ัน (Double Seam) ใชส้ าหรบั งานที่ตอ้ งการความแขง็ แรงมากกวา่ การพบั ขอบช้นั เดียว ซ่ึงจะพบเห็นกนั บอ่ ย ๆ ในการทาดา้ มจบั ของกรวย กระป๋ อง หรือเครื่องใชต้ า่ ง ๆการเผ่ือคล่ีในการเข้าขอบลวดรูปที่ 8.28 แสดงการเผื่อเข้าขอบลวดแผ่นคลีข่ องกล่องหรือถาดรูปที่ 8.29 แสดงการเข้าขอบลวดในผลติ ภัณฑ์ต่าง ๆ

333 แบบประเมนิ ผลการเรียน หน่วยที่ 8ช่ือวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น จานวนชั่วโมง 4ชื่อหน่วย งานเขยี นแบบแผ่นคลี่ ชั่วโมงรวม 72คาชี้แจง จงตอบคาถามต่อไปนี้1. การคล่ีผลิตภณั ฑโ์ ลหะแผน่ จะเลือกใชว้ ธิ ีการใด ข้ึนอยกู่ บั ลกั ษณะของผลิตภณั ฑ์ ซ่ึงมีวธิ ีการคลี่กี่วธิ ี วธิ ีใดบา้ ง2. จงอธิบายการเขียนแบบอยา่ งง่าย3. ผลิตภณั ฑท์ ไ่ี ม่ซบั ซอ้ นมีอะไรบา้ ง4. จงอธิบายการคลี่ขอ้ งอมุมฉาก 3 ช้ิน

334 เฉลยแบบประเมินผลการเรียน หน่วยท่ี 8ชื่อวชิ า งานเชื่อมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4ช่ือหน่วย งานเขยี นแบบแผ่นคล่ี ช่ัวโมงรวม 72เฉลยแบบฝึ กหัด1. ตอบ มี 4 วธิ ี 1. การคล่ีอยา่ งง่าย 2. การคลี่ดว้ ยเสน้ รศั มี 3. การคลี่ดว้ ยเสน้ ขนาน 4. การคลี่ดว้ ยวิธีการสร้างเสน้ เป็นสามเหล่ียม2. ตอบ ข้นั แรกควรร่างแบบส่วนมาตรฐานของผลิตภณั ฑน์ ้นั ก่อน จากน้นั จึงคล่ีออกทางดา้ นขา้ งท้งั 4 ดา้ น3. ตอบ ผลิตภณั ฑร์ ูปกล่อง จาน ถาด4. ตอบ 1. แบง่ วงกลมหรือความโตของท่อออกเป็ น 12 ส่วนเทา่ ๆ กนั 2. คลี่ทอ่ ชิ้นที่ 1 มีความยาวเท่ากบั 12 ส่วน จากขอ้ 1 3. ลากเสน้ ขนานจากรอยตดั เฉียงาของท่อ 4. กาหนดจุดตดั และใชบ้ รรทดั โคง้ ทาบจดุ ตดั น้นั 5. ทาการคลี่ชิ้นที่ 2 และ 3 เช่นเดียวกบั การคล่ีทอ่ ชิ้นท่ี 1 หรือใชว้ ธิ ีการถ่ายขนาด aa, bb และ cc จากดา้ นหนา้ ได้

การประเมนิ ผล 335 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบื้องต้น ชื่อหน่วย งานเขียนแบบแผ่นคลี่ หน่วยท่ี 8 จานวนช่ัวโมง 4ก่อนเรียน ชั่วโมงรวม 72 1. จากคะแนนการทาแบบทดสอบก่อนเรียน 2. จากการสงั เกตความสนใจของนกั ศกึ ษา 3. จากการตอบคาถามของนกั ศึกษาขณะเรียน 1. จากการจดบนั ทกึ ลงในสมุด 2. จากการตอบคาถามของนกั ศกึ ษา 3. จากการสงั เกตการณ์โตต้ อบของนกั ศึกษากบั ครูหลงั เรียน 1. จากการสงั เกตพฤติกรรมหรือการตอบคาถาม 2. จากแบบทดสอบหลงั เรียนการเรียน

336 บันทกึ หลงั การสอน หน่วยท่ี 8 ชื่อวชิ า งานเช่ือมและโลหะแผ่นเบือ้ งต้น จานวนช่ัวโมง 4 ช่ือหน่วย งานเขยี นแบบแผ่นคล่ี ชั่วโมงรวม 72ผลการใช้แผนการสอน............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ผลการเรียนของนกั ศึกษา.......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................ผลการสอนครู............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ ลงช่ือ...…………………………ผบู้ นั ทึก () วนั ที่............./.................../...............