เอกสารประกอบการอบรมหลักสูตรการพัฒนาศักยภาพด้านการสอนสําหรับพยาบาลพี่เลี้ยง

3 4. ลักษณะของสาขา สาขาพยาบาลศาสตร์เป็นวิชาชีพที่ต้องปฏิบัติโดยตรงต่อชีวิต สุขภาพและอนามัยของประชาชน ด้วย ความเอาใจใส่ อย่างเอื้ออาทร จำเป็นต้องใช้ศาสตร์และศิลป์ทางการพยาบาล การผดุงครรภ์ศาสตร์ ท่ีเก่ียวข้อง และหลักฐานเชงิ ประจักษเ์ พ่อื ให้การพยาบาลองคร์ วมแกผ่ รู้ ับบริการที่เป็นบุคคล ครอบครัว และชุมชน ในทุกมติ ิ ทกุ ภาวะสขุ ภาพ และทุกชว่ งชวี ิต โดยคำนึงถึงความแตกตา่ งทางวัฒนธรรมของผู้รับบริการ การเปล่ยี นแปลงของ สังคม ความก้าวหน้าของศาสตร์ทางการพยาบาล ศาสตร์ที่เก่ียวข้อง และเทคโนโลยี ทางการแพทย์รวมถึง เทคโนโลยีสารสนเทศ ที่สนองตอบความต้องการของประชาชนและผู้รับบริการสุขภาพ ท้ังน้ีการปฏิบัติการ พยาบาลต้องยึดม่ันในจรรยาบรรณวิชาชีพและความเท่าเทียมกันของคุณค่าชีวิตมนุษย์ ดังน้ัน การจัดการเรียน การสอนจึงเน้นการฝึกปฏิบัติการพยาบาลทั้งในสถานการณ์จําลองเสมือนจริง และสถานการณ์จริง เพ่ือให้มี ความปลอดภยั ตอ่ ชวี ติ ของผ้รู ับบริการสขุ ภาพ 5. คุณลกั ษณะบณั ฑิตทพ่ี ึงประสงค์ โดยคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลยั ราชภัฏนครปฐม มี วตั ถุประสงค์ในการผลิตบัณฑติ ดงั น้ี 5.1 มีความรู้ในศาสตรก์ ารพยาบาลและศาสตรท์ ี่เกี่ยวขอ้ ง 5.2 เจตคติทีด่ ีและมจี ติ ให้บรกิ าร 5.3 มที ักษะปฏบิ ัตกิ ารพยาบาลตามกระบวนการพยาบาลด้วยมาตรฐานวชิ าชพี และคุณภาพโดย คำนึงถึงความแตกต่างด้านวัฒนธรรม 5.4 มีคุณธรรม จรยิ ธรรม ตามจรรยาบรรณวิชาชีพการพยาบาล 5.5 มคี วามสามารถคดิ วิเคราะห์อยา่ งเป็นระบบ สามารถใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศและเทคโนโลยี ดจิ ิทัล เพือ่ ส่ือสารด้านสุขภาพ และพฒั นานวตั กรรมทางการพยาบาล 5.6 มภี าวะผู้นำ มีทกั ษะการทำงานเปน็ ทมี มมี นุษย์สัมพนั ธ์ และสามารถใหค้ ำปรกึ ษาทางด้าน สขุ ภาพได้อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ 6. มาตรฐานผลการเรยี นรู้ ในการจัดการเรยี นการสอนสาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ใหม้ ีประสทิ ธภิ าพน้นั จำเป็นต้องมีการกำหนดมาตรฐานผลการเรียนรู้ และวัดประเมินผลเมื่อสิ้นสุดการเรียนการสอน โดยผลการ เรียนรู้ท่ีกำหนดในมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาตรีสาขาพยาบาลศาสตร์ เป็นแนวทางในการกำหนดผลการ เรียนรู้ระดับหลักสตู ร (มคอ.2) ซึ่งแต่ละสถาบนั การศึกษาจะกำหนดผลการเรียนรู้ระดับหลกั สตู รอย่างสอดคล้อง กับปรัชญาและวัตถุประสงค์ของหลักสูตรและกระจายความรับผิดชอบผลการเรียนรู้ระดับหลักสูตร สู่รายวิชา ต่างๆ (มคอ 3 ในวิชาทฤษฎี และ มคอ 4 ในวิชาปฏิบัติ) ทั้งน้ีผลการเรยี นรู้ของหลักสูตรท่สี ถาบันกำหนดจะต้อง สนองตอบความต้องการด้านสุขภาพของประชาชน ผู้ใช้บัณฑิต หรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเพื่อประโยชน์ในการ บรหิ ารจดั การการศกึ ษาภายในสถาบัน และเป็นการรองรบั การประเมนิ ตามมาตรฐานสากลต่อไป โดยมีมาตรฐานผลการเรียนรู้ทางการเรียนการสอนภาคทฤษฎี 5 ดา้ น (ดา้ นที่ 1-5) สำหรบั ภาคปฏบิ ัตมิ ี 6 ดา้ น (ด้านท่ี 1-6) ดังนี้ (คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครปฐม, 2562) (ตารางที่ 1)

ตารางที่ 1 แสดงมาตรฐานผลการเรียนรู้ มาตรฐานผลการเรยี นรู้ กลยุทธ์การสอนที่ใช้พัฒนาการเรียนรู้ กลยทุ ธ์การประเมนิ ผลการเรยี นรู้ 1. ดา้ นคณุ ธรรม จรยิ ธรรม 1) มคี วามซอ่ื สัตย์ มวี นิ ยั ตรงตอ่ เวลา 1) จัดกิจกรรมการเรียนการสอนในทุกรายวิชาทางการพยาบาลให้ 1) ประเมินระหว่างเรียนโดยผูเ้ รียนประเมินตนเอง ประเมินโดย กลุ่มเพ่ือน 2) มคี วามรับผิดชอบต่อตนเองและสงั คม ผูเ้ รยี นมีส่วนรว่ ม อาจารย์ อาจารย์สอนพิเศษภาคปฏิบัติในแหล่งฝึก ผู้ใช้บริการและชุมชน 3) สามารถใช้ดุลยพินิจในการจัดการประเด็น 2) เนน้ การเรยี นรจู้ ากสถานการณ์จริง โดยใชว้ ิธกี ารประเมินที่หลากหลาย ทั้งการสังเกต ใชแ้ บบสอบถาม สนทนา หรือปญั หาทางจรยิ ธรรม 3) เรียนจากบทบาทสมมุติ และกรณตี ัวอย่างที่ครอบคลมุ ประเดน็ และ กลุม่ แบบบนั ทึก แบบประเมินและแบบวัดท่ีเกี่ยวข้อง เช่น การเข้าชั้นเรยี น 4) แสดงออกถึงการเคารพ คุณ ค่า ความ ปัญหาด้านคุณธรรมและจรยิ ธรรมทั้งในวิชาชพี และการดำรงชีวิต ตรงเวลา การแตง่ กายถูกระเบยี บและการส่งงานตามกำหนดระยะเวลา การ แตกต่าง และศักด์ิศรีของความเป็นมนุษย์ของ 4) สรา้ งวัฒนธรรมองค์กร เชน่ เร่ืองการแต่งกาย ระเบยี บวนิ ยั คำนึงถึงบุคคลอื่น ความรับผิดชอบต่อตนเองและสังคม การมีจิตสาธารณะ ผู้อน่ื และตนเอง 5) ฝึกความรับผิดชอบในการทำงานเปน็ กลุม่ ฯลฯ 5) แสดงออกถึงการมีจิตสาธารณะ คำนึงถึง 6) สอดแทรกประเดน็ คณุ ธรรมจรยิ ธรรมทุกรายวิชา 2) ประเมินภายหลังจากสำเร็จการศึกษาแล้ว โดยให้บัณฑิตประเมินตนเอง ส่วนรวมและสงั คม ประเมินจากผู้ใช้บัณฑิต โดยใช้แบบสอบถาม สัมภาษณ์ การสังเกต และ 6) แสดงออกถึงการมีทศั นคติที่ดตี ่อวิชาชีพการ สนทนากลุม่ พยาบาล ตระหนักในคณุ ค่าวิชาชพี และสทิ ธิของ พยาบาล 2. ความรู้ 1) มีความรอบรู้และเข้าใจในสาระสำคัญของ 1) เน้นการสอนโดยมีกิจกรรมให้ผู้เรียนเรียนรู้ด้วยตนเองด้วยการใช้ 1) การประเมินหลายวิธี/กิจกรรม เพ่ือให้ครอบคลุมการประเมินผลด้าน ศาสตร์ท่ีเป็นพ้ืนฐานชีวิตท้ังด้านสังคมศาสตร์ เทคโนโลยสี ารสนเทศ และกลวธิ กี ารสอนทห่ี ลากหลาย ความรู้ ท้ังการเรียนในหอ้ งเรียน และการเรยี นรดู้ ้วยตนเอง มนุษยศาสตร์ วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และ 2) เนน้ การเรียนรแู้ บบมีสว่ นรว่ ม 2) การวัดความรโู้ ดยใชข้ ้อสอบ วิทยาศาสตร์สขุ ภาพ รวมถงึ ศาสตร์อ่ืนท่ีสง่ เสริม 3) จดั การสอนโดยใช้ปญั หาเปน็ พน้ื ฐาน 3) การรายงานการศึกษาคน้ คว้า ทกั ษะศตวรรษท่ี 21 ตลอดถึงความเป็นมนุษย์ท่ี 4) เรียนรู้จากสถานการณ์จริงทั้งการเรียนรู้ในชั้นเรียน แหล่งฝึก และ 4) การรายงานและวิเคราะหก์ รณีศึกษา สมบูรณ์ ชมุ ชน 5) การทำโครงการ และการนำเสนอปากเปลา่ 2) มีความรู้และความเข้าใจในสาระสำคัญของ 5) การบรรยายรว่ มกบั การอภปิ ราย

5 มาตรฐานผลการเรียนรู้ กลยทุ ธก์ ารสอนท่ีใช้พฒั นาการเรียนรู้ กลยุทธก์ ารประเมนิ ผลการเรยี นรู้ ศาสตร์ทางวิชาชีพการพยาบาลและการผดุง 6) การค้นควา้ การวิเคราะห์ และทำกรณศี กึ ษา ครรภ์อย่างกวา้ งขวางและเปน็ ระบบ 7) การนำเสนอประเดน็ ทีผ่ ูเ้ รียนสนใจ เพื่อการเรียนร้รู ่วมกนั ของกล่มุ 3) มีความรู้และเข้าใจในระบบสุขภาพของ ประเทศ และปัจจัยที่มีผลต่อระบบสุขภาพ 4) มีความรู้และตระหนักในงานวิจัยทางการ พยาบ าลท่ีเป็ นปั จจุบั น และสามารถน ำ ผลการวจิ ัยมาใชใ้ นการปฏิบัติทางการพยาบาล 5) มีความรู้และความเข้าใจในการบริหารและ การจดั การทางการพยาบาล 6) มีความรู้และความเข้าใจกฎหมายวิชาชีพ และกฎ หมายที่เก่ียวข้อง หลักจริยธรรม จรรยาบรรณวิชาชีพ และสทิ ธิผปู้ ว่ ย 7) มีความรู้ ความเข้าใจ และเลือกใช้เทคโนโลยี ดิจิทัลได้เหมาะสมกับประเภทการใช้งานการ สอ่ื สารและผูร้ ับสาร 3. ทกั ษะทางปญั ญา 1) สามารถสืบค้นขอ้ มูลจากแหล่งที่หลากหลาย การสอนท่ีเน้นให้ผู้เรียนได้ฝึกทักษะการคิด และการแก้ไขปัญหาทั้ง 1) การสอบวดั ความสามารถในการคดิ และแกไ้ ขปญั หาโดยใช้กรณศี กึ ษา วิเคราะห์ และเลือกใช้ข้อมูลในการอ้างอิงเพื่อ ระดับบุคคลและกลุ่มในสถานการณ์ท่ัวไปและสถานการณ์ที่เก่ียวขอ้ ง 2) การประเมินจากผลงานที่เกิดจากการใช้กระบวนการแก้ไขปัญหา พฒั นาความรู้และแกไ้ ขปญั หาอยา่ งสร้างสรรค์ กับสุขภาพ โดยใช้วิธีการสอนท่ีหลากหลาย เช่น การอภิปรายกลุ่ม การศึกษาค้นคว้าอย่างเป็นระบบ การวิเคราะห์วิจารณ์ เช่น รายงานการ 2) สามารถคิดอย่างเป็นระบบ คิดสร้างสรรค์ การสะท้อนความคดิ การทำกรณีศกึ ษา การประชมุ ปรกึ ษาปัญหา การ วิเคราะห์ วิจารณ์กรณีศึกษา รายงานการศึกษาปัญหาเฉพาะทางการ คดิ อยา่ งมีวจิ ารญาณ เพ่ือหาแนวทางใหม่ในการ โต้วาที การต้ังคำถาม การศึกษาอิสระ การจัดทำโครงการสร้าง พยาบาล การศึกษาอิสระ รายงานผลการอภิปรายกลุ่ม การประชุมปรึกษา แก้ไขปัญ ห าการป ฏิบั ติงาน และบ อกถึง นวตั กรรม และการใชเ้ กม เปน็ ตน้ ปัญหาทางการพยาบาล และการสมั มนา ผลกระทบจากการแก้ไขปัญหาได้

6 มาตรฐานผลการเรียนรู้ กลยทุ ธ์การสอนที่ใช้พฒั นาการเรียนรู้ กลยุทธ์การประเมินผลการเรยี นรู้ 3) สามารถใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ทางการวิจัย และนวัตกรรมในการแก้ไขปัญหา และการศึกษาปญั หาทางสขุ ภาพ 5. ทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและ ความรับผดิ ชอบ 1) มีปฏิสัมพันธ์อย่างสร้างสรรค์กับผู้รับบริการ 1) กลยุทธ์การสอนท่ีเน้นการปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เรียนกับผู้เรียน 1)การประเมินผู้เรียนในการแสดงบทบาทของการเป็นผู้นำและผู้ตาม ใน ผ้รู ว่ มงาน และผู้ท่เี กี่ยวขอ้ ง ผู้เรยี นกบั ผสู้ อน ผู้เรยี นกบั ผใู้ ชบ้ รกิ าร และผู้ร่วมทมี สขุ ภาพ สถานการณ์การเรยี นรู้ตามวตั ถุประสงค์ 2) สามารถทำงานเป็นทีมในบทบาทผู้นำและ 2) จัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่มีการทำงานเป็นทีมเพอื่ สง่ เสรมิ การ 2) การประเมินทักษะท่แี สดงออกถึงภาวะผู้นำตามสถานการณก์ ารเรียนรู้ที่ สมาชิกในบริบทหรือสถานการณ์ที่หลากหลาย แสดงบทบาทของการเป็นผู้นำและผู้ตาม หลากหลาย 3) สามารถแสดงความคิดเห็นของตนเองอย่าง 3) จดั ประสบการณก์ ารเรยี นรู้ในภาคปฏิบัติที่ส่งเสรมิ ให้ทำงานเป็นทีม 3) การประเมินความสามารถในการทำงานร่วมกับกลุ่มเพ่ือน และทีมงาน เป็นเหตุเป็นผล และเคารพในความคดิ ของผอู้ นื่ และการแสดงออกของภาวะผู้นำหลากหลายสถานการณ์ท้ังในคลินิก อย่างมีประสทิ ธิภาพและสรา้ งสรรค์ (การประเมินความสามารถในการถาม 4) แสดงออกถึงการมีส่วนร่วมในการพัฒนา และในชุมชน การนำเสนอในช้ันเรียน) วิชาชีพและสงั คมอย่างตอ่ เน่อื ง 4) การประเมินการแสดงออกของการตระหนักถึงความรับผิดชอบในการ เรียนรู้ตามประสบการณ์การเรียนรู้ และความสนใจในการพัฒนาตนเองใน ด้านวิชาชีพอยา่ งต่อเน่อื ง 6. ทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลข การส่ือสาร และการใช้เทคโนโลยสี ารสนเทศ 1) สามารถประยุกต์ใช้หลักทางคณิตศาสตร์ 1) การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นให้ผู้เรียนได้ฝึกทักษะการ 1) การประเมินผลงานตามกิจกรรมการเรียนการสอนโดยใช้แบบสังเกต และสถิตใิ นการปฏบิ ัตงิ าน สื่อสารระหว่างบุคคลทั้งการพูด การฟัง และการเขียนในกลุ่มผู้เรียน และแบบประเมินทักษะการพูด การเขียน ตลอดท้ังการประเมินจากการ 2) ส าม าร ถ สื่ อ ส าร ด้ ว ย ภ าษ าไท ย แ ล ะ ระหว่างผู้เรียนและผู้สอน และบุคคลท่ีเกี่ยวข้องในสถานการณ์ท่ี ถาม การนำเสนอในชั้นเรียน ภาษาองั กฤษไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ หลากหลาย 2) การทดสอบทักษะการฟังจากแบบทดสอบท่ีสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ 3) สามารถใช้เทคโนโลยีสารสนเทศได้อย่างมี 2) การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เลือกและใช้ การเรยี นรู้ ประสทิ ธิภาพและมจี ริยธรรม เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารท่ีหลากหลายรูปแบบและวิธีการ 3) การทดสอบการวิเคราะห์ข้อมลู โดยใช้ขอ้ สอบ การทำรายงานกรณีศึกษา

7 มาตรฐานผลการเรียนรู้ กลยทุ ธก์ ารสอนทีใ่ ช้พฒั นาการเรียนรู้ กลยุทธ์การประเมินผลการเรียนรู้ 4) สามารถสื่อสารเพื่อให้ผู้รับบริการได้รับ 3) การจัดประสบการณ์ การเรียนรู้ท่ีส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ ใช้ และการวเิ คราะห์ข้อมูลผลการศึกษาวิจยั และการศกึ ษาอสิ ระ บริการสุขภาพอยา่ งปลอดภยั ความสามารถในการเลือกสารสนเทศและฝึกทักษะในการนำเสนอ ข้อมลู สารสนเทศดว้ ยวธิ กี ารที่หลากหลายเหมาะสมกับผู้ฟงั และเนอ้ื หา ท่นี ำเสนอ 6. ทักษะปฏิบัตเิ ชิงวิชาชพี 1) สามารถปฏิบัติการพยาบาลและการผดุง 1) การสาธิต 1) การประเมินทักษะในห้องการปฏิบัติการ สถานการณ์จำลอง คนไข้ ครรภ์อย่างเป็นองค์รวมเพ่ือความปลอดภัยของ 2) การฝึกปฏบิ ตั ใิ นห้องปฏบิ ัตกิ าร จำลอง สถานบรกิ ารสขุ ภาพและชมุ ชน ผู้รับบริการ ภายใต้หลักฐานเชิงประจักษ์ 3) การแสดงบทบาทสมมติ 2) การสังเกตการณ์การปฏิบัติการพยาบาลในสถานบริการสุขภาพและ กฎหมาย และจรรยาบรรณวิชาชีพ 4) การฝกึ ปฏบิ ัติในสถานการณจ์ ำลอง ชมุ ชน 2) สามารถใช้กระบวนการพยาบาลในการ 5) การฝกึ ปฏิบัตกิ บั คนไขจ้ ำลอง 3) การประเมินจากข้อมูลสะท้อนกลับ (Feedback) จากคนไข้จำลอง ปฏบิ ัตกิ ารพยาบาลและการผดงุ ครรภ์ 6) การสอนข้างเตยี ง ผู้ใชบ้ รกิ าร อาจารยพ์ เิ ศษภาคปฏบิ ัติ และบุคลากรในหอผปู้ ่วย 3) ปฏิบัติการพยาบาลและการผดุงครรภ์ด้วย 7) การฝึกปฏิบัติในสถานการณ์จริง ในสถานบริการสุขภาพและ 4) การสงั เกตการสอนปฏบิ ัตกิ ารในคลนิ ิก / หอ้ งปฏบิ ัติการ ความเมตตา กรุณา และเอื้ออาทร โดยคำนึงถึง ชุมชนให้ครอบคลุมความหลากหลายทางวัฒนธรรม ภายใต้การ 5) การประเมินผลการดำเนินโครงการบริการวิชาการแก่สังคม และ/หรือ สทิ ธผิ์ ปู้ ่วยและความหลากหลายทางวัฒนธรรม ควบคุมดูแลของอาจารย์ การฝึกปฏิบัติในคลินิกคู่กับอาจารย์พิเศษ กิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์ โดยผู้เรียนร่วมกับผู้สอน และพี่เลี้ยงในการทำ 4) สามารถปฏิบัติทักษะการพยาบาลได้ท้ังใน ภาคปฏิบัติ มีวิธีจัดการเรียนการสอนโดยการประชุมปรึกษาก่อนและ กจิ กรรม สถานการณจ์ ำลองและในสถานการณ์จรงิ หลังปฏิบัติงาน การดแู ลผู้รับบริการรายบุคคล การตรวจเย่ียม การ ประชุมปรึกษาปญั หาทางการพยาบาล และการสอนผใู้ ช้บรกิ าร 8) การให้บริการวิชาการแก่สังคม และ/หรือกิจกรรมบำเพ็ญ ประโยชน์ร่วมกับอาจารย์ โดยเฉพาะการทำกิจกรรมจิตอาสาใน โรงพยาบาล ในชุมชน 9) กจิ กรรมการเรียนรดู้ ้วยตนเองให้เหมาะสมตามระบบเทคโนโลยกี าร เรยี นการสอนแบบออนไลน์ โปรแกรมออนไลน์

7. โครงสรา้ งหลักสูตรสาขาวชิ าพยาบาลศาสตร์ หลกั สตู รพยาบาลศาสตรบัณฑติ มโี ครงสรา้ งหลักสตู รทส่ี อดคล้องกับ มคอ 1 คอื จำนวน หน่วยกิตรวม ไม่น้อยกว่า 120 หน่วยกิต สำหรับหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2562) คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม มีจำนนวนหน่วยกิตตลอดหลักสูตร 135 หน่วยกิต มี โครงสร้างหลักสตู รดงั นี้ (ตารางที่ 2) ตารางท่ี 2 แสดงโครงสร้างหลักสตู รสาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ จำนวนหนว่ ยกติ ตาม มคอ 2 คณะพยาบาลศาสตร์ ลำดับ หมวดวิชา ไม่น้อยกวา่ 30 1 หมวดวชิ าศกึ ษาท่ัวไป ไม่นอ้ ยกว่า 99 2 หมวดวชิ าเฉพาะ 2.1 กล่มุ วชิ าพืน้ ฐานวิชาชพี 20 2.2 กล่มุ วชิ าชีพ 79 43 2.2.1 ทฤษฎี / ปฏิบัติทดลอง 36 2.2.2 ปฏิบัติ ไมน่ อ้ ยกว่า 6 3 หมวดวชิ าเลือกเสรี 135 รวมหนว่ ยกิต สำหรับรายวิชาการฝึกปฏิบัติการพยาบาลตามแหล่งฝึกปฏิบัติในรายวิชาต่างๆ จัดอยู่ในหมวดวิชา เฉพาะ กลุ่มวิชาชีพในรายวิชาการฝึกปฏิบัติ ซึ่งพยาบาลวิชาชีพท่ีอยู่โรงพยาบาล หรือแหล่งฝึกปฏิบัติการ พยาบาลเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งร่วมกับอาจารย์พยาบาล ในกระบวนการฝึกปฏิบัติการพยาบาล เพ่ือ หล่อหลอมเปน็ บัณฑติ พยาบาลต่อไป ท้ังน้ี ตามแผนการศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต ในรายวิชาการฝึกปฏิบัติการพยาบาล ของ นักศกึ ษาคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลยั ราชภัฏนครปฐม ดงั ตารางท่ี 3 ตารางที่ 3 แสดงรายวิชาฝึกปฏิบัติ ชัน้ ปี ภาคการศึกษา รายวชิ า 2 3 2 ปฏบิ ตั กิ ารพยาบาลพ้ืนฐาน 4 2 ปฏิบัติการพยาบาลชุมชน 1 1 ปฏบิ ตั กิ ารพยาบาลเด็กและวยั ร่นุ 1 ปฏิบัติการพยาบาลผู้ใหญแ่ ละผู้สูงอายุ 1 2 ปฏิบตั กิ ารพยาบาลมารดา ทารก และการผดงุ ครรภ์ 1 2 ปฏบิ ตั ิการพยาบาลผูใ้ หญแ่ ละผู้สูงอายุ 2 1 ปฏิบัติการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต 1 ปฏบิ ัติการพยาบาลชมุ ชน 2

9 ช้นั ปี ภาคการศึกษา รายวิชา 1 ปฏิบตั ิการพยาบาลมารดา ทารก และการผดงุ ครรภ์ 2 2 ปฏิบตั ิการรักษาโรคเบ้ืองต้น 2 ปฏิบัตกิ ารจัดการทางคลินกิ 2 ปฏิบัตกิ ารพยาบาล เทคโนโลยีดจิ ทิ ัล และนวัตกรรมการพยาบาลที่เลือกสรร หมายเหตุ 1. การจดั เวลาชว่ งเวลาเวร จดั เวรเช้า 08.00 - 16.00 น. จดั เวรบา่ ย 16.00 - 24.00 น. จัดเวร ดึก 24.00 – 08.00 น. 2. แผนการจัดการศึกษาอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามสถานการณ์ เช่น สถานการณ์แพร่ระบาด ของการตดิ เชอ้ื ไวรสั โคโรนา 2019 เปน็ ตน้ ทั้งนผ้ี ่านตามข้ันตอนของมหาวิทยาลยั และสภาการพยาบาล 8. การประเมนิ ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียน สำหรบั การประเมินผลสัมฤทธิท์ างการเรียนของสาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ จะประเมนิ ผลตามเกณฑ์ ของมหาวิทยาลัย (ตารางท่ี 4) ต้ังแต่เกรด A-E และกรณีที่ยังไม่สามารถประเมินผลได้เนื่องจากคะแนนยังไม่ สมบูรณห์ รอื นักศกึ ษายังไมม่ ีการสง่ งานตามกำหนดของวชิ า ผลการเรยี นจะเปน็ เกรด I (Incomplete) ทั้งนี้ สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ เปน็ วชิ าชพี ท่อี ยูภ่ ายใต้เกณฑ์ของสภาการพยาบาล ดังน้ันใน รายวิชาท่ีอยู่ในกลุ่มวิชาชีพ (ดังตารางท่ี 2 และ 3) หากมีผลการเรียนต่ำกว่าระดับ C ถือว่ายังไม่ผ่าน และ ต้องลงทะเบียนเรยี นใหม่ (ข้อบงั คบั มหาวทิ ยาลัยราชภัฏนครปฐม, 2555) ตารางที่ 4 แสดงคะแนนและเกรดของการเรยี น คะแนน เกรด ≥ 80 A 75.00-79.99 B+ 70.00-74.99 B 65.00-69.99 C+ 60.00-64.99 C 55.00-59.99 D+ 50.00-54.99 D < 50.00 E (IP) ไมส่ มบูรณ์ I 9. ประเภทและคณุ สมบัติของอาจารย์ อาจารยท์ ี่สนับสนุนการเรยี นการเรียนหลักสูตรพยาบาลศาสตรบณั ฑติ แบง่ ออกเป็น 5 ประเภท และมีคุณสมบัติ ดงั ตารางที่ 5 ดงั น้ี (สภาการพยาบาล, 2563; ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร, 2560)

10 ลำดับ ประเภทอาจารย์ คณุ สมบตั ิ 1 อาจารย์ประจำ 1. เป็นบคุ คลทด่ี ำรงตำแหน่ง อาจารย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ และ ศาสตราจารย์ ทั้งน้ี ให้รวมถึงตำแหน่งทีเ่ รยี กช่ืออยา่ งอ่นื ในสถาบนั อุดมศกึ ษา ทเี่ ปิดสอนหลักสตู รพยาบาลศาสตรบณั ฑติ ท่มี หี นา้ ทร่ี บั ผดิ ชอบตามพันธกจิ ของ การอุดมศึกษา และปฏิบตั ิหน้าทเ่ี ต็มเวลา 2. มีคะแนนทดสอบความสามารถภาษาองั กฤษ ไดต้ ามเกณฑท์ ี่กำหนดไวใ้ น ประกาศคณะกรรมการการอดุ มศกึ ษา เร่อื ง มาตรฐานความสามารถภาษาองั กฤษ ของอาจารยป์ ระจำ 2 อาจารย์ประจำหลกั สตู ร 1. เปน็ อาจารยป์ ระจำ 2. มีใบอนญุ าตเปน็ ผปู้ ระกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ ช้นั หน่งึ หรอื ใบอนญุ าตเป็นผ้ปู ระกอบวิชาชพี การพยาบาล ช้นั หนง่ึ ท่ไี ม่หมดอายุ สำหรบั อาจารยท์ ่ีสอนดา้ นการพยาบาลมารดาทารกและการผดุงครรภ์จะตอ้ งมีใบอนญุ าต เปน็ ผู้ประกอบวชิ าชพี การพยาบาลและการผดงุ ครรภ์ ชนั้ หนงึ่ และ 3. มีคุณวฒุ ปิ รญิ ญาโททางการพยาบาล หรอื สาขาอืน่ ท่ีสมั พนั ธ์กัน และ 4. มีประสบการณ์การปฏิบตั ิการพยาบาลมาแลว้ ไม่นอ้ ยกวา่ 2 ปี และมี ประสบการณ์การสอนการพยาบาลในสถาบนั การศึกษามาแลว้ ไม่นอ้ ยกว่า 1 ปี 5. ตอ้ งมีผลงานทางวิชาการท่ีไม่ใชส่ ว่ นหน่งึ ของการศกึ ษาเพอ่ื รบั ปรญิ ญา และเป็นผลงานทางวชิ าการทีไ่ ด้รบั การเผยแพร่ตามหลักเกณฑท์ ก่ี ำหนดในการ พิจารณาแต่งต้ังให้บุคคลดำรงตำแหนง่ ทางวชิ าการอย่างน้อย 1 รายการในรอบ 5 ปียอ้ นหลงั 3 อาจารยผ์ รู้ ับผดิ ชอบหลักสูตร มีคุณวุฒแิ ละคณุ สมบัติเชน่ เดยี วกบั อาจารยป์ ระจำหลักสตู ร จำนวนอยา่ งน้อย 5 คน ใน 5 สาขาหลัก ได้แก่ สาขาการพยาบาลผูใ้ หญแ่ ละ/หรือผสู้ งู อายุ การ พยาบาลเดก็ การพยาบาลจติ เวชและสุขภาพจิต การพยาบาลชุมชน และการ พยาบาลมารดาและทารก หรือการผดงุ ครรภ์ เปน็ อยา่ งนอ้ ย ทง้ั น้ี ใหม้ ี ประสบการณ์การสอนทางการพยาบาลในสถาบันการศึกษาการพยาบาลและ การผดงุ ครรภ์อย่างต่อเนื่องไม่นอ้ ยกวา่ 2 ปี 4 อาจารยผ์ สู้ อน 1. อาจเป็นอาจารย์ประจำหลกั สตู ร หรืออาจารย์พิเศษทมี่ ีคณุ วฒุ ไิ มต่ ่ำกว่า ปริญญาโทสาขาพยาบาลศาสตร์ หรือ 2. มีตำแหนง่ ทางวชิ าการในสาขาพยาบาลศาสตร์ไมต่ ่ำกวา่ ระดบั ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์ หรอื เทียบเคยี งงในสาขาวชิ าน้ัน หรอื สาขาวิชาทีส่ มั พันธ์กนั หรือในสาขาวชิ าของรายวชิ าท่ีสอน 5 อาจารย์พิเศษ อาจไดร้ ับการยกเว้นคณุ วุฒิปรญิ ญาโท แต่ท้งั นต้ี ้องมีคณุ วฒุ ิข้ันต่ำปริญญาตรี หรือ เทยี บเทา่ และมีประสบการณ์การทำงานทีเ่ กีย่ วขอ้ งกับวชิ าท่ีสอนมาแล้ว ไมน่ ้อยกวา่ 6 ปี ทง้ั น้ีอาจารย์พิเศษต้องมชี วั่ โมงสอนไมเ่ กนิ รอ้ ยละ 50 ของรายวชิ า พยาบาล โดยมีอาจารย์ประจำหลกั สตู รเปน็ ผรู้ ับผดิ ชอบวชิ านน้ั 6 อาจารยพ์ ี่เลีย้ ง / เปน็ พยาบาลวิชาชีพ ที่ทำหนา้ ทีผ่ สู้ อนภาคปฏบิ ัติ หมายถงึ พยาบาลวชิ าชพี ทีไ่ ด้รับ อาจารย์พเิ ศษภาคปฏิบตั ิ มอบหมายใหส้ อนภาคปฏบิ ตั ทิ ม่ี คี ณุ สมบตั ิ ดงั นี้ (Preceptor) 1. มใี บอนญุ าตประกอบวิชาชพี การพยาบาลชั้นหนึง่ ในกรณีทส่ี อนภาคปฏบิ ัติ

11 ลำดบั ประเภทอาจารย์ คณุ สมบตั ิ วิชาการพยาบาลมารดาทารกและการผดุงครรภ์ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชพี การพยาบาลและการผดงุ ครรภ์ชน้ั หนงึ่ 2. มวี ุฒิการศกึ ษาและประสบการณ์ ดงั น้ี 2.1 ปรญิ ญาโท/ปรญิ ญาเอกทางการพยาบาลหรอื วิทยาศาสตร์สขุ ภาพ และมี ประสบการณ์การปฏบิ ตั ิการพยาบาลในสาขาทส่ี อน ไม่นอ้ ยกว่า 1 ปี 2.2 ปรญิ ญาโท/ปรญิ ญาเอกสาขาอ่ืน และมปี ระสบการณก์ ารปฏิบตั ิการ พยาบาลในสาขาทสี่ อน ไม่นอ้ ยกวา่ 2 ปี 2.3 ปริญญาตรหี รือประกาศนียบตั รพยาบาลศาสตรบณั ฑิตและมีประสบการณ์ การปฏบิ ตั ิการพยาบาล ไมน่ อ้ ยกวา่ 3 ปี 3. เป็นพยาบาลวิชาชีพทอ่ี าจปฏบิ ตั งิ านหรอื ไมป่ ฏบิ ตั งิ านประจ าในขณะสอน ภาคปฏิบตั ิ 4. ผ่านการอบรมหลกั สตู รด้านการจัดการเรยี นการสอนทางการพยาบาล หรอื หลกั สตู รการฝึกอบรม เพ่อื พัฒนาศกั ยภาพด้านการสอนสำหรบั พยาบาลพี่เลย้ี งท่ี สภาการพยาบาลใหค้ วามเห็นชอบ หมายเหตุ 1) กรณีอาจารย์ประจำ หากยังไม่มีประสบการณ์การสอนการพยาบาลในสถาบันการศึกษาต้องผ่านการอบรม โครงการครูคลนิ ิก (preceptorship) อย่างนอ้ ย 6 เดือน หรอื หลักสูตรศาสตร์และศิลป์การสอนทางการพยาบาล หรือหลักสูตรด้านการจัดการเรียนการสอนทางการพยาบาลท่ีเทียบเคียงได้ และสภาการพยาบาลให้ความ เห็นชอบ 2) กรณีอาจารย์ประจำหลักสูตร ไม่มีประสบการณ์การสอนการพยาบาลใน สถาบันการศึกษา ให้ สถาบันการศึกษาจัดให้มีระบบอาจารย์พี่เลี้ยง ซึ่งเป็นอาจารย์ประจำหลักสูตรที่มีประสบการณ์การจัดการเรยี น การสอนในสาขาวิชานนั้ เป็นอาจารย์พีเ่ ลยี้ ง โดยให้มีระยะเวลาไม่นอ้ ยกว่า 1 ภาคการศึกษา หรอื ให้มีการจัดการ อบรมด้านการจัดการเรยี นการสอนอย่างเปน็ ระบบ 3) กรณีอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรสำเร็จปริญญาโทสาขาอ่ืนนอกจาก 5 สาขาหลัก ต้องมีประสบการณ์การ สอนในสาขาท่รี ับผิดชอบในสถาบนั การศกึ ษาพยาบาลและการผดุงครรภ์อย่างต่อเน่ืองไมน่ ้อยกว่า 5 ปี จะเห็นว่า จากมาตรฐานการเรียนรู้หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิตน้ัน ประกอบด้วยการกำหนด ผลลัพธ์การเรียนท่ีพึงประสงค์ให้เกิดกับบัณฑิตพยาบาล ซึ่งเริ่มต้ังแต่กลุ่มวิชาที่นักศึกษาต้องได้รับความรู้ เพ่ือ นำไปประยุกต์ใช้ในการฝึกปฏิบัติในรายวิชาการฝึกปฏิบัติการพยาบาลที่เป็นกลุ่มวิชาชีพในสถานการจริง ท่ี สำคัญคอื ตอ้ งอาศัยการหลอ่ หลอมความรู้และทกั ษะปฏิบัติการพยาบาลจากอาจารย์พยาบาลและอาจารย์พ่เี ลี้ยง ประจำแหล่งฝึกท่ีมีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กำหนด เพ่ือให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุดต่อการผลิต บัณฑิตพยาบาลในอนาคตต่อไป ทั้งน้ีรูปแบบของการเรียนรู้ทางคลินิกโดยอาจารย์พยาบาลร่วมกับอาจารย์พ่ี เล้ียงมีได้หลายรูปแบบ ซึ่งในบทนี้จะกล่าวถึงหลักการของการมีส่วนร่วมของอาจารย์พ่ีเลี้ยงสำหรับนักศึกษา พยาบาลในการปฏิบตั งิ านทางคลินิก

12 รปู แบบการฝกึ ปฏบิ ัติการพยาบาลโดยมีสว่ นร่วมของอาจารย์พ่ีเล้ียงสำหรับนักศึกษาพยาบาลใน การฝึกปฏบิ ตั กิ ารพยาบาลทางคลินิก การนิเทศการฝึกการปฏิบัติการพยาบาล เป็นกระบวนการท่ีสำคัญท่ีสอนร่วมกับการสาธิตปฏิบัติ โดย การเช่ือมโยงความรู้จากการเรียนภาคทฤษฎีมาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติการพยาบาลในสถานการณ์จริงได้ โดย การสอนภาคปฏิบัติ หรือการนิเทศ ต้องอาศัยความร่วมมือทั้งอาจารย์พยาบาลประจำกลุ่ม อาจารย์พ่ีเลี้ยง ภาคปฏิบัติ และนักศึกษา สำหรับในศตวรรษที่ 21 นั้น การนิเทศการปฏิบัติการพยาบาลจะเน้นท่ีการจัดการ เรียนรู้ไปสู่เป้าหมายที่มีส่วนร่วมกันระหว่างอาจารย์พยาบาลประจำกลุ่ม อาจารย์พ่ีเล้ียงภาคปฏิบัติ และ นักศึกษา โดยอาจารย์พยาบาลประจำกลุ่มและอาจารย์พี่เล้ียงภาคปฏิบัติจะทำหน้าที่เป็นผู้สอนงาน (coach) กระตุ้นการเรียนรู้ สนับสนุน ส่งเสริม ให้กำลังใจแก่นักศึกษา ตลอดการฝึกปฏิบัติการพยาบาล เพื่อนำไปสู่การ บรรลุเป้าหมายท่ีต้ังไว้ (ธดิ ารัตน์ เลศิ วทิ ยากุล, วิภาพร พลับนลิ , ศรันยา ดวงเดือน, วัลลดิ า ราชกรม, กลุ ธรา จง ตระการสมบตั ิ และชัชณี คำภบิ าล, 2563) การนิเทศการฝึกปฏิบัติการพยาบาล แบ่งได้เป็น 3 ระยะ ดังนี้ (ธิดารัตน์ เลิศวิทยากุล, วิภาพร พลับ นิล, ศรันยา ดวงเดอื น, วัลลดิ า ราชกรม, กุลธรา จงตระการสมบัติ และชัชณี คำภบิ าล, 2563) ระยะที่ 1 เปน็ ระยะกอ่ นขน้ึ ฝกึ ปฏิบัติการพยาบาล โดยมีกิจกรรมดังน้ี 1. การปฐมนเิ ทศจากรายวชิ าและจากอาจารย์ประจำกลุม่ 2. การเตรยี มความพร้อมก่อนการฝกึ ปฏบิ ตั ิ ทัง้ จากอาจารย์ และอาจารย์พเ่ี ลีย้ งภาคปฏิบัติ ระยะท่ี 2 เป็นระยะขณะฝึกปฏิบัติการพยาบาล โดยมีกิจกรรมหลัก คือ การสนทนาก่อนและหลัง ปฏิบัติการพยาบาล (Pre-Post conference) การตรวจเย่ียมทางการพยาบาล (Nursing round / Team round) การใหก้ ารพยาบาล (Nursing care) และการทำกรณศี ึกษา (Case study) โดยแบง่ เปน็ รายสปั ดาห์ดังน้ี 1. สปั ดาห์ท่ี 1 Basic เปน็ การทบทวนความรูแ้ ละพน้ื ฐานเดิม รวมถึงการทำความคนุ้ เคยกบั บุคลากร สงิ่ แวดล้อม อุปกรณเ์ ครอ่ื งมอื ต่างๆ ในหอผปู้ ่วยทฝ่ี กึ ปฏิบตั ิการพยาบาล 2. สัปดาหท์ ี่ 2 Specific เป็นการเพมิ่ ความรูใ้ หม่ หรือความรู้ท่ีมเี ฉพาะในหอผ้ปู ว่ ยน้นั ๆ ท่ี เหมาะสมกับผู้ปว่ ยในสถานการณ์จริงทน่ี ักศึกษาฝกึ ปฏบิ ัติ 3. สัปดาหท์ ่ี 3 Integrate เปน็ การใหน้ ำความรมู้ าบรู ณาการประยุกต์ใชใ้ นการปฏบิ ตั สิ ถานการณ์ จริง 4. สปั ดาห์ท่ี 4 Advance เป็นการสงั เคราะหแ์ ละสรปุ ความรูท้ ่ไี ด้จากการปฏิบัติ รวมถึงผลจากการ ฝึกปฏิบัติการพยาบาล และประสบการณ์ทีไ่ ด้ ระยะที่ 3 เป็นระยะหลงั ฝึกปฏิบตั ิการพยาบาล ประกอบดว้ ยกจิ กรรม ดงั น้ี 1. การประเมินตนเอง 2. การประเมินโดยอาจารย์พยาบาล และอาจารย์พเี่ ล้ียงภาคปฏิบัติ 3. การประเมนิ โดยเพ่อื นประเมินเพ่ือน

13 บทสรปุ บัณฑิตพยาบาลศาสตร์ที่มีความพร้อมในการเป็นพยาบาลวิชาชีพที่มีคุณภาพ และมีศักยภาพ นัน้ จะเหน็ ว่าข้ึนอย่กู ับการวางแผนการหล่อหลอมต้ังแต่การกำหนดเป้าหมายและผลลัพธ์ท่ีตอ้ งการให้เกิดขึ้นกับ บัณฑิตพยาบาลตั้งแต่ต้นของมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาตรี สาขาพยาบาลศาสตร์ ท่ีครอบคลุมต้ังแต่ บุคลากรที่สำคัญในการส่งเสรมิ ให้เกิดการเรยี นรู้ คือ อาจารย์ คุณสมบตั ิของอาจารยแ์ ตล่ ะประเภท และที่สำคัญ คือมาตรฐานการเรียนรู้ที่จะเกิดจากการเรียนการสอนทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ให้ครบท้ัง 6 ด้าน ท้ังน้ีใน การฝึกปฏิบัติการพยาบาลท่ีแหล่งฝึก ยังจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากพยาบาลวิชาชีพท่ีมีคุณสมบัติเป็น อาจารย์พี่เลี้ยงภาคปฏิบัติมาร่วมในการนิเทศการฝึกปฏิบัติร่วมกัน ซ่ึงส่งผลให้เกิดผลลัพธ์การเรียนรู้ท่ีดีกับการ ผลติ บัณฑติ พยาบาลศาสตรต์ อ่ ไป

14 เอกสารอ้างอิง ข้อบงั คับมหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครปฐม. (2555). ขอ้ บงั คบั มหาวทิ ยาลัยราชภัฏนครปฐมวา่ ด้วยการจดั การศึกษา ระดบั ปริญญาตรี พ.ศ.2555. คู่มือบริหารหลักสูตร ปีการศึกษา 2564. คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏนครปฐม; นครปฐม. ขอ้ บงั คบั สภาการพยาบาล. (2562). ข้อบังคบั สภาการพยาบาลว่าดว้ ยการให้ความเห็นชอบหลักสูตรการศึกษา วชิ าชีพการพยาบาลและการผดุงครรภร์ ะดบั วิชาชีพ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2562. ราชกิจจานเุ บกษา; กรงุ เทพ. คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลยั ราชภฏั นครปฐม. (2562). หลกั สตู รพยาบาลศาสตรบัณฑติ (ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ.2562). คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลยั ราชภัฏนครปฐม; นครปฐม. ธิดารัตน์ เลศิ วทิ ยากลุ , วภิ าพร พลับนลิ , ศรนั ยา ดวงเดือน, วลั ลิดา ราชกรม, กลุ ธรา จงตระการสมบัติ และชัชณี คำภิบาล. (2563). รูปแบบการนิเทศแบบมสี ่วนร่วมของอาจารย์พี่เลย้ี งสำหรับ นักศึกษาพยาบาลท่ฝี กึ ปฏิบตั ิงานในคลนิ ิก. วารสารวิทยาลยั บัณฑิตเอเชีย, 10(2), 1-11. ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ. (2560). มาตรฐานคุณวุฒริ ะดับปริญญาตรี สาขาพยาบาลศาสตร์. สืบคน้ ออนไลน์ จาก http://www.mua.go.th/users/tqf-hed เม่ือวนั ท่ี 16 พฤษภาคม 2564 สภาการพยาบาล. (2563). เกณฑก์ ารรบั รองสถาบันการศกึ ษาวิชาการพยาบาลและการผดุงครรภ์ พ.ศ.2563. สภาการพยาบาล; นนทบุรี.



การนากระบวนการพยาบาล และบนั ทกึ ทางการพยาบาลมาใช้ หลักสูตรพฒั นาศกั ยภาพด้านการสอนสาหรับพยาบาลพ่เี ลีย้ ง มหาวทิ ยาลัยราชภัฏนครปฐม วนั ท่ี 23 เมษายน 2564 อ.วรรณี ศรีวลิ ัย

ความหมายของกระบวนการพยาบาล กระบวนการพยาบาล หมายถงึ เพ่อื แก้ปัญหา/ วธิ ีการวางแผนการพยาบาล ดแู ลสุขภาพ โดยอาศัย หลักการทางวทิ ยาศาสตร์ ทาเป็ นระบบ ประกอบด้วย 5 ขัน้ ตอน (ADPIE) Assessment Evaluation Nursing diagnosis Implementation Planning

กระบวนการพยาบาล : การประเมินภาวะสุขภาพ

ขัน้ ตอนการประเมนิ ภาวะสุขภาพ 1.การเกบ็ รวบรวมข้อมูล ผู้รับบริการ วธิ ีการเกบ็ ข้อมูล ได้จาก การบอกเล่า ของ ผู้เก่ียวข้อง การ ชนิด Subjective data วดั และสังเกตไม่ได้ เก็บ ของ รวบ ข้อมูล มีลักษณะ Objective dไaดt้จaาก การตรวจพบโดยบุคลกรทมี สุขภาพ วัดและสังเกตได้ การบอกเล่า รวม มีลักษณะ ข้อ แหล่ง โดย ของผู้รับบริการ มูล ของ Primary ผู้รับบริการโดยตรง ข้อมูล sourceได้จาก การสังเกตและ Secondary แหล่งอ่นื ท่ไี ม่ใช่ ตรวจร่ างกาย source ได้จาก ผู้รับบริการ ได้แก่ ผู้เก่ียวข้อง ระยะเวลาท่ที าการเกบ็ ข้อมูล รายงานต่างๆ

ขัน้ ตอนการประเมนิ ภาวะสุขภาพ 1.การเกบ็ รวบรวมข้อมูล ชนิดของข้อมูล การ วิธี การสังเกต การสัมภาษณ์ การตรวจร่างกาย เก็บ การ การสอบถามบุคลกรทมี สุขภาพ รวบ เก็บ การศกึ ษาจากรายงาน รวม ข้อมูล ข้อ ระยะ แรกรับ เพ่อื ประเมนิ สุขภาพของผู้รับบริการทุกด้าน เวลา มูล ท่เี กบ็ ต่อเน่ือง เพ่อื ค้นหาปัญหาใหม่ ข้อมูล ประเมนิ สภาพปัญหาเดมิ แหล่งของข้อมูล

ขัน้ ตอนการประเมนิ ภาวะสุขภาพ 2. การตรวจสอบข้อมูล

ขัน้ ตอนการประเมนิ ภาวะสุขภาพ 3. การจัดระบบข้อมูล การ ตามระบบของร่ างกาย จดั การนาข้อมูลท่ีสัมพันธ์ หมายถงึ ระบบ โดยใช้ ทางการแพทย์ กันมาจัดหมวดหมู่ ข้อมูล รูปแบบ ความต้องการพนื้ ฐานของมาสโลว์ ทางการพยาบาล ตามกรอบแนวคดิ ทางการพยาบาล ความ แบบแผน ทฤษฎีการพยาบาล NANDA สาเร็จสุดยอด สุขภาพของ กอร์ ดอน ทฤษฎีของรอยด์ 13 ด้าน การยอมรับนับถอื ทฤษฎีของคงิ ความรัก ความเป็ นเจ้าของ 11 แบบแผน ทฤษฎีของนิวแมน ทฤษฎีของวัตสัน ความม่นั คงปลอดภยั พนื้ ฐานทางกาย

ตวั อย่างการจดั ระบบการประเมนิ เม่ือแรกรับ

ขัน้ ตอนการประเมนิ ภาวะสุขภาพ 4. การบนั ทกึ ข้อมูล เกดิ ความต่อเน่ืองใน บ่งบอกคุณภาพ สนับสนุนปัญหา การดูแลผู้รับบริการ การดแู ล ท่ีเกดิ ขนึ้ ป้ องกัน ระบุปัญหา ประโยชน์ ลืม ได้เร็ว การ บนั ทกึ ข้อมูล บันทกึ ข้อมูลผิดปกติ หลกั การ บันทกึ ตามคา แปลความหมาย ให้เร็วท่ีสุดเท่าท่ีจะ บอกเล่า เพ่มิ ถ้าทีม บนั ทกึ กระชับ ทาได้ ได้ใจความ ไม่แปลความ สุขภาพไม่เข้าใจ เรียงลาดบั

กระบวนการพยาบาล : การวนิ ิจฉัยทางการพยาบาล การเกบ็ รวบรวมข้อมลู ตคี วาม กาหนดภาวะ การตรวจสอบข้อมูล แปลความ สุขภาพ/ การจัดระบบข้อมูล สรุปความ ปัญหา การบันทกึ ข้อมลู การประเมนิ ภาวะสุขภาพ การวนิ ิจฉัยการพยาบาล



ขัน้ ตอนการวนิ ิจฉัยทางการพยาบาล 1. การแปลความหมายของข้อมูล 1.1 การแปลข้อมูลเปรียบเทยี บกับภาวะปกติ ข้อมูล ภาวะปกติ การแปลความ เร่ิมมีรอยแดงบริเวณ ผวิ หนังไม่มีรอย เร่ิมมีการเปล่ียนแปลง ก้นกบ แดง ของผวิ หนังบริเวณก้นกบ 1.2 จัดกลุ่มข้อมูล กลุ่มข้อมูล แบบแผนสุขภาพ ปัญหา เบ่อื อาหาร T=39.4o C ริมฝี ปาก โภชนาการและการเผา มีภาวะ แห้ง ความตงึ ตวั ของผวิ หนังลดลง ผลาญสารอาหาร ขาดนา้ ปัสสาวะสีเหลืองเข้ม น้อยครัง้ การขับถ่าย และปริมาณน้อยกว่าปกติ

ขัน้ ตอนการวนิ ิจฉัยทางการพยาบาล 1. การแปลความหมายของข้อมูล 1.3 การกาหนดภาวะสุขภาพ 1.3.1 ภาวะสุขภาพดี ข้อมูล ภาวะสุขภาพ รับประทานอาหารครบ 5 หมู่ทุกวัน สุขภาพดเี น่ืองจากสนใจดแู ลตนเอง ออกกาลังกายสม่าเสมอ ร่ างกายแข็งแรงสดช่ืน ไม่เคยเจบ็ ป่ วยร้ายแรง

ขัน้ ตอนการวนิ ิจฉัยทางการพยาบาล 1. การแปลความหมายของข้อมูล 1.3 การกาหนดภาวะสุขภาพ 1.3.2 ภาวะสุขภาพไม่ดี ข้อมูล ภาวะสุขภาพ ชนิดของปัญหา ได้รับการผ่าตดั ไส้ต่งิ มา 1 วนั อาจเกดิ การตดิ เชือ้ ท่ี Possible บอกวธิ ีการดแู ลแผลไม่ได้ แผลผ่าตดั เน่ืองจาก problem ขาดความรู้ในการดแู ล แผลผ่าตดั แห้งดี ไม่บวมแดง บาดแผล

ขัน้ ตอนการวนิ ิจฉัยทางการพยาบาล 1. การแปลความหมายของข้อมูล 1.3 การกาหนดภาวะสุขภาพ 1.3.2 ภาวะสุขภาพไม่ดี ข้อมูล ภาวะสุขภาพ ชนิดของปัญหา ได้รับการผ่าตดั ไส้ต่งิ มา 3 วนั เส่ียงต่อการตดิ เชือ้ Potential problem มีส่งิ ขบั หล่ังซมึ เปื้อนแผล บริเวณแผลผ่าตดั T = 37.5 องศาเซลเซียส เน่ืองจากมีส่งิ ขบั หล่ัง ซมึ เปื้อนแผล ตลอดเวลา

ขัน้ ตอนการวินิจฉัยทางการพยาบาล 1. การแปลความหมายของข้อมูล 1.3 การกาหนดภาวะสุขภาพ 1.3.2 ภาวะสุขภาพไม่ดี ข้อมูล ภาวะสุขภาพ ชนิดของปัญหา ได้รับการผ่าตดั ไส้ต่งิ มา 5 วัน แผลผ่าตดั แยกมีกล่ินเหม็น เกดิ การตดิ เชือ้ ท่แี ผล Actual พบหนองไหลซมึ จากแผล ผ่าตดั เน่ืองจากใช้มือ problem T = 38.5 องศาเซลเซียส สัมผัสแผลและแผล W.B.C.=22,000 เซลล์/มม.3 โดนนา้

ขัน้ ตอนการวินิจฉัยทางการพยาบาล 2.การทวนสอบข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล ทวนสอบอะไร กบั ใคร เพ่อื อะไร ปัญหา ผู้รับบริการ / ให้แน่ใจว่าการรับรู้ของ ผู้รับบริการและพยาบาล ผู้เก่ยี วข้อง ตรงกนั

ขนั้ ตอนการวนิ ิจฉัยทางการพยาบาล 3.การกาหนดข้อวนิ ิจฉัยทางการพยาบาล รูปแบบการเขียน ส่วนประกอบ ตวั อย่าง 2 Part Problem เกดิ แผลกดทบั บริเวณก้น Statement Etiology กบ เน่ืองจาก เคล่ือนไหว ร่ างกายได้ น้ อย PES Format Problem Etiology เกดิ แผลกดทบั บริเวณก้น Sign & Symptom กบ เน่ืองจาก เคล่ือนไหว ร่างกายได้น้อย จาก ร่ างกายซีกขวาอ่ อนแรง

กระบวนการพยาบาล : การการวางแผนการพยาบาล Clinical reasoning web (SMART)

การประเมินภา(วใยะแมสงุขมุมภเหาตพุผลทางคลนิ ิก) D26o/1n1/1a2 ld D. Kautz et.al, 2006:130 Clinical Reasoning Web Pesut&Herman,1999

กระบวนการพยาบาล : การประเมนิ ผลการพยาบาล

ขัน้ ตอนการประเมนิ ผลการพยาบาล 1. การประเมนิ ผลตามจุดมุ่งหมาย/เกณฑ์ ข้อมูลสนับสนุน การสรุปผล (ตามเกณฑ์) 1.5 ตรวจสอบปัจจัยท่ี มีผลต่อการพยาบาล 1.4 บนั ทกึ การประเมินผล 1.1 ทบทวนจุดมุ่งหมาย ผลการ ตามจุดมุ่งหมาย และเกณฑ์ ประเมิน บรรลุจุดมุ่งหมาย บรรลุจุดมุ่งหมาย 1.2 เก็บรวบรวมข้อมูล หรือไม่ บรรลุจุดมุ่งหมาย บางส่วน ไม่บรรลุ 1.3 เปรียบเทียบผลกบั เกณฑ์ จุดมุ่งหมาย

การประเมนิ ผลการพยาบาล 2. การประเมนิ ผลการวางแผนการพยาบาล ปัญหาท่ไี ด้รับการแก้ไข วินิจฉัยการพยาบาลข้อนัน้ สิน้ สุดลง ยุตกิ ารให้ การพยาบาล ปัญหาท่เี ส่ียงต่อการเกดิ บรรลุจุดมุ่งหมาย ป้ องกนั การเกิดได้ ปัจจยั เส่ียงยังคงอยู่ วินิจฉัยการพยาบาลไม่สิน้ สุด ให้การพยาบาลต่อไป ปัญหาท่อี าจเกดิ พสิ ูจน์ได้แล้วว่าไม่ใช่ปัญหา วนิ ิจฉัยการพยาบาล สิน้ สุด ยุตใิ ห้การพยาบาล ปัญหาท่เี กดิ ขึน้ แล้ว ปัญหายงั คงอยู่ เกณฑ์บางข้อบรรลุผล ให้การ พยาบาลต่อไปในเร่ืองท่ยี งั ไม่บรรลุผล ทุกปัญหาได้รับการแก้ไข ไม่เกดิ ปัญหาใหม่ จาหน่ายออกจาก โรงพยาบาล

การประเมนิ ผลการพยาบาล 3. การทบทวนขัน้ ตอนของกระบวนการพยาบาล การประเมนิ ภาวะสุขภาพ: ตรวจสอบข้อมูลว่าถูกต้องสมบรู ณ์ สอดคล้องกบั สภาพผู้รับบริการ? วนิ ิจฉัยการพยาบาล: ถกู ต้อง? สัมพนั ธ์กับข้อมูล? ต้องทบทวนใหม่? การวางแผนการพยาบาล: ทบทวนใหม่ถ้าวินิจฉัยการพยาบาลไม่ ถูกต้อง ตรวจสอบความถูกต้องและเป็ นไปได้ การปฏบิ ัตกิ ารพยาบาล: ปฏิบตั ไิ ม่ถูกต้อง? ไม่ปฏิบตั ติ ามแผนท่วี างไว้? สรุปการประเมินผลในประเดน็ ท่ไี ม่บรรลุ จุดมุ่งหมายเก่ยี วกับสาเหตุและอุปสรรค ปรับปรุงแผนการพยาบาล

Concept Maps and Nursing Process Nursing Care Planning made A common tool to assist you in Incredibly Easy, 2013 critical thinking Mr. Jones อายุ 58 ปี รับไว้ในโรงพยาบาล ตกึ ศัลยกรรมด้วยโรค Cholecystitis ให้ประวัติ ว่า ปวดบริเวณใต้ลิน้ ป่ี คล่ืนไส้ และอาเจยี น HR 102 bpm, BP 142/88 mmHg, T 100.4 F, RR 22 breaths/min บ่นปวดบริเวณใต้ลิน้ ป่ี ระดบั 8 จาก 10 คะแนน On NG tube ต่อกับเคร่ืองดดู เสมหะ On D5S อตั รา 75 ml/hr, NPO และส่งทา Laparoscopic cholecystectomy พรุ่งนี้

Concept Maps and Nursing Process Nursing Care Planning made Incredibly Easy, 2013 ขนั้ ตอน 1. ประเมนิ ผู้ป่ วย 2. เขยี นช่อื วนิ ิจฉัยแพทย์ และอาการสาคญั 3. ระบุวนิ ิจฉัยการพยาบาล และข้อมลู สนับสนุน 4. วเิ คราะห์ความสัมพนั ธ์ ของวนิ ิจฉัยการพยาบาลแต่ ละข้อ ลากเส้นเช่อื มโยง 5. กาหนดจุดมุ่งหมาย/ เกณฑ์การประเมนิ ผล 6. กาหนดกจิ กรรมการ พยาบาลและการ ประเมนิ ผล

บนั ทกึ การพยาบาลอย่างไร ให้มีคุณภาพ อ.วรรณี ศรีวลิ ัย

ความหมายของบนั ทกึ ทางการพยาบาล (Auto = ตนเอง , Nomous = ปกครอง)

ความหมายของบนั ทกึ การพยาบาล ตัวอย่างแบบบันทกึ ทางการพยาบาล Nursing admission assessment, Nursing care plan/problem list, Nursing progress note/Nurses’note, Kardex,Graphic sheet Medication sheet,Flow sheet, Discharge planning, Nursing daily activity check list

สาเหตขุ องบนั ทกึ ท่ขี าดคุณภาพ

ความสาคัญของบันทกึ การพยาบาล ปรับทศั นคตติ ่อการบนั ทกึ ปัจจบุ ัน A, S, K อดีต การเรียนรู้ K, A, P การเปล่ียนพฤตกิ รรมมนุษย์

ควาคมวสาามคสัญาคขญัองขบอันงทบกึันกทากึ รกพายราพบยาาลบาล 1. แ1ส.ดแงสคดวงาคมวเปา็มนเอปสิ็ นรอะสิแรหะ่งแวหิช่งาวชิชพี า/ชเอพี ก/เสอทิ กธส์ิ ทิ ธ์ิ พยาบาลเหมือนพระจันทร์ หมุนรอบตวั เอง ไม่มแี สงในตวั เอง หมุนรอบคนอ่นื หมุนรอบโลก คนอ่นื หมุนรอบตวั เรา เป็ นบริวารของคนอ่นื (ศริ ิอร สนิ ธุ , 2553)

ควาคมวสาามคสัญาคขญั องขบอนั งบทนักึ กทากึ รกพายรพาบยาลบาล 2.2ย.ืนยยืนนั ยคนั ุณคุณภาภพากพากราดรแู ดลแู ผลู้ปผ่ วู้ปย่ วอยยอ่ายง่าตง่อตเ่อนเ่ือนง่ือง บันทกึ การพยาบาล เป็ น กระจกเงา ท่สี ะท้อนให้ เหน็ ว่าเราทาอะไรบ้าง ทาให้เราพดู ได้ว่าผลลัพธ์ท่เี กดิ ขนึ้ เกดิ จากฝี มือการ ดูแลผู้ป่ วยของพวกเราอย่างต่อเน่ือง

ควคาวมาสมาสคาัญคัญขอขงอบงันบทนั กึททกึ าทงากงากราพรยพายบาาบลาล 33. .เปเป็ น็ นเคเครร่ือ่ืองงมมือือตตรรววจจสสออบบกกาารรปปรระะกกนั ันคคุณุณภภาาพพ บนั ทกึ การพยาบาลเป็ นหลักประกันสาคัญ ท่ชี ่วยให้ผู้ป่ วยได้รับการดแู ลตามความ ต้องการของผู้ป่ วยและมีคุณภาพ โดยใช้ ศักยภาพสูงสุดภายในขอบเขตของวชิ าชีพ ใช้เป็ นเคร่ืองมือหน่ึงในการตรวจสอบ การประกนั คุณภาพ

คคววาามมสสาาคคญั ญั ขขอองงบบนั ันททกึ กึ การาพรพยายบาาบลาล 44..เเปป็ น็ นหหลลักฐานสาคัญทาางงกกฎฎหหมมาายย เม่ือต้องใช้เป็ นหลักฐานทางกฎหมาย/ขนึ้ ศาล จะให้ ข้อมูลท่บี ันทกึ เป็ น เพ่อื นตาย/เกราะป้ องกันท่ชี ่วยเรา หรือจะให้เป็ น เพ่อื นท่ที าให้เราตายกบั ตาย สงกรานต์ พุทธิขจร,2551

ความสาคญั ของบันทกึ ทางการพยาบาล 5. ใช้เพ่อื การตดิ ต่อส่ือสารระหว่างทมี สุขภาพ การตดิ ต่อส่อื สารแบบพธิ ีการ : มีระบบระเบยี บกาหนดชัดเจน (บันทกึ การพยาบาล การเขียนแผนการรักษาของแพทย์) ประเภทของการตดิ ต่อส่ือสารทางการพยาบาล การติดต่อส่อื สารแบบไม่เป็ นพธิ ีการ : ไม่มแี บบแผน คานึงถงึ ความสะดวกรวดเร็ว (การรับ-ส่งเวร การรายงานอาการด้วยปากเปล่า)

ความสาคัญของบันทกึ ทางการพยาบาล 5. ใช้เพ่อื การตดิ ต่อส่ือสารระหว่างทมี สุขภาพ คุณค่าของงาน บันทกึ เป็ นวิธีการส่ือสาร พยาบาลต้องอยู่บน ทางการ ท่มี ีประสทิ ธิภาพ รากฐานของการ พยาบาล ท่สี ุด ส่ือสารซ่งึ เป็ น หลักฐานท่แี น่นอน