تقویم تاریخ صنعت نفت ایران - جلد دوم

‫سال ‪۱۳۶۸‬‬ ‫‪ 9‬اسفند‬ ‫طــرح جامــع دانشــگاه صنعــت نفــت و جایــگاه ســازمانی آن تعییــن و‬ ‫قـرار شـد کـه زیـر نظـر هیئـت امنـا‪ ،‬مرکـب از وزیـر نفـت‪ ،‬وزیـر آمـوزش‬ ‫عالـی‪ ،‬مدیـران عامـل شـرکت‌های نفـت‪ ،‬گاز و پتروشـیمی‪ ،‬مدیـر آمـوزش‬ ‫و پژوهـش و سـه نفـر از شـخصیت‌های علمـی کشـور بـه انتخـاب وزیـر‬ ‫نفـت و رئیـس دانشـگاه اداره شـود‪ .‬بـر ایـن اسـاس‪ ،‬بودجـه دانشـگاه از‬ ‫محـل اعتبـارات شـرکت ملـی نفـت تأمیـن خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 14‬اسفند‬ ‫هشـتاد و ششـمین نشسـت اوپـك در ويـن‪ ،‬بـا تعييـن سـقف توليـد ‪22‬‬ ‫ميليـون و ‪ ۸۶۰‬هـزار بشـكه در روز بـا قيمـت ‪ 18‬دلار بـه كار خـود پایـان‬ ‫داد‪.‬‬ ‫‪ 15‬اسفند‬ ‫شــركت هــای ژاپنــي «ميتسوبيشــي» و «نيشــو ایــوای» ســهام خــود‬ ‫در مجتمــع فارابــي را بــه ايــران منتقــل كردنــد‪ .‬طبــق قــراردادي كــه‬ ‫پیـش از جنـگ بيـن ايـران و شـركاي ژاپنـي منعقـد شـده بـود‪ ،‬ايـران‬ ‫بایـد ‪ 7‬ميليـون دلار در قبـال دريافـت سـهام شـركاي ژاپنـي پرداخـت‬ ‫م ‌يكـرد كـه سـهام بـدون پرداخـت بهـاي آن‪ ،‬بـه شـركت ملـي صنايـع‬ ‫پتروشــيمي منتقــل شــد‪.‬‬ ‫‪ 16‬اسفند‬ ‫شــرکت ملــی نفــت بــا خریــد ‪ 5‬فرونــد نفتکــش ‪ VLCC‬از شــرکت‬ ‫« ِدیـو» مشـروط بـر تأییـد مشـخصات فنـی و قیمـت پیشـنهادی از سـوی‬ ‫هیئت‌مدیــره شــرکت ملــی نفتکــش و اخــذ تأییدی ‌ههــای لازم از وزارت‬ ‫اقتصـاد و دارایـی موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 19‬اسفند‬ ‫صنعـت نفـت از همـه علاق ‌همنـدان و دسـ ‌تاندركاران فيل ‌مهـاي مسـتند‬ ‫صنعتـی دعـوت کـرد در برنام ‌ههـاي دوميـن جشـنواره «نفـت در سـيماي‬ ‫مسـتند» شـركت كنند‪.‬‬ ‫‪799‬‬

‫کشتی نفتکش سی وایس جانیت پس از بمباران‬

‫‪ 1369‬شمسی ‪ 1990 /‬میلادی‬ ‫درآمد نفت‪ 16 ،‬هزار و ‪ 61‬میلیون دلار‪ ۵۹/۹ ،‬درصد از بودجه‬ ‫خط لوله نفت گاز ري ـ نيروگاه ري به بهره‌برداري رسید‪.‬‬ ‫تعويـض و بازسـازي خـط لولـه ‪ 12‬اينـچ فـراورده آبـادان ـ اهـواز▪▪‬ ‫پایـان یافـت‪.‬‬ ‫مركــز انتقــال نفــت نف ‌تشــهر و آبــادان در ابتــداي خــط لولــه▪‬ ‫فــراورده آبــادان ‪ -‬اهــواز دوبــاره بازســازي و را‌هانــدازی شــد‪.‬‬ ‫مصـرف نفـت سـفيد ‪ 16/3‬درصـد از مصـرف فراورد‌ههـاي نفتـي را▪‬ ‫شـامل شـد‪.‬‬ ‫صادرات نفت افزايشی دوباره يافت و به ‪ 68/8‬درصد رسيد‪▪.‬‬ ‫شـركت ملـي نفتكـش ايـران بـا در اختيـار داشـتن ‪ 4‬فرونـد نفتكش▪‬ ‫كو‌هپيكــر‪ 15 ،‬فرونــد نف ‌تكــش بــزرگ‪ 9 ،‬فرونــد نفتكــش فراورد‌هبــر‬ ‫و ‪ 31‬فرونـد شـناور كران ‌هپيمـا‪ ،‬بـه ظرفيـت انتقـال ‪ 5/6‬ميليـون تـن‬ ‫دسـت یافـت‪.‬‬ ‫مصـرف نفـت كـوره ‪ 24/6‬درصـد از مصـرف فراورد‌ههـاي نفتـي را▪‬ ‫شـامل شـد‪.‬‬ ‫سـاخت پالايشـگاه بندرعبـاس بـه ظرفيـت اسـمي ‪ 232‬هـزار بشـكه▪‬ ‫در روز آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 8‬فروردین‬ ‫شــرکت ملــی نفــت بــا پیشــنهاد واحــد برنام ‌هریــزی تلفیقــی بــرای▪‬ ‫احــداث واحــد روغن‌ســازی در پالایشــگاه بندرعبــاس موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫شــرکت ملــی نفــت بــا خریــد ‪ 10‬دســتگاه دکل حفــاری خشــکی در▪‬ ‫قالــب بودجــه ارزی ســال ‪ 69‬شــرکت حفــاری و در چارچــوب مقــررات‬ ‫شــرکت و تأییــد هیئت‌مدیــره آن شــرکت موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪801‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫افتتــاح ایســتگاه صــادرات گاز از‬ ‫‪ 18‬فروردین‬ ‫آســتارا بــه شــوروی‪ ،‬بــا حضــور‬ ‫احداث شبکه توزیع گاز منطقه ‪ 4‬اصفهان و شهرستان پیشوا آغاز شد‪.‬‬ ‫وزیــر اقتصــاد‪ ،‬و مدیرعامــل‬ ‫‪ 1‬اردیبهشت‬ ‫شــرکت ملــی گاز‬ ‫صـدا و سـیمای جمهـوری اسـامی مبلـغ ‪ 50‬میلیـون ریـال بودجـه بـرای‬ ‫سـاخت و تهیـه فیلـم مسـتند‪ ،‬انیمیشـن و میا ‌نپـرده ایمنـی و آموزشـی‬ ‫بـرای بال‌ابـردن سـطح فرهنـگ مصـرف گاز طبیعـی در جامعـه اختصـاص‬ ‫داد‪.‬‬ ‫‪ 5‬اردیبهشت‬ ‫نظـارت بـر مهندسـی طراحـی و سـاخت سـکوی حفـاری دریـای خـزر▪‬ ‫بـه شـرکت «تکنی‌تـاس» (‪ )Tecnitas‬واگـذار شـد‪.‬‬ ‫پرداخـت مبلـغ ‪ 540‬میلیـون دلار بابـت پرونـده ‪ 55‬و ‪ 60‬میلیـون دلار▪‬ ‫بابـت پرونـده ‪ ،56‬بـه شـرکت «آموکـو» تصویـب شـد‪.‬‬ ‫‪ 8‬اردیبهشت‬ ‫نقشـ ‌هبرداری و تهیـه نقشـه ‪ 1: 200‬شهرسـتان‌های لنگـرود‪ ،‬گرمسـار‪▪،‬‬ ‫پیشـوا‪ ،‬ایوانکـی و سـمنان آغـاز شـد‪.‬‬ ‫احداث شبکه توزیع گاز فاز ‪ 4‬همدان و شهرستان شوش آغاز شد‪▪.‬‬ ‫‪ 15‬اردیبهشت‬ ‫شـبک ‌هگذاری و پانصـد انشـعاب گاز در بخ ‌شهـای مختلـف شـهر مشـهد‬ ‫آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 19‬اردیبهشت‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا خریـد ‪ 2‬دسـتگاه حفـاری دریایـی بـرای‬ ‫حفــاری چا‌ههــای اکتشــافی در مخــزن پــارس جنوبــی موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 22‬اردیبهشت‬ ‫امـور مهندسـی و خدمـات فنـی بـرای کسـب دانـش فنـی طراحـی‪▪،‬‬ ‫اجــرا و بهر‌هبــرداری از لول ‌ههــای پلــی اتیلــن بــا شــرکت «ســفره گاز»‬ ‫فرانســه وارد مذاکــره شــد‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی گاز بـرای بالابـردن تـوان خـود طر ‌حهـای تحقیقـی▪‬ ‫گوناگونـی را تعریـف کـرد‪ .‬از جملـه‪:‬‬ ‫‪ -‬بررسی کاهش عیار آمین در تماس با گازهای ترش‬ ‫‪ -‬مطالعــه و بررســی خــواص ضرب ‌هپذیــری پلــی اتیلــن در معــرض‬ ‫اشـعه‌های مخـرب و تأثیـر تغییـر وزن مخصـوص در وضعیـت مولکولـی‬ ‫پلــی اتیلــن و خــواص فیزیکــی ـ مکانکیــی آن‪.‬‬ ‫بررسی رو ‌شهای جدید بودارکردن گاز و ساخت مواد بودارکننده‪.‬‬ ‫‪802‬‬

‫سال ‪۱۳۶۹‬‬ ‫‪ 29‬اردیبهشت‬ ‫خـط لولـه انتقـال گاز طبیعـی کنـگان بـه شـرکت ملـی گاز ایـران واگـذار‬ ‫شد ‪.‬‬ ‫‪ 5‬خرداد‬ ‫عملیات احداث شبکه گازرسانی ماهشهر آغاز شد‪▪.‬‬ ‫ساخت فاضلاب پالایشگاه شهید هاشم ‌ینژاد آغاز شد‪.‬‬ ‫اولوی ‌تهای شرکت گاز مایع ایران به این شرح اعلام شد‪▪▪:‬‬ ‫‪ -‬سیاست‌گذاری در نحوه انتقال گاز‪.‬‬ ‫‪ -‬توزیع گاز مایع و مشتقات آن و سهمیه‌بندی‪.‬‬ ‫‪ -‬تعیین استانداردهای مرتبط با گاز مایع و مشتقات آن‪.‬‬ ‫‪ 12‬خرداد‬ ‫نوزدهمیــن محمولــه مایعــات ســرخون بــه شــرکت «تویــو منــکا»▪‬ ‫فروختــه شــد‪.‬‬ ‫گازرسانی به فاز دوم شاهرود آغاز شد‪▪.‬‬ ‫‪ 16‬خرداد‬ ‫برنامــه ســالانه تولیــد و مصــرف گاز طبیعــی در کشــور بــه ایــن▪‬ ‫شــرح اعــام شــد‪:‬‬ ‫‪ -‬تــا پایــان ســال ‪ ،1369‬حداقــل ســه واحــد از چهــار واحــد پالایشــگاه‬ ‫ولیعصـر در بخـش نـار‪ ،‬بـه بهر‌هبـرداری برسـد‪ ،‬بـه طـوری کـه در نیمـه دوم‬ ‫سـال‪ ،‬نیـاز روزانـه بـه ‪ 30‬میلیـون مترمکعـب گاز از ایـن حـوزه تأمیـن شـود‪.‬‬ ‫‪ -‬مدیریــت اکتشــاف و تولیــد‪ ،‬برنامــه حفــاری چاه‌هــای کنــگان را‬ ‫پیگیــری کنــد‪ ،‬بــه طــوری کــه تــا پایــان ســال ‪ 70‬بتــوان از ظرفیــت‬ ‫کامــل فــاز کنــگان اســتفاده کــرد‪.‬‬ ‫‪ -‬شـرکت ملـی گاز اقدامـات لازم بـرای تکمیـل و را‌هانـدازی خـط لولـه‬ ‫رشـت ـ نـکا را در مواقـع کاهـش مصـرف تـا پایـان سـال ‪ 70‬انجـام دهـد‪.‬‬ ‫‪ -‬مناطـق نفتخیـز و شـرکت ملـی گاز بـرای بـه حداق ‌لرسـاندن سـوزاندن‬ ‫گازهـای همـراه در مناطـق نفتخیـز‪ ،‬هماهنگ شـوند‪.‬‬ ‫بـه هیئت‌مدیـره شـرکت ملـی نفتکـش اختیـار داده شـود بـرای عقـد▪‬ ‫قـرارداد سـاخت نفتک ‌شهـای غو ‌لپکیـر اقدامـات لازم را انجـام دهـد‪.‬‬ ‫‪ 19‬خرداد‬ ‫طر ‌حهـای تشـویقی شـرکت گاز بـرای گازسـوزکردن خودروهـا بـه▪‬ ‫ایـن شـرح اعـام شـد‪:‬‬ ‫‪ -‬حق اشتراک گازسوزکردن خودروها تا دو سال بخشیده شد‪.‬‬ ‫‪ -‬هزینه خدمات نصب ‪ 10‬هزار ریال تعیین شد‪.‬‬ ‫‪803‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪ -‬بهای سیستم سوخ ‌ترسانی ‪ 100‬هزار ریال تعیین شد‪.‬‬ ‫‪ -‬ودیعـه نقـدی اشـتراک گازسـوزکردن خودر‌وهـا‪ ،‬بـه صـورت فصلـی و‬ ‫بـه میـزان ‪ 9‬هـزار ریـال تعییـن شـد‪.‬‬ ‫احـداث خـط انتقـال همـدان ـ قـروه ـ سـنندج بـه قـرارگاه خات ‌مالانبیاء▪‬ ‫واگذار شــد‪.‬‬ ‫بـرای افزایـش تـوان مالـی پیمانـکاران ‪ 5‬درصـد از مبلـغ کل قراردادهـا▪‬ ‫بـه صـورت پی ‌شپرداخـت بـه آنهـا داده شـد‪.‬‬ ‫گازرسانی به منطقه ‪ 4‬تبریز آغاز شد‪▪.‬‬ ‫‪ 30‬خرداد‬ ‫مدیریـت مناطـق نف ‌تخیـز موظـف شـد بـه منظـور رسـیدن بـه ظرفیـت‬ ‫تولیـد روزانـه ‪ 4‬میلیـون بشـکه نفـت از ابتـدای سـال ‪ 1372‬مفروضـات و‬ ‫ملزومـات زما ‌نبنـدی افزایـش تولیـد تـا رسـیدن بـه سـقف مذکـور را در‬ ‫اسـرع وقـت بـه هیئـت مدیـره ارائـه کنـد‪.‬‬ ‫‪ 2‬تیر‬ ‫شبکه‌گذاری و نصب انشعابات شهرستان یاسوج آغاز شد‪.‬‬ ‫احـداث خـط انتقـال گاز طبیعـی ملایـرـ نهاونـد ـ تویسـرکان ـ بروجـرد▪▪‬ ‫آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 9‬تیر‬ ‫تعــداد ‪ 2400‬نیــروی جدیــد از میــان متقاضیــان در ســطوح مختلــف‬ ‫تحصیلـی از طریـق آزمـون بـه شـرکت ملـی گاز وارد و پـس از گذرانـدن‬ ‫دوره آموزشــی دوســاله‪ ،‬در پســت‌های مختلــف بــه کار گرفتــه شــدند‪.‬‬ ‫‪ 11‬تیر‬ ‫شـبک ‌هگذاری و نصـب انشـعابات شهرسـتان سـپیدان‪ ،‬در اسـتان فـارس‪،‬‬ ‫آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 23‬تیر‬ ‫شـركت بازرگانـی پتروشـیمی ایـران‪ ،‬بـه عنـوان یكـی از بزر ‌گتریـن▪‬ ‫شــرك ‌تهای خاورمیانــه‪ ،‬بــا ســرمایه شــركت ملــی صنایــع پتروشــیمی‬ ‫ایـران تأسـیس شـد‪ .‬هـدف از ایجـاد ایـن شـرکت‪ ،‬تأمیـن مـواد اولیـه‬ ‫مـورد نیـاز صنایـع پایی ‌ندسـتی و در بخـش بازرگانـی خارجـی‌‪ ،‬دسـتیابی‬ ‫ســری ‌عتر بــه بــازار مصــرف در نقــاط مختلــف جهــان بــود‪ .‬شــركت‬ ‫بازرگانـی پتروشـیمی در انگلسـتان‪ ،‬آلمـان‪ ،‬چیـن‪ ،‬سـنگاپور‪ ،‬هنـد‪ ،‬دبـی‪،‬‬ ‫كر‌هجنوبــی و تریکــه نیــز دفاتــری تأســیس کــرد‪.‬‬ ‫ســرانجام‪ ،‬پــس از ‪ 10‬سال‪،‬مشــعل مجتمــع پتروشــيمي بنــدر امــام▪‬ ‫خمينــي (ایــران ـ ژاپــن ســابق) روشــن و اوليــن ديــگ بخــار بازســازي‬ ‫‪804‬‬

‫سال ‪۱۳۶۹‬‬ ‫شــده آن را‌هانــدازي شــد‪.‬‬ ‫میـزان توليـد اعضـای سـازمان‬ ‫‪ 25‬تير‬ ‫اوپـک در مردادمـاه ‪۱۳۶۹‬‬ ‫سـومين كنگـره پژوهشـي نفـت‪ ،‬گاز و پتروشـيمي بـا شـركت حـدود ‪800‬‬ ‫نفـر از پژوهشـگران و محققـان صنايـع نفـت‪ ،‬گاز و پتروشـيمي در محـل‬ ‫(هزار بشکه در روز)‬ ‫باشـگاه شـماره یـک صنعـت نفـت برگـزار شـد‪ .‬تعـداد ‪ 45‬مقالـه از ‪149‬‬ ‫ونزوئلا ‪۱۹۴۵‬‬ ‫مقالـه ارائـه شـده‪ ،‬از محققـان ايرانـي خـارج از كشـور بـود کـه در زمينـه‬ ‫امارات ‪۱۵۰۰‬‬ ‫الجزاير ‪827‬‬ ‫حـل مشـكلات مربـوط بـه نفـت‪ ،‬گاز و پتروشـيمي ارائـه شـد‪.‬‬ ‫اكوادور ‪273‬‬ ‫گابن ‪197‬‬ ‫‪ 30‬تیر‬ ‫اندونزي ‪۱۷۳۴‬‬ ‫عملیـات احـداث شـبکه توزیـع گاز شهرسـتان کـرج فـاز ‪،5C ،5B ،5A‬‬ ‫ايران ‪۳۱۴۰‬‬ ‫‪ ،5D‬فــاز ‪ 4‬خمین ‌یشــهر‪ ،‬شهرســتان اندیمشــک و بخشــی از منطقــه ‪2‬‬ ‫عراق ‪۳۱۴۰‬‬ ‫كويت ‪۱۵۰۰‬‬ ‫اصفهـان آغـاز شـد‪.‬‬ ‫ليبي ‪۱۲۳۳‬‬ ‫نيجريه ‪۱۱۶۱‬‬ ‫‪ 6‬مرداد‬ ‫قطر ‪371‬‬ ‫عربستان ‪۵۳۸۰‬‬ ‫هشـتاد و هفتمیـن نشسـت اوپـك بـا تـاش ايـران و توافـق اعضـا‪ ،‬بـا▪‬ ‫تعييـن قيمـت پايـه ‪ 21‬دلار بـراي هـر بشـكه نفـت و سـقف توليـد ‪22‬‬ ‫ميليـون و ‪ 491‬هـزار بشـكه در روز‪ ،‬بـراي نيمـه دوم سـال ميـادي بـه‬ ‫كار خـود پايـان داد‪.‬‬ ‫‌ عملیـات احـداث شـبکه گازرسـانی شـهرهای زنجـان‪ ،‬فـاز ‪ 2‬اردبیـل‪▪،‬‬ ‫فـاز ‪ 6‬اراک و مناطـق ‪ 3A‬و ‪ 3B‬تبریـز آغـاز شـد‪.‬‬ ‫ساخت خط انتقال گاز به نیروگاه شهید رجائی آغاز شد‪▪.‬‬ ‫‪ 13‬مرداد‬ ‫احـداث حـدود ‪ 34‬یکلومتـر شـبکه پراکنـده و نصـب دو هـزار انشـعاب‬ ‫شـهر کاشـان و شـهرک ‪ 5‬هـزار واحـدی اراک آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 24‬مرداد‬ ‫وزیـر نفـت پیشـنهاد فعال‌کـردن شـرکت «یـو‪ .‬کـی» (شـرکت نفـت▪‬ ‫ایـران‪ -‬انگلیـس) را مطـرح کـرد کـه بـا آن موافقـت شـد‪.‬‬ ‫اساسـنامه شـرکت حم ‌ل‌ونقـل و ترخیـص کالا ـ نفـت (سـهامی خـاص)▪‬ ‫بـه عنـوان شـرکت فرعـی شـرکت ملـی نفـت بـه تصویـب هیئت‌مدیـره‬ ‫رســید و مقــرر شــد مرکــز اصلــی شــرکت در تهــران و شــعب یــا‬ ‫نمایندگی‌هایــی بــرای اجــرای عملیــات آن در داخــل یــا خــارج کشــور‬ ‫تأســیس شــود‪ .‬امــور حم ‌لونقــل زمینــی‪ ،‬دریایــی و هوایــی کالاهــای‬ ‫شــرکت ملــی نفــت‪ ،‬گاز و پتروشــیمی و شــرکت‌های فرعــی وابســته‬ ‫بــه آنهــا از خــارج بــه داخــل کشــور و برعکــس و جابه‌جایــی کالاهــای‬ ‫شــرکت‌های یادشــده در داخــل کشــور ـ بــه اســتثنای محمول ‌ههــای‬ ‫نفتــی و امــور مربــوط بــه ترخیــص کالا از گمــرکات کشــور ـ بــه ایــن‬ ‫‪805‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫شــرکت واگــذار شــد‪.‬‬ ‫‪ 27‬مرداد‬ ‫احـداث مجتمـع پتروشـیمی آذربایجـان در سـاحل دریاچـه ارومیـه طـی‬ ‫مراسـمی بـا حضـور وزیـر نفـت آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 30‬مرداد‬ ‫نفـت ايـران بـه قيمـت بيـش از ‪ 27/5‬دلار در هـر بشـكه بـه فـروش▪‬ ‫رفـت كـه در مقایسـه بـا مـاه پیـش کـه هـر بشـكه بيـن ‪ 13‬تـا ‪ 14‬دلار‬ ‫معاملــه مي‌شــد‪ ،‬دو برابــر بــود‪.‬‬ ‫اولیـن چـاه نفـت ایـران در دریـای خـزر بـه گاز رسـید‪ .‬ایـن چـاه در▪‬ ‫‪ 30‬یکلومتـری شـمال بنـدر انزلـی در دریـای خـزر قـرار دارد‪.‬‬ ‫‪ 31‬مرداد‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا تشـیکل شـرکت ماشـین‌آلات صنایـع نفـت‬ ‫(راه‌ســازی‪ ،‬ســاختمانی و لول ‌هگــذاری) زیــر نظــر مدیریــت مهندســی و‬ ‫سـاختمان‪ ،‬بـه صـورت ‪ 49‬درصـد از کل سـرمایه متعلـق بـه شـرکت ملـی‬ ‫نفـت و ‪ 51‬درصـد بـه صنـدوق بازنشسـتگی موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫◌ شهریور‬ ‫روزانــه ‪ 204‬هــزار بشــكه نفــت در واحــد بهر‌هبــرداري شــماره ‪▪3‬‬ ‫گچســاران توليــد و بــه خــارگ صــادر می‌شــد‪.‬‬ ‫در شــ ‌شماهه اول ميــادي ایــن ســال‪ ،‬تركيــه يــك ميليــون و ‪▪834‬‬ ‫هـزار تـن نفـت خـام بـه قيمـت ‪ 250‬ميليـون و ‪ 328‬هـزار دلار از ايـران‬ ‫وارد كـرد‪.‬‬ ‫‪ 7‬شهریور‬ ‫ایــران در اجــاس غیررســمی اوپــک در ویــن بــا افزایــش تولیــد نفــت‬ ‫مخالفــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 10‬شهریور‬ ‫بــه دلیــل محدودی ‌تهــای فصلــی در اراک و مراجع ‌هنکــردن شــرکت▪‬ ‫«تندســوز گاز» بــرای امضــای مقاوله‌نامــه گازرســانی بــه ایــن منطقــه‪،‬‬ ‫ایـن طـرح بـا سـقف بودجـه ‪ 180‬میلیـون ریـال بـه صـورت امانـی اجـرا‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫گازرسانی به فاز اول کوی انقلاب اهواز آغاز شد‪▪.‬‬ ‫‪ 14‬شهريور‬ ‫خـط لولـه ‪ 20‬اینچـی حمـل فراورد‌ههـاي نفتـي اراك ـ ميلاـر ـ همـدان‬ ‫بـه طـول ‪ 183‬یکلومتـر‪ ،‬بـا هزينـه يـك ميليـارد و ‪ 830‬ميليـون ريـال‬ ‫و ‪ 7‬ميليــون دلار اعتبــار ارزي بــه بهر‌هبــرداری رســید‪ .‬ايــن خــط لولــه‬ ‫‪806‬‬

‫سال ‪۱۳۶۹‬‬ ‫روزانـه ‪ 50‬هـزار بشـكه انـواع فراورد‌ههـاي نفتـي را از اراك بـه همـدان‬ ‫و ميلاــر انتقــال م ‌یدهــد‪.‬‬ ‫‪ 17‬شهريور‬ ‫خـط ‪ 10‬اينچـي توليـد بنزيـن پالايشـگاه گاز وليعصـر كنـگان بـا حضـور‬ ‫معـاون اول رئيس‌جمهـور‪ ،‬بـه بهر‌هبـرداری رسـید و اوليـن محمولـه ‪30‬‬ ‫هـزار تنـي بنزيـن بـا يـك فرونـد كشـتي بـه خـارج صـادر شـد‪ .‬ايـن‬ ‫خـط گنجایـش انتقـال روزانـه ‪ 20‬تـا ‪ 25‬هـزار بشـكه بنزيـن را دارد‪.‬‬ ‫‪ 18‬شهریور‬ ‫مخبـر كميسـيون نفـت مجلـس شـوراي اسـامي اعـام کـرد‪« :‬ايـران▪‬ ‫خـط لولـه گاز خـود را از طریـق پاكسـتان بـه آسـياي شـرقي و از طریـق‬ ‫شـوروي بـه اروپـا امتـداد م ‌یدهـد‪».‬‬ ‫عملیات احداث شبکه‌گذاری و انشعابات شهرستان ابهر آغاز شد‪▪.‬‬ ‫‪ 21‬شهریور‬ ‫قـراردادی میـان مدیریـت اکتشـاف و تولیـد بـه عنـوان مسـئول و کارفرمـا‬ ‫و شـرکت نفـت فـات قـاره ایـران بـه عنـوان مجـری و پیمانـکار حفـاری‬ ‫یـک حلقـه چـاه اکتشـافی در میـدان گازی پـارس جنوبـی منعقـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 24‬شهريور‬ ‫توليـد نفـت خـام اوپـك در مـاه آگوسـت‪ ،‬بـه ‪ 19‬ميليـون و ‪ 570‬هـزار▪‬ ‫بشـكه در روز كاهـش يافـت‪ ،‬حـال آنکـه ایـن میـزان در مـاه ژوئـن‪23 ،‬‬ ‫ميليـون و ‪ 480‬هـزار بشـكه بـود‪.‬‬ ‫تــاش كاركنــان و متخصصــان مناطــق نفتخيــز جنــوب بــه نتيجــه▪‬ ‫رســید و اســتخراج و بهر‌هبــرداري از مخــزن نفتــي «ســركان»‪ ،‬در ‪12‬‬ ‫كيلومتــري پــل دختــر لرســتان آغــاز شــد‪ .‬از ايــن مخــزن جديــد كــه‬ ‫«سيدالشــهدا» نــام دارد‪ ،‬روزانــه ‪ 11‬هــزار بشــكه نفــت اســتخراج و بــه‬ ‫وســيله يــك خــط لولــه ‪ 21‬كيلومتــري از طريــق تلمب ‌هخانــه «افرينــه»‬ ‫بــراي تصفيــه بــه پالايشــگاه کرمانشــاه ارســال شــود‪.‬‬ ‫‪ 27‬شهریور‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا قــرارداد خریــد ‪ 12‬دســتگاه حفــاری از‬ ‫شـرکت «اینترنشـنال اویـل وی» (‪ )International Oil V‬تـا سـقف‬ ‫حــدود ‪ 77‬میلیــون و ‪ 100‬هــزار دلار بــا شــرایط یوزانــس یک‌ســاله از‬ ‫ســوی شــرکت ملــی حفــاری موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 2‬مهر‬ ‫احداث شبکه توزیع گاز در شهرهای اردبیل و گنبد آغاز شد‪.‬‬ ‫‪807‬‬

‫افتتاح واحد متانول شیراز ‪۱۳۶۹‬‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪ 3‬مهر‬ ‫بـرای نخسـتین‌بار در دهـه ‪ ،60‬قیمـت نفـت در بـازار آزاد از مـرز بشـکه‌ای‬ ‫‪ 40‬دلار گذشــت‪ .‬دلیــل ایــن افزایــش قیمــت ناگهانــی‪ ،‬تــرس از بــروز‬ ‫جنــگ در خلیج‌فــارس و آســیب‌دیدن حوز‌ههــای نفــت خاورمیانــه بــود‪.‬‬ ‫قیمـت نفـت برنـت دریـای شـمال کـه نفـت خـام پایـه جهـان محسـوب‬ ‫می‌شـود‪ ،‬در مـاه اکتبـر‪ ،‬هـر بشـکه ‪ 40‬دلار معاملـه شـد‪.‬‬ ‫‪ 14‬مهر‬ ‫بـه دلیـل برخـی مشـلاکت اجرایـی شـرکت گاز مایـع ایـران‪ ،‬یکـی▪‬ ‫از اعضــای هیئت‌مدیــره و مدیرعامــل شــرکت‪ ،‬بــه عضویــت عل ‌یالبــدل‬ ‫هیئت‌مدیــره شــرکت ملــی گاز ایــران منصــوب شــدند‪.‬‬ ‫عملیات احداث شبکه‪ ،‬خط انتقال و نصب انشعابات خرمدره آغاز شد‪▪.‬‬ ‫‪ 21‬مهر‬ ‫عملیــات احــداث شــبکه توزیــع گاز شهرســتان شــاهرود آغــاز شــد▪‬ ‫و عملیــات گازرســانی بــه فــاز ‪ 4‬همــدان و شهرســتان‌های شــوش و‬ ‫ماهشــهر حــدود ‪ 30‬درصــد پیشــرفت کــرد‪.‬‬ ‫بـا فـروش مایعـات پالایشـگاه ولیعصـر‪ ،‬سـرخون و گورزیـن بـه شـرکت▪‬ ‫«تویومنـکا» موافقت شـد‪.‬‬ ‫‪ 2‬آبان‬ ‫ساخت قطعه چهارم خط انتقال سرخون ـ رفسنجان آغاز شد‪.‬‬ ‫‪ 12‬آبان‬ ‫عملیات احداث خط ‪ 22‬اینچ غرب کارون ـ اهواز آغاز شد‪▪.‬‬ ‫شبکه توزیع گاز در تبریز گسترش یافت‪▪.‬‬ ‫در پـی حصـول توافـق و ح ‌لوفصـل اختلافـات بیـن شـرکت ملـی نفـت▪‬ ‫و شـرکت «موبیـل اویـل کورپوریشـن»‪ ،‬عضـو کنسرسـیوم سـابق (پرونـده‬ ‫‪ 74‬در دیـوان داوری ایـران ـ ایـالات متحـده) در لاهـه‪ ،‬شـرکت ملـی نفـت‬ ‫بــا دریافــت ‪ 13‬میلیــون دلار از شــرکت نامبــرده و انصــراف دو طــرف از‬ ‫تمامـی دعـاوی متقابـل در دیـوان لاهـه‪ ،‬هـر دادگاه دیگـر و حکمیت ناشـی‬ ‫از قراردادهـای کنسرسـیوم و فـروش نفـت خـام موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 19‬آبان‬ ‫شــرکت حمــل واردات ایــران مســئول حمــل ‪ 30‬هــزار تــن گوگــرد‬ ‫پالایشــگاه شــهید هاشــم ‌ینژاد بــه بندرعبــاس شــد‪.‬‬ ‫‪ 21‬آبان‬ ‫طــرح گازرســانی فــاز ‪ 2‬شــاهرود و شــبک ‌هگذاری و نصــب انشــعابات▪‬ ‫شهرســتان‌های یاســوج و ســپیدان حــدود ‪ 30‬درصــد پیشــرفت کــرد‪.‬‬ ‫‪808‬‬

‫سال ‪۱۳۶۹‬‬ ‫عملیـات احـداث خـط انتقـال گاز طبیعـی ملایـر ـ نهاونـد ـ تویسـرکان▪‬ ‫ـ بروجـرد ‪ 30‬در صـد پیشـرفت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 30‬آبان‬ ‫طرح شـبکه‌گذاری گاز در فازهای ‪ 5C ،5B ،5A‬و ‪ 5D‬شهرسـتان‌های▪‬ ‫کـرج‪ ،‬خمینی‌شـهر و اندیمشـک به پیشـرفت ‪ 40‬درصدی رسـید‪.‬‬ ‫در پــی انتقــال مایعــات گازی ســرخون بــه پالایشــگاه بندرعبــاس‪▪،‬‬ ‫طراحــی و احــداث خــط لولــه انتقــال مایعــات گازی و مســئولیت‬ ‫بهر‌هبــرداری از خــط لولــه بــر عهــده شــرکت ملــی گاز قــرار گرفــت و‬ ‫مقــرر شــد همزمــان بــا شــروع کار پالایشــگاه بندرعبــاس در ســال ‪72‬‬ ‫آمــاده بهــره بــرداری شــود‪.‬‬ ‫‪ 5‬آذر‬ ‫عملیات احداث کارخانه تولید «آلومینا» در جاجرم آغاز شد‪.‬‬ ‫‪ 17‬آذر‬ ‫عملیـات احـداث خـط انتقـال و شـبکه گازرسـانی شهرسـتان گرمسـار و‬ ‫فـاز ‪ 4‬شهرسـتان اراک آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 18‬آذر‬ ‫طــرح گازرســانی بــه شــهرهای زنجــان‪ ،‬اردبیــل‪ ،‬تبریــز‪ ،‬فــاز ‪ 6‬اراک و‬ ‫فــا ‌ز‌‪ 1‬کــوی انقــاب اهــواز حــدود ‪ 30‬درصــد پیشــرفت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 27‬آذر‬ ‫دیــوان لاهــه پــس از ‪ 7‬ســال بررســی‪ ،‬پرونــده کنسرســیوم را مختومــه‬ ‫اعـام کـرد‪ .‬ایـن پرونـده در سـال ‪ ،1358‬بـا شـکایت شـرک ‌تهای عضـو‬ ‫کنسرسـیوم گشـوده شـد‪ .‬قـرارداد کنسرسـیوم کـه در سـال ‪ 1333‬منعقد‬ ‫شـده بـود‪ ،‬در سـال ‪ 1352‬تغییـر شـکل داد و پـس از پیـروزی انقـاب‬ ‫اسـامی منحـل شـد‪.‬‬ ‫‪ 1‬دی‬ ‫اساسـنامه شـرکت ملـی گاز مایـع تغییـر کـرد و بـر اسـاس آن‪ ،‬مقـرر▪‬ ‫شـد هیئت‌مدیـره از ‪ 5‬عضـو اصلـی و ‪ 2‬عضـو عل ‌یالبـدل تشـیکل شـود‬ ‫و رئیـس هیئ ‌تمدیـره‪ ،‬مدیر‌عامـل و دیگـر اعضـا بنـا بـه تصویـب مجمـع‬ ‫عمومــی‪ ،‬از میــان کارکنــان شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬شــرکت ملــی‬ ‫پتروشـیمی ایـران یـا شـرکت‌های تابعـه آنهـا انتخـاب و منصـوب شـدند‪.‬‬ ‫ریاسـت هیئت‌مدیـره نیـز بـر عهـده رئیـس هیئت‌مدیـره شـرکت ملـی‬ ‫گاز یـا نماینـده منتخـب و تا ‌مالاختیـار ایشـان خواهـد بـود‪.‬‬ ‫عملیـات نقشـ ‌هبرداری مسـیر خط انتقـال گاز ایوانکـی ـ رودهـن ـ فیروزکوه▪‬ ‫آغاز شــد‪.‬‬ ‫‪809‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪ 8‬دی‬ ‫عملیات خاک‌شناسی مسیر گرمسار ـ سمنان آغاز شد‪.‬‬ ‫‪ 22‬دی‬ ‫ظرفیـت پالایشـگاه سـرخون ‪ 2‬افزایـش یافـت و بـه ‪ 500‬میلیـون فـوت‬ ‫مکعـب در روز رسـید‪ .‬همچنیـن‪ ،‬بـا احـداث واحـد ‪ 700‬تصفیـه مایعـات‬ ‫و تولیـد (ال‪ .‬پـی‪ .‬سـی) پالایشـگاه سـرخون ‪ 2‬موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‪ 29‬دی‬ ‫عملیات احداث فاز ‪ 2‬شبکه گازرسانی شهرستان لاهیجان آغاز شد‪.‬‬ ‫‪ 7‬بهمن‬ ‫بــا اجــاره یــک دســتگاه دکل حفــاری دریایــی بــرای حفــر چا‌ههــای‬ ‫اکتشــافی خلیج‌فــارس‪ ،‬اســتخدام یــک گــروه لرز‌هنــگاری دریایــی و‬ ‫یــک گــروه لرز‌هنــگاری خشــکی از طریــق پیمانــکار خارجــی موافقــت‬ ‫شـد‪ .‬بـرای انتخـاب محـل چا‌ههـای اکتشـافی در خلیج‌فـارس‪ ،‬مدیریـت‬ ‫اکتشـاف و تولیـد موظـف شـد بـا شـرکت نفـت فـات قـاره هماهنگـی‬ ‫کامـل داشـته باشـد‪.‬‬ ‫‪ 13‬بهمن‬ ‫قــرار شــد بــرای رفــع نیــاز شــرکت ملــی گاز‪ 50 ،‬هــزار شــیر قبــل از‬ ‫رگلاتــور خریــداری شــود‪.‬‬ ‫‪ 18‬بهمن‬ ‫در پـی لغـو طـرح توزیـع کوپـن و عرضـه آزاد بنزیـن‪ ،‬قیمـت بنزیـن▪‬ ‫لیتـری ‪ 50‬ریـال شـد‪.‬‬ ‫سـاخت قطعـه چهـارم خـط انتقـال سـرخون ـ رفسـنجان و خـط ‪▪22‬‬ ‫اینـچ غـرب کارون ـ اهـواز حـدود بـه پیشـرفت ‪ 20‬درصـدی رسـید‪.‬‬ ‫◌ اسفند‬ ‫گــزارش وضعیــت مالــی و پیشــرفت طر ‌حهــا و پروژ ‌ههــای مهــم و‬ ‫اولویـ ‌تدار تـا پایـان اسـفند ‪ 69‬بـه شـرح زیـر اعـام شـد‪:‬‬ ‫‪ .1‬حفاری چا‌ههای خانگیران به پایان رسید‪.‬‬ ‫‪ .2‬فـاز اول کارخانـه قیـر پرکنـی بـا ظرفیـت ‪ 4‬هـزار بشـکه در روز در‬ ‫پالایشـگاه اصفهـان خاتمـه یافـت‪.‬‬ ‫‪ .3‬پــروژه خــط لولــه فراورد‌ههــای اراک ‪ -‬ملایــر ‪ -‬همــدان بــه صــورت‬ ‫موقـت تحویـل داده شـد‪.‬‬ ‫‪ 1‬اسفند‬ ‫بــه مدیریــت امــور بی ‌نالملــل اجــازه داده شــد بــه اســتناد بنــد ب‬ ‫‪810‬‬

‫سال ‪۱۳۶۹‬‬ ‫مـاده‪ 5‬قانـون اساسـنامه شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬تـا ‪ 99‬درصـد سـهام‬ ‫شـرک ‌تهایی در کانـادا‪ ،‬انگلیـس‪ ،‬هلنـد و سـنگاپور را بـه مبلـغ ‪ 10‬هـزار‬ ‫دلار بـرای هـر شـرکت‪ ،‬بـه نـام شـرکت ملـی نفـت ایـران خریـداری کنـد‪.‬‬ ‫‪ 15‬اسفند‬ ‫شــرکت ملــی نفــت‪ ،‬بــا عقــد قــرارداد بــا شــرکت‌های «تــی‪ .‬پــی‪ .‬ال‪.‬‬ ‫سـایپم» و «ماشـین ایمپـورت» را تـا سـقف حـدود ‪ 37‬میلیـون و ‪200‬‬ ‫هــزار دلار بــا اخــذ بیشــترین میــزان تخفیــف موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 20‬اسفند‬ ‫عملیات نقشه‌برداری ‪ 1: 200‬منطقه ‪ 4‬شمال تهران آغاز شد‪.‬‬ ‫‪ 26‬اسفند‬ ‫بـرای تعییـن اولویـت سـاخت مرحلـه دوم پالایشـگاه آبـادان یـا مرحلـه‬ ‫دوم پالایشــگاه اراک‪ ،‬گــزارش توجیهــی فنــی ـ اقتصــادی هــر یــک از‬ ‫طر ‌حهــای تهیــه و بــرای تصمی ‌مگیــری در شــورای اقتصــاد بــه ســازمان‬ ‫برنامـ ‌ه و بودجـه ارسـال شـد‪.‬‬ ‫‪811‬‬

‫نفتکش سنندج پس از بمباران در جزیره خارک ( تیر‪)1370‬‬

‫‪ 1370‬شمسی ‪ 1991 /‬میلادی‬ ‫آقای ایمنی متولد شد‬ ‫درآمد نفت‪ 13 ،‬میلیارد و ‪ 82‬میلیون دلار‪ 51/1 ،‬درصد از بودجه‬ ‫‌ شركت ملي پالايش و پخش فراورد‌ههاي نفتي ايران تأسیس شد‪▪.‬‬ ‫مرکـز انتقـال نفـت خـط لولـه ‪ 16‬اینـچ فـراورده شـهید لرسـتانی▪‬ ‫احـداث شـد‪.‬‬ ‫◌ فروردین‬ ‫‌ بـا پیشـنهاد روابـط عمومـی شـرکت ملـی گاز ایـران و طراحـی اولیـه▪‬ ‫بهمــن عبــدی‪ ،‬شــخصیت آقــای ایمنــی بــه عرصــه رســان ‌هها بــه ویــژه‬ ‫رسـانه ملـی پـای گذاشـت‪ .‬آقـای ایمنـی اولیـن شـخصیت کارتونـی بـود‬ ‫کـه طراحـی‪ ،‬گویـش و زبـان و بـه صـورت موزیـکال اطلاعـات مـورد نظـر‬ ‫را بـه مخاطبـان ارائـه مـ ‌یداد‪ .‬تهیه‌کننـدگان برنام ‌ههـای ایـن انیمیشـن‪،‬‬ ‫بـا کمـک روابـط عمومـی شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬از طریـق اسـتفاده از‬ ‫ایـن شـخصیت محبـوب و مـورد اعتمـاد مـردم در قال ‌بهـای تبلیغاتـی‬ ‫و اطلاع‌رســانی‪ ،‬بــه بیــان مباحــث ضــروری در حــوزه فرهنــگ‌ مصــرف‬ ‫بهینــه و ایمنــی گاز طبیعــی م ‌یپرداختنــد‪.‬‬ ‫شــرکت نکیــو‪ ،‬زیرمجموعــه شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬بــه منظــور▪‬ ‫تجــارت نفــت‪ ،‬در نیوجرســی انگلســتان تأســیس شــد‪ .‬فــروش نفــت‪،‬‬ ‫تأمیــن مالــی طر ‌حهــای وزارت نفــت‪ ،‬عملیــات ســوآپ و خریــد ســهام‬ ‫شــرکت‌های بی ‌نالمللــی و مشــارکت در ســرمای ‌هگذار ‌ی‌های نفتــی‬ ‫خــارج از ایــران‪ ،‬از وظایــف ایــن شــرکت محســوب می‌شــود‪ .‬دفتــر‬ ‫مرکــزی شــرکت نکیــو در شــهر لــوزان ســوئیس قــرار دارد‪.‬‬ ‫‪ 6‬اردیبهشت‬ ‫هیئ ‌تمدیــره شــرکت گاز‪ ،‬تعییــن روش انعقــاد پیما ‌نهــای خدمــات▪‬ ‫مشــاوره‌ای خاک‌شناســی و نقشــه‌برداری مســیرهای انتقــال گاز و‬ ‫‪813‬‬

‫همایون مطیعی‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫رئیس اداره کل زمین شناسی‬ ‫گسترش مناطق نفتخیز جنوب‬ ‫نقشــ ‌هبرداری ‪ 1: 200‬شــهری را بــه مدیریــت مهندســی و طر ‌حهــا‬ ‫واگــذار کــرد‪.‬‬ ‫(‪)۱۳۲۶-۱۳۹۹‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز بـا واگـذاری سـاخت و نصـب انشـعابات فازهـای ‪ 3‬و▪‬ ‫‪ 4‬شهرسـتان قزویـن و قـم موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 26‬اردیبهشت‬ ‫بـا را‌هانـدازی واحـد دوم بازیافـت گوگـرد‪ ،‬میـزان تولیـد گاز در پالایشـگاه‬ ‫شـهید هاشـم ‌ینژاد سـرخس دو برابـر افزایـش یافـت‪ .‬رئیـس پالایشـگاه‬ ‫شـهید هاشـم ‌ینژاد در ایـن بـاره گفـت‪« :‬بـا بازسـازی و را‌هانـدازی ایـن‬ ‫واحــد کــه در مــدت ‪ 5‬مــاه بــه دســت متخصصــان ایرانــی بــه انجــام‬ ‫رســید‪ ،‬از خــروج ‪ 600‬هــزار دلار ارز جلوگیــری شــد‪».‬‬ ‫‪ 28‬اردیبهشت‬ ‫شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬بـا احـداث شـبکه گازرسـانی بـه مناطـق ‪▪3D‬‬ ‫و ‪ 3C‬شهرســتان تبریــز‪ ،‬شــبکه توزیــع گاز فازهــای ‪ 6D‬و ‪ 6E‬رجائــی‬ ‫شـهر و شهرسـتان الیگـودرز موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‌ بــا احــداث شــبکه گازرســانی فــاز ‪ 3‬شــاهرود ‪ -‬بســطام بــه دســت▪‬ ‫شــرکت «ســتون ســقف» موافقــت شــد‪.‬‬ ‫◌ خرداد‬ ‫‌ برداشــت‌های تــک محمولــ ‌های شــرکت ملــی نفتکــش ایــران کاهــش▪‬ ‫یافـت‪.‬‬ ‫صـادرات نفـت کویـت‪ ،‬پـس از تـرک اولیـن نفتکـش کویتـی حامـل▪‬ ‫نفــت خــام از بنــدر میناالاحــدی در جنــوب کویــت بــه ســوی ژاپــن‪ ،‬از‬ ‫سـرگرفته شـد‪.‬‬ ‫‌ ایران در ‪ 4‬ماه اول سال‪ ،‬دومین تأمین‌کننده نفت فرانسه قرار گرفت‪▪.‬‬ ‫‪ 4‬خرداد‬ ‫شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬بــا شــبکه‌گذاری ‪ 22‬یکلومتــر از شهرســتان‬ ‫شــیراز‪ ،‬شــبک ‌هگذاری فــاز ‪ 4‬بنــدر انزلــی و احــداث خــط انتقــال گاز‬ ‫نهاونــد – باختــران موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 18‬خرداد‬ ‫شــرکت ملــی گاز‪ ،‬احــداث شــبکه توزیــع گاز مناطــق ‪ 7D ،7E‬و ‪C 7‬‬ ‫شهرســتان تبریــز را بــه «صنایــع خودکفایــی ســپاه پاســداران انقــاب‬ ‫اســامی» واگــذار کــرد‪.‬‬ ‫‪ 22‬خرداد‬ ‫یـک شـرکت خصوصـی هنـدی‪ ،‬بـه منظـور احـداث کارخانـه‌ای در ایـران‬ ‫بـا سـرمایه ‪ 252‬میلیـون و ‪700‬هـزار روپیـه (معـادل ‪ 12/5‬میلیـون دلار)‬ ‫‪814‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫بـا شـرکت ملـی پتروشـیمی ایـران‪ ،‬قـرارداد منعقـد کـرد‪ .‬کارخانـه قـادر‬ ‫بـه تولیـد سـالانه ‪ 1500‬تـن کلرواسـتیل کلرایـد اسـت‪.‬‬ ‫◌ تیر‬ ‫‌ صادرات نفت به چک‌و‌اسلواکی به ‪ 150‬هزار بشکه در روز رسید‪▪.‬‬ ‫بـا افزایـش ماهانـه ‪ 2‬هـزار تـن گاز مایـع بـه سـهمیه اسـتان خراسـان‪▪،‬‬ ‫وضعیـت گاز مایـع در ایـن اسـتان بـه حالـت عـادی بازگشـت‪.‬‬ ‫‌ شوروی خواستار افزایش دو برابری صدور گاز از ایران شد‪▪.‬‬ ‫‌ دومیــن کمپانــی نفتــی امریکایــی مجــوز واردات نفــت از ایــران را▪‬ ‫دریافــت کــرد‪.‬‬ ‫‌ ایــران بــا هــدف تحیکــم بخشــیدن بــه موقعیــت خــود‪ ،‬در جایــگاه▪‬ ‫دومیــن تولیدکننــده بــزرگ نفــت اوپــک اعــام کــرد کــه خواســتار‬ ‫افزایـش میـزان تولیـد خـود تـا سـال ‪ 1993‬بـه میـزان ‪ 5‬میلیـون بشـکه‬ ‫در روز اســت‪.‬‬ ‫‌ ســومین مجــوز واردات نفــت خــام ایــران بــه شــرکت‌های امریکایــی▪‬ ‫اعطـا شـد‪.‬‬ ‫دود غلیــظ ناشــی از آت ‌شســوزی چا‌ههــای نفــت کویــت‪ ،‬آســمان▪‬ ‫بعضـی از شـهرهای خوزسـتان را فـرا گرفـت و موجـب آلودگـی شـدید‬ ‫هــوای خوزســتان شــد‪.‬‬ ‫‌ کمبــود ســوخت گاز‪ ،‬نفــت و نفــت ســیاه در بیرجنــد جنگ ‌لهــا را▪‬ ‫تهدیــد کــرد‪.‬‬ ‫‌ایـران‪ ،‬بـا مرمـت و بازسـازی دو پالایشـگاه عظیـم در کشـور‪ ،‬جایـگاه▪‬ ‫خـود را در بـازار نفـت جهـان و سـازمان اوپـک پـس گرفـت‪.‬‬ ‫‌‌ عملیات حفاری چاه شماره یک در دریای خزر با موفقیت انجام شد‪▪.‬‬ ‫‌ قیمت گاز مایع در گلاین افزایش یافت‪.‬‬ ‫شــرکت‌های ملــی نفــت ایــران و برزیــل‪ ،‬در زمینــه نفــت‪ ،‬گاز‪▪▪،‬‬ ‫پتروشــیمی و احــداث نیــروگاه‪ ،‬همکار ‌یهــای خــود را آغــاز کردنــد‪.‬‬ ‫‌ سطح تولید نفت خام در تریکه ‪ 50‬درصد افزایش یافت‪.‬‬ ‫‌ بــروز اشــکال در سیســتم برنــت‪ ،‬قیمــت نفــت خــام را در لنــدن و▪▪‬ ‫نیویــورک افزایــش داد‪.‬‬ ‫‌ ایران به جای عربستان‪ ،‬تأمین‌کننده نفت مورد نیاز شد‪.‬‬ ‫‌ پی ‌شبینــی شــد کــه بــا کاهــش صــادرات نفــت شــوروی و احتمــال▪▪‬ ‫حملـه نظامـی امریـکا بـه عـراق‪ ،‬بهـای انـواع نفـت خـام در بازارهـای‬ ‫آزاد جهــان افزایــش پیــدا کنــد‪.‬‬ ‫‌ ایـران در مقابـل فـروش ‪ 2‬میلیـارد دلار نفـت خـام بـه برزیـل‪ ،‬از آن▪‬ ‫‪815‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫تولیـد و مصـرف گاز طبیعـی در‬ ‫کشـور هواپیمـای آموزشـی و وسـایل سـاختمانی دریافـت کـرد‪.‬‬ ‫ایـران‬ ‫‪ 1‬تیر‬ ‫تولیــد‪ :‬طــی ســال‌های ‪1347‬‬ ‫شـرکت توسـعه نفـت و گاز پاکسـتان موفـق بـه کشـف یـک حـوزه جدیـد‬ ‫تــا ســال ‪ 1357‬تولیــد ناخالــص‬ ‫نفتـی در نزدیکـی شـهر راولپنـدی‪ ،‬واقـع در ایالـت پنجـاب شـد‪.‬‬ ‫گاز طبیعــی ایــران جمعــاً ‪464/2‬‬ ‫‪ 4‬تیر‬ ‫میلیــارد مترمکعــب و متوســط‬ ‫‌گردهمایی مسئولان تعمیرات پالایشگاه گاز‪ ،‬در آغاجاری آغاز شد‪.‬‬ ‫سـالانه آن ‪ 42/2‬میلیـارد مترمکعـب‬ ‫‪ 5‬تیر‬ ‫بــود‪ .‬در ایــن دوره بــه طــور کلــی‬ ‫‪ 198/8‬میلیـارد مترمکعـب ‪ ،‬معـادل‬ ‫‌ عملیات گازرسانی به بخش گمیشان آغاز شد‪▪.‬‬ ‫ســالانه ‪ 18‬میلیــارد مترمکعــب گاز‬ ‫‌ قیمت کپسول گاز مایع در کرمانشاه ‪ 100‬ریال افزایش یافت‪▪.‬‬ ‫تولیـدی بـه مصـرف رسـید و بقیـه‬ ‫یعنــی ‪ 57‬درصــد کل آن ســوزانده‬ ‫‪ 6‬تیر‬ ‫شــد‪ .‬طــی ســا ‌لهای ‪ 1358‬تــا‬ ‫احــداث یــک نیــروگاه گازی در جنــوب تهــران بــه شــرکت «زیمنــس‬ ‫‪1366‬بـه طـور کلـی ‪ 8/254‬میلیـارد‬ ‫مترمکعــب گاز تولیــد شــد کــه ‪62‬‬ ‫آلمــان» واگــذار شــد‪.‬‬ ‫درصــد آن بــه مصارفــی همچــون‬ ‫‪ 10‬تیر‬ ‫تزریــق بــه چا‌ههــای نفــت رســید و‬ ‫کنفرانس جهانی نفت در پاریس گشایش یافت‪.‬‬ ‫بقیــه ســوزانده شــد‪.‬‬ ‫‪ 11‬تیر‬ ‫مصــرف‪ :‬طــی دوره ‪1358-66‬‬ ‫بــه طــور کلــی حــدود ‪ 83‬میلیــارد‬ ‫عملیات گازرسانی به شهرستان قروه آغاز شد‪.‬‬ ‫مترمکعـب گاز تولیـدی‪ ،‬مجـدداً بـه‬ ‫‪ 13‬تیر‬ ‫مخـازن نفتـی تزریـق شـد‪ .‬در دوره‬ ‫مذکــور غیــر از ســال ‪ 1358‬کــه‬ ‫‪ 8500‬تــن گوگــرد تولیــدی پالایشــگاه شــهید هاشــم ‌ینژاد خانگیــران‬ ‫حــدود ‪ 3‬میلیــارد مترمکعــب گاز‬ ‫بـه هندوسـتان و پاکسـتان و برخـی از کشـورهای اروپایـی صـادر شـد‪.‬‬ ‫بــه شــوروی صــادر شــد‪ ،‬هی ‌چگونــه‬ ‫پالایشــگاه گاز هاشــمی‌نژاد دارای ‪ 2‬واحــد بازیافــت گوگــرد بــا تولیــد‬ ‫صــادرات دیگــری نداشــتیم‪.‬‬ ‫روزانــه ‪ 1200‬تــن گوگــرد مرغــوب اســت‪.‬‬ ‫‪ 14‬تیر‬ ‫بـا اختتـام معامـات نفتـی در بـورس لنـدن‪ ،‬بهـای تحویـل هـر بشـکه‬ ‫نفــت خــام برنــت دریــای شــمال در مــاه اوت بــه ‪ 18‬دلار و ‪ 92‬ســنت‬ ‫رس ـید‪.‬‬ ‫‪ 15‬تیر‬ ‫حفـاری چا‌ههـای منطقـه نفـت شـهر آغـاز شـد‪ .‬بـا بازسـازی چا‌ههـای▪‬ ‫نفـت در نف ‌تشـهر‪ ،‬روزانـه ‪ 5‬هـزار بشـکه بـه نفـت خـام تولیـدی کشـور‬ ‫افـزوده خواهد شـد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬بــا احــداث شــبکه تغذیــه و گازرســانی▪‬ ‫شهرسـتان خمـام‪ ،‬خـط انتقـال گاز مشـهد – نیشـابور و شـبکه توزیـع گاز‬ ‫فـاز ‪ 4‬شهرسـتان زنجـان‪ ،‬فـاز اول شهرسـتان بهـار و فـاز ‪ 2‬شهرسـتان‬ ‫بروجــرد موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪816‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫‪ 16‬تیر‬ ‫در گف ‌توگوهــای اقتصــادی ‪ -‬نفتــی ایــران بــا برزیــل و لهســتان کــه‬ ‫درتهـران انجـام شـد‪ ،‬هـر دو کشـور تمایـل خـود را بـه همـکاری بـا ایـران‬ ‫اعــام کردنــد‪ .‬برزیــل در زمینــه سدســازی‪ ،‬نیروگا‌ههــای برقــی ‪ -‬آبــی‪،‬‬ ‫کشـاورزی و پتروشـیمی و لهسـتان بـه سـرمای ‌هگذاری درخـط لولـه گاز‬ ‫ایـران بـه اروپـا اظهـار علاقـه کردنـد‪.‬‬ ‫‪ 18‬تیر‬ ‫آتش‌سوزی ‪ 190‬حلقه چاه نفتی در کویت مهار شد‪.‬‬ ‫‪ 19‬تیر‬ ‫دسـتگاه حفـاری ‪ 17‬قـدر‪ ،‬در نفـت شـهر بـا حضـور اسـتاندار کرمانشـاه‬ ‫و بـا یـک پنجـم ارز مـورد تقاضـای پیمانـکاران خارجـی‪ ،‬فعالیـت را آغـاز‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‪ 22‬تیر‬ ‫‌ فروش نفت به برزیل به ‪ 180‬هزار بشکه در روز رسید‪.‬‬ ‫‌ بلندتریـن بـرج تقطیـر خاورمیانـه در مجتمـع پتروشـیمی اراک نصـب▪▪‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی گاز‪ ،‬سـاخت و نصـب ‪ 6200‬انشـعاب در شهرسـتان کـرج▪‬ ‫را بـه «شـرکت آرگـون» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‪ 23‬تیر‬ ‫ایتالیــا حفــاری ‪ 3‬حلقــه چــاه‪ ،‬بــرای ارزیابــی یــک میــدان گازی در‬ ‫آ ‌بهــای ســاحلی ایــران در خلیــج فــارس را آغــاز کــرد‪ .‬دو شــرکت‬ ‫مهندسـی طراحـی «سـایپم» و «تـی پـی ال» وابسـته بـه شـرکت ملـی‬ ‫نفــت ایتالیــا‪ ،‬قــرارداد طــرح مزبــور را امضــا کردنــد‪.‬‬ ‫‪ 24‬تیر‬ ‫‌‌ احـداث یـک کارخانـه پلـی وینیـل کلرایـد بـه ظرفیـت سـالانه ‪▪175‬‬ ‫هــزار تــن‪ ،‬در مجتمــع پتروشــیمی بنــدر امــام خمینــی از ســوی دو‬ ‫شـرکت آلمانـی آغـاز شـد‪ .‬ایـن مجتمـع بـا هزینـه ‪ 150‬میلیـون دلار تـا‬ ‫پایــان ســال ‪ 1372‬بــه بهره‌بــرداری م ‌یرســد‪.‬‬ ‫عملیـات کشـف یـک منبـع بـزرگ گاز طبیعـی در جنـوب کشـور بـه▪‬ ‫یـک شـرکت ایتالیایـی واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌ میادین نفتی جنوب عراق ظرفیت تولیدی خود را بازیافتند‪▪.‬‬ ‫‪ 25‬تیر‬ ‫جمعـی از کارگــران نفــت جنــوب بــه دلیــل تضــاد در حقــوق دریافتــی‬ ‫کارگــران وزارت نیــرو‪ ،‬اعتــراض کردنــد‪.‬‬ ‫‪817‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫پیـک نفـت در طـول سـال‌های‬ ‫‪ 26‬تیر‬ ‫جنـگ و اوایـل دهـه ‪ ،1370‬یـک‬ ‫یـا دو صفحه بـه اهـم تصمیم‌های‬ ‫مــردم شهرســتان گچســاران بــه دلیــل ارســال نشــدن گاز مایــع بــه▪‬ ‫هیئت‌مدیـره شـرکت ملـی نفـت‬ ‫آ ‌نهــا بــا مشــلاکت ســوخت خانگــی روبــه‌رو شــدند‪.‬‬ ‫اختصـاص داشـت‪ .‬ایـن سـنت در‬ ‫‌ قیمـت هـر سـیلندر گاز مایـع از ‪ 350‬ریـال بـه ‪ 420‬ریـال افزایـش▪‬ ‫سـال‌های بعـد ادامـه نیافـت‪.‬‬ ‫یافـت‪.‬‬ ‫تصویـر بـالا لوگـوی صفحـه \"در‬ ‫هیئت‌مدیـره چـه گذشـت؟\" در‬ ‫‪ 27‬تیر‬ ‫نشـریه پیـک نفـت اسـت‪.‬‬ ‫کارشناســان ژاپنــی بــه درخواســت ایــران‪ ،‬بــرای بررســی اثــرات‬ ‫آتش‌ســوزی چاههــای نفــت کویــت‪ ،‬بــه تهــران آمدنــد‪‌.‬‬ ‫◌ مرداد‬ ‫ایران‪ ،‬بزرگ‌ترین عرضه‌کننده نفت به اروپا شناخته شد‪▪.‬‬ ‫‌ مدیرعامـل شـرکت ملـی صنایـع پتروشـیمی اعـام کـرد‪« :‬تـا پایـان▪‬ ‫سـال‪ ،‬تولیـدات پتروشـیمی از مـزر ‪ 4‬میلیـون تـن خواهـد گذشـت‪».‬‬ ‫‌ صـادرات غیرنفتـی ایـران در مـدت ‪ 3‬مـاه بـا ‪ 109‬درصـد افزایـش بـه▪‬ ‫‪ 500‬میلیـون دلار رسـید‪.‬‬ ‫‌ کمبــود نفــت ســفید در فصــل تابســتان‪ ،‬شــعب توزیــع نفــت در▪‬ ‫شهرســتان اردبیــل تعطیــل کــرد‪.‬‬ ‫‌ متخصصیــن ایرانــی عملیــات مهــار چا‌ههــای نفــت کویــت را آغــاز▪‬ ‫کردنــد‪ .‬تیــم فنــی ایرانــی مســئولیت مهــار ‪ 28‬چــاه نفــت در منطقــه‬ ‫بــورگان را بــه عهــده گرفــت‪.‬‬ ‫‌ قیمت روغن موتور اتومبیل در بازار آزاد دو برابر افزایش یافت‪.‬‬ ‫بـه دنبـال ورود یـک کشـتی حامـل روغـن موتور بـه اسـکله بندرعباس▪▪‬ ‫و حمـل آن بـه دیگـر شـهرها‪ ،‬کمبـود این فـراورده برطرف شـد‪.‬‬ ‫‌ در پـی برکنـاری گورباچـف‪ ،‬قیمـت نفـت و طـا در بازارهـای جهانـی▪‬ ‫افزایـش یافـت؛ ایـن در حالـی بـود کـه قیمـت انـواع سـهام کاهـش یافتـه‬ ‫بو د ‪.‬‬ ‫‌ تولیـد نفـت ایـران در مـاه ژوئـن‪ ،‬از ‪ 2‬میلیـون و ‪ 451‬هـزار بشـکه بـه▪‬ ‫‪ 2‬میلیـون و ‪ 414‬هـزار بشـکه در روز رسـید کـه تغییـر چندانـی نداشـت‪.‬‬ ‫‪ 1‬مرداد‬ ‫ســیصد نفــر از مهندســان شــرکت «پتروشــیمی ایــران» در اولیــن دوره‬ ‫برنامـه کارآمـوزی شـرکت پتروشـیمی هنـد در دهلـی نـو شـرکت کردنـد‪.‬‬ ‫‪ 2‬مرداد‬ ‫وزیــر نفــت پاکســتان اعــام کــرد‪« :‬شــوروی پیشــنهاد کــرده اســت‬ ‫تــا ســرمایه‌گذاری مشــترکی بــا پاکســتان و ایــران بــرای اکتشــاف و‬ ‫بهر‌هبــرداری نفتــی و گازی در ایالــت پنجــاب پاکســتان صــورت دهــد‪».‬‬ ‫‪818‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫‪ 4‬مرداد‬ ‫در اجلاس شورای امنیت‪ ،‬مجوز فروش نفت به عراق بررسی شد‪.‬‬ ‫‪ 5‬مرداد‬ ‫‪ 4‬هــزار دســتگاه نفتکــش بــه نــاوگان حم ‌لونقــل مــواد نفتــی کشــور‬ ‫افــزوده شــد‪ .‬رئیــس شــرکت ملــی پخــش فراورد‌ههــای نفتــی منطقــه‬ ‫هرمــزگان در ایــن بــاره گفــت‪« :‬بــا فعــال شــدن خطــوط حم ‌لونقــل‬ ‫جـاده‌ای قـادر خواهیـم بـود روزانـه دو برابـر ظرفیـت فعلـی مـواد نفتـی‬ ‫مـورد نیـاز کشـور را حمـل کنیـم‪».‬‬ ‫‪ 7‬مرداد‬ ‫اعضــای گــروه دوســتی پارلمانــی فرانســه بــه سرپرســتی «پاتریــک‬ ‫دوجیــان» (‪ )Patrick Devedjian‬کــه بــه منظــور بســط و گســترش‬ ‫روابـط ایـران و فرانسـه در تهـران بـه سـر م ‌یبردنـد‪ ،‬بـا وزیـر نفـت دیـدار‬ ‫و آمادگــی شــرک ‌تهای نفتــی فرانســوی را دربــاره انتقــال تکنولــوژی‪،‬‬ ‫آمـوزش نیروهـای متخصـص و دیگـر زمین ‌ههـای مـورد علاقـه دو کشـور‬ ‫ابـراز داشـتند‪.‬‬ ‫‪ 8‬مرداد‬ ‫‌ عملیات حفر چاه گاز شماره ‪ 2‬در روستای نعمت‌آباد تنکابن آغاز شد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ســهامی پتروشــیمی بــه منظــور خنثی‌ســازی فاضلا ‌بهــای▪▪‬ ‫صنعتــی و برگشــت آن بــه مجتمــع پتروشــیمی‪ ،‬حــدود ‪ 30‬میلیــون‬ ‫مــارک ســرمای ‌هگذاری کــرد‪.‬‬ ‫‪ 12‬مرداد‬ ‫مبلــغ ‪ 77‬میلیــارد و ‪ 81‬میلیــون یــن‪ ،‬بــه مؤسســات ســرمایه‌گذاری‬ ‫ژاپـن کـه در اجـرای طـرح ناتمـام احـداث مجتمـع صنایـع پتروشـیمی‬ ‫در ایــران شــرکت داشــتند‪ ،‬ب ‌هعنــوان بیمــه تأمیــن خســارت بازرگانــی‬ ‫پرداخــت شــد‪.‬‬ ‫‪ 13‬مرداد‬ ‫بـر اسـاس گـزارش‪ ،‬وزیـر نفـت از میـزان تولیـد و صـادرات نفـت‪ ،‬طـی▪‬ ‫سـال جـاری روزانـه ‪ 3‬میلیـون و ‪ 500‬هـزار بشـکه نفـت تولیـد شـده کـه‬ ‫از ایـن میـزان ‪ 2‬میلیـون و ‪ 580‬هـزار بشـکه صـادر می‌شـود‪ ،‬بـه ایـن‬ ‫صـورت کـه روزانـه یـک میلیـون و ‪ 460‬هـزار بشـکه از نفـت صادراتـی‬ ‫در جزیـره خـارگ و یـک میلیـون و ‪ 120‬هـزار بشـکه دیگـر در مقصـد‬ ‫رتـردام بـه خریـداران تحویـل داده م ‌یشـود ‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬بـا سـاخت شـبکه توزیـع گاز فاز ‪ 5‬شهرسـتان▪‬ ‫اراک‪ ،‬شــبکه‌گذاری حفره‌هــای خالــی و انشــعابات شهرســتان قــم و‬ ‫‪819‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫سـاخت و نصـب فازهـای ‪ 2A‬و ‪ 2B‬شهرسـتان زنجـان موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 14‬مرداد‬ ‫اولیـن مرحلـه احـداث مجتمـع پالایشـگاهی ‪ 25‬هـزار تنـی فـرو کـروم و‬ ‫فـرو منگنـز در اسـتان هرمـزگان آغـاز شـد‪ .‬ایـن مجتمـع بـا اعتبـار ارزی‬ ‫بالــغ بــر ‪ 8‬میلیــارد و ‪ 30‬میلیــون ریــال در زمینــی بــه مســاحت ‪600‬‬ ‫هکتـار و ‪ 300‬هـزار متـر مربـع در ‪ 10‬یکلومتـری معـادن سـنگ کرومیـت‬ ‫فاریـاب از توابـع شهرسـتان رودان در اسـتان هرمـزگان سـاخته شـد‪.‬‬ ‫‪ 15‬مرداد‬ ‫زمین مسکونی رایگان به اهالی آبادان واگذار شد‪.‬‬ ‫‪ 17‬مرداد‬ ‫نیروهــای متخصــص صنعــت نفــت بــه منظــور مهــار چا‌ههــای مشــتعل‬ ‫بــه کویــت اعــزام شــدند و پــس از چنــد روز کلیــه هماهنگ ‌یهــای لازم‬ ‫شــامل اســکان کارکنــان‪ ،‬وســایل مخابراتــی و ماهــواره‪ ،‬ماشــین‌آلات‬ ‫سـنگین ماننـد بولـدوزر‪ ،‬بیـل مکانکیـی‪ ،‬کامیـون و ‪ ،...‬تجهیـزات مهـار‬ ‫چا‌ههـا آتـی واگـن‪ ،‬چک ‌شهـا و آچارهـای لازم و‪ ...‬بـا مسـئولان شـرکت‬ ‫نفـت کویـت نهایـی شـد و سـرانجام گـروه بـه سرپرسـتی حیـدر بهمنـی‬ ‫پاکسـازی اولیـن چـاه را شـروع کـرد و دو روز بعـد اولیـن چـاه مهـار شـد‬ ‫و بــه ایــن ترتیــب‪ ،‬بهتریــن رکــورد در میــان شــرک ‌تهای مهارکننــده‬ ‫چـاه نفـت بـا خاموشـی ‪ 20‬حلقـه چـاه در مـدت ‪ 70‬روز‪ ،‬بـه ثبـت رسـید‪.‬‬ ‫‪ 20‬مرداد‬ ‫‪ 4‬قـرارداد بـرای تولیـد محصـولات پتروشـیمی بـا طرفهـای خارجـی▪‬ ‫بــه امضــا رســید‪ .‬شــرکت ملــی صنایــع پتروشــیمی ایــران بــه منظــور‬ ‫تأمیــن اعتبــار‪ ،‬قراردادهایــی بــا بان ‌کهــای آلمانــی و ایتالیایــی منعقــد‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫توزیع نامطلوب نفت سفید در دزفول باعث نارضایتی مردم شد‪▪.‬‬ ‫کمبـود روغـن موتـور در همـدان سـبب گرانـی بی‌سـابقه ایـن فـراورده▪‬ ‫شـد‪ .‬روغـن موتـور الونـد بـه قیمـت هـر لیتـر ‪ 6‬هـزار ریـال عرضـه شـد و‬ ‫بهـای سـایر روغ ‌نهـا نیـز بـه تناسـب یکفیـت بیـن ‪ 450‬تـا ‪ 550‬ریـال‬ ‫در نوسـان بـود‪.‬‬ ‫‪ 22‬مرداد‬ ‫‌ نیمی از عملیات اجرایی کارخانه پتروشیمی اراک به پایان رسید‪▪.‬‬ ‫میــزان ذخیــره گاز نعم ‌تآبــاد ‪ -‬تنکابــن ‪ 670‬میلیــون فــوت مکعــب▪‬ ‫بـرآورد شـد‪.‬‬ ‫‌‌ وزیـر نفـت در رأس هیئـت بلندپایـه نفتـی بـه دیـدار جابـر الاحمـد‪▪،‬‬ ‫‪820‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫سید محمدحسین موسویان‪،‬‬ ‫(‪ ،)1322‬رئیس روابط بین‌الملل‬ ‫امیـر کویـت رفـت‪.‬‬ ‫شرکت ملی صنایع پتروشیمی‬ ‫مشــکل سوخ ‌ترســانی شــهر قــم بــا اضافــه شــدن ‪ 42‬دســتگاه▪‬ ‫نفتکـش بـه ظرفیـت یـک میلیـون و ‪ 200‬هـزار لیتـر بـه شـبکه حمـل و‬ ‫نقـل شـرکت ملـی نفـت قـم‪ ،‬رفـع شـد‪ .‬عـاوه بـر آن شـهرهای سـاوه‪،‬‬ ‫دلیجـان‪ ،‬تفـرش و بخ ‌شهـای تابعـه آنهـا نیـز از ایـن ظرفیـت بهره‌منـد‬ ‫شـدند‪.‬‬ ‫‪ 23‬مرداد‬ ‫نصـب ‪ 20‬هـزار انشـعاب گاز در شهرسـتان به‌شـهر بـه شـرکت «شـرافت»‬ ‫واگذار شــد‪.‬‬ ‫‪ 27‬مرداد‬ ‫همزمــان بــا ورود وزیــر نفــت ایــران بــه کویــت‪ ،‬متخصصــان ایرانــی▪‬ ‫یکـی از چا‌ههـای مشـتعل نفـت کویـت را بـه‌طـور کامـل مهـار کردنـد‪.‬‬ ‫چـاه شـماره ‪ 180‬در منطقـه بـورگان ایـن کشـور کـه از زمـان اشـغال‬ ‫عــراق مشــتعل بــود‪ ،‬پــس از دو روز بــه طــور کامــل مهــار شــد و بــه‬ ‫کنتــرل درآمــد‪ .‬از ایــن چــاه روزانــه ‪ 6‬تــا ‪ 7‬هــزار بشــکه نفــت تولیــد‬ ‫می‌شــد‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی گاز‪ ،‬بـا احـداث پـروژه فـاز ‪ 2‬شـبکه توزیع گاز شهرسـتان▪‬ ‫همـدان موافقـت کرد‪.‬‬ ‫‌ ‪ 20‬هـزار کنتـور ‪ 2‬متـر مکعبی از شـرکت «رمبـچ » (‪▪)ROMBACH‬‬ ‫خریداری شــد‪.‬‬ ‫‌ مایعــات حــوزه کنــگان بــه میــزان ‪ 45‬تــا ‪ 90‬هــزار تــن طــی ‪ 2‬تــا▪‬ ‫‪ 3‬محمولــه بــه شــرکت «ماروبنــی» و مایعــات ســرخون و گورزیــن بــه‬ ‫ترتیــب بــه میــزان ‪ 24‬هــزار و ‪ 4‬هــزار تــن بــه شــرکت «ســی ایتــو»‬ ‫فروختــه شــد‪.‬‬ ‫‪ 28‬مرداد‬ ‫بهــای انــواع نفــت خــام در بازارهــای آزاد بیــش از یــک دلار در هــر▪‬ ‫بشـکه افزایـش یافـت‪ .‬ایـن افزایـش قیمـت در پـی انتشـار خبـر برکنـاری‬ ‫گورباچــف و نگران ‌یهــای ناشــی از احتمــال قطــع تولیــد و عرضــه نفــت‬ ‫خــام شــوروی در بازارهــای بی ‌نالمللــی بــه وجــود آمــد‪.‬‬ ‫‌ بهـای هـر بشـکه نفـت خـام خاورمیانـه ‪ 17‬دلار و ‪ 20‬سـنت اعـام شـد▪‬ ‫کـه ‪ 95‬سـنت بیـش از نـرخ قبلـی بـود‪.‬‬ ‫‪ 29‬مرداد‬ ‫‌ اولیـن کشـتی گازبـر ایـران بـا نـام «ایـران گاز» وارد عرصـه عملیـات▪‬ ‫شـد‪ .‬ظرفیـت تقریبـی ایـن کشـتی ‪ 11‬هـزار متـر مکعـب اسـت‪.‬‬ ‫‪821‬‬

‫گل آقا و سوخت زمستانی‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫صادرات نفت شوروی ‪ 50‬درصد کاهش یافت‪.‬‬ ‫‌ وزیــر نفــت ایــران‪ ،‬در دیــدار از کشــورهای عضــو شــورای همــکاری▪▪‬ ‫خلیــج فــارس در ابوظبــی عمــان؛ آمادگــی ایــران را بــرای همــکاری و‬ ‫هماهنگــی در مســائل مربــوط بــه بــازار جهانــی نفــت بیــن کشــورهای‬ ‫عضــو اوپــک و ســایر کشــورهای تولیــد کننــده نفــت اعــام کــرد‪.‬‬ ‫‌ تعـداد ‪ 27‬دسـتگاه تانکـر نفتکـش تدارکاتـی (ولـوو‪ ،‬اسـکانیا) سـاخت▪‬ ‫ســوئد‪ ،‬از ســری تانکرهــای نفتکــش خریــداری شــده وزارت نفــت‪ ،‬در‬ ‫اختیـار نـاوگان ترابـری شـرکت ملـی نفـت ایـام قـرار گرفـت تـا مشـکل‬ ‫حمـل و نقـل فراورد‌ههـای نفتـی ایـام حـل شـود‪.‬‬ ‫‪ 1‬شهریور‬ ‫شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬بــا احــداث شــبکه توزیــع گاز منطقــه ‪3D‬‬ ‫شهرســتان اردبیــل و خوراســگان موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 24‬شهریور‬ ‫بزرگ‌تریــن قــرارداد نفتــی ‪ -‬گازی پــس از پیــروزی انقــاب اســامی‬ ‫مربــوط بــه توســعه و بهر‌هبــرداری میــدان گازی پــارس‌جنوبــی بــا‬ ‫هزینــه‌ای بالــغ بــر ‪ 26‬میلیــارد ریــال و یــک میلیــارد و ‪ 710‬میلیــون‬ ‫دلار ارز بـه امضـاء رسـید‪ .‬ایـن قـرارداد بیـن شـرکت ملـی نفـت ایـران و‬ ‫کنسرسـیوم شـرکت‌های ایتالیایـی «سـایپم» و «تـی پـی ال »‪ ،‬شـرکت‬ ‫ژاپنـی «میتسـو بیشـی» و شـرکت روسـی «ماشـین ایمپـورت» منعقـد‬ ‫شــد‪ .‬بــا بهر‌هبــرداری از ایــن میــدان‪ ،‬ظرفیــت تولیــد گاز کشــور بــه‬ ‫روزانـه یـک میلیـارد فـوت مکعـب و تولیـد مایعـات گازی بـه ‪ 50‬هـزار‬ ‫بشــکه در روز خواهــد رســید‪.‬‬ ‫◌ مهر‬ ‫مطالعه جامع گازرسانی به روستاها ظرف مدت یک ماه انجام شد‪▪.‬‬ ‫‌ وضعیــت مالــی و پیشــرفت طر ‌حهــا و پروژ‌ههــای مهــم و اولویــت‌دار▪‬ ‫تـا پایـان شـهریور گـزارش و مشـخص شـد کـه ‪ 68‬درصـد از طر ‌حهـا و‬ ‫پروژ‌ههـای مهـم و اولویـت دار طـی ‪ 6‬مـاه اول سـال‪ ،‬تنهـا تـا ‪ 5‬درصـد‬ ‫پیشــرفت داشــته‌اند؛ از ایــن رو‪ ،‬شــرکت ملــی نفــت ایــران کمیتــ ‌ه‌ای‬ ‫مرکــب از مدیری ‌تهــای مالــی و بازرگانــی و مدیری ‌تهــای ذ ‌یربــط بــا‬ ‫سرپرســتی مدیریــت برنام ‌هریــزی تلفیقــی را مســئول بررســی را‌ههــای‬ ‫دســتیابی بــه گــزارش عملکــرد قطعــی و روزآمــد مالــی و پیشــرفت‬ ‫طر ‌حهــا و پروژ‌ههــا کــرد تــا نتیجــه را بــه شــرکت ملــی نفــت ایــران‬ ‫گـزارش دهنـد‪.‬‬ ‫‪822‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫‪ 2‬مهر‬ ‫شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬بـا احـداث شـبکه و ایسـتگاه‌های تقلیـل فشـار و‬ ‫حفاظـت از زنـگ شهرسـتان سـمنان و خـط تغذیـه گاز شهرسـتان آق‌قـا‬ ‫موافقــت کرد‪.‬‬ ‫‪ 3‬مهر‬ ‫احـداث شـبکه گازرسـانی فـاز دوم شهرسـتان سـاری و فاز دوم شهرسـتان‬ ‫بهـار بـه ترتیـب بـه شـرکت‌های «یکاچیـن و پـارس لایـن» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 13‬مهر‬ ‫‌ شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬بــا احــداث خــط لولــه ‪ 16‬اینــچ فراشــبند‪▪،‬‬ ‫شـبکه توزیـع گاز و نصـب انشـعابات آسـتانه اشـرفیه و شـبکه گازرسـانی‬ ‫بسـتا ‌نآباد ‪،‬گـرگان‪ ،‬منطقـه ‪ 7D ،7C‬اصفهـان و طـرق مشـهد موافقـت‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫بودجه برخی از پروژههای شرکت گاز به شرح زیر‪ ،‬تغییر کرد‪▪:‬‬ ‫‪ 200 -‬میلیــون ریــال از پــروژه خــط انتقــال ســرخون ‪ -‬رفســنجان بــه‬ ‫خـط انتقــال تبریـز ‪ -‬ارومیـه؛‬ ‫‪ 500 -‬میلیــون ریــال از پــروژه جایــگاه ســوخت‌گیری مشــهد بــه خــط‬ ‫انتقـال اردبیـل‪ -‬سـراب؛‬ ‫‪ 300 -‬میلیـون ریـال از پـروژه یـارد فرا ‌شبنـد و نورآبـاد بـه خـط انتقـال‬ ‫سـراب – اردبیـل؛‬ ‫‪ 200 -‬میلیــون ریــال از پــروژه خــط انتقــال ســرخون ‪ -‬رفســنجان بــه‬ ‫خــط انتقــال ســراب – اردبیــل؛‬ ‫‪ 300 -‬میلیـون ریـال از پـروژه خـط انتقـال خرمـدره ‪ -‬زنجـان بـه شـبکه‬ ‫گازرســانی تبریز‪.‬‬ ‫‌ ‪ 28‬هــزار تــن از مایعــات کنــگان – ســرخون بــه شــرکت «الــف»▪‬ ‫فرانســه فروختــه شــد‪.‬‬ ‫‪ 4‬آبان‬ ‫کشـتی «ایـران گاز» نخسـتین کشـتی شـرکت گاز مایـع ایـران‪ ،‬بـا تخلیـه‬ ‫محمولـه گاز مایـع در مخـازن ذخیره‌سـازی بندرعبـاس بـه طـور رسـمی‬ ‫کار خـود را آغـاز کـرد‪ .‬ایـن کشـتی بـا هماهنگـی شـرکت ملـی نفتکـش‬ ‫و شـرکت ملـی گاز مایـع بـا اعتبـار ارزی ‪ 15‬میلیـون دلار خریـداری شـد‬ ‫کـه بـا اسـتفاده از آن‪ ،‬کار انتقـال گاز از جزیـره خـارگ و بنـدر امـام بـه‬ ‫بندرعبـاس بـه سـهولت و بـدون وقفـه انجـام شـد‪.‬‬ ‫‪ 6‬آبان‬ ‫مهارگـران ایرانـی‪ ،‬چـاه نفـت مشـتعل شـماره ‪ 137‬منطقـه ‪ 13‬عملیاتـی‬ ‫‪823‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫افتتـاح فـاز دوم پالایشـگاه گاز‬ ‫بـورگان کویـت را بـه طـور کامـل مهـار کردنـد‪.‬‬ ‫ولیعصـر فجـر جـم در کنـگان بـا‬ ‫حضـور حجه‌الاسلام ناطـق نوری‪،‬‬ ‫‪ 12‬آبان‬ ‫رئیـس مجلـس‬ ‫‌ شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬بــا احــداث شــبکه گازرســانی شهرســتان▪‬ ‫قزویـن (فازهـای‪ BC‬و ‪ )BD‬و غیاث‌آبـاد و شـبکه توزیـع گاز فـاز ‪AD‬‬ ‫شهرســتان ســمنان موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‌ سـی و ششـمین محمولـه مایعـات کنـگان و سـرخون بـه میـزان ‪▪28‬‬ ‫هـزار تـن بـه شـرکت«اومن» (‪ )OMEN‬فروختـه شـد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز ایـران بـا احـداث خـط انتقـال گرمسـار‪ -‬سـمنان از▪‬ ‫سـوی شـرکت «میسـان» بـه مبلغـی حـدود ‪ 3‬میلیـارد و نیـم میلیـون‬ ‫ریـال موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 24‬آبان‬ ‫‌ سـی و هفتمیـن محمولـه مایعـات کنـگان بـه وزن ‪ 28‬هـزار تـن بـه▪‬ ‫شـرکت انگلیسـی «فیبـرو انـرژی» (‪ )Phibro Energy‬فروختـه شـد‪.‬‬ ‫مقــدار ‪ 4‬هــزار و ‪ 445‬تــن گوگــرد تولیــدی پالایشــگاه شــهید▪‬ ‫هاشــم ‌ینژاد بــه شــرکت «‪ »IPL‬پاکســتان فروختــه شــد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز ایـران بـا احـداث شـبکه توزیـع گاز فـاز ‪ 3‬شهرسـتان▪‬ ‫انزلـی و شهرسـتان خمیـن موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 13‬آذر‬ ‫طـی مراسـمی بـا حضـور معـاون اجرایـی رئیس‌جمهـوری و وزیـر راه و‬ ‫ترابــری‪ ،‬بهر‌هبــرداری از فــرودگاه بی ‌نالمللــی آبــادان آغــاز شــد‪.‬‬ ‫◌ دی‬ ‫‌ ایـران و ژاپـن بـا افزایـش قیمـت نفـت بـرای ‪ 3‬مـاه اول سـال ‪▪1994‬‬ ‫بـه توافـق رسـیدند‪ .‬طـی ‪ 3‬مـاه اول سـال میـادی ‪ 10‬سـنت بـه قیمـت‬ ‫فعلـی نفـت اضافـه شـد‪ ،‬ولـی بهـای نفـت سـبک تغییـر نکـرد‪.‬‬ ‫‌ طـرح موفـق گازرسـانی بـه کردسـتان‪ ،‬الگویـی بـرای اجـرای دیگـر▪‬ ‫طر ‌حهــای اســتان شــد‪.‬‬ ‫عملیــات اجرایــی طــرح گازرســانی بــه اســتان کردســتان یکــی از‬ ‫طر ‌حهــای مهــم برنامــه ‪ 5‬ســاله بــود کــه بــا نظــارت شــرکت ملــی گاز‬ ‫جمهــوری اســامی ایــران و نیــروی فنــی و مهندســی ســپاه پاســداران‬ ‫از اوایــل ســال ‪ 68‬از اســتان همجوارش‪،‬همــدان‪ ،‬شــروع شــد‪ .‬در ایــن‬ ‫زمـان شـهرهای بیجـار و قـروه را زیـر پوشـش قـرار داد و بـه فاصلـه ‪5‬‬ ‫یکلومتــری شهرســتان ســنندج رســید‪.‬‬ ‫‌ آمـار افزایـش مصـرف ‪ 8‬ماهـه بنزیـن روزانـه ‪ 1/3‬میلیـون لیتـر‪ ،‬نفـت▪‬ ‫ســفید ‪ 6/2‬درصــد و گازوئیــل ‪ 4‬درصــد بیشــتر از برنامــه پی ‌شبینــی‬ ‫‪824‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫شـده اعـام شـد‪.‬‬ ‫به دلیل پیچیدگی‪ ،‬پالایش نفت سفید‪ ،‬لوکس شناخته‌‌شد‪▪.‬‬ ‫‌ کمبـود شـدید گازوئیـل‪ ،‬سیسـتم حم ‌لونقـل در کرمانشـاه را مختـل▪‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‌ تولیـد مجتمـع پتروشـیمی شـیراز بـه بالاتریـن سـطح ظرفیـت اسـمی▪‬ ‫خـود رسـید‪.‬‬ ‫‌ کمبـود سـوخت در همـدان باعـث ناراحتـی مـردم شـد‪ .‬اهالـی ایـن▪‬ ‫شهرسـتان بـرای تأمیـن سـهمیه نفـت سـفید خـود بـا مشـلاکت زیـادی‬ ‫روبـه‌رو شـدند‪ .‬دمـای هـوا در همـدان ‪ 25‬درجـه زیـر صفـر بـود و مـردم‬ ‫در شـعبه‌های فـروش نفـت صـف کشـیدند‪.‬‬ ‫‌ در ‪ 8‬مـاه اول سـال میـادی ‪ 6/18‬میلیـون تـن نفـت خـام بـه ایتالیـا▪‬ ‫صـادر شـد کـه ایـن رقـم معـادل ‪ 15/7‬درصـد نیـاز نفتـی ایتالیـا را تأمین‬ ‫می‌کــرد‪ .‬ایـران بـه رغــم کاهــش‪ 1/9‬درصــدی صـدور نفـت بــه ایتالیــا‬ ‫نسـبت بـه سـال گذشـته‪ ،‬سـومین کشـور تأمین‌کننـده سـوخت ایتالیـا‬ ‫بعـد از لیبـی و عربسـتان در ایـن زمـان بـود‪.‬‬ ‫‌ روستاییان مراغه با کمبود شدید مواد سوختی مواجه شدند‪▪.‬‬ ‫‌ ظرفیــت پالایشــگاه تبریــز بــا رفــع برخــی تنگناهــا از ‪ 80‬هــزار▪‬ ‫بشـکه بـه ‪ 96‬هـزار بشـکه در روز رسـید‪ .‬البتـه قـرار بـود ظرفیـت ایـن‬ ‫پالایشــگاه بــه ‪ 110‬هــزار بشــکه در روز برســد کــه بــرای ایــن مهــم‬ ‫بایــد زیــر ســاخت‌های آن‪ ،‬از جملــه مرمــت و بازســازی خــط لولــه ‪16‬‬ ‫اینچــی و تحویــل آن بــه شــرکت خطــوط لولــه و مخابــرات‪ ،‬بازســازی‬ ‫بـرج خنک‌کننـده پالایشـگاه و را‌هانـدازی واحـد بازیافـت گوگـرد آمـاده‬ ‫می‌شــد ‪.‬‬ ‫میـزان تولیـد نفـت خـام جمهـوری اسـامی ایـران در مـاه نوامبـر در▪‬ ‫مقایسـه بـا اکتبـر حـدود ‪ 180‬هـزار بشـکه و صـادرات نفـت خـام نیـز‬ ‫در همیـن مـدت ‪ 200‬هـزار بشـکه در روز کاهـش یافـت و بـه حـدود ‪2‬‬ ‫میلیـون بشـکه در روز رسـید‪.‬‬ ‫‌ بــرای نخســتی ‌نبار در کشــور‪ ،‬رادیوگرافــی صنعتــی مخــازن تحــت▪‬ ‫فشــار و قطعــات فلــزی قطــور تــا ضخامــت ‪ 35‬ســانت ‌یمتر را شــرکت‬ ‫«آذرآب» اراک بــه عهــده گرفــت‪.‬‬ ‫‪ 1‬دی‬ ‫‌سـی و نهمیـن محمولـه مایعـات کنـگان ‪ -‬سـرخون بـه شـرکت «بـی بـی‬ ‫نفـت» (‪ )B.B.NAFT‬امـارات فروختـه شـد‪.‬‬ ‫‪825‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫افزایـش قیمـت نفـت و کاهـش‬ ‫‪ 2‬دی‬ ‫کسـری بودجـه‬ ‫‌ جمعـی از کارگـران صنعـت نفـت تهـران بـا دبیـرکل خانـه کارگـران▪‬ ‫ایــران امســال بــه طــور متوســط‬ ‫جمهـوری اسـامی‪ ،‬در محـل خانـه کارگـر تهـران دیـدار کردنـد‪.‬‬ ‫روزانــه ‪ 3/1‬میلیــون بشــکه نفــت‬ ‫تولیــد کــرد کــه ‪ 2/2‬میلیــون‬ ‫فعالیــت ‪ 33‬کــوره آجرپــزی‪ ،‬بــه علــت کمبــود شــدید ســوخت در▪‬ ‫بشــکه آن صــادر شــد‪ .‬بــا توجــه‬ ‫خلی ‌لآبــاد کاشــمر متوقــف شــد‪.‬‬ ‫بـه میانگیـن ‪ 20‬دلاری قیمـت نفـت‬ ‫خـام صادراتـی‪ ،‬درآمـد نفتی امسـال‬ ‫‪ 4‬دی‬ ‫بـه حـدود ‪ 16‬میلیـارد دلار خواهـد‬ ‫رسـید کـه ‪ 45‬درصـد بیـش از سـال‬ ‫شــورای همــکاری خلیــج فــارس و جمهــوری اســامی در زمینــه‬ ‫قبـل اسـت‪ .‬کسـری بودجـه امسـال‬ ‫نقشـه‌برداری از چا‌ههـای نفـت همـکاری خـود را آغـاز کردنـد‪ .‬عملیـات‬ ‫بــه ‪ 9/6‬میلیــارد دلار م ‌یرســد کــه‬ ‫در سـه مرحلـه نقشـهبرداری از چا‌ههـای نفـت کشـورهای خلیـج فـارس‪،‬‬ ‫نســبت بــه ســال قبــل کــه ‪16/3‬‬ ‫پاکســازی ســواحل آلــوده بــه لک ‌ههــای نفتــی و اقداماتــی در زمینــه‬ ‫میلیــارد دلار بــوده‪ ،‬کاهــش پیــدا‬ ‫جــادادن پرنــدگان در ســواحل و مناطقــی کــه دچــار آلودگــی نفتــی‬ ‫کــرده اســت‪.‬‬ ‫شــد‌هاند‪ ،‬انجــام‌شــد‪.‬‬ ‫‪ 8‬دی‬ ‫‌ در پـی قطـع واردات از شـوروی سـابق‪ ،‬کوبـا‪ ،‬خواهـان دریافـت نفـت▪‬ ‫بیشـتری از ایـران شـد‪.‬‬ ‫‌ فرانسـه قـرارداد پتروشـیمی ایـران را بـه دلیـل تأمی ‌ننکـردن هزینـه▪‬ ‫لازم قــرارداد ‪ 900‬میلیــون فرانکــی مربــوط بــه راه‌انــدازی یکــی از‬ ‫واحدهــای پتروشــیمی مجتمــع بنــدر امــام خمینــی از دســت داد‪.‬‬ ‫‌ قــرارداد ســروی ‌سهای جانبــی مجتمــع پتروشــیمی تبریــز اعــم از▪‬ ‫نیـروگاه بـرق و بخـار واحدهـای تصفیـه آب و تولیـد هـوا بـه بر ‌جهـای‬ ‫خنک‌کننـده بیـن شـرکت پتروشـیمی تبریـز و شـرکت «تکنـی مونـت»‬ ‫(‪ )Tecnimont‬ایتالیــا امضــا شــد‪.‬‬ ‫‌ اولیــن شــبکه گازرســانی بــا اســتفاده از لول ‌ههــای پلــی اتیلــن در▪‬ ‫شـهرک قصـر فیـروز بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪ .‬متخصصیـن شـرکت ملـی‬ ‫گاز ایــران ایــن روش را بــرای اولی ‌نبــار در کشــور انجــام دادنــد‪.‬‬ ‫‪ 10‬دي‬ ‫‌‌ ژنــرال حســن البشــیر‪ ،‬رئیــس شــورای فرماندهــی انقــاب ســودان‪▪،‬‬ ‫گفــت‪ :‬ایــران در عملیــات اســتخراج و تصفیــه نفــت و جاده‌ســازی در‬ ‫ســودان مشــارکت خواهــد کــرد‪.‬‬ ‫کوپــن ‪ 20‬لیتــری نفــت در بــازار ســیاه بــه قیمــت ‪ 100‬الــی ‪▪150‬‬ ‫تومــان خریــد و فــروش‌شــد‪.‬‬ ‫‪ 11‬دی‬ ‫‌ کشــاورزان گـرگان و گنبــد از دریافــت ســوخت محــروم شــدند‪ .‬ایــن▪‬ ‫عمـل در پـی صـدور بخشـنام ‌های کـه بـه شـرکت پخـش فراورد‌ههـای‬ ‫‪826‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫نفتـی ناحیـه گـرگان ارسـال شـده بـود‪ ،‬اتفـاق افتـاد‪.‬‬ ‫‪ 14‬دی‬ ‫‌ یــک منبــع گازی در لاکچــای از توابــع شهرســتان رودســر در شــرق‬ ‫گیـان کشـف شـد‪ .‬اهالـی ایـن منطقـه بـا دیـدن حبـاب بـر روی کـف‬ ‫رودخانـه نیمـی از نقـاط را بـا کبریـت مشـتعل کردنـد و متوجـه حضـور‬ ‫گاز بـر روی بسـتر رودخانـه شـدند‪.‬‬ ‫‪ 15‬دی‬ ‫جمهـوری اسـامی ایـران و کشـورهای حـوزه دریـای خـزر در زمینـه▪‬ ‫مســائل کشــتیرانی‪ ،‬شــلایت و اکتشــاف نفــت و گاز‪ ،‬بــه تواف ‌قهایــی‬ ‫دســت یافتنــد‪.‬‬ ‫شــورای مرکــزی امــور اعضــای کارگــران صنعــت نفــت بــه بررســی▪‬ ‫وضعیـت تأسیسـات نفـت در سراسـر کشـور پرداختـه و خواسـتار توجـه‬ ‫بیشــتر مســئولان صنعــت نفــت بــه کارگــران زحمتکــش ایــن صنعــت‬ ‫شــدند‪.‬‬ ‫‪ 16‬دی‬ ‫سـرمای شـدید در اراک بـه مـدت ‪ 2‬سـاعت باعـث از کارافتـادن سیسـتم‬ ‫گازرسـانی در ایـن شـهر شـد‪ .‬جمعیـت شـهری شهرسـتان اراک از شـبکه‬ ‫گاز شـهری اسـتفاده می‌کننـد‪.‬‬ ‫‪ 18‬دی‬ ‫وزیرنفـت‪ ،‬بـرای مذاکـره دربـاره مشـارکت و همـکاری در امـور اسـتخراج‬ ‫و صـدور نفـت جمهـوری اسـامی ایـران عـازم باکـو شـد‪.‬‬ ‫‪ 21‬دی‬ ‫‌ طـرح احـداث پالایشـگاه اراک آغـاز شـد و تهیـه اجنـاس مـورد نیـاز▪‬ ‫ایــن پــروژه بــر عهــده شــرکت کالا قــرار گرفــت‪ .‬همچنیــن مبلــغ ‪179‬‬ ‫میلیـون دلار تسـهلایت مالـی بـرای خریـد تجهیـزات و پرداخـت بدهـی‬ ‫بـه پیمانـکاران اختصـاص داده شـد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت مهندسـین مشـاور «پارسـکیان‌ایـران» مجـری طـرح مطالعاتی▪‬ ‫فـاز‪ 2‬خـط لولـه محـرم شـد‪ .‬موضـوع طـرح‪ ،‬مطالعـه بـرای کشـیدن خـط‬ ‫لولـه از بنـدر طاهـری تـا بنـدر جاسـک و احـداث ‪ 100‬یکلومتـر خـط‬ ‫‪ 56‬اینچـی جایگزیـن خـط لولـه‪ 46‬اینچـی اسـت‪.‬‬ ‫‪ 22‬دی‬ ‫گازرسانی به شهر سمنان آغاز شد‪.‬‬ ‫‪ 28‬دی‬ ‫‌ شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬بــا ســاخت تأسیســات ســرچاهی و خطــوط▪‬ ‫‪827‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫جمـع‌آوری سـرخون ‪ ،2‬شـبکه‌گذاری و انشـعابات شـهر سـرخه و طراحـی‬ ‫واحـد ‪ 700‬پالایشـگاه سـرخون ‪ 2‬موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‌ بــا فــروش ده هــزار تــن گوگــرد پالایشــگاه شــهید هاشــم ‌ینژاد بــه▪‬ ‫شــرکت «رانــدوس» ســوئیس موافقــت شــد‪.‬‬ ‫◌ بهمن‬ ‫‌ تــا پایــان دیمــاه‪ ،‬صــادرات غیرنفتــی کشــور از مــرز ‪ 2‬میلیــارد دلار▪‬ ‫گذشـت ‪ .‬بـر ایـن اسـاس‪ 2 ،‬میلیـون و ‪ 123‬هـزار تـن کالا بـه ارزش ‪142‬‬ ‫میلیـارد ریـال (معـادل ‪ 2‬میلیـارد و ‪ 39‬میلیـون دلار ) از طریـق گمـرک‬ ‫کشـور بـه خـارج صـادر شـد کـه در مقایسـه بـا آمـار مـدت مشـابه سـال‬ ‫گذشـته ‪ 11/6‬درصـد از نظـر وزن و ‪ 102‬درصـد از نظـر ارزش‪ ،‬افزایـش‬ ‫نشــان م ‌یدهــد‪.‬‬ ‫‌ آمــار توزیــع گاز در ده مــاه ســال جــاری اعــام شــد‪ .‬بیــش از یــک▪‬ ‫میلیــون تــن گاز مایــع در ده مــاه ســال جــاری از ســوی ‪ 27‬شــرکت‬ ‫توزیع‌کننــده گاز مایــع بیــن مصرف‌کننــدگان در ســطح کشــور توزیــع‬ ‫شـد کـه در مقایسـه بـا سـال قبـل از رشـد ‪ 12/2‬درصـدی برخـوردار بـود‪.‬‬ ‫در ده مـاه ‪ 1370‬مقـدار یـک میلیـون و ‪ 277‬هـزار و ‪ 256‬تـن گاز مایـع‬ ‫در ســطح کشــور بیــن مصرف‌کننــدگان توزیــع شــد‪.‬‬ ‫‌ کمبـود شـدید گاز مایـع در شهرسـتان فسـا موجـب نارضایتـی مـردم▪‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‌ ایــران بــا همــکاری و مشــارکت ارمنســتان‪ ،‬گرجســتان‪ ،‬بلغارســتان و▪‬ ‫احتمـالاً رومانـی‪ ،‬خـط لولـه انتقـال گاز بـه اروپـا را اجرایـی خواهـد کـرد‪.‬‬ ‫‌روزانـه ‪ 15‬هـزار بشـکه نفـت و ‪ 146‬میلیـون فـوت مکعـب گاز از منابـع▪‬ ‫نفتـی مسـجد سـلیمان اسـتخراج م ‌یشـود‪.‬‬ ‫‌ تأخیـر طولانـی در اعـام کوپـن نفـت سـفید از سـوی شـرکت ملـی▪‬ ‫پخــش فراورد‌ههــای نفتــی منطقــه همــدان‪ ،‬مــردم ایــن اســتان را بــا‬ ‫مشــکل مواجــه ســاخت‪.‬‬ ‫‪ 2‬بهمن‬ ‫اولین واحد نیروگاه گازی یکش به بهر‌هبرداری رسید‪.‬‬ ‫‌‪ 5‬بهمن‬ ‫پروژه تزریق گاز بی‌بی حیکمه ‪ -‬رگ سـفید به شـرکت «جهان‌پارس»▪‬ ‫واگذار شد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا شــرکت اکتشــاف نفــت «‪▪»JAPEX‬‬ ‫ژاپـن‪ ،‬یادداشـت تفاهمـی در خصـوص اکتشـاف و توسـعه ‪ 5‬میـدان نفـت‬ ‫و گاز در تنگـه هرمـز امضـا کـرد‪.‬‬ ‫‪828‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫‌ سـاختار جدیـد شـرکت ملـی نفـت ایـران تصویـب شـد‪ .‬بـر طبـق ایـن▪‬ ‫سـاختار کلیـه عملیـات اکتشـاف‪ ،‬توصیـف و ارزیابـی ذخایـر هیدروکربوری‬ ‫در سراسـر کشـور‪ ،‬اعـم از دریـا و خشـکی‪ ،‬بـه مدیریـت اکتشـاف و تولیـد‬ ‫سـپرده شـد‪ .‬همچنیـن عملیـات اجـرای برنام ‌ههـای تولیـد کلیـه مـواد‬ ‫هیدروکربـوری در خشـکی بـه مدیریـت تولیـد مناطـق خشـکی و در دریـا‬ ‫بــه مدیریــت تولیــد مناطــق دریایــی واگــذار شــد‪ .‬طبــق ایــن ســاختار‬ ‫شـرکت‌های فرعـی شـرکت ملـی نفـت ایـران عبار ‌تانـد از ‪ :‬شـرکت ملـی‬ ‫حفـاری ایـران‪ ،‬شـرکت ملـی پخـش فراورد‌ههـای نفتـی ایـران‪ ،‬شـرکت‬ ‫ملــی نفتکــش ایــران‪ ،‬شــرکت ســهامی کارخانجــات لوله‌ســازی اهــواز‪،‬‬ ‫شــرکت ملــی بارزگانــی‪ ،‬شــرکت ملــی پالایــش‪ ،‬شــرکت ملــی خطــوط‬ ‫لولـه و مخابـرات‪ ،‬شـرکت ملـی مهندسـی و سـاختمان‪ ،‬سـازمان تعـاون‬ ‫صنعـت نفـت‪.‬‬ ‫‪ 13‬بهمن‬ ‫مقامـات شـرکت نفـت کویـت اعـام کردنـد‪« :‬ممکـن اسـت بـه جـای‬ ‫نفــت خامــی‌کــه ایــران بــه پالایشــگاه‌های تحــت مالیکــت کویــت در‬ ‫اروپــا میدهــد‪ ،‬بــه ایــران گازوئیــل و نفــت ســفید بدهنــد‪».‬‬ ‫‪ 14‬بهمن‬ ‫وزیـر نفـت ایـران و معـاون نخسـ ‌توزیر اوکرایـن‪ ،‬قـرارداد صـدور نفـت و‬ ‫گاز و احـداث خـط لولـه نفتـی از آذربایجـان را امضـا کردنـد‪.‬‬ ‫‪ 15‬بهمن‬ ‫مخبــر کمیســیون نفــت در مجلــس شــورای اســامی‪ ،‬اعــام کــرد‪▪:‬‬ ‫«پالایشـگاه اراک در سـال ‪ 1372‬را‌هانـدازی م ‌یشـود‪ .‬بـر اسـاس قـرارداد‬ ‫منعقــده دو شــرکت “ج ‌یجــی‌وی” ژاپــن و “ت ‌یپــی‌ال” ایتالیــا موظــف‬ ‫هسـتند در قبـال دریافـت یـک میلیـارد و یکصـد میلیـون دلار بـه صـورت‬ ‫ارزی‪ ،‬ماشـین‌آلات و ادوات واحدهـای اصلـی پالایشـگاه نفـت را در یـک‬ ‫برنامــه زما ‌نبنــدی شــده‪ ،‬تحویــل دهنــد‪».‬‬ ‫نارســایی و کمبــود شــدید نفــت در شهرســتان مرنــد‪ ،‬مــردم را در▪‬ ‫صفهــای طولانــی بــه انتظــار نشــاند‪.‬‬ ‫‪ 1‌ 6‬بهمن‬ ‫‌ موافقتنامــه ‪ 7‬میلیــارد دلاری فــروش نفــت و گاز ایــران بــه اوکرایــن▪‬ ‫امضـا شـد‪.‬‬ ‫علـت کمبـود سـوخت و ص ‌فهـای طولانـی‪ ،‬قاچـاق سـوخت از طریـق▪‬ ‫تانکرهـای نفتـی بـه آن سـوی مـرز و جعـل کوپـن عنـوان شـد‪.‬‬ ‫‌ سـید عبدالحسـین ثابـت بـه جـای احمـد عزیـزی بـه سـمت مدیـر▪‬ ‫‪829‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫عامــل کالای لنــدن منصــوب شــد‪.‬‬ ‫‪ 17‬بهمن‬ ‫عملیـات اجـرای طـرح گازرسـانی بـه اسـتان یـزد آغـاز شـد‪ .‬ایـن پـروژه‬ ‫بــا ‪ 338‬یکلومتــر لول ‌هگــذاری از کوهپایــه اصفهــان بــه یــزد بــا بــرآورد‬ ‫هزینــه‌ای معــادل ‪ 8‬میلیــارد ریــال بــه اضافــه ‪ 20‬میلیــون دلار ارز تــا‬ ‫پایـان سـال ‪ 72‬بـه اتمـام خواهـد رسـید و از آغـاز سـال ‪ 73‬اسـتان یـزد‬ ‫بـه شـبکه گاز متصـل خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 19‬بهمن‬ ‫عملیـات اجرایـی پـروژه گازرسـانی بـه سوسـنگرد طـی مـدت دو سـال‪،‬‬ ‫آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 20‬بهمن‬ ‫‌ قـرارداد کمپانـی «کـروپ» آلمـان بـا ایـران بـه منظـور همـکاری در▪‬ ‫یکـی از مجتم ‌عهـای پتروشـیمی ایـران بـه مبلـغ ‪ 450‬میلیـون مـارک‬ ‫امضـا شـد‪.‬‬ ‫چه ‌لویکمیــن محمولــه مایعــات کنــگان بــه شــرکت «تومــن» ژاپــن▪‬ ‫فروختـه شـد‪.‬‬ ‫‪ 21‬بهمن‬ ‫نفـت خـام مـورد نیـاز پالایشـگاه اراک از چا‌ههـای نفـت آسـماری اهـواز‬ ‫تأمیـن خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 22‬بهمن‬ ‫‌ واحـد تقطیـر در خـاء و حلا ‌لهـای ویـژه پالایشـگاه آبـادان‪ ،‬بازسـازی▪‬ ‫شـد و بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪.‬‬ ‫‌ روابــط عمومــی شــرکت ملــی پخــش فراورد‌ههــای نفتــی اقــدام بــه▪‬ ‫توزیــع نفــت ســفید بــه صــورت ســیار کــرد‪ .‬بــا برنام ‌هریــزی بــه عمــل‬ ‫آمــده روزانــه ‪ 3‬میلیــون لیتــر نفــت ســفید عــاوه بــر ســهمیه کوپنــی‬ ‫از طریـق نفتک ‌شهـای سـیار کـه مجهـز بـه تابلـو شـرکت ملـی پخـش‬ ‫هســتند در تهــران و حومــه توزیــع می‌شــود‪.‬‬ ‫‪ 24‬بهمن‬ ‫کارخانـه گاز و گازمایـع شـماره ‪ 700‬مناطـق نفتخیـز جنـوب‪ ،‬مـورد▪‬ ‫بهر‌هبــرداری قــرار گرفــت‪.‬‬ ‫‌ انبـار نفـت شـهید تندگویـان بـا ظرفیـت ذخیره‌سـازی ‪ 100‬میلیـون▪‬ ‫لیتـر در زنجـان افتتـاح شـد‪.‬‬ ‫در اسـتان خراسـان بـه دلیـل کمبـود سـوخت‪ ،‬بسـیاری از واحدهـای▪‬ ‫تولیــدی‪ ،‬کور‌ههــای آجرپــزی و حما ‌مهــای اغلــب روســتاها تعطیــل و‬ ‫‪830‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫سـبب تشـدید بیـکاری در ایـن اسـتان شـد‪.‬‬ ‫‪26‬بهمن‬ ‫‌ بــه منظــور رفــع مشــکل سوخت‌رســانی بــه مــردم شــهر قــدس‪▪،‬‬ ‫شــعبه‌های نفــت افزایــش یافــت‪.‬‬ ‫مشکل سوخت فارسان با گازرسانی برطرف شد‪▪.‬‬ ‫‌ گازوئیـل بـا قیمـت لیتـری ‪ 35‬ریـال و نفـت سـفید لیتـری ‪ 80‬ریـال▪‬ ‫در لاهیجـان خریـد و فـروش شـد‪.‬‬ ‫‌ فــاز دوم پــروژه بازســازی کارخانــه بهر‌هبــرداری شــماره ‪ 2‬گچســاران▪‬ ‫بـه شـرکت «زیـرک» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 28‬بهمن‬ ‫‌ عملیـات احـداث خـط لولـه گاز سـلماس ‪ -‬خـوی بـا یـک میلیـارد و▪‬ ‫‪ 800‬میلیـون ریـال اعتبـار آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‌ قیمت نفت در خرم‌آباد به لیتری ‪ 30‬تومان رسید‪▪.‬‬ ‫‌ شــرکت پخــش فراورد‌ههــای نفتــی کرمانشــاه بــا صــدور اطلاعیــه‌ای‪▪،‬‬ ‫عرضـه نفـت سـفید آزاد در ایـن اسـتان را لیتـری ‪ 15‬ریـال اعـام کـرد‪.‬‬ ‫‌ شهرسـتان اسـفراین بـا کمبـود مـواد سـوختی حرارتـی از جملـه گاز و▪‬ ‫نفـت مواجـه شـد‪.‬‬ ‫‌ وزیرامورخارجـه ایـران‪ ،‬در اجـاس سـران و نماینـدگان حـوزه دریـای▪‬ ‫خـزر در محـل اجـاس سـران اکـو اعـام کـرد‪« :‬انتقـال گاز ایـران بـه‬ ‫تریکـه نزدیـک اسـت‪».‬‬ ‫‪ 29‬بهمن‬ ‫‌ ایسـتگاه موقـت تقلیـل فشـار گاز غـرب مشـهد از سـوی معـاون وزیـر▪‬ ‫نفـت و بـا حضـور اسـتاندار خراسـان بهر‌هبـرداری شـد‪ .‬ایـن ایسـتگاه بـا‬ ‫ظرفیـت ‪ 180‬هـزار مترمکعـب در سـاعت‪ ،‬بخشـی از گاز شـهر مشـهد را‬ ‫تأمیــن می‌کنــد‪.‬‬ ‫‌ قائـم مقـام وزرات نفـت اعـام کـرد‪« :‬میـزان تولیـد نفـت در مقایسـه▪‬ ‫بـا زمـان جنـگ افزایـش یافتـه و از‪ 550‬هـزار بشـکه در روز بـه ‪ 992‬هـزار‬ ‫بشـکه رسـیده اسـت‪».‬‬ ‫◌ اسفند‬ ‫‌‌ خطـوط لولـه انشـعابي ‪ 8‬اينـچ و ‪ 6‬اينـچ فـراورده تأسيسـات نيشـابور▪‬ ‫هـر كـدام بـه طـول‪ 2‬و ‪ 5‬كيلومتـر احـداث شـد‪.‬‬ ‫‌‌ ايسـتگاه حفاظـت كاتـدي دربنـد (ازنـا) در كيلومتـر ‪ 585‬خـط لولـه▪‬ ‫‪ 10‬اينـچ فـراورده اهـواز – ري تأسـیس شـد‪.‬‬ ‫‌ مسـير خـط لولـه ‪ 12‬اينـچ فـراورده آبـادان ‪ -‬اهـواز از محـدوده بافـت▪‬ ‫‪831‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫پتروشیمی اراک‬ ‫شـهري و منطقـه كـوت عبـدالله تغییـر مسـیر داده شـد و خـط لولـه از‬ ‫پــس از بــه بهر‌هبــرداری رســیدن‬ ‫مراحــل دوگانــه پتروشــیمی اراک‬ ‫حاشـيه شـهر اهـواز از طريـق سـه راه فـرودگاه اهـواز بـه مركـز انتقـال‬ ‫در ســال ‪ ،72‬ســالانه بالــغ بــر‬ ‫‪ 550‬هــزار تــن مــواد پلاســتکیی و‬ ‫نفــت خر ‌مكوشــك و تأسيســات انتهايــي نظاميــه در درون تأسيســات‬ ‫شــیمیایی در ایــن مجتمــع تولیــد‬ ‫انتهايـي خـط لولـه ‪ 16‬اينـچ نظاميـه – اهـواز اتصـال داده شـد‪.‬‬ ‫م ‌یشــود‪ .‬تأمیــن خــوراک ایــن‬ ‫مجتمــع بــه صــورت کوتا‌همــدت از‬ ‫‌ مرحله اول پتروشیمی اراک به بهر‌هبرداری رسید‪▪.‬‬ ‫طریــق پالایشــگاه اصفهــان صــورت‬ ‫عملیــات پالایــش و پخــش فراورد‌ههــای نفتــی در ایــران بــه صــورت▪‬ ‫م ‌یگیــرد‪ 51 .‬درصــد ســهام‬ ‫مجتمــع اراک بــه شــرکت ملــی‬ ‫یــک شــرکت جداگانــه تحــت عنــوان شــرکت ملــی پالایــش و پخــش‬ ‫صنایـع پتروشـیمی و ‪ 49‬درصـد آن‬ ‫بــه بانــک ملــی ایــران تعلــق دارد‪.‬‬ ‫فراورد‌ههــای نفــت ایــران درآمــد و مســئولیت ایــن عملیــات از شــرکت‬ ‫بــرای ایجــاد ایــن مجتمــع‪ ،‬مبلــغ‬ ‫‪ 250‬میلیـارد ریـال بودجـه از طریـق‬ ‫ملـی نفـت ایـران سـاقط و بـه شـرکت مذکـور انتقـال یافـت‪.‬‬ ‫تســهلایت بانکــی و ‪ 1646‬میلیــون‬ ‫دلار بودجــه ارزی مصــرف شــده‬ ‫‌ قرارداد تنظیمات پالایشگاه خانگیران تمدید شد‪▪.‬‬ ‫اســت‪ .‬ایــن مجتمــع در زمینــی بــه‬ ‫‌ بازسازي اساسي تأسيسات نصر به پايان رسيد‪▪.‬‬ ‫مسـاحت ‪ 888‬هکتـار در حـد فاصـل‬ ‫اراک ‪ -‬بروجـرد احـداث شـده اسـت‪.‬‬ ‫‌ قیمت کنتورهای ‪ 5‬متر مکعبی به ‪ 154/5‬ریال افزایش یافت‪.‬‬ ‫‌ ایران سالانه ‪ 4‬میلیون تن نفت به جمهوری اوکراین می‌فروشد‪▪▪.‬‬ ‫ایران چهارمین تولیدکننده نفت خام در جهان شناخته شد‪▪.‬‬ ‫‌ ســقف تولیــد نفــت در جنــوب کشــور تــا ابتــدای ســال ‪ 72‬بــه ‪▪4‬‬ ‫میلیــون بشــکه در روز افزایــش خواهــد یافــت‪ .‬در حــال حاضــر بــرای‬ ‫اســتخراج نفــت از ‪ 40‬دســتگاه حفــاری در حوز‌ههــای مناطــق نفتخیــز‬ ‫مدیریـت اکتشـاف و شـرکت نفـت فـات قـاره ایـران اسـتفاده می‌شـود‪.‬‬ ‫‪ 260‬هزار انشعاب گاز سال آینده در سراسر کشور واگذار می‌شود‪▪.‬‬ ‫تولیـدات بهم ‌نمـاه مجتمـع شـیمیایی رازی اهـواز از مـزر ‪ 241‬هزارتـن▪‬ ‫فراتــر رفت‪.‬‬ ‫نفت و گاز بیش از نیمی از درآمد ارزی ایران را تشیکل می‌دهد‪▪.‬‬ ‫‌ در برنامـه اول توسـعه اقتصـادی سـال ‪ 68‬تـا‪ ، 72‬مبلـغ ‪ 7/5‬میلیـارد▪‬ ‫دلار ســرمای ‌هگذاری در یــک دوره ‪ 5‬ســاله بــرای افزایــش تولیــد نفــت و‬ ‫ظرفیـت پالایشـگا‌هها در نظـر گرفتـه شـده‪ ،‬تـا ظرفیـت تولیـد در ایـن‬ ‫دوره بـه ‪ 4/5‬میلیـون بشـکه در روز برسـد‪.‬‬ ‫‪ 1‬اسفند‬ ‫اعضـای بانـد بـزرگ خریـد و فـروش لولـه چا‌ههـای نفـت و تأسیسـات▪‬ ‫بهر‌هبـرداری شـرکت نفـت دسـتگیر شـدند‪.‬‬ ‫شـرکت نفـت‪ ،‬بـدون کوپـن فـوق العـاده در گنبـد کاوس بـه قیمـت▪‬ ‫لیتـری ‪ 15‬ریـال‪ ،‬نفـت سـفید توزیـع کـرد‪.‬‬ ‫‪ 4‬اسفند‬ ‫‌ مبلـغ ‪ 200‬میلیـون اعتبـار از سـوی شـرکت ملـی گاز و وزار ‌ت صنایـع▪‬ ‫جهـت خریـد و اتصـالات مشـتریکن شـبکه گاز شـهری کشـور اختصـاص‬ ‫‪832‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫داده شـد‪.‬‬ ‫‌ صفـر مـراد نیـاز اف‪ ،‬رئیس‌جمهـور ترکمنسـتان‪ ‌،‬خواسـتار انتقـال گاز▪‬ ‫ایـن کشـور از طریـق ایـران بـه تریکـه شـد‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی پخـش فراورد‌ههـای نفتـی در تهـران عرضـه نفـت سـفید▪‬ ‫بـا نـرخ آزاد را آغـاز کـرد‪.‬‬ ‫وان ‌تهـای ویـژه حمـل نفـت‪ ،‬هـر لیتـر نفـت کوپنـی را ‪ 9‬ریـال و هـر▪‬ ‫لیتـر نفـت آزاد را ‪ 20‬ریـال بـه خان ‌ههـا عرضـه کردنـد‪.‬‬ ‫‪ 5‬اسفند‬ ‫‌ بـا هـدف تأمیـن حداقـل گازوئیـل حرارتـی مـورد نیـاز شـهر تهـران‪▪،‬‬ ‫توزیـع ایـن فـراورده شـبانه‌روزی شـد‪.‬‬ ‫‌ یکصــد میلیــون دلار ارز بــه اجــرای طر ‌حهــای گازرســانی درکشــور▪‬ ‫اختصــاص یافــت‪.‬‬ ‫قائــم مقــام وزارت نفــت‪ ،‬دلایــل نارســایی در توزیــع فراورد‌ههــای▪‬ ‫نفتـی را قطـع بـرق و تریکدگـی لول ‌ههـا بـه دلیـل بـرودت هـوا و پایـان‬ ‫عمــر مفیــد بعضــی از لول ‌ههــای انتقــال فــراورده از جنــوب بــه شــمال‬ ‫عنـوان کـرد‪.‬‬ ‫‪ 6‬اسفند‬ ‫مرحلـه نخسـت عملیـات بازسـازی میادیـن نفتـی بهرگانسـر و هندیجـان‬ ‫در ‪ 56‬یکلومتـری غـرب منطقـه نفتـی بهـرگان در شـمال خلیـج فـارس‪،‬‬ ‫پایـان یافـت‪.‬‬ ‫‪ 7‬اسفند‬ ‫‌ قیمت انواع نفت خام در بازارهای جهانی کاهش یافت‪▪.‬‬ ‫‌ دانشــکده مهندســی شــیمی و پتروشــیمی آبــادان فعالیــت آموزشــی▪‬ ‫مجـدد خـود را بـا نـام جدیـد دانشـکده شـهید تندگویـان آغـاز کـرد‪.‬‬ ‫‌ بــا حضــور وزیــر صنایــع ســنگین‪ ،‬نخســتین گردهمایی«بررســی▪‬ ‫زمین ‌ههـای سـرمای ‌هگذاری در صنایـع جنبـی نفـت و پتروشـیمی» آغـاز‬ ‫بــه کار کــرد‪.‬‬ ‫‪ 8‬اسفند‬ ‫فرودگاه ماهشهر از سوی وزیر نفت به بهر‌هبرداری رسید‪▪.‬‬ ‫ه ‌مزمــان بــا افتتــاح فــرودگاه ماهشــهر‪ ،‬بهر‌هبــرداری از واحدهــای▪‬ ‫مســکونی شــرکت ملــی پتروشــیمی آغــاز شــد‪.‬‬ ‫‪ 10‬اسفند‬ ‫رئیس‌جمهــور‪ ،‬ضمــن بازدیــد از ســکوی نفتــی میــدان ســیری‪▪،‬‬ ‫قســمت‌های بازسازی‌شــده و بهر‌هبــرداری ایــن ســکو را کــه در حملــه‬ ‫‪833‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪ 67‬امریــکا ویــران شــده بــود‪ ،‬افتتــاح کــرد‪.‬‬ ‫چهلمیـن دسـتگاه حفـاری در منطقـه دارخویـن‪ ،‬بـه دسـت متخصصـان▪‬ ‫شـرکت ملـی حفـاری ایـران را‌هانـدازی شـد‪.‬‬ ‫‌ فـاز اول کارخانـه گاز و گاز مایـع ‪ 700‬اهـواز بـا حضـور وزیـر نفـت‪ ،‬بـه▪‬ ‫بهر‌هبــرداری رســید‪.‬‬ ‫‌ در اصفهان نفت سفید با نرخ هر لیتر ‪ 20‬ریال عرضه شد‪▪.‬‬ ‫‪ 11‬اسفند‬ ‫عملیـات گازرسـانی بـه شـهرهای دماونـد‪ ،‬رودهـن‪ ،‬فیروزکـوه‪ ،‬گیـان‪▪،‬‬ ‫آبسـرد و شـهریار بـا حضـور وزیـر نفت‪،‬آغـاز شـد‪.‬‬ ‫نفت سفید در استان خوزستان به صورت کوپنی و آزاد عرضه شد‪▪.‬‬ ‫‪ 12‬اسفند‬ ‫در دیــدار وزیــر همکار ‌یهــای اقتصــادی کوبــا بــا وزیــر نفــت ایــران‪▪،‬‬ ‫توسـعه روابـط و همکار ‌یهـای نفتـی و اقتصـادی دو کشـور مـورد بررسـی‬ ‫قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫‌ بــه منظــور جایگزینــی تاکســی‌های فرســوده‪ ،‬ده هــزار اتومبیــل▪‬ ‫گازســوز از ژاپــن خریــداری شــد‪.‬‬ ‫‌ شـبکه گازرسـانی تاکسـتان بـا حضـور وزیرنفـت افتتـاح و بهر‌هبـرداری▪‬ ‫از آن آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‌ مدیـرکل یونیـدوی سـازمان توسـعه صنعتـی ملـل متحـد‪ ،‬از مجتمـع▪‬ ‫پتروشــیمی شــیراز‪ ،‬صنایــع مخابــرات اســتان فــارس‪ ،‬مجتمــع فــولاد‬ ‫مبارکــه‪ ،‬شــیمیایی دارو امیــن و پالایشــگاه اصفهــان بازدیــد کــرد‪.‬‬ ‫‪ 13‬اسفند‬ ‫‌ وزیـر نفـت‪ ،‬کلنـگ عملیـات گازرسـانی بـه شهرسـتان دماونـد را بـه▪‬ ‫زمیـن زد‪.‬‬ ‫‌ وزیــر نفــت بــا مقامــات بحریــن و ماداگاســکار دیــدار کــرد‪ .‬در ایــن▪‬ ‫دیــدار‪ ،‬مقامــات بحرینــی خواســتار بســط و گســترش همکار ‌یهــا و‬ ‫مناسـبات اقتصـادی و نفتـی و همیـاری ایـران در زمین ‌ههـای مختلـف از‬ ‫جملـه فـروش نفـت خـام بـه آن کشـور شـدند‪.‬‬ ‫‌ بـه دنبـال آلودگـی هـوای شـهر تهـران بـه دلیـل اسـتفاده از بنزیـن‪▪،‬‬ ‫رئیــس ســازمان حفاظــت از محیــط زیســت اعــام کــرد‪« :‬بــه زودی‬ ‫احـداث جایگا‌ههـای ارائـه سـوخت گاز بـه تاکسـ ‌یها در نقـاط مختلـف‬ ‫تهــران آغــاز م ‌یشــود‪».‬‬ ‫عملیـات اجرایـی احـداث خـط لولـه انتقـال گاز بـه شـهرهای فیروزکـوه▪‬ ‫و دماونـد آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪834‬‬

‫سال ‪۱۳۷۰‬‬ ‫‪ 14‬اسفند‬ ‫آغاز گازرسانی به لنگرود‬ ‫آقازاده وزیر نفت در اسفند ‪1370‬‬ ‫‌ اولیـن خـط تولیـد پـودر زغـال مکیرونیـزه و پـودر نبتونیـت در کشـور‪▪،‬‬ ‫به شهرهای تاکستان‪ ،‬شهریار‪،‬‬ ‫در کارخانـه دریـن شهرسـتان کاشـان را‌هانـدازی شـد‪.‬‬ ‫ساری‪ ،‬لاهیجان و لنگرود سفر کرد‬ ‫و طبق روال آن سا ‌لها‪ ،‬با روشن‬ ‫‌ شـبکه گازرسـانی شهرسـتان تاکسـتان بـا حضـور وزیـر نفـت‪ ،‬افتتـاح▪‬ ‫کردن یک مشعل در میدان شهر‬ ‫شــد و بــه بهره‌بــرداری رســید‪.‬‬ ‫‪ 15‬اسفند‬ ‫آغاز گازرسانی جشن گرفته شد‪.‬‬ ‫‌ بهره‌برداری از طرح گازرسانی شهرستان لنگرود و فراشبند آغاز شد‪▪.‬‬ ‫وزیـر نفـت اظهـار داشـت‪« :‬قیمـت بنزیـن و گازوئیـل افزایـش خواهـد▪‬ ‫یافـت‪‌».‬‬ ‫‪ 17‬اسفند‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران در مـورد تفیکـک وظایـف و تسـهیل و سـرعت‬ ‫بخشــیدن بــه عملیــات اجرایــی مقررکــرد عملیــات پالایــش‪ ،‬پخــش‬ ‫فراورد‌ههــای نفتــی‪ ،‬خطــوط لولــه و مخابــرات و مهندســی و ســاختمان‬ ‫بــه صــورت یــک شــرکت واحــد بــه نــام «شــرکت ملــی پالایــش و‬ ‫پخــش فراود‌ههــای نفتــی ایــران» درآیــد و تمامــی وظایــف‪ ،‬اختیــارات‬ ‫و مسـئولی ‌تهای عملیـات فـوق بـه ایـن شـرکت منتقـل شـود‪ .‬شـرکت‬ ‫پالایـش و پخـش ایـن اختیـار را دارد کـه بـرای اجـرای عملیـات خـود‪،‬‬ ‫شـرکت‌های فرعـی تأسـیس کنـد و کمیتـه‌ای متشـکل از مدیری ‌تهـای‬ ‫پالایــش‪ ،‬خطــوط لولــه و مخابــرات‪ ،‬شــرکت ملــی پخــش‪ ،‬مدیریــت‬ ‫مهندســی و ســاختمان‪ ،‬امــور مشــارک ‌تها و رو ‌شهــا و امــور حقوقــی‬ ‫تنظیـم اسـاس نامـه ایـن شـرکت را بـر عهـده خواهنـد داشـت‪.‬‬ ‫‪ 18‬اسفند‬ ‫بهره‌برداری از فاز اول طرح گازرسانی به لاهیجان آغاز شد‪.‬‬ ‫‪ 19‬اسفند‬ ‫توزیع روغن موتور آزاد شد‪.‬‬ ‫‪ 24‬اسفند‬ ‫هیئت‌مدیـره شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬پـروژه احـداث مخـازن زیرزمینـی‬ ‫گاز طبیعــی را بــه شــرکت ملــی گاز ایــران واگــذار کــرد‪ .‬ایــن شــرکت‬ ‫نیــز کلیــه عملیــات مربــوط بــه زمین‌شناســی و اکتشــاف در زمینــه‬ ‫نقشــ ‌هبرداری‪ ،‬لرز‌هنــگاری‪ ،‬حفــاری مهندســی مخــزن توصیــف مخــزن‬ ‫را بــه شــرکت اکتشــاف و تولیــد داد و مقررکــرد ایــن شــرکت در امــور‬ ‫مربــوط بــه حفــر چا‌ههــای تزریقــی‪ ،‬بهر‌هبــرداری ‪ ،‬نصــب تأسیســات‬ ‫ســرچاهی و ســایر تأسیســات و تســهلایت وابســته‪ ،‬فعالیــت کنــد‪.‬‬ ‫‪835‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪ 28‬اسفند‬ ‫شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬بـا احـداث ‪ 16‬هـزار و ‪ 800‬متـر شـبک ‌هگذاری‬ ‫در فیروزآبــاد و گازرســانی فازهــای ‪ A‬و ‪ B‬شهرســتان دامغــان موافقــت‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‪836‬‬

‫‪ 1371‬شمسی ‪ 1992 /‬میلادی‬ ‫درآمد نفت‪ 14 ،‬میلیارد و ‪ 20‬میلیون دلار‪ 52 ،‬درصد از بودجه‬ ‫خطـوط لولـه لـوپ تنـگ فنـي ‪ -‬آسـار‪ ،‬لـوپ آسـار ‪ -‬چشـمك‪ ،‬لوپ▪‬ ‫پــل بابــا ‪ -‬تق ‌يآبــاد‪ ،‬لــوپ رازان ‪ -‬شــازند‪ ،‬نفــت خــام ري ‪ -‬تبريــز‬ ‫و فــراورده رفســنجان ‪ -‬اصفهــان‪ ،‬رفســنجان ‪ -‬كرمــان و بندرعبــاس‬ ‫‪-‬رفسـنجان احـداث شـد و بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪.‬‬ ‫ظرفيت پالايشگاه آبادان به ‪ 6/5‬ميليون تن در سال رسيد‪▪.‬‬ ‫ايسـتگاه‌هاي حفاظـت كاتـدي پـل هـرو در كيلومتـر ‪ ، 138‬آبكـوت▪‬ ‫در كيلومتـر ‪ ، 398‬رسـو ‌لآباد در كيلومتـر ‪ 506‬و راهگـرد در كيلومتـر‬ ‫‪ 564‬خطــوط لولــه ‪16-26‬و‪ 10‬نفــت خــام و فــراورده اهــواز ‪ -‬ري‬ ‫تأسـيس شـد‪.‬‬ ‫برخلاف سال گذشته نفت سفيد بدون كوپن عرضه شد‪▪.‬‬ ‫◌ فروردین‬ ‫در سـال ميـادي جـاري‪ ،‬ژاپـن روزانـه ‪ 100‬هـزار بشـكه نفـت خـام▪‬ ‫كمتـر از ايـران خريـداري كـرد‪ .‬در سـال ‪ 1991‬ايـن كشـور روزانـه حـدود‬ ‫‪ 400‬هـزار بشـكه نفـت خـام از ايـران م ‌يخريـد‪.‬‬ ‫ايـران در سـال گذشـته بـا توليـد ‪ 3‬ميليـون و ‪ 333‬هـزار بشـكه نفـت▪‬ ‫خـام پـس از شـوروي سـابق‪ ،‬عربسـتان و آمريـكا چهارميـن توليدكننـده‬ ‫نفـت خـام در جهـان شـد‪.‬‬ ‫‌ طـرح گازسـوزكردن واحـد تولیـد ‪ 32‬مگاواتـي نيـروگاه ‪ 70‬مگاواتـي▪‬ ‫تبريــز بــه پايــان رســيد‪ .‬ایــن طــرح در فروردی ‌نمــاه بهر‌هبــرداري شــد‪.‬‬ ‫‪ 2‬فروردین‬ ‫شرکت «خطوط لوله تهران» مسئول گازرسانی به شهر ساری شد‪.‬‬ ‫‪ 9‬فروردين‬ ‫كنسرسـيومی متشـکل از چنـد شـركت ايتاليايـي از جملـه «سـایپم و تـي‬ ‫‪837‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫تحولات اقتصادي ایران‬ ‫پـي ال» و روسـي «شـرکت‌های ماشـين ايمپـورت و سـوتيكس»‪ ،‬خـود را‬ ‫نگاهــي بــه تحــولات اقتصــادي‬ ‫بـراي سـاخت يـك اسـكله نفتـي در خليـج فـارس بـا هزينـه‌ای بيـن ‪1/3‬‬ ‫كشــور در دو ســال اخيــر‪ ،‬نشــان‬ ‫م ‌یدهــد کــه بخــش نفــت معــادل‬ ‫تـا ‪ 2‬ميليـارد دلار آمـاده کردنـد‪.‬‬ ‫‪ 15/7‬درصــد رشــد داشــته و توليــد‬ ‫نفــت در ســال ‪ 68‬از ‪ 2/9‬ميليــون‬ ‫‪ 10‬فروردين‬ ‫بشـكه در روز بـه ‪ 3/2‬ميليـون بشـكه‬ ‫وزيــر نفــت ايــران پــس از ديــدار بــا معــاون نخســت وزيــر اوكرايــن‪،‬‬ ‫در سـال ‪ 69‬و صـادرات آن در سـال‬ ‫اعــام كــرد‪« :‬ايــران موافقــت كــرده كــه ســالانه ‪ 4‬ميليــون تــن نفــت‬ ‫‪ 68‬از ‪ 1/8‬ميليــون بشــكه بــه ‪2/2‬‬ ‫بـه اوكرايـن بفروشـد‪ .‬ايـران‪ ،‬آذربايجـان و اوكرايـن در احـداث يـك خـط‬ ‫ميليــون بشــكه در روز بــراي ســال‬ ‫لولــه گاز بــراي انتقــال ‪ 25‬ميليــون مترمكعــب گاز طبيعــي ايــران بــه‬ ‫كشـورهاي مشـترك‌المنافع مشـاركت خواهنـد كـرد‪ .‬ايـران پذيرفتـه تـا‬ ‫‪ 69‬رســيده اســت‪.‬‬ ‫حـدود ‪ 3‬ميليـون مترمكعـب گاز بـه اوكرايـن بدهـد‪ ،‬امـا قـرارداد نهايـي‬ ‫پـس از توافـق بـر سـر نـرخ و تاريـخ تحويـل‪ ،‬امضـا خواهـد شـد‪».‬‬ ‫‪ 11‬فروردين‬ ‫طـي مراسـمي بـا حضـور قائـم مقـام شـركت ملـي گاز‪ ،‬پـروژه گازرسـاني‬ ‫بـه دامغـان بـا اعتبـار ‪ 5‬ميليـارد ريـال آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 18‬فروردين‬ ‫ایـران و پاکسـتان تفاه ‌منامـه‌ای در زمینـه احـداث پالایشـگاه مشـترک بـا‬ ‫هزینـه ‪ 700‬هـزار دلار امضـا کردنـد‪.‬‬ ‫‪ 22‬فروردین‬ ‫‌ سـرمایه شـرکت «صنایـع ملـی گاز» از یـک میلیـارد و ‪ 200‬میلیـون▪‬ ‫ریـال بـه ‪ 2‬میلیـارد ریـال افزایـش یافـت‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز‪ ،‬احـداث شـبکه توزیـع گاز شهرسـتان اندیمشـک را▪‬ ‫بـه شـرکت «فـارس مشـاور» بـه مبلـغ ‪ 480‬میلیـون ریـال واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‌ با احداث شبکه توزیع گاز آق‌قلا موافقت شد‪▪.‬‬ ‫‪ 23‬فرودین‬ ‫‌ میــزان ‪ 28‬هــزار تــن از مایعــات کنــگان و ســرخون بــه شــرکت▪‬ ‫«اینترنشــنال» فروختــه شــد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬قـرارداد انجـام خدمـات مهندسـی تولیـد گاز▪‬ ‫از گنبـد پازنـان و بازگـردان گاز سـبک از کارخانـه گاز مایـع ‪ 1000‬را بـه‬ ‫مهندسـین «نامـوران» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬مبلغــی حــدود ‪ 23‬میلیــارد ريــال بــرای▪‬ ‫اجـرای برنام ‌ههـای اکتشـافی نفـت و گاز کشـور در نظـر گرفـت کـه در‬ ‫آن اجـرای عملیـات اکتشـافی در دریـای خـزر و خلیـج فـارس‪ ،‬اولویـت‬ ‫داشـت‪.‬‬ ‫‪838‬‬

‫سال ‪۱۳۷۱‬‬ ‫‪ 24‬فروردين‬ ‫وزیـر نفـت‪ ،‬در رأس هيئتـي بـراي توسـعه روابـط و صـدور گاز طبيعـي‬ ‫ايـران از طريـق خـط لولـه بـه تركمنسـتان‪ ،‬عـازم آن کشـور شـد‪.‬‬ ‫‪ 29‬فروردین‬ ‫وزيـر نفـت كشـور پـس از بازگشـت از تركمنسـتان اظهـار داشـت‪« :‬طبـق‬ ‫قــرارداد‪ ،‬بــراي مصــارف اســتا ‌نهاي شــمالي كشــورمان ‪ 150‬هزارتــن‬ ‫گازوئيـل از ايـن كشـور وارد خواهيـم كـرد‪ .‬مذاكـرات بـراي فـروش گوگرد‬ ‫توليـدي پالايشـگاه شـهيد هاشـم ‌‌ينژاد بـه ايـن كشـور هنـوز ادامـه دارد‪.‬‬ ‫تركمنســتان از ايــران درخواســت كــرد‪ ،‬گاز خــود را از خــاك ايــران بــه‬ ‫اروپـا صـادر كنـد‪ .‬ايـران عـاوه بـر دريافـت ترانزيـت پيمانـكاري‪ ،‬احـداث‬ ‫خـط لولـه در ايـران را بـه دسـت كارشناسـان ايرانـي انجـام خواهـد داد‪».‬‬ ‫◌ اردیبهشت‬ ‫بررســي‌هاي انجــام شــده بــر روي چا‌ههــاي اكتشــافي ميــدان عظيــم▪‬ ‫گاز پــارس جنوبــي‪ ،‬از وجــود مقــدار قابــل ملاحظــه‌اي ذخايــر نفــت‬ ‫سـبك بـا كيفيـت بـالا در ايـن ميـدان گازي خبـر داد‪ .‬طبـق محاسـبات‬ ‫انجـام شـده‪ ،‬مقـدار گاز ذخيـره در ایـن منطقـه معـادل يكصـد تريليـون‬ ‫فـوت مكعـب پي ‌شبينـي شـده كـه ‪ 80‬تريليـون فـوت مكعـب آن قابـل‬ ‫اسـتحصال اسـت‪ .‬حجـم نفـت میانـی همـراه بـا گاز ايـن ميـدان بيـن ‪2/5‬‬ ‫تـا ‪ 3‬ميليـارد بشـكه بـرآورد شـده کـه بـا آزماي ‌شهـای صـورت گرفتـه از‬ ‫هـر يـك ميليـون فـوت مكعـب گاز توليـدي بيـن ‪ 35‬تـا ‪ 40‬بشـكه نفـت‬ ‫ميانـي بـه دسـت خواهـد آمـد‪.‬‬ ‫‌ توليـد نفـت اوپـك طـی ما‌ههـای فرورديـن و ارديبهشـت ‪ 130‬هـزار▪‬ ‫بشـكه كاهـش یافـت و بـه روزانـه ‪ 23‬ميليـون و ‪ 27‬هـزار بشـكه رسـيد‪.‬‬ ‫‪ 1‬اردیبهشت‬ ‫تصمیمات جدید در هیئت مدیره‬ ‫هزین ‌ههــاي گازرســانی بــه صنایــع بــه صــورت ارزي‪ -‬ریالــی اعــام و‬ ‫قــرارداد بــر همیــن اســاس منعقــد شــود‪.‬‬ ‫قیمــت گاز طبیعــی کــه بــه صــورت ســرمای ‌هگذاري مشــترك بــا‬ ‫خارج ‌یهـا احـداث می‌شـود بـه صـورت ارزي و بـا توجـه بـه قیم ‌تهـاي‬ ‫بی ‌نالمللــی و صــادرات گاز ایــران محاســبه و دریافــت شــود‪.‬‬ ‫از محــل صــادرات مایعــات گازي بــه صــورت تهاتــري نیازهــاي شــرکت‬ ‫تامیـن شـود‪.‬‬ ‫‪ 2‬ارديبهشت‬ ‫وزيــر نفــت‪ ،‬در رأس هيئتــي بــراي شــركت در اجــاس وزراي اوپــك و‬ ‫‪839‬‬

‫حجت‌الله غنیمی فرد‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫مدیر امور بین الملل نفت‬ ‫كشـورهاي صادركننـده نفـت و همچنيـن اجـاس كميتـه وزارتـي نظـارت‬ ‫بـر بـازار‪ ،‬عـازم ويـن شـد‪.‬‬ ‫‪ 12‬ارديبهشت‬ ‫‌ روزانـه ‪ 750‬هـزار بشـكه نفـت در گچسـاران توليـد و بـراي صـادرات▪‬ ‫بــه جزيــره خــارگ ارســال می‌شــود‪.‬‬ ‫‌ رئيــس ايســتگاه انداز‌هگيــري گاز صادراتــي ايــران بــه آذربايجــان‪▪،‬‬ ‫خبـر قطـع ارسـال گاز ايـران را بـه ايـن كشـور تكذيـب كـرد و گفـت‪« :‬‬ ‫ايـران روزانـه يـك ميليـون متـر مكعـب گاز طبيعـي بـه آذربايجـان صـادر‬ ‫مي‌کنــد‪».‬‬ ‫‪ 13‬اردیبهشت‬ ‫‌ سیاســ ‌تگذاری در زمینــه گوگــرد تولیــدی کشــور بــا توجــه بــه▪‬ ‫مشـلاکت فـروش و صـادرات گوگـرد بـه کمیتـه صـادرات واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌ دکتــر حجــ ‌تالله غنیمــی فــرد‪ ،‬مدیــر امــور بی ‌نالملــل شــرکت ملــی▪‬ ‫نفـت ایـران‪ ،‬بـه سـمت رئیـس هیئت‌مدیـره شـرکت نکیـو برگزیـده شـد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬بـرای رسـیدن بـه توافـق نهایـی شـرایط▪‬ ‫فنــی و مالــی توســعه فــاز اول میــدان گازی پــارس جنوبــی‪ ،‬کمیتــه‌ای‬ ‫از مدیریــت اکتشــاف‪ ،‬شــرکت نفــت فــات قــاره ایــران‪ ،‬امــور مالــی و‬ ‫برنام ‌هریـزی تلفیقـی بـه سرپرسـتی امـور مشـارک ‌تها بـرای مذاکـره بـا‬ ‫شــرکت پیمانــکاری ‪ TPL‬متشــکل از ‪ 4‬پیمانــکار تشــیکل داد‪.‬‬ ‫‪ 14‬ارديبهشت‬ ‫عمليــات اجرایــي احــداث مجتمــع پتروشــيمي آذربايجــان در ضلــع‬ ‫غربـي درياچـه اروميـه بـا حضـور اسـتاندار آذربايجـان غربـي و جمعـي‬ ‫از مســئولان آغــاز شــد‪ .‬اولیــن محصــول ایــن مجتمــع کــه بــه همــت‬ ‫كارشناسـان شـركت پتروشـيمي ايـران بـا اعتبـاري معـادل يـك ميليـارد‬ ‫ريـال سـاخته شـده‪ ،‬در سـال ‪ 1373‬بـه بـازار عرضـه خواهـد شـد‪ .‬ایـن‬ ‫مجتمـع کـه سـالانه ‪ 3‬هـزار تـن کریسـتال آلومینیـوم و ‪ 9‬هـزار تـن کـود‬ ‫سـولفات آمونیـوم تولیـد خواهـد کـرد‪ ،‬سـالانه باعـث جلوگیـری از خـروج‬ ‫بیــش از ‪ 5،5‬میلیــون دلار ارز می‌شــود‪.‬‬ ‫‪ 19‬ارديبهشت‬ ‫وزيـر انـرژي ارمنسـتان‪ ،‬همـراه بـا رئي ‌سجمهـور ایـن کشـور وارد تهـران‬ ‫شــد و بــا وزيــر نفــت كشــورمان ديــدار و گف ‌توگــو كــرد‪ .‬ارمنســتان‬ ‫خواســتار خريــد ســالانه ‪ 750‬ميليــون مترمكعــب گاز طبيعــي از ايــران‬ ‫اسـت كـه ايـن مقـدار در سـال ‪ 1995‬تـا ‪ 7‬ميليـارد متـر مكعـب و در‬ ‫سـال ‪ 2000‬تـا ‪ 12‬ميليـارد متـر مكعـب قابـل افزايـش اسـت‪.‬‬ ‫‪840‬‬

‫سال ‪۱۳۷۱‬‬ ‫‪ 20‬اردیبهشت‬ ‫‌ بـا احـداث خـط تغذیـه و شـبکه توزیـع فـاز اول گاز نیشـابور از سـوی▪‬ ‫شـرکت «یونیـون» موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‌ هیئت‌مدیـره شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬احـداث یـک دسـتگاه مخـزن▪‬ ‫‪ 150‬هـزار بشـکه‌ای ذخیـره نفـت کـوره در خـارگ را بـه شـرکت «ایـران‬ ‫پیـرکار» سـپرد‪.‬‬ ‫‪ 22‬ارديبهشت‬ ‫‌ وزيـر كشـور و كفيـل وزارت نفـت قطـر بـا وزیـر نفـت ایـران‪ ،‬ديـدار و▪‬ ‫مذاكــره كــرد‪ .‬در ايــن ســفر گســترش همكار ‌يهــاي نفتــي و اقتصــادي‬ ‫بيـن دو کشـور مـورد بررسـي قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫‌ ايــران آمادگــي خــود را بــراي مشــاركت در احــداث يــك پالايشــگاه▪‬ ‫‪ 900‬ميليـون دلاري در پاكسـتان براسـاس سـرمايه‌گذاري مسـاوي اعـام‬ ‫كـرد‪.‬‬ ‫‪ 23‬ارديبهشت‬ ‫قـراردادی بـه مبلـغ ‪ 108‬ميليـون دلار بـراي سـاخت واحـد پتروشـيمي‬ ‫در تبريـز بـا شـركت مهندسـي سامسـونگ كـره جنوبـي‪ ،‬امضـا شـد‪.‬‬ ‫‪ 27‬اردیبهشت‬ ‫احــداث شــبکه توزیــع گاز در شهرســتان قــروه بــه «شــرکت بــاکام▪‬ ‫ایــران» بــه مبلــغ ‪ 558‬میلیــون و ‪ 90‬هــزار ریــال واگــذار شــد‪.‬‬ ‫‌ طرح ضربتی گازرسانی به تهران مطرح شد‪▪.‬‬ ‫‪ 31‬ارديبهشت‬ ‫ايــران در اجــاس اوپــك‪ ،‬بــر قيمــت ‪ 21‬دلار بــراي هــر بشــكه نفــت‬ ‫پافشـاري کـرد‪ .‬وزیـر نفـت کشـورمان در ایـن خصـوص اظهـار داشـت‪:‬‬ ‫«قيمـت نفـت سـبك ايـران در بـازار ‪ 18‬دلار و نفـت سـنگين ‪ 17‬دلار در‬ ‫ما‌ههـاي اخيـر بـه فـروش رسـيد كـه ميانگيـن قيمـت نفـت ايـران ‪17/5‬‬ ‫دلار بـراي هـر بشـكه اسـت‪».‬‬ ‫◌ خرداد‬ ‫‌ سـقف توليـد نفـت بـراي سـه ماهـه سـوم سـال ‪ 1992‬میـادی بـدون▪‬ ‫تغييـر باقـي مانـد‪ .‬سـقف توليـد اوپـك ‪ 22‬ميليـون و ‪ 982‬هـزار بشـكه‬ ‫در روز اسـت‪.‬‬ ‫ايـران اخبـار فـروش نفـت بـه یوگوسـاوی را تکذیـب و اعـام کـرد‪ .‬در▪‬ ‫طـول يـك سـال گذشـته هيـچ محمولـه اي بـه يوگسـاوي صـادر نكـرده‬ ‫و تـا زمانـي كـه جريـان اخيـر در برخـورد بـا مسـلمانان بوسـني هرزگوين‬ ‫ادامـه داشـته باشـد‪ ،‬نفـت خـود را بـه ایـن کشـور نم ‌یفروشـد‪.‬‬ ‫‪841‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫پایــان پانزدهمیــن دوره واحــد‬ ‫‪ 3‬خرداد‬ ‫حراست‪،‬آموزشــگاه چشمه‌شــور‪،‬‬ ‫‌ بـه دلیـل مشـلاکت مالـی و همچنیـن هزین ‌ههـای بـالا‪ 500 ،‬میلیـون ریـال▪‬ ‫وام بـه شـرکت «فربـال»‪ ،‬مجـری احداث پالایشـگاه سـرخون‪ ،‬داده شـد‪.‬‬ ‫‌ بـه منظـور ایجـاد تعـادل در تولیـد و عرضـه گاز‪ ،‬کمیتـه‌ای بـا عضویـت▪‬ ‫مدیریــت مهندســی و طر ‌حهــا‪ ،‬عملیــات و گازرســانی‪ ،‬فــروش و امــور‬ ‫بازرسـی و کنتـرل فنـی تشـیکل شـد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــرای تزریــق گاز بــی بــی حیکمــه ‪ -‬رگ▪‬ ‫ســفید بــا «مهندســین مشــاور انرشــیمی» قــرارداد امضــا کــرد‪.‬‬ ‫‪12‬خرداد‬ ‫‌ عظیم‌تریــن میــدان گازی دنیــا بــا یکصــد تریلیــون فــوت مکعــب▪‬ ‫ذخیــره گاز در خلیــج فــارس کشــف شــد‪.‬‬ ‫‌ توليد روزانه گاز كشور به ‪ 45‬ميليون مترمكعب رسید‪▪.‬‬ ‫‪ 16‬خرداد‬ ‫‪ 97‬درصـد از كارهـاي سـاختماني نصـب تجهيـزات و ماشـين‌آلات مجتمع‬ ‫پتروشـيمي اصفهـان بـه پايـان رسـيد تـا ايـن مجتمـع در نيمـه دوم سـال‬ ‫بــه بهر‌هبــرداري برســد‪ .‬مجتمــع پتروشــیمی اصفهــان تــا ایــن زمــان‪،‬‬ ‫‪ 120‬ميليـون دلار هزينـه ارزي و ‪ 45‬ميليـارد هزينـه ريالـي داشـته و بـا‬ ‫بهر‌هبـرداري از آن سـالانه ‪ 75‬هـزار تـن بنـزن‪ 20 ،‬هـزار تـن تولوئـن‪66 ،‬‬ ‫هـزار تـن ارتوزايليـن و پارازيليـن توليـد خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 23‬خرداد‬ ‫يادداشـت تفاهـم همـكاري مشـترک بيـن ايـران و فنلانـد در كميسـيون‬ ‫مشــترك دو كشــور در هلســينکي امضــا شــد‪ .‬ايــن تفاهمنامــه شــامل‬ ‫تواف ‌قهایــی در زمينــه تــوازن تجــاری‪ ،‬خريــد نفــت و گاز‪ ،‬انتقــال‬ ‫تكنولــوژي‪ ،‬همــكاري صنعتــي‪ ،‬تحقيقاتــي و آموزشــي‪ ،‬حفاظــت از‬ ‫محي ‌طزيســت و ســرمايه‌گذار ‌يهاي مشــترك اســت‪.‬‬ ‫‪ 24‬خرداد‬ ‫فـاز اول پالايشـگاه ولیعصـر‪ ،‬بـا ظرفيـت توليـد ‪ 38‬ميليـون مترمكعـب در‬ ‫روز بهر‌هبــرداري شــد‪ .‬بــا راهانــدازی فــاز دوم ايــن پالايشــگاه‪ .‬ظرفيــت‬ ‫نهايـي تولیـد بـه بيـش از ‪ 2‬برابـر افزايـش خواهـد يافـت‪.‬‬ ‫‪ 27‬خرداد‬ ‫‌ ايــران و گرجســتان ‪ 5‬موافقت‌نامــه و يادداشــت تفاهــم در زمينــه▪‬ ‫ارتباطـات و حمـل و نقـل‪ ،‬همكار ‌يهـاي تجـاري‪ ،‬مشـاوره سياسـي‪ ،‬لغـو‬ ‫رواديــد بــراي دارنــدگان گذرنام ‌ههــاي سياســي‪ ،‬خدمــت و صــادرات گاز‬ ‫امضـا كردنـد‪.‬‬ ‫‪842‬‬

‫سال ‪۱۳۷۱‬‬ ‫‌ مجمـع عمومـي شـركت ملـي صنايـع پتروشـيمي «ج‪.‬ش» بـه رياسـت▪‬ ‫هاشـمي رفسـنجاني و وزراي عضـو ايـن مجمـع تشـكيل شـد‪ .‬براسـاس‬ ‫گــزارش ارائــه شــده در مجمــع در ســال ‪ 70‬تولیــدات پتروشــیمی ‪45‬‬ ‫درصـد افزایـش داشـته و بـه بیـش از‪ 4‬میلیـون تـن رسـیده اسـت‪ .‬در‬ ‫پایـان مجمـع پیشـنهاد افزایـش سـرمایه ایـن شـرکت بـه ‪ 500‬میلیـارد‬ ‫ریــال و ترازنامــه ســال‌هاي ‪ 1369‬و ‪ 1370‬و بودجــه ســال ‪ 1371‬ایــن‬ ‫شــرکت بالــغ بــر ‪ 360‬میلیــارد ریــال و ســرمایه گــذ اري و تولیــد ‪5‬‬ ‫میلیـون تـن مـواد میانـی و نهایـی پتروشـیمی بـه اطـاع اعضـای مجمـع‬ ‫عمومـی رسـید‪.‬‬ ‫‪ 31‬خرداد‬ ‫بـا درخواسـت وزیـر نفـت‪ ،‬سـتادی بـه نـام «هماهنگـی روابـط اقتصـاد‬ ‫انــرژی بــا کشــورهای مســتقل مشــترک المنافــع و قفقــاز» تحــت‬ ‫مســئولیت مدیــران امــور بین‌الملــل بــا عضویــت ثابــت مدیری ‌تهــای‬ ‫برنام ‌هریـزی تلفیقـی‪ ،‬اکتشـاف و تولیـد‪ ،‬مناطـق نفتخیـز‪ ،‬شـرکت ملـی‬ ‫گاز ایـران‪ ،‬شـرکت نفـت فـات قـاره ایـران‪ ،‬شـرکت ملـی حفـاری ایـران‪،‬‬ ‫شـرکت مهندسـی و سـاختمان و امـور مشـارکت‌ها تشـیکل شـد‪ .‬وظیفـه‬ ‫ایـن سـتاد پیگـری مسـتمر تواف ‌قهـای انجـام شـده و ایجـاد و گسـترش‬ ‫روا◌بــتیطر اقتصــادی از نقط ‌هنظــر انــرژی بــا ایــن کشورهاســت‪.‬‬ ‫شـرکت گاز طـرح ضربتـی گازرسـانی بـه تهـران را بـا بودجـه‌ای معـادل‬ ‫‪ 18‬هـزار و ‪ 540‬میلیـون ریـال زیـر نظـر هیئـت عالـی اجرایـی انجـام داد‪.‬‬ ‫‪ 1‬تير‬ ‫مديرعامـل شـركت ملـي فـات قـاره‪ ،‬گفـت‪« :‬توليـد نفـت از فـات قـاره‬ ‫در پايــان برنامــه اول توســعه اقتصــادي بــه ‪ 600‬هــزار بشــكه در روز و‬ ‫در برنامــه دوم توســعه بــه یــک ميليــون بشــكه در روز خواهــد رســيد‪.‬‬ ‫بازســازي پـروژه ســلمان در تيرمـاه بـه پايـان م ‌يرسـد و توليـد آن بــه‬ ‫روزانـه ‪ 150‬هـزار بشـكه خواهـد رسـيد‪».‬‬ ‫‪ 4‬تير‬ ‫پـروژه گازرسـاني شـهر خوانسـار بـا اعتبـاری بـه مبلـغ ‪ 4/5‬ميليـارد ريـال‬ ‫و تحویـل ‪ 1850‬انشـعاب بـه مشـتركان در ايـن شـهر‪ ،‬افتتـاح شـد‪.‬‬ ‫‪ 7‬تیر‬ ‫رئیس شرکت نفت انگلیس استعفا کرد‪.‬‬ ‫‪843‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪ 9‬تير‬ ‫وزيـر صنايـع‪ ،‬دربـاره امـكان فـروش نفـت بـا قيمـت كمتـر بـه اعضـای‬ ‫اســكاپ گفــت‪« :‬اگرچــه طــی ‪ 14‬ســال گذشــته مشــكلات زيــادي‬ ‫داشـتيم‪ ،‬بـا وجـود ایـن بـه چنـد كشـور آفريقايـي و كشـورهاي نيازمنـد‬ ‫ديگـر‪ ،‬نفـت بـه قيمـت ارزان‪ ،‬حتـي رايـگان داديـم ولـي قـادر نيسـتيم‬ ‫بـه تمـام اعضـای اسـكاپ نفـت ارزان یـا رايـگان تحويـل دهيـم‪».‬‬ ‫‪ 14‬تير‬ ‫‌ كارشناســان و متخصصــان شــركت نفــت‪ ،‬دو مخــزن عظيــم ذخيــره▪‬ ‫نفــت در جزيــره خــارگ را كــه در زمــان جنــگ خســارت ديــده بــود‪،‬‬ ‫بازســازي کردنــد‪ .‬ايــن مخــازن كــه هــر كــدام ‪ 500‬هــزار بشــكه نفــت‬ ‫گنجايــش دارد‪ ،‬بــا هزينــه‌ای معــادل ‪ 3‬ميليــارد و ‪ 600‬ميليــون ريــال‬ ‫بازســازي شــد‪.‬‬ ‫‌‌ پــروژه احــداث واحــد بهر‌هبــرداری قلعــه نــار بــه ظرفیــت ‪ 15‬هــزار▪‬ ‫بشــکه در روز بــا هزینــه اجرایــی حــدود ‪ 3‬میلیــارد ريــال بــه شــرکت‬ ‫«متــال مکانیــک» واگــذار شــد‪.‬‬ ‫‪ 17‬تير‬ ‫مجمـع عمومـي سـالانه شـركت ملـي گاز ايـران در حضـور رئيس‌جمهـور‬ ‫تشـكيل جلسـه داد‪.‬‬ ‫‪ 18‬تير‬ ‫ايـران بيـش از ‪ 200‬هـزار ليتـر مـواد سـوختي و گاز مايـع بـه جمهـوري‬ ‫نخجــوان ارســال كــرد كــه بــه دليــل محاصــره اقتصــادي از ســوی‬ ‫ارمنســتان دچــار بحــران مــواد ســوختي شــده بــود‪.‬‬ ‫‪ 23‬تير‬ ‫‌ ایران و بلوک شرق▪‬ ‫معـاون وزيـر خارجـه رومانـي در سـفر بـه ايـران‪ ،‬اظهـار داشـت کـه ايـن‬ ‫كشـور در نظـر دارد سـال آينـده روزانـه ‪ 40‬هـزار بشـكه نفـت خـام از‬ ‫ايـران وارد كنـد‪.‬‬ ‫‌ بهر‌هبــرداري از تأسيســات بازساز ‌يشــده نفت‌شــهر آغــاز شــد‪ .‬بــا▪‬ ‫شـروع بـه كار ايـن تأسيسـات‪ ،‬روزانـه ‪ 15‬هـزار بشـكه نفـت خـام توليـد‬ ‫و از طريـق خـط لولـه بـه پالايشـگاه كرمانشـاه منتقـل م ‌يشـود‪ .‬بـراي‬ ‫اجـراي ايـن طـرح ‪ 10‬ميليـارد ريـال و بيـش از ‪ 9‬ميليـون دلار اعتبـار‬ ‫ارزي هزينـه شـد‪.‬‬ ‫‪ 25‬تير‬ ‫بــا بــه پايــان رســيدن عمليــات احــداث ايســتگاه‌هاي ‪ 300‬و‪ 500‬و‬ ‫‪844‬‬

‫سال ‪۱۳۷۱‬‬ ‫لخت ‌هگيــر خــط لولــه تزريــق و پســت بــرق ‪ 100‬مگاواتــي در مرحلــه‬ ‫تصویری از پایان دوره کارآموزان‬ ‫اول فـاز يـك تزريـق گاز كرنـج‪ ،‬روزانـه ‪ 70‬ميليـون فـوت مكعـب گاز بـه‬ ‫مدیریت تولید دریایی‬ ‫مخــازن نفتــي كرنــج تزريــق شــد‪.‬‬ ‫‪ 27‬تير‬ ‫وزيـر نفـت و جمعـي از مقامـات كشـوري‪ ،‬فـاز اول پـروژه تزريـق گاز بـه‬ ‫مياديـن نفتـي كرنـج و پارسـي را افتتـاح کردنـد ‪.‬‬ ‫‪ 28‬تير‬ ‫عمليـات نصـب مخـازن پالايشـگاه هفتـم اراك بـا تـوان ذخيـره ‪ 7‬ميليـون‬ ‫بشـكه پايـان يافـت‪ .‬تـا ایـن زمـان ‪ 71‬درصـد عمليـات اجرايـي پالايشـگاه‬ ‫بـا صـرف ‪ 781‬ميليـون دلار اعتبـار ارزي و ‪ 16‬ميليـارد و ‪ 330‬ميليـون‬ ‫ریـال اعتبـار ريالـي انجـام شـده اسـت‪.‬‬ ‫‪ 1‬مرداد‬ ‫مطالعـات تهيـه طـرح صنعتـی اوليـن واحـد توليـد سـموم دفـع آفـات‬ ‫نباتـي «بوتاكلـر» (‪ )Butachlor‬كشـور‪ ،‬بـا همـکاری ‪ 5‬شـرکت معتبـر‬ ‫بين‌المللـي و ‪ 72‬ميليـون دلار اعتبـار در مجتمـع پتروشـيمي اراک آغـاز‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‪ 6‬مرداد‬ ‫آخريـن دور مذاكـرات هيئـت بلنـد پايـه سـوداني با معـاون رئيـس جمهور‬ ‫و رئيـس سـازمان برنامـه و بودجـه انجـام شـد‪ .‬ايـن مذاكـرات در زمينـه‬ ‫صـادرات نفـت ايـران بـه سـودان و خريـد گوشـت از ايـن كشـور بـود‪.‬‬ ‫‪ 11‬مرداد‬ ‫‌‌ توليـد نفـت اوپـك در مـاه ژوئيـه ‪ 1992‬بـه ‪ 24‬ميليـون و ‪ 13‬هـزار▪‬ ‫بشــكه در روز رســيد‪.‬‬ ‫‌‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا درخواسـت مدیریـت اکتشـاف و تولیـد▪‬ ‫بــرای اجــاره دو دکل حفــاری دریایــی از کنسرســیومی بــه سرپرســتی‬ ‫«‪( »TPL‬تـی پـی ال) و شـرکت ملـی حفـاری موافقـت کرد‪ .‬ایـن دک ‌لها‬ ‫بـه مـدت یکسـال و بـرای حفـر ‪ 3‬حلقـه چـاه اکتشـافی ‪ -‬توصیفـی بـا‬ ‫تأمیـن کلیـه مـواد و مصالـح و خدمـات جانبـی اجـاره م ‌یشـود‪.‬‬ ‫‪ 25‬مرداد‬ ‫‌‌ بخــش عمدهــاي از عمليــات بازســازي و نوســازي تأسيســات نفتــي▪‬ ‫جزيـره «لاوان» بـه پایـان رسـید‪ .‬مديرعامـل شـركت نصـب و سـاختمان‬ ‫صنايــع شــيميايي‪ ،‬در ایــن بــاره گفــت‪ 100« :‬درصــد عمليــات مرحلــه‬ ‫اول بازسـازي تأسيسـات لاوان و ‪ 72‬درصـد از مرحلـه دوم آن بـه پايـان‬ ‫رسـيده اسـت‪ .‬ايـن تأسيسـات بـا ظرفيـت ‪ 150‬هـزار بشـكه در زمینـه‬ ‫‪845‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫صــادرات نفــت تــا پايــان امســال بــه بهر‌هبــرداري مي‌رســد‪».‬‬ ‫‌‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا تأسـیس شـعبه شـرکت ملـی حفـاری▪‬ ‫ایـران در کشـور لیبـی بـا سـرمایه اولیـه ‪ 20‬هـزار دینـار لیبـی موافقـت‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‪ 26‬مرداد‬ ‫‌‌ براثـر نشـت گاز‪ ،‬يكـي از مخـازن بنزيـن بخـش پتروشـيمي پالايشـگاه▪‬ ‫اصفهـان دچـار حريـق شـد و خسـار ‌تهایی بـه مخزنـی کـه مـواد اوليـه‬ ‫پتروشـيمي را از پالايشـگاه اصفهـان حمـل م ‌يكنـد‪ ،‬وارد آورد‪ .‬بلافاصلـه‬ ‫پـس از آغـاز حريـق‪ ،‬نيروهـاي اطفـای حريـق پالايشـگاه اصفهـان و سـاير‬ ‫نيروهـاي امـدادي اصفهـان مهـار آتـش را آغـاز كردنـد‪.‬‬ ‫‌‌ بــراي اوليــن بــار در صنعــت پالايشگاه‌ســازي ايــران‪ ،‬مخــازن عظيــم▪‬ ‫ذخير‌هســازي نفــت بــا ظرفيــت ‪ 500‬هــزار بشــكه و بــا برخــورداري از‬ ‫ســقف‌هاي متحــرك بــه وســيله شــركت ماشي ‌نســازي اراك و يــك‬ ‫واحـد توليـدي ‪ -‬صنعتـي بخـش خصوصـي سـاخته و در پالايشـگاه هفتـم‬ ‫اراك نصـب شـد‪.‬‬ ‫‪ 28‬مرداد‬ ‫ايـران در دادگاه لاهـه اعـام كـرد‪« :‬پرداخـت ‪ 260‬ميليـون دلار غرامـت‬ ‫بــه دو شــركت آمريكايــي راكــو (‪ )Rocc‬و ســان اويــل (‪ )Sun oil‬را‬ ‫م ‌يپــردازد‪ .‬رقــم مذكــور معــادل ســهام دو شــركت نفتــي مذكــور در‬ ‫شـركت ملـي نفـت ايـران اسـت‪».‬‬ ‫‪ 31‬مرداد‬ ‫‌ وزيــر امــور خارجــه جمهــوري آذربايجــان‪ ،‬در دیــدار بــا وزيــر نفــت▪‬ ‫كشـورمان خواسـتار صـدور ‪ 3‬الـي ‪ 4‬ميليـارد مترمكعـب گاز طبیع ‌یبـه‬ ‫کشور متبوع خود شد ‪.‬‬ ‫‌‌ بودجــه فــاز دوم خانگیــران بــه مبلــغ حــدود ‪ 107‬میلیــون مــارک▪‬ ‫آلمــان افزایــش یافــت‪.‬‬ ‫◌ شهریور‬ ‫‌هفتميـن كنگـره شـيمي و مهندسـي شـيمي و پنجميـن كنگـره پژوهـش‬ ‫نفـت‪ ،‬گاز و پتروشـيمي بـه طـور مشـترك بـه مـدت ‪ 3‬روز در اصفهـان‬ ‫برگـزار شـد‪.‬‬ ‫‪ 8‬شهريور‬ ‫نخسـتين تانكـر حامـل بنزيـن طبيعـي بـراي صـدور بـه خـارج از كشـور‬ ‫از جزيـره خـارگ بارگيـري شـد‪ .‬در سـال ‪ 70‬ايـن مجتمـع ‪ 110‬هـزار‬ ‫تـن پـودر گوگـرد‪ 3 ،‬محمولـه پروپـان بـه وزن ‪ 24‬هـزار تـن را بـه خـارج‬ ‫‪846‬‬

‫سال ‪۱۳۷۱‬‬ ‫صـادر كـرد و ‪ 70‬هـزار تـن گاز مايـع بـه منظـور تأميـن انـرژي در اختيـار‬ ‫ماشین موسوم به کابین اکتشاف‬ ‫شـركت ملـي گاز مايـع قـرار داد‪.‬‬ ‫که تجهیزات و آنالیز اولیه اطلاعات‬ ‫‪ 9‬شهريور‬ ‫لرزه‌نگاری را ثبت می‌کرد‬ ‫پنجميــن كنگــره مشــترك نفــت‪ ،‬گاز و پتروشــيمي و هفتميــن كنگــره‬ ‫انجمــن شــيمي و مهندســي شــيمي بــا پيــام رئيس‌جمهــور در باشــگاه‬ ‫نفـت اصفهـان آغـاز بـه كار كـرد‪.‬‬ ‫‪ 22‬شهریور‬ ‫هیئ ‌تمدیره شرکت ملی نفت ایران‪ ،‬از مجتمع بازسازی شده نفتی ‪ -‬دریایی‬ ‫سل◌مامهنربازدید کرد‪.‬‬ ‫اسـتفاده از کنتورخوا ‌نهـای کامپیوتـری در بخ ‌شهایـی از مناطـق ‪ 3‬و ‪8‬‬ ‫طـی ‪ 3‬مـاه بـه اجـرا درآمـد‪.‬‬ ‫‪ 2‬مهر‬ ‫وزیـر نفـت‪ ،‬نتایـج اجـاس اوپـک‪ ،‬میـزان تولیـد و فـروش نفـت ایـران و‬ ‫جزئیـات قـرارداد اسـتخراج گاز از مخـزن پـارس جنوبـی را اعـام کـرد‪.‬‬ ‫وی در ایــن بــاره گفــت‪ « :‬طــی ‪ 6‬مــاه گذشــته ‪ 8‬میلیــارد دلار درآمــد‬ ‫خالــص نفتــی داشــته‌ایم‪ .‬مخــزن پــارس جنوبــی در دو ســال گذشــته‬ ‫اکتشـاف شـده کـه بلافاصلـه بعـد از اکتشـاف‪ ،‬برنامـه توسـعه مخـزن را‬ ‫شـروع و بـا حفـاری ‪ 3‬چـاه حـدود مخـزن را مشـخص کردیـم و ثابـت‬ ‫شـد کـه ایـن مخـزن ‪ 100‬تریلیـون فـوت مکعـب گاز و حـدود ‪ 3‬میلیـارد‬ ‫بشــکه مایعــات گازی دارد‪ .‬قــرارداد فــاز اول بهر‌هبــرداري از ايــن مخــزن‬ ‫بــا شــركت‌هاي ســايپم‪ ،‬تــي‪ .‬پــي‪.‬ال‪ ،‬ميتسوبيشــي و ماشــين اينپــورت‬ ‫شـامل توليـد روزانـه يـك ميليـارد فـوت مكعـب گاز و ‪ 50‬تـا ‪ 60‬هـزار‬ ‫بشــكه مايعــات گازي بســته شــد‪ .‬مبلــغ قــرارداد يــك ميليــارد و ‪710‬‬ ‫ميليــون دلار پي ‌شبينــي شــده کــه بازپرداخــت آن از محــل فــروش‬ ‫مايعـات گازي خواهـد بـود‪ .‬در فـاز اول ‪ 6‬سـكوي دريايـي و ‪ 18‬چـاه گاز‬ ‫در ايـن محـل ايجـاد خواهـد شـد‪ .‬همچنيـن ‪ 5‬فـاز ديگـر نيـز بـراي ايـن‬ ‫پـروژه وجـود دارد كـه در حـال مذاكـره بـا شـرك ‌تهاي خارجـي بـراي‬ ‫فـاز دوم هسـتيم‪».‬‬ ‫‪ 8‬مهر‬ ‫بهر‌هبـرداري از فـاز دوم كارخانـه گاز و گاز مايـع ‪ 700‬اهـواز بـه ظرفيـت‬ ‫اســمي ‪ 120‬ميليــون فــوت مكعــب آغــاز و روزانــه ‪ 20‬هــزار بشــکه گاز‬ ‫مایـع بـه مجتمـع پتروشـیمی بنـدر امـام خمینـی و ‪ 50‬میلیـون فـوت‬ ‫مکعـب گاز خشـك بـراي مصـارف خانگـي و تجـاري بـه شـبكه سراسـري‬ ‫‪847‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫اســماعیل جلیلیــان‪ ،‬مدیرعامــل‬ ‫گاز ارســال مي‌شــود‪ .‬ايــن فــاز ‪ 380‬ميليــون ريــال هزينــه ريالــي در‬ ‫شــرکت ملــی حفــاری‬ ‫برداشـته اسـت‪.‬‬ ‫‪ 19‬مهر‬ ‫از گســترش ســخت‌افزاری و‬ ‫ایجــاد تحــولات رفاهــی بــرای‬ ‫‌ ايــران و فرانســه قـراردادي بــه ارزش ‪ 300‬ميليــون دلار بــرای خريــد▪‬ ‫کارکنــان ایــن شــرکت گــزارش‬ ‫دانـش فنـي و تجهيـزات مـورد نيـاز پتروشـيمي تبريـز امضـا کردنـد‪.‬‬ ‫مبســوطی ارائــه کــرد کــه‪ ‬در‬ ‫نشـریه پیـک نفـت‪ ،‬شـماره ‪274‬‬ ‫‌ حـق انشـعاب گاز بـراي كنتورهـاي ‪ 6‬متـر مكعبـي در شـهرهاي بـزرگ▪‬ ‫از ‪ 50‬هـزار بـه ‪ 100‬هـزار ريـال افزايـش يافـت‪.‬‬ ‫( آذر‪ )1371 ‬انتشــار یافــت‪.‬‬ ‫‪ 26‬مهر‬ ‫رباط‌کریم و اسلامشهر به صورت ضربتی گازرسانی شد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز احـداث شـبکه توزیـع گاز شهرسـتان شـهرضا را بـه▪▪‬ ‫شـرکت «بابـک شـهر» بـه مبلـغ ‪ 684‬میلیـون ریـال واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‪ 28‬مهر‬ ‫طـي مراسـمي بـا حضـور مديرعامـل شـركت ملـی پخـش فراورد‌ههـاي‬ ‫نفتـي ايـران‪ ،‬مركـز پـرورش و بازآمـوزي مهندسـان و كارشناسـان فنـي‬ ‫بــه نــام «آموزشــگاه فنــي شــهيد حــاج محمــدزاده» در انبــار ناز ‌یآبــاد‬ ‫افتتــاح و بهر‌هبــرداري شــد‪.‬‬ ‫‪ 3‬آبان‬ ‫صـادرات اوليـن محمولـه برخـی مـواد اوليـه پا ‌ككنند‌ههـا بـه نا ‌مهـاي‬ ‫(دي‪ .‬دي‪ .‬بـي) و (دودسـيل بنـزن) بـه خـارج از كشـور انجـام شـد‪ .‬ايـن‬ ‫محمولـه هـزار تنـي از مجتمـع پتروشـيمي آبـادان بـه دبـي صـادر شـد‪.‬‬ ‫‪ 5‬آبان‬ ‫نخسـ ‌توزير و وزيـر سـوخت و منابـع انـرژي قزاقسـتان‪ ،‬در رأس هيئتـی‬ ‫‪ 51‬نفـري وارد تهـران شـد و بـا وزيـر نفـت و نماينـدگان چنـد وزارتخانـه‌‬ ‫ملاقـات و مذاكـره كـرد‪.‬‬ ‫‪ 25‬آبان‬ ‫يــك كنسرســيوم بين‌المللــي ايتاليايــي مقدمــات اجــراي طرحــي بــه‬ ‫ارزش یــک میلیــارد و ‪ 700‬میلیــون دلار را بــراي توســعه حــوزه گاز‬ ‫پــارس جنوبــی آغــاز كــرد‪ .‬شــركت ملــي نفــت ايــران بهره‌بــرداري از‬ ‫ايـن حـوزه را بـه كنسرسـيومی تحـت رياسـت شـركت ايتاليایـی «تـي‬ ‫پـي ال» واگـذار کـرد‪ .‬براسـاس ايـن قـرارداد ‪ 16‬ماهـه‌ كـه بيـن شـركت‬ ‫ملـي نفـت ايـران و يـك شـركت كانادايـي بسـته شـد‪ ،‬حفـر ‪ 18‬چـاه‬ ‫جديــد در منطقــه گچســاران پيش‌بينــي شــده كــه تــا ایــن زمــان ‪3‬‬ ‫حلقــه آن حفــر شــده و عمليــات حفــر ‪ 2‬حلقــه چــاه ديگــر در حــال‬ ‫اتمـام اسـت‪.‬‬ ‫‪848‬‬