ບົດລວມສຶກສາສາດທົ່ວໄປ-ສາຍຄູພາສາລາວວັນນະຄະດີ-ລະບົບ11+3+2-ຕໍ່ເນື່ອງ

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ 1). ຫຼກັ ສູດແມ່ ນວຊິ າ ແລະ ເນອື້ ໃນລາຍວຊິ າ ທ່ ຈີ ະສອນ ແລະ ຮຽນ ທ່ ານ ໂບແຊມ ໄດກ້ ່ າວເຖິງ ຄວາມໝາຍຂອງຫຼກັ ສູດວ່ າ: ບ່ ໍວ່ າຈະພຈິ າລະນາລກັ ສະນະໃດກຕໍ າມ ເນອື້ ໃນລາຍວຊິ າແມ່ ນສູນ ກາງຂອງຫຼກັ ສູດ. ຕວົ ຢ່ າງ: ຫກຼັ ສູດວຊິ າພາສາລາວ ການສກຶ ສາຂນັ້ ພນື້ ຖານມ:ີ ເນອື້ ໃນທີ 1: ການອ່ ານ ເນອື້ ໃນທີ 2: ການຂຽນ ເນອື້ ໃນທີ 3: ການຟງັ , ການເບ່ ງິ ແລະ ການເວາົ້ ເນອື້ ໃນທີ 4: ຫຼກັ ການໃຊພ້ າສາ(ຫກຼັ ໄວຍາກອນ) ເນອື້ ໃນທີ 5: ວນັ ນະຄະດີ ແລະ ວນັ ນະກາໍ ຫກຼັ ສູດຕາມຄວາມໝາຍນຈີ້ ່ ງິ ໝາຍເຖງິ ເນອື້ ໃນພຽງໜ່ ງຶ ເລ່ ອື ງຂອງແຕ່ ລະວຊິ າ. 2). ຫຼກັ ສູດເປນັ ໂປຼແກມການສກຶ ສາໃນຄວາມໝາຍນຫີ້ ຼກັ ສູດ ແມ່ ນຊຸດວຊິ າຕ່ າງໆເຊ່ ນັ : ຫຼກັ ສູດຊນັ້ ປະຖົມ, ຫຼກັ ສູດຊັນ້ ມດັ ທະຍມົ , ຫຼັກສູດວທິ ະຍາສາດ, ຫຼັກສູດກຽມແພດ, ຫຼັກສູດປະລິນຍາຕີ, ຫຼກັ ສູດ ປະລນິ ຍາໂທ ແລະ ອ່ ນຶ ໆ. ຕວົ ຢ່ າງ: ຫຼກັ ສູດປະລນິ ຍາຕີ ສາຂາວຊິ າ ຄູພູມສາດ ຂອງຄະນະສກຶ ສາສາດ ເຊ່ ງິ ປະກອບດວ້ ຍວຊິ າ ຕ່ າງໆ ລວມໜ່ ວຍກດິ ທ່ ຈີ ະຕອ້ ງຮຽນ........ໜ່ ວຍກດິ . 3). ຫຼກັ ສູດແມ່ ນເອກະສານໜ່ ງຶ ໃນຄວາມໝາຍນລີ້ ວມເຖງິ ຕາລາ, ໜງັ ສແື ບບຮຽນ ແລະ ແຜນການ ສອນ. 4). ຫຼກັ ສູດໝາຍເຖິງແມ່ ແບບທ່ ກີ ະຊວງສກຶ ສາທກິ ານການດົ ຂນຶ້ , ເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ກີ ານດົ ແນວທາງດາເນນີ ງານໃນສ່ ງິ ທ່ ີກ່ ຽວກບັ ການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ການບໍລຫິ ານສະຖານສກຶ ສາ ສ່ ງິ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວໃ້ ນຫຼກັ ສູດແມ່ ແບບປະກອບມີ 6 ຂສໍ້ ໍາຄນັ ຄ:ື - ຈດຸ ປະສງົ ແລະ ລະດບັ ຄາດໝາຍການສກຶ ສາ. - ນະໂຍບາຍ ແລະ ຫກຼັ ການຈດັ ການສກຶ ສາຂອງຊາດແຕ່ ລະ ລະດບັ . - ໂຄງສາ້ ງຫກຼັ ສູດ. - ເນອື້ ໃນ ແລະ ວຊິ າຕ່ າງໆທ່ ຈີ ະຊ່ ວຍໃຫກ້ ານຮຽນ-ການສອນໄປສ່ ູຈດຸ ປະສງົ . - ເວລາຮຽນເຊ່ ນັ : ຈານວນປຮີ ຽນ, ເວລາຮຽນແຕ່ ລະປ,ີ ເວລາຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມວຊິ າໃນແຕ່ ລະອາທດິ . - ຂກໍ້ ານດົ ອ່ ນຶ ໆກ່ ຽວກບັ ການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນ. ຫກຼັ ສູດແມ່ ນແມ່ ແບບແຕ່ ລະສະບບັ ໄດກ້ ໍານດົ ລາຍລະອຽດຂໍຕ້ ່ າງໆທງັ 6 ຂໍ.້ ຍງັ ນຍິ າມຫຼກັ ສູດອກິ ວ່ າ: ຫຼກັ ສູດແມ່ ນຊຸດຂອງແຜນການຮຽນຢ່ າງໜ່ ງຶ ເຊ່ ງິ ຈດັ ຂນຶື້ ເພ່ ອື ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ທ່ ວົ ໄປ ແລະ ຈດຸ ປະສງົ ສະເພາະເຊ່ ງິ ເປນັ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງໂຮງຮຽນ.  ກ່ ຸມທ່ ເີ ຫນັ ວ່ າຫກຼັ ສູດເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ແທຈ້ ງິ . ໃນແນວຄດິ ນຈີ້ ະລວມການສອນເຂາົ້ ເປນັ ສ່ ວນໜ່ ງຶ ຂອງຫກຼັ ສູດ, ໃນຄວາມໝາຍນຈີ້ ່ ງິ ໝາຍເຖງິ ປະສບົ ການຂອງຜູຮ້ ຽນ ມຜີ ູໃ້ ຫນ້ ຍິ າມຄວາມໝາຍຫກຼັ ສູດຂອງກ່ ຸມທ່ ເີ ຫນັ ວ່ າຫກຼັ ສູດເປນັ ສ່ ງິ ເກດີ ຂນຶ້ ແທຈ້ ງິ ເຊ່ ນັ : ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 96

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ - ປະສບົ ການທງັ ໝົດຂອງນກັ ຮຽນທ່ ີໂຮງຮຽນຮບັ ຜິດຊອບ ເປັນທດິ ສະດີຂອງທ່ ານ (Ragan and Shepherd. 1971: 3) - ປະສບົ ການທງັ ໝດົ ທ່ ນີ ກັ ຮຽນແຕ່ ລະຄນົ ໄດຮ້ ບັ ຈາກໂປຼແກມການສກຶ ສາ ເຊ່ ງິ ແນ່ ໃສ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນບນັ ລຸ ຜນົ ສາໍ ເລດັ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວໂ້ ດຍໃຊທ້ ດິ ສະດີ ແລະ ຜນົ ການວໄິ ຈຂອງທ່ ານ Hass. 1977:5 . - ຫກຼັ ສູດໃນຄວາມໝາຍນີ້ ລວມເຖງິ ບລໍ ກິ ານຕ່ າງໆຂອງໂຮງຮຽນທ່ ໄີ ດວ້ າງແຜນໄວເ້ ຊ່ ນັ : ຫອ້ ງສະມຸດ , ບໍລກິ ານສຸຂະພາບ, ບລໍ ກິ ານອາຫານທ່ ຽງ, ການສກຶ ສານອກສະຖານທີ ແລະ ອ່ ນຶ ໆ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ຫຼກັ ສູດໝາຍເຖງິ ປະສບົ ການທ່ ີນກັ ຮຽນໄດຮ້ ບັ ພາຍໃຕກ້ ານແນະນໍາຂອງຄູ ຫຼື ເປັນຄວາມ ຮບັ ຜດິ ຊອບຂອງໂຮງຮຽນການຈດັ ປະສບົ ການຕ່ າງໆຈ່ ງິ ຕອ້ ງມກີ ານວາງແຜນ ແລະ ຖຫື ຼກັ ສູດແມ່ ແບບເປນັ ຫຼກັ ຖານ. ຈາກຄວາມໝາຍທ່ ໜີ ່ ງຶ ແລະ ທ່ ສີ ອງ ເຫນັ ວ່ າ: ຫຼກັ ສູດມຄີ ວາມໝາຍຫາຼ ຍຢ່ າງ, ທຸກຢ່ າງມຄີ ວາມໝາຍ ທ່ ຖີ ກື ຕອ້ ງ ສູນພດັ ທະນາຫກຼັ ສູດແບ່ ງອອກເປນັ 3 ສ່ ວນຄ:ື 1). ຫກຼັ ສູດແມ່ ແບບ, ເປນັ ຂໍກ້ ານດົ ແນວທາງ, ຈດຸ ໝາຍ, ໂຄງສາ້ ງເນອື້ ໃນ ແລະ ກດິ ຈະກາທ່ ກີ ານດົ ໃຫ້ ໂຮງຮຽນຕ່ າງໆປະຕບິ ດັ ຕາມຜູກ້ າໍ ນດົ ຫຼກັ ສູດສາໍ ລບັ ລະບບົ ສາມນັ ແມ່ ນກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ. 2). ເອກະສານປະກອບຫຼກັ ສູດ ແລະ ສ່ ກື ານສອນຕ່ າງໆ ເຊ່ ັນ: ຄ່ ູມຄື ູ, ແຜນການສອນ, ຕາລາ, ອຸ ປະກອນການສອນ ແລະ ແບບຟອມຕ່ າງໆ ແມ່ ນນກັ ວຊິ າການຫຼາຍລະດບັ ເປັນຜູສ້ າ້ ງຂນຶ້ ເຊ່ ັນ: ລວມທງັ ໂຮງຮຽນເອກະຊນົ ກ່ ໍສາ້ ງຂນຶ້ ໄດ້ ພຽງໃຫສ້ ອດຄ່ ອງກບັ ຫຼກັ ສູດແມ່ ແບບ ແລະ ເໝາະສມົ ທ່ ຈີ ະນາໍ ໄປໃຊປ້ ະກອບ ການຮຽນບາງອນັ ອາດເປນັ ອນັ ເກ່ າົ ທ່ ມີ ແີ ລວ້ ແລະ ບາງອນັ ຕອ້ ງສາ້ ງຂນຶ້ ໃໝ່ . 3). ກດິ ຈະກາແມ່ ນການປະຕິບັດເຊ່ ັນ: ການບໍລິຫານຫຼັກສູດ, ການບໍລິຫານວິຊາການ, ການຈດັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ-ການສອນ, ການສອບເສງັ , ການວດັ ຜນົ ກດິ ຈະກາເຫ່ າຼົ ນມີ້ ຜີ ູປ້ ະຕບິ ດັ ຈາກຫຼາຍພາກສ່ ວນ. ຈາກຄໍາວ່ າ: ຫຼກັ ສູດ ມຄີ ວາມໝາຍຫຼາຍຢ່ າງ, ການເວາົ້ ເຖິງຫຼກັ ສູດຈ່ ງິ ຕອ້ ງເວົາ້ ເຖິງຄວາມກະຈ່ າ ງແຈງ້ ຊດັ ເຈນຂອງເນອື້ ໃນການຮຽນ-ການສອນ. 1.2. ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງຫຼກັ ສູດ ຫຼກັ ສູດເປນັ ອງົ ປະກອບທ່ ີສໍາຄນັ ໃນລະບບົ ການຮຽນ-ການສອນ ຫຼກັ ສູດປຽບເໝອື ນແຜນທ່ ີ ແລະ ເຂມັ ທດິ ເພ່ ອື ບອກໃຫຄ້ ູ ແລະ ນກັ ຮຽນຮູວ້ ່ າ ການຮຽນ-ການສອນດໍາເນນີ ໄປຕາມຈດຸ ປະສງົ ເປາົ້ ໝາຍຫຼື ບ່ ໍ? ຖາ້ ບ່ ມໍ ຫີ ກຼັ ສູດກໍຈະເຮດັ ໃຫກ້ ານຮຽນ-ການສອນຂາດປະສດິ ທພິ າບ ແລະ ບ່ ໍໄດຮ້ ບັ ຜນົ ສໍາເລດັ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ີ ກາໍ ນດົ ໄວ.້ ດ່ ງັ ນນັ້ , ການພດັ ທະນາຫກຼັ ສູດເປນັ ຂະບວນການສາ້ ງຫຼກັ ສູດ, ເປນັ ການປບັ ປຸງຫກຼັ ສູດ ແລະ ເປນັ ການ ຍກົ ຮ່ າງຫຼກັ ສູດການຮຽນ-ການສອນດຂີ ນຶ້ ເລອື້ ຍໆ. 1.3. ຄວາມສາພນັ ລະຫວ່ າງຫກຼັ ສູດ ແລະ ການສອນ ການພດັ ທະນາຄູ, ພດັ ທະນາຫຼກັ ສູດຈະເຫນັ ວ່ າ: ການນາໍ ເອາົ ຫຼກັ ສູດໄປໃຊເ້ ປນັ ຂນັ້ ຂອງການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ໃນການປະຕບິ ດັ ນນັ້ ຈະຕອ້ ງອາໄສກດິ ຈະກໍາຫຼາຍໆຢ່ າງ ເພ່ ອື ໃຫກ້ ານໃຊຫ້ ກຼັ ສູດບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ ໍານດົ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 97

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ໄວ້ ກດິ ຈະກໍາທ່ ສີ ໍາຄນັ ທ່ ສີ ຸດແມ່ ນການສອນ ຫຼກັ ສູດຈະສໍາເລດັ ຜນົ ໜອ້ ຍ ຫຼື ຫຼາຍແມ່ ນຂນຶ້ ກບັ ການສດິ ສອນ ຂອງຄູ ເຊ່ ງິ ການສອນເປນັ ອງົ ປະກອບຂອງຫກຼັ ສູດ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ຫຼກັ ສູດກບັ ການສອນມກີ ານພວົ ພນັ ເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ຢ່ າງສະນດິ ແໜນ້ . ຫຼກັ ສູດກບັ ການສອນ ຕອ້ ງຄວບຄ່ ູກນັ ຢ່ ູສະເໝີ ເພາະຫຼກັ ສູດແມ່ ນໂຄງການ ຫຼື ແຜນງານ ການຮຽນ-ການສອນ ແມ່ ນການນໍາເອາົ ຫກຼັ ສູດໄປໃຊໃ້ ຫບ້ ນັ ລຸຕາມໂຄງການ. ສອດຄ່ ອງກບັ ຄາໍ ເວາົ້ ຂອງ ທ່ ານ ຮອກສຟອດ ກ່ າວວ່ າ: ຫກຼັ ສູດເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ີ ນາໍ ໄປປະຕບິ ດັ ໃຫໄ້ ດຮ້ ບັ ຜນົ , ຫກຼັ ສູດມກີ ານປ່ ຽນແປງ ແກໄ້ ຂໂດຍຂະບວນການນາໍ ໄປໃຊ້ ສະນນັ້ ຫກຼັ ສູດການ ຮຽນ-ການສອນເປນັ ສ່ ງິ ຈາໍ ເປນັ ສາໍ ລບັ ການສກຶ ສາ. ແຜນວາດສະແດງການພວົ ພນັ ລະຫວ່ າງຫກຼັ ສູດກບັ ການສອນ ການສອນ ຫຼກັ ສູດ ການຮຽນຮູ ້ ການຮຽນ-ການສອນ ທ່ ານ ແມັກໂດນັດ ໄດກ້ ່ າວວ່ າ: ຄວາມ ສໍາພັນລະຫວ່ າງຫຼັກ ສູດ, ການສອນ ແລະ ກ ານຮຽນ (Curriculum Teaching and Learning) ຫກຼັ ສູດໝາຍເຖງິ ການວາແຜນການສາໍ ລບັ ຂນັ້ ປະຕບິ ດັ ໃນຂນັ້ ຕ່ ໍໄປ ການຮຽນ-ການສອນ ເປນັ ການນາໍ ໂຄງການອອກສ່ ູການປະຕບິ ດັ ແລະ ຍງັ ໄດອ້ ະທບິ າຍເຖງິ ຄວາມສາໍ ພນັ ຂອງ 4 ປະໂຫຍກເຊ່ ນັ : ການສອນແມ່ ນພດຶ ຕກິ ໍາຂອງຄູ, ການຮຽນຮູແ້ ມ່ ນການປ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ ໍາຂອງນກັ ຮຽນ, ການ ຮຽນ-ການສອນແມ່ ນຄວາມສໍາພນັ ລະຫວ່ າງຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນ, ຫຼກັ ສູດແມ່ ນໂຄງການທ່ ຈີ ດັ ໃຫມ້ ຂີ ນຶ້ ຫຼື ເວາົ້ ອິກຢ່ າງໜ່ ຶງວ່ າ: ການຮຽນຮູ ້ ຄືການຕອບສະໜ ອງຄວາມຕອ້ ງການ ການສອນແມ່ ນການກະຕຸ ນ້ ດວ້ ຍ ການສະແດງອອກໃນຮູບແບບຂອງການປະຕບິ ດັ ຢ່ າງມລີ ະບບົ ຊດັ ເຈນ. ການສກຶ ສາຈະເປນັ ຮູບແບບໃດກໍຕາມຕອ້ ງມຫີ ຼກັ ສູດ ແລະ ການສອນ ຫຼກັ ສູດເປນັ ຕວົ ສໍາຄນັ ການ ສອນປຽບເໝອື ນຫວົ ໃຈຂອງການນາໍ ຫຼກັ ສູດໄປໃຊ.້ ດ່ ງັ ນນັ້ , ຖາ້ ປາສະຈາກຫກຼັ ສູດ ການຮຽນ-ການສອນແລວ້ ກບໍ ່ ສໍ າມາດດໍາເນນີ ໄປຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວໄ້ ດ້ ແລະ ເຮດັ ໃຫກ້ ານຮຽນ-ການສອນຂາດປະສດິ ທພິ າບ. ສະຫຸຼບ: ຄວາມຮູພ້ ນື້ ຖານສາລບັ ຫຼກັ ສູດ ແລະ ການສອນເປັນເລ່ ອື ງຈາເປັນທ່ ຄີ ູຈະຕອ້ ງສກຶ ສາເພ່ ອື ໃຫ້ ເຂາົ້ ໃຈຢ່ າງເລກິ ເຊ່ ງິ ເພ່ ອື ຈະໄດນ້ າໍ ໄປໃຊໃ້ ນການພດັ ທະນາການຮຽນ-ການສອນໃຫໄ້ ດຮ້ ບັ ຜນົ ດ.ີ 2. ແນວຄດິ ໃນການຈດັ ລະບບົ ການສອນ 2.1. ການສອນເປນັ ລະບບົ  ເຫດຜນົ ໃນການສອນເປນັ ລະບບົ ການສອນເປນັ ວທິ ະຍາການທ່ ມີ ລີ ະບບົ ຄວບຄຸມການດໍາເນນີ ການສອນນບັ ແຕ່ ການວາງແຜນ, ການກະ ກຽມການສອນ ຈນົ ເຖງິ ການປະເມນີ ແລະ ປບັ ປຸງການສອນ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ການສອນເປນັ ລະບບົ ຕອ້ ງຮບັ ປະກນັ 6 ເຫດຜນົ ດ່ ງັ ນ:ີ້ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 98

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ  ຄຕູ ອ້ ງສໍາຫຼວດສະພາບແວດລອ້ ມທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ການສອນເຊ່ ນັ : ຊບັ ພະຍາກອນ. ພາບນກັ ຮຽນ ແລະ ເນອື້ ໃນທ່ ຈີ ະນາໍ ມາຖ່ າຍທອດໃຫແ້ ກ່ ນກັ ຮຽນ.  ຄຕູ ອ້ ງມກີ ານວາງແຜນໂດຍນາໍ ໃຊຂ້ ໍມ້ ູນທ່ ໄີ ດມ້ າຈາກການສາໍ ຫຼວດສະພາບແວດລອ້ ມຕ່ າງໆ.ໃນການ ວາງແຜນການສອນຄຕູ ອ້ ງກາໍ ນດົ ເນອື້ ໃນທ່ ຈີ ະສອນ, ຈດຸ ປະສງົ , ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ການປະ ເມນີ ຜນົ , ໂດຍຂຽນອອກໃນແຜນການສອນ.  ຄູຕອ້ ງກະກຽມເພ່ ອື ສາ້ ງສະພາບແວດລອ້ ມການຮຽນ - ການສອນຕາມທ່ ວີ າງແຜນໄວ,້ ທໍາຄວາມເຂາົ້ ໃຈຕ່ ໍເນອື້ ໃນທ່ ຈີ ະສອນ, ກຽມສາ້ ງແບບທດົ ສອບກ່ ອນ ແລະ ຫງຼັ ການຮຽນ, ການຜະລດິ ສ່ ກື ານສອນຕ່ າງໆທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວໃ້ ນແຜນການສອນ .  ເມ່ ອື ເຖງິ ເວລາສອນຄຄູ ວນມແີ ນວທາງ ແລະ ວທິ ສີ ອນຕາມຂນັ້ ຕອນເພ່ ອື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສະແດງການ ຮຽນຮູຕ້ າມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວໃ້ ນແຜນການສອນ.  ເມ່ ອື ສອນສາໍ ເລດັ ແລວ້ ຄູຕອ້ ງປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນເພ່ ອື ກວດສອບພດຶ ຕກິ ໍາ ການຮຽນຮູ ້ ຕາມເກນ, ເງ່ອື ນໄຂທ່ ກີ ໍານດົ ໄວ້ ໃນຈດຸ ປະສງົ .  ຄູຕອ້ ງມກີ ານປະເມນີ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ ຕ່ ໍຜນົ ສາໍ ເລດັ ໃນການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ, ຈາກການປະເມນີ ຜນົ ການ ສອນຂອງຕນົ ເພ່ ອື ນາໍ ໄປປບັ ປຸງການສອນໃຫມ້ ປີ ະສດິ ທພິ າບສູງຂນຶ້ . ຈາກເຫດຜົນດ່ ງັ ກ່ າວ ການສອນຕອ້ ງດໍາເນນີ ໄປຕາມລະບບົ ສະເພາະ(System Approach ) ເຊ່ ງິ ມຂີ ັນ້ ຕອນສາໍ ຄນັ ດ່ ງັ ນີ້ : ຂນັ້ ຂມໍ້ ນູ ທ່ ປີ ອ້ ນເຂາົ້ (INPUT), ຂນັ້ ຂະບວນການ(PROCESS) ແລະ ຜນົ ຮບັ (OUTPUT). ຂນັ້ ຕອນທີ 1: ແຕ່ ເຫດຜນົ ທີ 1-3 ແມ່ ນການສໍາຫຼວດສະພາບແວດລອ້ ມ, ການວາງແຜນ ແລະ ການ ກຽມການສອນຈດັ ຢ່ ູໃນຂນັ “ INPUT \" . ຂນັ້ ຕອນທີ 2 : ເຫດຜນົ ຂໍ້ 4 ແມ່ ນການດາໍ າເນນີ ການສອນຈດັ ຢ່ ູໃນຂນັ ( Process ). ຂນັ້ ຕອນທີ 3: ເຫດຜນົ ຂໍ້ 5 - 6 ແມ່ ນການປະເມນີ ຜນົ ຮບັ ແລະ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ ເພ່ ອື ປບັ ປຸງຈດັ ຢ່ ູຂນັ້ “OUTPUT\" and \"FEEDBACK\" ດ່ ງັ ນນັ້ , ຈ່ ງິ ສາມາດສະຫຸບຼ ໄດວ້ ່ າ: ການສອນເປນັ ລະບບົ ມແີ ຜນການ, ມກີ ານກະກຽມ, ການປະເມນີ ຜນົ ແລະ ການປບັ ປຸງການສອນ. 2.2. ອງົ ປະກອບຂອງການຈດັ ລະບບົ ການສອນ ການຈດັ ລະບບົ ການສອນເປນັ ການກໍານດົ ຂນຶ້ ຕອນຂອງການສອນທ່ ຈີ ະໃຊເ້ ປນັ ແມ່ ແບບຂອງການສອນ ຊ່ ງຶ ມເີ ອກະລກັ ເດ່ ນັ ຊດັ ສາໍ ລບັ ການຈດັ ການສອນໃນອະນາຄດົ , ການຈດັ ລະບບົ ການສອນມີ 4 ອປົ ະກອບຄື : - ການຈດັ ກຽມຊບັ ພະຍາກອນ ແລະ ການວາງແຜນການສອນ. - ການເລອື ກວທິ ກີ ານສອນ ແລະ ສ່ ກື ານສອນ. - ການນດາໍ ເນນີ ການສອນ.” - ການປະເມນີ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ ເພ່ ອື ການປບັ ປຸງ. 1). ການຈດັ ກຽມຊບັ ພະຍາກອນ ແລະ ການວາງແຜນການສອນ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 99

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ການຈດັ ກຽມເປັນອງົ ປະກອບທໍາອດິ ທ່ ີຜູຈ້ ດັ ລະບບົ ສ່ ກື ານສອນຕອ້ ງເຮດັ ໃນອງົ ປະກອບນນມີ້ ີ 6 ບນັ ຫາຄື : - ສໍາຫຼວດບນັ ຫາ : ແມ່ ນການສໍາຫຼວດບນັ ຫາເກດີ ຂນຶ້ ໃນການສອນວ່ າມຫີ ຍງັ ແດ່ ? ທ່ ເີ ປນັ ອຸປະສກັ ເຮດັ ໃຫກ້ ານສອນບ່ ສໍ າມາດບນັ ລຸຕາມຈດຸ ປະສງົ . - ສໍາຫວຼ ດຄວາມຕອ້ ງການ : ສໍາຫວຼ ດໃຫຮ້ ູວ້ ່ າເຮາົ ມຄີ ວາມຕອ້ ງການນດາ້ ນໃດແດ່ ທ່ ຕີ ອ້ ງໃຊໃ້ ນການ ສອນຫາຼ ຍຫນອ້ ຍພຽງໃດເຊ່ ນັ : ຄວາມຕອ້ ງການສ່ ກື ານສອນ, ຄວາມມ່ ຸງຫມາຍທ່ ຈີ ະສອນໃຫ້ ມປີ ະສດິ ທພິ າບ. - ສໍາຫຼວດຊບັ ພະຍາກອນ : ເມ່ ອື ຮູວ້ ່ າການສອນມບີ ນັ ຫາ ໃນດາ້ ນໃດຕອ້ ງການໃຊຫ້ ຍງັ ? ເຊ່ ນັ : ດາ້ ນ ງບົ ປະມານ, ວດັ ສະດຸອຸປະກອນ, ຄວາມຄດິ ແລະ ສະພາບແວດລອ້ ມຕ່ າງໆ ທ່ ຕີ ອ້ ງການໃນການສອນ. - ດາ້ ນງບົ ປະມານ : ທາງໂຮງຮຽນມງີ ບົ ປະມານໃຫ້ ຫຼື ບ່ ໍ ? ຈໍານວນເທ່ າົ ໃດ ? ຖາ້ ໂຮງຮຽນບ່ ໍ ມີ ງບົ ປະມານເຮາົ ຈະຫາມາຈາກແຫ່ ງຼ ໃດ - ດາ້ ນວດັ ສະດຸອຸປະກອນ : ການສອນຕອ້ ງໃຊສ້ ່ ກື ານສອນ, ການຜະລດິ ສ່ ກື ານສອນບາງປະ ເພດອາດ ຜະລດິ ຂນຶ້ ໄດງ້ ່າຍ ໂດຍບ່ ໍຕອ້ ງຊວື້ ດັ ສະດຸລາຄາແພງ, ເອາົ ຈາກສ່ ງິ ທ່ ມີ ໃີ ນທອ້ ງຖ່ ນິ ຕາມທໍາມະ ຊາດ ຫຼື ວດັ ສະດຸ ທ່ ສີ າ້ ງຂນຶ້ ເອງເພ່ ອື ໃຊ,້ ໂດຍແມ່ ນຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນພອ້ ມກນັ ປະດດິ ສາ້ ງ. - ເຄ່ ອື ງມອື ຸປະກອນ : ສ່ ບື າງປະເພດເປນັ ວດັ ສະດຸຕອ້ ງໃຊຄ້ ວບຄ່ ູກບັ ອຸປະກອນເຊ່ ນັ : ສະໄລ ຕອ້ ງມີ ເຄ່ ອື ງສາຍສະໄລ ແລະ ອ່ ນື ໆ..... ຄຕູ ອ້ ງສາໍ ຫຼວດວ່ າເມ່ ອື ຜະລດິ ຂນຶ້ ມາແລວ້ ຈະມອີ ຸປະກອນໃຫໃ້ ຊ້ ຫຼື ບ່ ?ໍ - ຄວາມຄດິ ແລະ ວທິ ກີ ານ : ການຜະລດິ ສ່ ມື າໃຊໃ້ ນວຽກງານການສອນເປນັ ບນັ ຫາທ່ ຕີ ອ້ ງໃຊແ້ ນວ ຄດິ ລເິ ລ່ ມີ ສາ້ ງສນັ ມຄີ ວາມຄດິ \" Idea ” ດໆີ ກ່ ໍສາມາດຜະລດິ ສ່ ກື ານສອນໄດຫ້ ຼາຍຊະນດິ ຄູຈ່ ງິ ຕອ້ ງສກຶ ສາໂດຍ ການອ່ ານ ຫຼື ໂອລ້ ມົ ກບັ ຜູທ້ ່ ເີ ຄຍີ ຜະລດິ ວ່ າຄວນມຮີ ູບແບບແນວໃດ. - ສະພາບແວດລອ້ ມ : ແມ່ ນການສໍາຫຼວດເບ່ ງິ ຄວາມພອ້ ມຂອງຫອ້ ງຮຽນວາເລາະ ສກື ານສອນນນັ້ ຫຼື ບ່ ໍເຊ່ ນັ : ການຄວບຄຸມແສງສະຫວ່ າງ , ມໄີ ຟຟາ້ ຫຼື ບ່ ໍ  ກໍານດົ ວດັ ຖຸປະສງົ : ເມ່ ອື ສຫຼວດຕາມຄວາມຕອ້ ງສາໍ ຫວຼ ດບນັ ຫາ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນທ່ ຕີ ອ້ ງການກໍ ຕອ້ ງກໍານດົ ວດັ ຖຸປະສງົ ການສອນທ່ ຈີ ະຮບັ ປະກນັ ການຮຽນຮູ ້ ທ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບຂອງນກັ ຮຽນ.  ວາງແຜນການສອນ: ແມ່ ນການກາໍ ນດົ ລ່ ວງຫນາ້ ວ່ າເພ່ ອື ໃຫກ້ ານສອນມປີ ະສດິ ທພິ າບນນັ້ ຄວນເຮດັ ຕາມລໍາດບັ ຂອງແຜນການສອນ. 2). ການເລອື ກວທິ ກີ ານສອນ ແລະ ສ່ ກື ານສອນ. ເປນັ ອງົ ປະກອບທ່ ກີ ່ ຽວກບັ ການສອນຕ່ າງໆນບັ ທງັ ການສອນກ່ ຸມໃຫ່ ຍ, ກ່ ຸມຍ່ ອຍ, ການສອນ ເປນັ ແຕ່ ລະບຸກຄນົ ແລະ ການເລອື ກສ່ ກື ານສອນທ່ ໄີ ດກ້ າໍ ນດົ ໄວໃ້ ນແຜນການສອນ . 3). ການດໍາເນນີ ການສອນ. ເປນັ ອງົ ປະກອບທ່ ສີ ໍາຄນັ ທ່ ເີ ປນັ ການສາ້ ງສະພາບແວດລອ້ ມ ເພ່ ອື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດຮ້ ບັ ເນອື້ ໃນ, ບນັ ຫາ, ປະສບົ ປະການຄວາມຮູຕ້ າມແຜນການສອນ ແລະ ຕາມວທິ ກີ ານທ່ ເີ ລອື ກ . 4). ການປະເມນີ ຜນົ ການສອນ ແລະ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ . ເປນັ ການປະເມນີ ຜົນການສອນເປັນອງົ ປະກອບທ່ ຕີ ອ້ ງການກວດສອບຜົນສໍາເລດັ ຂອງນກັ ຮຽນ, ທງັ ພຈິ າລະນາຜນົ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ເພ່ ອື ປະເມນີ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ ທ່ ຈີ ະນາໍ ມາໃຊໃ້ ນການປບັ ປຸງການສອນໃນຂນັ້ ຕ່ ໄໍ ປ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 100

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ສະຫຸຼບ ແລວ້ , ການຈດັ ລະບົບກ ານສອນມີອົງປະກ ອບສໍາຄັນ 4 ປະເດັນຄື : ກ ານຈັດກ ຽມ ຊບັ ພະຍາກອນ ແລະ ການວາງແຜນການ, ການເລອື ກວທິ ີການ ແລະ ສ່ ກື ານສອນ; ການດໍາເນນີ ການສອນ, ການປະເມນີ ຜນົ ການສອນ ແລະ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ ເພ່ ອື ປບັ ປຸງ. 2.3. ການຈດັ ລະບບົ ການສອນ ການຈດັ ລະບບົ ການສອນມີ 4 ຂນັ້ ຕອນດ່ ງັ ນີ້ : 1). ການວເິ ຄາະລະບບົ ( Analysis ) ເປນັ ຂນັ້ ວເິ ຄາະຫາລະບບົ ການດາໍ ເນນີ ງານທ່ ມີ ຢີ ່ ູແລວ້ . 2). ການສງັ ເຄາະລະບບົ ( Synthesis ) ເປນັ ການຊອກຫາລະບບົ ການດໍາເນນີ ງານໃຫມ່ ເພ່ ອື ປບັ ປຸງ ລະບບົ ເກ່ າົ ໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . 3). ການຂຽນແບບຈາລອງລະບບົ (System model) ເປນັ ການຂຽນຂນັ້ ຕອນຂອງລະບບົ ໃຫມ່ ໃຫຢ້ ່ ູ ໃນຮູບແບບຈາໍ ລອງ . 4). ການທດົ ລອງໃຊລ້ ະບບົ ໃນສະຖານະການຈາລອງ (System Simulation).ເປນັ ການນາລະບບົ ທ່ ີ ຂຽນຂນຶ້ ໄປທດົ ລອງໃຊເ້ ພ່ ອື ຈະນາໍ ມາປບັ ປຸງ. ຜ່ ານ 4 ຂນັ້ ຕອນທ່ ເີ ວາົ້ ມາຂາ້ ງເທງິ ເຮາົ ສາມາດນໍາໃຊກ້ ານຈດັ ລະບບົ ການສອນໄດເ້ ປນັ 4 ຂນັ້ ຕອນ ເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ຄື : - ຂນັ້ ວເິ ຄາະລະບບົ ການສອນທ່ ໃີ ຊຢ້ ່ ູໃນປະຈບຸ ນັ . - ຂນັ້ ສງັ ເຄາະລະບບົ ການສອນ ໃຫມ່ . - ຂນັ້ ສາ້ ງແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ການສອນ. - ຂນັ້ ຈາລອງສະຖານະການ ເພ່ ອື ທດົ ສອບລະບບົ ການສອນທ່ ໄີ ດສ້ າ້ ງຂນຶ້ .  ຂນັ້ ວເິ ຄາະລະບບົ ການສອນທ່ ໃີ ຊໃ້ ນປະຈບຸ ນັ ຂັນ້ ນີເ້ ປັນການວິເຄາະເບ່ ິງວ່ າລະບົບການສອນທ່ ີໃຊໃ້ ນປະຈຸບັນ ຫຼື ມີບັນຫາຂາດຕົກບົກພ່ ອງ ແນວໃດ? ເພ່ ອື ຫາວທິ ແີ ກໄ້ ຂຂບໍ້ ກົ ພ່ ອງດ່ ງັ ກາວ.  ຂນັ້ ສງັ ເຄາະລະບບົ ການສອນ ເປນັ ຂນັ້ ທ່ ເີ ຮາົ ຈະລວບລວມເອາົ ຂໍມ້ ູນທ່ ີໄດຈ້ າກການວເິ ຄາະລະບບົ ການສອນເກ່ າົ ມາເປນັ ລະບບົ ການ ສອນແບບໃຫມ່ ຂນຶ້ ໂດຍກາໍ ນດົ ຂນັ້ ຕອນແຕ່ ຂນັ້ ຕນົ້ ຈນົ ເຖງິ ຂນັ້ ປະເມນີ ຜນົ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ . ຕວົ ຢ່ າງ: ຂຽນຂໃໍ້ ຫ່ ຍ 1 , 2 , 3 ຍ່ ອຍ 1.1 , 1,2 , 1,3 ຕາມລໍາດບັ . ເມ່ ອື ນຂນັ້ ຕອນຕ່ າງໆມາລວມເປນັ ລະບບົ ການສອນສາມາດຂຽນໄດດ້ ່ ງັ ນີ້ : 1). ການສາໍ ຫຼວດບນັ ຫາການສອນ. 2). ການສາໍ ຫຼວດຊບັ ພະຍາກອນທ່ ໃີ ຊໃ້ ນການສອນ. 3). ການວເິ ຄາະເນອື້ ໃນ. 4). ການວເິ ຄາະນກັ ຮຽນ. 5). ການວາງແຜນການສອນ. 6). ການດົ ວທິ ກີ ານສອນ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 101

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ 7). ກໍານດົ ສ່ ກື ານສອນ. 8). ດາໍ ເນນີ ການສອນ. 9). ປະເມນີ ຜນົ ການສອນ. 10). ການວເິ ຄາະຜນົ ຢອ້ ນກບັ ແລະ ປບັ ປຸງ.  ຂນັ້ ສາ້ ງແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ການສອນ ໃນຂນັ້ ນີ້ ເຮາົ ຈະນໍາເອາົ ຂນັ້ ຕອນຕ່ າງໆ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວໃ້ ນຂນັ້ ສງັ ເຄາະລະບບົ ການມາໃສ່ ແບບຈາໍ ລອງ ເພ່ ອື ສະແດງລະດບັ ຂນັ້ , ການຂຽນແບບຈາໍ ລອງເຮດັ ໄດຫ້ າຼ ຍແບບ ດ່ ງັ ທ່ ນີ ກັ ສກຶ ສາເຄຍີ ສກຶ ສາມາແລວ້ ໃນເອກະສານ ການສອນຂຸດອ່ ນື ໆ ແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ສ່ ກື ານສອນທ່ ເີ ຮາົ ຂຽນຂນຶ້ ຄວນສະທອ້ ນໃຫເ້ ຫນັ ທງັ 4 ປະ ເດນັ ຂອງແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ກຣາບຊກິ ໂດຍສາມາດຊບີ້ ອກວ່ າ ຂນັ້ ຕອນໃດເປນັ \" Input \" ຂນັ້ ໃດເຖງິ ຂນັ້ ໃດເປນັ “ Process ” ແລະ ຂນັ້ ຕອນໃດແດ່ ເປນັ \" Output “Feedback \" ຕວົ ຢ່ າງ : ລະດບັ ຂນັ້ ທງັ 10 ຂໍ້ ( 2.2 ) ສາມາດນາໍ ມາເຂາົ້ ແບບຈາລອງໄດຫ້ ຼາຍແບບດ່ ງັ ຕວົ ຢ່ າງ ໃນຮູບ ລ່ ຸມນີ້ : ( 1 ) ຮູບທີ 1: ການປບັ ປຸງ 1 2 3 6 9 10 ສາໍ ຫວຼ ດ ການສາໍ ການວເິ ຄາະເນອື້ ໃນ ການກາໍ ນດົ ວທິ ສີ ອນ ການປະ ວເິ ຄາະ ບນັ ຫາ ຫວຼ ດຊບັ ເມນີ ຜນົ ການ ພະຍາ 4 7 ການສອນ ສອນ ກອນ ການວເິ ຄາະຜູຮ້ ຽນ ການກາໍ ນດົ ສ່ ກື ານສອນ 5 8 ການວາງແຜນການ ການດາໍ ເນນີ ການສອນ ສອນ  ການທດົ ລອງໃຊລ້ ະບບົ ສະຖານະການຈາໍ ລອງ ເມ່ ອື ຂຽນແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ການສອນຂນຶ້ ແລວ້ ເຮາົ ຕອ້ ງນໍາລະບບົ ການສອນໄປທດົ ລອງໃຊ້ ໂດຍ ສອນຕາມຂນັ້ ຕອນທ່ ກີ ຽມໄວ້ ເພ່ ອື ປະເມນີ ເບ່ ງິ ວ່ າລະບບົ ການສອນທ່ ໄີ ດສ້ າ້ ງຂນຶ້ ມຄີ ຸນນະພາບ ຫຼື ບ່ ໍ? ສະຫຸບຼ ແລວ້ , ວທິ ຈີ ດັ ລະບບົ ການສອນຕອ້ ງດໍາເນນີ ໄປຕາມ 4 ຂນັ້ ຕອນຄ:ື - ວເິ ຄາະລະບບົ ການສອນທ່ ມີ ຢີ ່ ູແລວ້ . - ສງັ ເຄາະ ຫຼື ສາ້ ງລະບບົ ການສອນຂນຶ້ ໃຫມ່ ທ່ ເີ ຫມາະສມົ . - ຂຽນແບບຈາລອງລະບບົ ການສອນຕາມຂນັ້ ຕອນທ່ ເີ ຮາົ ຂຽນຂນຶ້ . - ສາ້ ງສະຖານະການຈາລອງ ເພ່ ອື ທດົ ສອບລະບບົ ການສອນທ່ ເີ ຮາົ ຄດິ ຂນຶ້ . ຜ່ ານ 4 ຂນັ້ ຕອນເທງິ ຈ່ ງິ ສາມາດສາ້ ງລະບບົ ການສອນໄດໂ້ ດຍເປນັ ລະບບົ ການສອນຍ່ ອຍທ່ ອີ ງິ ຕາມ ລະບບົ ການສອນຫກຼັ , ເມ່ ອື ຂຽນຂນຶ້ ແລວ້ ກຄໍ ວນຕງັ້ ຊ່ ລື ະບບົ ການສອນ . ຕວົ ຢ່ າງ : ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 102

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ • ຊ່ ຜື ູຄ້ ນົ້ ຄວ້ າລະບບົ ການສອນ.......................................................................... • ຊ່ ສື ະຖາບນັ ການສກຶ ສາ .............................................................................. • ຊ່ ເື ມອື ງ................................................................................................ 2.4. ທດິ ທາງສໍາລບັ ພດັ ທະນາລະບບົ ການສອນຂອງຄູ 2.4.1. ຄວາມຈາໍ ເປນັ ທ່ ຄີ ູຕອ້ ງພດັ ທະນາການສອນ ດ່ ງັ ທ່ ກີ ່ າວມາແລວ້ ວ່ າການຈດັ ລະບບົ ການສອນເປນັ ການກໍານດົ ຂນັ້ ຕອນການສອນແຕ່ ຂນັ້ ເລ່ ມີ ຕນົ້ ເຖງິ ເວລາການສອນສໍາເລດັ ຮຽບຮອ້ ຍ. ທງັ້ ນບີ້ ່ ໍແມ່ ນການກໍານດົ ຂນັ້ ຕອນສະເພາະໃນຊ່ ວງທ່ ີຄູຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງການ ສອນນກັ ຮຽນເທ່ າົ ນນັ້ . ໃນເງ່ອື ນໄຂປະຈບຸ ນັ ຄູສ່ ວນຫຼາຍດໍາເນນີ ການສອນຕາມຮູບແບບ ຂອງໃຜມນັ ໂດຍບ່ ໍ ສອນຕາມລະບບົ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວ,້ ພວກເຮາົ ຮູນ້ ໍາກນັ ແລວ້ ວ່ າ ຢາກສອນໄດດ້ ີ ເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ີ ເປນັ ໄປໄດຍ້ າກ ເພາະຄູ ຕອ້ ງໃຊຄ້ ວາມພະຍາຍາມຫາເຄ່ ອື ງມຕື ່ າງໆມາຊ່ ວຍ, ການຫາເຄ່ ອື ງມາຊ່ ວຍ ນນັ້ ຈະເປນັ ໄປໄດກ້ ໍຕ່ ເໍ ມ່ ອື ຄູມເີ ວລາ ກຽມການສອນ, ມຊີ ບັ ພະຍາກອນສະຫນບັ ສະຫນນູ ສ່ ງິ ສາໍ ຄນັ ໄປກວ່ າ ນນັ້ ຄຕູ ອ້ ງມກີ າໍ ລງັ ໃຈມຄີ ວາມກະຕລື ລື ນົ້ ທ່ ຈີ ະສອນໃຫໄ້ ດດ້ ີ . 2.4.2. ຄູສອນພດັ ທະນາລະບບົ ການສອນແນວໃດ ເຖງິ ວ່ າທຸກຄນົ ຈະສາມາດພດັ ທະນາລະບບົ ການສອນສະເພາະຂອງຕນົ ເອງໄດ,້ ແຕ່ ກມໍ ບີ າງຄນົ ສາມາດ ຈດັ ລະບບົ ການສອນດກີ ວ່ າຄນົ ອ່ ນື , ໃນກໍລະນເີ ຊ່ ນັ ນີ້ ການພດັ ທະນາລະບບົ ການສອນຈ່ ງິ ຄວນ ເຮດັ ຮ່ ວມກນັ ເປນັ “ ທມິ ” ຂອງຄູຊນັ້ ດຽວກນັ . ອາດລະດມົ ຄວາມຄດິ ພດັ ທະນາລະບບົ ການສອນທ່ ຈີ ະໃຊຮ້ ່ ວມກນັ ຫຼື ຫາກ ເປນັ ການລເິ ລ່ ມີ ຂອງຜູເ້ ປນັ ຫວົ ຫນາ້ ກໍຍ່ ງິ ມຄີ ວາມຫມາຍເພ່ ມີ ຂນຶ້ . ເມ່ ອື ພດັ ທະນາຂນຶ້ ແລວ້ ກໍປະກາດໃຫເ້ ປນັ ລະບບົ ການສອນປະຈາໍ ໂຮງຮຽນ ແລະ ຍງັ ເຜຍີ ແຜ່ ຕ່ ໄໍ ປໄດອ້ ກີ .  ການພດັ ທະນາການສອນຂອງຄູຄວນປະຕບິ ດັ ດ່ ງັ ນ:ີ້ - ຄູຕອ້ ງເຂາົ້ ໃຈຂນັ້ ຕອນການຈດັ ລະບບົ ການສອນ. - ຄູຄວນກໍານດົ ຂນັ້ ຕອນການສງັ ເຄາະລະບບົ ການສອນໃຫຄ້ ບົ ຖວ້ ນ . - ຄູຕອ້ ງສກຶ ສາຄນົ້ ຄວ້ າບດົ ສອນທ່ ດີ ຂີ ອງບຸກຄນົ ອ່ ນື ເພ່ ອື ມາເປນັ ແນວທາງການສອນ. - ຄູຕອ້ ງການດົ ແຕ່ ລະຂນັ້ ຕອນແຕ່ ເລ່ ມີ ຕນົ້ ຈນົ ຮອດຂນັ້ ຕອນສຸດທາ້ ຍ. - ຄູຄວນອະທບິ າຍແຕ່ ລະຂນັ້ ຕອນໃຫຈ້ ະແຈງ້ ແລະ ເປນັ ລະບບົ . - ຂຽນແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ການສອນທ່ ສີ ະເຫນໄີ ວໃ້ ນ ຮູບທີ 1. ເມ່ ອື ພັດທະນາການສອນແລວ້ ຄູຕອ້ ງດໍາເນີນການຕາມຂັນ້ ຕອນທ່ ີກໍານົດຂຶນ້ ແລວ້ ພະຍາຍາມ ລວບລວມຂໍມ້ ູນທ່ ໄີ ດຈ້ າກການທດົ ລອງໃຊລ້ ະບບົ ການສອນເພ່ ອື ມາປບັ ປຸງໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . 3. ການວາງແຜນການສອນ 2.1. ຄວາມຫມາຍຂອງການວາງແຜນການສອນ ການວາງແຜນການສອນເປນັ ການກະກຽມລວງໜາ້ ກ່ ອນສອນ ເພ່ ອື ຢາກໃຫກ້ ານຮຽນ- ສອນບນັ ລຸ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ີກໍານດົ ໄວ້ ໂດຍໃຊຂ້ ໍມ້ ູນທ່ ີໄດຈ້ າກການສໍາຫຼວດບນັ ຫາ, ການສໍາຫຼວດຊບັ ພະຍາກອນ, ການ ວເິ ຄາະເນອື້ ໃນ, ວເິ ຄາະນກັ ຮຽນ, ການກໍານດົ ຈດຸ ປະສງົ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ - ສອນ ແລະ ການປະເມນີ ຜົນ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 103

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ແລວ້ ຂຽນແຜນອອກມາໃນຮູບແບບຂອງແຜນການສອນ, ການວາງແຜນການສອນອາດວາງແຜນທງັ ໄລຍະຍາວ ແລະ ໄລຍະສນັ້ . ກ່ ອນຈະເຮດັ ວຽກງານໃຫ່ ຍ ຫຼື ນອ້ ຍກຕໍ າມ, ຕອ້ ງມກີ ານວາງແຜນການໄວລ້ ວງຫນາ້ ວຽກໃດ ປະຕບິ ດັ ກ່ ອນ ຫຼື ຫຼງັ . ສະຖາປະນກິ ອອກແບບເຮອື ນ, ກໍບ່ ໍໄດຄ້ ດິ ໄວໃ້ ນໃຈ ເພາະສະຖາປະນກິ ບ່ ໍໄດລ້ ງົ ມກື ່ ໍສາ້ ງເອງ, ບາງຄງັ້ ເມ່ ອື ມກີ ານວາງແຜນໄວແ້ ລວ້ ເມ່ ອື ເອາົ ແຜນໄປໃຊພ້ ດັ ແມ່ ນຄນົ ອ່ ນື , ໃນກໍລະນີ້ ການວາງແຜນຕອ້ ງເດ່ ນັ ຊັດສ່ ືຄວາມຫມາຍໃຫຖ້ ືກກັນລະຫວ່ າງຜູວ້ າງແຜນ ແລະ ຜູນ້ ໍາແຜນໄປໃຊ້ ການວາງແຜນເພ່ ືອດໍາເນີນ ກດິ ຈະການໃດຜູວ້ າງແຜນມກັ ຈະມແີ ນວທາງ ຫຼື ຮູບແບບຂອງການວາງແຜນໄວກ້ ່ ອນ, ແນວທາງການວາງແຜນ ມກັ ຢ່ ູໃນຮູບຂອງລະບບົ ທ່ ໄີ ດມ້ ກີ ານກວດສອບຂນັ້ ຕອນແລວ້ ດ່ ງັ ນນັ້ , ສາມາດເວາົ້ ໄດວ້ ່ າ \" ການວາງແຜນ \" ເປນັ ຂນັ້ ຕອນຫນ່ ງຶ ຂອງການຈດັ ລະບບົ ການສອນ ໃນການດໍາເນນີ ການສອນຄຕູ ອ້ ງມລີ ະບບົ ການສອນຍ່ ອຍດ່ ງັ ທ່ ສີ ະເຫນມີ າແລວ້ , ໃນລະບບົ ການສອນຍ່ ອຍແຕ່ ລະລະບບົ ກໍມກັ ຈະມຂີ ນັ້ ຕອນການວາງແຜນການສອນໄວ້ ສະເຫມ.ີ ພວກເຮາົ ຈ່ ງິ ສາມາດສະຫຸຼບໄດວ້ ່ າ ການວາງແຜນການສອນເປນັ ພາກສ່ ວນຫນ່ ງຶ ຂອງລະບບົ ການສອນ ຍ່ ອຍທ່ ເີ ປນັ ການກຽມລ່ ວງຫນາ້ ກ່ ອນສອນ ໂດຍໃຊຂ້ ມໍ້ ູນຕ່ າງໆທ່ ລີ ວບລວມໄວຈ້ າກການດໍາເນນີ ງານຕາມທ່ ໄີ ດ້ ຈດັ ລະບບົ ການສອນໄວ,້ ແລວ້ ນາໍ ຂໍມ້ ນູ ມາກໍານດົ ກດິ ຈະກໍາຕ່ າງໆທ່ ຄີ ູ ແລະ ນກັ ຮຽນປະຕບິ ດັ ໄວລ້ ່ ວງຫນາ້ ເພ່ ອື ໃຫກ້ ານຮຽນຂອງນກັ ຮຽນບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວ.້ 2.2. ຂໍມ້ ູນ ແລະ ແນວທາງໃນການວາງແຜນການສອນ 2.2.1. ຂໍມ້ ນູ ທ່ ຕີ ອ້ ງໃຊໃ້ ນການວາງແຜນການສອນ ໃນການວາງແຜນການສອນຜູວ້ າງແຜນຕອ້ ງໃຊຂ້ ໍມ້ ູນ ທ່ ີລວບລວມມາຈາກການດໍາເນນີ ງານ ຕາມ ລະບບົ ການສອນທ່ ຈີ ດັ ໄວຂ້ ໍມ້ ນູ ທ່ ຈີ າໍ ເປນັ ມີ 8 ປະການດ່ ງັ ນີ້ : 1). ສະພາບບນັ ຫາ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນ ເປນັ ຂໍມ້ ູນທ່ ີກ່ ຽວກບັ ບນັ ຫາການຮຽນ - ການສອນທ່ ີລວບລວມໄດຈ້ າກການສໍາຫຼວດບນັ ຫາ ແລະ ການກວດສອບຊບັ ພະຍາກອນໃນແງ່ກໍາລງັ ຄນົ , ງບົ ປະມານ, ວດັ ສະດຸ, ອຸປະກອນ ແລະ ວທິ ກີ ານ ຂມໍ້ ູນສ່ ວນນີ້ ຈະເຮດັ ໃຫຜ້ ູວ້ າງແຜນກາໍ ນດົ ຮູບແບບການສອນ, ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ ແລະ ສ່ ກື ານສອນໄດຊ້ ດັ ເຈນຂນຶ້ . 2).ການວເິ ຄາະເນອື້ ໃນ ເປນັ ຂໍມ້ ູນທ່ ມີ ຄີ ວາມຈາໍ ເປນັ ຢ່ າງຍ່ ງິ ເພ່ ອື ກາໍ ນດົ ບນັ ຫາທ່ ຈີ ະສອນໂດຍການດົ ເປນັ ລໍາດບັ ກ່ ຸມ ໃຫ່ ຍ ແລະ ສອນເປນັ ຫຼາຍຄງັ້ , ລໍາດບັ ກ່ ຸມຍ່ ອຍທ່ ເີ ປນັ ປີກຍ່ ອຍຂອງກ່ ຸມໃຫ່ ຍ ແລະ ລໍາດບັ ບດົ ຮຽນທ່ ີ ເປນັ ເນອື້ ໃນ ຂອງການສອນ 1 ຄງັ້ , ສໍາຫບຼັ ເນອື້ ໃນລະດບັ ບດົ ຮຽນກຕໍ ອ້ ງວເິ ຄາະອອກເປນັ ຫວົ ຂຍໍ້ ່ ອຍເຊ່ ນັ ດຽວກນັ . 3). ການວເິ ຄາະນກັ ຮຽນ. ເປັນຂໍມ້ ູນກ່ ຽວກບັ ອາຍຸ , ລະດັບຄວາມພອ້ ມ ແລະ ຄວາມຮູ ເ້ ດີມຂອງນກັ ຮຽນຂໍມ້ ູນທ່ ີກ່ ຽວກັບ ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມຈາໍ ເປນັ ສາໍ ຫບຼັ ການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນທ່ ສີ ອດຄ່ ອງກບັ ນກັ ຮຽນໃນລະດບັ ຕ່ າງໆ. 4).ຄວາມຄດິ ລວມຍອດ ເປນັ ຂມໍ້ ນູ ກ່ ຽວກບັ ເນອື້ ໃນຕນົ້ ຕໍ ທ່ ຕີ ອ້ ງການໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດຮ້ ບັ , ຊ່ ງຶ ອາດປຽບໄດງ້ ່າຍໆ ກບັ ການປຸງ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 104

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ອາຫານທ່ ຕີ ອ້ ງມກີ ານກໍານດົ ສມົ ດູນຂອງ \" ສານອາຫານ \" ທ່ ີຜູບ້ ໍລໂິ ພກຈະໄດຮ້ ບັ , ການສອນກໍເຊ່ ນັ ດຽວ. ຄູ ຕອ້ ງກໍານດົ ໃຫເ້ ດ່ ນັ ຊດັ ກ່ ອນວ່ າຕອ້ ງການໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮບັ ໄດຄ້ ວາມຮູທ້ ່ ີລວມຍອດທ່ ເີ ປນັ ໃຈ ກາງຂອງເນອື້ ໃນ ແນວໃດແດ່ ?. 5).ວດັ ຖຸປະສງົ ວດັ ຖຸປະສງົ ເປນັ ເປາົ້ ຫມາຍແຫ່ ງຄວາມສໍາເລດັ ໃນສ່ ວນຂອງການປ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າໍ ໃນຕວົ ນກັ ຮຽນທ່ ີ ຄູກໍານດົ ໄວ,້ ການກໍານດົ ວດັ ຖຸປະສງົ ຕອ້ ງມທີ ງັ ວດັ ຖຸປະສງົ ທ່ ວົ ໄປ ແລະ ສະເພາະ, ສໍາຫຼບັ ວດັ ຖຸປະສງົ ສະເພາະ ນຍິ ມົ ກໍານດົ ໄວໃ້ ນຮູບແບບວດັ ຖຸປະສງົ ດາ້ ນພດຶ ຕກິ າໍ . 6).ກດິ ຈະກາການຮຽນ ເປນັ ຂໍມ້ ູນທ່ ຄີ ູຕອ້ ງຄາດຄະເນໄວລ້ ່ ວງຫນາ້ ວ່ າ ຈະໃຫນ້ ກັ ຮຽນປະກອບກດິ ຈະກໍາການຮຽນຫຍງັ ແດ່ , ໂດຍຄາໍ ນງຶ ເຖງິ ກດິ ຈະກາໍ ກ່ ຸມໃຫ່ ຍ, ກ່ ຸມຍ່ ອຍ ແລະ ກດິ ຈະກໍາແຕ່ ລະບຸກຄນົ , ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ ຕອ້ ງຈດັ ໄວ້ ໃຫສ້ ອດຄ່ ອງກບັ ວດັ ຖຸປະສງົ . 7). ສ່ ກື ານສອນ ເປນັ ຂມໍ້ ນູ ທ່ ຄີ ູຕອ້ ງຄາດຄະເນລ່ ວງຫນາ້ ເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ໂດຍພຈິ າລະນາພດຶ ຕກິ ໍາການຮຽນເປນັ ຫຼກັ . 8). ການປະເມນີ ຜນົ ເປນັ ຂໍມ້ ູນທ່ ຄີ ູຕອ້ ງຄາດຄະເນໄວວ້ ່ າ ຈະກວດສອບພດຶ ຕກິ ໍາການຮຽນຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນແນວໃດ ທງັ ໃນ ສ່ ວນພດຶ ຕກິ ໍາເດມີ , ພດຶ ຕກິ າໍ ຕ່ ໍເນ່ ອື ງ ແລະ ພດຶ ຕກິ ໍາຂນັ້ ສຸດທາ້ ຍ.  ຫງຼັ ຈາກໄດຂ້ ໍມ້ ູນທງັ 8 ປະການນແີ້ ລວ້ ຄູສາມາດວາງແຜນການສອນໄດ.້ 2.2.2. ແນວທາງການວາງແຜນການສອນການວາງແຜນການສອນມີ 2 ວທິ ີ ຄື :  ການວາງແຜນໄລຍະຍາວ  ການວາງໄລຍະສນັ້ (ລະດບັ ບດົ ຮຽ) 1). ການວາງແຜນໄລຍະຍາວ ຫມາຍເຖງິ ການວາງແຜນການສອນ ຊ່ ງຶ ຖເື ອາົ ຫນ່ ວຍການສອນທ່ ຄີ ວບຄຸມເນອື້ ໃນກວາ້ ງຂວງ ແລະ ຕອ້ ງໃຊເ້ ວລາໃນການສອນເປນັ ອາທດິ ຫຼື ເປນັ ເດອື ນ. ເມ່ ອື ວາງແຜນການສອນໄລຍະຍາວແລວ້ ແຜນການສອນ ທ່ ຂີ ຽນຂນຶ້ ກໍຈະເປນັ \" ແຜນການສອນລະດບັ ກ່ ຸມໃຫ່ ຍ \" ແລະ ແຜນການລະດບັ ກ່ ຸມຍ່ ອຍ. 2). ການວາງແຜນໄລຍະສນັ້ ຫມາຍເຖງິ ການວາງແຜນການສອນທ່ ແີ ນໃສ່ ໃຫສ້ ໍາເລດັ ເປນັ ຂນັ້ ໆ, ຜນົ ການສອນທ່ ຂີ ຽນຂນຶ້ ຈາກການ ວາງແຜນໄລຍະສນັ້ ເອນີ້ ວ່ າ “ແຜນການສອນລະດບັ ບດົ ຮຽນ”. 4. ການຂຽນແຜນການສອນ 4.1. ແນວຄດິ ກ່ ຽວກບັ ແຜນການສອນ 4.1.1. ຄວາມຫມາຍຂອງແຜນການສອນ ບ່ ວໍ ່ າຈະດາໍ ເນນີ ກດິ ຈະກໍາໃດໆຫາກຕອ້ ງການ ໃຫວ້ ຽກງານນນັ້ ດາໍ ເນນີ ໄປຢ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ ແລວ້ ກໍ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 105

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ຈາໍ ເປນັ ຕອ້ ງມກີ ານກະກຽມມແີ ຜນລ່ ວງຫນາ້ ໃນການສດິ ສອນກໍເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ຄູຕອ້ ງກຽມເນອື້ ໃນ ທ່ ຈີ ະສອນ ເອນີ້ ວ່ າ “ແຜນການສອນ \" ຈະຖກື ຄວາມຫມາຍກວ່ າຄາໍ ວ່ າ “ ບນັ ທກຶ ການສອນ \" ເພາະການ ບນັ ທກຶ ການສອນ ຈະຫມາຍເຖງິ ການບນັ ທກຶ ຜນົ ການສອນເພ່ ອື ປບັ ປຸງແກໄ້ ຂໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . ຄໍາວ່ າແຜນການສອນເປນັ ຄໍາໃຊແ້ ທນຄໍາ ວ່ າ “ ປະມວນການສອນ ” ຫຼື “ ໂຄງການສອນ \" ໂດຍປ່ ຽນແປງຮູບແບບຂອງ ແຜນການສອນໃຫແ້ ຕກຕ່ າງໄປ ຈາກທ່ ເີ ຄຍີ ໃຊກ້ ນັ ໃນຫກຼັ ສູດຕ່ າງໆ ໄປສອນນກັ ຮຽນໄດຢ້ ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ. ແຜນການສອນເປັນແຜນເຊ່ ງິ ກໍານດົ ຂນັ້ ຕອນການສອນທ່ ີຄູແນໃສ່ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເກີດມພີ ດຶ ຕກິ ໍາ ການ ຮຽນຮູເ້ ນອື້ ໃນ ແລະ ປະສບົ ປະການກ່ ຸມໃດກ່ ຸມຫນ່ ງຶ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວ.້ 4.1.2. ເປນັ ຫຍງັ ຈ່ ງິ ຕອ້ ງມແີ ຜນການສອນ “ ແຜນການສອນ ” ເປນັ ບນັ ຫາຕ່ າງໆ ທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຈາກການນາໍ ໃຊຫ້ ກຼັ ສູດດ່ ງັ ນີ້ : - ຊ່ ວຍກໍານດົ ເນອື້ ໃນໄວຈ້ ະແຈງ້ ສາໍ ລບັ ການສອນແຕ່ ລະຄງັ້ . - ຊ່ ວຍການດົ ວດັ ຖຸປະສງົ ໃຫຈ້ ະແຈງ້ ໃນຮູບແບບຂອງວດັ ຖຸປະສງົ ດາ້ ນພດຶ ຕກິ າຜ່ ານມາ, ການກາໍ ນດົ ຈດຸ ປະສງົ ການສອນສ່ ວນຫາຼ ຍບ່ ໍໄດກ້ າໍ ນດົ ໃນຮູບແບບວດັ ຖຸປະສງົ ດາ້ ນພດຶ ຕກິ າໍ . - ຊ່ ວຍໃຫມ້ ກີ ານກາໍ ນດົ ກດິ ຈະກໍາໃນຮູບແບບກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນ. ແຜນການສອນບ່ ໍໄດກ້ າໍ ນດົ ກດິ ຈະ ກາໍ ໄວຈ້ ະແຈງ້ ມກັ ຂຽນແບບລວມໆ ບ່ ໍວ່ າຈະເປນັ ກດິ ຈະກໍາຂອງຄູ ຫຼື ນກັ ຮຽນ, ເຮດັ ໃຫຄ້ ູ ເປນັ ກດິ ຈະກໍາການ ສອນດາ້ ນນນັ້ , ນກັ ຮຽນຈ່ ງິ ຟັງ, ຂຽນຕາມຄໍາອະທບິ າຍຂອງຄູ, ດ່ ງັ ນນັ້ , ແຜນການສອນຄວນຈະມກີ ານແຍກ “ກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນ” ຂອງນກັ ຮຽນ ແລະ ກດິ ຈະກໍາຂອງຄູໄວຢ້ າງຈະແຈງ້ ໂດຍໃຫກ້ ດິ ຈະກໍາຂອງຄູເປນັ ສ່ ວນ ໜ່ ງຶ ຂອງສ່ ກື ານສອນ. - ຊ່ ວຍໃຫກ້ ໍານດົ ສ່ ກື ານສອນໄດຈ້ ະແຈງ້ , ໂຄງການສອນແບບເກ່ າົ ບ່ ໍໄດມ້ ກີ ານກໍານດົ ອຸປະກອນທ່ ຊີ ດັ ເຈນຄບົ ຖວ້ ນ ແລະ ບ່ ໍພວົ ພນັ ກບັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ, ປະຈບຸ ນັ ການສກຶ ສາໄດພ້ ດັ ທະນາຂນຶ້ ເລອື້ ຍໆ ຄໍາວ່ າ “ ອຸປະກອນ” ໄດປ້ ່ ຽນມາເປນັ “ສ່ ກື ານສອນ” ວທິ ກີ ານແມ່ ນກດິ ຈະກາໍ ການສາທດິ ຂອງຄູ..ສບັ ທ່ ວີ ່ າສ່ ກື ານສອນມີ ຄວາມຫມາຍກວາ້ ງກວ່ າສບັ ທ່ ວີ ່ າອຸປະກອນ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ໃນແຜນການສອນ ຈ່ ງິ ຄວນກໍານດົ ສ່ ກື ານສອນປະເພດ ຕ່ າງໆ ຊ່ ງຶ ຄວບຄຸມສ່ ງິ ທ່ ຄີ ູ ແລະ ນກັ ຮຽນນາໍ ໃຊ.້ - ຊ່ ວຍການດົ ຮູບແບບຂອງຫອ້ ງຮຽນ, ແຕ່ ກ່ ອນໂຄງການສອນບ່ ໍໄດກ້ ໍານດົ ຮູບແບບຂອງຫອ້ ງຮຽນວ່ າ ຈະຖືຄູ ຫຼື ນກັ ຮຽນເປັນໃຈກາງ, ເວລາຂຽນຫຼັກສູດທຸກຄັງ້ ເຮາົ ຕອ້ ງເບ່ ງິ ໃຫກ້ ວາ້ ງຂວາງ ແລະ ຄໍານງຶ ເຖິງ ລກັ ສະນະຂອງຫອ້ ງຮຽນ. ຖາ້ ຈດັ ຫອ້ ງຮຽນແບບເອາົ ຄູເປນັ ໃຈກາງ ເມ່ ອື ເວລາຂຽນຫຼກັ ສູດທຸກຄງັ້ ຕອ້ ງຂຽນ ຫກຼັ ສູດ ແລະ ແຜນການສອນອອກມາແບບຫນ່ ງຶ , ເມ່ ອື ຕອ້ ງການເອາົ ນກັ ຮຽນເປນັ ໃຈກາງກໍຕອ້ ງຂຽນອອກເປນັ ແບບຫນ່ ງຶ ອກີ . - ການດົ ແບບການສອນໂດຍພະຍາຍາມຫຼກີ ເວນັ້ ການຖຄື ່ ມູ ກື ານສອນຢ່ ູຕະລອດເວລາ. ຜ່ ານແຜນການສອນ 6 ຂໍ້ ທ່ ເີ ວາົ້ ມາຂາ້ ງເທງິ ນນັ້ ສາມາດຊ່ ວຍແບ່ ງເບາົ ພາລະຂອງຄູກ່ ຽວກບັ ຂະ ບວນ ການຮຽນ - ການສອນໃນແງ່ຕ່ າງໆເຊ່ ນັ :  ນກັ ຮຽນຕອ້ ງມສີ ່ ວນຮ່ ວມດາ້ ນກດິ ຈະກໍາໃຫຫ້ ຼາຍ.  ຄູຕອ້ ງຖບື ດົ ບາດໃນການນາໍ ພາກດິ ຈະກາໍ ໃນຫອ້ ງຮຽນອອກເປນັ ກ່ ຸມ ຫຼື ແຕ່ ລະບຸກຄນົ .  ນກັ ຮຽນຕອ້ ງມຫີ ວົ ຄດິ ປະດດິ ສາ້ ງດາ້ ນສ່ ກື ານສອນເພ່ ອື ນາໍ ໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນໃຫແ້ ທດ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 106

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ເຫມາະ, ບ່ ຫໍ ມາຍວ່ າຈະອາໄສແຕ່ ແບບຮຽນເທ່ າົ ນນັ້ .  ຄວນຈດັ ຫອ້ ງຮຽນໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮດັ ກດິ ຈະກໍາຕ່ າງໆຕາມເນອື້ ໃນຫກຼັ ສູດທ່ ຄີ ກູ າໍ ນດົ ໄວ.້ ຖາ້ ຄເູ ຮດັ ໄດ້ ຕາມແຜນການສອນທ່ ີກ່ າວໃນເບອື້ ງຕນົ້ ນນັ້ , ນກັ ຮຽນສາມາດສະແຫວງຫາຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງ, ມຄີ ວາມ ສາມາດເຮດັ ວຽກເປນັ ກ່ ຸມ, ມຄີ ວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ...ຕາມທ່ ຄີ ໄູ ດວ້ າງແຜນ. 4.2. ອງົ ປະກອບຂອງແຜນການສອນ ອງົ ປະກອບຂອງແຜນການສອນເກດີ ຂນຶ້ ຈາກຄວາມພະຍາຍາມຕອບຄາໍ ຖາມດ່ ງັ ຕ່ ໍໄປນ:ີ້ 1). ສອນຫຍງັ ( ຫນ່ ວຍ, ຫວົ ເລ່ ອື ງ, ຄວາມຄດິ ລວມຍອດ). 2). ເພ່ ອື ຈດຸ ປະສງົ ຫຍງັ ? ( ຈດຸ ປະສງົ ສະເພາະ ). 3). ດວ້ ຍເນອື້ ໃນຫຍງັ ? ( ໂຄງຮ່ າງເນອື້ ໃນ ). 4). ໃຊວ້ ທິ ກີ ານໃດ ? ( ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ ). 5). ໃຊເ້ ຄ່ ອື ງມອື ນັ ໃດ ? ( ສ່ ກື ານສອນ ). 6). ວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນແນວໃດ? ( ການປະເມນີ ຜນົ ) ເພ່ ອື ຕອບຄາໍ ຖາມດ່ ງັ ກ່ າວ ຈ່ ງິ ກາໍ ນດົ ໃຫແ້ ຜນການສອນມອີ ງົ ປະກອບດ່ ງັ ນ:ີ້ - ວຊິ າ ແລະ ເລ່ ອື ງທ່ ຈີ ະສອນ - ຫວົ ເລ່ ອື ງ - ຄວາມຮູລ້ ວມຍອດ - ຈດຸ ປະສງົ - ເນອື້ ໃນ - ກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນ - ສ່ ກື ານສອນ - ປະເມນີ ຜນົ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 107

ປດັ ຊະຍາ ຂອ “ສກຶ ສາສາດສາ້ ງຄູ ຄູສ ສກຶ ສາສາດຢດື ຖວື ່ າ “ການສກຶ ສ ການພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມ ເຊ່ ອື ວ່ າ ຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດ ການສາ້ ງຄມູ ຄີ ຸນນະພາບ”

ອງສກຶ ສາສາດ ສາ້ ງຄນົ ຄນົ ສາ້ ງຊາດ” ສາເປນັ ເຄ່ ອື ງມທື ່ ສີ າໍ ຄນັ ໃນ ມະນຸດໃຫມ້ ຄີ ຸນນະພາບໂດຍ ດຈະມຄີ ຸນນະພາບ ກຕໍ ່ ໍເມ່ ອື

ເກນການ ຄະແນນຮ່ ວມຮຽນ ຄະແນນກ່ ຸມ ຄະແນນບຸ ກຄນົ ຄະແນນສອບເສງັ ກາງພາກ ຄະແນນສອບເສງັ ຈບົ ວຊິ າ

ນປະເມນີ 10% 10% 25% 25% 30%

ບດົ ທີ 1. ສະຖານະວຊິ າຊບີ ກດິ ຈະກາໍ 1: ສກຶ ສາສາດມຄີ ວາມເປນັ ມ ເລ່ ມີ ແຕ່ ປ1ີ 996 ເປນັ ຕນົ້ ມາກະຊວງສ ສູງເຂາົ້ ເປນັ ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ ງຊາດ ມ:ີ ຄະນະວສິ ະວະກາໍ ສາດ ແລະ ສະຖ ການແພດ, ຄະນະນຕິ ສິ າດ ແລະ ລດັ ຖ ປ່ າໄມ,້ ຄະນະເສດຖະສາດ ແລະ ການ ພາສາ-ວນັ ນະຄະດີ ແລະ ມະນຸດສາດ, ຍາສາດທາໍ ມະຊາດ.

ບສກຶ ສາສາດ ມາ ແລະ ມໜີ າ້ ທ່ ຄີ ແື ນວໃດ ? ສກຶ ສາໄດເ້ ຕາົ້ ໂຮມ ທຸກໆສະຖາບນັ ຊນັ້ ເຊ່ ງິ ປະກອບດວ້ ຍ 8 ຄະນະ ໃນນນັ້ ຖາປດັ ຍະກາໍ ສາດ, ຄະນະວທິ ະຍາສາດ ຖະສາດ, ຄະນະກະເສດສາດ ແລະ ນຄຸມ້ ຄອງ, ຄະນະວທິ ະຍາສາດ, ຄະນະ ຄະນະສກຶ ສາສາດ ແລະ ຄະນະວທິ ະ

ຄະນະສກຶ ສາສາດໄດຖ້ ກຶ ສາ້ ງຂ ລະກອນ, ວດັ ຖຸ ແລະ ພາຫະນ ສກຶ ສາສາດຂອງມະຫາວທິ ະຍາ ສາ້ ງຕງັ້ ມາເຖງິ ປະຈບຸ ນັ ຄະນະ ປຸງ ແລະ ພດັ ທະນາທາງດາ້ ນຕ່ ໜາ້ ທ່ ກີ ່ ສໍ າ້ ງຄູລະດບັ ປະລນິ ຍາຕ ທຸກພາກວຊິ າ, ເຮດັ ໜາ້ ທ່ ກີ ານສ ຂອບເຂດທ່ ວົ ປະເທດ ເຊ່ ງິ ໄດສ້

ຂນຶ້ ບນົ ພນື້ ຖານທາງດາ້ ນບຸກຄະ ນະຂອງພະແນກຈດິ ຕະສາດ- າໄລສາ້ ງຄວູ ຽງຈນັ . ນບັ ແຕ່ ມື້ ະສກຶ ສາສາດໄດຮ້ ບັ ການປບັ ຕາງໆຄ:ື ຄະນະສກຶ ສາສາດມີ ຕີ ເພ່ ອື ຕອບສະໜອງຄໃູ ຫ້ ສດິ ສອນ, ການສກຶ ສາຢ່ ູໃນ ສາ້ ງຄໃູ ນ 10 ສາຂາວຊິ າດ່ ງັ ນ:ີ້

1. ກ່ ສໍ າ້ ງຄູ ສາຂາວຊິ າ ວທິ ະຍາສ 2. ກ່ ສໍ າ້ ງຄູ ສາຂາວຊິ າ ພາສາຝະ 3. ກ່ ສໍ າ້ ງຄູ ສາຂາວຊິ າ ພາສາອງັ ກ 4. ກ່ ສໍ າ້ ງຄູ ສາຂາວຊິ າ ຄະນດິ ສາ 5. ກ່ ສໍ າ້ ງຄູ ສາຂາວຊິ າ ຊວີ ະສາດ 6. ກ່ ສໍ າ້ ງຄູ ສາຂາວຊິ າ ເຄມສີ າດ 7. ກ່ ສໍ າ້ ງຄູ ສາຂາວຊິ າ ຟຊີ ກິ ສາດ 8. ກ່ ສໍ າ້ ງຄູ ສາຂາວຊິ າ ພາສາລາວ 9. ກ່ ສໍ າ້ ງຄູ ສາຂາວຊິ າ ປະຫວດັ 10. ກ່ ສໍ າ້ ງຄູ ສາຂາວຊິ າ ພູມສາດ

ສາດການເມອື ງ. ະຣ່ ງັ . ກດິ . າດ. ດ. ດ. ດ. ວ-ວນັ ນະຄະດ.ີ ດສາດ. ດ.

ກດິ ຈະກາໍ 2. ສກຶ ສາສາດມຄີ ວາມໝ 1.ຄວາມໝາຍຂອງສກຶ ສາສາດ ສກຶ ສາສາດ ແມ່ ນວທິ ະຍາສາດຂະແໜ ບດົ ຮຽນກ່ ຽວກບັ ກດົ ເກນ, ຫຼກັ ການ ທອດ, ກ່ ໍສາ້ ງ ແລະ ຫ່ ຼໍຫຼອມຄນົ ໃຫ ຄຸ ນສົມບັດສິນທໍາປະຕິວັດ. ນອກ ປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ , ທາດແທດ້ ກດົ ເກນ ພນື້ ຖານດ່ ັງກ່ າວ ເພ່ ີນຈ່ ງິ ວາງຫຼັກກ ສດິ ສອນ ແລະ ສກຶ ສາຄນົ ໃນສງັ ງຄມົ

ໝາຍ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄນັ ແນວໃດ ? ໜງການໜ່ ງຶ ທ່ ຄີ ນົ້ ຄວາ້ ແລະ ທອ້ ນໂຮມ ນທ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະເລອື ກເຟນັ້ , ເພ່ ອື ຖ່ ານ ຫມ້ ຄີ ວາມຮູ,້ ຄວາມສາສມາດ ແລະ ມີ ກນັນ້ ສຶກສາສາດຍັງຄົນ້ ຄວາ້ ເຖິງພາກ ນ ແລະ ຂະບວນວວີ ດັ ການສກຶ ສາ. ບນົ ການ, ວິທ,ີ ຮູບການຕ່ າງໆ ເພ່ ອື ຈດັ ຕັງ້ ມ.

2. ຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງສກຶ ສາດ ຢາກສກຶ ສາແນວຄດິ ແລະ ສ່ ງົ ເສມີ ຄວາມຮູໃ້ ຫໄ້ ດ ຮ່ າໍ ຮຽນທດິ ສະດກີ ານສກຶ ສາ, ແນວທາງການສກຶ ສ ແໜນ້ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງສກຶ ສາສາດ ເຊ່ ງິ ປະກອບມດີ ່ ງັ ນ - ອອກແຮງຄນົ້ ຄວາ້ ບນັ ດາຫກຼັ ມນູ ຂອງລດັ ທິ ມາ - ຄນົ້ ຄວາ້ ແນວທາງ- ທດັ ສະນະການສກຶ ສາຂອງ ສາ້ ງພນື້ ຖານການສກຶ ສາໃນປະເທດເຮາົ ພາຍຫງຼັ ປ - ເອາົ ໃຈໃສ່ ຮ່ າໍ ຮຽນວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາຈາກ - ບນົ ພນື້ ຖານການຄນົ້ ຄວາ້ ລດັ ທິ ມາກ -ເລນນິ ກ ພກັ ເພ່ ອື ກາໍ ນດົ ທາດແທ,້ ລກັ ສະນະ, ທ່ ຕີ ງັ້ , ໜາ້ ນາໍ ພາການສກຶ ສາ. - ອງີ ໃສ່ ກດົ ເກນການຮບັ ຮູຂ້ ອງມວນມະນຸດ, ກາ ຂອງນກັ ຮຽນລາວໃນສະພາບສງັ ຄມົ ປະຈບຸ ນັ , ອ ປະຕວິ ດັ , ເພ່ ອື ກາໍ ນດົ ພນື້ ຖານວທິ ະຍາສາດຂອງເ ເສນັ້ ທາງການສກຶ ສາຕາມ 5 ຫກຼັ ມູນການສກຶ ສາຂ

ດຮ້ ບັ ຜນົ ດນີ ນັ້ , ກ່ ອນອ່ ນຶ ໝດົ ຄູຕອ້ ງໄດຄ້ ນົ້ ຄວາ້ ສາຂອງຊາດໃຫເ້ ຂາົ້ ໃຈຢ່ າງເລກິ ເຊ່ ງິ ແລະ ກາໍ ນ:ີ້ າກ-ເລນນິ ກ່ ຽວກບັ ການສສຶ າ. ງພກັ , ພເິ ສດແມ່ ນການສະຫຸບຼ ບດົ ຮຽນການກ່ ໍ ປະເທດຊາດໄດຮ້ ບັ ການປດົ ປ່ ອຍ. ກປະເທດຕ່ າງໆໃນໂລກ. ກ່ ຽວກບັ ການສກຶ ສາ, ແນວທາງການສກຶ ສາຂອງ າທ່ ,ີ ວທິ ,ີ ກາໍ ລງັ ການສກຶ ສາ, ບດົ ບາດໃນການ ານຂະຫຍາຍຕວົ ທາງດາ້ ນຊວີ ະສາດ, ຈດິ ຕະສາດ ອງີ ໃສ່ ໜາ້ ທ່ ກີ ານກ່ ສໍ າ້ ງຄນົ ໃນໄລຍະໃໝ່ ຂອງການ ເນອື້ ໃນ, ຫຼກັ ການ, ວທິ ,ີ ຮູບການຈດັ ຕງັ້ ຂອງພກັ .

ກດິ ຈະກາໍ 3: ເນອື້ ໃນ 1. ສລິ ະປະ ແລະ ວທິ ະຍາສາດ ຫວົ ໃຈຂອງສກຶ ສາສາດແມ່ ນເລ່ ອື ງກ່ ຽວກບັ ມາດນົ ນານແລວ້ ການສອນເປນັ ສລິ ະປະອນັ ການສດິ ສອນໂດຍບ່ ໄໍ ດຮ້ ູວ້ ຊິ າຄູມາກ່ ອນ, ເຂ ຂອງຕນົ ທ່ ມີ ມີ າໂດຍກາໍ ເນດີ . ໃນຍຸກປະຈບຸ ນັ ເຊ່ ງິ ເອນີ້ ວ່ າ: ວທິ ະຍາສາດການສອນໄດເ້ ປນັ ສ ໄຫວຂອງຄູທ່ ຕີ ອ້ ງດໍາເນນີ ໄປຢ່ າງມສີ ລິ ະປະ, ແນ່ ໃສ່ ເພ່ ອື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮບັ ຮູ,້ ເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ຜນົ .

ນຂອງສກຶ ສາສາດ ດການສອນ ບການສອນ,ເປນັ ຄວາມເຊ່ ອື ທ່ ສີ ບື ທອດກນັ ນໜ່ ງຶ ໃນອາດດີ ມຄີ ູຫຼາຍຄນົ ທ່ ເີ ຮດັ ໜາ້ ທ່ ີ ຂາົ ເຈາົ້ ໄດອ້ າໄສແວວແລະພອນສະຫວນັ ນການສອນໄດເ້ ປນັ ຂະແໜງການທ່ ສີ ໍາຄນັ ສ່ ວນໜ່ ງຶ ຂອງສກຶ ສາສາດແມ່ ນການເຄ່ ອື ນ ມຫີ ກຼັ ການ, ມຈີ ງັ ວະລລີ າ, ມວີ ທິ ະຍາສາດ ສາມາດນາໍ ໃຊຄ້ ວາມຮູທ້ ່ ຮີ ຽນມາໃຫເ້ ກດິ ວ ຽ ກບ້ານ E

2. ອງົ ປະກອບຂອງສກຶ ສາສ ທຸກໆສາຂາມອີ ງົ ປະກອບສໍາຄນັ 1. ສບັ ສະເພາະ 2. ໂຄງສາ້ ງຂອງເນອື້ ໃນ 3. ລະບຽບວທິ ກີ ານຄນົ້ ຄວາ້ ວ

ສາດ ນ 3 ດາ້ ນດ່ ງັ ນ:ີ້ ວໄິ ຈ

1. ໂຄງສາ້ ງເນອື້ ໃນຂອງສກຶ ສາ ກ.ພເນື້ ນຖອື້ າໃນນທທ່ ວົ ່ ີຈໄປໍາເປແລັນະສໍາວລຊິ ັບາສກ ສາຂາຕ່ າງໆເຊ່ ນັ : ຫກຼັ ສູດສກ ນກັ ສກຶ ສາຕອ້ ງຮຽນວທິ ະຍ ປີເພ່ ອື ກຽມຄວາມຮູພ້ ນື້ ຖາ ພ າ ສ າ ມ ະ ນຸ ດ ສ າ ດ , ສັງ ຄະນດິ ສາດ. ເຊ່ ງິ ນກັ ສກຶ ສ ເອກ) ເພ່ ອື ລງົ ເລກິ ເປນັ ວຊິ າ

າສາດ ສກະານເພເາປະັນເຄຊູ່.ງິ ປປະະມກວອນບມມາວີຈຊິາກາ ກຶ ສາສາດ ລະດບັ ປະລນິ ຍາຕ,ີ ຍາສາດພນື້ ຖານ ເປັນເວລາ 2 ານເປັນຄູທ່ ດີ ,ີ ໂດຍໄດສ້ ກຶ ສາ ງຄົມສາດ, ວິທະຍາສາດ, ສາຕອ້ ງກໍານດົ ວຊິ າຕນົ້ ຕໍ(ວຊິ າ າສະເພາະຂອງຕນົ .

ຂ. ວຊິ າຊບີ ຫຼື ວຊິ າການສກຶ ສາ ເອນີ້ ສ່ ວນໃຫຍ່ ແມ່ ນເນອື້ ໃນຂອງສກຶ ສາສ ແມ່ ນຫກຼັ ສູດ ແລະ ການສອນ. ນອກ ສາ, ມວີ ຊິ າສະເພາະທ່ ໃີ ຫກ້ ານສກຶ ສ ວຊິ າພນື້ ຖານການສກຶ ສາປະ ຫວດັ ການສກຶ ສາ, ປດັ ຊະຍາການສກຶ ຄມົ ວທິ ະຍາ, ເທກັ ໂນໂລຊກີ ານສກຶ ສ ວຊິ າຫກຼັ ສູດ ແລະ ການສອນ ປະ ວທິ ະຍາສາດການສອນ, ການວດັ ແ ການສກຶ ສາ, ການແນະແນວ...

ນວ່ າວຊິ າຄູ, ໂຄງສາ້ ງຂອງເນອື້ ໃນ ສາດໂດຍສະເພາະ. ເນອື້ ໃນຕນົ້ ຕໍ ກນນັ້ , ກຍໍ ງັ ມວີ ຊິ າພນື້ ຖານການສກຶ ສາເປນັ ພເິ ສດທາງດາ້ ນການສກຶ ສາ. ະກອບດວ້ ຍ: ພນື້ ຖາການສກຶ ສາ,ປະ ກສາ, ຈດິ ຕະວທິ ະຍາການສກຶ ສາສງັ ສາ. ະກອບດວ້ ຍການພດັ ທະນາຫກຼັ ສູດ, ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ,ການບໍລຫິ ານ

3. ລະບຽບວທິ ກີ ານຄນົ້ ຄວ ສກຶ ສາສາດໃນຖານະທ່ ເີ ປນັ ວທິ ບຽບການຄນົ້ ຄວາ້ ວໄິ ຈສະເພາ “ການວໄິ ຈການສກຶ ສາ” ເຊ່ ງິ ມເີ ການພດັ ທະນາຂນຶ້ ເພ່ ອື ການຄນົ້ ຈາກສາຂາອ່ ນຶ ໂດຍສະເພາະແ ຕ່ າງໆ. ເພາະວທິ ະຍາສາດກ່ ຸມນ ການສກຶ ສາກ່ ຽວກບັ ຄນົ ແລະ ຈາໍ ເປນັ ຕອ້ ງມວີ ທິ ກີ ານຮ່ ວມກ

ວາ້ ວໄິ ຈ ທະຍາສາດໜ່ ງຶ ຍອມມລີ ະ າະເປນັ ຂອງຕນົ ເອງເອນີ້ ວ່ າ: ເທກັ ນກິ ວຊິ າການສະເພາະທ່ ມີ ີ ນຄວາ້ ໃນສາຂານີ້ ແລະ ນາໍ ໃຊ້ ແມ່ ນສງັ ຄມົ ສາດ ແລະ ສາຂາ ນມີ້ ຈີ ດຸ ສນົ ໃຈຮ່ ວມກນັ ຢ່ ູທ່ ີ ເລ່ ອື ງຂອງຄນົ ເປນັ ສໍາຄນັ ເຊ່ ງິ ກນັ .

ກດິ ຈະກາໍ 4: ວຊິ າຊບີ ສກ 1. ສກຶ ສາສາດໃນຖານະວຊິ າຊບີ ຍອ້ ນວ່ າສກຶ ສາສາດເປນັ ສາຂ ບຸກຄະລະກອນອອກໄປສ່ ູວຊິ າຊ ສາດຈ່ ງິ ໄດຮ້ ບັ ການພຈິ າລະນາວ່ າ ໜ່ ງຶ ເປນັ ທ່ ຍີ ອມຮບັ ກນັ ທ່ ວົ ໂລກ ສູງ” .

ກຶ ສາສາດ ບຊນັ້ ສູງ ຂາໜ່ ງຶ ທ່ ກີ ່ ສໍ າ້ ງ ແລະ ພດັ ທະນາ ຊບີ ທ່ ສີ ໍາຄນັ ຄ:ື ວຊິ າຊບີ ຄູ,ສກຶ ສາ າເປນັ ວຊິ າຊບີ ຊນັ້ ສູງຂະແໜງ “ການສອນເປນັ ວຊິ າຊບີ ຊນັ້

2. ຄູໃນຖານະສະມາຊ ຍອ້ ນວ່ າ ອາຊບີ ຄູແມ່ ນອາຊບີ ທ່ ມີ ກີ ຽດ ຄວາມຈະລນີ ກາ້ ວໜາ້ ຂອງບຸກຄນົ ແລ ຮຽນ ຄູເປນັ ປູສະນຍີ ະບຸກຄນົ ເຊ່ ງິ ຄວນ ບຸກຄນົ ທ່ ວົ ໄປແລວ້ ຄູເປນັ ແມ່ ພມິ ຂອງ ຍານຂອງເດກັ . ດ່ ງັ ນນັ້ , ອາຊບີ ຄູຈ່ ງິ ໄດຮ້ ບັ ຄວາມຍກົ ຖານະເປນັ ບຸກຄະລະກອນຫຼກັ ຂອງອາຊ ຕ່ ໍສະມາຊກິ ຂອງວຊິ າຊບີ , ຕ່ ໍນກັ ຮຽນ ແ

ຊກິ ຂອງວຊິ າຊບີ ຊນັ້ ສູງ ດສະຫງ່າງາມ, ເປນັ ຜູໃ້ ຫວ້ ຊິ າການເພ່ ອື ລະ ສງັ ຄມົ . ໃນຄວາມສໍານກຶ ຂອງນກັ ນເຄາົ ລບົ , ນບັ ຖ.ື ໃນຄວາມຮູສ້ ກຶ ຂອງ ງຊາດ, ເປນັ ວສິ ະວະກອນແຫ່ ງດວງວນິ ກຍອ້ ງວ່ າເປນັ ວຊິ າຊບີ ຊນັ້ ສູງ, ຄູໃນ ຊບີ ຄູ ວຊິ າຊບີ ຊນັ້ ສູງມບີ ດົ ບາດສາຄນັ ແລະ ຕ່ ໍສງັ ຄມົ ຫາຼ ຍທ່ ສີ ຸດ.

3. ລກັ ສະນະຂອງວຊິ າຊບີ ຊ ປະກອບມີ 5 ລະດບັ ຄ:ື - ລະດບັ ວຊິ າຊບີ ຊນັ້ ສູງ(Pr - ລະດບັ ເທກັ ນກິ (Techn - ລະດບັ ທກັ ສະ(Skill) - ລະດບັ ເຄ່ ງິ ທກັ ສະ(Semi - ລະດບັ ຂາດທກັ ສະ(Unsk

ຊນັ້ ສູງໂດຍທ່ ວົ ໄປ rofession) nicion) i-Skill) kill)

4. ລກັ ສະນະຂອງວຊິ າຊບີ ຄ ປະກອບມີ 5 ລກັ ສະນະດ່ ງັ ນ:ີ້ - ວຊິ າຊບີ ຄູແມ່ ນການໃຫບ້ ໍລກິ ານ - ວຊິ າຊບີ ຄູແມ່ ນການໃຊວ້ ທິ ກີ ສງັ ຄມົ .. - ຄູຕອ້ ງໄດຮ້ ບັ ການສກຶ ສາອບົ ຮ ຈະສອນຢ່ າງເລກິ ເຊ່ ງິ ... - ຄມູ ບີ ດົ ບາດສາໍ ຄນັ ໃນການຈດັ ກ - ອາຊບີ ຄູຕອ້ ງມຈີ ນັ ຍາບນັ , ເປນັ ເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ກບັ ວຊິ າຊບີ ອ່ ນຶ ໆ ..

ຄູ ນແກ່ ສງັ ຄມົ ... ການຂອງປັນຍາໃນການໃຫບ້ ໍລກິ ານ ຮມົ ໃຫເ້ ປນັ ຜູທ້ ່ ມີ ຄີ ວາມຮູໃ້ ນວຊິ າທ່ ີ ການຮຽນ-ການສອນໃນຊນັ້ ຮຽນ... ນແນວທາງໃນການປະຕບິ ດັ ວຊິ າຊບີ ..

ກດິ ຈະກາໍ 5. ສາຂາຂອງສກຶ ສາສາດ ແລ 1. ສາຂາຂອງວຊິ າສກຶ ສາສາດ - ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ: ສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ກ່ ຽ ອບົ ຮມົ - ທດິ ສະດສີ ດິ ສອນ: ຄນົ້ ຄວາ້ ລກັ ສະນະ ວ່ າດວ້ ຍການສດິ ສອນວຊິ າຮຽນໃດໜ່ - ສກຶ ສາຕາມຊ່ ໍາອາຍຸ : ຄົນ້ ຄວາ້ ຈດຸ ພເິ ຕ່ າງໆ. - ສກຶ ສາພເິ ສດ(ສໍາລບັ ຄນົ ພກິ ານ): ຄນົ້ ຄ ການສດິ ສອນ ແລະ ສກຶ ສາອບົ ຮມົ ຄນົ ພກິ - ປະຫວດັ ສຶກສາສາດ: ຄນົ້ ຄວາ້ ການຂ ກບັ ສກຶ ສາສາດ, ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂ ອ່ ຽງ ແລະ ຜນົ ສໍາເລດັ ອນັ ລໍາ້ ຄ່ າຂອງກ

ລະ ການພວົ ພນັ ກບັ ວທິ ະຍາສາດອ່ ນຶ ໆ ຽວກບັ ກດົ ເກນພນື້ ຖານຂອງການສກຶ ສາ ະສະເພາະຂອງການນາໍ ໃຊກ້ ດົ ເກນລວມ ໜງຶ ສະເພາະ ສດຂອງການສຶກສາອົບຮົມໃນຊ່ ໍາອາຍຸ ຄວາ້ ຈດຸ ພເິ ສດຂອງຂະບວນ ການ ຂະຫຍາຍຕົວຂອງແນວຄິດຕ່ າງໆກ່ ຽວ ຂອງທດິ ສະດ,ີ ສະພາບການສກຶ ສາ, ທ່ າ ການສກຶ ສາໃນອະດດີ .

2. ການພວົ ພນັ ກບັ ວທິ ະຍາສາດອ່ ນຶ ໆ - ປດັ ຊະຍາມາກ-ເລນນິ : ແມ່ ນວທິ ະຍາສາດກ່ ຽວ ຄມົ ແລະ ການຄນົ້ ຄດິ , ຊ່ ງຶ ເປນັ ພນື້ ຖານວທິ ະຍາ -ຈດິ ຕະວທິ ະຍາ: ຈດິ ຕະສາດອະທບິ າຍໃຫເ້ ຫນັ ກ ດາ້ ນແນວຄດິ ຈດິ ໃຈໃນໄລຍະເວລາມອີ າຍຸກະສຽ ແປງຂອງແນວຄດິ ຈດິ ໃຈພາຍໃຕຜ້ ນົ ສະທອ້ ນຂອ -ຊວີ ະວທິ ະຍາ: ເປນັ ພນື້ ຖານທາງດາ້ ນວທິ ະຍາສ ສກຶ ສາອບົ ຮມົ , ເພາະການຄນົ້ ຄວາ້ ສກຶ ສາສາດລວ້ ກ່ ຽວທາດແທກ້ ານຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງຄນົ ມາເປນັ ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງລະບບົ ປະສາດຂນັ້ ສູງ. - ສງັ ຄມົ ວທິ ະຍາ: ຄນົ້ ຄວາ້ ຜນົ ສະທອ້ ນຂອງສະ ກບັ ຄນົ , ກາໍ ນດົ ຈດຸ ປະສງົ , ເນອື້ ໃນ, ຊ່ ວຍສກຶ ສາ ພາບ, ຈດຸ ພເິ ສດການຂະຫຍາຍຕວົ ທາງດາ້ ນເສດຖ ຮຽນ ແລະ ສງັ ຄມົ ໃນການສກຶ ສາອບົ ຮມົ .

ວກດົ ເກນການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງທໍາມະຊາດສງັ າສາດການສກຶ ສາ. ກ່ ຽວກບັ ກດົ ເກນການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງຄນົ ທາງ ຽນຕ່ າງໆ, ອະທບິ າຍກ່ ຽວກບັ ກນົ ໄກການປ່ ຽນ ອງການສກຶ ສາ ແລະ ການສກຶ ສາອບົ ຮມົ . ສາດທໍາມະຊາດໃຫແ້ ກ່ ການສດິ ສອນ ແລະການ ວນແຕ່ ໄດນ້ າໍ ເອາົ ຄວາມຮູອ້ ນັ ມຄີ ຸນຄ່ າເປນັ ພເິ ສດ ນອາວຸດໃຫແ້ ກ່ ການສກຶ ສາ, ໂດຍສະເພາະແມ່ ນ ະພາບແວດລອ້ ມທ່ ມີ ກີ ານພວົ ພນັ ລະຫວ່ າງຄນົ າແກ່ ໄຂບນັ ຫາກ່ ຽວກບັ ການກາໍ ເນດີ ບຸກຄະລກິ ຖະກດິ , ການພວົ ພນັ ລະຫວ່ າງຄອບຄວົ , ໂຮງ

6. ວທິ ຄີ ນົ້ ຄວາ້ ຂ -ການສງັ ເກດ-ຕດິ ຕາມ, -ການທດົ ລອງ, -ການໂອລ້ ມົ -ສນົ ທະນາ, -ການສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ຈາກປມື້ ຕ

ຂອງສກຶ ສາສາດ ຕໍາລາ ແລະ ເອກະສານຕ່ າງໆ.