40 ແຫ່ງການພັດທະນາການສິກສາ ແລະ ກິລາ ລາວ

ທາ່ ນຄາໍ ຜາຍ ສີສະຫວັນ ທາ່ ນມີທອງ ສຸວັນວິໄຊ (1999-2004) (2004-2006) ທາ່ ນນາງ ພວງຄໍາ ສົມສະນິດ ທາ່ ນອອ່ ນແກ້ວ ນວນນະວົງ (2006-2012) (2013-ປດັ ຈບຸ ັນ) 14.2 ຜົນສໍາເລດັ ແລະ ສະພາບບນັ ຫາ ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວທິ ະຍາສາດການສຶກສາ ໄດ້ປະກອບສ່ວນຢາ່ ງຫ້າວຫັນໃນການ ປະຕິຮູບລະບບົ ການສຶກສາ ເວົ້າລວມ, ເວ້າົ ສະເພາະແມນ່ ການປະຕຮິ ູບຫຼັກສູດອະນຸບານ ແລະ ສາມັນສຶກສາໃນແຕ່ລະໄລຍະ, ຮັບປະກັນໃຫກ້ ານນໍາໃຊປ້ ຶ້ມໃໝ່ ເປັນໄປຕາມແຜນ ໃນແຕ່ລະປີໂດຍບໍ່ມີຄວາມຫາ້ຼ ຊ້າ; ຫຼັກສດູ , ປຶ້ມແບບຮຽນ, ປ້ຶມຄູ່ມືຄູ, ສື່ການຮຽນການສອນ ກຄໍ ືການເຜີຍແຜ່ຂ່າວສານການສຶກສາ ທຜ່ີ ະລດິ ອອກລ້ວນແຕ່ຮັບປະກັນທາງດາ້ ນຄນຸ ນະ ພາບ ແລະ ຄວາມສອດຄ່ອງ ທງັ ທາງດ້ານແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ, ລະບຽບກົດໝາຍ, ວຊິ າການ ແລະ ວິຊາຄູ ລວມທງັ ການນາໍ ໃຊເ້ ຂ້ົາໃນການຈັດຕັ້ງການຮຽນການສອນໄດ້ຮັບ ຜນົ ດີ; ຜົນງານການຄ້ົນຄວາ້ ແລະ ປະເມີນຜນົ ກໍລວ້ ນແຕ່ເປນັ ທ່ີຍອມຮບັ ແລະ ຖືກນໍາໃຊ້ ເຂ້ົາໃນການປັບປງຸ ການສກຶ ສາຂອງລາວ. 144

ການພັດທະນາຫກຼັ ສດູ ແລະ ສກື່ ານຮຽນການສອນ: ສໍາເລດັ ການຄ້ົນຄວາ້ ແລະ ພັດທະນາຫກຼັ ສດູ ສໍາລັບການສກຶ ສາກ່ອນໄວຮຽນ ແລະ ສາມັນສຶກສາ 8 ຕົ້ນສະບັບ (1976, 1994, 2008); ສໍາເລດັ ການຄນົ້ ຄວ້າ ແລະ ພັດທະນາປຶມ້ ສໍາລັບການສຶກສາ ກ່ອນໄວຮຽນຈາໍ ນວນ 238 ຕົ້ນສະບັບ; ປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຄ່ມູ ຄື ູຊ້ັນປະຖົມ 165 ຕນ້ົ ສະບັບ, ມ.ຕົ້ນ 209 ຕນ້ົ ສະບບັ , ມ.ປາຍ 226 ຕນົ້ ສະບັບ; ອອກແບບອຸປະກອນ 334 ຕ້ນົ ສະບັບ. ນອກຈາກນັ້ນກໄໍ ດ້ຄົ້ນຄວ້າຮຽບຮຽງເອກສານອ້າງອີງຕ່າງໆຫຼາຍກວາ່ 280 ຕ້ນົ ສະບັບ ເຊັນ່ : ປຶມ້ ພາສາອັງກດິ ສໍາລັບພະນັກງານ, ໄວຍາກອນລາວປດັ ຈຸບັນ, ວັນນະຄະດີ ລາວ, ປະຫວັດສາດລາວ, ພູມສາດລາວ, ປຶມ້ ວດັ ຈະນານຸກົມ ແລະ ປຶ້ມອ່ານເພ່ີມຕ່າງໆ (ລາຍລະອຽດໃຫເ້ ບງ່ິ ຂກ້ໍ ານພມິ ປ້ຶມຕມ່ື ). ພເິ ສດແມນ່ ໄດຈ້ ັດຕັ້ງການ ຮຽບຮຽງປ້ຶມວັດຈະ ນານຸກມົ ລາວ-ຫວຽດ ແລະ ຫວຽດ-ລາວ ສາໍ ເລັດຜນົ . ແຕກ່ ານພັດທະນາປຶ້ມບົດຝຶກຫດັ , ປຶມ້ ອ່ານເພ່ີມ ແລະ ສ່ເື ສີມຕ່າງໆ ທງັ ສື່ສ່ິງພມິ ແລະ ສເື່ ອເລກັ ໂຕຣນິກຍງັ ບ່ທໍ ັນພຽງພໍກບັ ຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕ້ອງການຂອງສັງຄົມ; ຜົນສໍາ ເລັດທາງດ້ານການຮຽນຂອງນັກຮຽນຍັງບທໍ່ ັນສູງ ໂດຍສະເພາະແມນ່ ທັກສະພື້ນຖານດ້ານ ການອາ່ ນ, ການຂຽນ ແລະ ການຄດິ ໄລ່ເລກຂອງນັກຮຽນຊນັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ. ການຄນ້ົ ຄວ້າ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ : ນອກຈາກຜົນງານການຄົ້ນຄວ້າຂອງບນັ ດາ ມະຫາວິທະຍາໄລ, ກມົ , ສູນ ແລະ ສະຖາບັນການສຶກສາຕ່າງໆແລ້ວ, ສະຖາບັນຄນ້ົ ຄວາ້ ວິທະຍາສາດການສຶກສາ ກໄໍ ດສ້ າໍ ເລັດການຄ້ົນຄວາ້ ກຽ່ ວກັບນະໂຍບາຍການສກຶ ສາ, ການພດັ ທະນາຫັຼກສູດ, ການທດົ ລອງການຮຽນການສອນ, ການປະເມນີ ຜນົ ແລະ ອື່ນໆ ຫາຼ ຍຫົວຂ້ໍ ໃນນ້ນັ ກໍມີການປະເມີນຜນົ ສາໍ ເລັດດາ້ ນການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ປ.3 ແລະ ປ.5 (ASLO 1, 2006; ASLO 2, 2009; ASLO 3, 2012), ການປະເມີນຜົນການອ່ານຊັ້ນ ປະຖົມຕອນຕົນ້ (EGRA, 2013), ປາເຊັກ (PASEC, 2013), ການປະເມີນຜົນສໍາເລດັ ດາ້ ນການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ມ.4, ການຄົ້ນຄວ້າການສອນພາສາລາວສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ (1996-2012), ການຄົ້ນຄວາ້ ປຽບທຽບຫກັຼ ສູດຂອງລາວກັບຕາ່ ງປະເທດ (2008), ການ ຄົ້ນຄວາ້ ປຽບທຽບໂທລະພາບການສຶກສາຂອງລາວກບັ ຕ່າງປະເທດ (2012) ແລະ ອນ່ື ໆ. ແຕກ່ ານດໍາເນີນການຄ້ົນຄວ້າວິທະຍາສາດການສຶກສາຍັງບ່ທໍ ັນຫຼາຍ ແລະ ພ້ົນເດັ່ນ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນທ້ມຸ ເທໃຫ້ກັບວຽກງານການສ້າງຫຼັກສູດ, ປມຶ້ ແບບຮຽນ ແລະ ການຄົນ້ ຄວາ້ ທົດລອງໃນໂຄງການຍອ່ ຍຕ່າງໆ; ການປະເມີນຜົນລະດັບຊາດ ແລະ ສາກົນຍັງບ່ທໍ ັນ 145

ດາໍ ເນີນຢ່າງເປັນລະບົບ ແລະ ບໍ່ທັນຕໍເ່ ນອ່ື ງ; ລະບົບການວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜົນການຮຽນ ຂອງນກັ ຮຽນຍັງຈະຕ້ອງໄດຮ້ ບັ ການປບັ ປງຸ . ການຈດັ ພິມປມ້ຶ ແລະ ການຝກຶ ອບົ ຮົມຄູ: ໃນໄລຍະແຕ່ປີ 1975-1993, ປ້ມຶ ຮບັ ໃຊ້ການສຶກສາທໄີ່ ດຮ້ ຽບຮຽງ ແລະ ຈັດພມິ ອອກໄລຍະນີ້ມີປຶ້ມແບບຮຽນ, ປຶ້ມບດົ ຝກຶ ຫັດ ແລະ ປມ້ຶ ຄູມ່ ຄື ູບາງວິຊາ (ປມ້ຶ ຄູມ່ ຄື ມູ ີສະ ເພາະແຕ່ວິຊາທບ່ີ ໍມ່ ປີ ້ຶມແບບຮຽນເຊັນ່ : ເລ່າົ ເລ່ືອງ, ຫັດແຕ່ງ, ຄຸນສົມບດັ ຊນ້ັ ປະຖມົ ...). ໃນນີມ້ ີປຶ້ມແບບຮຽນຊນ້ັ ປະຖົມສຶກສາ 28 ຕ້ົນສະບບັ , ປມຶ້ ແບບຮຽນຊ້ັນມັດທະຍົມ (ຕອນ ຕນ້ົ ) 52 ຕົ້ນສະບັບ, ປມຶ້ ແບບຮຽນຊ້ັນມັດທະຍົມຕອນປາຍ (ອຸດົມ) 51 ຕນ້ົ ສະບັບ; ປ້ມຶ ແບບຮຽນບໍາລຸງຊ້ັນປະຖົມ 10 ຕນ້ົ ສະບັບ, ມດັ ທະຍມົ 3 ຕ້ົນສະບບັ ; ປຶ້ມສໍາລັບຊັ້ນອະນຸ ບານ 10 ຕນົ້ ສະບັບ. ປ້ຶມດັ່ງກາ່ ວໄດຈ້ ດັ ພິມອອກທງັ ໝົດ 6.909.595 ຫວົ . ນອກຈາກນ້ັນ ກໄໍ ດ້ຄ້ົນຄວ້າຮຽບຮຽງ ປ້ມຶ ພູມສາດລາວ, ປະຫວັດສາດລາວ ແລະ ວນັ ນະ ຄະດີລາວ. ນະໂຍບາຍການສະໜອງປ້ຶມແບບຮຽນແມ່ນລັດເປນັ ຜ້ຈູ ດັ ຫາປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ສກ່ື ານຮຽນການສອນ ເພື່ອແຈກຢາຍລາ້ ໃຫ້ຄູ ແລະ ນັກຮຽນ. ປຶ້ມແບບຮຽນສ່ວນຫາຼ ຍຈດັ ພິມຢູ່ຕ່າງປະເທດເຊ່ັນ: ຈັດພມິ ຢູ່ສະຫະພາບໂຊວຽດ (ຣດັ ເຊຍ) ເປັນຕົ້ນ. ແຕປ່ ້ຶມແບບ ຮຽນບໍ່ມີຄົບທກຸ ວິຊາ ຫຼື ບຄໍ່ ົບທກຸ ຊ້ັນ, ຄຈູ ະໃຊ້ປຶ້ມທີ່ຈົດກາ່ ຍມາຈາກຄໃູ ນໂຮງຮຽນສ້າງຄູ ເພອ່ື ສອນນັກຮຽນຂອງຕົນຕ່ໍໆໄປ. ປມ້ຶ ແບບຮຽນຊນ້ັ ມັດທະຍົມຕອນປາຍ (ອຸດົມ) ສ່ວນ ຫຼາຍແມນ່ ພິມແບບໃຊຊ້ ່ົວຄາວໂດຍການພມິ ດ້ວຍໂລນຽວ. ໄລຍະນີ້ຈະບ່ມໍ ີປ້ຶມຄມູ່ ືຄູແບບ ຄບົ ຊຸດສາໍ ລບັ ການສອນແຕ່ລະວິຊາ ແລະ ສອນແຕ່ລະບດົ , ແຕຈ່ ະເນັ້ນການແຕ່ງບົດສອນ ຂອງຄູ. ການຝຶກອົບຮມົ ຄແູ ມ່ນນໍາໃຊ້ 9 ຫັຼກການ, 8 ວທິ ີ ແລະ 5 ບາດກ້າວ. 9 ຫກຼັ ການ ໃນການສອນປະກອບດວ້ ຍ: (1) ສຶກສາອົບຮົມແນວຄດິ , (2) ການສອນຕອ້ ງມລີ ັກສະນະ ວທິ ະຍາສາດ, (3) ໃຫນ້ ັກຮຽນກາໍ ຄວາມຮຢູ້ ່າງຕັ້ງໜ້າ ແລະ ຕື່ນຕົວ, (4) ການສອນຕອ້ ງມີ ເຄ່ອື ງປະຈກັ ຕາ, (5) ທດິ ສະດສີ ົມທຽບຕວົ ຈງິ , (6) ການສອນຕ້ອງເປັນລະບບົ ຕໍເ່ ນ່ືອງ, (7) ການສອນຕ້ອງມກີ ານທົບທວນປບັ ປງຸ ຄວາມຮູ້, (8) ການສອນຕ້ອງໃຫ້ຖືກກັບລະດັບ ຂອງນກັ ຮຽນ ແລະ (9) ຕ້ອງແນະນາໍ ທກຸ ຄນົ , ແຕເ່ ອາົ ໃຈໃສ່ບຸກຄົນພເິ ສດ. ສ່ວນ 8 ວທິ ີ ສອນປະກອບດວ້ ຍ: (1) ວທິ ີອະທິບາຍ ແລະ ເລ່າົ ຄືນ, (2) ວິທສີ ົນທະນາ, (3) ວິທທີ ດັ ສະນະສຶກສາ, (4) ວທິ ີສະແດງເຄອື່ ງປະຈັກຕາ, (5) ວິທີແນະນໍານັກຮຽນຄົ້ນຄວ້າເອກະ ສານ, (6) ວທິ ີແນະນໍານັກຮຽນເຮດັ ທດົ ລອງ, (7) ວທິ ຝີ ຶກຝົນຫຫຼໍ່ ຼອມຄວາມຊໍານານ (ນໍາ 146

ໃຊ້ໃນຕວົ ຈິງ) ແລະ (8) ວທິ ີກວດກາຕີລາຄາຄວາມຮູ້ຂອງນັກຮຽນ. ສໍາລັບ 5 ບາດກ້າວໃນ ການສອນປະກອບດ້ວຍ: (1) ຈັດຕ້ັງຫ້ອງ, (2) ກວດກາບົດເກາ່ົ , (3) ສອນບດົ ໃໝ່, (4) ປບັ ປຸງ ແລະ (5) ແນະນໍາຕັກເຕອື ນ (ການຮຽນ ແລະ ເຮດັ ບດົ ຢູເ່ ຮືອນ/ວຽກບ້ານ). ໃນໄລຍະແຕປ່ ີ 1994-2007, ປ້ມຶ ຮັບໃຊ້ການສກຶ ສາທ່ີໄດ້ຮຽບຮຽງ ແລະ ຈັດພິມ ອອກໄລຍະນ້ີມີປຶ້ມແບບຮຽນ, ປ້ມຶ ຄູ່ມຄື ູ ແລະ ປຶ້ມອ່ານເພມີ່ ເປັນຕົ້ນຕໍ. ສ່ິງທີ່ແຕກຕ່າງ ຈາກໄລຍະກ່ອນ ຄມື ີປ້ມຶ ແບບຮຽນ ແລະ ຄູ່ມຄື ທູ ຸກໆວິຊາສໍາລັບຊ້ັນປະຖົມສຶກສາ ແລະ ຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກສາຕອນຕ້ົນ, ແຕບ່ ມໍ່ ີປຶມ້ ບົດຝຶກຫັດ ແລະ ບ່ໍມີປ້ຶມວຊິ າຄຸນສົມບັດ ໂດຍ ແຊກຊ້ອນການສຶກສາອົບຮມົ ຄຸນສົມບັດເຂາ້ົ ໃນວຊິ າຕາ່ ງໆ ເປັນຕົ້ນແມ່ນວຊິ າໂລກອອ້ ມ ຕົວເຮາົ . ພອ້ ມກັນນັ້ນ ກໍມີການປຽ່ ນຊື່ຂອງຊັ້ນມັດທະຍົມເປັນຊນັ້ ມັດທະຍມົ ສຶກສາຕອນ ຕ້ົນ ແລະ ປ່ຽນຊ້ນັ ອດຸ ົມເປັນຊັ້ນມດັ ທະຍົມສກຶ ສາຕອນປາຍ. ໃນໄລຍະນີ້ ໄດ້ຮຽບຮຽງປ້ມຶ ແບບຮຽນຊນັ້ ປະຖົມສຶກສາ 15 ຕົ້ນສະບບັ , ຄ່ມູ ືຄູຊນັ້ ປະຖົມ 35 ຕນ້ົ ສະບບັ ; ປຶ້ມແບບ ຮຽນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕ້ົນ 21 ຕົ້ນສະບັບ, ປ້ຶມຄມູ່ ືຄູຊນ້ັ ມັດທະຍົມຕອນຕນົ້ 30 ຕນ້ົ ສະບັບ; ປມ້ຶ ແບບຮຽນຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນປາຍ 43 ຕົ້ນສະບບັ . ສໍາລັບຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກ ສາຕອນປາຍບ່ໍມປີ ້ຶມຄູ່ມຄື ູ. ນອກຈາກນ້ັນ, ກໍໄດ້ມກີ ານຮຽບຮຽງ ແລະ ຈັດພິມປ້ຶມແບບຮຽນ ເພ່ີມ ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜ່ົາພາຍໃຕໂ້ ຄງການການສຶກສາຂັ້ນພນື້ ຖານເດັກຍງິ (LABEP) 21 ຕົ້ນສະບັບ. ຄຽງຄູ່ກັນນັ້ນ, ກໍໄດຮ້ ຽບຮຽງປຶ້ມໄວຍາກອນລາວປັດຈຸບັນ ຊ່ຶງເປັນເອກະ ສານອາ້ ງອງີ ທີສ່ ໍາຄັນໃນການນໍາໃຊ້ພາສາລາວໃນວຽກງານການສຶກສາ ແລະ ຮຽບຮຽງປ້ຶມ ອາ່ ນເພ່ີມຕ່າງໆ. ທຶນສະໜບັ ສະໜນູ ການສາ້ ງຕົນ້ ສະບັບ ແລະ ການຈັດພມິ ຈາກທະນາຄານໂລກ ພາຍໃຕ້ໂຄງການພັດທະນາການສກຶ ສາໄລຍະທີ 1 (EDP I) ມີແຕ່ຊ້ັນປະຖມົ ແລະ ມັດທະ ຍົມສຶກສາຕອນຕົ້ນ. ການນາໍ ໃຊ້ປ້ມຶ ທີປ່ ັບປຸງໃໝກ່ ໍໃຊ້ເວລາຫາຼ ຍປຈີ ຶ່ງສໍາເລັດ ເຊ່ັນ: ປຶ້ມ ປ.1 ເລ່ີມນາໍ ໃຊ້ໃນສົກຮຽນ 1994-95; ປ.2 ໃນສົກຮຽນ 1995-96; ປ.3 ແລະ ມ.1 ໃນ ສົກຮຽນ 1996-97; ປ.4, ປ.5, ມ.2 ແລະ ມ.3 ໃນສກົ ຮຽນ 1997-98. ສ່ວນປມ້ຶ ແບບ ຮຽນຊັ້ນມັດທະຍມົ ສຶກສາຕອນປາຍບາງວິຊາເລີມ່ ພມິ ອອກນໍາໃຊ້ໃນປີ 1998, ໃຊ້ເວລາ ດນົ ນານຈົນເຖງິ ປີ 2005 ຈ່ຶງສໍາເລດັ ທຸກວຊິ າ, ຍ້ອນທນຶ ສະໜັບສະໜູນສຸມໃສ່ແຕກ່ ານ ສຶກສາຂ້ັນພື້ນຖານ (ປະຖົມ ແລະ ມ.ຕນ້ົ ). ນະໂຍບາຍປ້ຶມແບບຮຽນໄດຮ້ ັບການປັບປຸງ ແລະ ປະກາດນໍາໃຊ້ໃນປີ 2006. ນະໂຍບາຍການສະໜອງປຶ້ມແບບຮຽນແມນ່ ລັດເປນັ ຜູ້ຈດັ ຫາປ້ຶມແບບຮຽນ ແລະ ສ່ືການ 147

ຮຽນການສອນ ເພື່ອແຈກຢາຍລ້າໃຫ້ຄູ ແລະ ນັກຮຽນ. ລດັ ຜະລິດປຶ້ມຕາມອດັ ຕາສ່ວນປ້ຶມ ຕນ່ໍ ັກຮຽນ 1:1 ສາໍ ລັບທຸກວຊິ າແຕ່ ປ.1-ມ.6. ໃນນ້ີ ລັດແຈກຢາຍປ້ຶມໂດຍບໍເ່ ສຍຄ່າແກ່ ນກັ ຮຽນປະຖມົ , ນັກຮຽນມັດທະຍມົ ທ່ທີ ຸກຍາກ, ຊນົ ເຜ່ົາ; ສ່ວນນອກຈາກນັນ້ ແມນ່ ພແໍ່ ມ່ ຊວ່ ຍແບກຫາບພາລະໃຊຈ້ ່າຍໃນການຈດັ ຫາປມ້ຶ ; ລດັ ສ່ົງເສີມໃຫ້ເອກະຊົນ ດາໍ ເນນີ ການ ພິມປຶ້ມຂາຍ. ແຕ່ໃນຕົວຈິງແລວ້ ກະຊວງສຶກສາທກິ ານຕ້ອງໄດ້ສະໜອງປ້ຶມແບບຮຽນໃຫ້ ທກຸ ຊັນ້ ທງັ ຊັ້ນປະຖົມ, ມັດທະຍົມຕອນຕ້ົນ ແລະ ມັດທະຍມົ ສຶກສາຕອນປາຍ. ດັ່ງນັ້ນ, ສະ ພາບການຂາດເຂນີ ປມ້ຶ ແບບຮຽນຈຶ່ງ ເປັນບນັ ຫາທ່ີຕອ້ ງໄດ້ແກ້ໄຂໃນແຕ່ລະປີ. ປມຶ້ ແບບຮຽນໄດ້ຈດັ ພິມຢູ່ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດເຊ່ນັ : ຈັດພິມຢບູ່ ລໍ ສິ ັດລັດວິ ສາຫະກິດໂຮງພມິ ສຶກສາ, ຈັດພິມຢປູ່ ະເທດໄທ, ອິນເດຍ ແລະ ຫວຽດນາມ. ການຝຶກອບົ ຮມົ ຄແູ ມ່ນນໍາໃຊ້ ຫຼັກການ ແລະ ວທິ ີສອນແບບ ìດາວ 5 ແຈî ແລະ 3 ຂນັ້ ຕອນ ໂດຍເນ້ັນຜ້ຮູ ຽນເປັນໃຈກາງ. ການສອນແບບ ìດາວ 5 ແຈî ມີຫັຼກການດັງ່ ນີ້: (1) ຮຽນຈາກການເຮັດກິດຈະກໍາ, (2) ການສອນດວ້ ຍການຕັງ້ ຄໍາຖາມ ຫືຼ ຕ້ງັ ບັນຫາ, (3) ການສອນດ້ວຍການນາໍ ໃຊ້ຮູບພາບປະກອບ, (4) ການສອນເປັນກຸ່ມ ແລະ (5) ການສອນ ທຕີ່ ດິ ພນັ ກັບຊວີ ິດປະຈາໍ ວນັ . ສວ່ ນ 3 ຂັ້ນຕອນໃນການສອນຄື: (1) ຂ້ນັ ນໍາເຂ້າົ ສູ່ບົດຮຽນ, (2) ຂ້ັນສອນ ແລະ (3) ຂັ້ນສະຫຼຸບ. ນອກຈາກນັ້ນ ຮູບແບບການສອນ ìເຮດັ -ເວາ້ົ -ບັນທກຶ î (Do-Talk-Record) ແລະ ການສອນແບບມງຸ່ ປະສົບການພາສາ (Concentrated Language Encounter) ກໍໄດ້ຮັບການນາໍ ມານໍາໃຊ້. ຄຽງຄກູ່ ັນນ້ັນ ກໄໍ ດ້ນໍາໃຊທ້ ິດສະດີ ຂອງບລູມ (Bloomís Taxonomy) ເຂ້າົ ໃນການວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜົນ. ປະເມີນຜນົ ຄວາມຈື່ຈໍາ, ຄວາມເຂ້າົ ໃຈ, ການນາໍ ໃຊ້, ການວິເຄາະ, ສັງເຄາະ ແລະ ປະເມນີ ຄາ່ ; ມີ ການປະເມີນກ່ອນການສອນ, ຂະນະສອນ ແລະ ຫງຼັ ການສອນ. ໃນໄລຍະແຕ່ປີ 2008-2015, ປ້ຶມຮັບໃຊ້ການສກຶ ສາທ່ໄີ ດຮ້ ຽບຮຽງ ແລະ ຈັດພມິ ອອກໄລຍະນີ້ມີປ້ຶມແບບຮຽນ ແລະ ປ້ມຶ ຄູ່ມືຄູເປນັ ຕົ້ນຕໍ. ສງິ່ ທ່ແີ ຕກຕ່າງຈາກໄລຍະກອ່ ນ ຄືມີປ້ຶມແບບຮຽນ ແລະ ຄມູ່ ືຄູທຸກໆວຊິ າສາໍ ລັບຊ້ັນປະຖົມສຶກສາ (ລວມທງັ ວິຊາຄຸນສມົ ບັດ ແລະ ພາສາອັງກິດ), ຊນ້ັ ມັດທະຍົມສຶກສາຕອນຕົ້ນ ແລະ ຊ້ັນມັດທະຍົມສຶກສາຕອນປາຍ, ແຕ່ກໍຍງັ ບມ່ໍ ປີ ຶ້ມບົດຝຶກຫັດ. ພອ້ ມກັນນ້ນັ ລະບົບການສຶກສາກໍມີການປຽ່ ນແປງຈາກ 11 ປີ ເປນັ 12 ປີ ໂດຍເພມ່ີ 1 ປີໃສ່ຊ້ັນມັດທະຍົມສຶກສາ. ໃນໄລຍະນີ້ ໄດ້ຮຽບຮຽງປມ້ຶ ການສຶກ ສາກ່ອນໄວຮຽນ 228 ຕນົ້ ສະບັບ, ປຶ້ມແບບຮຽນຊັ້ນປະຖົມສກຶ ສາ 23 ຕ້ນົ ສະບັບ, ຄມູ່ ືຄູ ຊນ້ັ ປະຖົມ 43 ຕນ້ົ ສະບັບ; ປຶ້ມແບບຮຽນຊ້ັນມັດທະຍົມຕອນຕນ້ົ 44 ຕົນ້ ສະບັບ, ປຶ້ມຄູ່ມືຄູ 148

ຊັນ້ ມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນ 56 ຕົນ້ ສະບັບ; ປມຶ້ ແບບຮຽນຊນັ້ ມັດທະຍົມຕອນປາຍ 63 ຕນ້ົ ສະບັບ, ປຶ້ມຄູ່ມືຄູຊນັ້ ມັດທະຍົມສຶກສາຕອນປາຍ 69 ຕົນ້ ສະບັບ. ໃນໄລຍະ 2008-2015 ນ້,ີ ລັດຖະບານໄດ້ສະໜັບສະໜນູ ງົບປະມານຈໍານວນ ຫຼວງຫາຼ ຍເຂ້າົ ໃນການສ້າງຕນ້ົ ສະບັບ, ການຈັດພິມປ້ຶມ ແລະ ການສະໜອງສ່ືການຮຽນ ການສອນ ລວມທງັ ເຄືອ່ ງທົດລອງຕາ່ ງໆ. ນອກຈາກງົບປະມານແຫ່ງລັດແລ້ວ, ທະນາຄານ ໂລກພາຍໃຕ້ໂຄງການພດັ ທະນາການສຶກສາໄລຍະທີ 2 (EDP II) ໄດໃ້ ຫກ້ ານສະໜັບສະ ໜນູ ການສາ້ ງຕ້ົນສະບັບ ແລະ ຈດັ ພິມປຶ້ມຊ້ັນປະຖມົ ສຶກສາ; ອງົ ການອຸຍນເີ ຊບັ ກໍໄດ້ສະໜັ ບສະໜູນການສ້າງຕົ້ນສະບັບປມຶ້ ສາໍ ລັບການສຶກສາກ່ອນໄວຮຽນ ແລະ ຈັດພມິ ປມ້ຶ ຊ້ັນ ປະຖົມສຶກສາ. ທະນາຄານພດັ ທະນາອາຊີ (ADB) ແລະ ອົງການ KOICA ແຫງ່ ສ.ເກາົ ຫຼີ ໄດສ້ ະໜບັ ສະໜູນການສາ້ ງຕ້ນົ ສະບັບ ແລະ ການຈັດພມິ ປ້ຶມສາໍ ລັບຊັນ້ ມັດທະຍົມສຶກສາ ຕອນຕົ້ນ ແລະ ມັດທະຍມົ ສຶກສາຕອນປາຍ. ນະໂຍບາຍການສະໜອງປຶ້ມແບບຮຽນ ຍັງແມນ່ ລັດເປັນຜູ້ຈັດຫາປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ສື່ການຮຽນການສອນ ເພ່ອື ແຈກຢາຍລ້າໃຫຄ້ ູ ແລະ ນັກຮຽນ. ສະພາບການຂາດ ເຂນີ ປມ້ຶ ແບບຮຽນກຍໍ ັງເປນັ ບັນຫາທ່ີຕ້ອງໄດ້ແກ້ໄຂໃນແຕ່ລະປີຕ່ໍໄປ. ປ້ຶມແບບຮຽນໄດ້ຈັດພິມຢ່ພູ າຍໃນ ແລະ ຕາ່ ງປະເທດເໝອື ນດັ່ງຜ່ານມາເຊ່ນັ : ຈດັ ພິມຢູ່ບລໍ ິສັດລດັ ວິສາຫະກດິ ໂຮງພິມສຶກສາ, ຈດັ ພິມຢູ່ປະເທດໄທ, ອິນເດຍ ແລະ ຫວຽດນາມ. ການຝກຶ ອົບຮົມຄູແມນ່ ສ່ົງເສີມໃຫຄ້ ູນາໍ ໃຊວ້ ິທີສອນຫຼາຍໆວິທີ ໂດຍເນ້ັນຜ້ຮູ ຽນເປັນ ໃຈກາງ ລວມທງັ ນໍາໃຊກ້ ານສອນແບບ \"ດາວ 5 ແຈ\", 3 ຂັ້ນຕອນ, 5 ບາດກ້າວ (ດັ່ງທ່ໄີ ດ້ ກ່າວມາແລວ້ ຢູ່ຂ້າງເທງີ ) ແລະ ວທິ ີອ່ນື ໆ. ຄຽງຄູກ່ ັນນ້ັນ ກໍສ່ົງເສີມການນໍາໃຊແ້ ຜນວາດ ຊວ່ ຍຈ່ື (Mind Map), ການແຕ່ງບົດສອນໂດຍອີງໃສຢ່ ູບີດີ (UBD-Understanding By Design); ສ່ວນການວດັ ແລະ ປະເມີນຜົນໄດສ້ ືບຕ່ໍນາໍ ໃຊທ້ ິດສະດີຂອງບລູມ (Bloomís Taxonomy) ສະບບັ ດັດແກ້ເຊນ່ັ : ປະເມນີ ຜົນຄວາມຈຈ່ື ໍາ, ຄວາມເຂົ້າໃຈ, ການນໍາໃຊ້, ການວເິ ຄາະ, ປະເມນີ (evaluate) ແລະ ສາ້ ງ (create). ນາໍ ໃຊເ້ ຄ່ືອງມືປະເມນີ ຜົນທີ່ອງີ ຕາມມາດຕະຖານ ຫຼື ເກນຣບູ ຣິກ (Rubrics); ມີການປະເມີນກ່ອນການສອນ, ຂະນະ ສອນ ແລະ ຫຼັງການສອນ. ທດິ ທາງໃນຕ່ໜໍ າ້ : ເພມ່ີ ທະວີວຽກງານການຄ້ນົ ຄວາ້ ວິທະຍາສາດການສກຶ ສາ ແລະ ການປະເມີນຜນົ ການສຶກສາ; 149

ພັດທະນາຫກຼັ ສູດແຫ່ງຊາດທເ່ີ ນ້ັນມາດຕະຖານຜົນສາໍ ເລດັ ດ້ານການຮຽນ ແລະ ຖືຜູ້ ຮຽນເປນັ ໃຈກາງ ໂດຍມຸງ່ ສ້າງຜ້ຮູ ຽນໃຫ້ໄດຮ້ ັບການພັດທະນາຮອບດາ້ ນ ແລະ ສມົ ສ່ວນ ທງັ ດ້ານຮາ່ ງກາຍ, ຈິດໃຈ ແລະ ສະຕປິ ັນຍາຕາມ 3 ລັກສະນະ ແລະ 5 ຫກຼັ ມນູ ການສຶກສາລາວ ໂດຍໃຫ້ສອດຄ່ອງກບັ ການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງຊາດ, ຄວາມກ້າວໜາ້ ທາງດາ້ ນວິທະຍາສາດ-ເຕັກໂນໂລຊີຂອງໂລກ ແລະ ເປ້ົາໝາຍການ ສຶກສາເພ່ືອການພດັ ທະນາແບບຍືນຍງົ ; ປັບປຸງປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຄມູ່ ຄື ູໃຫ້ມີຄຸນນະພາບ ແລະ ປະສິດທິຜົນສູງ; ຫັນຈາກ ການນາໍ ໃຊ້ພຽງແຕ່ປ້ຶມແບບຮຽນ ໄປສູ່ການນໍາໃຊ້ສ່ືການຮຽນການສອນຕ່າງໆລວມ ທງັ ສ່ືສ່ິງພມິ , ອຸປະກອນ ແລະ ສເ່ື ອເລັກໂຕຣນິກ ກຄໍ ືແຫ່ຼງການຮຽນທຫີ່ ຼາກຫຼາຍ; ປັບປຸງການຈັດການຮຽນການສອນ ໂດຍເນັ້ນພາກປະຕິບັດຕວົ ຈງິ (Active Le- arning), ການຄົ້ນຄວາ້ , ການທົດລອງ; ຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນທັງຢູ່ໃນ ແລະ ນອກ ຫ້ອງຮຽນ. ທັງນກ້ີ ໍເພ່ືອສ່ົງເສີມໃຫ້ຜຮູ້ ຽນໄດ້ຄິດວເິ ຄາະ, ແກບ້ ັນຫາ, ຝຶກປະຕບິ ັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນຊວີ ດິ ຕົວຈິງ, ຮັບປະກັນໃຫມ້ ີຄວາມຮູຄ້ ວາມສາມາດ, ທັກສະ ແລະ ຄຸນສົມບັດດີ; ປັບປຸງໜງັ ສພື ິມ, ວາລະສານ ແລະ ການຈັດການຮຽນການສອນໂດຍທາງວິທະຍຸ ແລະ ໂທລະພາບໃຫ້ໄດ້ທາງດາ້ ນເນ້ອື ໃນ, ເຕກັ ນກິ ແລະ ວິທນີ ໍາສະເໜີ ກໍຄແື ບບຢ່າງການ ນໍາໃຊພ້ າສາລາວ; ສົ່ງເສີມການພດັ ທະນາ ແລະ ການນໍາໃຊຫ້ ັຼກສູດທ້ອງຖ່ິນຊ້ນັ ປະຖມົ ແລະ ມັດທະຍມົ ສຶກສາຢູ່ລະດັບແຂວງ ແລະ ໂຮງຮຽນ; ປັບປຸງນະໂຍບາຍການວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜົນການຮຽນ ທ່ຊີ ່ວຍໃຫນ້ ັກຮຽນທຸກຄົນປະ ສົບຜົນສໍາເລດັ ໃນການຮຽນ; ສົ່ງເສີມໃຫ້ເອກະຊົນມີສວ່ ນຮວ່ ມໃນການສ້າງຕົ້ນສະບັບ ແລະ ຈດັ ພິມປ້ຶມບົດຝຶກຫັດ, ປຶ້ມເສມີ , ເອກະສານອ້າງອີງຕາ່ ງໆ ບົນພື້ນຖານການອະນຸຍາດ ແລະ ຮບັ ຮອງນາໍ ໃຊ້ ຈາກກະຊວງສກຶ ສາທິການ ແລະ ກິລາ. 14.3 ການປະຕິຮູບຫກຼັ ສດູ ສາມນັ ສຶກສາໃນແຕລ່ ະໄລຍະ 14.3.1 ການປະຕຮິ ູບຫຼກັ ສູດໄລຍະແຕ່ປີ 1976-1993 ພາຍຫຼັງການສະຖາປະນາ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊົນລາວ, ກະຊວງສຶກສາທິການກໄໍ ດ້ປະກາດການນໍາໃຊຫ້ ຼັກສູດໃໝໃ່ ນປີ 1976 ຊ່ຶງກໍານົດ 150

ລະບົບສາມັນສກຶ ສາຈາກ 10 ປີ ແລະ 13 ປມີ າເປັນ 11 ປີ ໃນນນ້ັ ຊັ້ນປະຖມົ 5 ປ,ີ ຊນ້ັ ມັດທະຍົມ 3 ປີ ແລະ ຊັ້ນອດຸ ົມ 3 ປີ. ສົກຮຽນໜງ່ຶ ຮຽນ 31 ອາທດິ , ພາກຮຽນທີ ໜ່ງຶ 16 ອາທດິ ແລະ ພາກຮຽນທສີ ອງ 15 ອາທິດ, ອາທິດໜຶ່ງຮຽນ 6 ວນັ . ເອກະສານສໍາຄັນທເ່ີ ປັນບ່ອນອີງໃຫ້ແກ່ການສາ້ ງຫຼັກສູດສະບບັ 1976 ໄດ້ ແກ່ໂຄງການການເມືອງຂອງພັກ (1972) ແລະ ມະຕິວ່າດວ້ ຍແຜນການຂະຫຍາຍ ການສຶກສາຊຸມປີ1974-1980. ບນັ ຫາທີຕ່ ອ້ ງຄົນ້ ຄວ້າກອ່ ນການສາ້ ງຫກຼັ ສູດກຄໍ ື: 1) ການສກຶ ສາຈະຕ້ອງສາ້ ງຄນົ ໃຫເ້ ປນັ ຄນົ ແນວໃດ? ອີງໃສ່ເງື່ອນໄຂ ແລະ ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງສັງຄມົ ໃນໄລຍະທ່ີປະເທດ ຊາດໄດ້ຮບັ ການປົດປ່ອຍໃໝ່, ການສ້າງຄົນແມ່ນເນ້ັນໃຫ້ມຄີ ຸນລັກສະນະ 5 ດາ້ ນຄື: ດ້ານການເມືອງແນວຄິດ ແລະ ສິນທໍາ: ມີອດຸ ົມຄະຕິປະຕິວັດ, ມີນ້ໍາໃຈຮັບໃຊ້ ປະຊາຊົນຜູ້ອອກແຮງງານ, ຮັບໃຊປ້ ະເທດຊາດ ແລະ ການປະຕິວັດ, ມີສະຕິຕ່ໍ ການຈັດຕ້ັງ ແລະ ມີລະບຽບວິໄນເຄ່ັງຄັດ, ມີຈິດໃຈລວມໝູ່, ມີສະຕສິ າມັກຄີພາຍ ໃນຊາດ ແລະ ສາມັກຄີສາກົນອັນສູງສົ່ງ, ມີນາ້ໍ ໃຈມັກຮາ່ໍ ຮຽນ ເພ່ືອຄວາມກ້າວໜາ້ . ດ້ານຄວາມຮູ້ວດັ ທະນະທໍາ: ມີຄວາມຮຈູ້ ໍາເປັນ ແລະ ພຽງພໍ ເພ່ອື ອອກແຮງ ງານ, ສຮູ້ ົບ ແລະ ປະກອບອາຊີບ. ຄວາມຮູ້ນັ້ນຕ້ອງສອດຄ່ອງກບັ ຄວາມເປນັ ຈງິ ຂອງລາວ ແລະ ສາມາດນາໍ ໃຊ້ເຂົາ້ ໃນວຽກງານຕົວຈິງໄດ້. ດ້ານການອອກແຮງງານ: ມີແນວຄິດ ແລະ ທ່າທທີ ີ່ຖກື ຕອ້ ງຕ່ໍການອອກແຮງ ງານ, ສຮູ້ ບົ ແລະ ປະກອບອາຊີບ. ດ້ານກາໍ ລັງກາຍ: ມພີ ະລານາໄມສມົ ບູນເພື່ອອອກແຮງງານ, ສູ້ຮບົ ແລະ ປະ ກອບອາຊບີ ; ມີຄວາມຮູ້ເບື້ອງຕ້ົນກຽ່ ວກັບການທະຫານ ແລະ ພອ້ ມທ່ີຈະສູ້ຮບົ ໄດ້ ທຸກເວລາ. ດ້ານສິລະປະກາໍ : ມີຄວາມຮັກໄຄ່ສິ່ງທີຈ່ ົບງາມ ແລະ ສົດໃສໃນການອອກແຮງ ງານ, ໃນທາໍ ມະຊາດ ແລະ ສັງຄົມ; ມຄີ ວາມສາມາດເສີມຂະຫຍາຍມູນເຊອ້ື ສິລະ ປະວັນນະຄະດີແຫ່ງຊາດ. 2) ພາລະກິດສ້າງຄົນແບບໃໝ່ຂອງສາມັນສຶກສາແມ່ນແນວໃດ? ສາ້ ງຄົນແບບໃໝຕ່ ້ອງສ້າງແຕເ່ ວລາຍັງນ້ອຍ. ການສຶກສາອົບຮົມຕອ້ ງຄາໍ ນຶງເຖງິ ຈຸດພເິ ສດຂອງແຕລ່ ະສໍ່າອາຍຸ ແລະ ການສຶກສາຕ້ອງສ້າງຄົນໃຫ້ຄົບທັງ 5 ດາ້ ນ: 151

ດາ້ ນແນວຄິດຄຸນສົມບດັ , ປັນຍາສຶກສາ, ກໍາມະສກຶ ສາ, ກາຍະສຶກສາ ແລະ ດ້ານ ສລິ ະປະສກຶ ສາ 3) ຄວາມກ້າວໜ້າໃນດາ້ ນວິທະຍາສາດ ແລະ ການສຶກສາຂອງໂລກເປນັ ແນວໃດ? ເມ່ືອວິທະຍາສາດເຕັກໂນໂລຊີຂອງໂລກ ກ້າວໜ້າຂະຫຍາຍຕົວສູງຂຶ້ນເທ່ົາໃດ ມັນກໍຍ່ິງຮຽກຮ້ອງໃຫຄ້ ົນເຮົາມີລະດັບຄວາມຮ້ສູ ູງຂນ້ຶ ເທ່ົານ້ັນ, ຈະເປັນຄນົ ທນັ ສະ ໄໝໄດ້ ກຕໍ ້ອງກ້າວໃຫ້ທັນລະດບັ ຄວາມຈະເລີນກາ້ ວໜ້າທາງດ້ານວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕກັ ໂນໂລຊີຂອງໂລກຢູ່ສະເໝີ. ດງັ່ ນັ້ນ, ຫັຼກສູດຕ້ອງໄດ້ຮັບການປັບປຸງໃຫທ້ ັນສະໄໝຢ່ເູ ລ້ອື ຍໆ: ປັບປຽ່ ນ, ເພ່ມີ ເຕີມເນື້ອໃນ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກບັ ສະພາບເສດຖະກິດສງັ ຄົມຂອງແຕ່ລະໄລຍະ. ປະລິມານຄວາມຮໃູ້ ນຫັຼກສູດຕ້ອງມີການເລືອກເຟັ້ນເຮດັ ໃຫກ້ ະທັດຮດັ ແຕຄ່ ົບຖ້ວນ, ສມົ ບູນ ແລະ ເປັນລະບບົ ; ຫດຼຸ ຜ່ອນການຮຽນແບບທອ່ ງຂ້ຶນໃຈ, ໃຫ້ໜັກໄປທາງ ການຮຽນດວ້ ຍຄວາມເຂ້ົາໃຈ, ໃຊວ້ ທິ ຄີ ນົ້ ຄິດ ແລະ ຄົ້ນຄວາ້ ດ້ວຍຕົນເອງ. ເພ່ືອໃຫ້ການສຶກສາທນັ ສະໄໝຄືດ່ັງກ່າວ ຈາໍ ເປັນຕ້ອງໄດ້ສຶກສາຄ້ນົ ຄວາ້ ເບິ່ງ ຫຼັກສູດຂອງຕາ່ ງປະເທດລວມທັງຝ່າຍສັງຄົມນິຍົມ ແລະ ທນຶ ນຍິ ົມ ເພື່ອຮໍ່າຮຽນ ເອາົ ບົດຮຽນ ແລະ ໝູນໃຊ້ຢ່າງມີການເລອື ກເຟນັ້ ໃຫ້ສອດຄອ່ ງກັບສະພາບຕົວຈິງ ຂອງລາວ ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນກໍຮັບປະກນັ ລກັ ສະນະວທິ ະຍາສາດ ແລະ ລກັ ສະນະ ເປັນລະບົບ. ການສ້າງຫັກຼ ສູດສາມັນສກຶ ສາສະບັບປີ 1976 ໄດອ້ ງີ ໃສ່ 3 ຫຼກັ ການຄ:ື ຫຼັກສູດຕ້ອງປະຕິບັດ ແລະ ຮບັ ປະກັນ 5 ລກັ ສະນະຂອງການສຶກສາ: ຊາດ, ວິທະຍາສາດ, ມະຫາຊົນ, ຮອບດາ້ ນ ແລະ ສົມສ່ວນ; ເອົາການສຶກສາການເມືອງ ແນວຄິດນໍາໜາ້ , ເພ່ີມທະວີຄຸນນະພາບດ້ານສຶກສາວັດທະນະທໍາ, ຖືເອາົ ການສກຶ ສາດ້ານກໍາມະ, ກາຍະ ແລະ ສລິ ະປະສກຶ ສາເປັນສໍາຄັນ; ເອາົ ໃຈໃສ່ດ້ານຄຸນສົມ ບດັ ສຶກສາເປັນພເິ ສດ. ສະໜອງປະລິມານຄວາມຮູ້ອນັ ຈໍາເປັນ, ພື້ນຖານ ແລະ ພຽງພໍໃຫນ້ ັກຮຽນ; ເນັ້ນການຂະຫຍາຍທາງດາ້ ນສະຕິປັນຍາ ແລະ ຝຶກຄວາມຊໍານານໃຫ້ນັກຮຽນ. ສາ້ ງຫຼັກສູດໃຫແ້ ທດເໝາະກັບສະພາບ ແລະ ເງ່ືອນໄຂຮ່ໍາຮຽນ, ແທດເໝາະກບັ ຈດຸ ສະເພາະໄວອາຍຸຂອງນັກຮຽນ. 152

ໂຄງສາ້ ງຫກຼັ ສດູ ຫກຼັ ສູດຊນ້ັ ປະຖມົ ມີ 9 ວິຊາຄື: ວັນນະຄະດີ (ຫັດອ່ານ, ທ່ອງຂຶ້ນໃຈ, ເລ່ົາເລື່ອງ, ຂຽນທວາຍ, ໄວຍາກອນ, ຫັດແຕ່ງ ແລະ ຫດັ ຂຽນງາມ), ເລກ, ຄຸນສມົ ບັດ, ຫັດ ແຕມ້ , ຫດັ ຖະກໍາ/ການເຮືອນ, ກິລາກາຍະກໍາ, ຮ້ອງເພງ, ປະຫວັດສາດ ແລະ ວິ ທະຍາສາດ. ໃນຊ້ັນມັດທະຍົມ (ມດັ ທະຍມົ ຕອນຕນ້ົ ) ມີ 14 ວິຊາຄື: ວັນນະຄະດີ (ວພິ າກ ບດົ , ຫັດແຕ່ງ, ຂຽນທວາຍ, ໄວຍາກອນ), ເລກ, ຄຸນສົມບັດ/ການເມືອງ, ພູມສາດ, ປະຫວັດສາດ, ຫດັ ແຕ້ມ, ວທິ ະຍາວດັ ຖຸ, ເຄມສີ າດ, ຊີວະວທິ ະຍາ, ວຊິ າຊ່າງໄມ້/ ການເຮອື ນ, ວທິ ະຍາການກະສິກໍາ, ພາສາຕ່າງປະເທດ, ກິລາກາຍະກໍາ ແລະ ຮ້ອງເພງ. ໃນຊ້ັນອຸດົມ (ມດັ ທະຍົມຕອນປາຍ) ມີ 12 ວິຊາຄື: ວັນນະຄະດີ (ປະຫວດັ ວນັ ນະຄະດ,ີ ທິດສະດວີ ນັ ນະຄະດີ, ວພິ າກບດົ , ຫັດແຕ່ງ, ໄວຍາກອນ), ເລກ, ການເມືອງ, ພູມສາດ, ປະຫວດັ ສາດ, ວທິ ະຍາວັດຖຸ, ເຄມີສາດ, ຊວີ ະສາດ, ອດຸ ສາຫະກໍາ/ການເຮອື ນ, ວິທະຍາການກະສິກໍາ, ພາສາຕ່າງປະເທດ ແລະ ກລິ າ ກາຍະກາໍ ຕາຕະລາງ 1: ວິຊາຮຽນ ແລະ ການກໍານດົ ເວລາຮຽນປະຈາໍ ອາທດິ ໃນຫຼກັ ສດູ 1976 ປະຖົມ ມດັ ທະຍົມ ອດຸ ົມ ລ/ດ ວິຊາ ປ.1 ປ.2 ປ.3 ປ.4 ປ.5 ມ.1 ມ.2 ມ.3 ອ.1 ອ.2 ອ.3 1 ວນັ ະຄະດີ 11 19 15 10 9 6 6 6 6 6 6 2 ເລກ 3 5 7 7 7 6 6 6 6 6 6 3 ຄນຸ ສົມບັດ 1 1 1 1 1 1 1 4 ການເມືອງ 2222 153

ປະຖົມ ມັດທະຍົມ ອດຸ ົມ ລ/ດ ວິຊາ ປ.1 ປ.2 ປ.3 ປ.4 ປ.5 ມ.1 ມ.2 ມ.3 ອ.1 ອ.2 ອ.3 5 ພູມສາດ 111111 6 ປະຫວັດສາດ 1111111 7 ຫັດແຕມ້ 1111111 8 ວິທະຍາສາດ 12 9 ວິທະຍາວດັ ຖຸ 33334 10 ເຄມສີ າດ 2222 11 ຊວີ ະສາດ 222222 ຫັດຖະກໍາ/ 11111 12 ການເຮືອນ ວິຊາຊາ່ ງໄມ/້ 111 13 ການເຮອື ນ ອຸດສາຫະກາໍ / 222 14 ການເຮືອນ ວິທະຍາ 111111 15 154 ການກະສກິ າໍ

ປະຖົມ ມັດທະຍົມ ອຸດມົ ລ/ດ ວິຊາ ປ.1 ປ.2 ປ.3 ປ.4 ປ.5 ມ.1 ມ.2 ມ.3 ອ.1 ອ.2 ອ.3 ພາສາ 333333 16 ຕາ່ ງປະເທດ ກລິ າກາຍະ 11111111111 17 ກໍາ 18 ຮອ້ ງເພງ 1111111 ລວມ 19 29 27 23 25 25 28 29 30 30 31 14.3.2 ການປະຕຮິ ູບຫກັຼ ສູດໄລຍະແຕປ່ ີ 1994-2007 ຫຼັກສູດສາມັນສຶກສາໄດຮ້ ບັ ການປະຕິຮບູ ໃນປີ 1994 ທັງນ້ີກເໍ ພອ່ື ຕອບສະ ໜອງຕາມຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການ ໃນການປະຕິບັດຍຸດທະສາດການສກຶ ສາທ່ີ ລດັ ຖະບານ ສປປ ລາວ ໄດ້ຮັບຮອງເອາົ ສໍາລັບໄລຍະ 1987-2000. ໃນຂະນະທີ່ ປະເທດເຮົາດໍາເນີນນະໂຍບາຍປ່ຽນແປງໃໝ່ ທແ່ີ ນໃສ່ດໍາເນີນເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ແລະ ເປດີ ກວ້າງການຮ່ວມມືກບັ ໂລກພາຍນອກຕາມ \"ຈິນຕະນາການໃໝ່\", ຫັຼກ ສູດໃໝ່ໄດ້ຮບັ ການປະຕບິ ັດຢາ່ ງເປນັ ເອກະພາບ ໃນໂຮງຮຽນສາມັນສຶກສາທ່ວົ ປະ ເທດນບັ ແຕ່ສກົ ຮຽນ 1994-95 ເປັນຕນົ້ ມາ. ຈດຸ ໝາຍການສຶກສາໄດ້ຮບັ ການກໍານົດຂຶ້ນມາ ໂດຍສອດຄອ່ ງກັບນະໂຍ ບາຍກຽ່ ວກບັ ການພັດທະນາເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ, ວດັ ທະນະທາໍ ແລະ ການເມືອງ ຂອງລດັ ຖະບານ. ເອກະສານການເມອື ງອນັ ສາໍ ຄນັ , ກົດໝາຍ ແລະ ຂໍ້ກາໍ ນດົ ທເ່ີ ປນັ ບອ່ ນອີງໃຫແ້ ກຫ່ ັຼກສດູ ໄດ້ແກ່ລດັ ຖະທໍາມະນນູ ສປປ ລາວ (1991), ມະຕກິ ົມການ ເມອື ງສູນກາງພັກວ່າດ້ວຍການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ (1993), ດາໍ ລັດ ຂອງນາຍົກລດັ ຖະມົນຕກີ ຽ່ ວກບັ ການສຶກສາຊນັ້ ປະຖົມພາກບັງຄັບ ແລະ ຈຸດໝາຍກ່ໍ 155

ສາ້ ງໂຮງຮຽນສາມັນສຶກສາ. ໃນສາມັນສກຶ ສາໄດກ້ ໍານດົ ຈຸດປະສົງໃນການສຶກສາ ອບົ ຮົມໄວ້ວ່າ: ສາ້ ງໃຫ້ນັກຮຽນໄດຮ້ ັບການພັດທະນາຮອບດ້ານຄື: ຄຸນສມົ ບັດສກຶ ສາ, ປນັ ຍາສກຶ ສາ, ກໍາມະສຶກສາ, ພະລະສກຶ ສາ ແລະ ສິລະປະສຶກສາ; ອົບຮົມໃຫ້ ເຂາົ ເຈົາ້ ມນີ ້ໍາໃຈຮັກຊາດ, ຮັກລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນ; ເຄົາລົບມູນເຊື້ອ ແລະ ຮດີ ຄອງປະເພນີອັນດີງາມຂອງຊາດ; ມີຄວາມຮູທ້ າງດ້ານວັດທະນະທໍາ-ວທິ ະ ຍາສາດທ່ີຊ່ວຍໃຫ້ເຂົາເຈົາ້ ສາ ມາດສືບຕ່ໍການສຶກສາໃນຂ້ັນສູງຕໍ່ໄປ ແລະ ພັດທະ ນາຄວາມສາມາດດາ້ ນວິຊາຊີບ ແລະ ການອອກແຮງງານເພື່ອນໍາໄປປັບປຸງຊວີ ດິ ການເປັນຢູ່ໃນຄອບຄວົ ແລະ ຊມຸ ຊົນຂອງເຂາົ ເຈົ້າ. ນະໂຍບາຍຫັຼກສູດແມນ່ ສ່ົງເສີມຄວາມເປນັ ເອກະພາບຂອງຊາດ ແລະ ບນັ ດາເຜົ່າ, ເຄົາລົບຄວາມຫຼາກຫາຼ ຍທາງດ້ານຮດີ ຄອງປະເພນີ ແລະ ວັດທະນະທໍາອັນ ດງີ າມຂອງຊາດ. ໃນຈດຸ ປະສົງຂອງຫກຼັ ສູດໄດເ້ ນ້ນັ ການເຕ້າົ ໂຮມຄວາມສາມັກຄີ, ຄວາມຖກື ຕ້ອງປອງດອງຊາດ, ການຮວ່ ມມ,ື ການເຄົາລົບສິດທິ ແລະ ຄວາມສະເໝີ ພາບຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜ່ົາ ຕາມທລີ່ ັດຖະທາໍ ມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍໄດ້ກໍານົດໄວ້. ຫັຼກສູດຂອງໂຮງຮຽນສາມັນມລີ ກັ ສະນະລວມສູນ. ໃນຖານະທເ່ີ ປັນເອກະ ສານກດົ ໝາຍຢ່າງໜຶງ່ ທງັ ໂຮງຮຽນພາກລັດ ແລະ ເອກະຊົນລ້ວນແຕມ່ ີໜ້າທ່ີປະຕິ ບດັ ຕາມ, ແຕວ່ ່າຫກັຼ ສູດສະບບັ ນກີ້ ໍບໍ່ຕາຍຕົວສາມາດປັບປຽ່ ນໄດ້ ຊງ່ຶ ກໍານດົ ໃຫທ້ ້ອງ ຖນ່ິ ແລະ ໂຮງຮຽນພັດທະນາ ແລະ ເພີ່ມເຕມີ ເນ້ືອໃນທ່ເີ ໝາະສົມກັບທ້ອງຖ່ິນຂອງ ໃຜລາວຕ່ມື ອີກປະມານ 10%. ການປະຕິຮູບການສຶກສາຄ້ັງນີ້ ຍັງຄົງຮກັ ສາລະບົບການສຶກສາສາຍສາມັນ 11 ປໄີ ວຄ້ ືເກົາ່ , ແຕມ່ ີການປ່ຽນຊື່ຊັ້ນມັດທະຍມົ ເປັນມັດທະຍົມຕອນຕ້ົນ ແລະ ປຽ່ ນ ຊນັ້ ອດຸ ົມເປັນຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນປາຍ. ເວລາຮຽນສາໍ ລັບຊ້ັນປະຖົມ ແມນ່ 5 ປ,ີ ມັດທະຍົມຕ້ົນ 3 ປີ ແລະ ມັດທະຍົມປາຍ 3 ປີ. ສົກຮຽນໜ່ຶງຈດັ ເປັນ 33 ອາທດິ ບວກກບັ 5 ອາທດິ ແຮໄວ້. ນບັ ແຕປ່ ີ 1997 ຄືນຫັຼງໄດ້ກໍານົດການຮຽນອາທດິ ລະ 6 ວັນ, ຫັຼງຈາກນັ້ນມາຈຶງ່ ປ່ຽນຕາຕະລາງຮຽນເປນັ ອາທິດລະ 5 ວັນ, ແຕ່ຈໍານວນຊົ່ວ ໂມງຮຽນໃນແຕ່ລະອາທິດຍັງຮັກສາໄວ້ຄເື ກ່າົ . ໃນການສ້າງຫັຼກສູດສະບັບປີ 1994 ນີ້ ໄດ້ດາໍ ເນີນໄປຕາມຂ້ັນຕອນດັ່ງນີ້: 156

ຈດັ ກອງປະຊຸມສໍາມະນາກຽ່ ວກບັ ຫຼັກສູດສະບບັ ປີ 1976 ເພື່ອເກັບກໍາສະພາບ ບນັ ຫາ, ຄວາມຄິດເຫັນຂອງຄູ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການຂອງສັງຄົມ. ສຶກສາແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ ແລະ ລດັ ແລະ ເອກະສານກ່ຽວຂ້ອງອ່ືນໆ. ສຶກສາຍຸດທະສາດການສຶກສາ (1987-2000). ສກຶ ສາຈຸດໝາຍກໍ່ສ້າງໂຮງຮຽນສາມນັ ສຶກສາ (1991). ສກຶ ສາຫຼັກສດູ ຂອງຕ່າງປະເທດໂດຍການໄປທັດສະນະສຶກສາ ແລະ ຝຶກອົບ ຮມົ ຢູ່ຕ່າງປະເທດ. ຈດັ ກອງປະຊຸມກ່ຽວກບັ ການປະຕິຮູບຫັກຼ ສູດສາມນັ ສກຶ ສາ (ວເິ ຄາະຫກັຼ ສູດເກ່ົາ ແລະ ຫກັຼ ສດູ ຕາ່ ງປະເທດ, ກໍານົດຮບູ ແບບຫຼກັ ສູດໃໝ່). ຂຽນຮ່າງຫກຼັ ສູດໃໝ.່ ກວດຜ່ານ ແລະ ປັບປຸງຮ່າງຫກັຼ ສູດ. ຂຽນປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຄູ່ມືຄ.ູ ກວດຜ່ານປມ້ຶ ແບບຮຽນ ແລະ ຄມູ່ ືຄ,ູ ດັດແກ້ ແລະ ປບັ ປຸງ. ແຕ້ມຮບູ ປະກອບ ແລະ ເຂ້ົາໜ້າ. ທດົ ລອງປ້ມຶ ແບບຮຽນ ແລະ ຄມູ່ ືຄູ (ບາງບດົ ), ດດັ ແກ້ ແລະ ປບັ ປຸງ. ຈດັ ພິມຫຼັກສູດ, ຮບັ ຮອງ ແລະ ປະກາດນາໍ ໃຊ.້ ຈດັ ພມິ ປຶມ້ ແບບຮຽນ ແລະ ຄູ່ມຄື .ູ ຝກຶ ອົບຮົມຄູກຽ່ ວກບັ ການນາໍ ໃຊຫ້ ຼັກສູດໃໝ່ (ສາໍ ລບັ ປະຖົມ ແລະ ມັດທະຍມົ ຕອນຕນ້ົ ). ແຈກຢາຍຫຼັກສູດ, ປມ້ຶ ແບບຮຽນ ແລະ ຄມູ່ ືຄູ ແລະ ນໍາໃຊ.້ ປະເມີນຜນົ . ດດັ ແກ້ປັບປຸງອກີ ຄງ້ັ ໃໝ່. ໂຄງສ້າງຫກຼັ ສດູ : ທາງດ້ານໂຄງສ້າງຂອງຫກັຼ ສູດ, ຫຼັກສູດຊັ້ນປະຖົມ ມີ 7 ວິຊາ, ໃນນ້ີ 3 ວຊິ າ ພ້ືນຖານຄື: ພາສາລາວ, ຄະນິດສາດ ແລະ ໂລກອອ້ ມຕວົ ເຮາົ . ທງັ 3 ວິຊາດງັ່ ກາ່ ວ ໄດມ້ ີການຂຽນເປນັ ປຶ້ມແບບຮຽນ ໂດຍຈັດພິມ ແລະ ແຈກຢາຍໃຫແ້ ກ່ນັກຮຽນ ຊົມໃຊ້ (ຍົກເວັ້ນແຕປ່ ້ຶມແບບຮຽນໂລກອ້ອມຕວົ ເຮາົ ຊ້ັນ ປ.1-ປ.3 ແມ່ນບໍ່ໄດ້ຈັດ 157

ພິມເພາະເດັກຍັງບໍ່ທັນຊາໍ ນານໃນການອາ່ ນ ເພອ່ື ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈ). ສ່ວນອີກ 4 ວຊິ າ ເຊ່ັນ: ສລິ ະປະດນົ ຕີ, ສລິ ະປະກໍາ, ຫດັ ຖະກໍາ ແລະ ພະລະສຶກສາ ແມນ່ ຈັດເຂົາ້ ໃນ ປຶ້ມຄູມ່ ຄື ທູ ັງໝົດ. ໃນຊ້ັນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນ, ຄຽງຄ່ກູ ັບວິຊາທ່ເີ ປັນເຄອື່ ງມືໃນການຮຽນ ເຊນັ່ : ພາສາລາວ ແລະ ວັນນະຄະຄ,ີ ຄະນດິ ສາດແລ້ວ ກຍໍ ັງມີວິຊາວທິ ະຍາສາດສັງຄົມ, ວິທະຍາສາດທໍາມະຊາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ສລິ ະປະສຶກສາ, ພະລະສຶກສາ ແລະ ພາສາ ຕາ່ ງປະເທດ. ສວ່ ນຊນັ້ ມັດທະຍົມຕອນປາຍ ແມ່ນຍັງຮັກສາວຊິ າຮຽນຕ່າງໆໄວ້ເປັນວຊິ າ ແຍກທີ່ປະກອບດວ້ ຍ 12 ວຊິ າ ຄື: ພາສາລາວ, ວນັ ນະຄະດີ, ຄະນິດສາດ, ຊີວະສາດ, ພູມສາດ, ສຶກສາພົນລະເມືອງ, ປະຫວັດສາດ, ພະລະສຶກສາ, ເຄມີສາດ, ຟຊີ ິກສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ພາສາຕ່າງປະເທດ. ໃນຫຼັກສດູ ສະບັບປີ 1994 ນີ້ ວິຊາພາສາລາວສໍາລັບຊ້ັນປະຖົມໄດ້ຮັບການ ພັດທະນາເປັນກຸ່ມວິຊາໜຶງ່ ໂດຍບໄໍ່ ດ້ແຍກເປັນວິຊາຍ່ອຍຄືເກ່ົາອີກ. ຫັດອາ່ ນ, ທ່ອງ ຂນ້ຶ ໃຈ, ເລ່າົ ເລືອ່ ງ, ຂຽນທວາຍ, ຫັດແຕງ່ , ຫດັ ຂຽນງາມ ແລະ ການຮຽນໄວຍາກອນ ຕາ່ ງໆ ໄດ້ກາຍເປັນກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນ ຂອງວິຊາພາສາລາວເທ່າົ ນັນ້ . ການຮຽນການສອນໄດເ້ ນັ້ນໃຫນ້ ັກຮຽນມີ ທັກສະໃນການຟັງ, ການເວົ້າ, ການອ່ານ, ການຂຽນ ແລະ ການຄິດ. ຕາຕະລາງ 2: ວິຊາຮຽນ ແລະ ການກໍານດົ ເວລາຮຽນປະຈໍາອາທິດໃນຫຼັກສູດ 1994 ປະຖົມ ມັດທະຍົມຕົ້ນ ມັດທະຍົມປາຍ ລ/ດ ວິຊາ ປ.1 ປ.2 ປ.3 ປ.4 ປ.5 ມ.1 ມ.2 ມ.3 ມ.4 ມ.5 ມ.6 1 ພາສາລາວ 12 10 10 8 8 4 3 2 2 2 1 2 ວັນະຄະດີ 222233 3 ຄະນິດສາດ 3 4 5 6 6 6 6 6 6 6 6 158

ປະຖົມ ມດັ ທະຍົມຕ້ົນ ມດັ ທະຍົມປາຍ ລ/ດ ວິຊາ ປ.1 ປ.2 ປ.3 ປ.4 ປ.5 ມ.1 ມ.2 ມ.3 ມ.4 ມ.5 ມ.6 4 ໂລກອອ້ ມຕວົ 2 2 2 3 3 5 ສິລະປະກໍາ 1 1 1 1 1 6 ສລິ ະປະດນົ ຕີ 1 1 1 1 1 7 ຫດັ ຖະກໍາ 12222 8 ພະລະສຶກສາ 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 ວິທະຍາສາດ 333 ສງັ ຄົມ (ປະ ຫວດັ ສາດ, 9 ພູມສາດ, ສກຶ ສາພນົ ລະເມອື ງ) ວິທະຍາສາດ 357 ທາໍ ມະຊາດ 10 (ຟຊີ ິກສາດ, ເຄມສີ າດ, ຊີວະວິທະຍາ) 11 ເຕັກໂນໂລຊີ 222222 159

ປະຖົມ ມັດທະຍົມຕ້ົນ ມັດທະຍົມປາຍ ລ/ດ ວິຊາ ປ.1 ປ.2 ປ.3 ປ.4 ປ.5 ມ.1 ມ.2 ມ.3 ມ.4 ມ.5 ມ.6 ພາສາຕ່າງ 333333 12 ປະເທດ ສິລະປະ 22 13 ສຶກສາ 14 ຊວີ ະວທິ ະຍາ 222 15 ພູມສາດ 222 16 ປະຫວັດສາດ 222 ສຶກສາພນົ 222 17 ລະເມືອງ 18 ເຄມີສາດ 222 19 ຟຊີ ິກສາດ 334 ລວມ 22 22 23 23 23 27 28 27 30 31 31 14.3.3 ການປະຕຮິ ູບຫກຼັ ສູດໄລຍະແຕປ່ ີ 2008-2015 1) ຄວາມເປນັ ມາ ການປະຕິຮູບຫຼກັ ສູດໝາຍເຖິງການປຽ່ ນແປງຫກັຼ ສູດ ຫຼື ປບັ ປຸງຫກັຼ ສດູ ໃຫ້ດີ ຂນ້ຶ ຕາມຈຸດໝາຍຂອງການປະຕິຮູບລະບົບການສກຶ ສາແຫ່ງຊາດໃນແຕ່ລະ 160

ໄລຍະ ເພືອ່ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການສຶກສາ, ການປຽ່ ນ ແປງຂອງສັງຄົມ ແລະ ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການໃນການພດັ ທະນາເສຖະກດິ - ສັງຄົມຂອງຊາດ. ການປະຕຮິ ບູ ຫັຼກສູດເປນັ ພາກສວ່ ນໜ່ຶງທສີ່ າໍ ຄັນຂອງການ ປະຕິຮູບການສຶກສາ. ຢູ່ຕ່າງປະເທດ, ການປະຕິຮູບຫກຼັ ສູດສາມັນສຶກສາຈະດໍາເນີນເປັນປົກກະຕິ ໃນຮອບວຽນ 5 ປີ ຫຼື 10 ປີຕຄ່ໍ ັ້ງ. ສວ່ ນຢູ່ລາວເຮົາ, ນບັ ແຕ່ປີ 1975 ເປັນຕ້ົນ ມາກໍໄດ້ປະຕິຮູບຫັຼກສູດເຖິງ 3 ຄັງ້ ແລວ້ ຄື: ຄງັ້ ທີ 1 ແມ່ນພາຍຫງຼັ ການສະ ຖາປະນາ ສປປ ລາວ ເຊິ່ງນໍາໃຊ້ໃນປີ 1976; ຄັ້ງທີ 2 ແມ່ນຫຼກັ ສູດສະບັບປີ 1994 ແລະ ຄ້ັງ ທີ 3 ແມນ່ ຫກຼັ ສູດສະບັບປີ 2008 (ພິມອອກໃນປີ 2010) ຊງ່ຶ ເລມ່ີ ນາໍ ໃຊໃ້ ນຊັ້ນປະຖມົ ແຕ່ສົກຮຽນ 2008-2009 ເປນັ ຕນົ້ ມາ. ການປບັ ປງຸ ຫກັຼ ສູດສະບັບ 1994 ມີຄວາມຈໍາເປັນຢ່າງຍ່ິງ ທັງທາງດາ້ ນພາ ວະວິໄສ ແລະ ອັດຕະວິໄສ. ເຫດຜົນທາງດ້ານພາວະວິໄສນ້ນັ ແມ່ນປະຕິບັດຕາມ ແຜນຍຸດທະສາດການປະຕິຮູບລະບົບການສຶກສາແຫ່ງຊາດ (2006-2015); ແຜນຍຸດທະສາດໃນການພັດທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ ແລະ ແຜນພດັ ທະ ນາເສດຖະກດິ -ສັງຄົມໄລຍະຍາວຂອງພັກ ແລະ ລັດ; ທ່າອຽ່ ງຂອງໂລກໃນຍຸກ ໂລກາພວິ ັດ ແລະ ການເຊອ່ື ມໂຍງສາກນົ . ສວ່ ນເຫດຜນົ ອດັ ຕະວິໄສນນັ້ ກໍ ເນອ່ື ງຈາກວາ່ ຫກັຼ ສູດສະບັບປີ 1994 ທ່ີນາໍ ໃຊ້ມາເປນັ ເວລາ 15 ປີ ແລ້ວນນ້ັ ມີ ຫາຼ ຍບັນຫາທຄ່ີ ວນໄດຮ້ ບັ ການປັບປຸງແກ້ໄຂ ເພື່ອໃຫ້ສອດຄອ່ ງກັບການປຽ່ ນ ແປງຂອງລະບົບສາມັນສກຶ ສາຈາກ 11 ປເີ ປນັ 12 ປີ ແລະ ສອດຄອ່ ງກັບ 3 ລັກສະນະ ແລະ 5 ຫັກຼ ມູນການສກຶ ສາຂອງລາວ. 2) ການປບັ ປງຸ ປ່ຽນແປງຫຼກັ ສູດ ການປບັ ປຸງຫກຼັ ສດູ ສາມັນສຶກສາຈາກລະບົບ 11 ປີ (5-3-3) ເປັນ 12 ປີ (5-4-3) ຄ້ັງນີ້, ພວກເຮົາໄດ້ປັບປຸງທັງໝົດລະບົບ, ໝາຍຄວາມວ່າປັບປຸງທກຸ ຂັນ້ ຮຽນ. ໄດ້ປ່ຽນຮບູ ແບບຂອງຫຼັກສູດ ທີເ່ ນນັ້ ສະມັດຖະພາບດາ້ ນການຮຽນຂອງ ນກັ ຮຽນ (ຫຼື ແບບປະສມົ ) ແລະ ຖືເອົາຜູຮ້ ຽນເປນັ ໃຈກາງ. ໄດ້ປັບປຸງຈດຸ ໝາຍຂອງຫຼັກສດູ ເພືອ່ ແນໃສ່ໃຫ້ນັກຮຽນໄດຮ້ ບັ ການພດັ ທະ ນາຮອບດ້ານທັງທາງດ້ານຮ່າງກາຍ, ຈດິ ໃຈ ແລະ ສະຕິປນັ ຍາ; ໃຫນ້ ັກຮຽນ 161

ມີຄວາມຮ,ູ້ ຄວາມສາມາດ ແລະ ທກັ ສະທຈ່ີ ໍາເປນັ ໃນການຮຽນຕ່ໍ, ດາໍ ລົງ ຊວີ ດິ ຫືຼ ປະກອບອາຊບີ ໃນຍກຸ ທ່ວີ ິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີຂະຫຍາຍ ຕວົ ໄວ ແລະ ສັງຄມົ ນບັ ວນັ ນບັ ມີການແຂ່ງຂັນສງູ ; ມຄີ ຸນສມົ ບັດສິນທາໍ ປະ ຕວິ ັດ ແລະ ກາຍເປນັ ພົນລະເມືອງດີ. ໄດ້ປບັ ປງຸ ໂຄງສ້າງຂອງຫກັຼ ສດູ : ເພມ່ີ ວຊິ າຮຽນຈໍານວນໜງຶ່ ເຂາົ້ ຕ່ມື ເຊນ່ັ : ໃນຊ້ັນປະຖົມສຶກສາໄດເ້ ພ່ີມວຊິ າຄນຸ ສົມບັດສຶກສາ ແລະ ພາສາຕາ່ ງປະເທດ (ອັງກິດ); ໃນຊັນ້ ມັດທະຍົມສຶກສາຕອນຕົ້ນ ແລະ ຕອນປາຍໄດ້ ເພ່ີມວິຊາ ພາສາຕ່າງປະເທດທສີ ອງ, ວິຊາພ້ນື ຖານວິຊາຊີບ, ເຕັກໂນໂລຊີຂມໍ້ ູນຂາ່ ວ ສານ ແລະ ການສ່ືສານເປັນຕນົ້ . ພິເສດ, ສໍາລບັ ຊັນ້ ມັດທະຍົມສຶກສາຕອນ ປາຍ ໄດ້ຈັດໃຫ້ມວີ ິຊາເລືອກໃນວິຊາພ້ືນຖານວິຊາຊີບ, ສລິ ະປະສຶກສາ ແລະ ພາສາຕ່າງປະເທດທສີ ອງ. ໄດ້ປັບປຸງກດິ ຈະກໍານອກຫັຼກສູດ, ເພີ່ມ ກດິ ຈະກໍາແນະນໍາອາຊີບນັບແຕ່ ມ.4 ມ.7; ເພ່ີມການສກຶ ສາປອ້ ງກັນຊາດ ປອ້ ງກັນຄວາມສະຫງົບເຂົ້າໃນຫຼັກສູດມັດທະຍົມສຶກສາຕອນປາຍ. ໄດ້ປບັ ປງຸ ການກາໍ ນົດເວລາຮຽນປະຈາໍ ອາທດິ ແລະ ສົກຮຽນ ເພື່ອໃຫ້ສອດ ຄອ່ ງກັບການຮຽນການສອນ 5 ວັນຕອ່ໍ າທິດ. ໄດປ້ ັບປງຸ ເນ້ືອໃນຫຼັກສູດ: ການປັບປຸງເນື້ອໃນວິຊາຕ່າງໆຕົ້ນຕໍແມ່ນທບົ ທວນ ຄນື , ດັດແກ/້ ຮຽບຮຽງ, ສັບຊ້ອນຄນື ໃໝ່ໃຫ້ເປັນລະບບົ , ຄບົ ຖ້ວນ, ທັນສະ ໄໝ ແລະ ໄດ້ມາດຕະຖານ; ຮກັ ສາເນອື້ ໃນທ່ີສອດຄອ່ ງໄວ້, ຕັດບາງສວ່ ນທີ່ ຫຼ້າສະໄໝ ຫຼື ບໍ່ສອດຄ່ອງອອກ, ເພີ່ມຄວາມຮູ້ໃໝ່ເຂ້ົາຕາມຄວາມເໝາະ ສມົ . ສອດແຊກເນື້ອໃນຄວາມຮ້ກູ ່ຽວກັບອາຊຽນ, ສິດທິເດັກ, ສດິ ທິມະນດຸ , ການຮັກສາສ່ິງແວດລອ້ ມ, ປະຊາກອນສຶກສາ, ການຕ້ານການສ້ໍລາດບງັ ຫຼວງ ແລະ ເນ້ືອໃນອ່ືນໆເຂາ້ົ ໃນຫັຼກສູດຕາມຄວາມເໝາະສົມ. ໄດ້ປບັ ປງຸ ວິທີການຮຽນການສອນ ໂດຍເນນ້ັ ພາກປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈິງ ແລະ ການນາໍ ໃຊ້ເຂ້າົ ໃນຊວີ ິດປະຈໍາວັນ. ພອ້ ມກັນນນັ້ ກໍໄດ້ປັບປຸງຮູບແບບຂອງ ປມ້ຶ ແບບຮຽນ, ເພ່ີມຮບູ ພາບປະກອບ ແລະ ເພ່ີມສີສັນໃຫ້ເປັນທດີ່ ຶງດູດໃຈ ແກນ່ ັກຮຽນຕື່ມອີກ. 162

3) ຂັ້ນຕອນການປະຕຮິ ູບຫຼກັ ສດູ ການປບັ ປຸງ/ພັດທະນາຫັຼກສູດໄດດ້ ໍາເນີນຕາມຂັນ້ ຕອນຕ່າງໆເຊ່ັນ: ກອ່ ນອນື່ ພວກເຮົາໄດສ້ ກຶ ສາຄນ້ົ ຄວ້າຈຸດດີ ແລະ ຈຸດອ່ອນຂອງຫັຼກສດູ ເກ່ົາ, ເອກະສານ ຂມ້ໍ ນູ ພ້ນື ຖານທາງດ້ານນະໂຍບາຍ ແລະ ຍຸດທະສາດ, ສຶກສາຫກຼັ ສູດຂອງ ຕ່າງປະເທດ (ເປນັ ຕ້ົນແມ່ນຫຼັກສດູ ຂອງປະເທດຫວຽດນາມ, ອົດສະຕຣາລີ, ສ.ເກາົ ຫຼີ, ໄທ, ຍີ່ປ່ນຸ , ຈີນ, ຝຣ່ັງ ແລະ ປະເທດຕາ່ ງໆ); ຈາກນັ້ນກໍໄດ້ສ້າງ ຫັກຼ ສູດລວມ, ຫຼັກສູດລາຍວິຊາ, ພັດທະນາປ້ຶມແບບຮຽນ, ຄູ່ມຄື ູ ແລະ ອປຸ ະ ກອນປະກອບການຮຽນການສອນ; ດໍາເນີນການທດົ ລອງບາງສ່ວນ, ຈັດພມິ ປຶມ້ ແບບຮຽນ ແລະ ຄູ່ມືຄູ, ຝຶກອບົ ຮມົ ຄູນໍາໃຊປ້ ້ຶມແບບຮຽນຕາມຫັຼກສດູ ໃໝ່; ນໍາ ໃຊ້ປ້ຶມແບບຮຽນໃໝ່ໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ປະເມີນຜົນການນາໍ ໃຊຫ້ ຼັກສູດເປັນຕ້ົນ. 4) ຜ້ທູ ມີ່ ີສ່ວນຮ່ວມໃນການປະຕິຮູບຫຼັກສດູ ສາໍ ລັບຄະນະກໍາມະການກວດຜ່ານ ແລະ ຮັບຮອງຫັຼກສດູ ແລະ ສື່ການ ຮຽນການສອນ ແມນ່ ພາຍໃຕ້ການເປນັ ປະທານຂອງທ່ານລດັ ຖະມນົ ຕຊີ ່ວຍ ວ່າການກະຊວງສຶກສາທກິ ານ ແລະ ກິລາ, ສວ່ ນຄະນະກໍາມະການ ຈະ ປະກອບດ້ວຍຄະນະກົມ ແລະ ສະຖາບັນທກ່ີ ຽ່ ວຂອ້ ງຂອງກະຊວງສກຶ ສາທິ ການ ແລະ ກະຊວງອນ່ື ໆ, ຄະນະບໍດີ, ຮອງຄະນະບໍດີ, ຄະນະພາກວຊິ າ ຈາກມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ແລະ ຜຊູ້ ່ຽວຊານຈາກພາກສວ່ ນຕ່າງໆ. ສໍາລັບຄະນະກໍາມະການພັດທະນາຫັກຼ ສູດ, ປມຶ້ ແບບຮຽນ ແລະ ຄມູ່ ືຄ,ູ ປະມານ 45% ແມນ່ ນກັ ວິຊາການສະຖາບັນຄ້ົນຄວາ້ ວິທະຍາສາດການສຶກ ສາ ແລະ ອກີ ປະມານ 55% ແມນ່ ນັກວຊິ າການຈາກມະຫາວິທະຍາໄລ ແຫງ່ ຊາດ, ສະຖາບັນວິທະຍາສາດສັງຄົມແຫ່ງຊາດ, ກົມມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາ, ກົມພະລະ ແລະ ສິລະປະສຶກສາ, ກມົ ອາຊີວະສຶກສາ, ກມົ ອະນຸບານ ແລະ ປະຖົມສຶກສາ, ສະຖາບນັ ພດັ ທະນາອາຊວີ ະສຶກສາ, ວທິ ະຍາໄລເຕັກນິກ ປາກປ່າສັກ, ວິທະຍາໄລເຕກັ ນິກລາວ-ເຢຍລະມນັ , ວິທະຍາໄລເຕັກນິກ ກະສກິ ໍາດົງຄໍາຊ້າງ, ວິທະຍາໄລພະລະສຶກສາ, ວິ ທະຍາໄລສິລະປະສຶກສາ, ສນູ ພັດທະນາຜປູ້ ະກອບການລາວ-ອິນເດຍ, ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ, ໂຮງຮຽນ ປະຖົມໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ພາກສວ່ ນອ່ນື ໆ. 163

ນກັ ວິຊາການຈາກພະແນກສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກິລາແຂວງ, ນະຄອນຫວຼ ງ, ຫ້ອງການສກຶ ສາທິການ ແລະ ກິລາເມືອງ, ຄູອາຈານ ແລະ ນກັ ຮຽນຈາກ ໂຮງຮຽນປະຖົມ ແລະ ມັດທະຍົມຫຼາຍແຫ່ງໃນທົວ່ ປະເທດກໍໄດ້ປະກອບ ສວ່ ນປະກອບຄວາມເຫນັ ຕເ່ໍ ນອື້ ໃນຫັກຼ ສູດ, ປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຄູ່ມຄື ູ ເພື່ອ ປບັ ປຸງໃຫປ້ ຶ້ມດ່ງັ ກາ່ ວສມົ ບູນຍ່ງິ ຂຶນ້ . 5) ການນາໍ ໃຊ້ປຶ້ມໃໝ່ ການປະຕິຮູບຫັຼກສູດສາມັນສກຶ ສາຄັ້ງນ້ໃີ ຊ້ເວລາ 9 ປີ ຈງ່ຶ ສໍາເລດັ ການນໍາ ໃຊ້ປ້ຶມແບບຮຽນໃໝໃ່ ນທຸກຂ້ນັ ຮຽນຄື: ສກົ ຮຽນ 2008-2009 ນາໍ ໃຊ້ປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຄູ່ມຄື ູໃໝ່ສໍາລັບ ປ.1 ແລະ ປ.2; ສົກຮຽນ 2009-2010 ນໍາໃຊ້ປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຄູມ່ ຄື ູໃໝສ່ ໍາລັບ ປ.3 ແລະ ປ.4; ເລີ່ມປະຕບິ ດັ ລະບບົ 4 ປສີ າໍ ລັບຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນຕ້ົນ (ແຕນ່ າໍ ໃຊ້ປ້ຶມ ມ.4 ເກ່າົ ); ສົກຮຽນ 2010-2011 ນໍາໃຊ້ປມຶ້ ແບບຮຽນ ແລະ ຄູມ່ ືຄູໃໝສ່ ໍາລັບ ປ.5, ມ.1 ແລະ ປຶ້ມພາສາອັງກິດ ປ.3; ເລ່ີມປະຕິບັດລະບົບ 12 ປີ ສາໍ ລັບສາມັນສຶກສາ ໂດຍນໍາໃຊ້ປມ້ຶ ມ.7 ສະບັບຊົ່ວຄາວ; ສກົ ຮຽນ 2011-2012 ນໍາໃຊ້ປມ້ຶ ແບບຮຽນ ແລະ ຄມູ່ ຄື ູໃໝ່ສໍາລັບ ມ.2 ແລະ ປມ້ຶ ພາສາອັງກິດ ປ.4; ສກົ ຮຽນ 2012-2013 ນໍາໃຊປ້ ຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຄູ່ມືຄູໃໝ່ສໍາລັບ ມ.3 ແລະ ປມຶ້ ພາສາອັງກິດ ປ.5; ສກົ ຮຽນ 2013-2014 ນໍາໃຊ້ປມ້ຶ ແບບຮຽນ ແລະ ຄມູ່ ຄື ູໃໝ່ສໍາລັບ ມ.4; ສກົ ຮຽນ 2014-2015 ນາໍ ໃຊປ້ ມ້ຶ ແບບຮຽນ ແລະ ຄູ່ມືຄູໃໝ່ສໍາລັບ ມ.5; ສກົ ຮຽນ 2015-2016 ນາໍ ໃຊປ້ ມຶ້ ແບບຮຽນ ແລະ ຄມູ່ ືຄູໃໝສ່ ໍາລັບ ມ.6; ສກົ ຮຽນ 2016-2017 ນາໍ ໃຊປ້ ຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຄູ່ມືຄູໃໝ່ສໍາລັບ ມ.7. 6) ຂ້ໍສະເໜແີ ນະກຽ່ ວກບັ ການນໍາໃຊປ້ ້ຶມແບບຮຽນ, ຄູມ່ ືຄູ ແລະ ວິ ທີ ສອນໃຫ້ ໄດຮ້ ບັ ຮບັ ຜົນດີ ດງ່ັ ທ່ໄີ ດ້ກາ່ ວມາແລວ້ , ການປະຕິຮູບຫັຼກສູດ ກໍເພອ່ື ປັບປຸງຫັຼກສດູ ໃຫດ້ ີຂ້ຶນ, ເຮັດໃຫຜ້ ນົ ສໍາເລັດດາ້ ນການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນດຂີ ນຶ້ . ເນ້ອື ໃນຫຼັກສດູ ສະແດງ ອອກໃນປ້ມຶ ແບບຮຽນ ແລະ ຄມູ່ ືຄູ. ການປະຕຮິ ູບຫກັຼ ສດູ ຈະບມ່ໍ ີຄວາມໝາຍ 164

ຖາ້ ຫາກຄູບໍ່ໄດ້ນາໍ ໄປຈັດຕັ້ງປະຕິບດັ ໃນການຮຽນການສອນຕົວຈງິ ໃຫເ້ ກດີ ດອກອອກຜົນ. ປມຶ້ ແບບຮຽນ ມີບົດບາດສາໍ ຄນັ ຕກ່ໍ ານຮຽນການສອນມາເປັນເວລາເຫິງ ນານແລວ້ . ປດັ ຈຸບນັ ເຖງິ ວາ່ ສື່ເອເລັກໂຕຣນິກ, ອິນເຕີເນດັ , ວີດີໂອ, ຊີດີ... ນັບວັນນັບກ້າວໜ້າ ແລະ ຊວ່ ຍໃຫ້ການຮຽນການສອນມີຄວາມສະດວກຂນຶ້ , ແຕປ່ ້ມຶ ແບບຮຽນກໍຍງັ ມບີ ົດບາດສາໍ ຄັນ ໃນຖານະເປັນສກ່ື ານຮຽນການສອນ ພ້ືນຖານທ່ຂີ າດບໄ່ໍ ດ້. ການນໍາໃຊປ້ ມຶ້ ແບບຮຽນໃຫ້ໄດ້ຮບັ ຜນົ ດີນ້ັນ, ກອ່ ນອ່ືນ ຕອ້ ງເຂົ້າໃຈວາ່ ມັນເປັນສວ່ ນໜ່ງຶ ຂອງປ້ຶມທ່ຮີ ບັ ໃຊ້ໃນການສຶກສາ (ປຶມ້ ແບບ ຮຽນ, ຄມູ່ ືຄູ, ປມຶ້ ບດົ ຝກຶ ຫັດ, ປຶ້ມອ່ານເພີ່ມ, ປມຶ້ ອ້າງອີງສາໍ ລັບຄ້ົນຄວ້າເພອື່ ໃຫ້ ຄວາມຮກູ້ ວ້າງຂວາງຂ້ຶນ...) ໝາຍຄວາມວ່າ ການນໍາໃຊປ້ ຶມ້ ແບບຮຽນຕອ້ ງມີສ່ື ຫືຼ ອປຸ ະກອນຢ່າງອ່ືນມາປະກອບຕມ່ື . ໃນເງ່ືອນໄຂຂອງປະເທດພວກເຮາົ , ການນາໍ ໃຊປ້ ຶ້ມບົດຝຶກຫັດ, ປມ້ຶ ອ່ານ ເພມ່ີ ແລະ ເອກະສານອ້າງອງີ ຕ່າງໆບ່ທໍ ັນແຜ່ຫຼາຍ. ດັ່ງນັ້ນ, ໃນປ້ມຶ ແບບຮຽນ ຂອງບາງວິຊາ ຈ່ຶງໄດ້ບັນຈຸທງັ ເນ້ືອໃນແບບຮຽນ, ບດົ ຝກຶ ຫັດ ແລະ ບດົ ອ່ານ ເພີມ່ ເຂາົ້ ໃນຫວົ ດຽວກນັ ພາໃຫປ້ ້ຶມໜາຂນ້ຶ , ເນື້ອໃນຍາວຂ້ນຶ . ການນໍາໃຊ້ປ້ຶມ ແບບຮຽນເຂ້ົາໃນການຮຽນການສອນຕົວຈງິ ນັ້ນ, ຖ້າຫາກເຫນັ ວ່າເນອ້ື ໃນຍາວ ທຽບໃສເ່ ວລາທີກ່ າໍ ນົດກໍໃຫ້ຄອູ າຈານຫຍເໍ້ ຂາົ້ ເພື່ອສອນ. ກົງກັນຂ້າມບາງບດົ ທ່ີ ມີເນ້ືອໃນສ້ັນ, ບ່ຄໍ ົບຖ້ວນ, ບເໍ່ ລິກເຊງິ່ ກວ້າງຂວາງກໍໃຫ້ຄອູ າຈານຄົ້ນຄວ້າຫາ ເນ້ອື ໃນຈາກເອກະສານຕ່າງໆ ແລະ ຈາກປະສົບການຂອງຕົນມາເພ່ີມໃສ່, ນບັ ທັງນາໍ ເອົາຄວາມຮູ້ ແລະ ພູມປັນຍາຂອງທ້ອງຖນິ່ ມາເພ່ີມເຕີມເສມີ ໃສ່ໃຫ້ອຸດມົ ສມົ ບູນ. ສໍາລັບປມ້ຶ ຄູ່ມືຄນູ ັ້ນ, ໄດ້ມກີ ານແນະນໍາເປນັ ທດິ ທາງໄວເ້ ພອື່ ໃຫກ້ ານຈັດ ການຮຽນການສອນໄປໃນທິດທາງດຽວກັນ. ດ່ັງນນ້ັ , ຄອູ າຈານທີສ່ ອນຕວົ ຈງິ ຈະຕອ້ ງນໍາໄປຄ້ົນຄວ້າ, ແຕງ່ ບດົ ສອນລະອຽດພ້ອມທງັ ກະກຽມກ່ອນການສອນ ຕ່ືມອີກ ເພື່ອໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຈຸດພິເສດຂອງທ້ອງຖ່ິນກໍຄືຜູ້ຮຽນ; ຄູອາຈານອາດ ຈະເພ່ີມ ຫຼື ຕັດກິດຈະກໍາທ່ີແນະນາໍ ໄວ້ໃນປຶ້ມຄູ່ມືຄູຕາມສມົ ຄວນ. ວທິ ສີ ອນມີຫຼາຍວທິ ,ີ ແຕ່ລະວິທີກໍມີທັງຈດຸ ດີ ແລະ ຂ້ໍຈາໍ ກັດແຕກຕ່າງກນັ . ສະນນ້ັ , ການເລືອກວິທີສອນຄວນຄໍານຶງເຖິງຈຸດພເິ ສດຂອງວິຊາທ່ຈີ ະສອນ, 165

ເນ້ອື ໃນທີຈ່ ະສອນ, ຄວາມຖະໜັດຂອງຄ,ູ ຈຸດພິເສດສະພາບແວດລ້ອມ, ສ່ິງອາໍ ນວຍຄວາມສະດວກຂອງຫ້ອງຮຽນ ແລະ ໂຮງຮຽນ ແລະ ສໍ່າອາຍຂຸ ອງນັກ ຮຽນ. ສ່ິງສໍາຄັນແມ່ນສອນແນວໃດເພືອ່ ໃຫນ້ ັກຮຽນເຂົ້າໃຈດີ, ນກັ ຮຽນໄດ້ມີ ສວ່ ນຮວ່ ມ, ໄດ້ຮຽນດວ້ ຍຕົນເອງ ແລະ ໄດປ້ ະຕິບັດຕວົ ຈງິ ເປັນສ່ວນຫຼາຍ. ຕາຕະລາງ 3: ວິຊາຮຽນ ແລະ ການກໍານດົ ເວລາຮຽນປະຈໍາອາທດິ ໃນຫກຼັ ສດູ 2008 ປະຖົມ ມັດທະຍົມຕົ້ນ ມັດທະຍົມປາຍ ລ/ດ ວິຊາ ປ. ປ. ປ. ປ. ປ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. 123451234567 1 ພາສາລາວ 12 10 8 6 6 2 2 2 2 2 2 2 2 ວັນະຄະດີ 2222222 3 ຄະນິດສາດ 3 4 5 6 6 4 4 4 4 4 4 4 4 ຄຸນສົມບັດ 1 1 1 1 1 ສກຶ ສາພນົ 1111112 5 ລະເມອື ງ 6 ໂລກອອ້ ມຕວົ 2 2 2 3 3 ວິທະຍາສາດ 4455 7 ທໍາມະຊາດ 8 ຟີຊິກສາດ 223 166

ປະຖົມ ມດັ ທະຍົມຕ້ົນ ມັດທະຍົມປາຍ ລ/ດ ວຊິ າ ປ. ປ. ປ. ປ. ປ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. 123451234567 9 ເຄມີສາດ 222 10 ຊີວະວທິ ະຍາ 22 2 ວິທະຍາສາດ 3344 11 ສັງຄົມ 12 ພູມສາດ 22 2 13 ຫວດັ ສາດ 222 14 ICT 1111112 ເຕັກໂນໂລຊີ 111122 15 (ພືນ້ ຖານວິ ຊາຊີບ) ພາສາຕາ່ ງ 2224433333 16 ປະເທດ 1 ພາສາຕ່າງ 2222112 17 ປະເທດ 2 167

ປະຖົມ ມັດທະຍົມຕົ້ນ ມັດທະຍົມປາຍ ລ/ດ ວິຊາ ປ. ປ. ປ. ປ. ປ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. 123451234567 ສິລະປະສກຶ ສາ (ສິລະປະ 18 ກໍາ ແລະ 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 ສລິ ະ ປະດົນຕີ) 19 ຫັດຖະກໍາ 1 2 2 2 2 20 ພະລະສຶກສາ 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 ກິດຈະກາໍ 222222222222 ຂອງຫ້ອງ ແລະ ໂຮງຮຽນ ລວມ 25 25 26 26 26 30 30 31 31 32 32 32 ກິດຈະກາໍ 4 ຊ່ົວໂມງ/ເດືອນ 4 ຊ່ວົ ໂມງ/ເດືອນ 4 ຊົ່ວໂມງ/ ນອກຫກັຼ ສດູ ເດືອນ ແນະນາໍ 2 ຊົ່ວໂມງ/ເດືອນ 3 ຊົ່ວໂມງ/ ອາຊີບ (ມ.4) ເດືອນ 168

ປະຖົມ ມດັ ທະຍົມຕົ້ນ ມັດທະຍົມປາຍ ລ/ດ ວິຊາ ປ. ປ. ປ. ປ. ປ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. ມ. 123451234567 ປອ້ ງກນັ ຊາດ 40 47 33 ແລະ ປອ້ ງ ຊມ ຊມ ຊມ ກັນຄວາມ /ປີ /ປີ /ປີ ສະຫງບົ 14.4 ສືກ່ ານຮຽນການສອນ ໂດຍ: ທອງດໍາ ທອງສນິ ວຽກງານອອກແບບອຸປະກອນການສຶກສາ ແມ່ນມີຄວາມສາໍ ຄນັ ແລະ ຈໍາເປັນຫຼາຍ ເພາະວ່າມັນຈະຊ່ວຍໃຫ້ການສອນຂອງຄູ ແລະ ການຮຽນຂອງນັກຮຽນມີປະສດິ ທິຜົນດີຂຶ້ນ. ການໃຊ້ອຸປະກອນເຂ້າົ ໃນການສອນນ້ນັ ໄດ້ກາຍເປັນຫຼັກການ ທີຄ່ ທູ ຸກຄົນຈະຕອ້ ງໄດປ້ ະຕິ ບດັ ຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ອີງຕາມຂ້ໍມນູ ທາງດ້ານຈິດຕະວທິ ະຍາ ແລະ ສຶກສາສາດແລ້ວເຫນັ ວ່າຄວາມຮູ້ ຕາ່ ງໆທີ່ນັກຮຽນສະສົມໄດ້ນັ້ນ ເກືອບທງັ ໝົດແມ່ນໄດ້ມາຍ້ອນການສໍາຜັດດ້ວຍອິນຊຕີ ່າງໆ ຊ່ງຶ ກ່ອນອນ່ື ແມ່ນການເຫັນດວ້ ຍຕາ ແລະ ໄດ້ຍນິ ດວ້ ຍຫໂູ ດຍທາງກົງ ຫຼື ທາງເຄອື່ ງມື ຕາ່ ງໆ ເຊັ່ນ: ຮູບພາບ, ກະດານດໍາ, ແຜ່ນສຽງ, ເທັບ, ວິທະຍ,ຸ ໂທລະພາບ ແລະ ວດັ ຖຸອື່ນໆ. ເວ້າົ ໄດວ້ ່າອປຸ ະກອນການສອນ ແມ່ນມີປະໂຫຍດຫຼາຍຍ້ອນວ່າມັນຫຼຸດຜອ່ ນການບນັ ລະ ຍາຍຂອງຄູ (ຄູບເໍ່ ສຍເວລາ), ຜ້ຮູ ຽນມີຄວາມສົນໃຈຫຼາຍຂ້ນຶ , ເຂ້ົາໃຈໄວ, ແລະ ກໍາຄວາມຮູ້ ໄດໜ້ ັກແໜນ້ . ຍອ້ ນເຫັນຄຸນປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສໍາຄັນຄືແນວນ້ັນ ສວສ ໂດຍສະ ເພາະ ແມ່ນຂະແໜງອອກແບບອຸປະກອນການສກຶ ສາ ຈ່ງຶ ໄດເ້ ອົາໃຈໃສໃ່ ນການອອກແບບ ອຸປະກອນການຮຽນການສອນ ໃນແຕ່ລະວຊິ າຮຽນນັບທັງການສຶກສາກອ່ ນໄວຮຽນ ແລະ ສາມັນສຶກສາ. 169

ການອອກແບບອຸປະກອນການສຶກສາ ໄດ້ເນ້ັນໄປໃນການນາໍ ໃຊວ້ ັດສະດທຸ ່ມີ ຢີ ູ່ໃນ ທອ້ ງຖ່ິນ ຫືຼ ຢູ່ອ້ອມຕົວເຮົາທ່ຫີ າໄດງ້ ່າຍ ເຊ່ນັ : ສ່ິງເສດເຫຼືອຈາກການຜະລິດ ຫືຼ ເຫຼືອຈາກ ການນໍາໃຊ້ເປັນຕ້ົນແມນ່ ໄມ້ເສດ, ຂວດແກ້ວ, ຫອຼ ດໄຟ, ເຈຍ້ ເສດ ແລະ ອນື່ ໆ ນອກຈາກນ້ີກໍ ແມນ່ ສງິ່ ທີມ່ ຢີ ູ່ຕາມທໍາມະຊາດຂອງແຕ່ລະທ້ອງຖນ່ິ ເຊ່ັນ: ຕົນ້ ໄມ້, ໃບໄມ,້ ໄມປ້ ່ອງ, ກ້ອນ ຫີນ, ດິນຊາຍ, ແມງໄມ້ ແລະ ອ່ນື ໆÖ ເພ່ອື ນໍາມາຜະລິດເປັນອປຸ ະກອນປະກອບການ ຮຽນການສອນຂອງແຕ່ລະວິຊາຮຽນໃນລະບົບສາມັນສຶກສາ ແລະ ການສຶກສາກ່ອນໄວຮຽນ. ການອອກແບບອຸປະກອນການສຶກສາໂດຍນາໍ ໃຊ້ວັດສະດຸທີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖ່ິນ ຫືຼ ສິ່ງເສດ ເຫຼອື ຕ່າງໆນີ້ ນອກຈາກຈະເປັນການປະຢັດງົບປະມານລາຍຈ່າຍຂອງລັດໄດ້ສວ່ ນໃດສວ່ ນ ໜງ່ຶ ແລວ້ ຍັງເປນັ ການສງົ່ ເສີມຫວົ ຄິດປະດິດສ້າງຂອງຄູອາຈານແຕ່ລະຄົນອີກດ້ວຍ. ຮບູ ພາບຕົວຢ່າງຕົ້ນແບບອຸປະກອນການຮຽນການສອນທີ່ຜະລິດຈາກສິ່ງເສດເຫືຼອ ໃນປີ 1996 ສວສ ໄດຜ້ ະລດິ ຕ້ນົ ແບບອຸປະກອນການຮຽນການສອນສໍາລບັ ຊນ້ັ ປະຖົມສຶກສາ ປ.1-ປ.3 ໃນ 5 ວຊິ າ (ຄະນດິ ສາດ, ພາສາລາວ, ໂລກອ້ອມຕົວ, ກິລາກາ ຍະກໍາ, ສລີ ະປະກາໍ ແລະ ຫດັ ຖະກໍາ) ລວມທງັ ໝດົ 29 ລາຍການ ບັນຈຸເຂົ້າຫບີ ຈໍານວນ 100 ຫີບ; ຜະລດິ ຕົ້ນແບບປົດສະເຕີ ວິຊາໂລກອອ້ ມຕົວເຮາົ ປ.1-ປ.3 ໄດ້ 27 ລາຍການ; ຜະລິດອຸປະກອນປະກອບການຮຽນການສອນ ຊນ້ັ ມັດທະຍມົ ຕອນຕ້ົນ ປທີ ີ 1 ລວມທັງໝົ ດ 50 ລາຍການ ແລະ ບັນຈເຸ ຂ້ົາຫີບຈາໍ ນວນ 15 ຫບີ ນໍາໄປທົດລອງຢູ່ໂຮງຮຽນ 5 ແຫ່ງ ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ; ຜະລດິ ອປຸ ະກອນປະກອບການຮຽນການສອນຊັ້ນມດັ ທະຍມົ 170

ຕອນຕນົ້ ວຊິ າວິທະຍາສາດທໍາມະຊາດຈໍານວນ 50 ລາຍການ, ວິຊາວທິ ະຍາສາດສັງຄົມ 21 ລາຍການ, ວິຊາຄະນດິ ສາດ 14 ລາຍການ, ວິຊາເຕກັ ໂນໂລຊີການສຶກສາ (ພ້ືນຖານ ວິຊາຊບີ ) 6 ລາຍການ, ວິຊາພະລະສຶກສາ 5 ລາຍການ. ໃນປີ 1999 ໄດ້ຜະລິດຕ້ົນແບບອຸປະກອນການຮຽນການສອນຊັ້ນປະຖົມສຶກສາ ປ. 1-ປ.5 ລວມ ທງັ ໝົດ 73 ລາຍການ ແລະ ປມ້ຶ ແນະນໍາການໃຊ້ 2 ຫົວ, ຊັ້ນມັດທະຍມົ ຕອນຕົນ້ ມ.1-ມ.3 ໄດ້ 76 ລາຍການ ແລະ ປ້ຶມແນະນໍາການຜະລິດ 1 ຫົວ. ໃນປີ 2000 ໄດຈ້ ັດຝຶກອົບຮົມແນະນໍາການຜະລິດ ແລະ ການນໍາໃຊອ້ ຸປະກອນ ປະກອບການຮຽນການສອນຊນັ້ ປະຖມົ ປ.1-ປ.5 ຢູ່ 2 ເມອື ງຂອງ 2 ແຂວງ ຄື: ເມອື ງ ແປກ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເມືອງ ໂພນໂຮງ ແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍການສະໜັບສະໜູນ ຂອງອົງການອຸຍນເິ ຊັບ ຊ່ຶງມວີ ິຊາພາສາລາວ 12 ຕົ້ນແບບ, ຄະນິດສາດ 14 ຕົ້ນແບບ, ໂລກອ້ອມຕວົ ເຮົາ 46 ຕ້ົນແບບ, ນາໍ ໃຊ້ໄດທ້ ຸກວິຊາ 1 ຕນ້ົ ແບບ ແລະ ປ້ມຶ ແນະນໍາການ ຜະລິດ ແລະ ການນາໍ ໃຊ້ 2 ຫົວ. ໃນປີ 2003 ໂດຍໄດ້ຮບັ ການສະໜັບສະໜູນຈາກໂຄງການ LABEP ໄດດ້ າໍ ເນີນການຜະລິດ ອປຸ ະກອນການຮຽນການສອນຊ້ັນ ປະຖົມສຶກສາ ປ.1-ປ.5 ຈໍານວນ 2000 ຫີບ ແຈກຢາຍໃຫໂ້ ຮງຮຽນຂອງ ໂຄງການຢູໃ່ ນ 11 ແຂວງ ລວມມີ 97 ລາຍ ການ ຊ່ງຶ ມີລາຍລະອຽດດ່ງັ ນີ:້ ວຊິ າພາສາລາວ 27 ລາຍການ, ວຊິ າຄະນດິ ສາດ 28 ລາຍການ, ວິຊາທັກສະ ຊວີ ດິ 30 ລາຍການ, ອຸປະກອນຊ່ວຍການຮຽນ-ການສອນ ຫອ້ ງຄວບ 12 ລາຍການ. ໃນປີ 2007 ໄດ້ຈັດຝຶກອົບຮົມແນະນໍາການຜະລິດ ແລະ ການນໍາໃຊອ້ ຸປະກອນ ປະກອບການຮຽນການສອນຊ້ນັ ປະຖົມ ປ.1-ປ.5 ຢູ່ເມອື ງທຸລະຄົມແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໄດຮ້ ັບ ການສະໜບັ ສະໜູນຈາກ ໂຄງການສງ່ິ ແວດລ້ອມໃນສັງຄົມ 171

(LEnS) ຊງ່ຶ ມີລາຍລະອຽດຄ:ື ວິຊາພາສາລາວ 12 ຕົ້ນແບບ, ວຊິ າຄະນດິ ສາດ 14 ຕ້ນົ ແບບ, ວິຊາໂລກອ້ອມຕວົ ເຮາົ 46 ຕົ້ນແບບ, ນໍາໃຊ້ໄດທ້ ຸກວຊິ າ 1 ຕົ້ນແບບ ແລະ ປຶມ້ ແນະນາໍ ການຜະລິດ ແລະ ນາໍ ໃຊອ້ ປຸ ະກອນ 2 ຫວົ . ໃນປີ 2012 ໄດສ້ ໍາເລດັ ການສາ້ ງໂຄງຮາ່ ງ ແລະ ອອກແບບສກ່ື ານຮຽນການສອນ ຊນັ້ ປະຖົມສຶກສາ ປ.1-ປ.5 ໃນ 5 ວຊິ າ ຈາໍ ນວນ 151 ລາຍການຕົນ້ ແບບ ຊຶ່ງມີລາຍ ລະອຽດຄື: ວຊິ າພາສາລາວ 29 ຕົນ້ ແບບ, ວຊິ າຄະນິດສາດ 26 ຕນ້ົ ແບບ, ວຊິ າໂລກອ້ອມ ຕວົ ເຮົາ 49 ຕ້ນົ ແບບ, ວຊິ າຄນຸ ສົມບັດສຶກສາ 17 ຕ້ົນແບບ, ວຊິ າພາສາອັງກິດ 30 ຕນ້ົ ແບບ ໂດຍນາໍ ໃຊງ້ ົບປະມານຂອງລັດຖະບານ. ໃນປີ 2013 ໄດສ້ ໍາເລັດການກໍານົດລາຍການ, ສ້າງໂຄງຮາ່ ງ ແລະ ອອກແບບສ່ື ການຮຽນການສອນຊ້ັນມັດທະຍົມຕອນຕ້ົນ ມ.1-ມ.4 ໃນ 13 ວຊິ າ ຈໍານວນ 256 ຕົ້ນ ແບບ ຊງຶ່ ມີລາຍລະອຽດຄື: ວຊິ າວທິ ະຍາສາດທໍາມະຊາດ 38 ຕນົ້ ແບບ, ວິຊາພູມສາດ 49 ຕົ້ນແບບ, ວຊິ າປະຫວດັ ສາດ 37 ຕ້ົນແບບ, ວຊິ າພາສາລາວ 17 ຕົ້ນແບບ, ວຊິ າ ວນັ ນະຄະດີ 8 ຕົ້ນແບບ, ວຊິ າສກຶ ສາພົນລະເມອື ງ 13 ຕົ້ນແບບ, ວຊິ າ ພາສາຝຣ່ັງ 21 ຕນ້ົ ແບບ, ວຊິ າພະລະສກຶ ສາ 1 ຕນົ້ ແບບ, ວິຊາພນ້ື ຖານວິຊາຊີບ 30 ຕນ້ົ ແບບ, ວຊິ າສິລະປະດົນຕີ 12 ຕົນ້ ແບບ, ວຊິ າສລິ ະປະກາໍ 5 ຕົ້ນແບບ, ວິຊາຄະນິດສາດ 17 ຕົນ້ ແບບ, ວິຊາພາສາອັງກດິ 8 ຕນົ້ ແບບ ໂດຍນໍາໃຊ້ງົບປະມານຂອງລັດຖະບານ. ບາງສວ່ ນຂອງສື່ປະກອບການຮຽນການສອນ 172

15. ວຽກງານໂຄສະນາຂ່າວສານການສຶກສາ ໂດຍ: ສກຸ ສະຫວນັ ພອນເທວາ ເລມ່ີ ຕ້ັງແຕ່ປີ 1962 ກະຊວງສຶກສາທກິ ານໄດ້ມນີ ະໂຍບາຍຫນັ ເອົາພາຫະນະສື່ມວນ ຊນົ ເຂາ້ົ ຮບັ ໃຊ້ການສກຶ ສາ. ລາຍການວິທະຍຸເພື່ອການສກຶ ສາລາຍການທາໍ ອດິ ທ່ີ ມຄີ ວາມ ຍາວ 30 ນາທໄີ ດ້ອອກອາກາດໃນວນັ ທີ 4 ເດືອນພະຈກິ 1963 ທີ່ສະຖານວີ ິທະຍຸກະຈາຍ ສຽງແຫ່ງຊາດລາວ. ນັບຕັ້ງແຕ່ເວລານັ້ນເປັນຕ້ົນມາກອງວິທະຍາການຂອງກະຊວງສຶກສາ ທິການໄດ້ຜະລດິ ລາຍການວທິ ະຍຸ ເພອ່ຶື ການສຶກສາອອກອາກາດຢູ່ສະຖານວີ ິທະຍຸກະຈາຍ ສຽງແຫງ່ ຊາດລາວ ມລື້ ະ 2 ລາຍການ. ລາຍການພາກເຊ້າົ ອອກອາກາດແຕ່ເວລາ 8:00 ໂມງເຖິງ 8:30ໂມງ ເປັນລາຍການສໍາລັບນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມສກຶ ສາ; ລາຍການພາກຄ່ອອກ ອາກາດແຕເ່ ວລາ 20:00 ໂມງ ເຖິງ 20:30 ໂມງເປັນລາຍການສຶກສາສໍາລບັ ຜູ້ໃຫຍ່ລວມ ທງັ ຄ.ູ ຄຽງຄູ່ກັບລາຍການວທິ ະຍຸເພືອ່ ການສຶກສາກອງວິທະຍາການຍັງໄດ້ຈດັ ພິມວາລະ ສານການສຶກສາທ່ີມີຊ່ືວ່າ \"ສຶກສາທກິ ານ\" ອອກເປນັ ລາຍໄຕມາດ, ຕໍ່ມາອອກເປັນລາຍເດືອນ ເພ່ືອສ່ົງເສີມວຊິ າຄູ ແລະ ເຜີຍແຜວ່ ທິ ະຍາສາດການສຶກສາ, ຂາ່ ວສານການສກຶ ສາ ແລະ ອນື່ ໆ. ປີ 1976 ກະຊວງສກຶ ສາທິການ, ກິລາ ແລະ ທາໍ ມະການໄດສ້ ້າງຕ້ັງພະແນກໂຄສະ ນາສຶກສາຂຶນ້ ໂດຍແມ່ນຫ້ອງວ່າການກະຊວງເປັນຜູ້ຄ້ມຸ ຄອງ ແລະ ຊ້ນີ ໍາເພື່ອປະຕິບດັ ໜາ້ ທ່ີ ເຜຍີ ແຜ່ວິທະຍາສາດການສຶກສາ, ວິທສີ ອນ ແລະ ຂ່າວສານການສກຶ ສາ ແລະ ກິລາ. ພະ 173

ແນກໂຄສະນາສຶກສາໄດ້ຜະລິດລາຍການວທິ ະຍຸ ເພືອຶ່ ການສຶກສາອອກອາກາດຢ່ສູ ະຖານີ ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດໃນລາຍການ \"ເມອື ງລາວໃນລະບອບໃໝພ່ າກສຶກສາ\" ອາທດິ ລະ 2 ລາຍການຄື: ລາຍການທີ 1 ມຊີ ວື່ ່າ \"ລາຍການເມືອງລາວໃນລະບອບໃໝພ່ າກສກຶ ສາ\" ອອກອາກາດໃນທກຸ ໆຕອນແລງວັນພຸດເລີ່ມແຕເ່ ວລາ 18:30 ໂມງ ເຖິງ 19:00 ໂມງ ເປັນລາຍການສາໍ ລັບເຜຍີ ແຜແ່ ນວທາງນະໂຍບາຍການສກຶ ສາໃໝ່ຂອງພັກ ແລະ ລັດ, ແຜນ ພັດທະນາ ແລະ ຜົນສໍາເລັດຂອງການພັດທະນາການສຶກສາໃນແຕ່ລະໄລຍະ, ວິທສີ ອນ, ບກຸ ຄນົ ແລະ ກົມກອງດີເດ່ັນ; ລາຍການ ທີ 2 ມີຊວື່ ່າ \"ລາຍການເມືອງລາວໃນລະບອບໃໝ່ ພາກເຍົາວະຊົນ\" ອອກອາກາດໃນທກຸ ໆຕອນແລງວັນເສົາ ເລີ່ມແຕເ່ ວລາ 18:30 ໂມງ ເຖິງ 19:00 ໂມງ. ກຸ່ມເປ້ົາໝາຍຕ້ົນ ຕຂໍ ອງລາຍການນແີ້ ມນ່ ນກັ ຮຽນແຕຊ່ ້ັນອະນຸບານເຖິງຊ້ັນມັດ ທະຍົມສກຶ ສາລວມທງັ ພແໍ່ ມ່ນັກຮຽນ. ປີ 1980 ໜັງສືພິມ \"ສຶກສາໃໝ\"່ ໄດ້ຮັບການສາ້ ງຕ້ງັ ຂຶ້ນຕາມຂຕ້ໍ ົກລົງຂອງລດັ ຖະມນົ ຕກີ ະຊວງສຶກສາທິການ, ກິລາ ແລະ ທາໍ ມະການ ສະບບັ ເລກທີ 335/ສສ, ລົງວັນ ທີ 04 ຕຸລາ 1980. ໜງັ ສພື ິມ \"ສຶກສາ ໃໝ່\" ເປັນໜງັ ສພື ິມລາຍເດອື ນມີ 18 ໜາ້ , ຂະໜາດ 27 x 38 ຊມ. ໜາ້ ທ່ີ ແລະ ເປ້ົາໝາຍຂອງໜງັ ສພື ິມ \"ສກຶ ສາໃໝ່\" ແມ່ນອັນດຽວກນັ ກັບລາຍການວິທະຍຸ ກະຈາຍສຽງເພ່ືອການສຶກສາ. ຄະນະ ບນັ ນາທກິ ານໜັງສພື ິມ \"ສຶກສາໃໝ່\" ກໍ ແມນ່ ຄະນະພະແນກໂຄສະນາສກຶ ສາ ເປັນຜ້ຮູ ັບຜິດຊອບ ມໜີ ້າທ່ີຊີນ້ າໍ -ນໍາພາ, ກວດແກ້ ແລະ ອະນຸມັດບົດສໍາລັບ ລາຍການວທິ ະຍຸ ເພອ່ື ການສກຶ ສາ ແລະ ໜງັ ສືພິມ \"ສຶກສາໃໝ່\" ໂດຍພາຍໃຕ້ ການຊີ້ນາໍ -ນໍາພາໂດຍກົງຂອງ ທ່ານພູມີ ວງົ ວຈິ ິດ, ຮອງນາຍົກລັດຖະມນົ ຕີ, ລດັ ຖະມົນຕີ ກະຊວງສຶກສາທກິ ານ, ກິລາ ແລະ ທໍາມະການ ກໍຄືຄະນະລດັ ຖະມນົ ຕໃີ ນເວລານນ້ັ . 174

ປີ 1987 ລາຍການໂທລະພາບເພ່ືອການສຶກສາທມີ່ ີຊ່ືວາ່ \"ລາຍການໂທລະພາບສກຶ ສາໃໝ່\" ໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຕາມຂຕ້ໍ ົກລົງຂອງລດັ ຖະມົນຕີສະບັບເລກທີ 690/ສສ/87, ລົງວນັ ທີ 19 ພະຈິກ 1987. ລາຍການໂທລະພາບສຶກສາໃໝອ່ ອກອາກາດອາທດິ ລະ 1 ຄັງ້ ຢູ່ສະຖານໂີ ທລະພາບແຫ່ງຊາດໃນທຸກໆຕອນຄໍ່າວັນພຸດແຕເ່ ວລາ 20:15 ໂມງ ເຖິງ 20:30 ໂມງ. ຈດຸ ປະສົງ, ເນື້ອໃນ ແລະ ກມຸ່ ເປ້ົາໝາຍ ຂອງລາຍການໂທລະພາບສຶກສາໃໝ່ ແມນ່ ອັນດຽວກັນກັບລາຍການວິທະຍຸກະຈາຍສຽງເພອື່ ການສກຶ ສາ ແລະ ໜັງສພື ມິ ສກຶ ສາໃໝ່ ຄື ນອກຈາກມໜີ າ້ ທ່ີໃນການແນະນໍາວິທີການສອນຕາມຫຼັກສູດ ແລະ ປມ້ື ແບບຮຽນໃໝໃ່ ຫ້ຄູ ໃນສາຍອະນຸບານ ແລະ ສາມັນສກຶ ສາແລ້ວ, ຍງັ ໄດ້ຈັດລາຍການສາລະຄະດີການສຶກສາ ເພອ່ື ເຜີຍແຜແ່ ນວທາງນະໂຍບາຍການສຶກສາຂອງພັກ ແລະ ລັດ, ແຜນການ, ໂຄງການ, ບຸກຄົນ ແລະ ກມົ ກອງດເີ ດ່ນັ ກໍຄຜື ົນ ສາໍ ເລັດຂອງການພັດທະນາ ການສຶກສາທົ່ວຂະແໜງ ການສກຶ ສາໃນແຕລ່ ະໄລຍະ, ລາຍການເສມີ ການສອນສໍາລັບຊນັ້ ອະນຸບານສຶກສາ ເຊ່ັນ: ການຈດັ ກິດຈະກາໍ ການຫນ້ິຼ ກາງແຈງ້ ເພ່ືອສົ່ງເສີມການຮຽນຮູ້ຂອງນກັ ຮຽນຊ້ັນອະນຸບານ (ຮຽນໂດຍຜ່ານການຫິຼ້ນ) ແລະ ການຮຽນຮູບແບບອື່ນໆ; ລາຍການສາໍ ລັບຊັ້ນປະຖົມໄດ້ ສອນວິຊາພາສາລາວ, ຄະນິດສາດ ແລະ ວິຊາຫັດຖະກໍາ; ຊ້ັນມັດທະຍົມສຶກສາຕອນຕົນ້ ໄດ້ ສອນວິຊາ ພາສາລາວ, ຄະນດິ ສາດ, ຊວີ ະວທິ ະຍາ, ເຄມສີ າດ, ພມູ ສາດ, ປະຫວັດສາດ ແລະ ອນື່ ໆ ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນເພ່ມີ ຢູ່ເຮອື ນຂອງຕົນ. ປີ 1990 ວຽກງານໂຄສະນາສຶກສາໄດ້ຮບັ ການປບັ ປຸງອກີ ຄັ້ງໜ່ຶງ ໂດຍການແຕງ່ ຕງ້ັ ຄະນະໂຄສະນາສກຶ ສາໃໝ່ຂ້ຶນ ເປັນຫວົ ໜ່ວຍວິຊາການເອກະລາດທຽບເທົ່າໂຮງຮຽນວິຊາ ຊີບຊ້ັນກາງ ຕາມຂ້ໍຕົກລົງຂອງລັດຖະມົນຕີສະບັບເລກທີ 62/ສສ/90, ລງົ ວັນທີ 19 ກມຸ ພາ 1990 ປີ 1994 ຄະນະໂຄສະນາສຶກສາໃໝ່ໄດຖ້ ືກໂອນຍາ້ ຍໃຫ້ໄປເປນັ ພະແນກໜ່ຶງຂອງ ສະຖາບັນຄ້ົນຄວາ້ ວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ ຂ້ໍຕົກຂອງລັດຖະມົນຕເີ ລກທີ 57/ສສ/94. ປີ 1995 ໜັງສືພມິ \"ສຶກສາໃໝ\"່ ພາຍຫຼັງຢຸດເຜີຍແຜ່ໄລຍະໜຶ່ງກໍໄດຮ້ ັບການປັບ ປຸງ ໃຫເ້ ປນັ ວາລະສານ \"ສກຶ ສາໃໝ\"່ ຕາມຂ້ໍຕົກລງົ ຂອງລັດຖະມນົ ຕີເລກທີ 200/ສສ/95, ລົງ ວນັ ທີ 27 ມັງກອນ 1995. ປີ 1997 ໄດ້ມີການປບັ ປຸງຄະນະບັນນາທິການວາລະສານ \"ສກຶ ສາໃໝ\"່ ອີກຄ້ັງໜຶ່ງ ຕາມຂຕ້ໍ ກົ ລງົ ຂອງລັດຖະມົນຕເີ ລກທີ 222/ສສ-ຈຕ/97, ລງົ ວັນທີ 25 ກຸມພາ 1997. 175

ປີ 2007 ວຽກງານໂຄສະນາຂ່າວສານການສຶກສາໄດ້ຮັບການປັບປຸງຕາມຂໍ້ຕົກລງົ ຂອງລດັ ຖະມົນຕີເລກທີ 744/ສສ.ສວສ/07, ລງົ ວນັ ທີ 20 ເມສາ 2007 ວາ່ ດວ້ ຍການ ແຕ່ງຕ້ງັ ຄະນະຊ້ນີ ໍາ, ຄະນະທີປ່ ຶກສາ ແລະ ຄະນະບັນນາທິການລາຍການວທິ ະຍກຸ ະຈາຍ ສຽງ, ລາຍການໂທລະພາບ ແລະ ວາລະສານ \"ສກຶ ສາໃໝ່\" ຄະນະຊ້ນີ ໍາປະກອບດ້ວຍທ່ານ ນາງ ແສງເດືອນ ຫຼ້າຈັນທະບູນ, ລດັ ຖະມົນຕຊີ ່ວຍວາ່ ການກະຊວງສຶກສາທິການເປັນປະທານ, ທາ່ ນບຸນສຸກ ທີລະສັກ, ຫົວໜາ້ ຫ້ອງການກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ທ່ານທອງຜີວ ບດຸ ສະດ,ີ ຫົວໜາ້ ກມົ ຈັດຕ້ັງ ແລະ ພະນັກງານເປັນຮອງ; ຄະນະທີ່ປກຶ ສາປະກອບດ້ວຍ ທາ່ ນນາງ ພວງຄໍາ ສົມສະນິດ, ຜູ້ອໍານວຍການສະຖາບັນຄ້ົນຄວ້າວິທະຍາສາດການສຶກສາເປນັ ຫົວໜາ້ , ທາ່ ນອອ່ ນແກວ້ ນວນນະວົງ, ຮອງຜູ້ອາໍ ນວຍການສະຖາບັນຄົ້ນຄວາ້ ວິທະຍາສາດການສກຶ ສາເປັນຄະນະ. ໃນປີ 2008 ສະຖາບັນຄ້ົນຄວາ້ ວິທະຍາສາດການສຶກສາໄດ້ຮັບການປບັ ປຸງການຈັດ ຕງັ້ ຄ້ັງໃໝ່ເຊ່ງິ ໃນການປບັ ປຸງຄ້ັງນ້ີ ພະແນກໂຄສະນາຂ່າວສານການສຶກສາໄດ້ຖືກຍກົ ຖານະ ຂນຶ້ ເປັນສນູ ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ປະເມີນຜນົ ການສຶກສາປະກອບດ້ວຍຂະແໜງຕ່າງໆ ເຊ່ັນ: ຂະແໜງອອກແບບອຸປະກອນການສຶກສາ, ຂະແໜງວິທະຍຸ-ໂທລະພາບ, ຂະແໜງວາລະ ສານ ແລະ ຂະແໜງວດັ ແລະ ປະເມີນຜົນການສຶກສາ. ສທື່ ັງສາມປະເພດຄື: ລາຍການ ວິທະຍກຸ ະຈາຍສຽງ, ລາຍການໂທລະພາບ ແລະ ວາລະສານ \"ສກຶ ສາໃໝ່\" ໄດ້ສືບຕ່ປໍ ະຕິ ບດັ ສອງໜາ້ ຕົ້ນຕຄໍ ື: (1) ເຜີຍແຜແ່ ນວທາງນະໂຍບາຍການສຶກສາຂອງພັກ ແລະ ລັດ, ແຜນ ພັດທະນາ ແລະ ຜນົ ສໍາເລັດຂອງການພັດທະນາການສຶກສາ ໃນແຕລ່ ະໄລຍະ, (2) ເຜີຍ ແຜຄ່ ວາມຮ,ູ້ ວຊິ າການ, ວທິ ະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີການສຶກສາ, ວທິ ີການຮຽນການ ສອນແບບໃໝ່ບົນພ້ືນຖານຫກັຼ ສູດ ແລະ ສືກ່ ານຮຽນການສອນທີ່ ສວສ ຄົນ້ ຄວາ້ ແລະ ຜະ ລດິ ອອກ. ລາຍການວທິ ະຍສຸ ຶກສາໃໝ່ໄດ້ແບງ່ ອອກເປນັ 3 ລາຍການຄື: 1) ລາຍການວິທະຍເຸ ພ່ອື ການສຶກສາທວົ່ ໄປ. ເນ້ືອໃນຂອງລາຍການນີ້ແມ່ນເຜີຍແຜແ່ ນວ ທາງນະໂຍບາຍການສຶກສາຂອງພກັ ແລະ ລັດ, ແຜນພັດທະນາ ແລະ ຜົນສໍາເລັດຂອງ ການພັດທະນາການສຶກສາໃນແຕລ່ ະໄລຍະ. ລາຍການນອ້ີ ອກອາກາດໃນທກຸ ໆວນັ ພຸດ ເລ່ມີ ແຕ່ເວລາ 18:30 ໂມງ ເຖງິ 19:00 ໂມງ. 2) ລາຍການວທິ ະຍເຸ ພ່ືອການພັດທະນາເດັກກອ່ ນໄວຮຽນ. ເນ້ືອໃນຂອງລາຍການນ້ີ ແມນ່ ການແນະນໍາວິທີການຈັດການຮຽນການສອນໃນຊັ້ນລ້ຽງເດກັ ແລະ ອະນຸບານຕາມ 176

ຫກັຼ ສູດທີ່ ສວສ ສາ້ ງຂຶ້ນ. ກຸມ່ ເປ້ົາໝາຍແມ່ນຄູອະນຸບານ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຜຢູ້ ູ່ຫາ່ ງ ໄກສອກຫຼີກ. ລາຍການນີ້ອອກອາກາດໃນທກຸ ໆວັນພຸດເລີ່ມແຕເ່ ວລາ18:30 ໂມງ ເຖງິ 19:00 ໂມງ. 3) ລາຍການວທິ ະຍຸສາໍ ລັບຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນສາມັນສກຶ ສາ. ເນອື້ ໃນລາຍການນເ້ີ ຜີຍແຜ່ ຄວາມຮູ້, ວິຊາການ, ວທິ ະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີການສຶກສາ, ວິທີການຮຽນການ ສອນແບບໃໝ່ບົນພ້ືນຖານຫັຼກສູດ ແລະ ສື່ການຮຽນການສອນທີ່ ສວສ ຄ້ົນຄວາ້ ແລະ ຜະລິດອອກລາຍການນີ້ອອກອາກາດໃນທຸກໆວັນສກຸ ເລມີ່ ແຕ່ເວລາ 18:30 ໂມງ ເຖິງ 19:00 ໂມງ. ລາຍການໂທລະພາບສກຶ ສາໃໝ່ ມີ 2 ຮູບແບບລາຍການຄື: 1) ລາຍການເຜີຍແຜ່ແນວທາງນະໂຍບາຍການສຶກສາຂອງພກັ ແລະ ລັດ, ແຜນພັດ ທະນາ ແລະ ຜນົ ສາໍ ເລັດຂອງການພັດທະນາການສຶກສາໃນແຕລ່ ະໄລຍະ ໂດຍຜາ່ ນ ຮບູ ແບບລາຍການສາລະຄະດີ ແລະ ຂ່າວການສຶກສາ. 2) ລາຍການສອນທາງໂທລະພາບສໍາລັບວິຊາຄະນິດສາດ ແລະ ວິທະຍາສາດທາໍ ມະ ຊາດສໍາລັບຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກສາຕອນຕົ້ນ ແລະ ຕອນປາຍ. ສວ່ ນວາລະສານສຶກສາໃໝໄ່ ດ້ສືບຕໍ່ ປະຕບິ ັດໜ້າທີ່ໃນການເຜີຍແຜຂ່ ່າວສານ ການສຶກສາຄືກັນກັບລາຍວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ແລະ ລາຍການໂທລະພາບ \"ສຶກສາໃໝ່\", ແຕ່ອງີ ໃສ່ຈດຸ ພິເສດຂອງວາລະສານລາຍໄຕມາດ ເນອ້ື ໃນຂອງວາລະສານແມ່ນເນ້ັນ ໜກັ ໃສຜ່ ົນການຄົນ້ ຄວາ້ ທດິ ສະດີ ແລະ ພຶດຕກິ ໍາຂອງການສຶກສານບັ ແຕ່ການສຶກສາ ເດກັ ກອ່ ນໄວຮຽນ ແລະ ສາມັນສຶກສາ. ນອກຈາກນ້ີກໍມີວາລະສານວທິ ະຍາສາດການ ສກຶ ສາທ່ີຈັດພິມອອກເປັນສະບບັ ທໍາອິດໃນປີ 2015. ໃນການປັບປຸງການຈັດຕ້ັງຂອງສະຖາບັນຄົນ້ ຄວ້າວິທະຍາສາດການສກຶ ສາໃນ ປີ 2012 ຕາມຂໍ້ຕກົ ລົງຂອງລດັ ຖະມົນຕີເລກທີ 1124/ສສກ.ຈຕ, ລົງວນັ ທີ 20 ເມສາ 2012, ສນູ ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ປະເມີນຜົນການສຶກສາໄດປ້ ່ຽນຊືເ່ ປັນສູນເຕັກໂນໂລຊີ ການສຶກສາປະກອບດວ້ ຍ 5 ຂະແໜງຄື: ຂະແໜງອອກແບບອຸປະກອນການສຶກສາ, ຂະແໜງວິທະຍຸ, ຂະແໜງໂທລະພາບ, ຂະແໜງ ICT ແລະ ວິຊາຊີບພ້ືນຖານ ແລະ ຂະແໜງສ່ເື ອເລັກໂຕຣນິກ. ຂະແໜງອອກແບບອປຸ ະກອນການສຶກສາ ແລະ ຂະແໜງ ICT ແລະ ພື້ນຖານວິຊາຊີບມໜີ າ້ ທີຕ່ ົ້ນຕໍ ປະກອບສ່ວນເຂົາ້ ໃນການພັດທະນາຫັຼກສູດ ແລະ ສື່ການຮຽນ-ການສອນສໍາລັບການສກຶ ສາກ່ອນໄວຮຽນ ແລະ ສາມັນສຶກສາ, 177

ວຽກງານໂທລະພາບ ແລະ ວາລະສານ ແມ່ນສືບຕໍ່ປະຕິບັດໜ້າທ່ີຕາມປກົ ກະຕິ, ມີ ແຕລ່ າຍການວທິ ະຍຸໄດ້ມີການປັບປຸງເລກັ ນອ້ ຍຄື: ປບັ ປຸງລາຍການວທິ ະຍຸ ເພື່ອການ ສຶກສາທົ່ວໄປເປັນລາຍການວິທະຍຸເພື່ອສົ່ງເສີມວິຊາຄູ, ປັບປຸງລາຍການວິທະຍສຸ ໍາລັບ ສໍາລັບຄູ ແລະ ນັກຮຽນເປັນລາຍການສ່ງົ ເສີມຄວາມຮູ້ຕາມຫຼັກສູດໃຫນ້ ັກຮຽນສາມນັ ສຶກສາ ໂດຍສະເພາະ ແລະ ລາຍການວທິ ະຍຸກະຈາຍສຽງເພອື່ ການສຶກສາທັງສາມ ລາຍການໄດ້ປ່ຽນເວລາອອກອາກາດ ຈາກພາກຄາໍ່ ມາເປນັ ພາກເຊ້ົາແຕເ່ ວລາ 9:00 ໂມງ ເຖິງ 9:30 ໂມງ. ໃນປີ 2012, ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ ໄດສ້ ້າງຕ້ງັ ສນູ ໂຄສະນາຂ່າວ ສານການສຶກສາ ແລະ ກິລາຂ້ຶນຕມຶ່ ຕາມຂໍຕ້ ົກລົງຂອງລດັ ຖະມົນຕີ ເລກທີ 1610/ ສສກ.ຈຕ, ວັນທີ 30/5/2012, ແຕ່ຕໍ່ມາໄດໂ້ ຮມສູນດັງ່ ກ່າວນນ້ັ ເຂົ້າກັບສູນເຕັກໂນ ໂລຊກີ ານສຶກສາ ຂອງສະຖາບັນຄ້ົນຄວາ້ ວິທະຍາສາດການສຶກສາ ແລ້ວໃສ່ຊື່ເປັນ ສູນໂຄສະນາຂາ່ ວສານການສກຶ ສາ ແລະ ກິລາ. ວຽກງານເຕັກໂນໂລຊີການສຶກສາ ກໄໍ ດ້ດາໍ ເນີນການເຜຍີ ແຜຂ່ ມ້ໍ ູນຂ່າວສານ ການສກຶ ສາ ເປັນຕົ້ນແມ່ນຍດຸ ທະສາດການສກຶ ສາ, ແນວທາງນະໂຍບາຍ, ນິຕກິ າໍ ຕ່າງໆທາງການສຶກສາ ຕະຫອຼ ດເຖິງວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີການສກຶ ສາ ແລະ ສາລະໜາ້ ຮອູ້ ື່ນໆ ຜ່ານທາງລາຍການວິທະຍ,ຸ ໂທລະພາບ, ວາລະສານສຶກສາໃໝ່ ແລະ ວາລະສານວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ. ສະເພາະລາຍການວິທະຍສຸ ຶກສາໃໝ່ ປະກອບດວ້ ຍ 3 ລາຍການ ຄື: (1) ລາຍການເພື່ອສົງເສີມການປະຕຮິ ູບການສຶກສາ ຊງ່ຶ ເຜີຍແຜ່ວິທີສິດສອນຕາມຫຼັກສູດ ແລະ ຄ່ມູ ຄື ູ ໃນສາຍສາມັນສກຶ ສາອອກອາກາດ ໃນທກຸ ໆຕອນເຊ້ົາ ແລະ ຕອນຄໍ່າຂອງວນັ ຈັນ. (2) ລາຍການເພ່ອື ສງ່ົ ເສີມການພັດ ທະນາເດກັ ກ່ອນໄວຮຽນ ຊ່ງຶ ເຜຍີ ແຜວ່ ິທກີ ານດແູ ລ ແລະ ສຶກສາອົບຮົມເດັກ ອອກ ອາກາດໃນທຸກໆຕອນເຊົ້າ ແລະ ຕອນຄ່ໍາຂອງວັນພຸດ. (3) ລາຍການເພ່ອື ສ່ົງເສມີ ການຮຽນການສອນຕາມຫຼັກສດູ ສາຍສາມັນສຶກສາ ຊ່ຶງເຜຍີ ແຜ່ເຕັກນກິ ແລະ ວິທີ ການສດິ ສອນແບບໃໝ່ ອອກອາກາດໃນທຸກໆຕອນເຊ້າົ ແລະ ຕອນຄາໍ່ ຂອງວັນສກຸ ທາງສະຖານີວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດ ໃນລະບບົ AM ທັງລະບົບຄຶ້ນສນ້ັ ແລະ ຄຶ້ນກາງ ແຕ່ລະປີສາມາດຜະລດິ ລາຍການວທິ ະຍຸອອກອາກາດ ແຕລ່ ະລາຍການໄດ້ ບໍ່ຕໍ່າກວ່າ 52 ລາຍການ ຊຶ່ງແຕລ່ ະລາຍການມີຄວາມຍາວ 30 ນາທີ ນອກນຍີ້ ັງໄດ້ ຜະລິດສະປ໋ອດໂຄສະນາ ເພອື່ ຮັບໃຊ້ໃຫແ້ ກວ່ ຽກງານປຸກລະດມົ ສ້າງຂະບວນການ 178

ຕ່າງໆ ພ້ອມດຽວກນັ ນ້ີຍງັ ໄດ້ຜະລດິ ສ່ືການຮຽນການສອນ (ຮບູ ແບບສຽງ) ໃຫ້ບາງ ວິຊາ ເຊັນ່ : ພາສາຝຣ່ັງ, ອັງກດິ , ສລິ ະປະສຶກສາ ນອກນ້ຍີ ັງໄດ້ສອດແຊກແນວທາງ ນະໂຍບາຍ, ນຕິ ິກໍາ ແລະ ມະຕິຄາໍ ສັ່ງຕ່າງໆຂອງລັດຖະບານ, ເລ່ອື ງດຄີ ົນເດນ່ັ , ສາ ລະຄະດີສງິ່ ຄວນຮຕູ້ ່າງໆເຂົ້າໃນລາຍການອີກດ້ວຍ. ໂທລະພາບສຶກສາໃໝກ່ ໄໍ ດ້ດໍາເນນີ ການຜະລດິ ລາຍການ ເພືອ່ ການຮຽນການ ສອນບົນພ້ືນຖານຫັກຼ ສູດ ແລະ ປ້ຶມແບບຮຽນຂອງສະຖາບັນຄົນ້ ຄວາ້ ວທິ ະຍາສາດ ການສຶກສາໃນ 5 ວິຊາ ຄ:ື ວຊິ າ ຄະນິດສາດ, ເຄມສີ າດ, ຊີວະວິທະຍາ, ຟີຊິກສາດ ແລະ ພາສາອັງກິດ. ເພື່ອສ່ງົ ເສມີ ການສກຶ ສາ ນັບແຕ່ຊ້ັນມັດທະຍົມສຶກສາຕອນຕ້ົນ ຈົນເຖິງຊ້ນັ ມດັ ທະຍມົ ສຶກສາຕອນປາຍ ພອ້ ມດຽວກັນນ້ີ ຍັງໄດ້ຜະລິດລາຍການ ສາລະຄະດີຕາ່ ງໆ ເຊນ່ັ : ລາຍການກ່ຽວກບັ ວຽກດີຄນົ ເດ່ັນໃນແວດວງົ ການສກຶ ສາ ອອກອາກາດໃນທຸກໆຕອນເຊົາ້ ແລະ ຕອນຄໍ່າຂອງມ້ືວນັ ພຸດ ຜ່ານທາງສະຖານີໂທ ລະພາບແຫງ່ ຊາດລາວຊ່ອງ 1 (ສທລ 1). ນອກນ້ີຍັງໄດ້ສ້າງສະປ໋ອດໂຄສະນາຮັບ ໃຊວ້ ຽກງານພັດທະນາການສຶກສາໃນແຕ່ລະໄລຍະ ແລະ ປະກອບສ່ວນສ້າງສ່ືການ ຮຽນການສອນ ເພ່ືອເປັນເຄ່ອື ງມຝື ຶກອົບຮົມຄໃູ ນບາງວິຊາ. ແຕລ່ ະປສີ າມາດຜະລດິ ລາຍການໂທລະພາບເພື່ອການຮຽນການສອນ ແລະ ລາຍການສາລະຄະດີຕ່າງໆ ໄດ້ ບໍ່ຕາ່ໍ ກວາ່ 30 ລາຍການ. ວາລະສານສຶກສາໃໝ່ ຊຶ່ງເປນັ ເວທີເຜຍີ ແຜ່ ແລະ ສ່ົງເສມີ ການສຶກສາພິມອອກ ເປນັ ລາຍໄຕມາດ (3 ເດອື ນ) ໄຕມາດລະ 1.500-2.000 ຫົວ ແຈກຢາຍໄປຍັງໂຮງ ຮຽນຕາ່ ງໆໃນທວ່ົ ປະເທດ. ວາລະສານສຶກສາໃໝ່ນີ້ໄດເ້ ຮັດໜ້າທີ່ເຜີຍແຜ່ຂ້ໍມູນຂ່າວ ສານກ່ຽວກັບຍຸດທະສາດ, ແນວທາງນະໂຍບາຍການສຶກສາ, ນຕິ ິກໍາຕ່າງໆ ທາງການ ສຶກສາຕະຫອຼ ດເຖງິ ວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊີການສຶກສາ, ຄວາມຮວູ້ ິຊາການດ້ານ ການສກຶ ສາ ເປັນຕົ້ນທດິ ສະດກີ ານຮຽນການສອນແບບໃໝ່ ແລະ ສາລະໜາ້ ຮອູ້ ່ນຶ ໆ. ມາຮອດປີ 2015 ກໍໄດມ້ ີການສ້າງຕ້ັງວາລະສານວິທະຍາສາດການສຶກສາຂຶ້ນຕື່ມອກີ ຊ່ງຶ ເປນັ ວາລະສານລາຍ 6 ເດືອນ, ພມິ ຄ້ັງລະ 1.000 ຫວົ ເພອ່ື ຕອບສະໜອງຄວາມ ຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງຜູອ້ ່ານ ທັງເປັນການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ຄວາມຮູ້ວິຊາການຕ່າງໆ ເປນັ ຕນົ້ ແມ່ນຜົນຂອງການຄົ້ນຄວາ້ ວໄິ ຈຈາກບັນດານັກຄົນ້ ຄວາ້ ທງັ ພາຍໃນ ແລະ ຕາ່ ງປະເທດກຽ່ ວກັບການພັດທະນາການສຶກສາໃນໄລຍະໃໝ່, ການພັດທະນາຫຼັກສູດ, 179

ນຕິ ກິ ໍາ, ແນວທາງນະໂຍບາຍ, ນະວັດຕະກໍາ, ເຕັກນິກ ແລະ ວິທີການສອນແບບໃໝ່ ເພ່ອື ສະໜອງຂ້ມໍ ູນຕ່າງໆກຽ່ ວກັບການຄ້ົນຄວ້າ ແລະ ພັດທະນາການສຶກສາໃຫແ້ ກ່ ນັກຄົ້ນຄວາ້ , ຄູ, ອາຈານ, ນັກຮຽນ, ນັກສກຶ ສາ ເພອື່ ເປນັ ເອກະສານອາ້ ງອີງໃນການ ຄົ້ນຄວາ້ ຮາໍ່ ຮຽນ. ເປົາ້ ໝາຍຂອງວາລະສານວິທະຍາສາດການສຶກສານີ້ ແມ່ນການ ຄ້ົນຄວາ້ ລງົ ເລິກທາງດ້ານທິດສະດີ ແລະ ພດຶ ຕກິ າໍ ດ້ານການພັດທະນາການສຶກສາ ໃນຂອບເຂດການສຶກສາກ່ອນໄວຮຽນ, ການສກຶ ສາຂັ້ນພ້ືນຖານ, ການສຶກສາຫັຼງການ ສຶກສາຂັ້ນພນື້ ຖານ, ການບລໍ ິຫານຄມຸ້ ຄອງການສຶກສາ ແລະ ກິລາ, ຄຸນນະພາບການ ສຶກສາ ແລະ ການຂະຫຍາຍໂອກາດເຂ້າົ ຮຽນເປັນຕ້ົນ. ພາຍຫຼັງທ່ວີ າລະສານດ່ັງກ່າວ ພິມອອກເປັນຄ້ັງທໍາອິດກໍໄດ້ມີການຕອບຮັບຈາກຄູ, ອາຈານ ແລະ ນັກຮຽນນັກສກຶ ສາເປັນຈາໍ ນວນຫຼວງຫຼາຍ. ໂດຍສງັ ລວມແລວ້ , ຕະຫຼອດໄລຍະ 40 ປຜີ ່ານມາ, ວຽກງານເຕັກໂນໂລຊີການ ສຶກສາໄດ້ມຜີ ົນງານດັ່ງນ້ີ: ຜະລິດວາລະສານການສກຶ ສາ \"ສກຶ ສາໃໝ່\" ເຜຍີ ແຜ່ຮັບໃຊ້ສັງຄົມໄດທ້ ັງໝົດ 40 ຕນ້ົ ສະບັບ; ຜະລິດ ແລະ ອອກອາກາດລາຍການວິທະຍຸເພອື່ ການພດັ ທະນາເດັກກ່ອນໄວ ຮຽນ, ການສ່ົງເສີມວິຊາຄູ (ແນະນໍາວິທີການສອນຕາມຫັຼກສູດໃໝ່) ແລະ ລາຍ ການສງ່ົ ເສີມການຮຽນສໍາລັບນັກຮຽນສາຍສາມັນໄດທ້ ັງໝົດ 4.680 ລາຍການ; 2.340 ຊ່ົວໂມງ; ໄດຜ້ ະລິດ ແລະ ອອກອາກາດລາຍການໂທລະພາບລວມທັງລາຍການສອນ ວິຊາຄະນດິ ສາດ ແລະ ວິທະຍາສາດທໍາມະຊາດໄດທ້ ັງໝດົ 2.400 ລາຍການ; ສາໍ ເລດັ ການສ້າງເວບັ ໄຊຂອງ ສວສ ໃນປີ 2010 ແລະ ໄດ້ເຜີຍແຜ່ຂ່າວສານ ການສກຶ ສາ ເຊັນ່ : ຫັກຼ ສດູ , ປມ້ຶ ແບບຮຽນ, ລາຍການວິທະຍຸ, ໂທລະພາບ ແລະ ອນື່ ໆ ເຊິ່ງມີຜູ້ເຂ້າົ ຊົມໃນແຕລ່ ະວນັ ເປນັ ຈໍານວນຫວຼ ງຫຼາຍ; ພັດທະນາສ່ືເອເລັກໂຕຣນິກຫາຼ ຍສບິ ຕົ້ນສະບັບ. 180

ຫອ້ ງຜະລິດລາຍການວທິ ະຍສຸ ກຶ ສາ ຫອ້ ງປະຕິບັດການຄອມພິວເຕີ ແລະ ຜະລິດສ່ເື ອເລກັ ໂຕຣນິກປະກອບການຮຽນການສອນ 181

16. ໜງັ ສພື ິມສຶກສາ ແລະ ກລິ າ ໂດຍ: ສຸກສາຄອນ ສປີ ະເສດີ 16.1 ການພດັ ທະນາໃນແຕລ່ ະໄລຍະ ໜງັ ສືພິມ ສຶກສາ-ກິລາ ເມື່ອກອ່ ນເອນ້ີ ວ່າ \"ນສພ ກິລາ\" ລາຍປັກສ້າງຕ້ັງຂຶ້ນໃນ ວນັ ທີ 1 ມັງກອນ ປີ 1999 ຂນຶ້ ກບັ ຄະນະກໍາມະການກິລາ-ກາຍະກາໍ ແຫ່ງຊາດ, ສໍານກັ ງານ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ຈັດພິມຂະໜາດເຈ້ຍ A3 ຂາວດາໍ ເປັນລາຍປັກ (ລາຍ15 ວັນ) ຈາໍ ນວນ 8 ໜ້າ. ມາຮອດປີ 2003, ໄດຍ້ ົກຖານະຈາກໜັງສພື ິມຂ່າວກິລາລາຍປັກມາເປັນໜັ ງສືພິມຂ່າວກິລາລາຍວັນໃນຮບູ ແບບຂາວ-ດໍາ, ຈົນມາຮອດ ປີ 2005 ໄດ້ຈັດພິມໜ້າປົກ ແລະ ຫັຼງປກົ ເປັນສີສ່ ີເຕມັ ຮູບແບບ ແລະ ເປັນປະຫວດັ ສາດຂອງໜັງສືພິມລາຍວນັ ທ່ຈີ ດັ ພິມສີສ່ ີເຕັມຮູບແບບສະບັບທາໍ ອດິ ຂອງ ສປປ ລາວ ແລະ ໄດ້ເປັນໜຶງ່ ໃນ 8 ໜັງສືພມິ ລາຍວັນຫຼັກຂອງປະເທດ. ພາຍຫຼັງລັດຖະບານໄດ້ມີການປັບປຸງກົງຈັກການຈດັ ຕັ້ງ ໃນປີ 2011 ໄດເ້ ຕາົ້ ໂຮມ ເອົາວຽກງານສຶກສາ ແລະ ກິລາ ມາເປັນກະຊວງສຶກສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ, ມາຮອດເດືອນ ພຶດສະພາ 2012, ຄະນະລັດຖະມົນຕີກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ ຈ່ຶງໄດ້ເຫັນດີ ຕກົ ລົງປັບປຸງໜັງສພື ິມຂ່າວກລິ າລາຍວັນ ມາເປັນໜັງສພື ິມສຶກສາ-ກິລາລາຍວັນ ໂດຍຜ່ານ ການເຫັນດີ ແລະ ອະນຸມັດຈາກກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າາວ, ວັດທະນະທໍາ ແລະ ທ່ອງທຽ່ ວ ພ້ອມທັງເພີ່ມຂະໜາດໜາ້ ເຈຍ້ ໜັງສືພິມໃຫໃ້ ຫຍຂ່ ຶ້ນຈາກຂະໜາດເຈ້ຍ A3 ເປັນຂະໜາດ 53x37 ຊັງຕີແມດັ (ມາດຖານເທ່ົາກັບໜັງສພື ິມຫຼັກທ່ວົ ໄປ) ຈໍານວນທງັ ໝດົ 12 ໜ້າ ພ້ອມທງັ ສອດສີໜ້າ ແລະ ຫຼງັ ປົກຈໍາໜາ່ ຍມ້ືລະ 3.000 ສະບັບ ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ແລະ ໄດເ້ ພີມ່ ຈາໍ ນວນໜ້າຈາກເດີມ12 ໜ້າມາເປັນ 16 ໜາ້ ພອ້ ມທງັ ເພ່ີມຄລໍ ໍາ, ສາລະ ແລະ ສີສັນການຈັດໜາ້ ໃຫ້ທນັ ສະໄໝຂ້ຶນເລ້ອື ຍໆຈົນເປັນທ່ີນິຍົມຂອງສງັ ຄົມທວ່ົ ໄປ. 16.2 ການບລໍ ຫິ ານ ໜງັ ສພື ິມສກຶ ສາ-ກິລາລາຍວັນ ເພ່ືອເປນັ ການເຮັດໃຫ້ວຽກງານໂຄສະນາຂາ່ ວສານ ຂອງຂະແໜງການສຶກສາ ແລະ ກລິ າ ມກີ ານເຕີບໃຫຍຂ່ ະຫຍາຍຕົວວອ່ ງໄວທນັ ໃຈ ຕາມພາລະບດົ ບາດໃນການ ເປນັ ກະບອກສຽງໃຫແ້ ກ່ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ ແລະ ເປັນການປະຢັດງບົ ປະ ມານການໃຊ້ຈ່າຍຂອງພັກ-ລດັ , ນັບແຕເ່ ດືອນພຶດສະພາ 2008 ເປນັ ຕ້ນົ ມາ, ໜັງສພື ິມ ຂາ່ ວກິລາລາຍວັນ ແມນ່ ສາມາດບລໍ ິຫານແບບກຸ້ມຕົນເອງຮອບດ້ານ ໂດຍບໄໍ່ ດນ້ າໍ ໃຊ້ ງົບປະມານລັດເຂ້າົ ໃນການຜະລິດຈັດພິມ ລວມທັງອຸປະກອນຮັບໃຊຕ້ ່າງໆ ໂດຍອາໄສ 182

ວຽກງານການຕະຫຼາດເຂົ້າມາມສີ ວ່ ນຮວ່ ມ ຊຶ່ງເຫນັ ໄດ້ວ່າມຄີ ວາມສະດວກ ແລະ ມປີ ະ ສດິ ທຜິ ນົ . ປັດຈບຸ ນັ ໜງັ ສພື ິມສຶກສາ-ກິລາລາຍວນັ ມີຕາໜ່າງຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ຢູ່ໃນພະແນກ ສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ຂອງທຸກແຂວງທ່ົວປະເທດລາວ. 16.3 ຜົນງານທີໄ່ ດ້ຮບັ : ໜັງສພື ິມສຶກສາ-ກິລາ ໄດປ້ ະກອບສ່ວນຢາ່ ງຕັ້ງໜາ້ ໃນການໂຄສະນາເຜີຍແຜຂ່ ໍ້ ມູນຂ່າວສານ, ຜົນງານ, ການເຄື່ອນໄຫວ, ບັນດານິຕິກໍາຕະຫຼອດຮອດ ແຜນຍຸດທະສາດ ການພັດທະນາໃນແຕລ່ ະໄລຍະຂອງຂົງເຂດການສກຶ ສາ ແລະ ກິລາ ເຮດັ ໃຫ້ສັງຄົມໄດ້ຮັບ ຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈ. ຜົນງານພ້ົນເດ່ນັ ທີສ່ ຸດກຄໍ ືການນໍາສະເໜີຂ່າວສານ ການແຂ່ງຂັນມະຫະ ກາໍ ກິລາແຫງ່ ຊາດໃນແຕ່ລະຄ້ັງ, ການເຂ້ົາຮ່ວມແຂ່ງຂັນກລິ າໃນລະດບັ ພາກພນື້ ແລະ ສາກົນ ຂອງທບັ ນັກກລິ າລາວ, ການເປັນເຈາ້ົ ພາບງານມະຫະກໍາກິລາຊເີ ກມຄ້ັງປະຫວັດ ສາດຂອງ ສປປ ລາວ ໃນປີ 2009 ຈົນໄດຮ້ ັບຫຽຼ ນໄຊແຮງງານຊັ້ນສອງຂອງລັດຖະບານ; ຫຽຼ ນໄຊແຮງງານຊ້ັນສາມງານມະຫະກໍາກິລາມະຫາວິທະຍາໄລອາຊຽນ ທີ່ ສປປ ລາວ ເປັນ ເຈາົ້ ພາບ ໃນປີ 2012 ນອກຈາກນ້ີໜັງສືພິມ ສຶກສາ-ກິລາ ຍັງໄດຮ້ ບັ ການຍ້ອງຍໍຂັ້ນລດັ ຖະ ບານ ແລະ ລະດັບຕາ່ ງໆອີກຫຼາຍລາຍການ. 16.4 ທິດທາງແຕນ່ ຮ້ີ ອດປີ2020 ແລະ 2030 ຄໍາຂວັນ \"ທນັ ໂລກທນັ ເຫດການອ່ານໜງັ ສພື ມິ ສກຶ ສາ-ກລິ າລາຍວນັ \" ວິໄສທດັ : ຂະຫຍາຍຕາໜ່າງຂ້ໍມນູ ຂ່າວສານ ໜັງສືພິມ ລົງຮອດທອ້ ງຖິ່ນຂນັ້ ແຂວງ, ເມືອງ, ບ້ານ ແລະ ສະຖາບັນການສຶກສາ ແລະ ກິລາ ເຂດຫ່າງໄກ; ພດັ ທະນາໜງັ ສືພມິ ດ້ວຍລະບບົ ເອເລັກໂຕຣນິກ ໃຫ້ສາມາດອາ່ ນຜ່ານລະບົບອນິ ເຕເີ ນດັ ແລະ ລະບບົ ໂຊຊຽນມເິ ດຍໄດ້. ຄາດໝາຍການຈໍາໜາ່ ຍ ແລະ ການພັດທະນາຫນັ ໄປສ່ຄູ ຸນະພາບ ແລະ ຄວາມ ທນັ ສະໄໝ: ຮອດປີ 2020 ແລະ 2030 ຍອດພິມຈໍາໜ່າຍ ຢາ່ ງໜ້ອຍ ມ້ືລະ 5.000 ສະບບັ ແລະ ຈໍາໜາ່ ຍລົງຮອດທອ້ ງຖ່ິນທກຸ ເມືອງ, ທຸກສະຖາບັນການສຶກ ສາ ແລະ ກິລາ ທວ່ົ ປະເທດ. 183

16.5 ຮບູ ພາບໜງັ ສພື ິມ ແຕ່ 2012-ປດັ ຈບຸ ນັ ຄະນະຮບັ ຜດິ ຊອບໜັງສືພິມຂ່າວກິລາລາຍວັນປີ 2008-2011 ທາ່ ນ ປອ ພູທອງ ແສງອາຄົມ, ທ່ປີ ກຶ ສາກດິ ຕິມະສກັ ທາ່ ນຈັນທອນ ວງົ ແພງຄາໍ , ຜ້ຊູ ນີ້ ໍາ ທາ່ ນສກຸ ສາຄອນ ສີປະເສີດ, ຫົວໜາ້ ບັນນາທິການ 184

ຄະນະຮັບຜດິ ຊອບໜງັ ສືພມິ ສຶກສາ-ກລິ າ 2012-2015 ທ່ານບວົ ລານ ສິລິປັນຍາ ຮອງລດັ ຖະມນົ ຕີ, ທີ່ປກຶ ສາກດິ ຕິມະສັກ ທ່ານ ຮສ.ດຣ ສີສະໝອນ ສິດທຣິ າດວງົ ສາ ຫົວໜ້າຫອ້ ງການກະຊວງ, ຜຊູ້ ້ນີ ໍາ ທ່ານສກຸ ສາຄອນ ສີປະເສີດ ຜູອ້ າໍ ນວຍການສູນ, ຫົວໜາ້ ບັນນາທິການ ທ່ານເຈັດຊິ້ງ ອນິ ທະວົງ, ຮອງຫວົ ໜາ້ ບັນນາທກິ ານ 185

17. ລັດວສິ າຫະກດິ ກບັ ການພດັ ທະນາການສຶກສາ 17.1 ບລໍ ິສດັ ລດັ ວສິ າຫະກດິ ໂຮງພິມສຶກສາ ໂດຍ: ບຸນທົງ ຂນັ ຕີໄຊຍະລາດ 1) ຄວາມເປນັ ມາ ປີ 1963 ເປັນຫ້ອງການພິມທຂ່ີ ຶ້ນກັບກົມພັດສະດຸ ແລະ ອປຸ ະກອນການສຶກສາ. ປີ 1976 ໄດໂ້ ຮມເອົາຫ້ອງການພມິ ກົມພັດສະດຸ ແລະ ອປຸ ະກອນມາເປນັ ພະ ແນກໜ່ຶງຂຶ້ນກບັ ກົມຄ້ົນຄວ້າຮຽບຮຽງກະຊວງສຶກສາທິການ, ກິລາ ແລະ ທາໍ ມະ ການ ຈາກນ້ັນກົມຄ້ົນຄວາ້ ຮຽບຮຽງ ໄດ້ມອບໜ້າທີ່ໃຫ້ພະແນກໂຮງພິມຮາ່ ງແຜນ ຂະຫຍາຍໂຮງພິມ ເພ່ືອຍົກລະດັບຄວາມສາມາດໃນການຜະລິດປມ້ຶ ແບບຮຽນ ໃຫ້ພຽງພໍກັບຄວາມຕອ້ ງການ, ສະນ້ັນຜອູ້ ໍານວຍການ ຈຶ່ງຂ້ຶນແຜນຂໍຄວາມ ຊວ່ ຍເຫືຼອເຄື່ອງຈັກຜະລິດຈາກອົງການຈັດຕ້ັງສາກນົ . ພາຍຫັຼງກອງປະຊຸມໃຫຍຄ່ ້ັງທີ IV ຂອງພກັ ແມນ່ ຈຸດເລີມ່ ຕົ້ນປ່ຽນແປງໃໝ່ ດ້ານຈິນຕະນາການທາງດ້ານເສດຖະກິດ ໂຮງພມິ ສຶກສາ ຈຶງ່ ໄດກ້ ະກຽມຫັນຈາກ ບໍລິຫານເກື້ອກູນ ໄປສູ່ກົນໄກໄລ່ລຽງທຸລະກິດ.ໂຮງພິມສກຶ ສາ ຈ່ຶງຫັນປ່ຽນມາເປນັ ວິສາຫະກິດການພມິ ຈາໍ ໜ່າຍສກຶ ສາ ຊຶ່ງມີຖານະນຕິ ິບຸກຄນົ ນັບແຕ່ວັນທີ 3 ມຖິ ນຸ າ 1986 ເປັນຕນ້ົ ມາ. ໃນທ້າຍປີ 1988 ໄດ້ຮັບອະນຸມັດໃຫຫ້ ັນປຽ່ ນໄປສກູ່ ານຜະ ລິດ-ທລຸ ະກິດຢາ່ ງຂາດຕວົ ແລະ ປ່ຽນຊ່ືມາເປນັ ລດັ ວິສາຫະກດິ ໂຮງພິມສຶກສາ ໃນປີ 2009, ອງີ ຕາມກົດໝາຍວ່າດວ້ ຍວສິ າຫະກິດ ສະບັບເລກທີ 11/ສພຊ, ລົງວນັ ທີ 09/11/2005 ຈງ່ຶ ໄດ້ປຽ່ ນຊ່ືມາເປັນບລໍ ິສັດລັດວສິ າຫະກດິ ໂຮງພມິ ສກຶ ສາ ຈນົ ເຖິງປດັ ຈບຸ ັນ. 186

ນບັ ແຕ່ປີ 1986 ເຖງິ 2015 ໂດຍພາຍໃຕ້ການຊີ້ນໍາຂອງອົງຄະນະພກັ , ຄະນະ ນໍາກະຊວງສຶກສາ ແລະ ກລິ າກຄໍ ືຄະນະພັກ, ຄະນະອາໍ ນວຍການພ້ອມດວ້ ຍພະ ນັກງານ, ກາໍ ມະກອນພາຍໃນບໍລສິ ັດໄດ້ພາກັນຕັ້ງໜາ້ ປະຕິບັດໜາ້ ທກ່ີ ານເມືອງຂອງ ຕນົ ໃນການເຄອ່ື ນໄຫວຜະລິດ-ທລຸ ະກິດ ໂດຍສະເພາະແມນ່ ພມິ ປ້ຶມແບບຮຽນ, ສ່ື ການຮຽນການສອນ ແລະ ຮບັ ພມິ ສ່ິງພິມທ່ວົ ໄປ ເພອ່ື ຕອບສະໜອງໃຫແ້ ກຄ່ ູອາ ຈານ, ນກັ ຮຽນ ແລະ ສັງຄົມ ຊງ່ຶ ເປັນໜ້າທີອ່ ນັ ສາໍ ຄັນໃນການກສໍ່ ້າງຊັບພະຍາກອນ ມະນຸດໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ. ໂດຍປະຕິບັດຕາມແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ, ພາຍ ໃຕ້ການຊີ້ນໍານາໍ ພາຂອງອົງຄະນະພັກ ແລະ ຄະນະນາໍ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກລິ າ ກໍຄືຄະນະພັກ, ຄະນະອໍານວຍການຂອງບໍລິສັດ ໄດດ້ ໍາເນີນການຜະລິດຕາມ ພາລະບົດບາດ ແລະ ໜ້າທໃ່ີ ຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍຮັບໃຊ້ໜ້າທີກ່ ານເມອື ງຂອງ ພັກ-ລັດຕາມການມອບໝາຍໃຫ້ໄດ້ຮັບຜົນສໍາເລັດ. ໄດ້ພອ້ ມກັນເຮັດຫຼ້ອນໜ້າທ່ຍີ ຸດ ທະສາດຄື: ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ, ເຊ່ືອມຊຶມແນວ ທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ, ລະບຽບກດົ ໝາຍຂອງລັດ ກໍຄືລະບຽບຄຸ້ມຄອງຂອງບໍລສິ ັດ ວາງອອກ, ພະນັກງານ, ກາໍ ມະກອນທຸກຄົນມີສະຕິໃນການປະຕິບັດລະບຽບວິໄນ, ມີ ຄວາມຮບັ ຜິດຊອບຕໜໍ່ ້າທກ່ີ ານເມືອງຂອງຕົນສະແດງອອກ: ບໍລສິ ັດໄດຮ້ ບັ ນາມມະ ຍດົ ເປັນໜວ່ ຍພັກເຂັ້ມແຂງຮູ້ນາໍ ພາຮອບດາ້ ນ 3 ສະໄໝຕດິ ຕ່ໍກັນ, ກົມກອງໄດຮ້ ບັ ຫຼຽນໄຊແຮງງານຊັ້ນ I: 1 ໜ່ວຍ, ຊັ້ນ III: 2 ໜ່ວຍ ແລະ ໃບຍ້ອງຍຂໍ ັ້ນຕ່າງໆ. ມາຮອດປັດຈຸບັນບໍລສິ ັດມີພະນັກງານ, ກໍາມະກອນທັງໝົດ 65 ຄົນ, ຍງິ 22 ຄົນ ໂຄງປະກອບກງົ ຈັກມີ 7 ພະແນກ. ໃນນັ້ນມຄີ ະນະອໍານວຍການ 3 ຄົນ, ຫົວໜາ້ ພະແນກ 6 ຄົນ, ຮອງພະແນກ 10 ຄນົ . ຊ້ັນວຊິ າສະເພາະ: ປະລິນຍາໂທ 3 ຄົນ, ປະລິນຍາຕີ 11 ຄົນ, ຊນ້ັ ສູງ 9 ຄົນ, ຊ້ັນກາງ 25 ຄົນ, ຊ້ັນຕ້ົນ 17 ຄນົ . 2) ການເຄືອ່ ນໄຫວດ້ານການຜະລິດ-ທຸລະກດິ ຜ່ານການຈັດຕ້ັງ ດໍາເນີນການຜະລິດ-ທລຸ ະກິດ ໃນໄລຍະ 40 ປີຜາ່ ນມາແມນ່ ທັງຮຽນທັງຈັດຕັງ້ ປະຕິບັດ, ໃນນັ້ນມທີ ງັ ຂສໍ້ ະດວກ ແລະ ຂ້ໍຫຍ້ງຸ ຍາກ ແຕ່ພວກເຮາົ ທງັ ໝດົ ກໄໍ ດ້ພ້ອມກນັ ຜາ່ ນຜາ່ ສາມາດຍາດໄດ້ຜົນສໍາເລັດໃນແຕ່ລະດາ້ ນລຸ່ມນີ້: ພາຍຫັຼງການຫັນຈາກການບໍລຫິ ານເກ້ືອກູນ ໄປສູ່ກົນໄກເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ເຮດັ ໃຫ້ບລໍ ິສດັ ໄດ້ມີການປັບປຸງ ແລະ ພັດທະນາຕົນເອງ, ເພິ່ງຕົນເອງ-ກຸ້ມຕົນເອງ ທາງດ້ານລາຍຮັບ-ລາຍຈາ່ ຍ, ປະຕິບັດພັນທະງບົ ປະມານຢ່າງປົກກະຕິ ແລະ ມທີ ່າ 187

ກ້າວໃນການພດັ ທະນາບລໍ ິສັດ, ສາມາດຂະຫຍາຍເຄ່ອື ງມຮື ັບໃຊ້ການຜະລິດຄບົ ຊດຸ ແລະ ທັນສະໄໝ, ຊວີ ິດການເປັນຢ່ຂູ ອງພະນັກງານ, ກໍາມະກອນໄດຮ້ ັບການ ປັບປຸງດຂີ ້ຶນເລື້ອຍໆ. ເຄ່ືອງຈກັ ພາຫະນະການຜະລດິ ຂອງບລໍ ິສັດຈາໍ ນວນໜງ່ຶ HEIDELBERG RYOBI 760E CTP RYOBI RMGT Horizon ຈກັ ເກັບຊ້ອນ ສງິ່ ດ່ັງກ່າວນແ້ີ ມນ່ ຜົນສໍາເລັດທີຍ່ າດມາໄດ້ ໃນການຈັດຕງ້ັ ປະຕບິ ັດ ຊຶ່ງສອ່ ງ ແສງໃຫ້ເຫັນບາງຕົວເລກສໍາຄນັ ດ່ງັ ນີ້ : 188

ການຜະລິດເປັນໜາ້ ພິມ 13x19 ຊມ ປະຕິບັດໄດ:້ 8.995.501.465 ໜ້າພິມ ລາຍຮັບທຸລະກິດ ປະຕິບັດໄດ້: 253.438.519.491 ກີບ ພນັ ທະງົບປະມານ ປະຕິບັດໄດ້: 9.553.357.626 ກີບ. ຊ່ວຍເຫືຼອສັງຄົມ ປະຕິບດັ ໄດ້: 961.622.530 ກີບ. 3) ການພວົ ພັນຮ່ວມມືກບັ ຕາ່ ງປະເທດ ບໍລສິ ັດລັດວສິ າຫະກິດໂຮງພມິ ສຶກສາ ໄດຜ້ ູກພັນຮວ່ ມມືສາກນົ ກບັ ເພ່ືອນມດິ ຍຸດທະສາດຄື: ຮ່ວມມກື ັບສາໍ ນັກພິມຈໍາໜາ່ ຍສຶກສາ ສສ ຫວຽດນາມ ນັບແຕປ່ ີ 1997 ເປັນຕ້ົນມາ. ມາຮອດປີ 2006 ໄດ້ສາ້ ງບດົ ບັນທກຶ ຊວ່ ຍຈາໍ ຮ່ວມມືລະຫວ່າງ ສອງສໍາ ນກັ ພມິ ຂຶ້ນເພືອ່ ຊວ່ ຍເຫອືຼ ຊຶ່ງກັນ ແລະ ກນັ ທງັ ສອງຝ່າຍໄດ້ສ່ົງພະນງັ ານ ແລກປ່ຽນບົດຮຽນ, ທດັ ສະນະສຶກສາ, ຝຶກອົບຮົມ; ສໍານກັ ພມິ ຈາໍ ໜາ່ ຍສຶກສາ ຫວຽດນາມໄດ້ໃຫ້ ການຊ່ວຍເຫືຼອລ້າພາຫະນະການຜະລດິ ເຊ່ັນ: ຈັກພິມສອງສີ 1 ເຄ່ືອງ, ຈກັ ອັດແມພ່ ິມ 1 ເຄືອ່ ງ, ຈັກຝົນມີດ ແລະ ອຸປະກອນອນ່ື ໆ ລວມເປັນມູນ ຄາ່ 194.974,02 ໂດລາ. ພິເສດຍັງໄດຮ້ ່ວມມຮື ຽບຮຽງປຶ້ມວດັ ຈະນານຸກມົ ລາວ- ຫວຽດ, ຫວຽດ-ລາວ ສໍາເລັດ. ນອກນ້ັນຍັງໄດ້ຍາດແຍ່ງການຊວ່ ຍເຫຼືອຈາກອົງການ ຮ່ວມມສື າກົນ ສ.ເກົາຫີຼ (ອົງການ KOICA) ໃນການຈັດພິມປມຶ້ ແບບຮຽນຊ້ັນ ມັດທະຍົມສຶກສາຕອນຕົ້ນ, ຕອນປາຍ ແລະ ພາຫະນະທໍາການຜະລດິ ສາໍ ເລັດຮູບ ຈໍານວນ 14 ລາຍການ ລວມເປັນມູນຄາ່ ທັງໝດົ 437.100 ໂດລາ. 4) ແຜນພດັ ທະນາບລໍ ສິ ດັ ບລໍ ສິ ັດລັດວິສາຫະກິດໂຮງພິມສຶກສາ ມີວໄິ ສທັດ ແລະ ເປົ້າໝາຍດ່ັງນ້ີ: ພັດທະນາບໍລິສດັ ລັດວິສາຫະກດິ ໂຮງພມິ ສຶກສາ ໃຫ້ກາຍເປັນອຸດສາຫະກໍາ ການພິມທ່ທີ ັນສະໄໝ ສາມາດແຂ່ງຂັນກັບຫົວໜ່ວຍທຸລະກິດການພມິ ອື່ນໆ ໃນ ສປປ ລາວ ແລະ ສາກົນໄດ້. ສ້າງ ແລະ ປັບປຸງ ບລໍ ິສັດໃຫ້ກາຍເປັນສູນກາງຕອບສະໜອງປມ້ຶ ແບບຮຽນ ແລະ ສ່ິງພິມໄດມ້ າດຕະຖານໃຫແ້ ກໂ່ ຮງຮຽນປະຖົມ, ມັດທະຍົມສຶກສາ, ສະ ຖາບັນການສຶກສາໃນພາກລັດ ແລະ ເອກະຊົນ ໃນຂອບເຂດທ່ົວປະເທດ. ຮບັ ປະກັນລາຍຮບັ -ລາຍຈ່າຍ, ເພີ່ມແຫຼ່ງທຶນໃນການດໍາເນີນການຜະລິດ-ທຸລະ ກິດ, ດໍາເນີນທຸລະກິດໃຫມ້ ີຜົນກໍາໄລ, ປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງພະນັກງານ, 189

ກາໍ ມະກອນ ແລະ ສ້າງສະພາບແວດລ້ອມທາງດ້ານທຸລະກິດທີສ່ ້າງສັນ ເພອື່ ໃຫ້ ບລໍ ິສັດມຄີ ວາມກ້າວໜ້າ, ຍືນຍົງ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວ. ດາໍ ເນີນການຜະລດິ ຕາມພາລະບົດບາດ ແລະ ໜ້າທີໃ່ ຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ຮບັ ໃຊ້ໜ້າທ່ີການເມືອງຂອງພັກ-ລັດ ຕາມການມອບໝາຍໃຫ້ໄດຮ້ ັບຜົນສໍາ ເລດັ . ຄນ້ົ ຄວາ້ ນະໂຍບາຍການຈດັ ພິມປມ້ຶ ແບບຮຽນ, ສກ່ື ານຮຽນການສອນ ແລະ ສງິ່ ພິມຕ່າງໆໃຫ້ນັບມື້ນັບຫຼາຍຂ້ຶນ. ເສີມຂະຫຍາຍການຮວ່ ມມກື ັບເພື່ອນມິດທລຸ ະກດິ ການພິມທັງພາຍໃນ ແລະ ຕາ່ ງປະເທດ ເພ່ືອພວົ ພັນຮວ່ ມມືທາງດາ້ ນວິຊາການເຕັກນິກ ແລະ ພາຫະນະ ການຜະລດິ . ພັດທະນາ ແລະ ຍົກລະດັບບໍລສິ ັດໃຫມ້ ີຄວາມເຂັ້ມແຂງ, ດເີ ດັນ່ ແລະ ໄດຮ້ ັບ ຄວາມໄວວ້ າງໃຈຈາກສັງຄົມ. 17.2 ລັດວສິ າຫະກດິ ໂຮງງານຜະລິດອຸປະກອນການສກຶ ສາກັບການພດັ ທະນາການສກຶ ສາ ໂດຍ: ສອນໄຊ ເພດັ ພະຈັນ 17.2.1 ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ ລດັ ວິສາຫະກິດໂຮງງານຜະລິດອຸປະກອນການສຶກສາ ໄດສ້ າ້ ງຕັ້ງຂ້ຶນໃນປີ 1989 ໂດຍເລີ່ມຈາກການຟ້ນື ຟເູ ອົາໂຮງງານສໍຂາວ ທາ່ ແຂກ (ເປັນໂຮງງານເກົ່າ) ແລະ ລດັ ໄດ້ຕີມູນຄ່າໃຫ້ 58.000.000 ກີບ. ຜ່ານການປັບປຸງປວົ ແປງຮອບດ້ານ ປີ 1990 ສາມາດສະໜອງສໍຂາວໃຫແ້ ຂວງຄໍາມ່ວນຢ່າງພຽງພໍ, ປີ 1994 ສາມາດສະ ໜອງສໍຂາວ, ສໍສີ ໃຫ້ຂະແໜງການສກຶ ສາໃນທົວ່ ປະເທດຢາ່ ງພຽງພໍ, ຊວ່ ຍໃຫ້ ຂະບວນການຮຽນການສອນ ໄດ້ດໍາເນີນໄປເປັນປົກກະຕິ. ຈາກຜນົ ສໍາເລັດດ່ັງກາ່ ວ, ໃນປີ 1995 ຄະນະນໍາກະຊວງສຶກສາທິການ ຈຶງ່ ຕກົ ລົງມອບໂຮງງານຜະລິດອປຸ ະກອນການສຶກສາວຽງຈັນ (ເປັນໂຮງງານເກາົ່ ) ແລະ ລດັ ໄດຕ້ ີລາຄາໃຫ້ 76.000.000 ກີບ. ພາຍຫງຼັ ຟື້ນຟຮູ ອບດ້ານ ໄດຫ້ ັນເປນັ ລັດວິ ສາຫະກິດ ໃນປີ 1997 ແລະ ໄດສ້ ືບຕໍ່ຜະລິດ, ສະໜອງອຸປະກອນການສຶກສາ ຮັບໃຊ້ ການຮຽນການສອນ ໃຫ້ທຸກຊນ້ັ ທກຸ ສາຍໃນທວ່ົ ປະເທດ. 190

ປັດຈຸບັນ, ລັດວສິ າຫະກິດໂຮງງານຜະລດິ ອປຸ ະກອນການສຶກສາ ມີ 1 ສໍາ ນກັ ງານໃຫຍ່, ມີ 2 ໂຮງງານທ່ີຂ້ນຶ ກັບ; ມີພະນັກງານ, ກໍາມະກອນທງັ ໝົດ 35 ຄນົ ; ມລີ ະບົບບໍລຫິ ານຈັດການແບບລັດວິສາຫະກດິ ຄົບຊຸດ ຄື: ກ. ບນັ ດາພະແນກການ ທ່ີຂນຶ້ ກບັ ສໍານກັ ງານໃຫຍ່ 1) ພະແນກບໍລິຫານຫອ້ ງການ. 2) ພະແນກຄ້ນົ ຄວາ້ -ສັງລວມ. 3) ພະແນກບນັ ຊ-ີ ການເງິນ. 4) ພະແນກການຕະຫຼາດ. ຂ. ບນັ ດາຫວົ ໜວ່ ຍທຸລະກດິ ທຂ່ີ ນ້ຶ ກບັ ສໍານັກງານໃຫຍ່ 1) ໂຮງງານຜະລິດອຸປະກອນການສຶກສາ ຕງ້ັ ຢູ່ຖະໜົນທາ່ ເດອ່ື , ບ້ານໜອງ ແຫວ້ , ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ, ນະຄອນຫວຼ ງວຽງຈັນ. 2) ໂຮງງານສໍຂາວທ່າແຂກ ຕ້ັງຢບູ່ ້ານປາກດົງ, ເມອື ງທາ່ ແຂກ, ແຂວງຄໍາ ມ່ວນ. 17.2.2 ຜນົ ສາໍ ເລັດ ກ. ການຮບັ ໃຊໜ້ າ້ ທ່ກີ ານເມືອງ ລັດວິສາຫະກິດໂຮງງານຜະລດິ ອຸປະກອນການສຶກສາໄດ້ປບັ ປຸງ ແລະ ພັດທະ ນາຕົນເອງໄປຕາມແຜນພັດທະນາການສຶກສາແຫ່ງຊາດແຕລ່ ະໄລຍະ ແລະ ໄດ້ ເຄື່ອນໄຫວທຸລະກິດ ຕາມກົດໝາຍວາ່ ດວ້ ຍທລຸ ະກິດທີລ່ ັດຖະບານ ສປປ ລາວ ປະກາດໃຊ້. ນອກຈາກການພັດທະນາຕົນເອງແລ້ວ, ລັດວສິ າຫະກິດໂຮງງານຜະລິດອຸ ປະກອນການສຶກສາ ຍັງໄດ້ສຸມໃສກ່ ານຜະລິດ ແລະ ສະໜອງສໍຂາວ, ສໍສີ ແລະ ອຸປະກອນການຮຽນການສອນ ໃຫ້ໂຮງຮຽນທກຸ ຊ້ັນທຸກສາຍໃນທົວ່ ປະ ເທດ. ພິເສດໃນສອງສາມປມີ ານີ້ ໄດ້ສມຸ ໃສ່ປັບປຸງຫ້ອງທດົ ລອງຂອງວທິ ະຍາ ໄລຄູ 8 ແຫງ່ ໃນທວ່ົ ປະເທດໃຫເ້ ປັນລະບົບຄບົ ຊດຸ , ສາມາດດໍາເນີນການຮຽນ ການສອນໂດຍນາໍ ໃຊ້ການທົດລອງເປັນປົກກະຕິ ເພື່ອຊວ່ ຍຍກົ ສູງຄຸນນະພາບ ຂອງນກັ ສຶກສາຄູໃຫ້ດີຂນຶ້ ກວາ່ ເກ່າົ . ຂ. ຜນົ ການດໍາເນນີ ທລຸ ະກດິ ການໄລລ່ ຽງປະສິດທິຜົນທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ໂດຍລວມດ່ງັ ນ:ີ້ 191

ລດັ ລົງທຶນໃຫເ້ ບື້ອງຕ້ົນ: 134.000.000 ກບີ . ປີ 2013 ຫາປີ 2015 ສາມາດສ້າງລາຍຮບັ ແລະ ມອບພັນທະໃຫ້ລັດ ດ່ັງນີ້: ປີ ລາຍຮັບ (ກບີ ) ພັນທະໃຫ້ລດັ (ກບີ ) 2013 22.494.749.000 1.257.420.610 2014 25.951.936.707 2.606.264.220 2015 25.024.249.591 1.133.629.863 ລວມທັງໝົດ 73.740.935.298 4.997.314.693 ຈາກຕາຕະລາງຂາ້ ງເທິງເຫັນວ່າ ໃນໄລຍະ 3 ປີຫັຼງຜາ່ ນມານີ້ ສາມາດ ມອບພນັ ທະໃຫລ້ ັດທັງໝດົ 4.997.314.693 ກີບ, ໂດຍສະເລຍ່ ແມ່ນປີລະ 1.665.771.564 ກີບ ແລະ ສະເລຍ່ ໃສ່ພະນກັ ງານ, ກໍາມະກອນຜໜູ້ ງ່ຶ ສາມາດມອບພັນທະໃຫລ້ ັດແມ່ນ 47.593.473 ກີບ/ຄົນ/ປີ. ນອກຈາກນ້ັນ, ຍັງໄດຊ້ ່ວຍການສກຶ ສາ, ກລິ າ ແລະ ສັງຄົມ ເປນັ ຈາໍ ນວນ ເງິນຫຼາຍຮອ້ ຍລ້ານກບີ . ຄ. ສງິ່ ທາ້ ທາຍ ປດັ ຈຸບັນ, ການທ່ຈີ ະນໍາໃຊ້ເຕກັ ໂນໂລຊີໃໝ່ ເຂົາ້ ໃນຂະບວນການຜະລິດ, ການດໍາເນີນທຸລະກິດ ຫືຼ ການບລໍ ິການ ເພ່ືອໃຫ້ສົມຄກູ່ ັບການພັດທະນາເສດ ຖະ ກິດ-ສັງຄົມ, ການແຂ່ງຂນັ ແລະ ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງລູກຄ້າທສ່ີ ູງ ຂນຶ້ ນນ້ັ ຖືວ່າຍັງເປັນບັນຫາທາ້ ທາຍສາໍ ລັບວິສາຫະກິດ, ເນ່ືອງຈາກເປັນລັດວິ ສາຫະກິດຂະໜາດນ້ອຍ ທຶນຮອນເພືອ່ ພດັ ທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ແລະ ນໍາ ໃຊເ້ ຕກັ ໂນໂລຊເີ ຂ້ົາໃນການດໍາເນີນທລຸ ະກດິ ຍັງບໍ່ພຽງພໍ; ສ່ວນບວ້ ງທນຶ ໃນ ການຊກຸ ຍູ້ສ່ົງເສມີ ກໍ່ສ້າງຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ຫືຼ ສມີ ືແຮງງານນັ້ນກໍມຢີ ່າງຈາໍ ກດັ ສວ່ ນຫຼາຍຈຶ່ງອີງໃສ່ຄວາມອາດສາມາດເທົ່າທມີ່ ີ ຈດັ ຕ້ັງປະຕບິ ັດໄດພ້ ຽງ ແກ້ໄຂສະເພາະໜາ້ ໃນໄລຍະສ້ັນເທົ່ານ້ັນ. 192

ຄະນະອໍານວຍການ, ຄະນະພະແນກ-ຜ້ຈູ ັດການ, ພະນງັ ງານ, ກໍາມະກອນ ຖ່າຍຮບູ ລວມ ເນ່ືອງ ໃນໂອກາດກອງປະຊມຸ ປະກາດການຈດັ ຕ້ັງຊຸດໃໝ່ ການຜະລິດສໍປນູ ຂາວ ແລະ ສປໍ ນູ ສີ ຢູໂ່ ຮງງານສໍຂາວ ທ່າແຂກ 193