Қазақ қолжазабаларының ғылыми сипаттамасы 4

К азакстан облысы, Улан ауданынан. Руы саржомарт. Жасын- да жумыскер болып icTereH. Ауыз эдебиетш жинаушылардыц 6ipi. А и н о т а ц и я с ы. Байкадам акынныц бул папкада эр алуан елендер|\\ KiuiiripiM айтыстары бар: «Кел1шмен кагыс- каны», «Насихат елец1», «Эликанта айтканы», «Bip кезде билж айттым Орта жузге», «Bip келшшекпен карысуы». Сол сиякты «Шупрей кызбен айтысуы», «Туе», «К эрш к», «Жутап калканда» тагы баска елендер де кездестк О лар эрымшц ай- туымен жазылраи. М е р i. Кей бетке узыншак терт бурышты штампы басыл- ран. Онда: «Институт языка и литературы Академии наук К аз ССР, отдел фондов рукописей, инв. № 377. 14/XII. 1947 г.,» —деп жазылраи. К а р а з ы, с и я с ы, э р п i. Улкенд1-к1ш1л1 каразга эр турл! сня.мен, кейде карындашпен араб эрпш де жазылраи. Ж а з ы л р а и ж ы л ы , ж е р 1 . 1946 жы лы, Улан ауданы. Б е т т е л у ь К агазды н ек! жагына да жазылып, европа цпфрымен беттелген. Т е к с т i и о р п а л а с т ы р ы л у ы . © лен жолдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы и а к е л т i р i л у i. Колжазба а к ж1ппен Tiruiin, а к кагазбен тысталран. А н а у ы. Колжазбанын каразы тозран, жазуы еш1р1лген жерлер1 бар. II а п к а с ы 488 (O F K ). «Байкадам акын», 1, 2, 3, 4-дэп- 64 Ш. 488 (OFK) Б. 1—13; Ж . 25 29X18,5; 25,5X14 А т а л у ы. Байкадам акын блендерн А в т о р ы . Бабыков Байкадам Шекшеулы. Ж и н а у ш ы с ы. Байруттыулы Кусембек. Целиноград облысыпан, ауыз эдебиетш жинаушы. А н н о т а ц н я с ы . Жинаушынын тапсырран колжазба- сында акьшиыц езшщ T eri туралы, кэр1л!к туралы жэне бала мен келш жайындагы елсцдер1 тонталран. Сонымен катар, Байкадам акынныц баласы Нурлыбай мен Ш ушрек кыздын карысканы жэнс терт ту л ж мал жайында табан аузында ай- тылган елендер! бар. Б а с к ы с е з i (1-6.): С о ц ры с е з | (8-6.): Dip текгелж кун туды енд| б!зге. 100

M e p i. Узынша терт бурышты штамп басылран. Онда: «Институт языка и литературы Академии наук Каз ССР. инв. 2182, 4 д», — деп жазылган. К а г а з ы, с и я с ы , o p n i . Удквши-юшкл кагазга ма- шипкамен басылган (5-д.), араб эршнде карындашпеп жазыл- ган (6-д.) жэнс sa3ipri к азак эршнде как сиямен (7-д.) жа­ зылган колжазбалар бар. Ж а з ы л г а н ж и л ы , ж е р i. 1947 жылдар. Улан ауданы. Б е т т е л у ь Кагаздыц eici жары да европа цифрымеа беттелген. Т е к с т 1 н о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр турл1 каказиа 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Эр дэптер езжше Tiri.uin, ак кагазбеи тысталган. А к а у ы . Эр турл1- кагазга жазылган, тозыры жеткен. П а п к а с ы 488 (OFK). Байкадам акын 5, 6, 7-дэптерлер. 65 Ш. 476 (Э 0 И ) Б. 1— 15; Ж . 28 28,5X20; 28X18 А т а л у ы. | И т е л ! Керей Байкадам Бабыков Байкадам. акыннын свз1. А в т о р ы . j_i Ж и н а у ш ы с ы . &*?*->/Л Байгуттыулы Кусембек. Акыннын елендерш ypnaFbi Садуакастан жазып алган. К. Бай­ гуттыулы жинаган Байкадам акын влендерМк Ti3iMi: «©Mip туралы», «Келшдерге», «Илеуберл|'ге», «Бул дуние», «Арпл атан М эмбет eai Козыбайдан», «Баласы Козыбайдыц тегщ калмак», «Кешердш жалгыз баласы кайтыс болганда айткан кенмп», «Нс жаман», «Жанакка айтканы», «Кылдын Fofi кай- ран сексен калжыратып», «Болрапда асыл-асыл, жасык-жа- сык» ж эне «Бес жаста бала болып бурактайсын». К о л т а д б а с ы . Жинаушыныю. К a F а з ы, с и я с ы , o p n i . Ак кагазга сиялы карындаш­ пеп араб эрш нде жазылган. Ж а з ы л г а н ж и л ы , ж е p i. 1949 жылы, Жацрызтебе еелосы, Ж ар м а ауданы. Семей облысы. Б е т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. T e K C T i H о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр бетке кейде eKi, кейде 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Жендеуден етпеген.

А к а у ы. Ж азулары вшкеи, кагазы тозган. П а п к а с ы 476 (Э в И ). «Бабыкулы Байкадамнын блен­ дер!». Жин. К. Байкуттыулы. 66 Ш. 615 (ЗЭИ) П. 1 -4 ; ж . 18 20X16; 17ХП Б А ЗА Р 0TEMICVJ1Ы А т а л у ы. Балкы Базардын еленк А в т о р ы . Базар ©темЁсулы (1842—1911). Бурынгы Сыр-, дария губерннясы (казЁргЁ Кызылорда облысы), Казалы уезЁнде (казЁрп Кармакшы ауданында), Кешербай болысы- ны ц 6-ауылында тукай. Б азар жырау кёшё жуздЁн Шемекей тайпасы, Балкы руынан шыккан. Онын елсндерЁнде ескЁлЁк, д1ни кезкарастар кездеседЁ. Жырау, кеб1несе елен-жырын ауызша шыгаргандыктан колжазбалары кеп сакталмагаи. Акын 69 жасында 0 зб е к CCP-i, Бухара облысы, Тамды ауда­ нында кайтыс болкан. Ж н н а у ш ы с ы . Багатов 1скеид1р. О л туралы мэлЁмет А й т у ш ы с ы . Оразымбеткызы Уркня. Ол жайлы деректер кездеспедЁ. А н н о т а ц н я с ы. Бул кыска еленде: «Т1ршЁлЁкте ерд1н жолын TOHip ашса кара туманная адаспакды. К ас батыр жауы- пан кайтпайды. Кас жуйрЁк Кулагин тЁктеп каранды. Накыз суду тазалыгымеп улп', олмей турын сейдеп кал», — дегенд! аптады. Б а с к и спз i (1-6.): Оус.|де ovc.t погашай... С оцкы сез! (4-б£ К о л т а н б а с ы. ЖннаушыныкЁ. К а к а з ы, с и я с ы, а р п i. Тор кезд1 дэптерге жасыл сиямен, казЁргЁ казак opniMcn жазылган. Ж а з ы л кап ж ы л ы, ж е р i. 1965 жы л, Кызылорда облысы, Казалы ауданы. Б е т т Сл у 1. Европалык цифрмен беттелген. Г е к с т i ц о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары дэп- тердЁн ор бетше 6ip катардан орналаскан. К а л п ы а а к е л т i р i л у i. Жондеудеи вткен. П а п к а с ы 615 ( О 0 И ). Балкы Базардыц еледЁ.

67 Ш. 1305 (OFK) Б. 1— 12; Ж . 23 21,5X17; 18ХЮ А т а л у ы. •»'}>?;'У'. Б азар жыраудыц елендерк А вторы. £}з-г*:Л\\ Б азар жырау©темкулы (Балкы Базар). Ж н п а у ш ы с ы. v&jtji-jfisSt Элкей Маргулан. Элкей жннагак колжазбадаты влецдер!: «Сарыарканын бел1иде», «Азу Tici акснган», «Кынапка салса жылп еткен». «Дабылымды ecTin...», «Элеумет кулагын еал, мынау б!р шо- лак дунпеден», «Бзянсыз мынау жалганнан» (толрау), «Дуние, вттен ауре етт1н меш» деген влендер1 топталган. Акын бул влендерде: «Адамды, азаматты сыйлау керек, басыца киын ic тускеиде суйенерщ сол», — дейдк К о л т а н б а с ы. Жинаушыныкк M e p i . Онын бетшде «К азаксган баспасы» деген жазу бар. К a f а з ы, с и я с ы, a p n i . Дэптер бетше квк сиямен, араб эрйгмен жазылган. Ж а з ьг л f а н ж ы л ы, ж е р i. 1939 жыл, Алматы. Б е т т е л у i. Европалык цнфрмен беттелген. Т е к с т i н о р я а л а с т ы р ы л у ы . ©леи жолдары ар бетке 6ip, кейде ек1 катардан орпалаекан. К а л п ы и а к е л т i р i л у i. Толык жендсуден втпеген. А к а у ы. Кагазь: сарганып тозган, кажеюз шнмай жазу- П а п к а с ы 1305 (ОГК). «Б азар жырау ©темкулы елен- дер!*, 1-доптер. Базар жыраудыц OFK-ныц 543, 1305, 63 дубль папкала- рында (жип. Н. Молыбаев, Б. Науканов, О. Кайнарбаев, М. Элмуратоп, Т. бтебаев, Н. Калы.мбегов) елей, аудармала- ры кездеседк 111 781 (Э 0 И ) Б. 93—95; Ж . 17 20,5X14; 17ХЮ А т а л у ы. А в т о р ы . J-- Балкы Б азар C03i (93-6.). Балкы Базар жырау ©тем!с- 103

Ж пнауш ысы. Абыт Нуркенов. (1893—1973). Кызылорда облысы, Шиел1 ауданынан, белг1л1 жннаушы. А н н о т а ц и я с ы. Бул еленде дуниеден бэр1м1з де кетелпз, урпак камыи, бала камын ойлау керек деген туй!вд1 айтылады. Б а с к ы с е з ! (93-6.): С о п г ы с в з i (95-6.): К о л т а н б а с ы. Жинаушынын колы. К a f а з ы, с и я с ы, э р п i. Жолды дэптерге жасыл сня- лы карындашпсн а р аб эрпшде жазылган. Ж а з ы . и а н ж ы л ы, ж е р i. 1964 жылдар, Кызылорда облысы. Т е к с т ! к о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©леи жолдары эр бетке 6ip катардан (караздын eKi жагына д а) жазылган. Б с т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. К а л п ы н а к е л т 1 р 1 л у 1 . Жендеуден етпеген. А к а у ы. Каразы тозран, capraftFan. П а п к а с ы 781 (Э 0И ). Абыт Нуркенов жинаган ауыз одебнет улгмер!, 11-дэптер. Ш. 195 (001!) Б. 5—11; Ж. 16 20X16; 19ХИ А т ;>л у ы. -г-1 Балкы Базар жыраудык термос!. Авторы. Б алки Базар жырау. Ж ипаушысы . Нугыман Молыбаев ( 1У06— 1975). Кызылор:ха облысы, Кармакшы аудат ы , «Жанакала» совхозынан. Двт«клуб менгеруинп болып icrereii. Айтыска катыскап акын. Dpi ауыз одебнетй! жппаушь А и и о г а ц и я с ы. Бул терме дала TaFылары Керкулан мен кнкбуркгг, >кэпе ортекедей ониактагаи иазбедеулер жай- m i ыр, жуирш болса да тосьглатын жер1 бар. 1-р Ж1ПГ 1CСОЛ 1дгякты, олетш куш кез келс!2 жалгыз окка кез болады», —дейдI жырау. Сонымен катар бул дэптерде «Жо- гарыдан твмеигс » деген толгауы бар. Б а с к ы со:*i (5-6.): С о u fы со:ii (11-6.): К о л г а и б а с ы. Жинаушыныкк 101

К а г а з bi, с и я с ы, а р п i. Шакпак, жолды дэптерге кек снямен а р а б жэне Ka3ipri казак. эрштершде жазылган. Ж а з ы л f а н ж ы л ы, ж е р i. Кызылорда облысы, Каза- лы каласы , ж ы лы белпаз. Б е т т е л у ] . Кагаздын eKi ж ары да европа цифрымек бет- телген. Т с к с т i ц о р н а л а с т ы р ы л у ы. Жыр жолдары эр ветке 6ip катар д ан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. А к кагазбен тысталып, пап- П а п к а с ы 195 (Э 0И ). «Молыбаев Нугыман жинаран шыгармалар», 1-доп. Ш. 498 (OFK.) 70 П. 7; Б. 7; Ж . 30 30X20; 25X7 БАЙТОК. А Т а л у ы. Ва!!о([ aqbnjibij. eljn/iJ faqsblarbii inaqlatyam» (1-6.). Б айто к акынкыц eainin жаксыларын мактараны. А в т о р ы . Байток акын. Б айток он ек1 ата Байулына жа- татыи А лаш а руынан шыккап. Хандардыц жыраум, сарай акыны. М екеш каз1рп Орал облысы. Орда ауданы. Тугаи жы­ лы туралы дерск жок. Байток 80 жеста» асып картайган ша- рында кайты с болады. Ж и н а у ш ы с ы. Жакыпбаев Бозтай. Ол туралы мэл!мет- тер 1л гер 1д' е бер/лдк Э к с п е д и ц и я с ы . 1939 жылгы Мангыстау экспеди- цнясы. А н н о т а ц н я с ы. Байток акын ел жаксыларын — бнлер- д1, баты рларды , шешендерд! ма к тап жырлайды. Бурый жа- рияланбаган, елец курылысы жыр улгючен бер1лгсп. Б а с к ы с е з i (1-6.): Sarb azaifiat Serda'fbdi. С о к р ы C B 3 i (7-6.): ... Ваг/ ez qiidiretjne y'arasad M e p i. BipiHUii бетшде децгелек Mepi бар. М ерде: «АН Каз ССР, Центральная научная библиотека» деп жазылган. К а г а з ы, с и я с ы, э р п i. Саргайып тозган кагазга ла- тын орпшде машинкага басылган. Ж а з ы л г а н ж ы л ы, ж е р I. 1939 жылы Макгыстауда жазылган. С ол жылы фондыга тускен.

Б е т т е л у i. Европалык иифрмен беттелген. Т е к с т in о р н а л а с т ы р ы л у ы . © лея жолдары эр бетке. 6ip катардан орналасцан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Колжазба туптелш, кызрылт TycTi nannaFa сальшган. Жендеуден еткен. Н у с к а с ы . 498 (О Р К ). Бул колж азбада осы иусканын TaFы 6ip Typi бар. «Байтоктын Жзнг1р ханды мактаганы». 1-доп., 8-9-6. Жин. И . Уйыкбаев. 1974 ж. Осы кушт эрште жазылран. П а п к а с ы 498 (О Р К ). Байток акын, 1-доптер. 71 Ш. 498 (OFK) П . 7; Б. 11; Ж. 19 20X14: 18X12 А т а л у ы. Байток акыннын Ж энпрхан елгендеп жок- тауы ( 1-6.). А вт о р ы . Байток акын. Ж н п а у ш ы с ы . Малабаев Рахымжан (1884— 1960). Ол Kasipri Орал облысы. Bap.ni ауданынан (бурынгы Орал губер- 1П1ЯС1.1, Калмыков уезк Ж аксыбайболысынык№ 7 ауылы). 1910 ж и л ы Орынборда MyFa.'iiM.'liK мектепт! б т р г е н . 1940—1950 ж ы лдар Т1л жэнс одебиет институтындгI 1'стеген. Малыбаев макала.тзр, ннесалар жазу.мен де анна.ть1скан. А н н о т а д н я с ы. Бул пуска бурып ;жарияланбаган. 0лец- ■I'к куры лысы жет i буынды жыр улг1с1иie курылган. Heri3ri мззмуны Байток ;акыннын Жонпр ха иныц «лiMine кешл Б а с к и с из i Vmn'l-a С о н г ы с о з i (П -б.): К о л т а н б а с ы. Жипаушыпык!. М н р '|. Колжазбапын содыпда терт бурышты мер! бар. О н.и: «Институт Языка н литературы A ll К аз ССР. Отдел фондов рукописен, 1947», — деп жазылран, К а г а з ы, си я с ы , а р п i. EcKipiii тозган жылтыр ак ка- газга как сиямеи Kasipri казак оришде ж азы лгаи . Ж а з ы л г а и ж ы л ы, ж е р i. 1946 жылы жазылып, 1947 жмлы козлжазба корына тускен. Т с к с т i ц о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр бе тке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л f i р i л у i. Колжазба туптелш , кызрылт туст! папкага салингап. П а п п а с ы 498 (O F K ). «Байток жырау, акын», inn

Н у с к а с ы . «Песня алашннца Байтока на смерть хана Джангира» (Ж октау). Жинаушы: Ллекторов А. Е. К-1416 (OFK), пакет 12. 19-лист. Ш. 327 1Э0И ) П. 1; Б. 2.5; Ж . 15 30X20; 25X15 А т а л у ы. Байгоктьщ Кадырбаймем кездесу! (11-6.). А в т о р ы. Байток акын. Ж и и а у ш ы с ы. Киланбеков Токыш (1895—1975). Бу- рынгы Астрахань губерннясы, Бвксй уез! карамагыкдапл 16- ауылдан. О рдада 1918 жылы курылтан казактын epiKTi атты acKepi катарында болтан. KeftiH совет мекемелершде эр турл1 кызмет аткарган. 1959 жылдан бастап казак ауыз эдебиеД улплерш жннап институт корыиа тапсыртан. А н н о т а ц и я с ы . Ж энпр ханды арка тутып ектем сейле- гси Bepiui К,адырбайды Байток акын 6ip ауыз влецмеи женш кете.п. Б а с к ы с в з i (11-6.): C o h f h с в з i (12-6.): ' ’ ...Таэдыктын доулет кусы несите тур К, а т а з ы, с и я с ы, о р п i. Кексе кагазьша машинка мен басылган. Ж а з ы л г а н ж ы л ы , ж е р i. 1960 жыл, Саратов облысы, Федоров ауданы, сол жылы к/корына тускен. Б е т т е л у i. Европа цифрымеи бермген. Т е к с т 1 Н о р н а л а е т ы р ы л у ы . 0лен жолдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. К а л и ы н а к е л т i р i л у i. Л к ватман катазымеи тыста- лып, жендеуден еткеи. П а п к а с ы 327 (О0И). EcKi одебнет улплерЕ 1-даптер, 11- 12-6 . Н у с к а с ы 354 (Э0И). «Байток жане Кадырбай акын- дар», 1-дэптер. Жпн, Фарид Г'атауов. 1962 ж. М/жазба.

Ш. 436 (OFK) П . 10; Б. 20: Ж. 20 21X17: 18ХЮ БАЙК0КШ Е БАЛЕЫНБАЙУЛЫ А т а л у ы . jZ i b p ? Толшак торы (2 -6 .). (Дастаи). А вторы .Л Байкекше Балрынбайулы0815—• 1890) Семен облысы, Аркат ауданында туып-вскен. Руы То- быкты iuiin.ieri Кабас. Ол жастайынан етю р ты ш , шешен сезд| суырын салма акын болтан. Квптетец елец дастандар uibiFap- ран, 6ipaK шыкармаларыпын квб1 сакталм аган. Банкекшеш Абай жакеы керш к.урметтеге\" a*aM екен. Ж и и а у ш ы с ы . Эбенов Шэюр. Семей облысы, Абай ау- даныиан. 1901 жылы туран. Акын, жинаушы. Дулаттын елецш сексен жастар шамасындары Бойдмдэнш айтуынан 1918— 1919 жылдары жазып а дран. Шэк1р S3i де акын. А н и о т а ц и я с ы. Арка ел1нде Барынбай деген адамнын асы болады. Аска Каркаралы, Кереку, Jlenci, ©скемен, Семей болын 6 дуан ел шакырылады. 600 уй rirw in , 5 мыц кой, 3 мыи жылкы, 5 жуз сиыр сойыс болады. Бэйг1, балуан, тенге ату спякты казак халык ойынларыныц барлы к турлер1 керсеткте- д1. Боинге тандап алыигак 250 ат коеыльш, бас бэйг!ге 50 тайлак, бас балуанга жамбы, кундыз, м лем м ен коса нар бас- таткан уш торыз, бас мергенге ат бастаткан 6ip торыз байт! Бул аска кептш 6ipi болып Райхан деген салт атты кедей Ж |'п т келнт, астмнда баптан мшген ж а л гы з торысы бар екен, торыны бойпге косады. Торы ат бэйп'ден жалгыз кара болып келедк Райханныц o.ii Найманкмц белг1л1 балуаны Мустайды жыгады, ал тенге атура келгенде де алдына жан сал манды. Сойтш 6ip аста уш б!рдей бас бэйпш женш алып Райханныц дацкы шыгады. Райхан осы аста аскап акылдылы- гымен кезге тускен Тонне деген кедейд1ц Аккалуа деген жал- ры з кызын айттырып бойп'ден алкан малый калынмалына бе- pin, огап уйленедь Торы атына «Тоншак торы» деп ат кояды. Т о п тан торы онан соц д а сан тойда талай-талай бэйг1ден кел1п Райханныц атагын елге жайган екен дейд1. Бурын жариялаибаган, он б!р буынды елец курылысымен 1 (2-6):

С о ii f ы с ©з i (10-6.): ^ <5Uj> К о л т а н б а с ы. Жннаушынын. колы. -М ер i. 11-бетшде денгелек M©pi бар. Онда «АН Каз ССР ЦНБ», — деген жазуы бар жэне «Проверено, 1953» деп жа- зыляан. Т©рт бурышты танба басылган. К а я а з ы , с и я с ы, э р п i. Тузу жолды ecni дэптерге араб эршкде кек сиямеи жазмлган. Ж а з ы л f а н ж и л ы , ж е р I. 1939—40 жылдары, Абай ауданы, колж азба корына 1953 жылы тускен. Б е т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. Т е к с т » к о р н а л а с т ы р ы л у ы. ©лен жолдары эр бетке 6ip катар д ан ориаласкан. К а л п ы н а к е л т i р i л у 1. Колжазба ак кагазбен тыс- талып, туптелген. П а п к а с ы 436 (OFK). Байкекше акын, Жидебай, Кау- мен, 1-дэп., 2— 10-6. Осы папкада Ш. Эбенов, С. Касиманов, Е. Аянбаев, К. Байгуттыулы жннагап елендер! бар (1—3-дэп.). Сонымен катар 411 (Э0И) папкада С. Касиманов, F. Мука- тов жннагап блендер! де кездесед! (5 —8-доп.). Ш 385 (OF К) 74 П. 5; Б. 5; Ж . 18 30X20; 25X12 БАКТЫБАЙ Ж ОЛБАРЫСУЛЫ А т а л у ы. ид'ь Бактыбайдын Нарымбайга шыяарганы (1-6.). А вторы. J / - Бактыбай Жолбарысулы (1841— 1906). Каз1рп' Талдыкорган облысы. Киров ауданынан, руы— Жалайыр. Kefl6ip мэл1меттерге Караганда Бактыбай акын «Мыи 6ip туннш» хикаясын «ледге айналдырьш, оны кырык бес кун удайы айтыпты-мыс. Неп'зшен айтыс акыны. Ж н н а у ш ы с ы. Кулсарнев Ертай (1892—1961). Халык акыны, жыршы. Алматы облысы, 1ле ауданында туып ескеп. Халык ауыз эдебиетш кеп жинап тапсырган жннаушы. ©лсд- дер! газет, журналдарда жарияланган. А н н о т а ц и я с ы . Нарымбай деген байдын саравдырын, топастыгын эшкерелеген шыяарма. Бурын зерттелмеген. Жыр улпсшде айтылран. Б а с к ы с е з ! (1-6.): 109

C o«F bi C6 3 i (5-6.): . К о л т а и б а с ы. Жинаушыньпа. М е р i. 1-бетшде К аз ССР FA-сы Т1л жэне эдебиет инсти­ туты колжазба коры бо.и'мжщ шаршы Mepi бар. К а г а з ы, с и я с ы , э р п i. Ж олсыз кагазга кара карын- дашпен араб эрпшде жазылган. Ж а з ыл f а н ж ы л ы, ж е р i. 1940 ж., 1ле ауданы. Б е т т е л у i. Квропалык цифрмен беттелген. TeKCTiK о р н а л а с т ы р ы л у ы. ©лен жолдары ор бетке 6ip катардан орналаскан. К а л и ы н а к е л т i р i л у J. Колжазба ак катазоен тые- талып, жендеуден еткен. II а п к а с ы 385 (OFK). Акындар, 4-дэптер. Бактыбай акынныц ЭвИ-ныц 239-папкасында, OFK-ныц 385. 425 иапкаларында e.ieuaepi бар (жпнакандар: Е. Кулса- рисв, Т. Муканов, К. Жапсарбаев). Ш. 240 (06И) 75 П. 5; Б. 9: Ж . 18 20X16; 19X13 Д талуы . -i Бактыбайдын 1905 жылы Eci.Mтнреге айтканы (27-6.). А в т о р ы . ■>> Бактыбай акын. Э к с и е д п ц и я с ы. 1958 жылы Ti.i ж эне эдебиет институ­ ты уйымдастыртан Талдыкорган экспеднцнясы. Экспедицияны баскарган институттыц aFa гылыми кызметкер! Сыдыков Турлыбек. Ж н н а у ш ы с ы . Сексенбаев Ешмухамбет. Талдыкорран облысы, Каратал ауданынаи. Д и н о т а цн я с ы. Бактыбайдыц E ci\\i терешн ауылына барганда шыгарган 6ip елещ. Терс акыппан сезден жешлш, уш кап бндай бередк Кара елей улпам ен жазылган. Б а с к ы с е з :i (27-6.): С о н f ы с е з i (35-6.): К о л т а н б а с■ы. Жннаушыныкь К а г а з ы . c i ся с ы, э р п i. Шакпак жолды калын дэп- юрге кок снямен, араб ортмен жазылган. Ж а з ы л г а н ж ы л ы, ж е р i. 1958 ж.. Каратал ауданы. Б е т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. ПО

Т е к с т i н о р и а л а с т ы р ы л у ы . ©лее жолдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Жендеудеи откен. П а п к а с ы 240 (Э0И ). Ауыз эдебнет улплерь жннаган: Сексенбаев Ешмухэмбет. 76 Ш. 301 (Э 9 И ) П. 4; Б. 8; Ж . 21 27X18; 20ХП БАЛУАН ШОЛАК БАЙМЫРЗАУЛЫ А т а л у ы. Балуан Шолак олень А в т о р ы . Балуан Шолак Баймырзаулы (1864— 1919). Кекшетау облысы, Екбешшлдер ауданында туган. Ол 18 жа- сынан бастап акын аталран. Б алуан Шолактын квптеген онде- pi мен влендер1 халык арасыиа мол тарарам. Ж и н а у ш ы с ы . Жуматай Мэдиев. ол Нургали Бейсенов- тен жазып алган. Мэдиев туралы Ьтгерще 6ер1лд1. Ж уматай Мэдиев жипаган Балуан Шолактын лидер! те- мендеплер: «Баянжан», «Балкадиша», «Каргыс», «Шубар туша», «Сур- ша кыз», «Шатыр», «КэрШк», «Кэралык, кыз», «Балуан Шо- К a F а з ы, с н я с ы , э р п i. Колжазба пенсе кагазына ку.’нэн сиямен каз1рп казак зршмен жазылтан. Ж а з ы л f а н ж ы я ы, ж е р i. 1948 жмлы, Кекшетау облысы. Т е к с т i н Ор и а л а с т ы р ы л у ы. 0лец жолдары эр бетке 6ip катардан жазылган. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Колжазба жендеудеи откен. П а п к а с ы 301 (Э0И ). Ауыз эдебнет улплерь 1948 жы- лы ж инаган Мэдиев Жуматай, 9-доптер. 77 Ш. 409 (О Р К ) П. 3; Б. 6; Ж. 17 28X20; 23X8 А т а л у ы. Балуан Шолактын Кайрактыдан 80 е п з айда- гандары елень А в т о р ы. Балуан Шолак Ваймырзаулы. Ж и н а у ш ы с ы . Казак зерттеу корэмы. А и н о т а ц и я с ы. 25 жас шамасында Балуан Шолак Са- рысу, К айракты жайлауын коныстанран Кожыр Шортанныд

корасынан 80 епзд1 eKi найман жЁгтмеи 6ipirin Атбасар ба- зарына алып келедк Найыаияын екЁ жЁгтЁне 50 сом берш, кал- ранын гарып-гасерлерге беледЁ. Б а с к ы с ез1 (4-6.): Мен Шолак атк С О Ц F Ы .: в з ! (6-6.): Сурасан мент ai:им Балуан Шолак. i. Колжазба саргыш тарткаЕ К afазы кецсе ютазына Ka3ipri казак, оршнде кек снямен жазылган. Ж а з ы л f а н ж ы л ы, ж е р i. БелгЁсЁз. Колжазба корыиа 1945 жылы тускен. Т с к с т i н о р и а л а с т ы р ы л у ы . © лек жолдары эр бетке 6ip катардан жазылган. К, а л п ы я а к е л т i р i л у Толык жендеуден еткен. П а п ка с ы 409 (O F K ). Балуан Ш олактыц елецЁ, 2-дэптер. 78 Ш. 1135 (OFK) П. 1; Б. 2; Ж. 17 27X20; 13X8 А т а л у ы. Салем айт Мойынкумныц болыСына. А в т о р ы . Балуан Ш олак Баймырзаулы. Э к с п е д н ц н,я с ы. 1950 жылгы Квкшетау экспедициясы. Экспедиция мушесЁ Б. Жакыпбаев. Ол ж айлы емЁрбаяндык деректердЁ алдыцгы сипаттамадан каракыз. А и н о т а цп я с ы. 1910 жылдары Б алуан Шолак ¥лы ж у з Y'ftcin ёшёндсгё аталастарын Ёздеп келЁптЁ. Сонда Уйсённёц (Моныикумдагы 6ip болысы Балуан Шолакты жамандап, орыс улыктармиа бЁлдЁрЁптЁ, улыктар Балуан Ш олакты устамакшы болi.iп ауре стсе Ксрек. Сондагы Балуан Ш олактыц шыгарган В а с к и сезЁ (67-6.): С оцгы св J MCb\"“ К а г а з ы, с и я е м , о р n i, Саргыш кецсе каразыпа ка- 3ipri казак эрпЁмен машипкага басылган. Ж а з ы л г а н ж ы л ы , ж е р i. Кекшетау облысы, 1950 жылдар шамасы. Б е т т е л у Ё . Европалык цифрмен беттелген. Т е к с т i ц о р и а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр бетке 6ip катардан орналасцан. К а л п ын а к с л т i р i л у i. Колжазба толык жендеуден еткен. П а п к а с ы 1135 (O F K ). Балуан Ш олак. Салем айт Мой- ынкумнык болысына, 15-дэптер.

79 Ш. 409 (O F K ) П. 5; Б. 10; Ж . 17 20X 18; 18X9 А т а л у ы. Ajqajlap yblqb aidadbm Sbr qaeienai:, , Айгайлап жылкы айдадым Сыр жагынан. А в т о р ы . Baluan Colaq Baimbrzaiilb Балуан Ш олак Бай- мырзаулы. Ж и н а у ш ы с ы. Жамбыл Конаков. Ол Нурахмет Валиев дегеннщ айтуыман жазып алган. Олар туралы малiм ет жок. А н н о т а ц н я с ы . Балуан Шолак 16—18 ж астар шама- сында Сыр бойынан Атбасарга дейш мал айдап апарып жур- ген. Сол туралы шыгарган еленк Б а с к ы с е з i (1-6.): Атtyrlj oi oiiaiinbn para-para ... С о н р ы с e з i (10-6.): Kctkenin qaida kjrjp bjlgenjm coq. К о с ы м ш а ж а з у ы. «Бул елец езшщ айтканына ешб1р езгер1с ш рпзбей жазылды. Аягын умытып калдым. Жазбасы колымда болмагандыктаи бары осы болды» — деген жазу бар. К a f а з ы, с н я с ы, э р п i. Колжазба 6ip сызыкты дэп- терге кек сиямсн латын эршнде жазылган. Ж а з ы л г а н ж ы л ы , ж е р i. 1941, Кекшетау облысы. Б е т т е л у й Европалык цифрмен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы. влек жолдары эр бетке 6ip катардан жазылган. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Жвндеуден еткен. П а п п а с ы 409 (OFK). Б алуан Шолак (Нурмагамбет) Баймырзаулы, елецдер! мен естелжтер, 3-дэп. Ш. 409 (O FK ) П. 1 ;Б . 2; Ж. 17 30X 21; 29ХЮ А т а л у ы. Baluan Colaqeleiyl. Балуан шолак елецк А в т о р ы . Баймырзаулы Нурмагамбет (Балуан Шолак). Ж и н а у ш ы с ы . Рабитова Фатима. Ол туралы 1лгер1де берьлд!. Патшанын _ елд1 жи- А ннотацнясы . эюмдер1 Омсюде нап жиын етм зедк Сонда Б алуан Шолак та келш, халык ал- дында e3inin «Балуан Шолак» атты онж айтады. Байлардыц

yfiip-yfiip жылкысын, туйеан айдап окетш, Атбасар базарына сатып, акшасын ж т т т е р г е шашу ретшдс 6epreni сез болады. Б а с к ы с в з i (151-6.): Bas qosqan Oaskidft Russja. . . С онры с е з 1 (153-6.): . . . Aqb rbnda qalarsbi| dat$P|jl cainsp. К а г а з ы , с и я с ы , o p n i. Саррыш к а газга как снямен латын эрпшде машинкара басылган. Ж а з ы л г а н ж ы л ы, ж ер 1 . 1940 жылы, кай жерде жазылганы белпс1з. Б е т т е л у i. Европалы к дифрмен беттелген. Т е к с п н о р н а л а с т ы р ы л у ы . © лед жолдары 6ip ка- тардан жазылган. К а л п ы н а к е л т i р i л у \\. Жвндеуден еткен. П а п к а с ы 409 (O FK ). Балуан Ш олак (Нурмарамбет Баймырзаулы, влендер мен естелжтер.). 81 Ш 364 (Э0И) П. 5; Б. 5; Ж. 20 21X18,5; 19,5X16,5 БЕКЕТУЛЫ МАЛТАКАН А т а л у ы. Ауыз эдебиет улп'лер!. А вторы. Малтакан Бекетулы (1820— 1910). Орал облысы, Орда ауданы, 0м1рбек кумымда ©Mi'p сурген акын. Руы Шеркеш, Суйшдш атасыпап. Б екей атырабында кедейдек шыккан aflrLni би атанран. И сатай—Махамбет бас- таган шаруалар кетерМ сш е катыскан. М алтаканныц балала- ры Сапок, Балым акын болран. Сапоктыд баласы Жарок, оныд баласы Казакстаиныц атакты акындарынын 6ipi Тайыр Ж ароков. Малтакан api акын, opi шешен болтан. Казак ССР- ына ецбеп Ынген Ленин орденд! мурал!м Румар Зарипов (1905—1975, Орал облысы. Орда ауданынан) «Казак эдебие- Ti» газст1нде (28 январь, 1972) Малтаканныц «Салем бере келген сон», «Йемене мырза кабарыд ашылмады», «Сыры те­ рец сыйкы кетпес», «Bip кездерде бул М алтакан» деген елед- дершсп узшд! кслт1р!п, Малтаканнык ©MipineH мэл1мет берген. Ж и п а у ш ы с ы. Кусниев Мурат, ол туралы 1лгер1де бе- Р>лд1. Осы жинаушы тапсырран Малтакан акынныц шыгармала- рынмд Ti3i.Mi ((1-дэптер): 1. Н е пайда бекер сезден енбейтурын — 3 9 -4 0 -6 . 1)4

Бул еленде халык улдары И сатай мен Махамбсттен ай- ры.пран халыкты н кайрысы айтылады. 2. Курбыга осылайша сэлем жаздым — 40—41-6. Жас шагындм боска елбзбей пандалы ic icTe деп ундейдк 3. Б1р сайдын 6ip сай шыгар бутрш ен — 41—42-6. Баласы Сапокке айткан влет'. 4. Жарлылык. пен жастык туралы — 116—118-6. 2-дэптерд1н 51—53-беттер1нде 1—3-нвм:рл1 влецдер! кайта- ланады. Сонымен катар: 5. «Эй, карарым Макаш» (233-6.),—деп басталатын шсшеп- д1к терме: «Кей адам каршыгасын кайыра алмас, Кусынын беретурын ж е м т бишей», — деп келед1. Осы влецдер1 2, 3, 4, 5-дэчтерлерде квиаршп жазылран. К о л т а н б а с ы . Жинаушынык1. К а f а з ы, с и я с ы, a p n i . Bip жолды доптер каразына квк сиямен, араб эршиде жазылран. Ж а з ы л р а н ж ы л ы , ж е р 1 . Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Карралы селосы, 1950— 1956 жылдар жазылган, Б е т т е л у Е Европалык цнфрмен беттелген. Т е к с т i ч о р н а л а с т ы р ы л у ы . Караз бетше елен жолдары 6ip катардан он 6ip буын кара елен улпс1мен жазыл- К а л п ы п а к е л т 1 р 1 л у 1 . Жвндеуден еткен. А к а у ы. KeflOip беттерпмц шеттер1 жыртылран. П а п к а с ы 364 (Э0И). Ауыз эдебиет улплерЕ 1—5-дэп- тер, жинаран Кусниев Мурат. 1950— 1956. Н у с к а л а р ы. 426 (OFK) палкада осы елендердщ кенпр- Meci бар. Ш. 411 (Э© И ) Б. 16— 17; Ж . 30 29X20,5; 27X12 БвКЕЕВ ШЭН.ГЕРЕЙ А т а л у ы . Жылдарда жыл болады багзы-барзы. А в т о р ы . Бекесв Шэнгерей. Шпнгерей Сейткерейулы Бвкееп (1847—1920). Каз1рг1 Орал облысы Орда ауданында тугаи. Астраханьда гимназия- да, Омбынын кадет корпусында окиды, Самар губерниясында 6ipiHiui сот болып та 1стейд1, кейш оскери шенгс, зан кызмст1не кызыкпай акындыкка ауысады. Кеп жылдар Едкл жагасын- дагы ез1н1н мекеи1 Келборсыда турады. 1917 жылы Казак- станра коныс аударып, 1920 жылы Орал облысынын Каратвбе ауданында дуние салган.

Э к с п е д и ц и я с ы. 1957 жнляы И л жоне эдебиет инсти­ туты уйымдастыртан Гурьев экспедициясы. Ж и н а у ш ы с ы . Гагауов Фарид. О л туралы шер'ще бе- рБпДЙ Осы жинаушм тапсыряан елекдердщ т!з!м1: «Жылдарда жыл болалы баязы-барзы», «Раламда он сег!з мык патша болган», «Ж кггтщ болса ж аксы алран жары-ай», «Дуние 6ip кнсык ж ол бурацдаган»... К о л т а ц б а с ы . Ю мдш екеш белпа'з. К а р а з ы , с и я с ы , э р п i. Ж олды кедсе дагазына кок сиялы карыидашпен, Ka3ipri казак орп1нде жазылран. Ж а з ы л г а н ж ы л ы , ж е pi. 1950 жылдар, Орал облы- Б е т т е л у й Европа цифрьшен беттелген. Т е к с т in о р н а л а с т ы р ы л у ы . © лек жолдары эр Сетке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Ак кагазб ен тысталып жэне дэптер етш туптелген. П а п к а с ы. 411 (Э 0 И ). «XIX гасыр эдебиеп' акындары- ныц шырармалары», 7-дэп. Ш. 438 (OFK) П. 2; Б. 3; Ж . 24 20X16; 16ХН Б0ЛТ1Р1К Л т а л у ы . J asTo £ji>-т е i£sZj$y_ БвлДрчктш 1916 жылды елеисткеш ( Г б .). А вторы БелДрж. ¥лы жуз А лбан елЫк акыны. Ж и н а у ш ы с ы . Is** JJifChS А мантайулы Кысыраубек. Шымкспт облысынаи, MypaniM. БелгШ ауы з эдебиетш жи- А ни о т а д и я с ы. 1916 жылдыд одирасына байланысты Албан елшщ басынак кешкеп жайлары туралы шагыи толгау. Бурый жарияланбаган. ©лендж курылысы жет1 буынды жыр улпсше курылган. Б а с к и с е з (1-6.): « \" С о д г ы CBsi (З-б.): К о л та и б а с ы. Жииаушынын колы. М е р i. 3-бст1идс К аз ССР FA-сы OFK-ныц сопак M©pi бар. К а р а з ы. с и я с ы , о р п i. Шакпак жолды дэптерге кул- гш сиямен араб эршнде жазылран. 116

Ж а з ы л р а н ж ы л ы, ж е р i. 1950 жылы, Алматы облы- сы, сол ж ы лы колжазба корына тускен. Б е т т е л у i. Европа улпсшде беттелген. Т е к с т 1 н о р н а л а с т ы р ы л уы . влен жолдары эр беткс уш катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Колжазба калын катырры Кагазбен тысталып, жендеуден вткен. Осы папканын 2-дэптерждеп Бвлп'р1К акынпыц елецдерк «Белпр1КТ1'ц Албан жаксыларына айтканы», «Н акыл елс- H,i») «Болы рж тщ TepMeci», « Б е.-тр ж тщ терелермен кагыска- ны». Ж инаушысы Бейсембиев Б. 520 (Э © И ), 101-бетте Б елы рж акынныд Тезек терешн жумбагын шешкен 6ip ауыз сез! бар. П а п к а с ы 438 (OFK). Белт1р!к акынныц елендерк Ш. 629 (Э© И ) П. 5; Б. 9; Ж . 19 21,5X16,5; 19X14 Б0Р1БАЙУЛ Ы КОБЫЛАН А т а л у ы . Ауыз эдебиет улг1лер1неп. А в т о р ы . Б ер1байулы Кобылан. XIX тасырдыц басында, бурынгы Карасулы болысында (K33ipri Павлодар облысы, Баянауыл ауданы) дуниеге келген. Oi<eci Бер1байдыц да акын болгандыгы ел аузында сакталган «Шоц бнге» дегеп елен1’мен белгш. 0 з заманында api куши', api акын атанран Кобылан ел ж окш ылыры н, тардыр таршылыгын жырлап, eai в.\\прден кедей- инлшпен етедк Ж и н а у ш ы с ы . Жакыпбайулы Бозтай. Ол туралы Lirepi- де бер1лд|. Осы жннаушы тапсырран колжазбадары автор шы- рармаларыньщ НзЫ: «Кебенем к у й т кегп сур асымен», «Команда 6ip Keperi ет пен кымыз», «Кауанакка» (ботара), «Баланын ен жакыпы кенже екен», «Келжше айтканы», «Жезтырнактын баласы ку- май тарлан», «Деунн сд1м картапмастай, мундай болдым». блендер! кебш е он 6ip буынды кара елен уйкасымен жа- К о л т а ц б а с ы . Жинаушынык1. К a f а з ы, с и я с ы , э р п i. Ж ол квзд| дэптерге кок сия- мен, араб эргпнде жазылран. ^ Б е т т е л у i. Европа цнфрымен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы. влен жолдары эр беткс 6ip катардан орналаскан. 117

К а л п ы к а к е л т i р i л у i. К олж азба ак, кагазбен тыс- П а п к а с ы 629 (Э©И). Ауыз эдебиет улНлерь Жинап тапсырган Жакыпбайулы Бозтай. 2-дэп. 34—40-6. Ш. 411 (Э0И) 85 П. 4; Б. 7; Ж. 12 26X16,5; 15X24 А т а л у ы . XIX расыр эдебиеп' акындарынын шыгармала- ры. А в т о р ы . Бер!байулы Кобылан. Э к с п е д и ц и я с ы , 1961 жылгы П авлодар экспедициясы. Ж и и а у ш ы с ы. Жацыпбаев Бозтай. Осы жннаушы тап сы рган к олж азба д а т ы автор ш ыгармала- рынын Ti3iMi: «Конакка 6ip Keperi ет пен кымыз», «Кэр1л1к катты создан жын.ченен тек», «Кобыланнык кенжс баласына айтканьи», «Кауа жак жете алмайды epicine», «Кебентай жезтырнактан туды онркш», «Полете мын 6ip атты kim жетедЬ, «Кедейлш ер екенст мен1 жецсек». Бул елендер Эл1беков Бейсенбектен жазып алынтан. К о л т а н б а с ы. Жинаушыныкй К а р а з ы, с и я с ы, a p n i. Жол коз паракка как сиямен, к азак эрпшде жазылран. Ж а з н л г а н ж ы л ы, ж е p i. 1961 жылы, Павлодар об- лысы, Майкайыц селосы. Б е т т е л у i. Европа цнфрымен беттелген. Т е кс T in о р н а л а с т ы р ы л уы . ©лен жолдары эр беткс бip катардап орналаскан. К а л п ы и а к е л т i р i л у i. Колжазба калын сэры катаз- бен тысталгап. П а п к а с ы 411 (Э 0И ). XIX расыр эдебиет! акындары- 11мн шыгармалары, I-доп., 1—7-6. Н у с к а с ы . К 848 (OFK). «Юм екешмд1 бктмейсщ келбе- т!мпсп» атты елец!, ki' mhch TycKeHi белпЫ з, араб эрш'нде, 12- дэп., 4-6. Ш. 613 (Э0И) п . 1; Б. I; Ж- 10 29,5X21; 22X15,5 А т а л у ы . ©зщнен тугаи колаба, айткан сезге бола ма? А в т о р ы. БярЮайулы Кобылан. Ж н и а у ш ы с ы. Иманбаев Омар. Павлодар облысы,

Майкайын стакциясынак. М\\ггал|'м болып icrereir. 1962 жилы пенсиядагы адам екен. Ауыз эдебиетш жкнаушылардык 6ipi. А н н о т а ц и я с ы . Акыннын жалгыз улы болган екен. Ер- ке баласыны ц жур1с-турысын, мшез-кулкык унатпаган ауыл- дастары Кобыланды «Улыцыз калай, 1збасарлыкка лайык па?» — деп шаншиды. Сонда акын баласына ез кенипшн де толмайтынын, OFaн деген екпес1н ею ауыз еленге айналды- рады. Б а с к ы с е з 1 (197-6.): 031нлен туран колаба... С о ц f ы с е з i (197-6.): ...Амал бар ма, нс шара?! К о л т а н б а с ы. Жинаушыныю. К а р а з ы , сн я с ы, э р п i. Ак паракка к азак эрпшде машипкамен басы: Ж а з ы л f а н ж ы 'лы , ж е p i . 1962 ж., М айкайын стан- Б е т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. Т е к с т i н о р и а л а с т ы р ы л у ы . влен жолдары эр бетке oip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Колжазба ак катазбен тыс- талраи. П а п к а с ы 613 (Э 9 И ). Иманбасв Омардын шытармала- ры мен ел арасьшан жинатандары, 2-дэптер, 197-6. 87 Ш. 338 (OFK) П. 4; Б. 7; Ж. 20 20X 18; 18X12 БУДАБАЙ КЛБЫЛУЛЫ A T а л у ы. Biidabai ацьппыу- QlmcmbqUtKailqatt 59zj . Буда- бай акы нны н Элмембетке айткан ce3i (19-6.). А в т о р ы . BOdabai aqi>n, Будабай акын (1842—1906). Бу- дабай К абылулы каз|'рп Кызылорда облысы, Шиел! ауда- нында туы п ескек. Руы шашты кмпшак, онын |шш де мала». Онын елендер1 ел арасына ауызша тараган, ней шытармала- ры ерте кезде Казан баспасында басылган. Будабай акыннын езш дж м ектеб1 болиан. Онын аты бую'л Сыр бойына, Букар, Ташкентке дешн жайылган, Мэделжожа, Майлыкожа, Молда Муса, М ансур, Кайыпназар акындар, Будабай акынды аса курметтеп, устаз туткан. Ж и н а у ш ы с ы. Коныратбаев Эуелбек — филология па­ лым ынын докторы, Кызылорда пединстнтутынын профессоры. 119

ауыз эдебиет улплерш коп жинарандардын 6ipi. 1—13-беттер- д е Будабай туралы макаласы бар. А н н о т а ц и я с ы . К,ыпшак. йшнде Элмембет 30 жыл бо- лыс 6<wiFaH. KapraftFaH шагында бшпкт1 баласына береди Bi- рак оран тутан iHKiepi наразы белый, а за р а жауласуга дешн барады, ел iiui бул1'не бастайды. Элмембсттш бнл!к a.iFaH ба- ласы ез ажалынан еледи Осы кезде Элмембет аулына келш жаткан Будабай акында ел аксакалдары: «Элмембетп iniae- piMen татуластырып к ет» ,— деп плек айтады . Будабай акын бул т|'дект! орындап, осы ©ленд! жазады. Содан бастап Элмем- 6eTTin балалары татуласып, ел imi тынышталыпты. Б а с к ы о е з i (19-6.): Budabai ezge sezdcneici)ge usia С о н г ы с о з i (22-6.): •■•ИР шалдыц жасы алпыс ушке кслген. К о л т а ц б а с ы . Жинаушыныкк М ©pi. 1-бет1'нде КазССР FA Орталык рылыми кггапхана- сынып сопакша Mopi басылган. К a f а з ы, с п я с ы , э р п i. Тузу жолды дэптерге кек сия- мен латын жэне Ka3ipri к азак эрштершде жазылган. Ж а з ыл f а и ж ы л ы, же р i. 1944, Ш иел1 ауданы. Б е т те л у i. Европа цифрымен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы , ©лен жолдары эр бетке 6ip катардаи оряаласкан. К а л п ы н а к е л T i p i л у к Колжазба а к каразбен туп- Te.'iirr, жепдеуден откен. П а п к асы 338 (O F K ). Будабай акыннын олендерц 1-дэп. Будабай акыипын OFK-нын осы 338 папкасында (жинаган- дар: О. Шншш, У. Толыбеков, Э. Наурызбаев, К. Амантаев, Ж- Жакипулы, F. Менрамбаев, И. Ж ылкыайдаров), Э©И-нын 804 папкасында (ж и н . К. Б нрожпн) е ле н д е р | бар. Ш. 338 (OFK) П. 6; Б. 6; Ж. 22 24X15; 23X10 А талуы, Эйеке болыстын жоктауы (1-6.). А вторы , Будабай Кабылулы. Ж и н аушысы. j'C 'jX y Кокыратбаев Эуелбек. А н н о т а ц и я с ы . Бул жоктауды Э. Диваев 1898 жылы жазып алым, 1909 ж ылы «Сборник материалов для статистики Сыр-Дарьннской области» (т. 11) жинарында бастырган. Ар-

гын Опеке болыс Ulne.ii тен1рег1ндеп кьшшактарды билейд!. Салыкты ылги кыпшактар жаты на салып, 6ip ауыл аргынта шыгын туа'рм ейдк Кыпшак Kictaep, бул жайды Элмембет 60- лыск.а ж еп о зед к Элмембет акыры Эйекеш элтннп тынады. Кыпшактар жаты Эйекене кун телец бтседь Осы окитата арнап Б удабай акын «Эйеке болыстын, жоктауын» шытарып, Эйокешн кызы Калдыкызга уйретелЕ Жет1 буынды жыр улп- ciMen жазылтан. С о д т ы с е з i (6-6. ) : jo a u iiy К, о л т а н б а с ы. Жинаушыныкк К а т а з ы , с и я с ы , э р n i. Сартыш тарткан ecKi, жолсыз ак кагазта кулп'н снямен араб эрш нде жазылтан. Ж а з ы л т а н ж и л ы , ж е р i. 1946 жылы, Шиелк Б е т т е л у i. Европа цнфрымен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолда,ры эр бетке ек! к атардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i- Колжазба жука а к катазбен тысталып, жендеуден еткен. П а п к а с ы 338 (OFK). Будабай акынныц елецдер!, 4- даптер. 89 Ш. 338 (OFK) П. 5; Б. 5; Ж . 16 29X18; 20X14 А т а л у ы. Будабай акыннын сездер1 (1-6.). А в т о р ы. Будабай Кабылулы. Ж и н а у ш ы с ы . Себепов Рулама. Ол Кызы.юрда облы- сы, Теренезек ауданынан. 1886 жылы тутан, кайтыс болтан жы­ лы белпс!з. ¥ з а к жыл устаздык еткен. Ил жэие адебиет ин- стнтутында icTereH, б1рнеше рет экспедицияда болып ауыз адебиет у л п л е р ш жинагаи. F. Себепов тапсыртан акынныц елендерк 1. Нияз орнынан калтанда Нияздын езше айтканы — 1-6. 2. С ам урат Кешербаевка бартанда айтканы — 2-6. 3. Аппазта айтканы — З-б. 4. Турсынбай, Турлан балалары араз болтанда айтканы — 14-15-6. К о л т а к б а с ы . ЖинауишныкЕ К а т а з ы, с и я с ы , э р п i. А к кагазга кек снямен, каз1рп казак оршмен жазылтан. Ж а з ы л т а н ж ы л ы ж е р i. 1946 жыл, Шиел1 ауданы, 121

Б е т т е л у i. Европа цифрымен беттелсен. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жоэлдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т 1 р 1 л у к Ty6i т ш л ш , папкага салын- П а п к а с ы 338 (OFK). Будабай акыннын влендерк 3-дэп. Ш. 804 (30И ) П. 10; Б. 19; Ж . 19 20X16; 18X15 А т а л у ы. Ауыз эдебиеп улгьтерк А в т о р ы . Будабай Кабылулы. Ж и и а у ш ы с ы. Б нрожин Каратай. 1936 ж. тугаи. Солтус- TIK Казакстан облысынан. 1974 жылдан 6epi ауыз эдебиетш жнпайды. Мутазим болып ктейдк К. Бигожин тапсырган акын шмгармаларынын Т1з1м1 (1- дэптер): 1. Будабай мен Карлыгаштын айтысы — 47—50-6. 2. Эйске деген Kiciiii жоктауы — 52 - 7 0 -6 . 3. Будабай. Карлыгаш туралы — 80-6., 4 жол. 4. Будабайдын Каракыпшак Нняз би билштен босаганда айткан элеш — 133-134-6. 5. Будабайдын билерге айтканы — 135-6. Будабай акмнныц etnipi мен творчествосына байланысты дерсктер осы дэптердщ мына беттер1нде кездесед1 (11-13-6., 51—52-6., 70-80-6., 81—82-6.). 3-дэптерде: 1. Будабай акыннын Ардак деген К оны рат кызына айткан о л ещ — 1-б„ 4 жол. 2. Акыннын Hccin кызбен айтысы — 166-6. 3. Сурапыл— 167-6. 4. Пайгамбардыц балалык шары — 167— 172-6. Жопе 805 (Э в И ) напкада осы жинауш ы тапсырран Буда- бап акыннын б|рнсше e.ieiuepi сактаулы (12-дэптерде): 1. Шпманбай мырзара айтканы—98-6., 12 жол. 2. Будабай акыннын ауырып жатып IlJerip кыпшак МэлБ бекке айтканы— 102-6., 8 жол. 3. Эйске болысты жоктау (узнгдд) — 102-6., 4 жол. 13-доптердс: 1. Эл1мбет Турсынбайулынын карындасы ¥л- данайга айтканы — 39-6., 4 жол. 2. Будабай акыннын Кулын- ш ак акын мен М айлыкожа акынка ай тк а н ы — 40-6., 4 жол. К о л т а н б а с ы. Жинаушыныкк К а р а з ы , с и я с ы , о р п i. Калыц дэптерге кек сиямен к а з1'рп' казак эрпшде жазылран.

ж e p i. 1976 жыл, Кызылорда об- Б е т т е л у к Европа цифрымен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Колжазба ак кагазбен тыс- та.чып, жендеуден еткен. П а п к а с ы 804 (Э0И ). Бнгожпн Каратайдын ел аузынан жинаган ауы з эдебиет улплерк 1977 ж., 1—13-дэптерлер. 91 ш. 131 ( э е и ) П. 2: Б. 2; Ж. 15 21,5X30; 7X14 БУКАР К Д Л К А М А НУЛЬ! А т а л у ы. Букар жыраудык эцпмесшек. А в т о р ы . Букар Калкамаиулы (1668—1791). Ол — кэ- зактын X V III гасыр эдебиет1ндег1 ен кернекп тулга. Жырау- дын шырармаларын жинастырган белил;' акын МэшЬур Жу- cin Квнеевт1н жазуынша Б у кар Аргын шшде Алтыпторы Тертуыл Каржастам шыккан. Онын aneci Калкаман ел бшген батыр болган кер1нед1. Букар д а ез заманында дуЙ1'м елге аты шыккан, «карадан шыгып хан болган» адам екен. Ол жайлы ен ecKi дерек атакты Эз Тэукс ханнын атьшен байланысты. Букар Тэуке тусында-ак ордадагы белд1 би, батагей аксакал- дардыц 6ipi болтан. Эрине, оныц жулдызы жанган шак — Абылай султан кетер1лген кез. А к ордага енген жырау енд|п жерле одан елгеншше шыкпайды... Б укарды ц cyfieri Баянауылда, Далба тауларынык 1ш1»де. Ж н н а у ш ы е ы. ©кпенов Ибрагим. Караганды каласы- нан, ал туып ©скен жер1 — каз1рг! Целиноград облысындагы Коргалжыи ауданы. 1950 жылдарда Караганды облыстык филармоннясында кызмет 1стеген. А н н о т а ц и я с ы. Бул колжазбада Букар жыраудыц ею елеHi бар, олар: 1. А нгар еткен эй, он бес — 42-6. 2. А к д еиенщ Ka.iipm — 46-6. Осы шыгармалар жеп-сепз буьшды жыр улпсшде курыл- FaH жэне акыннын бурын жарияланган жннактарда («Ущ Facbip жырлайды», Алматы, 1965; «Алдаспан», Алматы, 1971, т. б.) басылган елендерше уксамайды, езгеш елт бар. Кол- жазбадагы «Ангар еткен эй, он бес»—деп басталатып елеч адамньш ж асы турасында, эр! мунда адам eiripi тутас кам- тылган. Ал жарияланып журген улп'де адамныц тек елу бес-

теп арры eMipi хакында FaHa айтылады. Демек, жана жыр. К, о л т а ц б а с ы, Машинкага басылраи. Ж а з ы л г а н ж ы л ы , ж е р i. К агаз бетш е 1959 жылы Ka3ipri Целиноград облысы, Корралжын ауданында Tycipia- ген. Э 9И сирек корына осы 1959 жылы тускеи. Б е т т е л у !. Европалыкцифрмен беттелген. Т е к ст i и о р н а л а с т ы р ы л у ы . Bipimiii еленнщ эр жолы ор бетке 6ip, ал eKiHiiiici ewi катардан ориаласкан. К а л п ы п а к е л т i р i л у i. Колжазба жвндеуден еткен. П ап к а с ы 131, Ауыз одебиет! улплерл, 1-дэп„ -12, 46-6. 92 Ш. 334 (OFK) П. 1; Б. 1; Ж. 15 19X29; 14X19 А т а л у ы. Букар ж ы рау сезь А в т о р ы . Букар Калкаманулы. Ж н н а у ш ы с ы. Шайкин Эб!кей. К олж азбада кездескен: «Караганды облысы, Тельман ауданы, А к ж ар ауыл совет1не карасты орта мектелИн директоры. 25. VI Г. 49 ж.» — дегеннеи баскалай дерсктер табылмады. А и н о т а к и я с ы. Осы колжазбада кездескен Бухар жы- раудыц бул кыска e.ieui — керкемдйл ж агы нан да, ойынын терецд|'п тургысыман д а ерекше кезге тусетш шыгарма; ол жетЬсеп'з буынды жыр улпсше курылран. Б а с к и соз1 (2-6.): Злсмд! тугсл персе де... C o u p ы c e s i (2-6.): ...YMiTfn койчас адамзат! К о л т а н б а с ы. Жинаушынык!'. М в р i, Колжазбада К азак ССР FA-ныц Орталык гылымн ккапхапасыиыц сопакша (2-6.) жэне И л ж эне одебиет ннсти- тутыныц терт бурышты (1-6.; З-б.) мерлер1 кездест!. К а г а з ы, с н я с ы, о р п i. Колжазба а к KaFa3Fa кара кек сиямен, Ka3ipri к а за к оршмен жазылран. Ж а з и л г а н ж ы л и , ж е р i. 1949 жы лы Караганды об- лысыида кагазга туа'рьтген. OFK корына осы 1949 жылы келш тускеи. Б е т т е л у ! . Европалык цифрмен беттелген. Т е к с : т i ц о р н а л а с т ы р ы л у ы . © лен жолдары эр 6eiтке б!р катардан ориаласкан. К а . и п ы п а к е л т i р i л у 1. Жартылай жендеуден откен. П а п к а с ы 334, «Б у кар жырау», 3-дэп., 2-бетте. 124

93 Ш. 334 (OFK) П. 15; Б. 29; Ж. 30 19X28; 7X24 А та л у ы . Букар жыраудын толгау жырлары. А в т о р ы . Букар Калкаманулы. Ол туралы алдыдгы си- паттамада бермдй Ж и н а у ш ы с ы . Кепесв МэшЬур Ж уст (1857— 1932). Кд- 3ipri П авлодар облысы, Баянауыл ауданынан. Ол Бухара ка- ласында окыган. Орта Азия одебиет1мен ертеден таныс. Кепе- ев ауыз одебнетш кеп жинап, х атк а туа'рген. Онык жинаганда- ры Алматы, Москва, Ленинград, Казан, Ташкент калалары- нык колж азба корларында сактаулы. 03i де акын. М. Кепеев жинаган автор шыкармалары: 1. Абылай ханнык касында — 2—6-6. 2. Ай, Абылай, Абылай, сен мен кергенде— 6—8-6. 3. Ай, Абылай, Абылай, катын алма карадан — 9—10-6. 4. Бул, бул уйрек, бул уйрек — 11—12-6. 5. Айналасын жер туткан — 12— 13-6. 6. Ай не болар куннен сои — 14—15-6. 7. Ей, айташы, алланы айт — 14—15-6. 8. Актын уй! MemiT-Ti— 15— 16-6. 9. Аксаннan бшк тау болмас — 16—17-6. 10. BipiHuii тм!ектшец!з— 17— 18-6. 11. Сэлем сездщ анасы — 18— 19-6. 12. Ж ар басына конбаныз — 20-6- 13. Алыстан кызыл Kepince — 20-22-6. 14. Айтар болсад алланы айт — 22—23-6. 15. Ай, заман-ай, заман-ай — 23—26-6. 16. ЕжелП дос жау болмас — 26-6. 17. Х анга жауап айтпасам — 27—29-6. 18. Кайгысыз уйкы уйыктаткаи ханым-ай — 29-6. К а г а з ы , с н я с ы , o p n i . Саргыш тарткан а к кагаздар- га машннкамен басылган. Ж а з ы л г а и ж ы л ы , ж е р i. 1920 жылдар. Баянауыл. Б е т т е л у i. Европалык цифрмеп беттелген. Т е к с т ! к о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лед жолдары эр бетке 6ip катардан орпаласкан. К а л п ы н а к е л т 1 р 1 л у 1 . Жвндеуден вткен. П а п к а с ы 334 (OFK). «Букар жырау», 13-дэп., 1-15- п/к (29-бет). Н у с ц а л а р ы I. «Сэлем сездщ анасы», «Алыстан кызыл Kepince» (елеидер). , ,, ., Ж и н а у ш ы с ы : Ермагамбетов Мадняр. Араб эршнде.

1948. K-334 (OFK), 1-дэп., 1—4-6. («Таи» журналынык 1925- жылры .4» 4 санынан кеипрьлген). 2. «Аксаннан биж тау болмас» (толгау). Жинаушы: Бай- бекулы Уайда. Латын эршнде. K-334 (O FK ), 10-дэп., 1—2-6. 3. «Абылай ханныи касьшда», «Ай Абылай, Абылай, катын алм а карадан» (толгаулар). Жинаушысы: Белг1с1з. Машинка- Fa басылган. K-334 (O F K ). 16-дэп., 1 -4 -6 . 4. Букар жыраудыи шыгармалары. М ашинкага басылган. К-590 (Э0И), l —92-б. (OFK-да сакталран колжазбалардын кеипрмес!). 5. «АЙ, Абылай, А былай, сен он 6ip жасы нда» (елей). Жинаушы: Карабатырулы Ермухаммед. Тапсырушы: Ер- мухаммедов Жарыпар. Араб эрпшде. 1910. К-748 (Э0И), 8- дэп., 19—21-6. 6. «Жйггп мактаса бола ма?» (елей). Жинаушы: Кудай- бергенов Буралкы. Араб эрпшде. К,-1132 (O F K ), 1-дэп., 1—2-6. 7. «Ай, Абылай, Абылай, катын алма карадан» (толрау), Жинаушы: Кепейулы МэшЬур Жус1п. Keiuipyiui: Тораев Телеп- берген. Араб эрпшде. 1964. К-1661 (O FK ), 1-дэп., 8-13-6. 94 Ш. 411 (Э0И) П. 1; Б. 2; Ж. 30 19X29; 9X25 А т а л у ы. Букардын сездерь А в т о р ы Букар Калкаманулы. А й т у ш ы с ы . Байтмеуов Нурбаулы. О л 1950 жылдары Гурьев облысыида газет кыз.меткер'1 болып icTereH. Баскалай деректер кездеспедк Э к с п е д и ц и я с ы . Казак ССР Гылым академиясынын Т|‘л жэне эдебиет институты уйымдастырган 1957 жылгы Ба­ тые Казакстан экспедициясы. Ж и н а у ш ы с ы . Адамбаев Балтабай, аталган экспеди- циянын мушес1, М. О. Эуезов атындагы эдебиет жане енер институтынык ага рылыми кызметкерь А н н о т а ц п я с ы. Бул колжазбада жыраудыи б1рнеше елец, толгаулары бар. О лар: 1. Ж ар басына конбацы з— 1-6. 2. Ею жаксы дос болмас — 1-6. 3. Камшылатып жуг1ргеи — 1-6. 4. Адамзаттын баласы — 2-6. 5. Доцгалак арба журе алмас — 2-6. 6. Айиаласыи жер туткан — 2 —3-6. Булардын бэр! де жет1-сепз буынды жыр улгцйндс курыл- тан, api осы шыгармалар жыраудыи басылып шыккан, яки жа-

рияланган влендершщ толык емес нускалары туршде aHFa- рылады. К о л т а н б а с ы, Жинаушыныкь К a f а з ы, с и я с ы, а р п i. Колжазба ак кагаздарра жа- сыл кек спямен, Ka3ipri казак оргпмен жазылран. Ж а з ы л f а и ж ы л ы, ж е р i. Кагаз бетше 1957 жылры октябрь амынын 14 куш Гурьев каласында туспршген. Э0И Корина сол 1957 жылы тускеи. Б е т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. Т е к с т i ч о р н а л а с т ы р ы л у ы . 0лец жолдары эр бетке Gip катар д ан орналаскан. К, а л п ы н а к е л т i р i л у 1. Колжазба жендеуден еткен, жеке караздардыц Tymepi 6ipiKTipwe ririain, ак каразбен тыс- талып, папка iuiiHe салынран. П а п к а с ы 411 (Э0И). «Ауыз эдебиеп\" улплер1 Иом жеке акындар шыгармалары», 6-дэп., 1—З-б. Ш. 504 (Э 0 И ) П. 2; Б. 5; Ж . 28 17X20,5; 8X18,5 А т а л у ы. Букар жыраудык Абылай ханга айтканы. А в т о р ы . Букар Калкаманулы. Ж и н а у ш ы с ы . Куанралиев Шуюр. «Ол Саратов облысы. Совет ауданы, «Отрога» поселкесжде турады. руы Кулшык Байбакты», — деген Keiuipyuii мэл1мстжен езге жипаушы ту- ралы дерек жок,. K e i u i p y u i i c i . Жумагазиев Иманбай Бепмбетулы (1891— 1969) Ka3ipri Орал облысы, Казталовка ауданында туылран. Талопкедеп (осы кунг| Казталовка селосы) ei<i жыл- дык училнщенi б1'т1ргеннен бастап 1959 жылы пенсняра шык- канга деш н халы к арарту мекемелер1нде нггеген. Ленин жэне Енбск Кызыл Ту ордендержщ кавалерк 1957 ж. оран «Казак ССР-ме en6e ri ciriren мугал|'м» курметт1 атагы бер1лген. Э к с п е д и ц и я с ы . К азак С С Р Рылым академиясынык М. О, Эуезов атындагы Эдебиет жэне енер институты уйым- дастырран 1963 жылры Батые Казакстан экспедициясы. Экспе- дицияиыи Mymeci Султангалиева Гулжау— ол институттыц рылыми кызметкерГ А н и о т а ц и я с ы. Бул колж азба жинактагы Б укар жы- раудын ©лен-толрауы бурый жарияланып журген пускалары- ная 61'рталай езгешелж байкатады; евз, свйлем айырмашы- лыктары, ж а н а жолдар кездеседк Эрине, уксас ж срлср1 мен кайталанатын тустары да жок, емес. Толpay ж етЬ сепз буынды жыр уйкасына курылган.

Б а с к ы с е з ! (67-6.): С о н г и с е з i (7j ; f £ * \"* ' К о л т а н б а с ы . Кеинрушшйи. К а г а з ы , с и я с ы, э р п i. Колжазба шакпак жолды дэп- терге как сиямен, Ka3ipri казак эршмен жазылган. Ж а з ы л г а н ж ы л ы , ж е p i. 1960— 1962 жылдары Орал облысы, Казталовка селосында, BipiHiui май кешесшдеп № 14 уйде кагаз бетше Tycipinren. Э0И корына 1968 жылы тускен. Б е т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т ! р 1 л у 1 . К олж азба жендеуден еткен. П а п к а с ы 504. Ауыз эдебиет1 улг!лер1, 1-дэп„ 67-71-6. Ш. 506 (Э0И) 96 П. 1; Б. 2; Ж . 22 А т а л у ы. csji*' / Букар жы рауды ц толгауы. Авторы. Калмаканулы Б укар. Ол турасын- дагы ©и1рбаяндык деректер Шгср1де бер1лдь Ж и н а у шы с ы. J j Ж ам анкулулы Ракымжан. 1920 -1930 жылдар баспа орындарында (стеген, журналист. К о ш i р у ш i с i . Будайли Махмуд, татар хал- кыпыц белгiлj акыны, ралымы. Ол К а зак архив1нде сактау- лы кептеген казак ауы з эдебнет! улriлерi мен акындар mbiFap- маларьшаи кеилрген «з колжазбаларын 1964 жылы М. О. Эуе- зов атыпдагы Одебиет жэне опер ннститутыныц колжазба Ко­ рина етызген. А н н о т а а и я е ы. Колжазбада кездескен жыраудык осы толгауын М. Будайлн «Тан» журиалыныц 1925 жылры № 2 санында жарияланган удпЫнен квцпрщ алган. Бул журнал- л и к пуска толгаудыц алгаш басылуы болгандыктан да бунда осы «Лйналасып жер туткан» — деп басылатьш толгау «Ай не болар куниен сон», — деп келетш толгаудын бастапкы жолда- рымеп 6ipre басылган, hfhh 6ip шыгарма ретжде бер1лген. Толгау жыр улНсше курылган, жетт-сепз буынды. Б а с к ы с в з i (13-6.): С о н г ы С6 3 i (14-6.): jU b-ji К о л т а н б а с ы. KeuiipyiuiiiiKi. 128

К а г а з ы , с и я с ы , э р п i. Колжазба узын жолды дэп- терге к а р а , к ек сиямен, араб эршмен жазылран. Ж а з ы л г а н ж ы л ы, ж е р i. K,aFa3 бетше I960 жылы Казан каласы нда туарыген. Э 0 И корына 1964 жылы тускен. Б е т т е л у к Европалык цифрмен беттелгсн. Т е к с т ! ц о р н а л а с т ы р ы л у ы . влец жолдары эр бетке ек! катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Колжазба жвндеуден еткеп. П а п к а с ы 506. Ауыз эдебиет1 улплер1 Ьэм жеке акындар шыгармалары, 4-дэп., 13—14-6. 97 Ш. 608 (Э © И ) П. 3; Б. 6; Ж. 18 17X20; 8X17 А талуы . Букардык Абылайяа айтканы. А в т о р ы . ( /fa u iiH S i Калкаманулы Букар. Ж и н а у ш ы с ы . >>•—,>;—> Мусин Садык (1894— 1967). П авлод ар облысы, Баянауы л ауданында туып ескен. Белпл1 акын, композитор, opi onuii Байжанов Мусанын (Жаяу Муса) бал асы . 0 з экесшщ шыгармаларын how ауыз эдебнеп- HiH кептеген улг!лер1н жинап колжазба корына етюзген. Ол коп уакыт сауда мекемслершде кызмет кылган; азам ат соры- сы жы лдары нда кызыл милиция ката рында болтан. Садьщтын ез1 де е л е ц шыгарган ада.м. А н н о т а ц н я с ы . Бул колжазба жинакта б1рнеше шы- рармалары кездест1. Олар: 1. А былай ханыц касында — 3—5-6. 2. Ай, Абылай, Абылай, оуел сен! квргенде — 5—6-6. 3. Ай, Абылай, Абылай, 6ipiHiiii т|'лек тиещз — 6—7-6. 4. XanFa жауап айтпасам — 8-6. Б укарды ц осы толгаулары тугелдей орта жуз ханы Абы- лайга ар нап шыгарылган; оркайсысынын шьцу тарихы берм- гсн. 3 p i бу л ар жарияланрап, баспа бетш кврген, ор турл1 жи- нактарга енген, орине айырмашылыктары да жок емес. Жеп- сепз буынды жыр улгМнде. К о л т а н б а с ы. Жинаушынык!. К а г а з ы , с к я с ы, э р п i. ¥зыи жолды дэптерге кара карындашпен, араб apniMeii жазылран. Ж а з ы л f а и ж ы л ы , ж е р i. Кагаз бетше Баянауылда туырчлгеи, кай жылы екен1 белпс1з. Э0И корына 1960 жыл- дары келш тускен. Б с т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. 9-117 129

TeKCTiH о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары кара сез тэрт!б1мен эр бетке толык жазылып отырран. К а л п ы н а к с л т i р i л у i. Жвндеуден еткен. П а п к а с ы 608. Ауыз эдебиеи у лплерк 3-дэп., 2-8-6. Н у с к а л а р ы: 1. «Ай, Абылай, Абылай, сен он 6ip жасында...*. Жинау- шы: Кэд1рбергенов М. Араб эрпшде. 1941 ж. К-334 (OFK), 7- дэп., 1-6. 2. «BipiHiui т1лек тыешз» (Букар жыраудын он 6ip тпеп ). Жннаушы: Ахмет Магзум. Араб эрпшде. 1935. К-334 (OFK), 8- дэп., 1-2-6. 3. «Ай, Абылай, Абылай, сен мен кергенде» (толрау). Жи- наушысы: Жаманкулулы Ракымжан. Машинкага басылран. 1936 ж. К-334 (OFK), 11-дэп., 5-7-6. 4. «BipiHiui т!лек тмешз». Жинаушысы: Белгклз. К-334 (OFK), 12-дэп., 2 - 4 -6 . 5. «Ей, Абылай, Абылай, сен мен кергенде» (толгау). Жи- наушы: Жаманкулулы Ракымжан. Keuiipyiui: Жаканулы Ка­ лп. Латын эрпшде. 1930—1940. К-849 (O F K ), 10-дэп., 35-37-6. («Тан» журналыныц 1925 жылры май айындагы № 3 санынан кеиыршген). 6. «BipiHuii тшек тьлешз» (Букар жыраудыц п'лек туралы Абылай ханга айткан толрауы). Жннаушы: Эсенов Мэди. Араб эрпшде. 1951. К-1389 (OFK), 2-дэп„ 3 1 -3 2 -6 . 1Л. 629 (Э0И) П. 2; Б. 3; Ж. 15 17X20,5; 9X17 А т а л у ы. ы*£.>>*->• v»il.i Бегсмбай батыр елгенде Букар жыраудын Абылайга ест1рт- кенк А в т о р ы , j j Калкаманулы Букар. Айтуш ысы. Муратжан. Аррын шшде канжы- галы табынан. Баскалай деректер кездеспедк Ж и н а у ш ы с ы . ^ ^ Ч -Ж а к ы п б а й у л ы Бозтай. А и н о т а цн я с ы. Букар жыраудын осы толгауы онын б е л гш де кесек шыгармасы болу себегт кептеген жинактар- рэ енген. Толгау жет|‘-сеп'з буынды жыр улгчсшде курылран. Б а с к ы с е з i (18-6.):

С о ц р ы с в з i (20-6.): ■ •&<*>'i & \\ - К о л т а н б а с ы . Жинаушыныю. К, а р а з ы, с и я с ы, a p r r i . ¥зын жолды кагаздарра (даптер беттерше) кара карындашпен, араб эршнде жазыл- Ж а з ы л г а н ж ы л ы, ж е р i. 1940 жыл, Алматы кала- сы. Э©И корына 1966 жылы келш тускен. Б е т т е л у 1 . Евроиалык цифрмен беттелген. Т е к с т ! н о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©леи жолдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i рТ л у i. Колжазба жартылай жен- деуден еткен. П а п к а с ы 629. Ауыз эдебиет! улгьлер!, 2-дэп., 18-20-6 Н у с к а с ы. «Казактын ханы Абылай» (Канжыралы карт Бегембай влгенде Суйждш Б у кар жыраудын Абылай ханга ecTipTKCHi). А й т у ш ы: Тойкенов 111ынтем1р. Ж и н а у ш ы: Жадаев М олдажан. Т а п с ы р у ш ы : 1946 жылгы Акмола — Кекшетау экспе- дициясыныц мушеи Жакыпбаев Бозтай. Араб эрпшде. 1907. К-334, 4-дэп., 1-4-6. Ш. 718 (Э 0 И ) П. 1; Б. 2; Ж. 17 10X29,5; 8X17 А т а л у ы. Букар жырау картайган Калкаманулы Букар. кез!нде. А вторы, ji Ж и и а у ш ы с ы , i s L Эл1баев Ипбай (1903— 1978). Каз]‘рг! Солтуст1к Казакстан облысы, Преснов ауда- нындэры С. М. Киров атындакы совхозда (бурынгы Айтуар ауылы) туылып, e.vip сурген. И пб ай 1921 жылы Кызылжар- дагы (к а з 1р п Петропавл каласы) казак педагогикалык тех­ никумы!! GiTipin, узак уакыт ауылда мугал1м болып 1стейд|. Ол республнкалык, бук1лодактык халык енерпаздарынын байкауларына, айтыстарга (М. Асайынов. А. Нуртазин, У. Те- м1рбеков т. б.) катысып жулде алгаи. Шыгармалары кептегеп жннактарга енген, ал 1974 жылы «Айтуар» атты влевдер KiTa- бы жары к кврген. Иг1байдын орындауында Акан серМ н, Bip- жан салдын, Балуаи Шолактын, Укйй Ыбырайдыц Kefi6ip эн- дер! куйтабакка жазылып алынды. Ол б1рнеше медальдармен 13L

наградталган; к азак ауыз эдебиет у л г1лерш щ б1ркатарын эдеби корларга таисырран жпнаушылардыц 6ipi. А н н о т а ц и я с ы . Колжазбада Б укар жыраудын eKi тол- рауы кездесть Олар: 1. Кырымнан келш алдыца— 1 б. (5-бетте). 2. Букар жыраудьщ кэрш кке айтканы (Ж етшс беске кел- генде) — 1 б. (6-бетте). Булар — жыраудын эр турл1 ж инактарда жарияланган турлершен (Хан Абылайра арнарандарынан) жеке-жеке шу- мактары алынып, 6ip шыгарма ретшде берыген. Эрине, бул толгауларда басылып шыккан шырармалардан ©згешелж та- нытатын тустары д а ж о к емес, api жана шумактар да кезде- Осы улилер тугелдей жеп-сепз буыиды жыр улгнше ку- рылран. К о л т а н б а с ы . Жинаушыныш. К a f а з ы, с и я с ы , a p n i . ¥зын ж о л д ы а к кагаздарра к е к сиямен, араб эргпмен жазылран. Ж а з ы л г а н ж ы л ы, ж е p i. К аразга 1943 жылы (6i- piiiiiii толрау) жэне 1948 жылры 24 апрельде (екшип толгау) Солтуспк Казакстан облысы. Преснов ауданы жершде хатка TycipiareH. Жинаушы осы колжазбасын 1966 жылы Есмарам- б ет Ысмайыловка наберген. Одан бул материалдар Э0И ко- рыиа 1974 жылры 18 январьда келш тускен. Б е т т е л у i. Европалык инфрмен беттелгеи. Т с к с т i к о р н а л а с т ы р ы л у ы . © лен жолдары эр бетке 6ip катардаи орналаскаи. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Колжазба жендеуден толык вткен. II а п к а е м 718 (Э© И). Элiбаев И пбайды н ел аузынан жииагапдары, 5-дап., 5—6-6. 100 Ш. 729 (Э0И) П. 2; Б. 4; Ж. 21 17X21; 9X19 А т а л у ы. Лбылайдыц сурауына Б укар жыраудын кайтар- ган жауабы. А в т о р ы . Букар К ал к а манулы. Ж н if а у ш н с ы. Тошбаев Лсылбек. Ол жайлы еинрбаян- дык »н>Л1меттерд| ©зге сипаттамалардан караныз. А н н о т а ц и я с ы . Б|'рде Абылай хан мен Букар жырау ат уетшде келс жатканда, хан жыраура карап: «Осы Асанкайгы- н ы н :— мунан сон килы-килы замай б о л ар ...,— деген сезш н iueuiyiii айтшы», — дегенде Букар осы толгауын айткан ексн.

Бул ШЕдоарма «Асан сеэшш uieiuyi» деген атпен кептеген жи- надтарда жарияланган. Толгау жетнсепз буыиды жыр yarici- не куры лган. Б а с к ы с е з i (25-6.) : Ханса жауап бермесем... С о н р ы о в з i (27-6.): ...Еа'тсен мынау картыниан. К о л т а н б а с ы . Жннаушыныкд К, a f а з ы, с и я с ы. э р п i. Колжазба узын жолды дэп- терге к е к сиямен, даз!рг1 назад эршмен жазылган. Ж а з ы л г а н к и л ы , ж е р 1 . Катан, кай жерде жа- зылраны белпс1з. Э0И корына 1971 жылры 13 ян варда келт тускен. Б е т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. Т е к с т 1 н о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Жендеуден еткен. П а п к а с ы 729. Ауыз эдебиет1 y.iri.iepi, 3-дэп., 24—27-6. Н ускалары : 1. «Х анга жауап айтпасам» (Асандайгы сез1 туралы Букар жыраудын айтданы). Ж инаушысы белпа'з. Латын эрпшде. Машинкака басылган. К-333 (OFK), 19-дэп., 11— 12-6. 2. «XaHFa жауап бермесем» (Хан сурарына акын жауабы). Айтушы: Сатыбалдыулы Ф айзулла. Жинаушысы: ХаК1мжано- ва Мэриям. Араб эрпшде. 1947. К-334 (OFK). 5-дэп„ 1—2-6. Ш. 829 (O FK ) 101 П. 1; Б. 1; Ж. 8 20X31.5; 11X10,5 А т а л у ы. UJUi4£ji:i»A Букардын Абылайга айтданы. А в т о р ы. j i . jy. Калкаманулы Будар. Ж инауш ысы. Кепейулы МэшЬур Жусш. Ол ж айлы деректер OFan арналган жеке сипаттамада бершдп К в ш i р у ш i с i. tf(s5i. Маррулаи Элкей. А н н о т а ц и я с ы , Злкей должазбасы белп'л1 акын, opi жинаушы Кепейулы МэшЬур Ж усштш казак ауыз эдебиет! улплер!н камтыран должазба жинагынан кеш1р1лген. Б1рад мунда тек Абылай ханга датысты нускалар рана жинадтал- Бул еленд е жырау xaHFa зам ан жайлы ескертедд керий елдерге д ез тастай отыра. олардын жадсысын алып, жаманы-

нан жнрене отыра дам у кажегпгш анрартады. Шыгарма ара- л ас уйкаска курылран. Б а с к ы с е 3 1 (17-6.): •-.«'-'л» WJA* Ia_j u*« C o h fm с е з i (17-6.): j^ L a ... К о л т а н б а с ы. KeiuipyuiiiiiKi. К а р а з ы , с и я с ы , э р п к Колжазба capFbiiu кагазра араб эршмен, кара тушпен жазылган. Ж а з ы л f а н ж ы л ы, ж е pi. 1929— 1939 жылдар ара- сында Алматы каласыида кагазга туеip1лген. OFK сирск ко- рына да осы, 1939 ж . келш тускен. Б е т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. T e K C T iH о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Колжазба жартылай жен- деуден еткен. П а п к а с ы 829- «Абылай туралы» (МэшИур Жусш жина- гынан), 1-дэп., 17 п/к (1-бет). 102 Ш 849 (OFK) П. 1; Б. 2; Ж. П 21X30; 19X18 А т а л у ы . Biiqar уbraudbq. tccreige.aliqan s®z’ , Букар жы- раудын керейге айткан евзк А в т о р ы . Qaiqamaniilb Bu<jar. К алкаманулы Букар. А й т у ш ы с ы . Ж ацатайулы Кекбай — белгый акын. Ол туралы ма;пмсгп OFan арнаран жеке сипаттамадан караныз. Ж и п а у ш ыс ы. Эуезов Мухтар. Казак, халкынын улы жазушысы. Казак ССР Гылым академиясыныц академии'. К в ш i р у ш i с i. ^aqanDlb QalC , Ж аканулы Кали. Ол жай- лы дерсктер ксздеспсд!'. А н н о т а ц и я сы. Хан Абылай тусында apFbm мен керей рулары арасыпда 6ip ж анж ал туып, apFbin жарынан Акмырза деген 6ipcy соккыга жмгылып елштк Бул ел1мнщ артынан KeciMie токтала алмай, аргын Т1зе кылынкыраган соц, керей окпелеп ауа кеишен. Сонда керейге Абылайдын сэлемш айт- к,алы келгеп Букар жыраудык айтканы; бул шыгарма жст'г- сеп'з буынды жыр у л гк ш е курылган. Б а с н ы с о з i (12-6.): Kerci qaida barasbt^ ...

С о н р ы с е з i (13-6.): . . - Duvlbqadai bas ЫеГ. К о л т а н б а с ы . KeuiipyiiiiiiiKi. К a f а з ы, с и я с ы , э р гг i. CapFUiu тарткаи а к кагаз- дарга латы н эршмеи, кара сиямен жазылган. Ж а з ы л р а к ж ы л ы , ж е р i. Кашан, кай ж ерде жазыл- ганы Ьэм O FK корына кай уакытта келш пускенi 6earici3 («Тан» журналынын 1925 жгллры март айындагы № 1 санынан коипрЕтген). Б е т т е л у i, Европалык цифрмеи беттелген. Т е к с т ! ц о р н а л а е т ы р ы л у ы . блек жолдары эр бетке eivi катардан орналаскаи. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Толык жендеуден втпеген. П а п к а с ы 849 (OFK) ■К а з а к ауыз эдебиет1 улплерк 10- дэп., 12— 13-6. 103 Ш. 1457 (OFK) п . 4; Б. 6; Ж. 20 16X21; 11X18 А т а л у ы. „>?,(& Букар жыры. А в т о р ы. j \\ juijJKjilj; Калкаманулы Букар А й т у ш ы с ы. Омарулы Токж1пт. Ж инауш ы сы. j i j t & k Байгуттыулы Кусембек. Ол ж айлы мэл1меттерд| ьлгергдеп снпаттамалардан караныз. А н н о т а ц н я с ы . Бул колжазбада жыраудын б1рнеше ш ы гармалары кездестк Олар: ]. К а л м ак та колла калып болдыц жазым— 1-бетте. 2. А кы лдан ой кермеген адасады — 1—З-б. 3. К а р а су кайнатса да куйылмайды — 4-6. 4. Т ас тамырсыз болганда тау белдеус!з — 4—6-6. 5. Ж а к с ы катын жан азыгы — 6-6. б! Б ш к TayFa жарасар — 6-6. Т олраулар он 6ip буынды к а р а елец уйкасына, ал макал типтес елендер1 жетнсепз буынды жыр улпсше курылган. К о л т а н б а с ы . Жинаушыньш. К a F а з ы , с и я с ы , у р п i. ¥зы н жолды а к кагаздарта араб э р т м е н , кара карындаш пен жазылган. Ж а з ы л г а н ж ы л ы, ж е р i. KaFa3Fa 1950 жылгы 31 майда ту с1р 1’лген, кай жерде екеш белг1а‘з. OFK корына 1950 жылы тускен. Б е т т е л у г Европалык цифрмен беттелген. 135

Т е к с п н о р н а л а с т ы р ы л у ы . @лец жолдары ал- ташкы беттерде (1—5-6.) 6ip, ал сонгы бетш де (6-6.) ек! ка- тардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т 1 р 1 л у 1 . Жемдеуден еткен. П а п к а с ы 1457. блендер жинагы, 9-дэп., 1—6-6. Букар жыраудын шыгармалары OFK-нын 333, 334, 748, 849, 1132, 1170, 1389, 1060, 1170, 1611-папкаларында (жинаган- дар: М. Эуезов, М. Ермагамбетов, У. Байбекулы, Ж. Ерму- камбстов, Б. Кудайбергенов, Ж. Кепеев, Р . Жамапкулов, К,. Жаканулы, М. Кад1рбергенов, М. Ахметов, М. Осенов, Ж . Макалаев, М. Хак1мжанова, Б. Б абеков); ЭбИ-нын 629 папкасында (жннаFaндар: М. Жаданов, Ж . Мэдиев) кездесед1. Ш. 441 (OFK) 104 П. 5; Б. 5; Ж. 25 БУРАКАН 28X20; 26X12 А талуы. Буракан акыинын блен­ дер!. Буракан акын. K a3ipri Шытыс Казак- А вторы . стан облысы, Зайсан ауданында туып ескен. Туган жы- лы белпПз. Кайтыс болтан жылы— 1840. Руы — Найман. А й т у ш ы л а р ы. Кэр1баев Хамза, Б айм атов Н. Булар ту- Ж и н а у ш ы с ы . Рахметулы Дуйеен. Ш ырыс Казакстан облысы, Тарбагатай ауданы, Акжар селосынан. Рахметулы Дуйеен жииагам Буракан акыннын елецдерг. «Баласы туралы айтканы», «Жнендерше айтканы», «Балдызына айтканы», «Од1л терегс айтканы», «Курдасына айтканы», «Bip адамга айтканы», «Он 6ip Kicinin атын 6ip еленге енгызып айтканы», «Конакта отырганда айтканы», «Доланбайга айтканы», «Ба- лалары жайында айтканы». К о л т а ц б а с ы . Жинаушыньш. М в р i, 1-бетшде К аз ССР FA-сы OFK-ныц сопак Mepi бар. К a f а з ы, с н я с ы, о р п i. Ак K3F33Fa сиялы карындаш- пен араб орпшде жазылтан. Ж а з ы л г а н ж ы л ы , ж е pi. 1946 жылы, Шыгыс Ка­ закстан облысы, Тарбагатай ауданы. Б е т т е л у i. Европа цифрымен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . 0 л е ц жолдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. 136

i p i л у i. Ж ука ак кагазбен тыстал- FaH. П а п к а с ы 441 (OFK). Б у р акан акыннын елендер!, 1-дэп., жин: Р ахм етулы Дуйсен. Б у ракан акыннын OFK-ныц 441-папкасында (2-доп„ жин: С. А м анж олов), ЭвИ-нын 376-папкасында (6-дэп., жин: С. Ка­ симанов) елендер1 бар. 105 Ш. 461 (O FK ) П. 3; Б. 6; Ж . 18 35X 23; 30X18 Б1РЖ АН К ,О Ж А ГУЛ УЛ Ы Ат а л у ы. Кожарулулы Бг'ржан салдын вледдер!. А в т о р ы . Б|‘ржан сал Кожарулулы (1852—1895) Кекше- тау облысынын Енбекиплдер аудапындатуган, руы Аксары Ке- рен. Ы р ж ан атакты эннп, акын жэне композитор. Б1ржан ел аралап, ойын-сауык, эншыик енер|'мен коп айналыскан, сон- дыктан ж у р т оны Б1ржаи сал деп этап кеткен. Оньщ ap6ip еле- н1нде б е л г ш элеумегпк мэн, м аны з болып отырады. Э к с п е д и ц к я с ы. 1946 ж и л Т м жэне одебиет институты уйымдастырган Кекшетау — А кмола экспедициясы. Ж и и а у ш ы с ы . Ж акыпбаев Бозтай. Ол туралы мэл1мет i.’irepi де берйчдь Б |рж анны ц Жакыпбаев Б озтай жинаган шыгармаларынын TisiMi: «С алганым aFaiu уйге 1зботты пеш», «Б1ржаннын ауы- рып ж атк а н д а айтканы» (Айтушы: Тэнкебайулы Ракымжан), «Керей Дэу.мен бите айтканы». «Бурынтынын бш'пдей би бол- майды», «Бурынрыньщ жаксысы тамэм болды», «Би, иатша елец айта келд1м саган» (Айтушысы: Тэсплбекулы Ж асарул). К о л т а и б а с ы. Жинаушыныкь К а г а з ы, с и я с ы. э р п i. К алын сэры каразга кек сия- ыен араб эрп1нде жазылган. Ж а з ы л f а н ж ы л ы, ж е р i. 1946 жыл, каз1рг! Квкше- тау облысы. Степняк каласы. Б е т т е л у i. Европалык улг!мен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . влен жолдары эр бетке 6ip к атар д ан орналастырылран. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Колжазба жвндеуден еткен, Кызыл к атты кагазбен мукабаланран. П а п к а с ы 461 (OFK). Кожарулулы Б1ржан салдын елендерк 2-дэп., 1—З-б.

106 (OFK) П. 1; Б. 2; Ж. 9 20X17; 17X8 jbOW/ Б1ржан салдын кар- raflFan кезшде айтканы. А вторы. Jj uUy, Б1ржан Кожанулулы Ж и н а у ш ы с ы. ь~* » 1улЬ’ П леубайулы Хамит Кокшетау облысы, Айыртау ауданынан. А н и о т а ц и я с ы. Б1ржанды жынданды деп душпандары байлатып тастаганда TeMipTac, Алтын, Акык. дегем балалары- на карап: iCepi.iiKTiic аркасында кедейл1'п'мд! де б1лд1рмед1м, сендер/ii ешкЬшен де кем етпей ecipaiM, мше енд1 кушм каран болды. Бшепме арк,ан батып барады, шешйтдер!»—деп айт- Б а с к.ы с е з 1 (3 5 -6 .): ч1#/!} i С о н р ы c e a i (3 6 -6 .) : .<£ь К о л т а н б а с ы . ЖинаушыныкГ. К а г а з ы . с и я с ы , a p n i. Ш акпак сызыкты дэптерге жасыл сиямен, араб эршмен жазылтан. Ж а з ы л г а и ж ы л ы , ж е p i. 1960 жы лдар, Алматы. Б е т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр беткс 6ip катардан орналаскан. К а л п ы н а к е л т i р i л у i. Жендеуден еткен. А к а у ы . Дэптердщ кагазы саргайып, кенере бастаган. П а п п а с ы 1614 (OFK). Эдебиет ул п л ер к Жин. Т1леубай- улы Хамит. Б1ржан шыгармалары OFK-ныц 461 папкасында (Жина- гаидар: К. Качтарбаев. Е. Айткожин); Э©И-ныц 301 папка- сында (Жми. Ш. Алпысов) ксздееед!. 107 Ш. 1302 (OFK) П. 1—29; Б. 1-58; Ж. 20 21X16; 18ХП ДУЛАТ БАБАТАЙУЛЫ А т а л у ы. aj.xf'jjj Дулат жыраудын елеидерк А вторы . Дулат Бабатайулы (1802—1871) :38

Ka3ipri С емей облысыныц А якез ауданында туып ескен. Руы Каракерей Сыбан, онын iuiiHfle Ж араскул. Онын елекдер! ал- гаш «©снетнама» деген атпен 1880 жылы Казанда жарнялан- ган. Д у л а т тарихи эпикалык ж ы рлар туплзган вз заманыныц Ж н н а у ш ы с ы , «>-4' Шэк1р Эбенов. О л туралы 1лгер|‘де б ер 1л д 1. Акын, жинаушы Дулаттын елендерш сексен жастыц шамасындагы Бойдмдапыц айтуынан 1918— 1919 жьм- дары ж азы п алраи. Сол нускада Дулаттыц мынапдай елекдер1 бар: 1. «Эуел1 казак деген rapin журт». Сыр бойында журген кезш сарынып толгаганы. 2. «О, Б а р а к жас, Барак ж ас». Тентекп суйедщ, урлыкка жол 6epaiH елд|‘кт1 еЫрмедщ, — дейдк 3. «Тег1мд1 MCHiH сурасак, кал ы н найман руынан» деп ел ка.мыи жеген аксакалдыд iciH мадактайды. Бурынрыдай кен коныс, еркш кешкен жердш жогы на кайгыланады. 4. «К екесбайга» акын ел билеген устем тап екклдерш сы­ найды, мшейдк 5. «Е л аралаган ншанра айтканы». Мунда елд1 алдаумен мал жмясыц, жешне кеш ишаным деп пара алып, мал жн- ганды сы к ак етед1. 6. «А ктан деген жет1м балата айтканы». Bip кезде Сары- аркага келген казагын, енд1 шубырындылыкка ушырады, деп уайымдайды. 7. «Б аласы иа айтканы»- Дангойланбай шаруа жый, боска эурслеибе, екбсккс айланыс, кур сезгс ермс, — дсп акыл-ке- цсс берсдк К Ол т а к б а с ы. Жинаушынык1. М © p i. ( 1-бет). Сопакша мер бар, онда: «Институт языка и литературы, отд. рукописей инв. 2224, 1949 г.» — деген жазу Ка о р т Ак к эрпшде жазылран. Ж а з ы л F а н ж ы л ы , ж е р i. 1930 жыллары Семей об- лысы, А бай ауданында жазылран. Б е т т е л у £. Европа цифрымен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы. Колжазба парактыц eni жагына 6 ip катардан туа'ркчген. ........- p i л у i. Колжазба катты кагаз тыс- пен к*1тапша e rin тупте. п, nariKaFa салынран. П а п к а с ы 1302 (OFK). Дул жыраудык елендер!, 1-дэп.

Ш. 1302 (OFK) Б. 1-74; Ж . 26 23X15; 20ХЮ А т а л у ы. Дулаттыц елендер1 (74-6.). А вторы . Дулат Бабатайулы. Ж и н а у ш ы с ы . . j y » ; ' Халык акыны Шзк1р Эбенов. K e i o i p y i u i c i . Бэйдктдэулы Раббас. Семей облысы, Абай ауданы, Кундызды ауылынан. F. Бэйд1лдэулы Komipren автор ш ы гармалары ны н. Ti3iMi: «Атаны бала алдады», «Май, май дейсш, май дейсщ», «Кер- геннщ кез! тойтандан», «Акжайлау мен Сандыктас», «Ата- коныс Лркадан», «Еспенбет» дастаны, «Шаштаразы» атты мысал дастаны, «Антпасымды айткыздыц», «Сарышымшык», «Тауды емге жарасын», «¥ста соккан тем1рден», «Кара icapFa жем 1здеп» катарлы елендер| енген. К о л т а н б а с ы . Раббас Бэйдшдэулыныю. К a f а з ы . с и я с ы. о р п i. Кагаздын 6ip жагына араб оршмеи, кок снямен жазылган. Ж а з ы л г а н ж ы л ы , ж е р i. 1942 жылдары, каз1рг! Семей облысы, Абай ауданынын Кундызды ауылында жазып алыиган. Б е т т е л у ь Оцнан еолра карай европа цифрымен бет- Т е к с т i н о р к а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр бетке 6ip катардан ориаласкан. К а л п ы н а к е л т i р 1 л у i. Жендеуден еткен. А к а у ы. вшкен, сызылтан жерлер1 кездеседй Г1 а п к а с ы 1302. Дулат жыраудын елецдер1, 2-дэптер. 109 . 1302 (ОРК) П. 19-38; Ж . 27 23X15; 21X9 А талуы. - V v «Еспенбет» дастйн. А вторы , ; Дулат Бабатайулы. Ж инауш ы сы. -> Шэк1р Эбенов. К вш 1 р у mi с i. ,Л '-и-*• j - 'г.' Раббас БэйдЬтдэулы. А н н о т а ц и я с ь J. Халыктын адал улы Еспенбет батыр

туралы. Еспенбот api ер, api шешен, руы сыбан, онын шйнде Ж араскул. Нарашысы Уак К осай батыр. Ер К о сай Еспенбеттен «Батырлык кшлинд; к ипи келе ме, жаура т и п и келе ме?», — деп сурайды. Еспенбет туран елше баркысы келетшш айтады. К осай батыр елше кайтуына руксат бередк Тугаи e.'iine аттаиарда Косайдын батасын алады. 0 з елш е келген сон 6ip аста Еспенбеттщ Акбврте аты бэн- геде ж еке д ар а келедр Еспенбет алган бэйгет бес рулы елге тугел таратады . Кабанбай, Актанберд! кал м ак к а аттанады. Кол imimie Еспенбет те болады. Ол калмак, батырына, жаудын калыц колына кырридай тиедк Бул сорыстык улы жешсте шсшуап мацызы болтан. Жыр уяпсш де жазылкан. Б а с к ы с е з ! (19-6.): С о ц f ы с в з i (38-6.): I? !*И J- К о л т а ц б а с ы . Квнлруьшнш. К а р а з ы, с и я с ы, э р п i. Ак KaFa3Fa квк сиялы ка- ламмен а р аб эршнде жазылран. Ж а з ы л f а к ж ы л ы, ж е р i. 1942 жылдары, Абай ау- даны, Кундызды ауылы. Б е т т е л у i. Европалык цифрмен беттелген. Т е к с т 1 « о р н а л а с т ы р ы л у ы . блек жблдары ор бетке 6ip катардан орналаскан. К а л п ы и а к е л т i р i л у i. Жендеуден в т т туптелген. А к а у ы. бпнрщ ен, тузеплген жерлер! бар. П а п к а с ы 1302 (OFK). Д у лат жыраудьщ елендер1, 2- дэптер. 110 Ш. 594 (Э© И ) П. 1— 183; Ж. 26 29X18; 23X7 А т а л у ы . Дулаттыц шырармалары. А в т о р ы . Дулат Бабатайулы. Бул ж ин акта Дулат акыннын мыпа шырармалары бар: «Эсиетнама», «Bipiumi сез», «BeciHuii сез», «Сулейменге», «Еспенбет», «Шаштаразы», «Саршы.мшык», тары баскалар. К1тапшанын сонында ж ин акка мрген Дулат шыгармала- рынын Ti3iMi келп'р1лген. К а р а з ы, с и я с ы, о р п i. Kaaipri казак эршмен машин- KaFa басылран. Ж а з ы л г а н ж ы л ы , ж е р i. Алматыда 1950 жылдар машинка Fa басылран.

Б с т т е л у i. Европа цифрымен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . Эр бетке 6ip катар- дан орналаскан. К а л п ын а к е л т i р i л у 1. Кдтапша етш туптелген. А к а у ы. Жок. П а пк асы 594 (Э 0 И ). Бабагайулы Дулаттын шьгеарма- лары. I 111 Ш. 1302 (OFK) Б. 1—9; Ж. 22 28X15; 20X12 А т а л у ы . Dulat Babatajiilbubijsezj, Д у л ат Бабатайулы- А в т о р ы . Dulal ВаЬаЫйЬ» Дулат Бабатайулы. Ж и н а у ш ы с ы . BcrjkbolovEleusjr, Беракболов Елеус1з. Ол туралы мэлЫет жок. Е. Бержболов жинаган Дулат елекдерйпн Ti3iMi: 1. Дулаттын C03i. Mycanip мен KopinTi сыйлауды уарыздай- ДЫ. 2. Ей, мусылман, карындас. Жаксы мен жаманды салысты- ру непзшде жазылган. 3. Алакандай ай мен кун. Адамшылыкка, татулыкка ун- К о л т а ц б а с ы . Жинаушыныкк М е р i. Колжазбанын сонты бетше сопакша мер басыл- Fan. Онда. «Казак С С Р Гылым академиясы, Центральная научная библиотека» деген жазу бар. К, а г а з ы , с и я с ы , s p n i . Шадпак жолды кагазга ла- тын эршмен кара карындашпеи жазылган. Ж а з ы л т а и ж ы л ы, ж е p i. Июнь, 1941 жыл. Жер1 белгюз. Б е т т е л у i. Европа цифрымен беттелген. Т е к с l i И о р н а л а с т ы р ы л у ы . Эр 6ip бетке кара сез сиякты жазуы жш, тыгыз орналаскан. К а л п и н а к е л т i р i л у 1. Туптелш, а к кагазбен тыс- талган. А к а у ы. Кагазы саргайып тозган, кейб1'р жазулар эшкен. П а п к а с ы 1302 (O FK ). «Дулат Бабатайулынын елецде-

112 Ш. 1302 (OFK) Б. 1—2; Ж. 30 27X 16; 24ХЮ А т а л у ы. Дулат акыннын сезь А в т о р ы . Дулат Бабатайулы. Ж и и а у ш ы с ы . Сапаргали Бегалин (1895—1983). Семей облысынан. Казактын белгШ жазушысы. K e m i p y u i i c i . Мышанов Магжан. Гурьев облысы, Ма- хамбет ауданынан. 1927 жылы туран. 1959 жылы КазГУ-ды бтрген. А н н о т а ц и я с ы . Бул ел ец акын Телеу Кебд1Ковтыи ше- шес! К уанды к Сабырбай кызынын айтуынан таралып сактал- FaH пуска. Акыл-накыл, насихат болып келедк Адам басыпда болатын эр алуан мшезд! салыстырады. Б а с к ы с е з 1 (1-6.): Пайрамбардык улын айтар он 6ip деп... С о н р ы с е з i (2-6.): ...Астыкнан вткен сызбен тек. К о л т а ц б а с ы . ЖннаушыныкЕ М е р i. Терт бурышты м ерде (1-6.): «Институт литерату­ ры и искусства АН Каз ССР, отдел рукописи», — деп жазыл- i( a f а з ы, с и я с ы, э р п й Саррыш кагаздык exi жак бетше каз1рг1 казак эртм ен жазылран. Ж а з ы л р а и ж ы л ы , ж е р 1 . БелпЫз. Б е т т е л у Е Европа цифрымеи берЕлген. Т е к с т i к о р н а л а с т ы р ы л у ы . Шагын 6ip бет ка- раздыц ек1 жагына жазылран. К а л п ы н а к е л т i р i л у 4. Жендеуден еткен. А к а у ы. Кагазы тозрян. П а п к а с ы 1302 (O FK ). Д у лат жыраудыи елендерЕ 4- дэптер. 113 Ш. 475 (OFK) П. 3; Б. 3; Ж. 22 22X 9; 17X7 ЕРАЛЫУЛЫ СЕРАЛЫ ( 1-6.). U l f j > Дуния мунша i етт1д мен! А вторы . Сералы Ералыулы (1835— 1876). 143

Костанай облысы, бурынры Карабалык ауданынан. Бел- ruii акын. Ол Э. Фердаусидщ «ШаИнамесш» казак Twine алгаш аударушылардык 6ipi. Bipneiue акыидармен (Орын- бай, ¥лбике т. б.) айтыскан. «Айкап> журналынык редакторы М. Сералиншн экеск Ж и н а у ш ы с ы. Есенжолов Ергали (1888—1953). Торгай облысы, Жанкелдин ауданынан. Ол 1902 жылы аудандык. мектетт, 1907 жылы Костанайдары eKi кластык училищеш 6iTipe,ii. 1907—1951 жылдары ауылда мурал1Мболып (стейдЕ Е. Есенжолов сол кездерден бастап ка­ з а к ауыз эдебиеп улгЕнерш жинастырран. А н н о т а ц и я с ы . Замана туралы ш эры н mnFay. 0лецдж курылысы кара влек улгкхне курылран. Б а с к ы с в з .i (1 -б .): сб'лЗ! Ui у ;, С о цf ы с ез i (3-6.): iji ы ы . К о л т а н б а с : ы. ЖинаушыныкЕ M e p i. 3-бетте К аз ССР FA-сы OFK-мыц сопак Mepi бар. К а г а з ы , с и я с ы, a p n i . Bip жолды дэптерге кара сни­ мем, араб эршнде жазылран. Ж а з ы л р а н ж ы л ы , ж е р Е 1909 жылы жазылран. Б е т т е л у Е Европа цнфрымен беттелген. К а л п ы н а к е л т 1 р 1 л у 1 . Ак кагазбен тысталып, жеи- деуден еткен. П а п к а с ы 475 (O FK ). Ералыулы Ссралы акыпныц шы- рармалары. 1-дэптер. Сералы акыпныц OFK-ныц 1169, 475 папкаларыпда (жинарандар: Т. 1зт1леуов, М. Ержанулы, F. Себепов, Ф. Габитова) елендер1 бар. Н у с к а с ы. 2— 8-беттерде, осы © лецнщ Kefiinri кездеп кекпрм еы бар. 114 Ш. 144 (Э0И) П. 2; Б. 3; Ж. 34 29X20; 27X13 ЕРТ1ЛЕУ А т а л у ы. ЕртЕтеудщ елер алдымда айтканы. А в т о р ы . ЕртЕчеу XIX расырда езпр сурген. Ka3ipri Орал облысы, Жацакала ауданынан. Ж и н а у ш ы с ы. Нурмаханов Жанат. 0M ipi туралы мэл1- Д н н о т а ц и я с ы. Ертшеу 20 жасында курт ауруына ушырап. дертше ем таба алмай, Орынборра дейш барады. 144

Елше кайты п келе жатып бул аурудаи жазылмайтынын сез- ген акыннын артында панасыз калы п бара жаткам апасы мен жалтыз карындасын, курбы-курдастарын, елш-жерш кимай айтканы. © леи он ею буынды к а р а елец уйкасымен жазыл)- тан. 0 л е н ж олдары керкем. ©леннщ ей бойында киссалы к са- рыи басым. Б а с к ы с е з ! (1-6.): Жасим бар дэл 20-д;1, жылым мешш, С о ц р ы с е з ! (З-б.): Жаныма 6ipiH ара т урмадын ба? К о л т а н, б а с ы. Жнпаушынык!. К а г а з ы, с и я с ы, о р п 1. Тор кезд! паракка к ек сия- мен к азак э р т н д е жазылран. Ж а з ы л р а н ж ы лы , ж е p i. Жацакала ауданы, Орал облысы. И нститут корыпа 1957 ж ы лы тускен. Б е т т е л у 1 . Европалык цифрмен беттелген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . 0лен ж олдары эр бетке 6ip к атар д ан орналастырылран. К а л п ы н а к е л т 1 р ! л у ь Колжазбаньщ сырты ак ка- разбен ты сталып, жендеуден еткен. П а п к а с ы 144 (Э 0И ). К азак ты н кара елендерк 1-дэп- тер, 1—З-б. Ерилеудщ осы шырармасынын нускалары OFK-иыц 419- папкасында (Ж нн: М. Кусниев), Э©И-нын 144, 325, 364, 682 папкаларында (жинагандар: М. Бимарамбетов, М. Хамзин, Б. Козыбаков, F. Зарипов, М. Кусниев) кездесед!'. ш. 137 ( э е и ) 115 П. 1; Б. 7—8; Ж - 8 20,5X16,5; 18X5,5 ЖАНАК КАМБАРУЛЫ А т а л у ы. Ауыз эдебиет улг1лер1. А в т о р ы . Ж амак Камбаров (1780— 1850). Бурынры Се­ мей губерниясы, Каркаралы уез1нде туып ескен, руы Кара- кесек. XIX расырда eMip сурген Тубек, Орынбай, С арыбай акындармен айтыскан. Олары «Айтыстар» жинарында жария- ланды. Ж и н а у ш ы с ы . Хасснова Зейнеп. Улытау ауданы, Ж ез- казран облысынан. Каз1р Алматы каласында турады. А н н о т а ц и я с ы . 0з1н1н м ш ш журген шубар атын мак- тап айтканы. К о л т а н б а с ы. Жинаушыныкь 10—117 145

К а г а з ы , с и я с ы , o p n i . Bip сызыкты даптер к,агазына кек сиямен, араб эрпнрде жазылран. Ж а з ы л г а н ж и л ы , ж е р i. 1960 жы л, Улытау. Б е тт е л у i. Европа цифрымея беттелген. Т е к с т ! н о р н а л а с т ы р ы л у ы . © лек жолдары кара влек улп'Ымен толык жазылран. К, а л п ы и а к е л т 1 р 1 л у ) . Жвндеуден вткен. А к а у ы . Кагазы еск1рген. П а п к а с ы 137 (Э в И ). Ауыз эдебиет улплерк 4-дэптер, 1960 жыл. Н у с д а с ы . 362 (Э в И ). Ж апактык Шубары. Жинаран Дуйсеков Кали. Жанактык влек! жэнс олтуралы шыгармалар: 323 (ЭбИ)-папкада Айнатасов Тэужидщ «Акын Жанак хи- каяеы» атты Ж анак акын eMipi туралы дастан бар, — 4-дэп. 385 (Э0И). Найманнын акыны Жанактын Рубайдолла ханра айтканы. Жин. Башкурт А ССР Фэнлэр академиясы, 1-дэп., 35-6. 116 Ш- 1132 (OFK) Б. 2; Ж. 40 10X7; 9X5 Ж АНК1С1 А т а л у ы. ^jiu u jy u —,) Ассалау.маралайкум алдияр таксыр ханымыз (1-бет). А в т о р ы. Ж аикШ (1-бет). Ж и н а у ш ы с ы . География корэмынын Орынборлык бе- А н н о т а ц и я с ы , Сырдария бойындары казактар Кокан хандыгына караран кезде, Кокан хандырынын зекет, уш1р та- fh баска да алым-салыктары молайып, катты жэб1р тарткан- дыры жайында Найман 6ni ЖашбсМц К окан ханы алдында еленмен арыз-зарын айтканы. Жанккшпн бул елен! 1875 жы- лы «Записки Оренбургского императорского русского геогра­ фии. общества» журналыида басылган. Бул нуска содан квий- р1лгсн, жсп буынды такпак улпсшде курылран. Б а с к ы свз1 (1-6.): .1 К а г а з ы , с и я с ы , a p n i . Ак кагазга кек сиямен, араб эршнде жазылран. 146

Ж а з ы л р а н ж ы л ы, ж е р i, 1875, Орынбор. Б е т т е л у i. Европа цифрымеи неапр койылган. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . 0лек жолдары эр бетке 6ip катардан орналаскан. К, а л п ы н а к е л т 1 р 1 л у > . Жопдеуден етк1зшген. П а п к а с ы 1132. Ауыз эдебиет улплерк Ж аш асш щ еле- ю. 11-дэптер. 117 Ш. 1317 (O F K ) П. 2; Б. 4; Ж . 20 28X20; 23X15 ЖАНУЗАК АКЫН А т а л у ы. Замана (1-6.) А в т о р ы . Жанузак. Туып ескен жер1 каз|'рп Ш ырыс Казакстан облысы, Тарбагатай ауданы. 0 з тусында аты шык- кан акын болыпты. Ахметов Е р ж ан акыннык айтуынша Жан- узак акын Ж ум ы к Дэулетбай батырдын немсрес! екен. А й т у ш ы с ы . Нурмарамбет. Тарбагатай ауданынан. Ж и н а у ш ы с ы . Нурмагамбетов Канай. Ол да сол жер­ дей. Бул елецдерд1 Канай экесш щ айтуынан жазып алтан. А н н о т а ц и я с ы. Ж анузак акы н e3i ©Mip сурген заманы туралы толгайды . Сол замандары ел билеген болыстар мен билердш, старшиналар мен слубасылардыд халмкка icTeren озбырлыктарын, эдметазджтерш эшкерелейд). Кедейлер мен жарлы-жакыбайлардыд жардайы бурынгысынша иашар куйде калып б а р а жатканына налиды. Б а с к ы с е з ! (1-6.); Мен емес сез бйшейтш бекер издан. С о н р ы с е з ! (4-6.): Жалгызыцды саггагы жалтырат дсп, Катын билеп турады дуниел1ктн К о л т а н б а с ы . Жинаушыныкь M e p i . Bipium i бстшде К аз С С Р FA-сы OFK-ныц сопак Mepi мен Т1л ж эне эдебиет институтыныц тертбурышты Mepi бар. Ж а з ы л р а н ж ы л ы , ж е р к 1947 жылы, Т арбагатай ауданында. С ол жылы колжазба корына тускен. К а г а з ы, с и я с ы , э р п i. Ж олсы з ак каразра осы кунг! казак эргпнде жазылран. Сиясы кек. Б е т т е л у 1 . Европацифрымен берйген. T e K C T iK о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©лен жолдары эр бетке 6ip к а та р д а н орналаскан. 147

К а л п ы ыа к е л т i р i л у i. Ак кагазбен тысталып, кыз- гылт туей папкага салыннан. П а п к а с ы . № 1317 (OFK). Жанузак акын, XIX f. Ш. 324 (Э6И) 118 П. 2,5; Б. 5; Ж. 34 20X16; 16X13 А т а л у ы. ДСанузак акын- нын ел-журтын жоктай айткан жыры (61-6.). А вторы . Жанузак акын. А й т у ш ы с ы. ‘j'?-'* чу**»1Ахметов Ержан (1879—1967) Ш ырыс Казакстан облысы, Тарбагатай ауданынан. Ел акыны, жыршы. «Кабанбай», «Аркалык», «Берд1бай батыр> жэне т. б. кнссаларды жupларан. Шешсндш соэдер, кептегек ацыз-эдп- мелерд1 ел аузынан жинап институт корына тапсырган. Ж и н а у ш ы с ы . Канагатов Телмухамбет (1919—1981). Каз ССР FA. М. О. Эуезов атындагы Эдебиет жэне онер ин- ститутынык гылыми кызметкер1 болып 1’стеген (1960—1980 жылдар). А н н о т а ц к я с ы. Жаугершшк заманда нарашы журты Мурын ел1не ауып кеткен Жанузак акын кеп жылдан соц вз елм!е кайта оралады. Сондары ел-журтын сагынып айткан елещ\". Нуска бурын жарняланбаган, влек курылысы жет! буынды жыр улг1с1не курылган. Б а с к ы с 03i(62-6.): ‘ С о т ы с в з i (66-6.): J*?;/ К о л т а н f>а с ы. Белг1с13. К а г а з ы. с и я с ы , о p n i. Top к©зд1 дэптерге к«ж сиямен араб оршнде жазылган. Ж а з ы л ран ж ы л ы, ж е pi. 1964 жыл, Тарбататай ауданы. Б е т т е л у i. Европа цифрымен беттелгеи. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы . ©леи жолдары эр бетке еш катардан орналаскан. К а л п н н а к е л т i р 1л у i. Дэптердщ тысы жумсак кек- 1ш л кагазбен жел1мделш, жендеуден откен. П а п к а с ы 324 (Э 0 И ). Ержан Ахметовтыц материалда- ры, 7-дэптер.

Ш. 427 (OFK) 119 П . 12; Ж . 26 Ж А ЦАТА П У Л Ы 27X20,5; 22X11 К0КБАЙ А т а л у ы, Kekbai aqun , Кекбай акын. А в т о р ы . Жанатайулы Кекбай. Кекбай (1860—1925) бу- рынгы Семей губернасы, Мукыр болысы. Такыр деген жерде туып ескен. Кекбай жас кез1нен бастап-ак эн салып, елец ай- тып, ел баскар у iciHe араласып, шешендж сез де айткан Kepi- недь Семейде мсд1реседс окиды, ел1не келгенсш ез каражаты.чен мед!ресе салдырып, бала окытады. Ол мед1ресес1н Совет укЬ Mexi орнараннан Kefiin мектепке берген. Кекбай «Сабалак» атты улкен поэма шырарган. Ол Абы- лай хаинын eMiptee байланысты айтылган жыр (ол туралы тарнхн жырларра жазылган сипаттамада сез болады). Сол кездеп акындармен айтыска д а тускен (ол туралы айтыс- TapFa жазылган сипаттамада сез болады). XIX расырдын 80 жылдарында «Дала уалаяты» газетжде басылган елендерше Абай «Кекбай» деп кол койган да осы Кекбай. Кекбай Абайч мен 6ipre болып, онын айтуымен елендер шырарган. Сол елендерд! conFbi кездерде институтке жннап тапсырушылар Кенжебаев Касен, Берлин Есентай, Жексембаев Ермукан. Ж и н а у ш ы с ы . Кенжебаев Касен Шар ауданы, Семей облысынан. Осы жинаушынын коллекциясындары Кекбай акыннын елевдершщ Ti3iMi: 1. Кекбайдын ауыртанда айтканы (кыска елец)- 2. Ж аксы лы к соттын момын шаруаларды женЫз куйд1рш соттаганын сынараны. 3. М усажанра айтканы. 4. Торыз кек. Бул cohfh eKi елец сол замандагы ел адамдарыпыц кейб|р мшездерш сынап айтканы. Жинаушыныц машинкага басты- рып, ез колымен жендеген ж азбасы толык. К а г а з ы, с и я с ы , a p n i . Кексе каразына латын apni- мен машинкага басылган. Ж а з ы л р а н ж и л ы , ж е p i. 1939 жыл, Шар ауданы. Б е т т е л у ! . Европа цнфрымен берклген. Т е к с т i н о р н а л а с т ы р ы л у ы - влец жолдары 6ip ка- тардан м ашинкага басылган. К а л п ы н а к е л П р р л у к Жендеуден еткен. П а п к а с ы 427 (Э0И). 4-дэптер, Кекбай акын, жинараи Кенжебаев Касен.