Lịch sử 11 - Nâng cao

Ngµy 13 _ 5 _ 1968, cuéc ®µm ph¸n chÝnh thøc Hai bªn, gi÷a ®¹i diÖn ChÝnh phñ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ ®¹i diÖn ChÝnh phñ Hoa K× häp phiªn ®Çu tiªn ë Pari. Ngµy 1 _ 11 _ 1968, Tæng thèng MÜ Gi«nx¬n tuyªn bè ngõng nÐm bom b¾n ph¸ trªn toµn miÒn B¾c. Tõ ®©y, ®Êu tranh gi÷a ta vµ MÜ chñ yÕu xoay quanh vÊn ®Ò h×nh thøc, thµnh phÇn héi nghÞ vµ ® ®i ®Õn thèng nhÊt vÒ h×nh thøc Héi nghÞ Bèn bªn gi÷a ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ, MÆt trËn D©n téc gi¶i phãng miÒn Nam ViÖt Nam (sau ®ã lµ ChÝnh phñ C¸ch m¹ng l©m thêi Céng hoµ miÒn Nam ViÖt Nam), Hoa K× vµ ViÖt Nam Céng hoµ (chÝnh quyÒn Sµi Gßn). Héi nghÞ Bèn bªn vÒ ViÖt Nam chÝnh thøc häp phiªn ®Çu tiªn ngµy 25 _ 1 _ 1969 t¹i Pari. Tõ phiªn häp ®Çu tiªn ®Õn khi ®¹t ®ðîc gi¶i ph¸p hiÖp ®Þnh, Héi nghÞ Bèn bªn ë Pari tr¶i qua nhiÒu phiªn häp chung c«ng khai vµ nhiÒu cuéc tiÕp xóc riªng. LËp trðêng Bèn bªn, mµ thùc chÊt lµ Hai bªn ViÖt Nam vµ Hoa K×, rÊt kh¸c nhau, m©u thuÉn nhau, khiÕn cho cuéc ®Êu tranh diÔn ra gay g¾t trªn bµn thð¬ng lðîng. 2. HiÖp ®Þnh Pari n¨m 1973 vÒ chÊm døt chiÕn tranh, lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam Trong c¸c phiªn häp chung c«ng khai còng nhð trong c¸c cuéc tiÕp xóc riªng, phÝa ViÖt Nam tËp trung mòi nhän ®Êu tranh vµo hai vÊn ®Ò mÊu chèt nhÊt : ®ßi qu©n MÜ vµ qu©n ®ång minh rót hÕt khái miÒn Nam vµ ®ßi hä t«n träng c¸c quyÒn d©n téc c¬ b¶n cña nh©n d©n ViÖt Nam vµ quyÒn tù quyÕt cña nh©n d©n miÒn Nam ViÖt Nam. PhÝa MÜ cã quan ®iÓm ngðîc l¹i, nhÊt lµ vÊn ®Ò rót qu©n, ®ßi qu©n ®éi miÒn B¾c còng ph¶i rót khái miÒn Nam, vµ tõ chèi kÝ dù th¶o HiÖp ®Þnh do phÝa ViÖt Nam ®ða ra (10 _ 1972) ®Ó råi më cuéc tËp kÝch chiÕn lðîc ®ðêng kh«ng b»ng m¸y bay B52 vµo Hµ Néi, H¶i Phßng trong 12 ngµy ®ªm cuèi n¨m 1972 víi ý ®å buéc phÝa ViÖt Nam kÝ dù th¶o HiÖp ®Þnh do MÜ ®ða ra. Nhðng MÜ ® thÊt b¹i. Qu©n d©n ta ® ®Ëp tan cuéc tËp kÝch chiÕn lðîc ®ðêng kh«ng b»ng m¸y bay B52 cña MÜ, lµm nªn trËn \"§iÖn Biªn Phñ trªn kh«ng\", sau ®ã buéc MÜ ph¶i kÝ dù th¶o HiÖp ®Þnh Pari do ViÖt Nam ®ða ra trðíc ®ã. HiÖp ®Þnh vÒ chÊm døt chiÕn tranh, lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam ®ðîc kÝ t¾t ngµy 23 _ 1 _ 1973 gi÷a ®¹i diÖn hai chÝnh phñ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ Hoa K×, vµ kÝ chÝnh thøc ngµy 27 _ 1 _ 1973 gi÷a bèn Ngo¹i trðëng, ®¹i diÖn cho c¸c chÝnh phñ tham dù Héi nghÞ t¹i Pari. HiÖp ®Þnh Pari b¾t ®Çu cã hiÖu lùc tõ ngµy kÝ chÝnh thøc. 249

Néi dung HiÖp ®Þnh gåm nh÷ng ®iÒu kho¶n c¬ b¶n sau : _ Hoa K× vµ c¸c nðíc cam kÕt t«n träng ®éc lËp, chñ quyÒn, thèng nhÊt vµ toµn vÑn l nh thæ cña ViÖt Nam. _ Cuéc ngõng b¾n ë miÒn Nam ViÖt Nam ®ðîc thùc hiÖn vµo 24 giê ngµy 27 _ 1 _ 1973. Hoa K× cam kÕt chÊm døt mäi ho¹t ®éng qu©n sù chèng miÒn B¾c ViÖt Nam. _ Hoa K× rót hÕt qu©n ®éi cña m×nh vµ qu©n ®ång minh trong thêi h¹n 60 ngµy kÓ tõ khi kÝ hiÖp ®Þnh, huû bá c¸c c¨n cø qu©n sù MÜ, cam kÕt kh«ng tiÕp tôc dÝnh lÝu qu©n sù hoÆc can thiÖp vµo c«ng viÖc néi bé cña miÒn Nam ViÖt Nam. _ Nh©n d©n miÒn Nam ViÖt Nam tù quyÕt ®Þnh tð¬ng lai chÝnh trÞ th«ng qua tæng tuyÓn cö tù do, kh«ng cã sù can thiÖp cña nðíc ngoµi. _ Hai miÒn Nam _ B¾c ViÖt Nam sÏ thð¬ng lðîng vÒ viÖc thèng nhÊt ®Êt nðíc kh«ng cã sù can thiÖp cña nðíc ngoµi. _ Hai bªn tiÕn hµnh trao tr¶ tï binh vµ d©n thðêng bÞ b¾t. _ C¸c bªn c«ng nhËn thùc tÕ miÒn Nam ViÖt Nam cã hai chÝnh quyÒn, hai qu©n ®éi, hai vïng kiÓm so¸t vµ ba lùc lðîng chÝnh trÞ (lùc lðîng c¸ch m¹ng, lùc lðîng hoµ b×nh trung lËp vµ lùc lðîng chÝnh quyÒn Sµi Gßn). _ Hoa K× cam kÕt gãp phÇn vµo viÖc hµn g¾n vÕt thð¬ng chiÕn tranh ë ViÖt Nam vµ §«ng Dð¬ng, tiÕn tíi thiÕt lËp quan hÖ míi, b×nh ®¼ng vµ cïng cã lîi gi÷a hai nðíc. H×nh 86. LÔ kÝ chÝnh thøc HiÖp ®Þnh Pari (27 _ 1 _ 1973) 250

Ngµy 2 _ 3 _ 1973, Héi nghÞ quèc tÕ vÒ ViÖt Nam ®ðîc triÖu tËp t¹i Pari, gåm ®¹i biÓu c¸c nðíc Liªn X«, Trung Quèc, Anh, Ph¸p, bèn bªn tham gia kÝ HiÖp ®Þnh vµ bèn nðíc trong Uû ban gi¸m s¸t vµ kiÓm so¸t quèc tÕ (Ba Lan, Cana®a, Hunggari, In®«nªxia), víi sù cã mÆt cña Tæng thð kÝ Liªn hîp quèc. TÊt c¶ c¸c nðíc tham dù Héi nghÞ ®· kÝ vµo b¶n §Þnh ðíc c«ng nhËn vÒ mÆt ph¸p lÝ quèc tÕ HiÖp ®Þnh Pari vÒ ViÖt Nam vµ b¶o ®¶m cho HiÖp ®Þnh ®ðîc thi hµnh nghiªm chØnh. HiÖp ®Þnh Pari vÒ ViÖt Nam lµ th¾ng lîi cña sù kÕt hîp gi÷a ®Êu tranh qu©n sù, ®Êu tranh chÝnh trÞ vµ ®Êu tranh ngo¹i giao, lµ kÕt qu¶ cña cuéc ®Êu tranh kiªn cðêng, bÊt khuÊt cña qu©n d©n ta ë hai miÒn ®Êt nðíc, më ra bðíc ngoÆt míi cho cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc cña d©n téc. Víi HiÖp ®Þnh Pari, MÜ ph¶i c«ng nhËn c¸c quyÒn d©n téc c¬ b¶n cña nh©n d©n ta vµ rót hÕt qu©n vÒ nðíc. §ã lµ th¾ng lîi lÞch sö quan träng, t¹o ra thêi c¬ thuËn lîi ®Ó nh©n d©n ta tiÕn lªn gi¶i phãng hoµn toµn miÒn Nam. ? _ MÜ ® xuèng thang chiÕn tranh ®Ó ®Õn bµn ®µm ph¸n ë Pari nhð thÕ nµo ? _ Nªu hoµn c¶nh, néi dung, ý nghÜa cña HiÖp ®Þnh Pari n¨m 1973 vÒ chÊm døt chiÕn tranh, lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam. C©u hái Vµ BµI TËP 1. §Õ quèc MÜ ®· dïng nh÷ng thñ ®o¹n g× nh»m ph¸ vì liªn minh ®oµn kÕt chiÕn ®Êu ba d©n téc ViÖt Nam _ Lµo _ Campuchia ? KÕt qu¶ ra sao ? 2. LËp b¶ng so s¸nh nh÷ng ®iÓm gièng vµ kh¸c nhau gi÷a HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ vÒ §«ng Dð¬ng n¨m 1954 vµ HiÖp ®Þnh Pari vÒ ViÖt Nam n¨m 1973 : hoµn c¶nh kÝ kÕt, néi dung c¬ b¶n vµ ý nghÜa lÞch sö cña HiÖp ®Þnh. 251

kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ _ x héi ë miÒn b¾c, 28 gi¶i phãng hoµn toµn miÒn Nam (1973 _ 1975) Sau HiÖp ®Þnh Pari n¨m 1973 vÒ chÊm døt chiÕn tranh, lËp l¹i hoµ b×nh ë ViÖt Nam, MÜ rót hÕt qu©n vÒ nðíc. MiÒn B¾c kh¾c phôc hËu qu¶ chiÕn tranh, kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ _ x· héi, ra søc chi viÖn cho miÒn Nam ; miÒn Nam ®Êu tranh chèng ®Þch \"b×nh ®Þnh _ lÊn chiÕm\", t¹o thÕ vµ lùc tiÕn tíi cuéc Tæng tiÕn c«ng vµ næi dËy gi¶i phãng hoµn toµn miÒn Nam, giµnh toµn vÑn l·nh thæ Tæ quèc. I _ MiÒn B¾c kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ _ x· héi, ra søc chi viÖn cho miÒn nam HiÖp ®Þnh Pari n¨m 1973 vÒ ViÖt Nam ®ðîc kÝ kÕt, qu©n MÜ buéc ph¶i rót khái nðíc ta, lµm thay ®æi so s¸nh lùc lðîng ë miÒn Nam cã lîi cho c¸ch m¹ng. MiÒn B¾c trë l¹i hoµ b×nh, tiÕn hµnh kh¾c phôc hËu qu¶ chiÕn tranh, kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ _ x héi, ra søc chi viÖn cho tiÒn tuyÕn miÒn Nam. §Õn cuèi th¸ng 6 _ 1973, miÒn B¾c c¨n b¶n hoµn thµnh viÖc th¸o gì thuû l«i, bom m×n do MÜ th¶ trªn biÓn, trªn s«ng, b¶o ®¶m ®i l¹i b×nh thðêng. Sau hai n¨m (1973 _ 1974), vÒ c¬ b¶n miÒn B¾c kh«i phôc xong c¸c c¬ së kinh tÕ, c¸c hÖ thèng thuû n«ng, m¹ng lðíi giao th«ng, c¸c c«ng tr×nh v¨n ho¸, gi¸o dôc, y tÕ. Kinh tÕ cã bðíc ph¸t triÓn. §Õn cuèi n¨m 1974, s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp trªn mét sè mÆt quan träng ® ®¹t vµ vðît møc n¨m 1964 vµ n¨m 1971 _ hai n¨m ®¹t møc cao nhÊt trong 20 n¨m x©y dùng chñ nghÜa x héi ë miÒn B¾c. Tæng s¶n phÈm x· héi n¨m 1973 cao h¬n n¨m 1965, n¨m 1974 cao h¬n n¨m 1973 lµ 12,4 %. S¶n lðîng lóa n¨m 1973 lµ 5 triÖu tÊn ; ®Õn n¨m 1974, mÆc dï cã nh÷ng khã kh¨n do thiªn tai, miÒn B¾c còng ®¹t ®ðîc 4,8 triÖu tÊn. Gi¸ trÞ tæng s¶n lðîng c«ng nghiÖp vµ thñ c«ng nghiÖp n¨m 1974 t¨ng 15 % so víi n¨m 1973. Thùc hiÖn nghÜa vô hËu phð¬ng, trong hai n¨m 1973 _ 1974, miÒn B¾c ®ða vµo c¸c chiÕn trðêng miÒn Nam, Campuchia, Lµo gÇn 20 v¹n bé ®éi, hµng v¹n thanh niªn xung phong, c¸n bé chuyªn m«n, nh©n viªn kÜ thuËt. §ét xuÊt trong 2 th¸ng ®Çu n¨m 1975, miÒn B¾c gÊp rót ®ða vµo miÒn Nam 57 000 bé ®éi (trong tæng sè 108 000 bé ®éi cña kÕ ho¹ch ®éng viªn n¨m 1975). 252

VÒ vËt chÊt _ kÜ thuËt, miÒn B¾c ® cã nh÷ng nç lùc phi thðêng, ®¸p øng ®Çy ®ñ vµ kÞp thêi nhu cÇu to lín vµ cÊp b¸ch cña cuéc tæng tiÕn c«ng chiÕn lðîc ë miÒn Nam. Tõ ®Çu mïa kh« 1973 _ 1974 ®Õn ®Çu mïa kh« 1974 _ 1975, miÒn B¾c ®ða vµo chiÕn trðêng h¬n 26 v¹n tÊn vò khÝ, ®¹n dðîc, qu©n trang, qu©n dông, x¨ng dÇu, thuèc men, lð¬ng thùc, thùc phÈm (trong ®ã cã 4,6 v¹n tÊn vò khÝ ®¹n dðîc, 12,4 v¹n tÊn g¹o, 3,2 v¹n tÊn x¨ng dÇu). Chi viÖn cho miÒn Nam trong thêi k× nµy, ngoµi yªu cÇu phôc vô nhiÖm vô chiÕn ®Êu tiÕn tíi Tæng tiÕn c«ng vµ næi dËy Xu©n 1975, cßn ph¶i phôc vô nhiÖm vô x©y dùng vïng gi¶i phãng (trªn c¸c mÆt quèc phßng, kinh tÕ, giao th«ng vËn t¶i, v¨n ho¸, gi¸o dôc, y tÕ) vµ chuÈn bÞ cho nhiÖm vô tiÕp qu¶n vïng gi¶i phãng sau khi chiÕn tranh kÕt thóc. ? MiÒn B¾c ® thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô g× sau HiÖp ®Þnh Pari n¨m 1973 vÒ ViÖt Nam ? KÕt qu¶ vµ ý nghÜa. II _ MiÒn nam ®Êu tranh chèng ®Þch \"b×nh ®Þnh _ lÊn chiÕm\", t¹o thÕ vµ lùc, tiÕn tíi gi¶i phãng hoµn toµn Víi HiÖp ®Þnh Pari n¨m 1973, ta ® \"®¸nh cho MÜ cót\". Ngµy 29 _ 3 _ 1973, to¸n lÝnh MÜ cuèi cïng ® rót khái nðíc ta, song MÜ vÉn gi÷ l¹i h¬n 2 v¹n cè vÊn qu©n sù, lËp ra Bé chØ huy qu©n sù, tiÕp tôc viÖn trî qu©n sù, kinh tÕ cho chÝnh quyÒn Sµi Gßn. §ðîc cè vÊn MÜ chØ huy vµ nhËn viÖn trî cña MÜ, chÝnh quyÒn Sµi Gßn ngang nhiªn ph¸ ho¹i hiÖp ®Þnh Pari. Chóng huy ®éng gÇn nhð toµn bé lùc lðîng tiÕn hµnh chiÕn dÞch \"trµn ngËp l nh thæ\", liªn tiÕp më nh÷ng cuéc hµnh qu©n \"b×nh ®Þnh _ lÊn chiÕm\" vïng gi¶i phãng. §©y thùc chÊt lµ hµnh ®éng tiÕp tôc chiÕn lðîc \"ViÖt Nam ho¸ chiÕn tranh\" cña NÝchx¬n. VÒ phÝa ta, viÖc kÝ HiÖp ®Þnh Pari vÒ chÊm døt chiÕn tranh ë ViÖt Nam n¨m 1973 vµ viÖc qu©n ®éi x©m lðîc MÜ rót khái nðíc ta, ® t¹o nªn sù thay ®æi c¨n b¶n trong so s¸nh lùc lðîng gi÷a c¸ch m¹ng vµ ph¶n c¸ch m¹ng, cã lîi cho cuéc ®Êu tranh cña nh©n d©n ta ë miÒn Nam chèng ©m mðu vµ hµnh ®éng míi cña MÜ vµ chÝnh quyÒn Sµi Gßn. Trong cuéc ®Êu tranh chèng ®Þch \"b×nh ®Þnh _ lÊn chiÕm\", chèng ©m mðu \"trµn ngËp l nh thæ\" cña chóng, nh÷ng th¸ng ®Çu sau khi kÝ HiÖp ®Þnh, qu©n d©n ta ® ®¹t ®ðîc mét sè kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh. Nhðng do kh«ng ®¸nh gi¸ hÕt ©m mðu ph¸ ho¹i HiÖp ®Þnh cña ®Þch, do qu¸ nhÊn m¹nh ®Õn hoµ b×nh, hoµ hîp d©n téc... nªn trªn mét sè ®Þa bµn quan träng, ta bÞ mÊt ®Êt, mÊt d©n. 253

H×nh 87. Qu©n ®éi MÜ rót khái miÒn Nam ViÖt Nam N¾m b¾t t×nh h×nh trªn, th¸ng 7 _ 1973, Ban ChÊp hµnh Trung ð¬ng §¶ng häp Héi nghÞ lÇn thø 21. Trªn c¬ së nhËn ®Þnh kÎ thï vÉn lµ ®Õ quèc MÜ vµ tËp ®oµn NguyÔn V¨n ThiÖu _ kÎ ®ang ph¸ ho¹i hoµ b×nh, hoµ hîp d©n téc, ng¨n c¶n nh©n d©n ta ®i tíi ®éc lËp, tù do, thèng nhÊt Tæ quèc _ Héi nghÞ nªu râ nhiÖm vô c¬ b¶n cña c¸ch m¹ng miÒn Nam trong giai ®o¹n hiÖn t¹i lµ tiÕp tôc cuéc c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n. Héi nghÞ nhÊn m¹nh trong bÊt cø t×nh h×nh nµo còng ph¶i tiÕp tôc con ®ðêng c¸ch m¹ng b¹o lùc, ph¶i n¾m v÷ng chiÕn lðîc tiÕn c«ng, kiªn quyÕt ®Êu tranh trªn c¶ ba mÆt trËn : qu©n sù, chÝnh trÞ, ngo¹i giao. Thùc hiÖn NghÞ quyÕt Héi nghÞ Trung ð¬ng lÇn thø 21 cña §¶ng, tõ cuèi n¨m 1973, qu©n d©n ta ë miÒn Nam võa kiªn quyÕt ®¸nh tr¶ ®Þch, b¶o vÖ vïng gi¶i phãng, võa chñ ®éng më nh÷ng cuéc tiÕn c«ng ®Þch, më réng vïng gi¶i phãng. Cuèi n¨m 1974 ®Çu n¨m 1975, ta më ®ît ho¹t ®éng qu©n sù ë ®ång b»ng s«ng Cöu Long vµ §«ng Nam Bé. Qu©n ta ® giµnh th¾ng lîi vang déi trong chiÕn dÞch §ðêng 14 _ Phðíc Long (tõ ngµy 12 _ 12 _ 1974 ®Õn ngµy 6 _ 1 _ 1975), lo¹i khái vßng chiÕn ®Êu 3 000 ®Þch, gi¶i phãng §ðêng 14, thÞ x vµ toµn tØnh Phðíc Long víi 5 v¹n d©n. Sau chiÕn th¾ng nµy cña ta, chÝnh quyÒn Sµi Gßn ph¶n øng m¹nh vµ ®ða qu©n chiÕm l¹i, nhðng ® thÊt b¹i. Cßn MÜ chØ ph¶n øng yÕu ít, chñ yÕu dïng ¸p lùc ®e do¹ tõ xa. 254

Thùc tÕ th¾ng lîi cña ta ë Phðíc Long, ph¶n øng cña MÜ vµ chÝnh quyÒn Sµi Gßn sau ®ã cho thÊy râ vÒ sù lín m¹nh vµ kh¶ n¨ng th¾ng lín cña qu©n ta, sù suy yÕu vµ bÊt lùc cña qu©n ®éi Sµi Gßn ; vÒ kh¶ n¨ng can thiÖp trë l¹i b»ng qu©n sù rÊt h¹n chÕ cña MÜ. Phèi hîp víi ®Êu tranh qu©n sù, nh©n d©n ta ë miÒn Nam ®Èy m¹nh ®Êu tranh chÝnh trÞ, ngo¹i giao nh»m tè c¸o hµnh ®éng cña MÜ vµ chÝnh quyÒn Sµi Gßn vi ph¹m HiÖp ®Þnh, ph¸ ho¹i hoµ b×nh, hoµ hîp d©n téc ; nªu cao tÝnh chÊt chÝnh nghÜa cuéc chiÕn ®Êu cña nh©n d©n ta ; ®ßi lËt ®æ chÝnh quyÒn NguyÔn V¨n ThiÖu, thùc hiÖn c¸c quyÒn tù do, d©n chñ... T¹i c¸c vïng gi¶i phãng, ®ång thêi víi cuéc ®Êu tranh b¶o vÖ quª hð¬ng, nh©n d©n ta ra søc kh«i phôc vµ ®Èy m¹nh s¶n xuÊt, t¨ng nguån dù tr÷ chiÕn lðîc cho cuéc chiÕn ®Êu hoµn thµnh gi¶i phãng miÒn Nam. N¨m 1973, diÖn tÝch gieo trång ë c¸c vïng gi¶i phãng thuéc ®ång b»ng s«ng Cöu Long t¨ng 20% so víi n¨m 1972. Nhê s¶n xuÊt ph¸t triÓn, ®ãng gãp cña nh©n d©n cho c¸ch m¹ng ngµy cµng t¨ng. N¨m 1973, nh©n d©n Khu 9 (miÒn T©y Nam Bé) ®· ®ãng gãp 1,7 triÖu gi¹ lóa (b»ng 34 000 tÊn) vµ 6 th¸ng ®Çu n¨m 1974 ®· ®ãng gãp ®ðîc 2,4 triÖu gi¹ (b»ng 48 000 tÊn). C¸c ngµnh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp, thð¬ng nghiÖp, c¸c mÆt ho¹t ®éng v¨n ho¸, x héi, gi¸o dôc, y tÕ còng ®ðîc ®Èy m¹nh. ? _ Trong nh÷ng n¨m ®Çu sau HiÖp ®Þnh Pari vÒ ViÖt Nam n¨m 1973, cuéc ®Êu tranh cña nh©n d©n ta ë miÒn Nam chèng ©m mðu, hµnh ®éng míi cña MÜ vµ chÝnh quyÒn Sµi Gßn ® diÔn ra nhð thÕ nµo ? _ Nªu ý nghÜa cña chiÕn th¾ng Phðíc Long (6 _ 1 _ 1975). III _ gi¶i phãng hoµn toµn miÒn nam, giµnh toµn vÑn l·nh thæ tæ quèc 1. Chñ trð¬ng, kÕ ho¹ch gi¶i phãng miÒn Nam Cuèi n¨m 1974 _ ®Çu n¨m 1975, trong t×nh h×nh so s¸nh lùc lðîng ë miÒn Nam thay ®æi mau lÑ cã lîi cho c¸ch m¹ng, Bé ChÝnh trÞ Trung ð¬ng §¶ng ®Ò ra kÕ ho¹ch gi¶i phãng hoµn toµn miÒn Nam trong hai n¨m 1975 vµ 1976. Tuy nhiªn, Bé ChÝnh trÞ nhÊn m¹nh \"c¶ n¨m 1975 lµ thêi c¬\" vµ chØ râ \"nÕu thêi c¬ ®Õn vµo ®Çu hoÆc cuèi n¨m 1975 th× lËp tøc gi¶i phãng miÒn Nam trong n¨m 1975\". Bé ChÝnh trÞ còng nhÊn m¹nh sù cÇn thiÕt tranh thñ thêi c¬ ®¸nh th¾ng nhanh ®Ó ®ì thiÖt h¹i vÒ ngðêi vµ cña cho nh©n d©n, gi÷ g×n tèt c¬ së kinh tÕ, c«ng tr×nh v¨n ho¸... gi¶m bít sù tµn ph¸ cña chiÕn tranh. 255

H×nh 88. Bé ChÝnh trÞ häp Héi nghÞ më réng, quyÕt ®Þnh kÕ ho¹ch gi¶i phãng miÒn Nam 2. Cuéc Tæng tiÕn c«ng vµ næi dËy Xu©n 1975 Cuéc Tæng tiÕn c«ng vµ næi dËy Xu©n 1975 ® diÔn ra trong gÇn 2 th¸ng (tõ ngµy 4 _ 3 ®Õn ngµy 2 _ 5) qua 3 chiÕn dÞch lín : T©y Nguyªn, HuÕ _ §µ N½ng vµ chiÕn dÞch Hå ChÝ Minh. a) ChiÕn dÞch T©y Nguyªn (tõ ngµy 4 _ 3 ®Õn ngµy 24 _ 3) T©y Nguyªn lµ ®Þa bµn chiÕn lðîc hÕt søc quan träng, c¶ ta vµ ®Þch ®Òu cè n¾m gi÷. Nhðng do nhËn ®Þnh sai hðíng tiÕn c«ng cña qu©n ta, ®Þch chèt gi÷ ë ®©y mét lùc lðîng máng, bè phßng cã nhiÒu s¬ hë. C¨n cø vµo ®ã, Bé ChÝnh trÞ Trung ð¬ng §¶ng ta quyÕt ®Þnh chän T©y Nguyªn lµm hðíng tiÕn c«ng chñ yÕu trong n¨m 1975. Thùc hiÖn kÕ ho¹ch, ta tËp trung chñ lùc m¹nh víi vò khÝ kÜ thuËt hiÖn ®¹i, më chiÕn dÞch quy m« lín ë T©y Nguyªn. TrËn then chèt më mµn ë Bu«n Ma Thuét ngµy 10 _ 3 _ 1975 ® giµnh th¾ng lîi (trðíc ®ã, ngµy 4 _ 3, qu©n ta ®¸nh nghi binh ë Pl©yku vµ Kon Tum nh»m thu hót qu©n ®Þch vµo hðíng ®ã). Ngµy 12 _ 3 _ 1975, ®Þch ph¶n c«ng chiÕm l¹i Bu«n Ma Thuét nhðng kh«ng thµnh. Sau hai ®ßn ®au ë Bu«n Ma Thuét (vµo c¸c ngµy 10 vµ 12 _ 3), hÖ thèng phßng thñ cña ®Þch ë T©y Nguyªn rung chuyÓn, qu©n ®Þch mÊt tinh thÇn, hµng ngò rèi lo¹n. Ngµy 14 _ 3 _ 1975, NguyÔn V¨n ThiÖu ra lÖnh rót toµn bé qu©n khái T©y Nguyªn vÒ gi÷ vïng duyªn h¶i miÒn Trung. Trªn ®ðêng rót ch¹y, chóng bÞ qu©n ta truy kÝch tiªu diÖt. §Õn ngµy 24 _ 3 _ 1975, T©y Nguyªn réng lín víi 60 v¹n d©n hoµn toµn ®ðîc gi¶i phãng. 256

H×nh 89. Lðîc ®å diÔn biÕn cuéc Tæng tiÕn c«ng vµ næi dËy Xu©n 1975 257

ChiÕn dÞch T©y Nguyªn th¾ng lîi ® chuyÓn cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc sang giai ®o¹n cuèi : Tõ tiÕn c«ng chiÕn lðîc ë T©y Nguyªn ph¸t triÓn thµnh Tæng tiÕn c«ng chiÕn lðîc trªn toµn chiÕn trðêng miÒn Nam. b) ChiÕn dÞch HuÕ _ §µ N½ng (tõ ngµy 21 _ 3 ®Õn ngµy 29 _ 3) NhËn thÊy thêi c¬ chiÕn lðîc ®Õn nhanh vµ hÕt søc thuËn lîi, ngay khi chiÕn dÞch T©y Nguyªn ®ang tiÕp diÔn, Bé ChÝnh trÞ cã quyÕt ®Þnh kÞp thêi kÕ ho¹ch gi¶i phãng Sµi Gßn vµ toµn miÒn Nam, trðíc tiªn lµ tiÕn hµnh chiÕn dÞch gi¶i phãng HuÕ _ §µ N½ng. Ph¸t hiÖn ®Þch co côm ë HuÕ, ngµy 21 _ 3, qu©n ta ®¸nh th¼ng vµo c¨n cø ®Þch, chÆn c¸c ®ðêng rót ch¹y cña chóng, h×nh thµnh thÕ bao v©y trong thµnh phè. §óng 10 giê 30 ngµy 25 _ 3, qu©n ta tiÕn vµo cè ®« HuÕ, ®Õn h«m sau (26 _ 3) th× gi¶i phãng thµnh phè vµ toµn tØnh Thõa Thiªn. H×nh 90. Qu©n ta tiÕn vµo cè ®« HuÕ §µ N½ng, thµnh phè lín thø hai ë miÒn Nam, c¨n cø qu©n sù liªn hîp lín nhÊt cña MÜ vµ qu©n ®éi Sµi Gßn, r¬i vµo thÕ c« lËp. H¬n 10 v¹n ®Þch bÞ dån ø vÒ ®©y trë nªn hçn lo¹n, mÊt hÕt kh¶ n¨ng chiÕn ®Êu. S¸ng ngµy 29 _ 3, qu©n ta tõ ba phÝa b¾c, t©y, nam tiÕn th¼ng vµo thµnh phè, ®Õn 3 giê chiÒu th× gi¶i phãng toµn bé §µ N½ng. Cïng thêi gian gi¶i phãng HuÕ, qu©n ta tiÕn vµo gi¶i phãng thÞ x· Tam K×, Qu¶ng Ng·i, Chu Lai... t¹o thªm mét hðíng uy hiÕp §µ N½ng tõ phÝa nam. 258

Tõ cuèi th¸ng 3 ®Õn th¸ng 4, nh©n d©n c¸c tØnh cßn l¹i ë ven biÓn miÒn Trung, Nam T©y Nguyªn vµ mét sè tØnh Nam Bé, cã sù hç trî cña lùc lðîng vò trang ®Þa phð¬ng vµ qu©n chñ lùc, ® næi dËy ®¸nh ®Þch giµnh quyÒn lµm chñ. C¸c ®¶o biÓn miÒn Trung còng lÇn lðît ®ðîc gi¶i phãng. c) ChiÕn dÞch Hå ChÝ Minh (tõ ngµy 26 _ 4 ®Õn ngµy 30 _ 4) Sau th¾ng lîi chiÕn dÞch T©y Nguyªn vµ chiÕn dÞch HuÕ _ §µ N½ng, Bé ChÝnh trÞ Trung ð¬ng §¶ng nhËn ®Þnh \"Thêi c¬ chiÕn lðîc ® ®Õn, ta cã ®iÒu kiÖn hoµn thµnh sím quyÕt t©m gi¶i phãng miÒn Nam\" ; tõ ®ã ®i ®Õn quyÕt ®Þnh \"Ph¶i tËp trung nhanh nhÊt lùc lðîng, binh khÝ kÜ thuËt vµ vËt chÊt gi¶i phãng miÒn Nam trðíc mïa mða (trðíc th¸ng 5 _ 1975)\". Ngµy 14 _ 4 _ 1975, Bé ChÝnh trÞ quyÕt ®Þnh chiÕn dÞch gi¶i phãng Sµi Gßn _ Gia §Þnh mang tªn chiÕn dÞch Hå ChÝ Minh. Trðíc khi b¾t ®Çu chiÕn dÞch gi¶i phãng Sµi Gßn, qu©n ta tiÕn c«ng xu©n léc vµ Phan Rang _ nh÷ng c¨n cø phßng thñ träng yÕu cña ®Þch b¶o vÖ Sµi Gßn tõ phÝa ®«ng. Trðíc viÖc tuyÕn phßng thñ bÞ chäc thñng (Phan Rang ngµy 16 _ 4, Xu©n Léc ngµy 21 _ 4) vµ Phn«m Pªnh (thñ ®« Campuchia) gi¶i phãng (17 _ 4), néi bé MÜ vµ chÝnh quyÒn Sµi Gßn cµng thªm ho¶ng lo¹n. Ngµy 18 _ 4, Tæng thèng MÜ ra lÖnh di t¶n hÕt ngðêi MÜ khái Sµi Gßn. Ngµy 21 _ 4, NguyÔn V¨n ThiÖu tuyªn bè tõ chøc Tæng thèng. 17 giê ngµy 26 _ 4, qu©n ta ®ðîc lÖnh næ sóng më ®Çu chiÕn dÞch, 5 c¸nh qu©n vðît qua tuyÕn phßng thñ vßng ngoµi cña ®Þch tiÕn vµo trung t©m Sµi Gßn, ®¸nh chiÕm c¸c c¬ quan ®Çu n o cña chóng. 10 giê 45 phót ngµy 30 _ 4, xe t¨ng vµ bé binh cña ta tiÕn vµo Dinh §éc LËp, b¾t toµn bé néi c¸c Sµi Gßn, Dð¬ng V¨n Minh (võa lªn gi÷ chøc Tæng thèng ChÝnh phñ Sµi Gßn ngµy 28 _ 4) ® ph¶i tuyªn bè ®Çu hµng kh«ng ®iÒu kiÖn. §Õn 11 giê 30 phót cïng ngµy, l¸ cê c¸ch m¹ng tung bay trªn nãc Dinh §éc LËp, b¸o hiÖu sù toµn th¾ng cña chiÕn dÞch Hå ChÝ Minh lÞch sö. Sau gi¶i phãng Sµi Gßn, lùc lðîng vò trang vµ nh©n d©n c¸c tØnh cßn l¹i thõa th¾ng nhÊt tÒ ®øng lªn tiÕn c«ng vµ næi dËy, theo phð¬ng thøc \"x· gi¶i phãng x·, huyÖn gi¶i phãng huyÖn, tØnh gi¶i phãng tØnh\". §Õn ngµy 2 _ 5, Ch©u §èc, tØnh cuèi cïng ë miÒn Nam, ®ðîc gi¶i phãng. 259

H×nh 91. Xe t¨ng qu©n ta tiÕn vµo Dinh §éc LËp (30 _ 4 _ 1975) ? _ §¶ng ta ® c¨n cø vµo ®iÒu kiÖn thêi c¬ nhð thÕ nµo ®Ó ®Ò ra kÕ ho¹ch gi¶i phãng hoµn toµn miÒn Nam ? Néi dung kÕ ho¹ch ®ã lµ g× ? _ Tr×nh bµy tãm t¾t diÔn biÕn cuéc Tæng tiÕn c«ng vµ næi dËy Xu©n 1975. IV _ nguyªn nh©n th¾ng lîi, ý nghÜa lÞch sö cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc (1954 _ 1975) 1. Nguyªn nh©n th¾ng lîi Cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc th¾ng lîi nhê sù l nh ®¹o s¸ng suèt cña §¶ng, ®øng ®Çu lµ Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, víi ®ðêng lèi chÝnh trÞ, qu©n sù ®éc lËp, tù chñ, ®óng ®¾n, s¸ng t¹o, ®ðêng lèi tiÕn hµnh ®ång thêi c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c vµ c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n ë miÒn Nam, phð¬ng ph¸p ®Êu tranh linh ho¹t, kÕt hîp ®Êu tranh qu©n sù _ chÝnh trÞ _ ngo¹i giao. Nh©n d©n ta ë hai miÒn giµu lßng yªu nðíc, ®oµn kÕt nhÊt trÝ, lao ®éng cÇn cï, chiÕn ®Êu dòng c¶m v× sù nghiÖp gi¶i phãng miÒn Nam, x©y dùng vµ b¶o vÖ miÒn B¾c, thèng nhÊt nðíc nhµ. HËu phð¬ng miÒn B¾c kh«ng ngõng lín m¹nh, ®¸p øng kÞp thêi c¸c yªu cÇu cña cuéc chiÕn ®Êu ë hai miÒn. Cuéc kh¸ng chiÕn th¾ng lîi cßn nhê sù phèi hîp chiÕn ®Êu, ®oµn kÕt gióp ®ì nhau trong qu¸ tr×nh ®Êu tranh chèng kÎ thï chung cña ba d©n téc ë §«ng Dð¬ng ; 260

sù ®ång t×nh, ñng hé vµ gióp ®ì to lín cña c¸c lùc lðîng c¸ch m¹ng, hoµ b×nh, d©n chñ trªn thÕ giíi, nhÊt lµ cña Liªn X«, Trung Quèc vµ c¸c nðíc x héi chñ nghÜa kh¸c ; phong trµo nh©n d©n MÜ vµ nh©n d©n thÕ giíi ph¶n ®èi cuéc chiÕn tranh x©m lðîc ViÖt Nam cña ®Õ quèc MÜ. 2. ý nghÜa lÞch sö Cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc th¾ng lîi ® kÕt thóc 21 n¨m chiÕn ®Êu chèng MÜ vµ 30 n¨m chiÕn tranh gi¶i phãng d©n téc, b¶o vÖ Tæ quèc tõ sau C¸ch m¹ng th¸ng T¸m 1945 ; chÊm døt ¸ch thèng trÞ cña chñ nghÜa thùc d©n, ®Õ quèc. Trªn c¬ së ®ã, hoµn thµnh cuéc c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n trong c¶ nðíc, thèng nhÊt ®Êt nðíc. Th¾ng lîi cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc më ra kØ nguyªn míi cña lÞch sö d©n téc _ kØ nguyªn ®Êt nðíc ®éc lËp, thèng nhÊt, ®i lªn chñ nghÜa x héi. Th¾ng lîi cña nh©n d©n ta, thÊt b¹i cña ®Õ quèc MÜ ® t¸c ®éng m¹nh ®Õn t×nh h×nh nðíc MÜ vµ thÕ giíi, lµ nguån cæ vò to lín ®èi víi phong trµo c¸ch m¹ng thÕ giíi, nhÊt lµ ®èi víi phong trµo gi¶i phãng d©n téc. H×nh 92. Dinh §éc LËp trong ngµy Sµi Gßn gi¶i phãng Th¾ng lîi ®ã \"M i m i ®ðîc ghi vµo lÞch sö d©n téc ta nhð mét trong nh÷ng trang chãi läi nhÊt, mét biÓu tðîng s¸ng ngêi vÒ sù toµn th¾ng cña chñ nghÜa anh hïng c¸ch m¹ng vµ trÝ tuÖ con ngðêi vµ ®i vµo lÞch sö thÕ giíi nhð mét 261

chiÕn c«ng vÜ ®¹i cña thÕ kØ XX, mét sù kiÖn cã tÇm quan träng quèc tÕ to lín vµ cã tÝnh thêi ®¹i s©u s¾c\"(1). ? Tr×nh bµy nguyªn nh©n th¾ng lîi vµ ý nghÜa lÞch sö cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc (1954 _ 1975). C©u hái Vµ BµI TËP 1. LËp b¶ng hÖ thèng nh÷ng th¾ng lîi cã ý nghÜa chiÕn lðîc cña qu©n d©n ta ë hai miÒn Nam _ B¾c trªn c¸c mÆt trËn qu©n sù, chÝnh trÞ, ngo¹i giao trong kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc (1954 _ 1975). 2. Nh÷ng thµnh tùu chñ yÕu cña miÒn B¾c trong s¶n xuÊt, chiÕn ®Êu chèng chiÕn tranh ph¸ ho¹i cña MÜ vµ trong viÖc thùc hiÖn nghÜa vô hËu phð¬ng kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc (1954 _ 1975) ®ðîc thÓ hiÖn nhð thÕ nµo ? PhÇn ®äc thªm 1. Cuéc chiÕn tranh x©m lðîc cña MÜ ë ViÖt Nam (1954 _ 1975) Tr¶i qua hai mð¬i mèt n¨m chiÕn ®Êu, nh©n d©n ta ®· ®¸nh th¾ng cuéc chiÕn tranh x©m lðîc thùc d©n míi quy m« lín nhÊt, dµi ngµy nhÊt, ¸c liÖt vµ d· man nhÊt tõ sau ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai. Víi cuång väng nghiÒn n¸t lùc lðîng c¸ch m¹ng ë miÒn Nam vµ \"®Èy lïi miÒn B¾c trë l¹i thêi k× ®å ®¸\", ®Õ quèc MÜ ®· tung vµo nðíc ta mét ®éi qu©n viÔn chinh h¬n 60 v¹n tªn gåm qu©n MÜ vµ qu©n cña n¨m nðíc chð hÇu cña MÜ lµm nßng cèt cho h¬n mét triÖu qu©n nguþ ; riªng vÒ qu©n ®éi MÜ, chóng ®· huy ®éng lóc cao nhÊt tíi 68% bé binh, 60% lÝnh thuû ®¸nh bé, 32% lùc lðîng kh«ng qu©n chiÕn thuËt, 50% lùc lðîng kh«ng qu©n chiÕn lðîc. NÕu tÝnh c¶ sè qu©n ®ãng ë nðíc ngoµi tham chiÕn ë ViÖt Nam th× chóng ®· sö dông h¬n 80 v¹n qu©n MÜ, vµ trong c¶ cuéc chiÕn tranh, chóng ®· ®éng viªn tíi 6 triÖu lðît binh sÜ MÜ, nÐm xuèng ®Êt nðíc ta 7 triÖu 850 ngh×n tÊn bom vµ tiªu tèn 352 tØ ®«la. Ngoµi ra, chóng cßn dïng nh÷ng ph¸t minh khoa häc, kÜ thuËt míi nhÊt ®Ó g©y v« vµn téi ¸c huû diÖt ®èi víi nh©n d©n ta. Ngµy nay, nh×n l¹i tÝnh chÊt vµ quy m« cña cuéc chiÕn tranh, thÊy hÕt nh÷ng lùc lðîng mµ kÎ ®Þch ®· tung ra, nh÷ng ý ®å mµ chóng ®· thó nhËn, nhí l¹i nh÷ng t×nh huèng cùc k× phøc t¹p vµ Ðo le mµ con thuyÒn c¸ch m¹ng ®· vðît qua, chóng ta cµng thÊy vÜ ®¹i biÕt bao tÇm vãc vµ ý nghÜa cña cuéc chiÕn ®Êu chèng MÜ, cøu nðíc cña d©n téc ta ! (§¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, B¸o c¸o ChÝnh trÞ cña Ban ChÊp hµnh Trung ð¬ng §¶ng t¹i §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IV. NXB Sù thËt, H., 1977. tr 20 _ 21). (1) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, B¸o c¸o chÝnh trÞ cña Ban ChÊp hµnh Trung ð¬ng §¶ng t¹i §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IV, NXB Sù thËt, H., 1977, tr. 5 _ 6. 262

2. Th¾ng lîi cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc (1954 _ 1975) Cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ lµ cuéc kh¸ng chiÕn toµn d©n, toµn diÖn vµ l©u dµi. §i ®«i víi viÖc tæ chøc lùc lðîng chiÕn ®Êu trong c¶ nðíc, §¶ng hÕt søc coi träng viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn lùc lðîng c¸ch m¹ng ë miÒn Nam. §ã lµ c¸c ®¶ng bé miÒn Nam ®ðîc cñng cè, t«i luyÖn thµnh nh÷ng bé tham mðu dµy d¹n trªn tiÒn tuyÕn lín ; lµ khèi liªn minh c«ng n«ng mµ §¶ng ta ®· dµy c«ng x©y ®¾p trong c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ ; lµ ®éi qu©n chÝnh trÞ quÇn chóng vµ lùc lðîng vò trang nh©n d©n, hai lùc lðîng chiÕn ®Êu c¬ b¶n trong chiÕn tranh c¸ch m¹ng ; lµ MÆt trËn d©n téc gi¶i phãng miÒn Nam ViÖt Nam do §¶ng ta l·nh ®¹o, mÆt trËn yªu nðíc bao gåm c¸c ®oµn thÓ cña c«ng nh©n, n«ng d©n, thanh niªn, phô n÷, häc sinh, trÝ thøc, c¸c tæ chøc t«n gi¸o vµ ®¹i biÓu c¸c d©n téc ; lµ ChÝnh phñ c¸ch m¹ng l©m thêi Céng hoµ miÒn Nam ViÖt Nam, ®· cïng víi MÆt trËn d©n téc gi¶i phãng ®éng viªn vµ tËp hîp ®«ng ®¶o c¸c tÇng líp nh©n d©n miÒn Nam kh¸ng chiÕn cøu nðíc vµ tranh thñ ngµy cµng réng r·i sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña nh©n d©n vµ chÝnh phñ nhiÒu nðíc trªn thÕ giíi. Th¾ng lîi cña kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc lµ th¾ng lîi cña c¶ hai chiÕn lðîc c¸ch m¹ng ®ðîc tiÕn hµnh ®ång thêi vµ kÕt hîp chÆt chÏ víi nhau : c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n ë miÒn Nam vµ c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c, trong ®ã, nhð NghÞ quyÕt §¹i héi lÇn thø III cña §¶ng ®· chØ râ vµ ngµy nay ®ðîc toµn bé thùc tiÔn chøng minh, c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n ë miÒn Nam cã t¸c dông quyÕt ®Þnh trùc tiÕp ®èi víi viÖc ®¸nh ®æ ¸ch thèng trÞ cña ®Õ quèc MÜ vµ tay sai, cßn c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa trªn miÒn B¾c cã nhiÖm vô quyÕt ®Þnh nhÊt ®èi víi sù ph¸t triÓn cña toµn bé c¸ch m¹ng nðíc ta, ®èi víi sù nghiÖp thèng nhÊt nðíc nhµ. ThËt vËy, kh«ng thÓ nµo cã th¾ng lîi cña sù nghiÖp kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc nÕu kh«ng cã miÒn B¾c x· héi chñ nghÜa, suèt mðêi s¸u n¨m qua, lu«n lu«n cïng mét lóc ph¶i lµm hai nhiÖm vô chiÕn lðîc. §Æc biÖt tõ n¨m 1965, khi Héi nghÞ lÇn thø 11 Ban ChÊp hµnh Trung ð¬ng §¶ng kh¼ng ®Þnh chèng MÜ, cøu nðíc lµ nhiÖm vô hµng ®Çu cña toµn §¶ng, toµn d©n, toµn qu©n, th× miÒn B¾c ®· dèc vµo chiÕn tranh cøu nðíc vµ gi÷ nðíc toµn bé søc m¹nh cña chÕ ®é x· héi chñ nghÜa vµ ®· lµm trßn mét c¸ch xuÊt s¾c nghÜa vô c¨n cø ®Þa c¸ch m¹ng cña c¶ nðíc, xøng ®¸ng lµ ph¸o ®µi v« ®Þch cña chñ nghÜa x· héi. (§¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, B¸o c¸o ChÝnh trÞ cña Ban ChÊp hµnh Trung ð¬ng §¶ng t¹i §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IV, S®d, tr. 24 _ 25 vµ tr. 28 _ 29). 263

VChð¬ng ViÖt Nam tõ n¨m 1975 ®Õn n¨m 2000 ViÖt Nam trong n¨m ®Çu 29 sau ®¹i th¾ng mïa xu©n 1975 Sau §¹i th¾ng mïa Xu©n 1975, nhiÖm vô cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam trong n¨m ®Çu lµ kh¾c phôc hËu qu¶ chiÕn tranh, kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ _ x· héi ë hai miÒn, hoµn thµnh thèng nhÊt ®Êt nðíc vÒ mÆt Nhµ nðíc. I _ T×nh h×nh hai miÒn B¾c _ Nam sau §¹i th¾ng mïa Xu©n 1975 Tr¶i qua h¬n 20 n¨m (1954 _ 1975) tiÕn hµnh c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa, miÒn B¾c ®¹t ®ðîc nh÷ng thµnh tùu to lín vµ toµn diÖn, ® x©y dùng ®ðîc nh÷ng c¬ së vËt chÊt _ kÜ thuËt ban ®Çu cña chñ nghÜa x héi. Nhðng cuéc chiÕn tranh ph¸ ho¹i b»ng kh«ng qu©n vµ h¶i qu©n cña MÜ ® tµn ph¸ nÆng nÒ, g©y hËu qu¶ l©u dµi ®èi víi miÒn B¾c. \"ChiÕn tranh ph¸ ho¹i cña MÜ ®· ph¸ huû hÇu hÕt nh÷ng c¸i mµ nh©n d©n ta ®· tèn biÕt bao c«ng søc ®Ó x©y dùng nªn, lµm cho qu¸ tr×nh tiÕn lªn s¶n xuÊt lín bÞ chËm l¹i ®Õn vµi ba kÕ ho¹ch 5 n¨m\"(1). MiÒn Nam hoµn toµn gi¶i phãng, chÕ ®é thùc d©n míi cña MÜ cïng bé m¸y chÝnh quyÒn Sµi Gßn ë trung ð¬ng bÞ sôp ®æ, nhðng c¬ së cña chÝnh quyÒn nµy ë ®Þa phð¬ng cïng bao di h¹i cña x héi cò vÉn tån t¹i. Cuéc chiÕn tranh cña MÜ ® g©y ra hËu qu¶ nÆng nÒ. NhiÒu lµng m¹c, ®ång ruéng bÞ tµn ph¸. Nöa triÖu hÐcta ruéng ®Êt bÞ bá hoang. Mét triÖu hÐcta rõng bÞ chÊt ®éc ho¸ häc vµ bom ®¹n cµy xíi. V« sè bom m×n cßn vïi lÊp trªn c¸c c¸nh ®ång, ruéng vðên, n¬i cð tró cña nh©n d©n. §éi ngò thÊt nghiÖp cã tíi hµng triÖu ngðêi. Sè ngðêi mï ch÷ chiÕm tØ lÖ lín trong cð d©n. (1) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, B¸o c¸o ChÝnh trÞ cña Ban ChÊp hµnh Trung ð¬ng §¶ng t¹i §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IV, S®d, tr. 37 _ 38. 264

MiÒn Nam cã nÒn kinh tÕ trong chõng mùc nhÊt ®Þnh ph¸t triÓn theo hðíng tð b¶n chñ nghÜa, song vÒ c¬ b¶n vÉn mang tÝnh chÊt cña kinh tÕ n«ng nghiÖp, s¶n xuÊt nhá vµ ph©n t¸n, ph¸t triÓn kh«ng c©n ®èi, lÖ thuéc nÆng nÒ vµo viÖn trî tõ bªn ngoµi. ? Sau th¾ng lîi kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc, c¸ch m¹ng ë hai miÒn B¾c _ Nam cã thuËn lîi vµ khã kh¨n g× ? II _ Kh¾c phôc hËu qu¶ chiÕn tranh, kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ _ x· héi ë hai miÒn ®Êt nðíc ë miÒn B¾c, tuy chiÕn tranh ® chÊm døt sau HiÖp ®Þnh Pari n¨m 1973, nhðng do bÞ tµn ph¸ nÆng nÒ cña chiÕn tranh ph¸ ho¹i, nªn ®Õn gi÷a n¨m 1976, ta míi c¨n b¶n hoµn thµnh nhiÖm vô kh¾c phôc hËu qu¶ chiÕn tranh, kh«i phôc kinh tÕ. Trong viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 6 th¸ng cuèi n¨m 1975 vµ 6 th¸ng ®Çu n¨m 1976, miÒn B¾c cã nh÷ng tiÕn bé ®¸ng kÓ. DiÖn tÝch trång lóa, hoa mµu, c©y c«ng nghiÖp 1976 ®Òu t¨ng h¬n n¨m 1975. NhiÒu c«ng tr×nh, nhµ m¸y ®ðîc më réng vµ x©y dùng míi. S¶n lðîng phÇn lín c¸c s¶n phÈm quan träng ®Òu ®¹t vµ vðît møc trðíc chiÕn tranh. Sù nghiÖp v¨n ho¸, gi¸o dôc, y tÕ ph¸t triÓn m¹nh. MiÒn B¾c cßn lµm nghÜa vô cña c¨n cø ®Þa c¸ch m¹ng c¶ nðíc vµ nghÜa vô quèc tÕ ®èi víi Lµo, Campuchia trong thêi k× míi. ë miÒn Nam, c«ng viÖc tiÕp qu¶n vïng míi gi¶i phãng tõ thµnh thÞ ®Õn n«ng th«n, tõ ®Êt liÒn ®Õn h¶i ®¶o, tõ c¨n cø qu©n sù ®Õn c¸c c¬ së s¶n xuÊt, hµnh chÝnh, v¨n ho¸ ®ðîc tiÕn hµnh khÈn trð¬ng. ë nh÷ng vïng míi gi¶i phãng, viÖc thµnh lËp chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng vµ ®oµn thÓ quÇn chóng c¸c cÊp nhanh chãng ®ðîc thùc hiÖn. T¹i c¸c thµnh phè lín nhð Sµi Gßn, HuÕ, §µ N½ng... chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng tuyªn bè thµnh lËp ngay sau khi gi¶i phãng hoµn toµn. §ðîc sù hðíng dÉn vµ gióp ®ì cña Nhµ nðíc, hµng triÖu ®ång bµo ta, trong thêi gian chiÕn tranh bÞ dån vµo c¸c \"Êp chiÕn lðîc\" hay bá ch¹y vµo c¸c thµnh phè kh«ng cã viÖc lµm, ®ðîc håi hð¬ng, chuyÓn vÒ n«ng th«n tham gia s¶n xuÊt hoÆc ®i x©y dùng vïng kinh tÕ míi. 265

ChÝnh quyÒn c¸ch m¹ng tÞch thu toµn bé tµi s¶n vµ ruéng ®Êt cña bän ph¶n ®éng trèn ra nðíc ngoµi, tuyªn bè xo¸ bá h×nh thøc bãc lét phong kiÕn, tiÕn hµnh ®iÒu chØnh ruéng ®Êt trong néi bé n«ng d©n, quèc h÷u ho¸ ng©n hµng, thay ®ång tiÒn cò b»ng ®ång tiÒn míi cña c¸ch m¹ng. ChÝnh quyÒn c¸ch m¹ng chó träng kh«i phôc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ®Ó ®¸p øng nhu cÇu trðíc m¾t vµ l©u dµi cña nh©n d©n vÒ lð¬ng thùc. C¸c c¬ së s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, thñ c«ng nghiÖp vµ thð¬ng nghiÖp, c¶ nh÷ng c¬ së bÞ gi¸n ®o¹n quan hÖ víi nðíc ngoµi, ®Òu trë l¹i ho¹t ®éng. C¸c ho¹t ®éng v¨n ho¸, gi¸o dôc, y tÕ... ®ðîc tiÕn hµnh khÈn trð¬ng ngay tõ nh÷ng ngµy ®Çu míi gi¶i phãng. ? Nªu nh÷ng thµnh tùu trong viÖc kh¾c phôc hËu qu¶ chiÕn tranh, kh«i phôc kinh tÕ, æn ®Þnh t×nh h×nh miÒn Nam sau gi¶i phãng n¨m 1975. III _ Hoµn thµnh thèng nhÊt ®Êt nðíc vÒ mÆt Nhµ nðíc (1975 _ 1976) Sau §¹i th¾ng mïa Xu©n 1975, Tæ quèc ViÖt Nam vÒ mÆt l nh thæ ® ®ðîc thèng nhÊt, song ë mçi miÒn vÉn tån t¹i h×nh thøc tæ chøc nhµ nðíc kh¸c nhau. Thùc tÕ ®ã tr¸i víi nguyÖn väng, t×nh c¶m thiªng liªng cña nh©n d©n hai miÒn B¾c _ Nam lµ sím ®ðîc sum häp trong mét ®¹i gia ®×nh, mong muèn cã mét chÝnh phñ thèng nhÊt, mét c¬ quan ®¹i diÖn quyÒn lùc chung cho nh©n d©n c¶ nðíc. §¸p l¹i nguyÖn väng chÝnh ®¸ng cña nh©n d©n c¶ nðíc, ®ång thêi còng phï hîp víi thùc tÕ lÞch sö d©n téc _ \"Nðíc ViÖt Nam lµ mét, d©n téc ViÖt Nam lµ mét\", Héi nghÞ lÇn thø 24 Ban ChÊp hµnh Trung ð¬ng §¶ng (9 _ 1975) ® ®Ò ra nhiÖm vô hoµn thµnh thèng nhÊt ®Êt nðíc vÒ mÆt Nhµ nðíc. NghÞ quyÕt cña §¶ng nªu râ : \"Thèng nhÊt ®Êt nðíc võa lµ nguyÖn väng tha thiÕt bËc nhÊt cña nh©n d©n c¶ nðíc, võa lµ quy luËt kh¸ch quan cña sù ph¸t triÓn c¸ch m¹ng ViÖt Nam, cña lÞch sö d©n téc ViÖt Nam\". Tõ ngµy 15 ®Õn ngµy 21 _ 11 _ 1975, Héi nghÞ HiÖp thð¬ng chÝnh trÞ thèng nhÊt ®Êt nðíc ®ðîc tæ chøc t¹i Sµi Gßn. Hai ®oµn ®¹i biÓu ®¹i diÖn cho hai miÒn tham dù. Héi nghÞ nhÊt trÝ hoµn toµn c¸c vÊn ®Ò vÒ chñ trð¬ng, biÖn ph¸p nh»m thèng nhÊt ®Êt nðíc vÒ mÆt Nhµ nðíc. Ngµy 25 _ 4 _ 1976, cuéc Tæng tuyÓn cö bÇu Quèc héi chung ®ðîc tiÕn hµnh trong c¶ nðíc. H¬n 23 triÖu cö tri (98,8% tæng sè cö tri) ®i bá phiÕu vµ bÇu ra 492 ®¹i biÓu. 266

H×nh 93. Nh©n d©n thµnh phè HuÕ bá phiÕu bÇu ®¹i biÓu Quèc héi kho¸ VI Tõ ngµy 24 _ 6 ®Õn ngµy 3 _ 7 _ 1976, Quèc héi nðíc ViÖt Nam thèng nhÊt _ Quèc héi kho¸ VI, häp k× ®Çu tiªn t¹i Hµ Néi. Quèc héi th«ng qua chÝnh s¸ch ®èi néi vµ ®èi ngo¹i cña nðíc ViÖt Nam thèng nhÊt, quyÕt ®Þnh tªn nðíc lµ Céng hoµ x héi chñ nghÜa ViÖt Nam (tõ ngµy 2 _ 7 _ 1976), quyÕt ®Þnh Quèc huy mang dßng ch÷ Céng hoµ x héi chñ nghÜa ViÖt Nam, Quèc k× lµ cê ®á sao vµng, Quèc ca lµ bµi TiÕn qu©n ca, Thñ ®« lµ Hµ Néi, thµnh phè Sµi Gßn _ Gia §Þnh ®ðîc ®æi tªn lµ Thµnh phè Hå ChÝ Minh. Quèc héi bÇu c¸c c¬ quan, chøc vô l nh ®¹o cao nhÊt cña nðíc Céng hoµ x héi chñ nghÜa ViÖt Nam, bÇu Ban dù th¶o HiÕn ph¸p. T«n §øc Th¾ng ®ðîc bÇu lµm Chñ tÞch nðíc, Trðêng Chinh lµm Chñ tÞch Uû ban Thðêng vô Quèc héi, Ph¹m V¨n §ång lµm Thñ tðíng ChÝnh phñ. ë ®Þa phð¬ng, Quèc héi quyÕt ®Þnh tæ chøc thµnh ba cÊp chÝnh quyÒn : cÊp tØnh vµ thµnh phè trùc thuéc Trung ð¬ng, cÊp huyÖn vµ tð¬ng ®ð¬ng, cÊp x· vµ tð¬ng ®ð¬ng. ë mçi cÊp chÝnh quyÒn cã Héi ®ång nh©n d©n vµ Uû ban nh©n d©n. Víi kÕt qu¶ cña k× häp thø nhÊt Quèc héi kho¸ VI, c«ng viÖc thèng nhÊt ®Êt nðíc vÒ mÆt Nhµ nðíc ® hoµn thµnh. Tõ ®©y, viÖc tiÕp tôc hoµn thµnh thèng nhÊt trªn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc chÝnh trÞ, tð tðëng, kinh tÕ, v¨n ho¸, x héi sÏ g¾n liÒn víi viÖc thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô cña c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa trong ph¹m vi c¶ nðíc. 267

Hoµn thµnh thèng nhÊt ®Êt nðíc vÒ mÆt Nhµ nðíc ® t¹o nªn nh÷ng ®iÒu kiÖn chÝnh trÞ c¬ b¶n ®Ó ph¸t huy søc m¹nh toµn diÖn ®Êt nðíc, nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó c¶ nðíc ®i lªn chñ nghÜa x héi, nh÷ng kh¶ n¨ng to lín ®Ó b¶o vÖ Tæ quèc vµ më réng quan hÖ víi c¸c nðíc trªn thÕ giíi. Nðíc Céng hoµ x héi chñ nghÜa ViÖt Nam võa ®ðîc thµnh lËp ® cã 94 nðíc chÝnh thøc c«ng nhËn vµ ®Æt quan hÖ ngo¹i giao (®Õn cuèi n¨m 1980 cã 106 nðíc). Ngµy 20 _ 9 _ 1977, nðíc ta trë thµnh thµnh viªn thø 149 cña Liªn hîp quèc. ? Nªu nh÷ng quyÕt ®Þnh cña Quèc héi kho¸ VI k× häp thø nhÊt vÒ mét nðíc ViÖt Nam thèng nhÊt. C©u hái Vµ BµI TËP 1. §¶ng vµ chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng ®· cã nh÷ng chñ trð¬ng vµ biÖn ph¸p g× nh»m gi¶i quyÕt nh÷ng nhiÖm vô cÊp b¸ch sau khi cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc kÕt thóc ? 2. Nªu ý nghÜa cña viÖc hoµn thµnh thèng nhÊt ®Êt nðíc vÒ mÆt Nhµ nðíc. ViÖt Nam x©y dùng chñ nghÜa x héi 30 vµ ®Êu tranh b¶o vÖ tæ quèc (1976 _ 1986) C¸ch m¹ng ViÖt Nam chuyÓn giai ®o¹n sang c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa tõ sau th¾ng lîi cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc vµ thèng nhÊt ®Êt nðíc vÒ mÆt Nhµ nðíc. Trong 10 n¨m ®Çu, tõ n¨m 1976 ®Õn n¨m 1986, qua hai kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m (1976 _ 1980 vµ 1981 _ 1985), nh©n d©n ta thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô kinh tÕ _ x· héi nh»m x©y dùng ®Êt nðíc ®ång thêi víi ®Êu tranh b¶o vÖ Tæ quèc. I _ ViÖt nam bðíc ®Çu ®i lªn chñ nghÜa x· héi (1976 _ 1986) 1. C¸ch m¹ng ViÖt Nam chuyÓn sang giai ®o¹n míi Sau th¾ng lîi cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc vµ hoµn thµnh thèng nhÊt ®Êt nðíc vÒ mÆt Nhµ nðíc, c¸ch m¹ng nðíc ta chuyÓn sang giai ®o¹n ®Êt nðíc ®éc lËp, thèng nhÊt, ®i lªn chñ nghÜa x héi. 268

§éc lËp vµ thèng nhÊt lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt ®Ó ®Êt nðíc tiÕn lªn chñ nghÜa x héi. TiÕn lªn chñ nghÜa x héi sÏ ®¶m b¶o cho ®éc lËp vµ thèng nhÊt cña ®Êt nðíc thªm bÒn v÷ng. §éc lËp vµ thèng nhÊt kh«ng nh÷ng g¾n víi nhau mµ cßn g¾n víi chñ nghÜa x héi. §ã lµ con ®ðêng ph¸t triÓn hîp quy luËt cña c¸ch m¹ng nðíc ta. Quy luËt ®ã lµ \"Trong thêi ®¹i ngµy nay, khi ®éc lËp d©n téc vµ chñ nghÜa x· héi kh«ng t¸ch rêi nhau vµ ë nðíc ta, khi giai cÊp c«ng nh©n gi÷ vai trß l·nh ®¹o c¸ch m¹ng th× th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n còng lµ sù b¾t ®Çu cña c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa\"(1). 2. Thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m 1976 _ 1980 Quèc héi kho¸ VI nðíc Céng hoµ x héi chñ nghÜa ViÖt Nam, k× häp ®Çu tiªn (tõ ngµy 24 _ 6 ®Õn ngµy 3 _ 7 _ 1976) ® nªu râ : \"Hoµn thµnh thèng nhÊt ®Êt nðíc, ®ða c¶ nðíc tiÕn nhanh, tiÕn m¹nh, tiÕn v÷ng ch¾c lªn chñ nghÜa x héi ; miÒn B¾c ph¶i tiÕp tôc ®Èy m¹nh sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x héi vµ hoµn thiÖn quan hÖ s¶n xuÊt x héi chñ nghÜa ; miÒn Nam ph¶i ®ång thêi tiÕn hµnh c¶i t¹o x héi chñ nghÜa vµ x©y dùng chñ nghÜa x héi\"(2). §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IV cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (häp tõ ngµy 14 ®Õn ngµy 20 _ 12 _ 1976) ® ®Ò ra ®ðêng lèi x©y dùng chñ nghÜa x héi trong ph¹m vi c¶ nðíc. §ðêng lèi chung c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa vµ ®ðêng lèi x©y dùng kinh tÕ trong thêi k× qu¸ ®é do §¹i héi ®Ò ra dùa trªn c¬ së kinh nghiÖm cña c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c trong 21 n¨m (1954 _ 1975), nhÊt lµ xuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm t×nh h×nh ®Êt nðíc vµ thÕ giíi trong giai ®o¹n c¸ch m¹ng míi. §¹i héi nªu ba ®Æc ®iÓm lín, mµ ®Æc ®iÓm lín nhÊt lµ \"Nðíc ta vÉn ®ang trong qu¸ tr×nh tõ mét x· héi mµ nÒn kinh tÕ cßn phæ biÕn lµ s¶n xuÊt nhá tiÕn th¼ng lªn chñ nghÜa x· héi, bá qua giai ®o¹n ph¸t triÓn tð b¶n chñ nghÜa\"(3). §Æc ®iÓm nµy quy ®Þnh cuéc c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa ë nðíc ta lµ mét qu¸ tr×nh biÕn ®æi c¸ch m¹ng toµn diÖn, s©u s¾c vµ triÖt ®Ó, ®ång thêi còng quy ®Þnh tÝnh chÊt l©u dµi, khã kh¨n vµ phøc t¹p trong qu¸ tr×nh ®ã. (1) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, B¸o c¸o chÝnh trÞ cña BCHT¦ §¶ng t¹i §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IV, S®d, tr. 39. (2) T¹p chÝ Qu©n ®éi Nh©n d©n, sè 7 _ 1976, tr. 7. (3) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, B¸o c¸o chÝnh trÞ cña BCHT¦ §¶ng t¹i §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IV, S®d, tr. 47. 269

§¹i héi quyÕt ®Þnh phð¬ng hðíng, nhiÖm vô vµ môc tiªu cña kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m 1976 _ 1980, lµ x©y dùng chñ nghÜa x héi vµ c¶i t¹o quan hÖ s¶n xuÊt x héi chñ nghÜa, nh»m hai môc tiªu c¬ b¶n : X©y dùng mét bðíc c¬ së vËt chÊt _ kÜ thuËt cña chñ nghÜa x héi, bðíc ®Çu h×nh thµnh c¬ cÊu kinh tÕ míi trong c¶ nðíc mµ bé phËn chñ yÕu lµ c¬ cÊu c«ng _ n«ng nghiÖp vµ c¶i thiÖn mét bðíc ®êi sèng vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña nh©n d©n lao ®éng. Thùc hiÖn kÕ ho¹ch 5 n¨m, nh©n d©n ta ®¹t ®ðîc nh÷ng thµnh tùu quan träng : _ Kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ C¸c c¬ së n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp, giao th«ng vËn t¶i bÞ ®Þch ®¸nh ph¸ vÒ c¬ b¶n ® ®ðîc phôc håi vµ bðíc ®Çu ph¸t triÓn. N¨ng lùc s¶n xuÊt cña c¸c ngµnh kinh tÕ ®ðîc n©ng lªn. Trong n«ng nghiÖp, nhê t¨ng cðêng biÖn ph¸p khai hoang, th©m canh, t¨ng vô, diÖn tÝch gieo trång t¨ng thªm gÇn 2 triÖu hÐcta. N«ng nghiÖp ®ðîc trang bÞ thªm 18 000 m¸y kÐo c¸c lo¹i, ®ða tØ lÖ c¬ giíi ho¸ lµm ®Êt t¨ng lªn 25% diÖn tÝch gieo trång. Trong c«ng nghiÖp, nhiÒu nhµ m¸y ®ðîc gÊp rót x©y dùng nhð c¸c nhµ m¸y xi m¨ng, ®iÖn, c¬ khÝ ®éng lùc, ®ðêng, giÊy, kÐo sîi. Giao th«ng vËn t¶i ®ðîc kh«i phôc vµ x©y dùng míi 1 700 kil«mÐt ®ðêng s¾t, 3 800 kil«mÐt ®ðêng bé, 30 000 mÐt cÇu, 4 000 mÐt bÕn c¶ng, bæ sung thªm nhiÒu phð¬ng tiÖn vËn t¶i. TuyÕn ®ðêng s¾t Thèng nhÊt tõ Hµ Néi ®i Thµnh phè Hå ChÝ Minh, sau 30 n¨m bÞ gi¸n ®o¹n, ® ho¹t ®éng trë l¹i. H×nh 94. §oµn tµu Thèng nhÊt B¾c _ Nam 270

_ C¶i t¹o quan hÖ s¶n xuÊt C«ng cuéc c¶i t¹o x héi chñ nghÜa ®ðîc ®Èy m¹nh víi tèc ®é nhanh trong c¸c vïng míi gi¶i phãng ë miÒn Nam. TÇng líp tð s¶n m¹i b¶n bÞ xo¸ bá ; 1 500 xÝ nghiÖp tð b¶n h¹ng lín vµ võa ®ðîc c¶i t¹o chuyÓn thµnh xÝ nghiÖp quèc doanh hoÆc c«ng tð hîp doanh. Thñ c«ng nghiÖp vµ thð¬ng nghiÖp ®ðîc s¾p xÕp vµ tæ chøc l¹i. §¹i bé phËn n«ng d©n miÒn Nam ®i vµo con ®ðêng lµm ¨n tËp thÓ, tham gia nh÷ng h×nh thøc tæ chøc s¶n xuÊt phï hîp, nhð tæ ®oµn kÕt s¶n xuÊt, tËp ®oµn s¶n xuÊt, hîp t¸c x s¶n xuÊt. _ V¨n ho¸, gi¸o dôc, y tÕ Ngµnh gi¸o dôc mÉu gi¸o, gi¸o dôc phæ th«ng, gi¸o dôc ®¹i häc vµ trung häc chuyªn nghiÖp ph¸t triÓn m¹nh. TÝnh chung, sè ngðêi ®i häc thuéc c¸c ®èi tðîng trong c¶ nðíc n¨m häc 1979 _ 1980 lµ 15 triÖu, t¨ng h¬n n¨m häc 1976 _ 1977 lµ 2 triÖu. §Æc biÖt, trong nh÷ng vïng míi gi¶i phãng ë miÒn Nam, phong trµo b×nh d©n häc vô ® thu hót ®ðîc nhiÒu ngðêi tham gia. M¹ng lðíi c¸c bÖnh viÖn, phßng kh¸m ch÷a bÖnh, tr¹m y tÕ, nhµ hé sinh, c¬ së ®iÒu dðìng ®ðîc më réng. C¸c ho¹t ®éng v¨n ho¸, v¨n nghÖ, thÓ dôc thÓ thao ® t¹o thµnh phong trµo quÇn chóng trong c¸c ®Þa phð¬ng, xÝ nghiÖp, trðêng häc. Bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu, chóng ta gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n, h¹n chÕ, nhÊt lµ trong lÜnh vùc kinh tÕ _ x héi. Kinh tÕ cña ta mÊt c©n ®èi lín, kinh tÕ quèc doanh vµ tËp thÓ trong s¶n xuÊt lu«n bÞ thua lç, kh«ng ph¸t huy ®ðîc t¸c dông ; kinh tÕ tð nh©n vµ c¸ thÓ bÞ ng¨n cÊm. S¶n xuÊt ph¸t triÓn chËm, thu nhËp quèc d©n, n¨ng suÊt lao ®éng thÊp, ®êi sèng nh©n d©n gÆp nhiÒu khã kh¨n. Trong x héi n¶y sinh nhiÒu hiÖn tðîng tiªu cùc. Cã t×nh tr¹ng kinh tÕ _ x· héi nhð trªn lµ do nhiÒu nguyªn nh©n, mét phÇn do nÒn kinh tÕ vèn nghÌo nµn l¹c hËu, bÞ chiÕn tranh tµn ph¸ nÆng nÒ, mÆt kh¸c do chÝnh s¸ch cÊm vËn cña MÜ lµm c¶n trë quan hÖ kinh tÕ gi÷a nðíc ta víi c¸c nðíc. Nhðng quan träng h¬n lµ do l·nh ®¹o cña §¶ng vµ Nhµ nðíc cã sai lÇm trong viÖc ®Ò ra chñ trð¬ng c¶i t¹o, x©y dùng kinh tÕ thÓ hiÖn tð tðëng chñ quan nãng véi trong viÖc ®Ò ra biÖn ph¸p tæ chøc vµ chØ ®¹o thùc hiÖn, qu¶n lÝ kinh tÕ thÓ hiÖn tð tðëng b¶o thñ, tr× trÖ(1). 3. Thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m 1981 _ 1985 §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø V cña §¶ng (häp tõ ngµy 27 ®Õn ngµy 31 _ 3 _ 1982) ®Ò ra nhiÖm vô c¸ch m¹ng giai ®o¹n tiÕp theo nh»m x©y dùng (1) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø V, TËp 1, NXB Sù thËt, H., 1982, tr. 38. 271

chñ nghÜa x héi vµ b¶o vÖ Tæ quèc x héi chñ nghÜa, hai nhiÖm vô chiÕn lðîc ®ã quan hÖ mËt thiÕt víi nhau. §¹i héi kh¼ng ®Þnh tiÕp tôc ®ðêng lèi chung tiÕn hµnh c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa vµ ®ðêng lèi x©y dùng kinh tÕ trong thêi k× qu¸ ®é do §¹i héi IV ®Ò ra. Tuy nhiªn, ®Õn §¹i héi V, ®ðêng lèi x©y dùng chñ nghÜa x héi trong thêi k× qu¸ ®é b¾t ®Çu cã sù ®iÒu chØnh, bæ sung, ph¸t triÓn, cô thÓ ho¸ theo tõng chÆng ®ðêng, tõng giai ®o¹n cho phï hîp víi nh÷ng ®iÒu kiÖn lÞch sö cô thÓ. §¹i héi x¸c ®Þnh thêi k× qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi ë nðíc ta tr¶i qua nhiÒu chÆng : chÆng ®ðêng trðíc m¾t (chÆng ®ðêng ®Çu) gåm 5 n¨m ®Çu (1981 _ 1985) vµ nh÷ng n¨m cßn l¹i cña thËp kØ 80, vµ nh÷ng chÆng tiÕp sau. NhiÖm vô, môc tiªu kinh tÕ _ x· héi cña chÆng ®ðêng ®Çu 10 n¨m (1981 _ 1990) còng ®ðîc §¹i héi cô thÓ ho¸ vµ ®Ò ra nhiÖm vô, môc tiªu kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m 1981 _ 1985. KÕ ho¹ch 5 n¨m cã nhiÖm vô \"ph¸t triÓn thªm mét bðíc, s¾p xÕp l¹i c¬ cÊu vµ ®Èy m¹nh c¶i t¹o x héi chñ nghÜa nÒn kinh tÕ quèc d©n\" nh»m c¬ b¶n æn ®Þnh t×nh h×nh kinh tÕ _ x héi, ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu cÊp b¸ch vµ thiÕt yÕu nhÊt cña ®êi sèng nh©n d©n, gi¶m nhÑ sù mÊt c©n ®èi nghiªm träng cña nÒn kinh tÕ. Thùc hiÖn kÕ ho¹ch, nh©n d©n ta ®¹t ®ðîc nh÷ng thµnh tùu vµ tiÕn bé ®¸ng kÓ : _ Trong s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vµ c«ng nghiÖp, ® chÆn ®ðîc ®µ gi¶m sót cña nh÷ng n¨m 1976 _ 1980. S¶n xuÊt n«ng nghiÖp t¨ng b×nh qu©n h»ng n¨m 4,9% so víi 1,9% cña thêi k× 1976 _ 1980. S¶n xuÊt lð¬ng thùc tõ 13,4 triÖu tÊn (trong thêi k× 1976 _ 1980) t¨ng lªn 17 triÖu tÊn (trong thêi k× 1981 _ 1985). S¶n xuÊt c«ng nghiÖp t¨ng b×nh qu©n h»ng n¨m lµ 9,5% so víi 0,6% cña thêi k× 1976 _ 1980. Thu nhËp quèc d©n t¨ng b×nh qu©n h»ng n¨m 6,4% so víi 0,4% trong 5 n¨m trðíc. _ VÒ x©y dùng c¬ së vËt chÊt _ kÜ thuËt, trong 5 n¨m ® hoµn thµnh hµng tr¨m c«ng tr×nh tð¬ng ®èi lín, hµng ngh×n c«ng tr×nh võa vµ nhá, trong ®ã cã nh÷ng c¬ së quan träng vÒ ®iÖn, dÇu khÝ, xi m¨ng, c¬ khÝ, giao th«ng, thuû lîi, dÖt... C¸c ho¹t ®éng khoa häc _ kÜ thuËt ®ðîc triÓn khai, gãp phÇn thóc ®Èy s¶n xuÊt, nhÊt lµ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. DÇu má b¾t ®Çu ®ðîc khai th¸c, c¸c c«ng tr×nh thuû ®iÖn Hoµ B×nh, TrÞ An ®ang ®ðîc x©y dùng, chuÈn bÞ ®ða vµo ho¹t ®éng trong nh÷ng n¨m tíi. 272

_ Trong c¶i t¹o quan hÖ s¶n xuÊt, ®¹i bé phËn n«ng d©n miÒn Nam ®i vµo con ®ðêng lµm ¨n tËp thÓ, nh©n d©n c¸c d©n téc T©y Nguyªn cã nhiÒu chuyÓn biÕn tiÕn bé trong x©y dùng cuéc sèng míi. Cïng víi viÖc ¸p dông nh÷ng thµnh tùu vÒ khoa häc _ kÜ thuËt, viÖc thùc hiÖn réng r i phð¬ng thøc kho¸n s¶n phÈm cuèi cïng ®Õn nhãm vµ ngðêi lao ®éng theo ChØ thÞ 100 (n¨m 1981) cña Ban BÝ thð Trung ð¬ng §¶ng, tuy chða hoµn thiÖn vµ cßn nhiÒu h¹n chÕ, song ® gãp mét phÇn quan träng t¹o nªn bðíc ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, më ra phð¬ng hðíng ®óng cho viÖc cñng cè quan hÖ kinh tÕ míi ë n«ng th«n. H×nh 95. C«ng tr×nh thuû ®iÖn Hoµ B×nh trªn s«ng §µ _ Ch¨m lo ®êi sèng cña nh©n d©n lµ nhiÖm vô thðêng xuyªn vµ hÕt søc khã kh¨n cña §¶ng vµ Nhµ nðíc ta trong hoµn c¶nh nÒn kinh tÕ cßn yÕu kÐm, thiªn tai dån dËp, d©n sè t¨ng nhanh. C¸c ngµnh kinh tÕ quèc d©n ® thu hót thªm 4 triÖu lao ®éng. Sù nghiÖp v¨n ho¸, gi¸o dôc, y tÕ, thÓ dôc, thÓ thao, v¨n häc, nghÖ thuËt ph¸t triÓn vµ cã nh÷ng ®ãng gãp nhÊt ®Þnh vµo viÖc x©y dùng nÒn v¨n ho¸ míi, con ngðêi míi. §¹i héi V ® kh¼ng ®Þnh nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®ðîc, ®ång thêi còng chØ râ nh÷ng khã kh¨n, yÕu kÐm, trðíc hÕt vÒ kinh tÕ _ x héi, còng vÉn lµ nh÷ng khã kh¨n, yÕu kÐm cña thêi k× trðíc kh«ng ®ðîc h¹n chÕ, kh¾c phôc, thËm chÝ cã mÆt trÇm träng thªm. Môc tiªu do §¹i héi V ®Ò ra lµ \"VÒ c¬ b¶n æn ®Þnh t×nh h×nh kinh tÕ _ x héi, æn ®Þnh ®êi sèng nh©n d©n\" vÉn chða thùc hiÖn ®ðîc. 273

Nguyªn nh©n cña nh÷ng khã kh¨n, yÕu kÐm thêi k× nµy còng vÉn lµ nh÷ng nguyªn nh©n chñ quan vµ kh¸ch quan cña nh÷ng khã kh¨n, yÕu kÐm thêi k× trðíc chða ®ðîc kh¾c phôc, nhÊt lµ nguyªn nh©n do \"Sai lÇm, khuyÕt ®iÓm trong l·nh ®¹o, qu¶n lÝ cña §¶ng vµ Nhµ nðíc\"(1) g©y nªn. ? _ Nªu nhiÖm vô vµ môc tiªu kinh tÕ _ x héi cña c¸c kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m 1976 _ 1980 vµ 1981 _ 1985. _ Trong viÖc thùc hiÖn tõng kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m 1976 _ 1980 vµ 1981 _ 1985, nðíc ta ® ®¹t ®ðîc nh÷ng thµnh tùu g×, cã khã kh¨n vµ yÕu kÐm g× ? Nguyªn nh©n cña nh÷ng khã kh¨n, yÕu kÐm ®ã. II _ §Êu tranh b¶o vÖ Tæ quèc (1975 _ 1979) 1. §Êu tranh b¶o vÖ biªn giíi T©y Nam Do cã ©m mðu tõ trðíc, tËp ®oµn P«n Pèt _ ®¹i diÖn cho ph¸i \"Kh¬me ®á\" ë Campuchia _ lªn n¾m quyÒn sau th¾ng lîi trong kh¸ng chiÕn chèng MÜ, ® quay sóng b¾n vµo nh©n d©n ta, ngðêi b¹n chiÕn ®Êu th©n thiÕt, thuû chung võa gãp phÇn xð¬ng m¸u lµm nªn chiÕn th¾ng ngµy 17 _ 4 _ 1975 cña nh©n d©n Campuchia. Qu©n P«n Pèt më nh÷ng cuéc hµnh qu©n khiªu khÝch, x©m ph¹m nhiÒu vïng l nh thæ nðíc ta däc biªn giíi tõ Hµ Tiªn ®Õn T©y Ninh. Ngµy 3 _ 5 _ 1975, chóng cho qu©n ®æ bé ®¸nh chiÕm ®¶o Phó Quèc ; ®Õn ngµy 10 _ 5 _ 1975, ®¸nh chiÕm ®¶o Thæ Chu. Tõ th¸ng 4 _ 1977, tËp ®oµn P«n Pèt t¨ng cðêng nh÷ng cuéc hµnh qu©n lÊn chiÕm l nh thæ nðíc ta, tõ nh÷ng cuéc xung ®ét vò trang lÎ tÎ chóng më réng dÇn thµnh cuéc chiÕn tranh lín trªn toµn tuyÕn biªn giíi T©y Nam nðíc ta. Ngµy 22 _ 12 _ 1978, tËp ®oµn P«n Pèt huy ®éng 19 sð ®oµn bé binh, cïng nhiÒu ®¬n vÞ ph¸o binh, xe t¨ng... ®Õn biªn giíi phÝa §«ng, tiÕn vµo khu vùc BÕn Sái thuéc tØnh T©y Ninh, b¾t ®Çu cuéc tiÕn c«ng quy m« lín, víi ý ®å ®¸nh chiÕm thÞ x T©y Ninh, më ®ðêng tiÕn s©u vµo l nh thæ nðíc ta. Thùc hiÖn quyÒn tù vÖ chÝnh ®¸ng cña m×nh, qu©n d©n ta tæ chøc ph¶n c«ng, tiªu diÖt toµn bé c¸nh qu©n x©m lðîc vµo ®Êt nðíc ta. TiÕp ®ã, qu©n ta thõa th¾ng ph¸t triÓn cuéc tiÕn c«ng tiªu diÖt, lµm tan r ®¹i bé phËn qu©n chñ lùc cña ®Þch t¹i n¬i xuÊt ph¸t. (1) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI, NXB Sù thËt, H., 1987, tr. 19. 274

Cuéc tiÕn c«ng quy m« lín cña tËp ®oµn P«n Pèt hoµn toµn bÞ ®Ëp tan. Toµn bé qu©n x©m lðîc bÞ ®¸nh ®uæi khái bê câi, hoµ b×nh lËp l¹i trªn biªn giíi T©y Nam cña Tæ quèc. ChiÕn th¾ng biªn giíi T©y Nam cña qu©n d©n ta ®· t¹o thêi c¬ lín, hÕt søc thuËn lîi cho nh©n d©n Campuchia trong cuéc ®Êu tranh ®¸nh ®æ chÕ ®é diÖt chñng P«n Pèt. Theo yªu cÇu cña MÆt trËn ®oµn kÕt d©n téc cøu nðíc Campuchia, qu©n ®éi ViÖt Nam cïng víi lùc lðîng c¸ch m¹ng Campuchia tiÕn c«ng chÕ ®é diÖt chñng. Ngµy 7 _ 1 _ 1979, Thñ ®« Phn«m Pªnh ®ðîc gi¶i phãng, nðíc Céng hoµ Nh©n d©n Campuchia vµ Héi ®ång nh©n d©n c¸ch m¹ng Campuchia tuyªn bè thµnh lËp. 2. §Êu tranh b¶o vÖ biªn giíi phÝa B¾c Trung Quèc lµ nðíc l¸ng giÒng th©n thiÕt cña ViÖt Nam. Trong qu¸ tr×nh ®Êu tranh c¸ch m¹ng, nh©n d©n hai nðíc ® tõng g¾n bã mËt thiÕt, ®oµn kÕt gióp ®ì nhau. Nhðng trong viÖc tËp ®oµn P«n Pèt cÇm quyÒn ë Campuchia cã hµnh ®éng thï ®Þch chèng ViÖt Nam, mét sè nhµ l nh ®¹o Trung Quèc l¹i ®ång t×nh ñng hé. Hä cßn cã nh÷ng hµnh ®éng lµm tæn h¹i ®Õn t×nh c¶m gi÷a nh©n d©n hai nðíc, nhð cho qu©n khiªu khÝch qu©n sù däc biªn giíi, dùng lªn sù kiÖn \"n¹n kiÒu\", c¾t viÖn trî, rót chuyªn gia nh»m g©y khã kh¨n cho ViÖt Nam. Nghiªm träng h¬n, tõ s¸ng 17 _ 2 _ 1979, Trung Quèc cho qu©n ®éi, víi lùc lðîng 32 sð ®oµn, më cuéc tiÕn c«ng däc biªn giíi phÝa B¾c nðíc ta tõ Mãng C¸i (Qu¶ng Ninh) ®Õn Phong Thæ (Lai Ch©u) dµi h¬n mét ngh×n c©y sè. §Ó b¶o vÖ toµn vÑn l nh thæ Tæ quèc, qu©n d©n ta, trùc tiÕp lµ qu©n d©n s¸u tØnh biªn giíi phÝa B¾c, ® ®øng lªn chiÕn ®Êu. §Õn ngµy 18 _ 3 _ 1979, qu©n Trung Quèc rót khái nðíc ta. ? Cuéc ®Êu tranh b¶o vÖ biªn giíi T©y Nam vµ biªn giíi phÝa B¾c Tæ quèc cña nh©n d©n ta ® diÔn ra nhð thÕ nµo ? C©u hái Vµ BµI TËP 1. Giai ®o¹n míi cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam sau khi kÕt thóc th¾ng lîi cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc ®· thÓ hiÖn nhð thÕ nµo ? 2. Sau n¨m 1975, ViÖt Nam chuyÓn sang c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa trong hoµn c¶nh thuËn lîi vµ khã kh¨n g× ? 275

ViÖt Nam trªn ®ðêng ®æi míi ®i lªn chñ nghÜa x héi 31 (1986 _ 2000) ViÖt Nam chuyÓn sang thùc hiÖn ®ðêng lèi ®æi míi tõ §¹i héi VI (th¸ng 12 _ 1986) cña §¶ng. Trong 15 n¨m, tõ n¨m 1986 ®Õn n¨m 2000, nh©n d©n ta ®· thùc hiÖn ba kÕ ho¹ch kinh tÕ _ x· héi 5 n¨m : 1986 _ 1990, bðíc ®Çu c«ng cuéc ®æi míi ; 1991 _ 1995, tiÕp tôc sù nghiÖp ®æi míi ; 1996 _ 2000, ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. I _ §ðêng lèi ®æi míi cña ®¶ng 1. Hoµn c¶nh lÞch sö míi Trong thêi gian thùc hiÖn hai kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m (1976 _ 1985), c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa ë nðíc ta ®¹t ®ðîc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ trªn c¸c lÜnh vùc cña ®êi sèng x héi, song còng gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n, ®Êt nðíc l©m vµo t×nh tr¹ng khñng ho¶ng, trðíc hÕt lµ khñng ho¶ng kinh tÕ _ x héi. Mét trong nh÷ng nguyªn nh©n c¬ b¶n cña t×nh tr¹ng ®ã lµ do ta m¾c ph¶i \"sai lÇm nghiªm träng vµ kÐo dµi vÒ chñ trð¬ng, chÝnh s¸ch lín, sai lÇm vÒ chØ ®¹o chiÕn lðîc vµ tæ chøc thùc hiÖn\"(1). §Ó kh¾c phôc sai lÇm, khuyÕt ®iÓm, ®ða ®Êt nðíc vðît qua khñng ho¶ng vµ ®Èy m¹nh c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa tiÕn lªn, §¶ng vµ Nhµ nðíc ta ph¶i tiÕn hµnh ®æi míi. Nh÷ng thay ®æi cña t×nh h×nh thÕ giíi vµ trong quan hÖ gi÷a c¸c nðíc do t¸c ®éng cña cuéc c¸ch m¹ng khoa häc _ kÜ thuËt trë thµnh xu thÕ thÕ giíi ; cuéc khñng ho¶ng toµn diÖn, trÇm träng ë Liªn X« vµ c¸c nðíc x héi chñ nghÜa kh¸c còng ®ßi hái §¶ng vµ Nhµ nðíc ta ph¶i tiÕn hµnh ®æi míi. Nhð vËy, ®æi míi lµ vÊn ®Ò cÊp b¸ch, cã ý nghÜa sèng cßn ®èi víi chñ nghÜa x héi ë nðíc ta, ®ång thêi lµ vÊn ®Ò phï hîp víi xu thÕ chung cña thêi ®¹i. 2. §ðêng lèi ®æi míi cña §¶ng §ðêng lèi ®æi míi cña §¶ng ®ðîc ®Ò ra ®Çu tiªn t¹i §¹i héi VI (12 _ 1986), ®ðîc ®iÒu chØnh, bæ sung, ph¸t triÓn t¹i §¹i héi VII (6 _ 1991), §¹i héi VIII (6 _ 1996), §¹i héi IX (4 _ 2001). (1) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI, S®d, tr. 26. 276

§æi míi ®Êt nðíc ®i lªn chñ nghÜa x héi kh«ng ph¶i lµ thay ®æi môc tiªu cña chñ nghÜa x héi mµ lµm cho môc tiªu Êy ®ðîc thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ b»ng nh÷ng quan ®iÓm ®óng ®¾n vÒ chñ nghÜa x héi, nh÷ng h×nh thøc, bðíc ®i vµ biÖn ph¸p thÝch hîp. §æi míi ph¶i toµn diÖn vµ ®ång bé, tõ kinh tÕ vµ chÝnh trÞ ®Õn tæ chøc, tð tðëng, v¨n ho¸. §æi míi kinh tÕ ph¶i g¾n liÒn víi ®æi míi chÝnh trÞ, nhðng träng t©m lµ ®æi míi kinh tÕ. a) §æi míi kinh tÕ _ X©y dùng nÒn kinh tÕ quèc d©n víi c¬ cÊu nhiÒu ngµnh, nghÒ ; nhiÒu quy m«, tr×nh ®é c«ng nghÖ, víi 2 bé phËn chñ yÕu lµ c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp kÕt hîp chÆt chÏ víi nhau. _ Ph¸t triÓn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo ®Þnh hðíng x héi chñ nghÜa, nh»m ph¸t huy søc m¹nh cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ vµ t¹o ra søc m¹nh tæng hîp cña nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn. _ C¶i t¹o quan hÖ s¶n xuÊt, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ l¹c hËu k×m h m sù ph¸t triÓn. C¶i t¹o ®i ®«i víi sö dông vµ thiÕt lËp quan hÖ s¶n xuÊt x héi chñ nghÜa. C¶i t¹o ph¶i ®ðîc coi lµ nhiÖm vô thðêng xuyªn, liªn tôc trong suèt thêi k× qu¸ ®é. _ Xo¸ bá c¬ chÕ qu¶n lÝ kinh tÕ tËp trung quan liªu, bao cÊp, h×nh thµnh c¬ chÕ thÞ trðêng cã sù qu¶n lÝ cña Nhµ nðíc. Qu¶n lÝ kinh tÕ kh«ng b»ng mÖnh lÖnh hµnh chÝnh, mµ b»ng biÖn ph¸p kinh tÕ, b»ng khuyÕn khÝch lîi Ých vËt chÊt. _ Thùc hiÖn chÝnh s¸ch më cöa, më réng quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i, më réng sù ph©n c«ng lao ®éng vµ hîp t¸c kinh tÕ quèc tÕ, tÝch cùc khai th¸c nguån vèn, khai th¸c c«ng nghÖ, khai th¸c thÞ trðêng. b) §æi míi chÝnh trÞ _ X©y dùng Nhµ nðíc ph¸p quyÒn x héi chñ nghÜa, Nhµ nðíc cña d©n, do d©n vµ v× d©n, lÊy liªn minh giai cÊp c«ng nh©n, n«ng d©n vµ tÇng líp trÝ thøc lµm nÒn t¶ng, do §¶ng Céng s¶n l nh ®¹o. _ X©y dùng nÒn d©n chñ x héi chñ nghÜa, b¶o ®¶m quyÒn lùc thuéc vÒ nh©n d©n, coi d©n chñ võa lµ môc tiªu võa lµ ®éng lùc cña c«ng cuéc ®æi míi. _ Thùc hiÖn quyÒn d©n chñ cña nh©n d©n, chuyªn chÝnh ®èi víi mäi hµnh ®éng x©m ph¹m lîi Ých cña Tæ quèc, cña nh©n d©n. _ Thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®¹i ®oµn kÕt d©n téc, tËp hîp mäi lùc lðîng cña d©n téc, phÊn ®Êu v× sù nghiÖp d©n giµu, nðíc m¹nh, x héi c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh. 277

_ Thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i réng më, ®a phð¬ng ho¸, ®a d¹ng ho¸ v× hoµ b×nh, h÷u nghÞ, hîp t¸c, \"ViÖt Nam muèn lµ b¹n cña tÊt c¶ c¸c nðíc\". ? _ ViÖt Nam thùc hiÖn ®ðêng lèi ®æi míi trong hoµn c¶nh ®Êt nðíc vµ thÕ giíi nhð thÕ nµo ? _ Nªu néi dung ®ðêng lèi ®æi míi vÒ kinh tÕ vµ chÝnh trÞ cña §¶ng. II _ qu¸ tr×nh ®Êt nðíc thùc hiÖn ®ðêng lèi ®æi míi (1986 _ 2000) §ðêng lèi ®æi míi cña §¶ng ®ðîc sù hðëng øng réng r i cña dð luËn x héi, ® nhanh chãng ®i vµo cuéc sèng, ®Õn n¨m 2000 ® thùc hiÖn qua ba kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m. 1. KÕ ho¹ch 5 n¨m 1986 _ 1990 : Bðíc ®Çu c«ng cuéc ®æi míi a) §¹i héi VI (12 _ 1986) cña §¶ng vµ nhiÖm vô, môc tiªu kÕ ho¹ch §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI cña §¶ng (häp tõ ngµy 15 ®Õn ngµy 18 _ 12 _ 1986) ® ®¸nh gi¸ t×nh h×nh ®Êt nðíc, kiÓm ®iÓm sù l nh ®¹o cña §¶ng, vai trß qu¶n lÝ cña Nhµ nðíc trong thËp kØ ®Çu c¶ nðíc ®i lªn chñ nghÜa x héi, tõ ®ã x¸c ®Þnh nhiÖm vô, môc tiªu cña c¸ch m¹ng trong thêi k× ®æi míi. §¹i héi kh¼ng ®Þnh tiÕp tôc ®ðêng lèi c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa vµ ®ðêng lèi x©y dùng kinh tÕ x héi chñ nghÜa do c¸c §¹i héi IV vµ V cña §¶ng ®Ò ra. Tuy nhiªn, ®Õn §¹i héi VI, ®ðêng lèi x©y dùng chñ nghÜa x héi trong thêi k× qu¸ ®é tiÕp tôc ®ðîc cô thÓ ho¸ trªn c¬ së n©ng cao nhËn thøc vÒ ®Æc ®iÓm thêi k× qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x héi ë ViÖt Nam lµ c¶ mét thêi k× lÞch sö l©u dµi, khã kh¨n, tr¶i qua nhiÒu chÆng vµ hiÖn ®ang ë chÆng ®ðêng ®Çu tiªn. Trðíc m¾t, trong 5 n¨m (1986 _ 1990) cÇn tËp trung søc ngðêi, søc cña thùc hiÖn b»ng ®ðîc nhiÖm vô, môc tiªu cña Ba chð¬ng tr×nh kinh tÕ : lð¬ng thùc _ thùc phÈm, hµng tiªu dïng vµ hµng xuÊt khÈu. Muèn thùc hiÖn nh÷ng môc tiªu cña Ba chð¬ng tr×nh kinh tÕ, th× n«ng nghiÖp, kÓ c¶ l©m nghiÖp, ngð nghiÖp ph¶i ®ðîc ®Æt ®óng vÞ trÝ lµ mÆt trËn hµng ®Çu vµ ®ðîc ðu tiªn ®¸p øng nhu cÇu vÒ vèn ®Çu tð, vÒ n¨ng lùc, vËt tð, lao ®éng, kÜ thuËt v.v... 278

H×nh 96. §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI cña §¶ng (12 _ 1986) b) KÕt qu¶ bðíc ®Çu cña c«ng cuéc ®æi míi(1) C«ng cuéc ®æi míi bðíc ®Çu ®¹t ®ðîc thµnh tùu, trðíc tiªn lµ trong viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu cña Ba chð¬ng tr×nh kinh tÕ : _ VÒ lð¬ng thùc, thùc phÈm, tõ chç thiÕu ¨n triÒn miªn, n¨m 1988 cßn ph¶i nhËp 45 v¹n tÊn g¹o, ®Õn n¨m 1989, chóng ta ® vð¬n lªn ®¸p øng nhu cÇu trong nðíc, cã dù tr÷ vµ xuÊt khÈu, gãp phÇn quan träng æn ®Þnh ®êi sèng nh©n d©n vµ thay ®æi c¸n c©n xuÊt _ nhËp khÈu. S¶n xuÊt lð¬ng thùc n¨m 1988 ®¹t 19,5 triÖu tÊn, vðît n¨m 1987 lµ 2 triÖu tÊn, vµ n¨m 1989 ®¹t 21,4 triÖu tÊn. _ Hµng ho¸ trªn thÞ trðêng, nhÊt lµ hµng tiªu dïng, dåi dµo, ®a d¹ng vµ lðu th«ng tð¬ng ®èi thuËn lîi, trong ®ã nguån hµng s¶n xuÊt trong nðíc tuy chða ®¹t kÕ ho¹ch, vÉn t¨ng h¬n trðíc vµ cã tiÕn bé vÒ mÉu m , chÊt lðîng. C¸c c¬ së s¶n xuÊt g¾n chÆt víi nhu cÇu thÞ trðêng. PhÇn bao cÊp cña Nhµ nðíc vÒ vèn, gi¸, vËt tð, tiÒn lð¬ng... gi¶m ®¸ng kÓ. _ Kinh tÕ ®èi ngo¹i ph¸t triÓn m¹nh, më réng h¬n trðíc vÒ quy m«, h×nh thøc... ® gãp phÇn quan träng vµo viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu kinh tÕ _ x héi. (1) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VII, NXB Sù thËt, H., 1991, tr. 17 _ 27 vµ tr. 50 _ 51. 279

Tõ n¨m 1986 ®Õn n¨m 1990, hµng xuÊt khÈu t¨ng gÊp 3 lÇn. Tõ n¨m 1989, ta t¨ng thªm c¸c mÆt hµng cã gi¸ trÞ xuÊt khÈu lín nhð g¹o, dÇu th« vµ mét sè mÆt hµng míi kh¸c. N¨m 1989, ta xuÊt khÈu 1,5 triÖu tÊn g¹o. NhËp khÈu gi¶m ®¸ng kÓ, tiÕn gÇn ®Õn møc c©n b»ng gi÷a xuÊt vµ nhËp khÈu. _ § kiÒm chÕ ®ðîc mét bðíc ®µ l¹m ph¸t. NÕu chØ sè t¨ng gi¸ b×nh qu©n h»ng th¸ng trªn thÞ trðêng n¨m 1986 lµ 20%, n¨m 1988 lµ 14% th× n¨m 1990 lµ 4,4%. Nhê kiÒm chÕ ®ðîc l¹m ph¸t, c¸c c¬ së kinh tÕ cã ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó h¹ch to¸n kinh doanh, ®êi sèng nh©n d©n gi¶m bít khã kh¨n. _ Bðíc ®Çu h×nh thµnh nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ trðêng cã sù qu¶n lÝ cña Nhµ nðíc. §©y lµ chñ trð¬ng chiÕn lðîc l©u dµi cña §¶ng. Chñ trð¬ng nµy thùc sù ph¸t huy quyÒn lµm chñ kinh tÕ cña nh©n d©n, kh¬i dËy ®ðîc tiÒm n¨ng vµ søc s¸ng t¹o cña quÇn chóng ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt vµ dÞch vô, t¹o thªm viÖc lµm cho ngðêi lao ®éng vµ t¨ng s¶n phÈm cho x héi. Bé m¸y Nhµ nðíc c¸c cÊp ë trung ð¬ng vµ ®Þa phð¬ng ®ðîc s¾p xÕp l¹i. Néi dung vµ phð¬ng thøc ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc trong hÖ thèng chÝnh trÞ cã mét sè ®æi míi theo hðíng ph¸t huy d©n chñ néi bé vµ quyÒn lµm chñ cña nh©n d©n, t¨ng cðêng quyÒn lùc cña c¸c c¬ quan d©n cö. Nh÷ng thµnh tùu, ðu ®iÓm, tiÕn bé ®¹t ®ðîc chøng tá ®ðêng lèi ®æi míi cña §¶ng lµ ®óng, bðíc ®i cña c«ng cuéc ®æi míi vÒ c¬ b¶n lµ phï hîp. C«ng cuéc ®æi míi nhð mét cuéc c¸ch m¹ng, cã thµnh tùu, ðu ®iÓm, nhðng vÉn cßn nhiÒu khã kh¨n. + NÒn kinh tÕ cßn mÊt c©n ®èi lín, l¹m ph¸t vÉn ë møc cao, lao ®éng thiÕu viÖc lµm t¨ng, hiÖu qu¶ kinh tÕ thÊp, nhiÒu c¬ së s¶n xuÊt ®×nh ®èn kÐo dµi. + ChÕ ®é tiÒn lð¬ng bÊt hîp lÝ, ®êi sèng cña nh÷ng ngðêi sèng chñ yÕu b»ng tiÒn lð¬ng hoÆc trî cÊp x· héi vµ cña mét bé phËn n«ng d©n bÞ gi¶m sót. + Sù nghiÖp v¨n ho¸ cã nh÷ng mÆt tiÕp tôc xuèng cÊp. T×nh tr¹ng tham nhòng, ¨n hèi lé, mÊt d©n chñ, bÊt c«ng x· héi vµ nhiÒu hiÖn tðîng tiªu cùc kh¸c cßn nÆng nÒ vµ phæ biÕn. 2. KÕ ho¹ch 5 n¨m 1991 _ 1995 : TiÕp tôc sù nghiÖp ®æi míi a) §¹i héi VII (6 _ 1991) cña §¶ng vµ nhiÖm vô, môc tiªu kÕ ho¹ch §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VII cña §¶ng (häp tõ ngµy 24 ®Õn ngµy 27 _ 6 _ 1991) ® tæng kÕt, ®¸nh gi¸ viÖc thùc hiÖn ®ðêng lèi ®æi míi cña §¹i héi VI, ®Ò ra chñ trð¬ng, nhiÖm vô nh»m kÕ thõa, ph¸t huy nh÷ng thµnh tùu, 280

ðu ®iÓm ® ®¹t ®ðîc ; kh¾c phôc nh÷ng khã kh¨n, yÕu kÐm m¾c ph¶i trong bðíc ®Çu ®æi míi ; ng¨n ngõa nh÷ng lÖch l¹c ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh ®ã ; ®iÒu chØnh, bæ sung, ph¸t triÓn ®ðêng lèi ®æi míi (®Ò ra tõ §¹i héi VI) ®Ó tiÕp tôc ®ða sù nghiÖp ®æi míi ®Êt nðíc tiÕn lªn. Ngoµi viÖc quyÕt ®Þnh nh÷ng nhiÖm vô c¸ch m¹ng trong nhiÖm k×, §¹i héi VII cña §¶ng cßn quyÕt ®Þnh mét sè vÊn ®Ò vÒ chiÕn lðîc l©u dµi ; ®ã lµ th«ng qua \"Cð¬ng lÜnh x©y dùng ®Êt nðíc trong thêi k× qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x héi\" vµ \"ChiÕn lðîc æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ _ x héi ®Õn n¨m 2000\". Bðíc vµo nhiÖm k× §¹i héi VII cña §¶ng, t×nh h×nh thÕ giíi vµ trong nðíc cã nh÷ng thay ®æi lín, nhÊt lµ sù thay ®æi ë Liªn X« vµ cña chñ nghÜa x· héi ë §«ng ¢u, t¸c ®éng ®Õn qu¸ tr×nh ®æi míi cña ta. XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm t×nh h×nh, c¨n cø vµo môc tiªu cña chÆng ®ðêng ®Çu thêi k× qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x héi (®Ò ra tõ §¹i héi VI), §¹i héi VII cña §¶ng ®Ò ra nhiÖm vô, môc tiªu kinh tÕ _ x héi cña kÕ ho¹ch 5 n¨m (1991 _ 1995) lµ : ®Èy lïi vµ kiÓm so¸t ®ðîc l¹m ph¸t ; æn ®Þnh, ph¸t triÓn vµ n©ng cao hiÖu qu¶ nÒn s¶n xuÊt x héi ; æn ®Þnh vµ tõng bðíc c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n ; b¾t ®Çu cã tÝch luü tõ néi bé nÒn kinh tÕ. §Ó thùc hiÖn môc tiªu trªn, cÇn ph¸t huy søc m¹nh cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, ®Èy m¹nh Ba chð¬ng tr×nh kinh tÕ víi nh÷ng néi dung cao h¬n trðíc vµ tõng bðíc x©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ míi theo yªu cÇu c«ng nghiÖp ho¸. b) TiÕn bé vµ h¹n chÕ cña sù nghiÖp ®æi míi (1) Thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô, môc tiªu cña kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m (1991 _ 1995), trªn c¸c lÜnh vùc cña sù nghiÖp ®æi míi, nh©n d©n ta ®¹t ®ðîc nh÷ng thµnh tùu vµ tiÕn bé to lín. _ NhÞp ®é ph¸t triÓn kinh tÕ ®ðîc ®Èy m¹nh, nhiÒu môc tiªu chñ yÕu cña kÕ ho¹ch 5 n¨m ® hoµn thµnh vðît møc. Sau 5 n¨m thùc hiÖn kÕ ho¹ch, t×nh tr¹ng ®×nh ®èn trong s¶n xuÊt, rèi ren trong lðu th«ng ®ðîc kh¾c phôc. Kinh tÕ t¨ng trðëng nhanh, tæng s¶n phÈm trong nðíc t¨ng b×nh qu©n h»ng n¨m lµ 8,2% ; c«ng nghiÖp t¨ng b×nh qu©n h»ng n¨m 13,3% ; n«ng nghiÖp lµ 4,5%. S¶n lðîng lð¬ng thùc 5 n¨m nµy t¨ng 26% so víi 5 n¨m trðíc, t¹o ®iÒu kiÖn c¬ b¶n ®Ó æn ®Þnh ®êi sèng nh©n d©n, ph¸t triÓn ngµnh nghÒ, chuyÓn dÞch c¬ cÊu n«ng nghiÖp vµ kinh tÕ n«ng th«n. (1) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VIII, NXB ChÝnh trÞ quèc gia, H., 1996, tr. 154 _ 166. 281

C¸c ngµnh dÞch vô n¨m 1995 t¨ng 80% so víi n¨m 1990. VËn t¶i hµng ho¸ t¨ng 62%. ThÞ trðêng hµng ho¸ trong nðíc ph¸t triÓn, ®¸p øng nhu cÇu ngµy cµng t¨ng cña x héi. Trong lÜnh vùc tµi chÝnh, tiÒn tÖ : n¹n l¹m ph¸t ë møc cao tõng bðíc bÞ ®Èy lïi, tõ møc 67,1% n¨m 1991, xuèng møc 12,7% n¨m 1995. TØ lÖ thiÕu hôt ng©n s¸ch ®ðîc kiÒm chÕ. _ Kinh tÕ ®èi ngo¹i ph¸t triÓn, thÞ trðêng xuÊt nhËp khÈu ®ðîc më réng, nguån vèn ®Çu tð cña nðíc ngoµi t¨ng nhanh. H×nh 97. XuÊt khÈu g¹o t¹i c¶ng Sµi Gßn Trong 5 n¨m, xuÊt khÈu ®¹t 17 tØ USD ; t¨ng sè mÆt hµng cã khèi lðîng xuÊt khÈu lín nhð dÇu th«, g¹o, cµ phª, h¶i s¶n, may mÆc... Trong 5 n¨m, nhËp khÈu trªn 21 tØ USD. TØ träng nhËp khÈu vËt tð, thiÕt bÞ t¨ng lªn, ®¸p øng ®ðîc nhu cÇu ph¸t triÓn. Quan hÖ mËu dÞch më réng víi trªn 100 nðíc vµ tiÕp cËn víi nhiÒu thÞ trðêng míi. Nhµ nðíc ® më réng quyÒn xuÊt, nhËp khÈu cho c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, ban hµnh mét sè chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch xuÊt khÈu. Vèn ®Çu tð trùc tiÕp cña nðíc ngoµi trong 5 n¨m t¨ng nhanh, b×nh qu©n h»ng n¨m lµ 50%. §Õn cuèi n¨m 1995, tæng sè vèn ®¨ng kÝ cho c¸c dù ¸n ®Çu tð trùc tiÕp cña nðíc ngoµi ®¹t trªn 19 tØ USD, trong ®ã cã kho¶ng 1/3 ® ®ðîc thùc hiÖn. _ Khoa häc vµ c«ng nghÖ cã bðíc ph¸t triÓn míi, v¨n ho¸ vµ x héi cã nh÷ng chuyÓn biÕn tÝch cùc. Ho¹t ®éng khoa häc vµ c«ng nghÖ g¾n bã h¬n víi nhu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ _ x héi, thÝch nghi dÇn víi c¬ chÕ thÞ trðêng. 282

C«ng t¸c gi¸o dôc vµ ®µo t¹o cã bðíc ph¸t triÓn míi sau mét sè n¨m gi¶m sót. M¹ng lðíi trðêng phæ th«ng ®ðîc më réng ®Õn kh¾p c¸c x , phðêng ; c¬ së vËt chÊt ®ðîc c¶i thiÖn. C¸c tØnh vµ nhiÒu huyÖn miÒn nói cã trðêng néi tró cho con em ngðêi d©n téc thiÓu sè. Chñ trð¬ng ®Òn ¬n ®¸p nghÜa ®èi víi nh÷ng ngðêi cã c«ng víi nðíc ®ðîc toµn d©n hðëng øng. Phong trµo xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ c¸c ho¹t ®éng tõ thiÖn ngµy cµng ®ðîc më réng. Thu nhËp vµ ®êi sèng cña c¸c tÇng líp nh©n d©n ë c¸c vïng ®Òu ®ðîc c¶i thiÖn víi møc ®é kh¸c nhau. NhiÒu ®Þa phð¬ng ® thanh to¸n ®ðîc n¹n ®ãi. Mçi n¨m gi¶i quyÕt ®ðîc viÖc lµm cho h¬n 1 triÖu lao ®éng. _ æn ®Þnh t×nh h×nh chÝnh trÞ _ x héi ®ðîc gi÷ v÷ng, quèc phßng vµ an ninh ®ðîc cñng cè. _ Më réng quan hÖ ®èi ngo¹i, ph¸ thÕ bÞ bao v©y, tham gia tÝch cùc vµo c¸c ho¹t ®éng cña céng ®ång quèc tÕ. §Õn n¨m 1995, nðíc ta ® cã quan hÖ ngo¹i giao víi h¬n 160 nðíc, cã quan hÖ bu«n b¸n víi trªn 100 nðíc. C¸c c«ng ti cña h¬n 50 nðíc vµ vïng l nh thæ ® ®Çu tð trùc tiÕp vµo nðíc ta. NhiÒu chÝnh phñ vµ tæ chøc quèc tÕ dµnh cho ta viÖn trî kh«ng hoµn l¹i hoÆc cho vay ®Ó ph¸t triÓn. Th¸ng 7 _ 1995, ViÖt Nam vµ MÜ b×nh thðêng ho¸ quan hÖ ngo¹i giao. Ngµy 28 _ 7 _ 1995, nðíc ta chÝnh thøc gia nhËp HiÖp héi c¸c quèc gia §«ng Nam ¸ (ASEAN). H×nh 98. LÔ kÕt n¹p ViÖt Nam lµ thµnh viªn thø b¶y cña HiÖp héi c¸c quèc gia §«ng Nam ¸ (ASEAN) 283

Sau 5 n¨m thùc hiÖn kÕ ho¹ch, bªn c¹nh thµnh tùu vµ tiÕn bé, cßn nhiÒu khã kh¨n vµ tån t¹i chða ®ðîc gi¶i quyÕt. + Nðíc ta vÉn cßn lµ mét trong nh÷ng nðíc nghÌo trªn thÕ giíi ; lùc lðîng s¶n xuÊt nhá bÐ, c¬ së vËt chÊt _ kÜ thuËt l¹c hËu ; tr×nh ®é khoa häc vµ c«ng nghÖ chuyÓn biÕn chËm ; n¨ng suÊt lao ®éng, chÊt lðîng s¶n phÈm, chÊt lðîng c«ng tr×nh thÊp. + T×nh tr¹ng tham nhòng, l·ng phÝ, bu«n lËu, lµm ¨n phi ph¸p chða ®ðîc ng¨n chÆn. Nh÷ng hiÖn tðîng tiªu cùc nghiªm träng kÐo dµi trong bé m¸y Nhµ nðíc. + Sù ph©n ho¸ giµu nghÌo gi÷a c¸c vïng, gi÷a thµnh thÞ vµ n«ng th«n, gi÷a c¸c tÇng líp cð d©n t¨ng nhanh. §êi sèng cña mét bé phËn nh©n d©n, nhÊt lµ ë nh÷ng vïng s©u, vïng xa, cßn nhiÒu khã kh¨n. 3. KÕ ho¹ch 5 n¨m 1996 _ 2000 : §Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ a) §¹i héi VIII (6 _ 1996) cña §¶ng vµ nhiÖm vô, môc tiªu kÕ ho¹ch §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VIII cña §¶ng (häp tõ ngµy 28 _ 6 ®Õn ngµy 1 _ 7 _ 1996) ® kiÓm ®iÓm, ®¸nh gi¸ viÖc thùc hiÖn NghÞ quyÕt §¹i héi VII, tæng kÕt 10 n¨m ®Êt nðíc thùc hiÖn ®ðêng lèi ®æi míi, ®Ò ra chñ trð¬ng, nhiÖm vô trong nhiÖm k× míi. XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm t×nh h×nh, tõ nhËn ®Þnh nðíc ta ® ra khái khñng ho¶ng kinh tÕ _ x héi vµ c¨n cø vµo \"Cð¬ng lÜnh x©y dùng ®Êt nðíc trong thêi k× qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x héi\", §¹i héi kh¼ng ®Þnh tiÕp tôc n¾m v÷ng hai nhiÖm vô chiÕn lðîc : x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc x héi chñ nghÜa, nhÊn m¹nh \"nðíc ta ® chuyÓn sang thêi k× ph¸t triÓn míi, thêi k× ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸\". §¹i héi cña §¶ng ®Ò ra phð¬ng hðíng, nhiÖm vô, môc tiªu cña kÕ ho¹ch kinh tÕ _ x héi 5 n¨m 1996 _ 2000 lµ : §Èy m¹nh c«ng cuéc ®æi míi mét c¸ch toµn diÖn vµ ®ång bé, tiÕp tôc ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn. PhÊn ®Êu ®¹t vµ vðît môc tiªu t¨ng trðëng kinh tÕ nhanh, hiÖu qu¶ cao vµ bÒn v÷ng ®i ®«i víi gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò bøc xóc vÒ x héi. C¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n, n©ng cao tÝch luü tõ néi bé nÒn kinh tÕ. b) ChuyÓn biÕn tiÕn bé vµ khã kh¨n, h¹n chÕ cña c«ng cuéc ®æi míi (1) KÕ ho¹ch 5 n¨m 1996 _ 2000 ®ðîc thùc hiÖn trong bèi c¶nh cã nhiÒu thuËn lîi, nhðng còng gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n th¸ch thøc do t¸c ®éng tiªu cùc cña cuéc (1) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam : V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX, NXB ChÝnh trÞ quèc gia, H., 2001, tr. 73 _ 76 vµ tr. 222 _ 259. 284

khñng ho¶ng kinh tÕ _ tµi chÝnh khu vùc (1997 _ 1999) cïng víi thiªn tai liªn tiÕp x¶y ra. Trong bèi c¶nh ®ã, kinh tÕ _ x héi nðíc ta tiÕp tôc ®¹t ®ðîc nh÷ng thµnh tùu quan träng. _ NÒn kinh tÕ vÉn gi÷ ®ðîc nhÞp ®é t¨ng trðëng kh¸, c¬ cÊu kinh tÕ cã sù chuyÓn dÞch tÝch cùc. Trong 5 n¨m, tæng s¶n phÈm trong nðíc t¨ng b×nh qu©n h»ng n¨m 7% ; c«ng nghiÖp t¨ng b×nh qu©n h»ng n¨m 13,5% ; n«ng nghiÖp lµ 5,7%. Lð¬ng thùc b×nh qu©n ®Çu ngðêi t¨ng tõ 360 kg n¨m 1995 lªn 444 kg n¨m 2000. N«ng nghiÖp ph¸t triÓn liªn tôc, gãp phÇn quan träng vµo møc t¨ng trðëng chung vµ gi÷ v÷ng æn ®Þnh kinh tÕ _ x héi. C¬ cÊu c¸c ngµnh kinh tÕ tõng bðíc chuyÓn dÞch theo hðíng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ : Trong tæng s¶n phÈm x héi, t¨ng tØ träng c«ng nghiÖp tõ 28,7% n¨m 1995 lªn ®Õn 36,6% n¨m 2000, gi¶m tØ träng n«ng nghiÖp tõ 27,2% xuèng cßn 24,3%. _ C¸c c©n ®èi chñ yÕu trong nÒn kinh tÕ ® ®ðîc ®iÒu chØnh thÝch hîp. § c¶i thiÖn mét bðíc quan hÖ tÝch luü vµ tiªu dïng theo hðíng tÝch luü cho ph¸t triÓn. Tæng nguån vèn ®Çu tð x héi thùc hiÖn trong 5 n¨m kho¶ng 440 000 tØ ®ång, tð¬ng ®ð¬ng 40 tØ USD, tèc ®é t¨ng b×nh qu©n 8,6%/n¨m. _ Kinh tÕ ®èi ngo¹i tiÕp tôc ph¸t triÓn. Trong 5 n¨m, xuÊt khÈu ®¹t 51,6 tØ USD, t¨ng b×nh qu©n h»ng n¨m 21%. XuÊt khÈu s¶n phÈm c«ng nghiÖp (kÓ c¶ tiÓu, thñ c«ng nghiÖp) t¨ng nhanh, n¨m 2000 ®¹t 10 tØ USD, gÊp h¬n 3,4 lÇn n¨m 1995. XuÊt khÈu n«ng, l©m, thuû s¶n n¨m 2000 ®¹t 4,3 tØ USD, gÊp h¬n 1,7 lÇn n¨m 1995, víi 3 mÆt hµng chñ lùc lµ g¹o (®øng thø hai thÕ giíi), cµ phª (®øng thø ba) vµ thuû s¶n. NhËp khÈu kho¶ng 61 tØ USD, t¨ng b×nh qu©n h»ng n¨m 13,3% ; tæng vèn ®Çu tð trùc tiÕp nðíc ngoµi ®ða vµo thùc hiÖn ®¹t kho¶ng 10 tØ USD, gÊp 1,5 lÇn so víi 5 n¨m trðíc. C¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam còng ® tõng bðíc më réng ®Çu tð ra nðíc ngoµi. §Õn n¨m 2000, ® cã trªn 40 dù ¸n ®Çu tð vµo 12 nðíc vµ vïng l nh thæ. _ Khoa häc vµ c«ng nghÖ cã bðíc chuyÓn biÕn tÝch cùc. Gi¸o dôc vµ ®µo t¹o cã bðíc ph¸t triÓn míi c¶ vÒ quy m«, chÊt lðîng, h×nh thøc ®µo t¹o vµ c¬ së vËt chÊt. §Õn hÕt n¨m 2000, cã 100% tØnh, thµnh phè ®¹t tiªu chuÈn phæ cËp gi¸o dôc tiÓu häc vµ xo¸ n¹n mï ch÷ ; mét sè tØnh, thµnh phè b¾t ®Çu thùc hiÖn chð¬ng tr×nh phæ cËp Trung häc c¬ së. 285

_ C¸c lÜnh vùc v¨n ho¸ _ x héi cã bðíc ph¸t triÓn ®¸ng kÓ. Trong 5 n¨m, cã kho¶ng 6,1 triÖu lao ®éng ®ðîc thu hót vµo lµm viÖc, b×nh qu©n mçi n¨m thu hót 1,2 triÖu ngðêi. TØ lÖ hé ®ãi nghÌo trªn tæng sè hé trong c¶ nðíc gi¶m, tõ 20% n¨m 1995 xuèng cßn 10% n¨m 2000. _ T×nh h×nh chÝnh trÞ _ x héi c¬ b¶n æn ®Þnh ; quèc phßng _ an ninh ®ðîc t¨ng cðêng ; quan hÖ ®èi ngo¹i kh«ng ngõng ®ðîc më réng. §Õn n¨m 2000, nðíc ta cã quan hÖ thð¬ng m¹i víi h¬n 140 nðíc, quan hÖ ®Çu tð víi gÇn 70 nðíc vµ vïng l nh thæ, thu hót ®ðîc nhiÒu nguån vèn ®Çu tð tõ nðíc ngoµi(1). H×nh 99. CÇu MÜ ThuËn trªn s«ng TiÒn (kh¸nh thµnh ngµy 21 _ 5 _ 2000) Nh÷ng thµnh tùu vµ ðu ®iÓm trong 5 n¨m (1996 _ 2000) vµ nãi chung trong 15 n¨m (1986 _ 2000) thùc hiÖn ®ðêng lèi ®æi míi ® t¨ng cðêng søc m¹nh tæng hîp, lµm thay ®æi bé mÆt cña ®Êt nðíc vµ cuéc sèng cña nh©n d©n, cñng cè v÷ng ch¾c ®éc lËp d©n téc vµ chÕ ®é x héi chñ nghÜa, n©ng cao vÞ thÕ vµ uy tÝn cña ViÖt Nam trªn trðêng quèc tÕ. Bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu vµ ðu ®iÓm, chóng ta gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n vµ yÕu kÐm. (1) ViÖt Nam lµ thµnh viªn thø 150 cña Tæ chøc Thð¬ng m¹i thÕ giíi (WTO) tõ ngµy 7 _ 11 _ 2006, ViÖt Nam lµ uû viªn kh«ng thðêng trùc Héi ®ång B¶o an Liªn hîp quèc nhiÖm k× 2008 _ 2009 tõ ngµy 1_ 1 _ 2008. 286

+ NÒn kinh tÕ ph¸t triÓn chða v÷ng ch¾c ; n¨ng suÊt lao ®éng, hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh thÊp. ChÊt lðîng s¶n phÈm chða tèt, gi¸ thµnh cao. Quan hÖ s¶n xuÊt trªn mét sè mÆt chða phï hîp. Kinh tÕ Nhµ nðíc chða ®ðîc cñng cè tð¬ng xøng víi vai trß chñ ®¹o. Kinh tÕ tËp thÓ chða m¹nh. + Mét sè vÊn ®Ò v¨n ho¸ _ x héi bøc xóc vµ gay g¾t chËm ®ðîc gi¶i quyÕt. C¸c ho¹t ®éng khoa häc vµ c«ng nghÖ chða ®¸p øng tèt yªu cÇu cña sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc. TØ lÖ thÊt nghiÖp ë thµnh thÞ vµ thiÕu viÖc lµm ë n«ng th«n cßn ë møc cao. + T×nh tr¹ng tham nhòng chða ®ðîc kh¾c phôc triÖt ®Ó. Trong bèi c¶nh lÞch sö ®Çu thÕ kØ XXI, ®¸p øng yªu cÇu ®Èy m¹nh c«ng cuéc ®æi míi ®Êt nðíc, §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX cña §¶ng (4 _ 2001) ®· ®Ò ra phð¬ng hðíng, nhiÖm vô, môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ _ x· héi 5 n¨m (2001 _ 2005) vµ chiÕn lðîc ph¸t triÓn kinh tÕ _ x· héi 10 n¨m (2001 _ 2010), nh»m \"§ða nðíc ta ra khái t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn, n©ng cao râ rÖt ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña nh©n d©n, t¹o nÒn t¶ng ®Ó ®Õn n¨m 2020 nðíc ta c¬ b¶n trë thµnh mét nðíc c«ng nghiÖp theo hðíng hiÖn ®¹i...\". KÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ _ x· héi 5 n¨m (2001 _ 2005) lµ rÊt quan träng ®èi víi viÖc thùc hiÖn chiÕn lðîc 10 n¨m (2001 _ 2010). Bðíc vµo thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m ®Çu tiªn cña thÕ kØ XXI, t×nh h×nh trong nðíc vµ quèc tÕ cã nhiÒu thuËn lîi vµ thêi c¬, nhðng còng gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n vµ th¸ch thøc ®an xen nhau. Dðíi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, nh©n d©n ta lu«n chñ ®éng n¾m b¾t thêi c¬, t¹o ra thÕ vµ lùc míi, ®ång thêi lu«n tØnh t¸o ®o¸n biÕt vµ kiªn quyÕt ®Èy lïi nguy c¬, ®ða sù nghiÖp ®æi míi tiÕn lªn m¹nh mÏ, ®óng hðíng. ? _ Nªu nhiÖm vô vµ môc tiªu cña tõng kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m : 1986 _ 1990, 1991 _ 1995, 1996 _ 2000. _ Tr×nh bµy thµnh tùu vµ yÕu kÐm vÒ kinh tÕ _ x héi cña nðíc ta trong tõng kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m : 1986 _ 1990, 1991 _ 1995, 1996 _ 2000. C©u hái Vµ BµI TËP 1. §æi míi ®Êt nðíc ®i lªn chñ nghÜa x· héi tõ §¹i héi VI (12 _ 1986) cña §¶ng ®ðîc hiÓu nhð thÕ nµo ? 2. Nªu ý nghÜa cña nh÷ng thµnh tùu vÒ kinh tÕ _ x· héi nðíc ta trong 15 n¨m (1986 _ 2000) thùc hiÖn ®ðêng lèi ®æi míi. 3. H·y nªu nh÷ng khã kh¨n vµ yÕu kÐm vÒ kinh tÕ _ x· héi cña ta sau 15 n¨m (1986 _ 2000) thùc hiÖn ®ðêng lèi ®æi míi. 287

PhÇn ®äc thªm Qu¸ tr×nh c¸ch m¹ng vµ qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi Sau th¾ng lîi lÞch sö mïa Xu©n 1975, nh©n d©n ta tiÕp tôc nªu cao chñ nghÜa yªu nðíc, chñ nghÜa anh hïng c¸ch m¹ng vµ ®· ®¹t nh÷ng thµnh tùu to lín : thiÕt lËp chÝnh quyÒn nh©n d©n ë c¶ miÒn Nam, thèng nhÊt nðíc nhµ, kh«i phôc kinh tÕ, kh¾c phôc hËu qu¶ nÆng nÒ cña chiÕn tranh ; tõng bðíc x©y dùng quan hÖ s¶n xuÊt míi vµ c¬ së vËt chÊt _ kÜ thuËt cña chñ nghÜa x· héi ; b¶o vÖ v÷ng ch¾c Tæ quèc, lµm trßn nghÜa vô quèc tÕ. Trong c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa, §¶ng ta ®· cã nhiÒu cè g¾ng nghiªn cøu, t×m tßi, x©y dùng ®ðêng lèi, x¸c ®Þnh ®óng môc tiªu vµ phð¬ng hðíng x· héi chñ nghÜa. Nhðng §¶ng ®· ph¹m sai lÇm chñ quan duy ý chÝ, vi ph¹m quy luËt kh¸ch quan : nãng véi trong c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa, xo¸ bá ngay nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ; cã lóc ®Èy m¹nh qu¸ møc viÖc x©y dùng c«ng nghiÖp nÆng ; duy tr× qu¸ l©u c¬ chÕ qu¶n lÝ kinh tÕ tËp trung quan liªu, bao cÊp ; cã nhiÒu chñ trð¬ng sai trong viÖc c¶i c¸ch gi¸ c¶, tiÒn tÖ, tiÒn lð¬ng. C«ng t¸c tð tðëng vµ tæ chøc c¸n bé ph¹m nhiÒu khuyÕt ®iÓm nghiªm träng. T¹i §¹i héi lÇn thø VI, §¶ng ®· tù phª b×nh vµ ®Ò ra ®ðêng lèi ®æi míi. §¹i héi VI lµ cét mèc lÞch sö quan träng trong sù nghiÖp c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa cña nh©n d©n ta. C«ng cuéc ®æi míi qua h¬n bèn n¨m ®· ®¹t ®ðîc nh÷ng thµnh tùu bðíc ®Çu rÊt quan träng. T×nh h×nh kinh tÕ _ x· héi cã chuyÓn biÕn tÝch cùc, t¹o thÕ ®i lªn vµ kh¼ng ®Þnh con ®ðêng chóng ta ®ang ®i lµ ®óng. Tuy nhiªn khã kh¨n cßn nhiÒu, ®Êt nðíc chða ra khái khñng ho¶ng kinh tÕ _ x· héi. Nðíc ta qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi, bá qua chÕ ®é tð b¶n, tõ mét x· héi vèn lµ thuéc ®Þa, nöa phong kiÕn, lùc lðîng s¶n xuÊt rÊt thÊp. §Êt nðíc tr¶i qua hµng chôc n¨m chiÕn tranh, hËu qu¶ ®Ó l¹i cßn nÆng nÒ. Nh÷ng tµn dð thùc d©n, phong kiÕn cßn nhiÒu. C¸c thÕ lùc thï ®Þch thðêng xuyªn t×m c¸ch ph¸ ho¹i chÕ ®é x· héi chñ nghÜa vµ nÒn ®éc lËp d©n téc cña nh©n d©n ta. Nhðng chóng ta còng cã nh÷ng thuËn lîi : chÝnh quyÒn thuéc vÒ nh©n d©n, nðíc nhµ ®i vµo giai ®o¹n hoµ b×nh x©y dùng. D©n téc ta lµ mét d©n téc anh hïng, cã ý chÝ vð¬n lªn m·nh liÖt. Nh©n d©n ta cã lßng yªu nðíc nång nµn, cÇn cï lao ®éng vµ s¸ng t¹o. Chóng ta ®· x©y dùng ®ðîc mét sè c¬ së vËt chÊt ban ®Çu. Cuéc c¸ch m¹ng khoa häc vµ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, cïng víi xu thÕ quèc tÕ ho¸ ®êi sèng kinh tÕ thÕ giíi lµ mét thêi c¬ ®Ó ph¸t triÓn. Qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi trong t×nh h×nh ®Êt nðíc vµ thÕ giíi nhð trªn, chóng ta ph¶i tiÕp tôc n©ng cao ý chÝ tù lùc tù cðêng, ph¸t huy mäi tiÒm n¨ng vËt chÊt vµ trÝ tuÖ cña d©n téc ®ång thêi më réng quan hÖ hîp t¸c quèc tÕ, t×m tßi bðíc ®i, h×nh thøc vµ biÖn ph¸p thÝch hîp x©y dùng thµnh c«ng chñ nghÜa x· héi. X· héi x· héi chñ nghÜa mµ nh©n d©n ta x©y dùng lµ mét x· héi : _ Do nh©n d©n lao ®éng lµm chñ. 288

_ Cã mét nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn cao dùa trªn lùc lðîng s¶n xuÊt hiÖn ®¹i vµ chÕ ®é c«ng h÷u vÒ c¸c tð liÖu s¶n xuÊt chñ yÕu. _ Cã nÒn v¨n ho¸ tiªn tiÕn, ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc. _ Con ngðêi ®ðîc gi¶i phãng khái ¸p bøc, bãc lét, bÊt c«ng, lµm theo n¨ng lùc, hðëng theo lao ®éng, cã cuéc sèng Êm no, tù do, h¹nh phóc, cã ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn toµn diÖn c¸ nh©n. _ C¸c d©n téc trong nðíc b×nh ®¼ng, ®oµn kÕt vµ gióp ®ì lÉn nhau cïng tiÕn bé. _ Cã quan hÖ h÷u nghÞ vµ hîp t¸c víi nh©n d©n tÊt c¶ c¸c nðíc trªn thÕ giíi. (§¶ng Céng s¶n ViÖt Nam : Cð¬ng lÜnh x©y dùng ®Êt nðíc trong thêi k× qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi NXB Sù thËt, H., 1991, tr. 3 _ 4 vµ tr. 8 _ 9) Tæng kÕt lÞch sö ViÖt Nam 32 tõ n¨m 1919 ®Õn n¨m 2000 LÞch sö ViÖt Nam tõ n¨m 1919 ®Õn n¨m 2000 ®· diÔn ra theo mét qu¸ tr×nh liªn tôc nh÷ng sù kiÖn lín : §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam ra ®êi n¨m 1930 ; C¸ch m¹ng th¸ng T¸m víi sù thµnh lËp Nhµ nðíc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ n¨m 1945, kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p víi chiÕn th¾ng §iÖn Biªn Phñ n¨m 1954 \"chÊn ®éng ®Þa cÇu\", kh¸ng chiÕn chèng MÜ víi §¹i th¾ng mïa Xu©n 1975 vµ nay lµ c«ng cuéc ®æi míi ®Êt nðíc tõ n¨m 1986. Mçi sù kiÖn lµ mèc ®¸nh dÊu mét thêi k× ph¸t triÓn cña lÞch sö d©n téc. I _ C¸c thêi k× ph¸t triÓn cña lÞch sö d©n téc 1. Thêi k× 1919 _ 1930 (Tõ sau ChiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt n¨m 1919 ®Õn khi §¶ng ra ®êi n¨m 1930) _ Cuéc khai th¸c thuéc ®Þa lÇn thø hai (1919 _ 1929) cña Ph¸p ® lµm chuyÓn biÕn t×nh h×nh kinh tÕ _ x héi ViÖt Nam, t¹o c¬ së x héi (giai cÊp), ®iÒu kiÖn chÝnh trÞ (phong trµo yªu nðíc) ®Ó tiÕp thu luång tð tðëng c¸ch m¹ng v« s¶n. _ NguyÔn ¸i Quèc vµ mét sè nhµ yªu nðíc kh¸c ®Õn víi chñ nghÜa M¸c _ Lªnin, truyÒn b¸ chñ nghÜa M¸c _ Lªnin, nh÷ng luËn ®iÓm cña NguyÔn ¸i Quèc vÒ con ®ðêng c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ViÖt Nam vµ bµi häc cña C¸ch m¹ng th¸ng Mðêi vÒ nðíc ® lµm chuyÓn biÕn phong trµo yªu nðíc chèng Ph¸p tõ lËp trðêng tð s¶n sang lËp trðêng v« s¶n. 289

_ Phong trµo yªu nðíc chèng Ph¸p cña bé phËn tiÓu tð s¶n chuyÓn sang lËp trðêng v« s¶n, cïng víi phong trµo c«ng nh©n chuyÓn sang tù gi¸c, ®ßi hái ph¶i cã §¶ng cña giai cÊp v« s¶n l nh ®¹o. Ba tæ chøc céng s¶n ra ®êi vµo nöa sau n¨m 1929 tõ hai tæ chøc yªu nðíc _ c¸ch m¹ng (Héi ViÖt Nam C¸ch m¹ng Thanh niªn vµ T©n ViÖt C¸ch m¹ng ®¶ng) råi thèng nhÊt thµnh mét §¶ng duy nhÊt. §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam ra ®êi ®Çu n¨m 1930 ® ®¸p øng yªu cÇu ®ã. 2. Thêi k× 1930 _ 1945 (Sau khi §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam ra ®êi n¨m 1930 ®Õn ngµy 2 _ 9 _ 1945) _ T¸c ®éng cña cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ thÕ giíi 1929 _ 1933 cïng víi cuéc \"khñng bè tr¾ng\" cña Ph¸p sau khëi nghÜa Yªn B¸i (9 _ 2 _ 1930), ® lµm bïng næ phong trµo c¸ch m¹ng cña quÇn chóng c¶ nðíc trong nh÷ng n¨m 1930 _ 1931. Sù l nh ®¹o cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam ® ®ða phong trµo lªn tíi ®Ønh cao víi sù thµnh lËp c¸c x« viÕt ë NghÖ _ TÜnh. Phong trµo tõ cuèi n¨m 1931 ®i vµo tho¸i trµo, c¸ch m¹ng ViÖt Nam chuyÓn sang ®Êu tranh nh»m phôc håi phong trµo (1932 _ 1935). _ Trong bèi c¶nh lÞch sö nh÷ng n¨m 1936 _ 1939, khi chñ nghÜa ph¸t xÝt xuÊt hiÖn, ®e do¹ hoµ b×nh thÕ giíi vµ phong trµo chèng ph¸t xÝt ë Ph¸p giµnh th¾ng lîi bðíc ®Çu, ë nðíc ta dÊy lªn phong trµo ®Êu tranh c«ng khai réng lín. Phong trµo ® thu hót ®«ng ®¶o quÇn chóng tham gia dðíi sù l nh ®¹o cña §¶ng, ®Êu tranh ®ßi tù do, d©n sinh, d©n chñ, c¬m ¸o, hoµ b×nh. §©y lµ phong trµo quÇn chóng cã môc tiªu, h×nh thøc ®Êu tranh míi mÎ ë nðíc ta vµ rÊt hiÕm cã ë mét nðíc thuéc ®Þa. _ Cuéc ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai (1939 _ 1945) ® t¸c ®éng ®Õn toµn thÕ giíi. Cuéc chiÕn ®Êu cña nh©n d©n Liªn X« vµ c¸c lùc lðîng d©n chñ thÕ giíi chèng ph¸t xÝt th¾ng lîi ® t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸ch m¹ng nðíc ta vµ nhiÒu nðíc tiÕn lªn gi¶i phãng d©n téc. _ §Çu n¨m 1941, NguyÔn ¸i Quèc vÒ nðíc trùc tiÕp l nh ®¹o c¸ch m¹ng, chñ tr× Héi nghÞ Trung ð¬ng 8 (5 _ 1941), hoµn chØnh chñ trð¬ng ®Æt nhiÖm vô gi¶i phãng d©n téc lªn hµng ®Çu ®ðîc ®Ò ra t¹i Héi nghÞ Trung ð¬ng th¸ng 11 _ 1939 : Gið¬ng cao h¬n n÷a ngän cê gi¶i phãng d©n téc, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò d©n téc trong ph¹m vi tõng nðíc ë §«ng Dð¬ng. Tõ ®©y, c¸ch m¹ng nðíc ta ®Èy m¹nh chuÈn bÞ tiÕn tíi khëi nghÜa giµnh chÝnh quyÒn. _ C¸ch m¹ng th¸ng T¸m n¨m 1945 th¾ng lîi lµ kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh chuÈn bÞ vµ tËp dðît trong 15 n¨m tõ khi §¶ng ra ®êi. §¶ng ® l nh ®¹o cuéc ®Êu tranh qua nhiÒu giai ®o¹n, toµn diÖn vµ trùc tiÕp nhÊt lµ giai ®o¹n chuÈn bÞ tiÕn tíi tæng khëi nghÜa 1939 _ 1945. Tæng khëi nghÜa th¾ng lîi, chÝnh quyÒn ® vÒ tay nh©n d©n, nðíc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®ðîc thµnh lËp. 290

3. Thêi k× 1945 _ 1954 (Sau th¾ng lîi C¸ch m¹ng th¸ng T¸m n¨m 1945 ®Õn ngµy 21 _ 7 _ 1954) _ Trong h¬n n¨m ®Çu sau C¸ch m¹ng th¸ng T¸m, ®Êt nðíc gÆp mu«n vµn khã kh¨n thö th¸ch, t×nh thÕ hÕt søc hiÓm nghÌo, kh¸c nµo \"Ngµn c©n treo sîi tãc\". Nh©n d©n ta võa x©y dùng chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng, x©y dùng chÕ ®é d©n chñ nh©n d©n, gi¶i quyÕt n¹n ®ãi, n¹n dèt vµ khã kh¨n vÒ tµi chÝnh, võa ®Êu tranh chèng ngo¹i x©m, néi ph¶n, b¶o vÖ nÒn ®éc lËp. Tõ cuèi n¨m 1946, toµn d©n ta tiÕn hµnh cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p trªn ph¹m vi c¶ nðíc. _ Cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p (1945 _ 1954) tiÕn hµnh trong ®iÒu kiÖn nðíc ta ® giµnh ®ðîc ®éc lËp vµ chÝnh quyÒn. V× vËy, võa kh¸ng chiÕn võa kiÕn quèc lµ hai nhiÖm vô chiÕn lðîc cña c¸ch m¹ng nðíc ta trong thêi k× nµy : + Cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p x©m lðîc, tõ n¨m 1950 chèng c¶ sù can thiÖp cña ®Õ quèc MÜ, tr¶i qua nhiÒu giai ®o¹n víi c¸c mèc chiÕn th¾ng ViÖt B¾c thu _ ®«ng n¨m 1947, chiÕn th¾ng Biªn giíi thu _ ®«ng n¨m 1950, chiÕn th¾ng §«ng _ Xu©n 1953 _ 1954. §iÖn Biªn Phñ lµ trËn th¾ng quyÕt ®Þnh dÉn tíi viÖc kÝ kÕt HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ vÒ §«ng Dð¬ng n¨m 1954, kÕt thóc chiÕn tranh. + C«ng cuéc kiÕn quèc nh»m x©y dùng chÝnh quyÒn d©n chñ nh©n d©n, phôc vô kh¸ng chiÕn, phôc vô d©n sinh, t¹o tiÒn ®Ò tiÕn lªn chñ nghÜa x héi sau khi chiÕn tranh kÕt thóc. 4. Thêi k× 1954 _ 1975 (Sau th¾ng lîi cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p n¨m 1954 ®Õn ngµy 30 _ 4 _ 1975) _ XuÊt ph¸t tõ t×nh h×nh ®Êt nðíc t¹m thêi bÞ chia c¾t lµm hai miÒn, §¶ng ®Ò ra nhiÖm vô cho c¸ch m¹ng tõng miÒn víi hai chiÕn lðîc c¸ch m¹ng vµ nhiÖm vô chung cho c¸ch m¹ng hai miÒn, mèi quan hÖ gi÷a c¸ch m¹ng hai miÒn, x¸c ®Þnh vÞ trÝ, vai trß cña c¸ch m¹ng tõng miÒn. NhiÖm vô chung lµ \"Kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc\". _ ë miÒn Nam, tiÕn hµnh cuéc ®Êu tranh chÝnh trÞ ph¸t triÓn lªn khëi nghÜa (tõ n¨m 1959 _ 1960) råi chiÕn tranh gi¶i phãng (tõ gi÷a n¨m 1961), kÕt hîp khëi nghÜa víi chiÕn tranh tr¶i qua 5 giai ®o¹n, lÇn lðît ®¸nh b¹i 4 chiÕn lðîc thèng trÞ vµ x©m lðîc thùc d©n míi cña MÜ : 1954 _ 1960, ®¸nh b¹i chiÕn lðîc \"ChiÕn tranh ®¬n phð¬ng\" cña Aixenhao ; 1961 _ 1965, ®¸nh b¹i chiÕn lðîc \"ChiÕn tranh ®Æc biÖt\" cña Kenn¬®i vµ Gi«nx¬n ; 1965 _ 1968, ®¸nh b¹i chiÕn lðîc \"ChiÕn tranh côc bé\" cña Gi«nx¬n ; 1969 _ 1973, ®¸nh b¹i vÒ c¬ b¶n chiÕn lðîc \"ViÖt Nam ho¸ chiÕn tranh\" cña NÝchx¬n, ® \"®¸nh cho MÜ cót\" ; 1973 _ 1975, ®¸nh b¹i hoµn toµn chiÕn lðîc \"ViÖt Nam ho¸ chiÕn tranh\" cña NÝchx¬n vµ Pho, ® \"®¸nh cho nguþ nhµo\". 291

_ ë miÒn B¾c, thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô cña c¸ch m¹ng trong thêi k× qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x héi lµ s¶n xuÊt, lao ®éng x©y dùng, vµ khi MÜ më réng chiÕn tranh ph¸ ho¹i b»ng kh«ng qu©n vµ h¶i qu©n th× miÒn B¾c kÕt hîp chiÕn ®Êu víi s¶n xuÊt. MiÒn B¾c cßn lµm nhiÖm vô cña hËu phð¬ng chi viÖn cho tiÒn tuyÕn miÒn Nam vµ thùc hiÖn nghÜa vô quèc tÕ ®èi víi Lµo, Campuchia. MiÒn B¾c ® giµnh th¾ng lîi trong cuéc chiÕn ®Êu chèng chiÕn tranh ph¸ ho¹i cña ®Õ quèc MÜ : lÇn thø nhÊt b¾t ®Çu ngµy 5 _ 8 _ 1964, chÝnh thøc tõ ngµy 7 _ 2 _ 1965 ®Õn ngµy 1 _ 11 _ 1968 ; lÇn thø hai b¾t ®Çu ngµy 6 _ 4 _ 1972, chÝnh thøc tõ ngµy 16 _ 4 _ 1972 ®Õn ngµy 15 _ 1 _ 1973. 5. Thêi k× 1975 _ 2000 (Sau th¾ng lîi cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ, cøu nðíc n¨m 1975 ®Õn n¨m 2000) _ C¸ch m¹ng ViÖt Nam chuyÓn sang thêi k× c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa trong c¶ nðíc tõ sau khi ®Êt nðíc ®éc lËp vµ thèng nhÊt. _ Trong 10 n¨m ®Çu (1976 _ 1986), nh©n d©n ta ® thùc hiÖn hai kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m (1976 _ 1980 vµ 1981 _ 1985) do §¹i héi IV (12 _ 1976) vµ §¹i héi V (3 _ 1982) cña §¶ng ®Ò ra. Bªn c¹nh nhiÒu thµnh tùu vµ ðu ®iÓm, ta gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n, yÕu kÐm, c¶ sai lÇm, khuyÕt ®iÓm. Khã kh¨n cña ta ngµy cµng lín, sai lÇm chËm ®ðîc söa ch÷a, ®ða ®Õn khñng ho¶ng vÒ kinh tÕ _ x héi, ®ßi hái ph¶i ®æi míi. _ §ðêng lèi ®æi míi ®ðîc ®Ò ra tõ §¹i héi VI (1986) nh»m kh¾c phôc khã kh¨n, söa ch÷a sai lÇm, vðît qua khñng ho¶ng, ®Èy m¹nh sù nghiÖp c¸ch m¹ng x héi chñ nghÜa tiÕn lªn. §Õn n¨m 2000, n¨m cuèi cña thÕ kØ XX, nh©n d©n ta ® thùc hiÖn th¾ng lîi ba kÕ ho¹ch Nhµ nðíc 5 n¨m do §¹i héi VI (12 _ 1986), §¹i héi VII (6 _ 1991) vµ §¹i héi VIII (6 _ 1996) cña §¶ng ®Ò ra. Tõ n¨m 2001, nh©n d©n ta thùc hiÖn tiÕp c¸c kÕ ho¹ch 5 n¨m. _ C«ng cuéc ®æi míi ® vµ ®ang giµnh ®ðîc th¾ng lîi. Th¾ng lîi ®ã ® tõng bðíc ®ða ®Êt nðíc qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x héi, kh¼ng ®Þnh ®ðêng lèi ®æi míi cña §¶ng lµ ®óng, bðíc ®i cña c«ng cuéc ®æi míi lµ phï hîp. II _ Nguyªn nh©n th¾ng lîi, bµi häc kinh nghiÖm LÞch sö ®Êu tranh vµ x©y dùng ®Êt nðíc cña nh©n d©n ta tõ sau ChiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt ®Õn nay tr¶i qua nhiÒu thêi k×, nhiÒu bðíc th¨ng trÇm. Tõ khi NguyÔn ¸i Quèc ®Õn víi chñ nghÜa M¸c _ Lªnin n¨m 1920 vµ §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam ra ®êi n¨m 1930, cuéc ®Êu tranh dùng nðíc vµ gi÷ nðíc cña nh©n d©n ta dðíi sù l nh ®¹o cña §¶ng vµ Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, tuy ph¶i chÞu nhiÒu hi sinh gian khæ, nhðng cuèi cïng ® giµnh ®ðîc th¾ng lîi vÎ vang. Th¾ng lîi nèi 292

tiÕp th¾ng lîi, më ®Çu lµ th¾ng lîi C¸ch m¹ng th¸ng T¸m, tiÕp ®ã lµ th¾ng lîi cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p, kh¸ng chiÕn chèng MÜ, vµ nay lµ th¾ng lîi cña c«ng cuéc ®æi míi ®ða ®Êt nðíc ®i lªn chñ nghÜa x héi. Th¾ng lîi ®ã do nhiÒu nguyªn nh©n, c¬ b¶n nhÊt lµ : _ Nh©n d©n ta ®oµn kÕt mét lßng, giµu lßng yªu nðíc, lao ®éng cÇn cï, s¸ng t¹o, chiÕn ®Êu kiªn cðêng, dòng c¶m v× ®éc lËp tù do. TruyÒn thèng ®ã cña d©n téc ®ðîc ph¸t huy cao ®é trong thêi k× c¸ch m¹ng do §¶ng l nh ®¹o. _ §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam do Chñ tÞch Hå ChÝ Minh s¸ng lËp, lµ ®éi tiªn phong vµ lµ ®¹i biÓu trung thµnh cho lîi Ých cña giai cÊp c«ng nh©n, cña nh©n d©n lao ®éng vµ cña d©n téc. Sù l nh ®¹o s¸ng suèt cña §¶ng víi ®ðêng lèi c¸ch m¹ng ®óng ®¾n, s¸ng t¹o, ®éc lËp tù chñ lµ nh©n tè th¾ng lîi hµng ®Çu, chi phèi c¸c nh©n tè kh¸c cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam. Thùc tÕ c¸ch m¹ng nðíc ta tõ n¨m 1930 ® ®Ó l¹i cho §¶ng vµ nh©n d©n ta nhiÒu bµi häc kinh nghiÖm quý b¸u (1) : _ N¾m v÷ng ngän cê ®éc lËp d©n téc vµ chñ nghÜa x héi, mét bµi häc xuyªn suèt qu¸ tr×nh c¸ch m¹ng nðíc ta. _ Sù nghiÖp c¸ch m¹ng lµ cña nh©n d©n, do nh©n d©n vµ v× nh©n d©n. Nh©n d©n lµ ngðêi lµm nªn th¾ng lîi lÞch sö. _ Kh«ng ngõng cñng cè, t¨ng cðêng ®oµn kÕt : ®oµn kÕt toµn §¶ng, ®oµn kÕt toµn d©n, ®oµn kÕt d©n téc, ®oµn kÕt quèc tÕ. _ KÕt hîp søc m¹nh d©n téc víi søc m¹nh thêi ®¹i, søc m¹nh trong nðíc víi søc m¹nh quèc tÕ. _ Sù l nh ®¹o ®óng ®¾n cña §¶ng lµ nh©n tè hµng ®Çu b¶o ®¶m th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam. C©u hái Vµ BµI TËP 1. Nªu nh÷ng th¾ng lîi lÞch sö tiªu biÓu cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam dðíi sù l·nh ®¹o cña §¶ng tõ n¨m 1930 ®Õn n¨m 2000. Nguyªn nh©n th¾ng lîi c¬ b¶n cña c¸ch m¹ng lµ g× ? 2. Thùc tÕ c¸ch m¹ng nðíc ta tõ n¨m 1930 ®Õn n¨m 2000 ®· ®Ó l¹i cho §¶ng vµ nh©n d©n ta nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm g× ? 3. LËp b¶ng vÒ nh÷ng sù kiÖn tiªu biÓu g¾n víi tõng thêi k× trong tiÕn tr×nh lÞch sö ViÖt Nam tõ sau ChiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt (n¨m 1919) ®Õn n¨m 2000. (1) §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, Cð¬ng lÜnh x©y dùng ®Êt nðíc trong thêi k× qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x héi, NXB Sù thËt, H., 1991, tr. 4 _ 6. 293

Môc lôc Trang PhÇn mét LÞch sö thÕ giíi HiÖn ®¹i tõ n¨m 1945 ®Õn n¨m 2000 Chð¬ng I. Sù h×nh thµnh trËt tù thÕ giíi míi sau chiÕn tranh thÕ giíi thø hai Bµi 1. (1945 − 1949) Sù h×nh thµnh trËt tù thÕ giíi míi sau ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai 4 (1945 - 1949) Chð¬ng II. Liªn x« vµ c¸c nðíc §«ng ¢u (1945 − 1991) Bµi 2. Liªn bang nga (1991 − 2000) Liªn X« vµ c¸c nðíc §«ng ¢u (1945 _ 1991) 12 Liªn bang Nga (1991 _ 2000) Chð¬ng III. C¸c nðíc ¸, phi vµ mÜ latinh (1945 − 2000) 26 Bµi 3. Trung Quèc vµ b¸n ®¶o TriÒu Tiªn 35 Bµi 4. C¸c nðíc §«ng Nam ¸ 46 Bµi 5. Ên §é vµ khu vùc Trung §«ng 52 Bµi 6. C¸c nðíc ch©u Phi vµ MÜ Latinh Chð¬ng IV. MÜ, T©y ¢u, NhËt B¶n (1945 − 2000) 61 Bµi 7. Nðíc MÜ 68 Bµi 8. T©y ¢u 76 Bµi 9. NhËt B¶n Chð¬ng V. quan hÖ quèc tÕ (1945 − 2000) 85 Bµi 10. Quan hÖ quèc tÕ trong vµ sau thêi k× ChiÕn tranh l¹nh Chð¬ng VI. C¸ch m¹ng khoa häc − c«ng nghÖ vµ xu thÕ toµn cÇu ho¸ 95 101 Bµi 11. C¸ch m¹ng khoa häc _ c«ng nghÖ vµ xu thÕ toµn cÇu ho¸ nöa sau thÕ kØ XX Bµi 12. Tæng kÕt lÞch sö thÕ giíi hiÖn ®¹i tõ n¨m 1945 ®Õn n¨m 2000 PhÇn hai LÞch sö ViÖt nam tõ n¨m 1919 ®Õn n¨m 2000 Chð¬ng I. ViÖt Nam tõ n¨m 1919 ®Õn n¨m 1930 106 Bµi 13. Nh÷ng chuyÓn biÕn míi vÒ kinh tÕ vµ x· héi ë ViÖt Nam sau ChiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt 294

Bµi 14. Phong trµo d©n téc d©n chñ ë ViÖt Nam tõ n¨m 1919 ®Õn n¨m 1925 112 Bµi 15. Phong trµo d©n téc d©n chñ ë ViÖt Nam tõ n¨m 1925 ®Õn n¨m 1930 118 Chð¬ng II. ViÖt Nam tõ n¨m 1930 ®Õn n¨m 1945 129 Bµi 16. Phong trµo c¸ch m¹ng 1930 _ 1935 138 Bµi 17. Phong trµo d©n chñ 1936 _ 1939 146 Bµi 18. Phong trµo gi¶i phãng d©n téc 1939 _ 1945 Bµi 19. Cao trµo kh¸ng NhËt cøu nðíc vµ Tæng khëi nghÜa 157 th¸ng T¸m n¨m 1945. Nðíc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ra ®êi Chð¬ng III. ViÖt Nam tõ n¨m 1945 ®Õn n¨m 1954 168 177 Bµi 20. Nðíc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ 191 tõ sau ngµy 2 _ 9 _ 1945 ®Õn trðíc ngµy 19 _ 12 _ 1946 198 Bµi 21. Nh÷ng n¨m ®Çu cña cuéc kh¸ng chiÕn toµn quèc chèng thùc d©n Ph¸p (1946 _ 1950) Bµi 22. Bðíc ph¸t triÓn cña cuéc kh¸ng chiÕn toµn quèc chèng thùc d©n Ph¸p (1951 _ 1953) Bµi 23. Cuéc kh¸ng chiÕn toµn quèc chèng thùc d©n Ph¸p kÕt thóc (1953 _ 1954) Chð¬ng IV. ViÖt Nam tõ n¨m 1954 ®Õn n¨m 1975 Bµi 24. MiÒn B¾c thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô kinh tÕ _ x· héi, miÒn Nam ®Êu tranh 211 chèng chÕ ®é MÜ _ DiÖm, g×n gi÷ hoµ b×nh (1954 _ 1960) Bµi 25. X©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c, chiÕn ®Êu chèng chiÕn lðîc 222 \"ChiÕn tranh ®Æc biÖt\" cña ®Õ quèc MÜ ë miÒn Nam (1961 _ 1965) Bµi 26. ChiÕn ®Êu chèng chiÕn lðîc \"ChiÕn tranh côc bé\" ë miÒn Nam vµ chiÕn tranh ph¸ ho¹i miÒn B¾c lÇn thø nhÊt cña ®Õ quèc MÜ (1965 _ 1968) 232 Bµi 27. ChiÕn ®Êu chèng chiÕn lðîc \"ViÖt Nam ho¸ chiÕn tranh\" ë miÒn Nam vµ chiÕn tranh ph¸ ho¹i miÒn B¾c lÇn thø hai cña ®Õ quèc MÜ (1969 _ 1973) 241 Bµi 28. Kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ _ x· héi miÒn B¾c, 252 gi¶i phãng hoµn toµn miÒn Nam (1973 _ 1975) Chð¬ng V . ViÖt Nam tõ n¨m 1975 ®Õn n¨m 2000 264 Bµi 29. ViÖt Nam trong n¨m ®Çu sau §¹i th¾ng mïa Xu©n 1975 Bµi 30. ViÖt Nam x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ 268 ®Êu tranh b¶o vÖ Tæ quèc (1976 _ 1986) 276 Bµi 31. ViÖt Nam trªn ®ðêng ®æi míi ®i lªn chñ nghÜa x· héi (1986 _ 2000) 289 Bµi 32. Tæng kÕt lÞch sö ViÖt Nam tõ n¨m 1919 ®Õn n¨m 2000 295

ChÞu tr¸ch nhiÖm xuÊt b¶n : Chñ tÞch Héi ®ång Thµnh viªn kiªm Tæng Gi¸m ®èc NGðT NG¤ TRÇN ¸I Phã Tæng Gi¸m ®èc kiªm Tæng biªn tËp GS.TS Vò v¨n hïng Biªn tËp lÇn ®Çu : Lª Hång S¬n _ nguyÔn nam phãng Biªn tËp t¸i b¶n : N¤NG THÞ HUÖ _ huúnh chÝ danh Biªn vÏ lðîc ®å : nguyÔn nam phãng Tr×nh bµy b×a : Lðu chÝ ®ång Biªn tËp kÜ _ mÜ thuËt : Hoµng ViÖt hïng _ Bïi quang tuÊn Söa b¶n in : N¤NG THÞ HUÖ ChÕ b¶n : cTCP mÜ thuËt & truyÒn th«ng Trong s¸ch cã sö dông mét sè ¶nh tð liÖu : LÞch sö thÕ giíi  thêi ®ð¬ng ®¹i ; D¹y häc lÞch sö 1945  1954 qua ¶nh tð liÖu ; LÞch sö ViÖt Nam 1954 _ 1965 ; ChiÕn tranh c¸ch m¹ng ViÖt Nam 1945 1975 : Th¾ng lîi vµ bµi häc... ; cïng nguån ¶nh tð liÖu cña Th«ng tÊn x· ViÖt Nam ; T¹p chÝ LÞch sö Qu©n sù, ¶nh cña bµ Françoise de Mulder vµ mét sè trang web nðíc ngoµi. lÞch sö 12 _ n©ng cao M· sè : NH215T4 In ... cuèn, khæ 17 × 24 cm ... t¹i Sè in .....Sè xuÊt b¶n: 02 _ 2014/CXB/22 _ 1213/GD In xong vµ nép lðu chiÓu th¸ng .... n¨m 2014. 296