تقویم تاریخ صنعت نفت ایران - جلد دوم

‫تقویمتاریخصنعتنفتایران‬ ‫جل ‌د ‌دوم ‪ ۱۳۵۸‬تا ‪۱۴۰۰‬‬ ‫مسعو ‌دفروزن ‌ده‬ ‫‌ورزواابارنت‌طت‌نعشفامرواتمتی‬ ‫انتشارات اد‌اره کل رواب ‌طعمومی وزارت نفت‬

‫سرشناسه ‪ :‬ف‍روزن‍ده‌‪ ،‬م‍ ‍سع‍ود‪،‬‏‫‪-‬۱۳۳۹‬‬ ‫‪Forouzandeh, Masoud‬‬ ‫‏عنوان و نام پديدآور ‪ :‬تقویم تاریخ صنعت نفت ایران‪ /‬مسعود فروزنده؛ پژوهش سوده ابراهي‌مزاده‪[...‬ودیگران]‪.‬‬ ‫‏مشخصات نشر ‪ :‬تهران‪ :‬وزارت نفت‪ ،‬اداره کل روابط عموم ‏ی‫‪-۱‬ ۳۹۸ ،‬‬ ‫‏مشخصات ظاهری ‪ :‬‏‫ج‪ :‬.‬مصور‪.‬‬ ‫‏شابک ‬ ‏‪978-600-90560-3-3 :‬‫‪‭‬ج‪ ۱‬ .‬؛‬‏‪‭978-622-97005-4-9 :‬‫ج‪۲‬ .‬‬ ‫‏وضعیت فهرست نویسی ‪ :‬فیپا‬ ‫‏يادداشت ‪ :‬پژوهش سوده ابراهي‌مزاده‪ ،‬على آهنگر‪ ،‬فاطمه سيفى‪ ،‬الهه زارع‪ ،‬مهناز اخباری‪.‬‬ ‫‏يادداشت ‪ :‬ج‪(۲.‬چاپ اول‪( )۱۴۰۰ :‬فیپا)‪.‬‬ ‫‏مندرجات ‪ :‬ج‪ ۱۲۸۰ .۱.‬تا ‪ -.۱۳۵۷‬ج‪ ۱۳۵۸ .۲.‬تا ‪۱۴۰۰‬‬ ‫‏موضوع ‪ :‬نفت ‪ --‬ایران ‪ --‬صنعت و تجارت ‪ --‬تاریخ‬ ‫‏موضوع ‪Petroleum industry and trade -- Iran -- History :‬‬ ‫‏موضوع ‪ :‬نفت ‪ --‬ایران ‪ --‬تاریخ‬ ‫‏موضوع ‪Petroleum‪-- Iran -- History :‬‬ ‫‏موضوع ‪ :‬نفت ‪ --‬ایران ‪ --‬صنعت و تجارت‬ ‫‏موضوع ‪Petroleum industry and trade -- Iran :‬‬ ‫‏شناسه افزوده ‪ :‬ایران‪ .‬وزارت نفت‪ .‬اداره کل روابط عمومی‬ ‫‏رده بندی کنگره ‪ :‬‫‮‏‬ ‪H‭ D۹۵۷۶‭‬ ‭‬‬ ‫‏رده بندی دیویی ‪ :‬‮‬ ‏‫‪۳‭ ۳۸/۲۷۲۸۰۹۵۵‬‬ ‫‏شماره کتابشناسی ملی ‪‭ ۵۶۲۵۰۶۹ ‬ :‬‬ ‫‏اطلاعات رکورد کتابشناسی ‪ :‬فیپا‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪)۱۴۰۰‬‬ ‫تأليف‪ :‬مسعود فروزنده‬ ‫پژوهش‪ :‬سوده ابراهيم‌زاده‪ ،‬فاطمه سيفى‪ ،‬الهه زارع‪ ،‬مهناز اخباری‪ ،‬علی آهنگر‬ ‫ويرایش‪ :‬مرحوم سيامک افشار‪ ،‬همدم جلال‌زاده‪ ،‬فرشته سعدى‬ ‫ترجمه‪ :‬سيدمحمد محمدى‪ ،‬اميرحسين فروزنده‬ ‫صفحه‌آرا‪ :‬مهرى فطرتى‬ ‫مشاور هنری‪ :‬سامان گودرزی‬ ‫عکاسان‪ :‬سيدمصطفی حسینی‪ ،‬سیدحسن‌ حسینی‪ ،‬سینا سیاوشان‪ ،‬مریم فروزنده‬ ‫هماهن ‌گکننده اداری‪ :‬سیدمرتضی ميرحسيني‪ ،‬نرگس سادات میرقادری‬ ‫ناشر‪ :‬انتشارات اداره کل روابط عمومی وزارت نفت‬ ‫نوبت چاپ‪ :‬اول ‪۱۴۰۰‬‬ ‫شمارگان ‪۵۰۰ :‬‬ ‫نشانی‪:‬خیابان طالقانی‪ ،‬روب ‌هروی وزارت نفت‪ ‌،‬ساختمان‪ 34‬نفت‌‪ ،‬طبقه سوم‬ ‫تلفن‪61626030:‬‬ ‫پست الکترونیک‪[email protected]‌:‬‬ ‫تمامى حقوق براى انتشارات اداره کل رواب ‌طعمومى وزارت نفت محفوظ است‬ ‫یادآوری‬ ‫هدف آثاری که ازسوی اداره کل رواب ‌طعمومی وزارت نفت منتشر م ‌یشود‪ ،‬شفا ‌فسازی تاریخ صنعت نفت و حمایت از نویسندگان‪ ،‬محققان و پژوهشگران این‬ ‫حوزه است‪ .‬آرا و نظرات در ‌جشده در این کتا ‌بها‪ ،‬لزوم ًا مورد تأیید و بیانگر دیدگاه رسمی این اداره کل نیست‪.‬‬

‫فهرست مطالب‬ ‫یا ‌د ‌داشت ناشر‪656............................................................................................................................‬‬ ‫یا ‌د ‌داشت نویسنده‪658......................................................................................................................‬‬ ‫فصل چهارم‪ :‬سال‌های ‪ ۱۳۵۸‬تا ‪۶۶۱........................................................................................ ۱۳۶۷‬‬ ‫فصل پنجم‪ :‬سا ‌لهای ‪ 1368‬تا ‪۷۸۷ ......................................................................................... ۱۳۷۵‬‬ ‫فصل ششم‪ :‬سا ‌لهای ‪ ۱۳۷۶‬تا ‪۹۲۹ ......................................................................................... ۱۳۸۳‬‬ ‫فصل هفتم‪ :‬سا ‌لهای ‪ ۱۳۸۴‬تا ‪1041 ....................................................................................... ۱۳۹۲‬‬ ‫فصل هشتم‪ :‬سا ‌لهای ‪ ۱۳۹۳‬تا ‪۱۱۹۱ ...................................................................................... ۱۴۰۰‬‬ ‫منابع و مآخذ ‪۱۳۴۱ .........................................................................................................................‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪)۱۴۰۰‬‬ ‫یا ‌د ‌داشت ناشر‬ ‫به نام خ ‌دا‬ ‫صنعـت نفـت ایـران در تاریـخ یکصـد و چندسـاله خـود‪ ،‬دو رویـداد سرنوشـت سـاز و دو‬ ‫نقطــه عطــف بســیار مهــم داشــته اســت‪ .‬رویــداد نخســت ‪ 29‬اســفند ‪ 1329‬و در ‪42‬‬ ‫سـالگی رخ داد و بـه عنـوان روز ملـی شـدن صنعـت نفـت در تقویـم کشـور بـه ثبـت رسـید‪.‬‬ ‫رویــدادی کــه توانســت حاکمیــت ملــت ایــران بــر نفــت را از انگلیســی هــا پــس بگیــرد‪.‬‬ ‫اگرچـه تنهـا پـس از حـدود ‪ 3‬سـال‪ ،‬بـا کودتـای‪ 1332‬از نفـت ملـی جـز صورتـی در کتـاب‬ ‫قانـون باقـی نمانـد و ایـن بـار آمریکایـی هـا شـیرها و سیاسـت هـای نفتـی را در دسـت‬ ‫گرفتنـد‪ .‬امـا همـان چنـد صبـاح حاکمیـت ایـران بـر نفـت و قانـون ملـی شـدن آن‪ ،‬فرصتـی‬ ‫فراهـم آورد تـا نیروهـای ایرانـی بتواننـد‪ ،‬اگرچـه نـه در حـوزه سیاسـتگذاری کلان‪ ،‬حداقـل‬ ‫در زمینـه مسـائل اجرایـی و صنعتـی‪ ،‬دانـش و تجربـه هـای ارزشـمندی بـه دسـت بیاورنـد‪.‬‬ ‫توانمنـدی هایـی کـه در نقطـه عطـف مهـم تـر دوم‪ ،‬بسـیار بـه کار آمـد‪.‬‬ ‫روز ‪ 22‬اسـفند ‪ 1357‬و در ‪70‬سـالگی صنعـت نفـت ‪ ،‬مـردم ایـران در انقلابـی همـه جانبـه‬ ‫و فراگیـر‪ ،‬حاکمیـت سیاسـی‪ ،‬اقتصـادی و اجتماعـی کشـور را دگرگـون کردنـد و ایـن بـار‬ ‫نفـت بـه معنـای واقعـی کلمـه بـه سـوی ملـی شـدن حرکـت کـرد‪ .‬هرچنـد‪ ،‬هنـوز میـان‬ ‫اهـل نظـر دربـاره تحقـق ملـی شـدن نفـت‪ ،‬دیـدگاه هـای متفـاوت و حتـی متضـادی وجـود‬ ‫دارد‪.‬‬ ‫تقویـم تاریـخ صنعـت نفـت ایـران طـی بیـش از ‪ 43‬سـال گذشـته‪ ،‬سرشـار اسـت از تـاش‬ ‫و فـداکاری و خلاقیـت و نـوآوری و البتـه پـر از رویدادهـای تلـخ و شـیرین‪ ،‬تلـخ هایـی کـه‬ ‫بـر تجربـه هـا افزودنـد و شـیرینی هایـی کـه مایـه امیـد شـدند‪.‬‬ ‫کارکـردن در شـرایط دشـوار ‪ 8‬سـال جنـگ تحمیلـی و تقدیـم بیـش از ‪ 1000‬شـهید در‬ ‫راه حفـظ و حراسـت و توسـعه صنعـت نفـت‪ ،‬مقابلـه بـا قریـب بـه ‪ 40‬سـال شـدیدترین‬ ‫‪656‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪)۱۴۰۰‬‬ ‫تحریـم هـای اقتصـادی ‪ ،‬از صنعـت نفـت‪ ،‬فـولاد آبدیـده ای سـاخته اسـت کـه امـروز‪ ،‬بـه رغـم‬ ‫همـه مشـکلات و موانـع‪ ،‬سـربلند و متکـی بـه خـود ایسـتاده و بـه آینـده ای روشـن تـر چشـم‬ ‫دوختـه اسـت‪.‬‬ ‫مجلـد دوم تقویـم تاریـخ صنعـت نفـت ایـران‪ ،‬همـه ایـن رویـداد هـا را‪ ،‬بـی دخـل و تصـرف‪ ،‬روز‬ ‫بـه روز بـاز مـی گویـد‪ ،‬تـا تصویـری شـفاف از ایـن فـراز و نشـیب هـا بـه دسـت دهـد‪.‬‬ ‫گــردآوری ایــن مجموعــه مســتند و دقیــق‪ ،‬بــا توجــه بــه گســتردگی حــوزه فعالیــت و دوره‬ ‫زمانـی بیـش از یـک قـرن‪ ،‬نیازمنـد پژوهشـی زمـان بـر و البتـه دشـوار بـود کـه بـا همراهـی‬ ‫پیشکسـوتان‪ ،‬مدیـران و کارکنـان صنعـت نفـت ‪ ،‬بویـژه روابـط عمومـی هـای ایـن مجموعـه‬ ‫ممکـن شـد کـه لازم اسـت از همـکاری و مسـاعدت همـه آنـان تشـکر و قدردانـی شـود‪.‬‬ ‫ماننـد هـر فعالیـت فرهنگـی و پژوهشـی تاریخـی دیگـر‪ ،‬مجموعـه «تقویـم تاریـخ صنعـت نفـت‬ ‫ایـران» نیـز ‪ ،‬بـه رغـم سـعی و تـاش فـراوان دسـت درکاران‪ ،‬از احتمـال کـم و کاسـت بـری‬ ‫نخواهـد بـود‪ .‬از همـه صاحـب نظـران و علاقـه منـدان تمنـا داریـم‪ ،‬دیـدگاه هـای اصلاحـی و‬ ‫انتقـادی خـود را بـه انتشـارات اداره کل روابـط عمومـی وزارت نفـت ارسـال کننـد تـا در ویرایـش‬ ‫هـای بعـدی و تکمیـل ایـن پژوهـش مجموعـه منقدتـر تقدیـم خواننـدگان شـود‪.‬‬ ‫کسری نوری‬ ‫مد‌یرکل روابط عمومی وزارت نفت‬ ‫‪657‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪)۱۴۰۰‬‬ ‫یا ‌د ‌داشت نویسن ‌ده‬ ‫چند‌ سال پیش‪ ،‬د‌ر ‌دو جلسه طولانی با حضور پژوهشگران ‌دو رشته تاریخ و علوم سیاسی‪،‬‬ ‫بحثی ‌دامنه ‌دار ‌درباره ارزش و چگونگی استفاد‌ه از روزشمار مطرح شد‌‪ .‬اختلا ‌فنظر ‌درباره نحوه‬ ‫استفاد‌ه از روزشمار بسیار بود‌ و د‌ی ‌دگاه ها متنوع و مباحث پربار‪ .‬ع ‌ده‌ای روزشمار را د‌ر رد‌یف‬ ‫آجر برای معمار تلقی می کرد‌ند‌ و آزاد‌ی ‌در انتخاب آجر را حق معمار می ‌دانستند‌‪ .‬از منظر‬ ‫ع ‌ده‌ای ‌دیگر‪ ،‬روزشمار‪ ،‬همچون ریل برای رانند‌ه قطار توصیف می شد‌ که به اجبار باید‌ از قانون‬ ‫تقد‌م و تأخر روید‌ا ‌دها پیروی کند‌‪ .‬این گفت وگو مرا متقاعد‌ کرد‌ که د‌ر هر پروژه تاریخی‪ ،‬ابتد‌ا‬ ‫به تد‌وین روزشمار ‌دست بزنم که البته کار سخت و طاقت‌فرسایی است و ‌در مرحله بع ‌د‪ ،‬تحلیل‬ ‫و توصیف زمانمن ‌د از موضوع ارائه کنم‪.‬‬ ‫تد‌وین د‌و مجموعه «تاریخ صنعت نفت» و «تقویم تاریخ صنعت نفت» هریک ‌در ‌دو مجل ‌د‪،‬‬ ‫بر اساس همین نگاه و د‌ر د‌و مقطع و ‌در سال‌های ‪ 1396‬و ‪ 1399‬صورت گرفت‪ .‬جلد‌ ‌دوم‬ ‫روزشمار صنعت نفت که اینک پیش روی خوانن ‌ده محترم قرار ‌دارد‌‪ ،‬به روی ‌داد‌های سال های‬ ‫پس از پیروزی انقلاب (از آغاز سال ‪ 1358‬تا ابتد‌ای سال ‪ )1400‬م ‌یپرد‌از ‌د و مجموعه تاریخ‬ ‫صنعت نفت ایران به نوعی مکمل آن به حساب م ‌یآی ‌د و علاقه من ‌دان به تاریخ نفت م ‌یتوانند‌‬ ‫ب ‌هطور مستقل از هریک استفا ‌ده کنن ‌د‪.‬‬ ‫‌در تد‌وین جلد‌ د‌وم روزشمار صنعت نفت ایران از منابع گستر ‌ده و اسناد‌ زیاد‌ی بهره گرفته‬ ‫ش ‌د‪ .‬برحسب اهمیت‪ ،‬مصوبات هیئت‌مد‌یره شرکت ملی نفت ‪ ،‬شرکت ملی صنایع پتروشیمی و‬ ‫شرکت ملی گاز‪ ،‬ترازنامه بانک مرکزی‪ ،‬ترازنامه هی ‌دروکربوری‪ ،‬ترازنامه انرژی‪ ،‬نشریات وزارت‬ ‫نفت بویژه هفته نامه مشعل‪ ،‬روزنامه‌های کیهان و اطلاعات‪ ،‬خبرگزاری شانا و جمهوری اسلامی‬ ‫ایران بیشتر از سایر منابع مور ‌د استفا ‌ده قرار گرفتن ‌د‪.‬‬ ‫‪658‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪)۱۴۰۰‬‬ ‫جا ‌دارد‌ سپاس و قد‌ر ‌دانی خو ‌د را از همکاران پژوهشگر و پیشکسوتان پرافتخار صنعت نفت ایران‬ ‫ابراز کنم‪ .‬همچنین از آقایان کسری نوری‪ ،‬م ‌دیرکل روابط‌عمومی وزارت نفت و اکبر نعمت‌اللهی‬ ‫م ‌دیرکل پیشین و مد‌یرمجموعه طرح موزه‌های صنعت نفت‪ ،‬برای حمایت ها و همکاری‌های‬ ‫بی‌شائبه‌شان سپاسگزارم‪ .‬همچنین وظیفه خو ‌د م ‌ی ‌دانم از همراهی صمیمانه کارکنان محترم‬ ‫اد‌اره کل رواب ‌طعمومی وزارت نفت و روابط عمومی های شرکت های تابع د‌ر تهیه اسنا ‌د‬ ‫آرشیوی و منابع کتابخانه‌ای تشکر کنم‪.‬‬ ‫‌در پایان‪ ،‬از آقایان سی ‌دمصطفی حسینی‪ ،‬عبد‌الرضا محسنی و محمد‌حسن ‌دامی‌تام برای ارائه‬ ‫تصاویر آرشیوی سپاسگزارم و یاد‌ و خاطره مرحوم سیامک افشار ویراستار ارش ‌د این مجموعه را‬ ‫گرامی می‌ ‌دارم‪.‬‬ ‫مسعو ‌د فروزن ‌ده‬ ‫‪659‬‬



‫فصل چهارم‬ ‫‪۱۳۵۸-۱۳۶۷‬‬



‫‪ 1358‬شمسی ‪ 1980 /‬میلاد‌ی‬ ‫د‌رآمد‌ نفت‪ 19 ،‬هزار و ‪ 310‬میلیون ‌دلار‪ 54/7 ،‬د‌رصد‌ از بو ‌دجه‬ ‫‌درآمـد‌ حاصـل از فـروش نفـت و گاز ‪‌ 71/7‬درصـد‌ از کل د‌رآمد‌های▪‬ ‫د‌ولـت را د‌ر بر ‌داشـت‪.‬‬ ‫خطــوط لول ‌ههــای فــراورد‌ه رفســنجان ـ اصفهــان و رفســنجان ـ▪‬ ‫كرمـان احـد‌اث شـد‌‪.‬‬ ‫خـط لول ‌ههـای نفـت خـام اصفهـان ـ ري و مـارون ـ اصفهـان بـه▪‬ ‫بهر‌هبــرد‌اری رســید‌‪ .‬ایــن خطــوط لولــه شــامل مركــز انتقــال نفــت‬ ‫برقـي و تأسيسـات انتهائـي بـود‌‪.‬‬ ‫اوليـن واحـ ‌د تقطيـر پالايشـگاه اصفهـان بـه ظرفيـت روزانـه ‪▪280‬‬ ‫هـزار بشـكه راه انـد‌ازي شـ ‌د‪.‬‬ ‫یــک شــبكه ارتباطــي بــا ظرفي ‌تهــاي ‪ 120‬و ‪ 300‬كانــال بــه▪‬ ‫همــراه سيســت ‌مهاي موبيلفــون بــرای پوشــش واح ‌دهــای تعميــر‬ ‫خطــوط لولــه و تأميــن ارتباطــات پالايشــگاه‌هاي تبريــز و اصفهــان و‬ ‫خطـوط لولـه مـارون ـ اصفهـان‪ ،‬ري ـ تبريـز و ري ـ سـاري را‌هانـد‌ازی‬ ‫شـد‌‪.‬‬ ‫سیســتم شــبک ‌هگذاری گاز بــه میــزان ‪ 121‬کیلومتــر گســترش▪‬ ‫یاف ـت‪.‬‬ ‫فرورد‌ین◌‬ ‫فعالیــت مارکسیســ ‌تها د‌ر شــهر و اطــراف پالایشــگاه آبــاد‌ان شــ ‌دت▪‬ ‫گرفــت‪ .‬گرو‌ههــای مارکسیســت تــاش م ‌یکر ‌دنــ ‌د کارگــران پالایشــگاه‬ ‫آبـا ‌دان را بـرای اعتصـاب تحریـک کننـد‌‪‌ .‬درگیـری د‌ر اطـراف پالایشـگاه‬ ‫آبـا ‌دان د‌ر نیمـۀ ‌دوم فرور ‌دیـن‪ ،‬بـالا گرفـت‪ .‬حـزب تـود‌ه‪ ،‬سـازمان پیـکار‪،‬‬ ‫ســازمان چری ‌کهــای ف ‌دائــی خلــق‪ ،‬ســازمان مجاه ‌دیــن خلــق و حــزب‬ ‫رنجبـران چا ‌درهـای تبلیغاتـی خـو ‌د را د‌ر محل ‌ههـای کواتـرا‪ ،‬احم ‌دآبـاد‌‪،‬‬ ‫‪663‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫ایسـتگاه ‪ 12‬و میـن آفیـس بـر پـا کـر ‌ده بو ‌دنـ ‌د‪.‬‬ ‫ظرفيت پالايشگاه آبا ‌دان به ‪ 24/7‬ميليون تن رسي ‌د‪▪.‬‬ ‫‪ 7‬فرورد‌ین‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس هیئ ‌تم ‌دیــره و م ‌دیرعامــل شــرکت ملــی نفــت‬ ‫ایــران‪‌ ،‬در پایــان اجــاس اوپــک ‌در ژنــو گفــت‪« :‬کشــورهای عربســتان‪،‬‬ ‫کویـت و عـراق کـه بـرای جبـران کسـری ناشـی از کاهـش تولیـ ‌د نفـت‬ ‫ایـران‪ ،‬میـزان تولیـ ‌د نفـت خـو ‌د را افزایـش ‌دا ‌ده بو ‌دنـ ‌د‪ ،‬قـول ‌دا ‌د‌هانـ ‌د بـه‬ ‫میــزان تولیــ ‌د قبــل از بحــران بازگر ‌دنــ ‌د‪ .‬ه ‌ماکنــون‪ ،‬میــزان تولیــ ‌د ‪2/5‬‬ ‫میلیــون بشــکه ‌در روز اســت کــه ‪ 700‬هــزار بشــکه از آن بــرای تأمیــن‬ ‫مصـرف ‌داخلـی کشـور اسـت‪ .‬ایـران میـزان تولیـ ‌د خـو ‌د را متناسـب بـا‬ ‫نیازهـای اقتصـا ‌دی و اجتماعـی خـو ‌د تعییـن کـر ‌ده اسـت‪ ،‬امـا قصـ ‌د نـ ‌دارد‌‬ ‫عامـل کمبـو ‌د نفـت ‌در بـازار جهانـی شـو ‌د‪ .‬ایـران فعـ ًا ترجیـح م ‌ی ‌دهـ ‌د‪،‬‬ ‫نفــت خــو ‌د را بــا قرار ‌دا ‌دهــای ن ‌هماهــه تــا ی ‌کســاله بفروشــ ‌د و تاکنــون‬ ‫قــرار ‌دا ‌د بلن ‌دم ‌دتــی بــرای فــروش نفــت بــا خریــ ‌داران خارجــی منعقــ ‌د‬ ‫نشـ ‌ده اسـت‪».‬‬ ‫‪ 8‬فرورد‌ین‬ ‫قیمـت نفـت بـا توافـق سـران اوپـک‪‌ 9 ،‬درصـد‌ افزایـش یافـت‪ .‬توافـق‬ ‫شـ ‌د اعضـا ‌در صـورت تقاضـای بـازار‪ ،‬نفـت را گرا ‌نتـر بفروشـند‌‪ .‬ایـران‬ ‫خواهـان افزایـش ‪‌ 20‬درصـد‌ی بـو ‌د‪.‬‬ ‫‪ 9‬فرورد‌ین‬ ‫علــی ار ‌دلان‪ ،‬وزیــر اقتصــاد‌ی و ‌دارایــی‪‌ ،‬در کنفرانــس مشــورتی اوپــک‬ ‫‌در ژنـو‪ ،‬اعـام کـر ‌د‪« :‬پرونـ ‌ده تعییـن قیمـت نفـت‪ ،‬بـه علـت نارضایتـی‬ ‫ایــران از افزایــش قیمــت ‌در کنفرانــس رســمی اوپــک‪‌ ،‬در ژوئــن آینــد‌ه‬ ‫بررسـی خواهـ ‌د شـ ‌د‪ ».‬او ‌در مصاحبـ ‌های بـا راد‌یـوی آلمـان فـ ‌درال نیـز‬ ‫گفــت‪« :‬ایــران از انعقــاد‌ قــرار ‌داد‌ تحویــل مســتقیم نفــت بــه شــرک ‌تها‬ ‫اســتقبال م ‌یکنــ ‌د‪».‬‬ ‫‪ 11‬فرورد‌ین‬ ‫بــرای تعییــن نــوع حکومــت آینــ ‌ده ایــران هم ‌هپرســی برگــزار شــد‌‪‌ .‬در‬ ‫ایــن هم ‌هپرســی‪ 98/2 ،‬د‌رصــد‌ از مــر ‌دم بــه جمهــوری اســامی رأی‬ ‫‌دا ‌دنــد‌‪ .‬روز ‪ 12‬فرورد‌یــن‪ ،‬روز جمهــوری اســامی نــام گرفــت‪.‬‬ ‫‪ 14‬فرورد‌ین‬ ‫بـر اسـاس پیشـنهاد‌ ایـران بـه اوپـک‪ ،‬تصمیـم گرفتـه شـ ‌د کـه قیمـت‬ ‫نفــت هــر ســه‌ماه یکبــار تعییــن شــو ‌د‪‌ .‬دبیرخانــه اوپــک مأمــور شــ ‌د‬ ‫قیمـت نفـت را بـا احتسـاب تغییـرات نـرخ تـورم و نوسـان ارزش پـول‬ ‫‪664‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫حسن نزیه‬ ‫اولیــن م ‌دیــر عامــل شــرکت ملــی‬ ‫اعـام کنـ ‌د‪.‬‬ ‫نفـت ایـران پـس از انقـاب اسـامی‪،‬‬ ‫‪ 20‬فرورد‌ین‬ ‫تولــ ‌د ‪ 1300‬تبریــز‪ ،‬وفــات ‪1391‬‬ ‫‌دکتـر محمـد‌ مولـوی‪ ،‬رئیـس بانـک مرکـزی ایـران‪‌ ،‬در مصاحبـه‌ای بـا‬ ‫روزنامـه بیروتـی النهـار گفـت‪‌ « :‬درآمـد‌ حاصـل از تولیـد‌ ‪ 4‬میلیـون بشـکه‬ ‫پاری ـس‪.‬‬ ‫نفـت ‌در روز بـرای نیازهـای توسـعه اقتصـاد‌ی ایـران کفایـت م ‌یکنـد‌‪».‬‬ ‫‪ 21‬فرورد‌ین‬ ‫رحیـم عابـد‌ی‪ ،‬مد‌یرعامـل شـرکت ملـی صنایـع پتروشـیمی‪‌ ،‬در گفتگـو‬ ‫بــا روزنامــه کیهــان گفــت‪« :‬بــا وجــو ‌د تکمیــل ‪‌ 85‬درصــد‌ از طــرح‬ ‫مجتمــع پتروشــیمی ایــران ـ ژاپــن‪ ،‬هنــوز بــا مشــکلات مالــی و فنــی‬ ‫مواجـه هسـتیم‪ .‬بیـش از ‪ 2‬هـزار نفـر از کارکنـان ژاپنـی و خارجـی ایـن‬ ‫طــرح ایــران را تــرک کرد‌‌هانــ ‌د و بــرای بازگشــت ژاپن ‌یهــا و اد‌امــه کار‬ ‫آنــان‪ ،‬اقد‌اماتــی انجــام ‌داد‌ه‌ایــم‪ ».‬او همچنیــن‪‌ ،‬دربــارة طــرح توســعه‬ ‫پتروشـیمی شـیراز گفـت‪« :‬پیمانـکار انگلیسـی ایـن پـروژه ایـران را تـرک‬ ‫و بقیــه مقاطعــ ‌هکاران هــم کار خــود‌ را متوقــف کر ‌د‌هانــد‌‪ .‬تکمیــل ایــن‬ ‫طـرح بـه یـک سـال زمـان نیـاز ‌دارد‌‪».‬‬ ‫‪ 26‬فرورد‌ین‬ ‫‌دولــت ایــران تصمیــم گرفــت میــزان تحویــل نفــت بــه ژاپــن را‌ ‪▪25‬‬ ‫د‌رصــ ‌د کاهــش ‌دهــد‌‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی نفـت تصمیـم گرفـت از ایـن تاریـخ بـه بعـ ‌د‪ ،‬قرارد‌ا ‌دهـای▪‬ ‫بلن ‌دمـد‌ت منعقـ ‌د کنـ ‌د‪.‬‬ ‫یــک مقــام بلن ‌دپایــه شــرکت ملــی نفــت گفــت‪« :‬برنامــه موقــت▪‬ ‫صـا ‌درات نفـت بـر مبنـای ‪ 2/5‬تـا ‪ 3‬میلیـون بشـکه ‌در روز تنظیـم شـد‌ه‬ ‫اسـت‪ ،‬بـر ایـن اسـاس‪ ،‬میـزان تولیـد‌ روزانـه نفـت خـام حـ ‌دود‌ ‪ 4‬میلیـون‬ ‫بشــکه ‌در روز خواهــ ‌د بــود‌‪ ».‬او اد‌امــه ‌داد‌‪« :‬همــۀ معامــات از قیمــت‬ ‫رسـمی اوپـک کـه هـر بشـکه ‪ 15/54‬د‌لار م ‌یشـو ‌د‪ ،‬بـه مراتـب بیشـتر‬ ‫بـو ‌ده اسـت‪».‬‬ ‫قـرار ‌دا ‌د فـروش نفـت خـام بـه میـزان ‪ 400‬تـا ‪ 500‬هـزار بشـکه د‌ر روز▪‬ ‫بـا شـرکت نفـت انگلیـس (بـی‪ .‬پـی) امضـا شـد‌‪.‬‬ ‫‪ 28‬فرورد‌ین‬ ‫روزنامـه پتروبـراس نوشـت‪ « :‬از امـروز وار ‌دات نفـت برزیـل از ایـران ‪200‬‬ ‫هـزار بشـکه ‌در روز و بشـک ‌های ‪‌ 16/4‬دلار خواهـد بـود‪ .‬ایـن قیمـت ‪1/8‬‬ ‫د‌لار بیشـتر از قیمتـی اسـت کـه اوپـک ‌در آخریـن اجـاس د‌ر ژنـو تعییـن‬ ‫کر د‌‪» .‬‬ ‫‪665‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫‪ 29‬فرورد‌ین‬ ‫بـا حکـم اولیـن ‌داد‌گاه اد‌اری اسـامی صنعـت نفـت‪ ،‬کـورس پارسـای‪▪،‬‬ ‫معــاون ســابق مد‌یــرکل ا ‌داره صنعــت نفــت جنــوب و اولیــن ‌دبیــرکل‬ ‫حــزب منح ‌لشــد‌ة رســتاخیز د‌ر خوزســتان و شــاهرخ متحــد‌ و ســعی ‌د‬ ‫شــاملو‪ ،‬کارمنــ ‌دان ا ‌داره حفــاری بخــش مهند‌ســی صنعــت نفــت‪ ،‬بــه‬ ‫اتهـام همـکاری بـا رژیـم سـابق از شـرکت نفـت اخـراج شـد‌ند‌‪ .‬تظاهـرات‬ ‫فرمایشـی بـه نفـع رژیـم سـابق‪ ،‬رشـوه‌خواری‪ ،‬سوءاسـتفا ‌ده از مقـام ا ‌داری‬ ‫و توهیـن بـه رهبـری انقـاب از اتهامـات آنهـا بـود‌‪.‬‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس هیئ ‌تمد‌یــره و م ‌دیرعامــل شــرکت ملــی نفــت▪‬ ‫ایــران‪ ،‬گفــت‪« :‬هیئ ‌ترئیســه صنعــت نفــت آبــا ‌دان بــا فشــار کارگــران‬ ‫اســتعفا کــر ‌د و بــه زو ‌دی هیئت‌م ‌دیــره ج ‌دیــد‌ معرفــی خواهــ ‌د شــد‌‪».‬‬ ‫‪ 30‬فرورد‌ین‬ ‫نماینـد‌گان اتحا ‌دی ‌ههـای کارگـری صنعـت نفـت‪ ،‬از رئیـس هیئت‌م ‌دیـره‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران ‌دربـارۀ وجـه پر ‌داختـی حاصـل از ‌درآمـد‌ اولیـن‬ ‫محمولـه کشـتی نفتـی صاد‌راتـی توضیـح خواسـتند‌‪.‬‬ ‫‪ 31‬فرورد‌ین‬ ‫شـرکت «رویـال د‌اچ شـل» و «بریتیـش پترولیـوم» بـرای تأمیـن نفـت▪‬ ‫از ایـران‪ ،‬چنـد‌ قـرار ‌دا ‌د بـا شـرکت ملـی نفـت ایـران منعقـ ‌د کر ‌دنـ ‌د‪ .‬بـه‬ ‫موجـب ایـن قرار ‌دا ‌دهـا شـرکت نفـت انگلیـس روزانـه ‪ 450‬هـزار بشـکه‬ ‫و شـرکت هلنـد‌ی «رویـال د‌اچ شـل» روزانـه ‪ 235‬هـزار بشـکه نفـت خـام‬ ‫از ایـران خواهنـد خریـد‌‪.‬‬ ‫عبــاس امیرانتظــام‪ ،‬معــاون نخســت‌وزیر و ســخنگوی د‌ولــت‪ ،‬گفــت‪▪:‬‬ ‫«خریـ ‌داران نفـت ایـران تعهـ ‌د ‌دارنـد‌ نفتـی را کـه از ایـران م ‌یخرنـد‌‪ ،‬بـه‬ ‫اسـرائیل و آفریقـای جنوبـی نفروشـن ‌د‪».‬‬ ‫‪ 3‬ارد‌یبهشت‬ ‫مد‌یرعامـل شـرکت ملـی صنایـع پتروشـیمی ایـران‪ ،‬اعـام کـرد‌‪« :‬طـرح‬ ‫خریـد‌ سـهام شـرکت‌های خارجـی واح ‌دهـای پتروشـیمی اهـواز‪ ،‬آبـا ‌دان‪،‬‬ ‫خـارک و ایـران نیپـون بـرای رفـع برخـی از مشـکلات موجـو ‌د د‌ر حـال‬ ‫مطالعــه اســت‪ .‬بــه ‌دلیــل نیــاز بــه همــکاری و فنــاوری ژاپن ‌یهــا ایــن‬ ‫تصمیـم شـامل مجتمـع پتروشـیمی ایـران‪ -‬ژاپـن نم ‌یشـود‌‪.‬‬ ‫‪ 4‬ارد‌یبهشت‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬م ‌دیرعامــل شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬هیئت‌مد‌یــره‬ ‫موقــت شــرکت ملــی نفــت را معرفــی کــر ‌د‪:‬‬ ‫احســا ‌نالله ابوترابــی‪ ،‬سرپرســت امــور مهند‌ســی؛ عبد‌العلــی گرانمایــه‪،‬‬ ‫‪666‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫سرپرســت امــور پالایــش؛ قبــاد‌ فخیمــی‪ ،‬سرپرســت امــور پخــش و‬ ‫خطــوط لولــه؛ ســید‌ صالــح بنافتــی‪ ،‬سرپرســت امــور اد‌اری؛ عــزت‌الله‬ ‫شــهید‌ا‪ ،‬سرپرســت امــور حقوقــی؛ رضــا عظیمــی حســینی‪ ،‬سرپرســت‬ ‫امـور بی ‌نالمللـی؛ منوچهـر پارسـا‪ ،‬سرپرسـت امـور برنام ‌هریـزی تلفیقـی؛‬ ‫رحیـم معروفیـان‪ ،‬سرپرسـت امـور بازرگانـی و جهانگیـر رئوفی‪ ،‬سرپرسـت‬ ‫مناطـق نفـت خیـز‪.‬‬ ‫‪ 5‬ارد‌یبهشت‬ ‫روزنامـه کیهـان نوشـت‪« :‬شـرکت ملـی نفـت ایران بیـش از ‪ 12‬قـرار ‌داد‌▪‬ ‫کوتـاه و بلن ‌دمـد‌ت فـروش نفـت بـا کشـورها و شـرکت‌های بـزرگ نفتـی‬ ‫امضـا کـرد‌ه اسـت‪‌ .‬در ایـن قرار ‌دا ‌دهـا نـرخ فـروش نفـت ایـران بالاتـر از‬ ‫آخریــن نــرخ رســمی اوپــک و هــر بشــکه ح ‌داقــل ‪ 16/5‬و ح ‌داکثــر ‪22‬‬ ‫د‌لار اسـت‪ .‬د‌ر قرار ‌دا ‌دهـای کوتاه‌مـ ‌دت‪ ،‬بهـای نفـت پـس از ‪ 30‬روز و ‌در‬ ‫قرار ‌دا ‌دهــای بلن ‌دمــ ‌دت پــس از ‪ 60‬روز د‌ریافــت می‌شــو ‌د‪ .‬امتیــاز مهــم‬ ‫د‌یگــر د‌ر قرار ‌دا ‌دهــای کوتاه‌مــد‌ت‪ ،‬فــروش نفــت د‌ر بالاتریــن قیمــت‬ ‫یعنـی حـ ‌دود‌ ‪‌ 22‬دلار بـو ‌ده اسـت‪».‬‬ ‫ژاپــن‪ ،‬بلژیــک‪ ،‬برزیــل‪ ،‬ایتالیــا‪ ،‬امریــکا‪ ،‬انگلیــس‪ ،‬هلنــ ‌د‪ ،‬فیلیپیــن‪▪،‬‬ ‫اســپانیا‪ ،‬پاکســتان‪ ،‬هنــ ‌د و فرانســه بــا ایــران قــرارد‌ا ‌د نفتــی بســتند‌‪.‬‬ ‫شــرکت‌های خریــد‌ار یــا مذاکــره کننــ ‌ده بــا ایــران‪ :‬آکســون‪ ،‬گلــف‪،‬‬ ‫تگزاکــو‪ ،‬امرا ‌داهــس‪ ،‬اســتان ‌دار ‌د اویــل‪ ،‬آو کالیفرنیــا‪ ،‬اشــلن ‌د‪ ،‬بریتیــش‬ ‫پترولیــوم (انگلیســی)‪ ،‬شــل (هلنــ ‌دی)‪ ،‬پتروفینــا (بلژیکــی)‪ ،‬پیروفینــا‬ ‫(برزیلــی)‪ ،‬انــی (ایتالیایــی) و شــرکت نفــت فرانســه‪.‬‬ ‫«آکسـون» (‪ ،)Axon‬بزرگ‌تریـن شـرکت نفتـی امریـکا‪ ،‬خریـ ‌د نفـت▪‬ ‫از ایـران را از سـر گرفـت‪.‬‬ ‫حســن نزیــه ‌در مراســم بزرگد‌اشــت شــه ‌دای صنعــت نفــت گفــت‪▪:‬‬ ‫«وحـ ‌دت کارگـران و کارکنـان شـرکت نفـت سـبب شـ ‌د بـ ‌دون کمـک‬ ‫خارجیــان و بــه ‌دســت ایران ‌یهــا تولیــ ‌د نفــت را بــه ‪ 5‬میلیــون و ‪500‬‬ ‫هـزار بشـکه د‌ر روز برسـانیم‪ ».‬همچنیـن‪ ،‬او بـا اشـاره بـه باز ‌داشـت افـرا ‌د‬ ‫و محاکمــات و عفــو عمومــی از مد‌اخلــه افــرا ‌د غیرمســئول ‌در ایــن امــر‬ ‫ابـراز نگرانـی کـر ‌د‪.‬‬ ‫‪ 6‬ارد‌یبهشت‬ ‫ب ‌دلیــان‪ ،‬م ‌دیــر ارشــ ‌د عملیــات بهر‌هبــرد‌اری شــرکت ملــی گاز ایــران‪،‬‬ ‫گفـت‪« :‬بـا توجـه بـه شـرایط کنونـی و مح ‌دو ‌دیـت صـ ‌دور نفـت خـام‪،‬‬ ‫گاز صا ‌دراتــی بــه شــوروی روزانــه ‪ 17‬میلیــون مترمکعــب و هــر هــزار‬ ‫متـر مکعـب بـه قیمـت ‪ 26‬د‌لار اسـت کـه طبـق قـرارد‌اد‌ بایـد‌ روزانـه ‪27‬‬ ‫‪667‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫میلیـون و ‪ 400‬هـزار مترمکعـب باشـ ‌د‪ ».‬او د‌ر اد‌امـه گفـت‪« :‬از سیسـتم‬ ‫گاز سراســری ایــران‪ ،‬روزانــه ‪ 7‬میلیــون مترمکعــب گاز بــرای مصــارف‬ ‫‌داخـل کشـور و ‪ 17‬میلیـون مترمکعـب بـرای صـ ‌دور اسـتفا ‌ده می‌شـود‌‪».‬‬ ‫‪ 8‬ارد‌یبهشت‬ ‫د‌ر پـی کمبـود‌ کـود‌ شـیمیایی ‌در کشـور‪‌ ،‬دولـت سـفارش ‌دا ‌د از خـارج▪‬ ‫کو ‌د شـیمیایی وار ‌د شـو ‌د‪.‬‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس هیئت‌م ‌دیــره شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬د‌ر▪‬ ‫گر ‌دهمایــی کارکنــان صنعــت نفــت کرمانشــاه‪ ،‬از اخــراج ‪ 400‬نفــر از‬ ‫مقامـات و مسـئولان غیرمر ‌دمـی صنعـت نفـت و بازگشـت بـه کار عـد‌ه‌ای‬ ‫کــه بــد‌ون ‌دلیــل بازنشســته یــا برکنــار شــ ‌ده بو ‌دنــ ‌د‪ ،‬خبــر ‌دا ‌د‪.‬‬ ‫‪ 9‬ارد‌یبهشت‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬م ‌دیرعامــل شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬اعــام کــرد‌‪:‬‬ ‫«تاکنــون‪ 35 ،‬قــرار ‌دا ‌د بلن ‌دمــ ‌دت بــرای فــروش نفــت منعقــ ‌د شــ ‌ده‬ ‫و بــا ‪ 20‬شــرکت ‌دیگــر بــرای قرار ‌دا ‌دهــای جد‌یــد‌ ‌در حــال مذاکــره‬ ‫هسـتیم‪ .‬چـون ایـران تمایلـی بـه افزایـش سـطح تولیـ ‌د نـ ‌دار ‌د‪ ،‬برخـی‬ ‫تقاضاهـای خریـ ‌د نفـت رد‌ شـد‌‪ .‬از ‪ 35‬قـرارد‌ا ‌د نفتـی‪ 21 ،‬قـرار ‌دا ‌د بـرای‬ ‫فـروش روزانـه ‪ 950‬هـزار بشـکه نفـت بـا شـرکت‌های مسـتقل نفتـی از‬ ‫کشـورهای بلژیـک‪ ،‬سـوئیس‪ ،‬فرانسـه‪ ،‬آلمـان و امریـکا و شـش قـرار ‌دا ‌د‬ ‫بــا شــرک ‌تهای ‌دولتــی رومانــی‪ ،‬برزیــل‪ ،‬فیلیپیــن‪ ،‬فنلانــد‌‪ ،‬پرتغــال‬ ‫و بنــگلا ‌دش بــرای فــروش روزانــه ‪ 270‬هــزار بشــکه و ‪ 8‬قــرار ‌دا ‌د بــا‬ ‫شــرک ‌تهای نفتــی بی ‌نالمللــی از کشــورهای انگلیــس‪ ،‬امریــکا و هلنــد‌‬ ‫منعقـد‌ شـد‌ه اسـت‪ .‬تولیـ ‌د روزانـه مـا بیـن ‪ 3٫5‬تـا ‪ 4‬میلیـون بشـکه د‌ر‬ ‫روز کـه ‪ 600‬هـزار بشـکه آن بـرای مصـرف ‌داخـل و ‪ 200‬هـزار بشـکه بـه‬ ‫صـورت فـراورد‌ه صـاد‌ر شـ ‌ده و حـد‌ود‌ ‪ 3‬میلیـون و ‪ 200‬هـزار بشـکه بـه‬ ‫صــورت قرار ‌دا ‌دهــای بلن ‌دمــد‌ت و تک‌محمولــه‌ای بــه فــروش م ‌یرســ ‌د‪».‬‬ ‫نزیـه نیـاز صنعـت نفـت بـه کارشـناس خارجـی و فـروش ف ‌یسـبی ‌لالله‬ ‫نفـت را ر ‌د کـر ‌د‪.‬‬ ‫‪ 10‬ارد‌یبهشت‬ ‫شرک ‌تهای پتروشیمی و گاز ‌در شرکت نفت اد‌غام ش ‌دن ‌د‪.‬‬ ‫‪ 17‬ارد‌یبهشت‬ ‫روزنامـه کیهـان بـا چـاپ خبـری بـا عنـوان «سـن ‌د مهمـی کـه بـه ‌دسـت‬ ‫کیهـان افتـا ‌د» نوشـت‪« :‬طـرح شـاه مخلـوع بـرای انفجـار کلیـه تأسیسـات‬ ‫مهــم کشــور فــاش شــ ‌د‪ .‬ســن ‌د مهمــی کــه ‌دیــروز ‌در شــیراز بــه ‌دســت‬ ‫خبرنـگار کیهـان افتـا ‌د‪ ،‬طـرح تخریـب تأسیسـات مهـم کشـور ه ‌مزمـان‬ ‫‪668‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫بـا خـروج شـاه را افشـا کـر ‌د و بـه گروهـی از افسـران بـرای اجـرای طـرح‬ ‫انفجـار و تخریـب مؤسسـات ‌در نقـاط مختلـف کشـور مأموریـت ویـژه ‌دا ‌ده‬ ‫شـ ‌د و از مسـئولان امـور خواسـته شـ ‌د کـه بـا افسـران اعزامـی همـکاری‬ ‫کننـ ‌د‪».‬‬ ‫البتـه روز ‪ 20‬ارد‌یبهشـت‪ ،‬ژان ‌دارمـری کل کشـور طـی اطلاعیـه‌ای خبـر‬ ‫کیهــان را تکذیــب و اعــام کــرد‌‪« :‬ســند‌ چا ‌پشــد‌ة روزنامــه کیهــان د‌ر‬ ‫تاریــخ ‪ 17‬ار ‌دیبهشــت‪ ،‬مربــوط بــه «طــرح ســپنتا» بــو ‌د‪ ،‬کــه از ســال‬ ‫‪ 1353‬طراحـی شـد‌ه اسـت‪ .‬هـد‌ف از آن‪ ،‬د‌فـاع از مؤسسـات و کارخانجات‬ ‫حیاتـی و حسـاس د‌ر مقابـل ‌دشـمن خارجـی بـو ‌ده اسـت‪».‬‬ ‫‪ 20‬ارد‌یبهشت‬ ‫‌دکتــر نابــغ‪ ،‬متخصــص برجســته نفتــی ایــران‪ ،‬گفــت‪« :‬بــا توجــه بــه‬ ‫میـزان تولیـد‌ و صـا ‌درات نفـت د‌ر سـال جـاری‪ ،‬د‌رآمـ ‌د کلـی امسـال از‬ ‫نفــت‪ ،‬بــه ‪ 20‬میلیــار ‌د د‌لار م ‌یرســد‌‪».‬‬ ‫‪ 21‬ارد‌یبهشت‬ ‫ســیروس ابراهیــ ‌مزاد‌ه‪ ،‬معــاون وزارت امــور اقتصــاد‌ی و ‌دارایــی‪ ،‬گفــت‪:‬‬ ‫«میـزان تولیـ ‌د نفـت ایـران تقریبـاً بـه ‪ 6‬میلیـون بشـکه ‌در روز (میـزان‬ ‫تولیــ ‌د پیــش از انقــاب)‪ ،‬رســید‌ه اســت‪ .‬ایــران بــه صــ ‌دور نفــت بــه‬ ‫بازارهــای جهانــی ا ‌دامــه می‌ ‌دهــد‌‪».‬‬ ‫‪ 22‬ارد‌یبهشت‬ ‫هیئت‌م ‌دیـره شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬بـرای نخسـتین بـار د‌ر سـفری‬ ‫هفـ ‌تروزه‪ ،‬از همـة مناطـق نفتخیـز جنـوب بازد‌یـ ‌د کـرد‌‪.‬‬ ‫‪ 24‬ارد‌یبهشت‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس هیئت‌مد‌یــره شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬گفــت‪:‬‬ ‫«اگــر بــرای برخــی م ‌داخــات ‌در جریانــات روز مملکــت فکــر عاجلــی‬ ‫نشـود‌‪ ،‬مشـکلات رو‌زبـ ‌هروز بیشـتر و نتیجـه کار ب ‌دتـر خواهـد‌ شـ ‌د‪ ».‬او‬ ‫از امـام خمینـی تقاضـای اعـام تـرک تعقیـب عمومـی از ناحیـه رهبـری‬ ‫انقــاب و ‌دولــت کــر ‌د‪ .‬همچنیــن ‌در ا ‌دامــه افــزود‌‪« :‬ایــران د‌ر مجمــوع‬ ‫‪ 780‬میلیــون د‌لار از اســرائیل طلبــکار اســت کــه نیمــی از ایــن رقــم‬ ‫مربـوط بـه تحویـل نفـت خـام از طـرف رژیـم گذشـته بـه د‌ولـت اسـرائیل‬ ‫و نیمــی د‌یگــر مربــوط بــه ســرمایه‌گذاری مســتقیم ایــران ‌در احــ ‌داث‬ ‫خـط لولـه نفـت د‌ر اسـرائیل اسـت‪».‬‬ ‫‪ 26‬ارد‌یبهشت‬ ‫لیبـی و ونزوئـا‪‌ ،‬دو عضـو اوپـک‪ ،‬قیمـت نفـت خـام خـو ‌د را بـه ترتیـب‬ ‫‪ 70‬و ‪ 60‬سـنت افزایـش ‌دا ‌دنـد‌‪.‬‬ ‫‪669‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫‪ 29‬ارد‌یبهشت‬ ‫شـرکت ملـی نفـت بـا ارسـال نامـه‌ای بـه روزنامـة کیهـان اعـام کـرد‌‪▪:‬‬ ‫«تولیـد‌ و صـاد‌رات نفـت بـه میـزان ‪ 4‬میلیـون بشـکه ‌در روز تثبیـت شـد‌ه‬ ‫اسـت و قصـ ‌د ن ‌داریـم تولیـد‌ و صـا ‌درات نفـت را ‌در سـطحی کـه قبـل از‬ ‫انقـاب بـود‌‪ ،‬قـرار ‌دهیـم‪».‬‬ ‫سـخنگوی شـرکت ملـی نفـت ایـران بـه خبرنـگار رویتـر گفـت‪« :‬ایران▪‬ ‫از چنـ ‌د خریـ ‌دار بـزرگ نفـت خـو ‌د خواسـت‪‌ ،‬داوطلبانـه تـا ‪‌ 15‬درصـد‌‬ ‫کاهــش د‌ر میــزان نفــت وار ‌داتــی خــو ‌د را بپذیرنــ ‌د و بعضــی شــرک ‌تها‬ ‫موافقــت خــو ‌د را اعــام کر ‌دنــ ‌د‪».‬‬ ‫‪ 1‬خر ‌داد‌‬ ‫بــه علــت ترکیــد‌ن لولــه نفــت ‌در کارخانــه شــماره ‪ 1‬مــارون‪ ،‬انتقــال‬ ‫روزانـة ‪ 250‬هـزار بشـکه نفـت بـه خـارگ قطـع شـ ‌د‪ .‬همچنیـن‪ ،‬تولیـد‌‬ ‫‪ 250‬میلیـون مترمکعـب گاز کـه ایـن کارخانـه تولیـ ‌د و صـا ‌در م ‌یکـر ‌د‪،‬‬ ‫متوقـف شـد‌‪ .‬روزنام ‌ههـا از قـول یـک مقـام آگاه د‌ر شـرکت ملـی نفـت‬ ‫علــت ترکیــد‌ن لولــه را فرســو ‌دگی آن اعــام کر ‌دنــد‌‪.‬‬ ‫‪ 2‬خر ‌دا ‌د‬ ‫چنــد‌ مــر ‌د ناشــناس بــه پالایشــگاه شــیراز حملــه و آنجــا را محاصــره‬ ‫کر ‌دنــ ‌د‪ .‬محاصر‌هکننــ ‌دگان بــد‌ون ‌درگیــری متــواری شــد‌ند‌‪.‬‬ ‫‪ 3‬خر ‌داد‌‬ ‫نزیـه‪ ،‬مد‌یرعامـل شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬از کارکنـان صنعـت نفـت▪‬ ‫در آبـا ‌دان خواسـت ‌در برقـراری هرچـه بیشـتر روح صمیمیـت و بـراد‌ری‬ ‫بـرای پیشـبرد‌ ه ‌د ‌فهـای انقـاب‪ ،‬اجـازه ن ‌دهنـد‌ شـایعاتی کـه موجـب‬ ‫‌دلســرد‌ی افــراد‌ و مغایــر بــا روح همــکاری صمیمانــه و ســازن ‌ده اســت‪،‬‬ ‫پخـش شـو ‌د‪.‬‬ ‫هیئت‌م ‌دیــره و مد‌یر‌عامــل شــرکت ملــی نفــت ایــران د‌ر پالایشــگاه▪‬ ‫نفــت آبــا ‌دان انتصابــات زیــر را انجــام ‌دا ‌دنــ ‌د‪ :‬مصطفــی کرباســیون‪،‬‬ ‫رئیــس پالایشــگاه نفــت آبــا ‌دان؛ پرویــز شــاهی ‌ده‪ ،‬رئیــس ســرویس‌های‬ ‫مهن ‌دســی؛ خاپاطوریــان‪ ،‬رئیــس کارخانجــات؛ احمــد‌ محلاتــی‪ ،‬رئیــس‬ ‫پرسـنل؛ علی‌محمـ ‌د امیـری‪ ،‬رئیـس امـور مالـی؛ حسـین طالبـی‪ ،‬رئیـس‬ ‫حسـاب ‌داری‪ .‬پرویـز شـاهید‌ه تـا تعییـن رئیـس تعمیـرات و خ ‌دمـات بـا‬ ‫حفــظ وظایــف‪ ،‬مســئولیت ایــن ا ‌داره را نیــز بــه عهــد‌ه گرفــت‪.‬‬ ‫جامعه اسلامی کارکنان صنعت نفت تشکیل و اساسنامه آن تهیه شد‌‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران اعـام کـر ‌د‪« :‬د‌ر ار ‌دیبهشـت‌ماه‪ ،‬میانگیـن▪▪‬ ‫تولیـ ‌د روزانـه نفـت خـام از مناطـق نفتخیـز جنـوب و حـوزه فـات قـاره‬ ‫‪670‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫بـه ‪ 4‬میلیـون و ‪ 100‬هـزار بشـکه رسـید‌‪».‬‬ ‫‪ 5‬خر ‌داد‌‬ ‫هیئــت شــش‌نفری شــورای موقــت کارگــران پتروشــیمی آبــا ‌دان بــرای‬ ‫رســی ‌دگی بــه خواســته‌های رفاهــی و پاکســازی عناصــر ضــد انقــاب‬ ‫تحصــن کر ‌دنــد‌‪.‬‬ ‫‪ 6‬خر ‌دا ‌د‬ ‫چهار ‌دهمین کنفرانس جهانی گاز د‌ر تورنتو آغاز شد‌‪▪.‬‬ ‫کارکنـان پالایشـگاه تهـران و تأسیسـات ری‪‌ ،‬در یـک بیانیـه‪ ،‬تشـکیل▪‬ ‫انجمــن اســامی را اعــام کر ‌دنــد‌‪.‬‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس شــرکت ملــی نفــت ایــران‪‌ ،‬در ‌دومیــن جلســه▪‬ ‫کنگــره وکلای د‌ا ‌دگســتری گفــت‪« :‬د‌رآمــد‌ ایــران از صــ ‌دور نفــت روزی‬ ‫‪ 65‬میلیــون د‌لار و ان ‌دوختــه ارزی حــ ‌دو ‌د ‪ 12‬میلیــارد‌ د‌لار اســت‪ ».‬او از‬ ‫امـام خمینـی تقاضـای عفـو عمومـی کـر ‌د تـا صاحبـان صنعـت و تجـارت‬ ‫بـه سـر کار خـو ‌د بازگر ‌دنـ ‌د و معتقـ ‌د بـود‌ ایـن بزرگ‌تریـن عامـل رفـع‬ ‫بیـکاری اسـت‪.‬‬ ‫مان ‌عالعتبــه‪ ،‬وزیــر نفــت امــارات متحــ ‌ده عربــی و ‌دبیــر کل اوپــک‪▪،‬‬ ‫وارد‌ تهـران شـ ‌د‪ .‬او بـا نزیـه‪ ،‬مد‌یرعامـل شـرکت ملـی نفـت و مهنـد‌س‬ ‫بــازرگان‪ ،‬نخســ ‌توزیر ‌دولــت موقــت‪ ،‬د‌یــ ‌دار و ‌دربــاره اتخــاذ سیاســت‬ ‫هماهنــگ ‌در اجــاس آینــ ‌ده اوپــک مذاکــره کــر ‌د‪.‬‬ ‫‪ 8‬خر ‌داد‌‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس هیئت‌مد‌یــره شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬د‌ر▪‬ ‫ســومین جلســه کنگــره سراســری وکلای ایــران گفــت‪« :‬بــا موافقــت‬ ‫‌دولــت‪ ،‬د‌رآمــد‌ حاصــل از یــک روز نفــت ایــران بــه کارگــران شــرکت‬ ‫نفـت پر ‌داخـت خواهـد‌ شـ ‌د‪ ».‬او پیشـنها ‌د کـرد‌ به‌طـور متنـاوب د‌رآمـ ‌د‬ ‫حاصــل از فــروش یـک روز نفــت ایـران بــا ‌درنظرگرفتــن اولوی ‌تهــا بــه‬ ‫مصـرف اسـتان‌های کشـور برسـد‌ و خوزسـتان و سیستا ‌ن‌وبلوچسـتان د‌ر‬ ‫اولویـت قـرار د‌اشـته باشـد‌‪.‬‬ ‫مهنـد‌س بـازرگان د‌ر مصاحبـه‌ای را ‌دیـو ـ تلویزیونـی اظهـار کـرد‌‪ ،‬پـول▪‬ ‫نفـت و ‌درآمـد‌ آن بایـد‌ صـرف امـور عمرانـی شـود‌‪.‬‬ ‫هیئـت شـ ‌شنفری شـورای موقـت کارگـران پتروشـیمی اعتصـاب غـذا▪‬ ‫کر د‌‪.‬‬ ‫‪ 9‬خر ‌دا ‌د‬ ‫کارکنـان شـرکت صنایـع پتروشـیمی مبلـغ یـک میلیـون و ‪ 700‬هـزار‬ ‫و ‪ 77‬ریــال را د‌ر اجــرای فرمــان امــام خمینــی بــه حســاب خان ‌هســازی‬ ‫‪671‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫بــرای مســتضعفان واریــز کر ‌دنــد‌‪.‬‬ ‫‪ 10‬خر ‌دا ‌د‬ ‫بــه ‌دنبــال ســخنان نزیــه‪ ،‬مد‌یرعامــل شــرکت ملــی نفــت ایــران‪‌ ،‬در‬ ‫کنگـره سراسـری وکلای ایـران و بیشـتر شـ ‌دن اعتراضـات بـه سـخنان‬ ‫او‪‌ ،‬دکتـر بهشـتی ‌در سـخنرانی مبسـوطی نظـر نزیـه را کـه گفتـه بـود‌‪:‬‬ ‫«اسـام قـاد‌ر نیسـت راه حـل سیاسـی‪ ،‬اقتصـاد‌ی و قضائـی ارائـه ‌دهـد‌»‪،‬‬ ‫ر ‌د کـر ‌د و خواسـتار محاکمـه او شـد‌‪.‬‬ ‫‪ 11‬خر ‌دا ‌د‬ ‫افزایش بهای نفت ایران‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬بهــای نفــت خــام ســبک را بــا یــک د‌لار و‬ ‫‪ 20‬سـنت افزایـش‪ ،‬هـر بشـکه ‪ 18‬د‌لار و ‪ 47‬سـنت و بهـای نفـت خـام‬ ‫ســنگین بــا یــک د‌لار و ‪ 10‬ســنت افزایــش‪ ،‬هــر بشــکه ‪ 17‬د‌لار و ‪74‬‬ ‫سـنت‪ ،‬اعـام کـر ‌د‪.‬‬ ‫‪ 12‬خر ‌دا ‌د‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس هیئت‌م ‌دیــره شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬د‌ر یــک‬ ‫مصاحبـه ‌دربـاره اظهـارات خـود‌ ‌در کنگـره کانـون وکلای ایـران گفـت‪:‬‬ ‫«هیــچ انتظــار ن ‌داشــتم ‌دربــاره ســخنرانی کســی کــه هویــت سیاســی‬ ‫او د‌ر ســی ســال گذشــته بــرای ملــت ایــران روشــن اســت‪ ،‬ای ‌نگونــه‬ ‫قضــاوت شــود‌‪ .‬مــن هرگــز نخواســتم جمهــوری اســامی را بــه تعبیــر‬ ‫بعض ‌یهــا تخطئــه کنــم یــا جانــب حــق و عــد‌ل و قضــاوت را حفــظ‬ ‫نکنـم‪ .‬اگـر مـا فکـر کنیـم تمـام مسـائل سیاسـی‪ ،‬اقتصـاد‌ی و قضائـی را‬ ‫م ‌یتوانیـم قالـب اسـامی بسـازیم‪ ،‬هما ‌نطـور کـه آقایـان آیـات عظـام‬ ‫هــم می‌ ‌داننــد‌‪ ،‬ایــن امــر ‌در شــرایط حاضــر مقــد‌ور و ممکــن نیســت‪».‬‬ ‫‪ 13‬خر ‌دا ‌د‬ ‫مانــع العتبــه‪ ،‬وزیــر نفــت امــارات متحــ ‌ده عربــی و ‌دبیــر کل اوپــک‪ ،‬د‌ر‬ ‫گفتگویــی بــا خبرگــزاری رســمی امــارات متحــد‌ه اعــام کــر ‌د‪« :‬پنــج‬ ‫کشــور تولی ‌دکننــ ‌ده نفــت منطقــه خلیج‌فــارس ‌دربــاره پیشــنهاد‌ او ‌در‬ ‫زمینــه تعییــن قیمــت یکســان بــرای کشــورهای عضــو اوپــک‪ ،‬تفاهــم‬ ‫نشـان د‌ا ‌د‌هانـ ‌د‪ .‬قـرار اسـت ‌در مـاه آینـ ‌ده د‌ر ژنـو کنفرانـس وزیـران نفـت‬ ‫‌دربــاره قیمــت واحــ ‌د نفــت کشــورهای تولی ‌دکننــد‌ه تشــکیل شــود‌‪».‬‬ ‫‪ 14‬خر ‌داد‌‬ ‫هشــت نفــر از اعضــای هیئت‌م ‌دیــره شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬بــرای‬ ‫پشــتیبانی از حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس هیئت‌م ‌دیــره و م ‌دیرعامــل ایــن‬ ‫شـرکت‪ ،‬اسـتعفا کر ‌دنـد‌‪ ،‬امـا هیئـت ‌دولـت بـا اسـتعفای آنهـا موافقـت‬ ‫‪672‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫نکـر ‌د و حسـن نزیـه از آنهـا خواسـت بـه کار خـو ‌د ا ‌دامـه ‌دهنـد‌‪.‬‬ ‫‪ 16‬خر ‌داد‌‬ ‫مذاکــرات ایــران بــا کنسرســیوم نفــت کــه قــرار بــود‌ ‌در ‪ 20‬خــر ‌دا ‌د ‌در‬ ‫لنـ ‌دن صـورت گیـر ‌د‪ ،‬بــه تعویـق افتـاد‌‪.‬‬ ‫‪ 17‬خر ‌داد‌‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس هیئت‌مد‌یــره شــرکت ملــی نفــت ایــران‪‌ ،‬در‬ ‫مصاحبـه‌ای مطبوعاتـی و را ‌دیـو ـ تلویزیونـی ‌دربـاره سیاسـ ‌تهای نفتـی‬ ‫د‌ولـت گفـت‪« :‬ایـران از میـزان تولیـ ‌د نفـت صاد‌راتـی خـو ‌د راضـی اسـت‬ ‫و قصـد‌ نـ ‌دار ‌د آن را افزایـش ‌دهـد‌‪ .‬همچنیـن‪ ،‬ممکـن اسـت سـه شـرکت‬ ‫پتروشـیمی‪ ،‬گاز و نفـت ‌در هـم ا ‌دغـام شـود‌‪».‬‬ ‫‪ 21‬خر ‌داد‌‬ ‫مهنــد‌س کاظــم حســیبی‪ ،‬مشــاور عالــی رئیــس هیئ ‌تمد‌یــره‪ ،‬د‌ر رأس‬ ‫هیئتــی از کارشناســان شــرکت ملــی نفــت بــرای مذاکــره بــا اعضــای‬ ‫کنسرسـیوم سـابق نفـت ایـران بـه لنـ ‌دن سـفر کـر ‌د‪.‬‬ ‫‪ 22‬خر ‌دا ‌د‬ ‫حسـن نزیـه گفـت‪« :‬هنـوز تصمیمـی ‌دربـاره اجـاس آینـد‌ه اوپـک اتخـاذ‬ ‫نشـد‌ه اسـت‪ ،‬بایـ ‌د ‌دیـ ‌د نظـر ‌دولـت چیسـت‪ ».‬او ‌در اد‌امـه گفـت‪« :‬مـا‬ ‫تک‌محموله‌ا ‌یهــای خــو ‌د را بیشــتر از قیمــت اوپــک م ‌یفروشــیم‪».‬‬ ‫‪ 24‬خر ‌داد‌‬ ‫د‌ر منطقه «بریم» پالایشگاه آبا ‌دان ‌دو بمب منفجر شد‌‪▪.‬‬ ‫‌دو هواپیمــای عراقــی بــا تجــاوز بــه حریــم هوایــی ایــران‪ ،‬بــر فــراز▪‬ ‫پاســگا‌ههای انجیــره‪ ،‬هلالــه و نیخــزر بــه پــرواز د‌رآم ‌دنــ ‌د‪.‬‬ ‫‪ 25‬خر ‌داد‌‬ ‫مذاکــرات میــان شــرکت ملــی نفــت ایــران و شــرکت‌های عضــو‬ ‫کنسرســیوم نفــت آغــاز شــد‌‪.‬‬ ‫‪ 27‬خر ‌دا ‌د‬ ‫رحیــم عابــد‌ی‪ ،‬مد‌یرعامــل شــرکت ملــی صنایــع پتروشــیمی‪ ،‬د‌ر یــک‬ ‫مصاحبـ ‌های گفـت‪« :‬ایـن صنعـت تاکنـون ‪ 6‬میلیـار ‌د ‌دلار هزینـه ‌در بـر‬ ‫د‌اشـته اسـت و اگـر د‌و پـروژه ایـران ـ ژاپـن بـا ‪ 2‬میلیـارد و ‪ 600‬میلیـون‬ ‫‌دلار هزینــه و توســعه مجتمــع شــیراز بــا ‪ 200‬میلیــون د‌لار بــه پایــان‬ ‫برســ ‌د‪ ،‬میــزان ســرمایه‌گذار ‌یها بــه ‪ 8‬میلیــارد‌ ‌دلار خواهــد‌ رســی ‌د کــه‬ ‫حـد‌ود‌ ‪ 7‬برابـر سـرمایه اولیـه آن اسـت‪».‬‬ ‫‪ 28‬خر ‌داد‌‬ ‫هیئتـی از مقامـات اقتصـاد‌ی و بازرگانـی جمهـوری آلمـان فـد‌رال بـه▪‬ ‫‪673‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫انفجار خط لوله د‌ر سربندر‌‬ ‫ایــران آم ‌دنــ ‌د و بــا اعضــای هیئت‌مد‌یــرة شــرکت ملــی نفــت ایــران‬ ‫ســاعت ‪‌ 1:50‬دقیقــه بع ‌دازظهــر‬ ‫‌دیــ ‌دار و مذاکــره کر ‌دنــ ‌د‪.‬‬ ‫بــر اثــر ترکیــد‌ن لولــه نفــت د‌ر ‪5‬‬ ‫کیلومتـری سـربن ‌د (بنـد‌ر ماهشـهر)‬ ‫امام خمینی فرمان تأسیس شرکت ملی حفاری را صا ‌در کرد‌‪▪.‬‬ ‫انفجــار عظیمــی رخ ‌داد‌‪ .‬حــرارت‬ ‫تير‬ ‫آتـش بـه حـد‌ی بـو ‌د کـه از فاصلـه‬ ‫قيمت نفت با افزايش ش ‌دي ‌د به ‪ 19/9‬د‌لار رسيد‌‪.‬‬ ‫‪ 200‬متــری امــکان نزد‌یــک شــد‌ن‬ ‫‪ 3‬تیر‬ ‫بــه نقطــه انفجــار را نمــ ‌ید‌اد‌‪.‬‬ ‫گـروه امـ ‌دا ‌د بـه سـرعت بـه مـکان‬ ‫قطع ص ‌دور نفت به فیلیپین بررسی خواهد ش ‌د‪.‬‬ ‫حاد‌ثـه رفـت‪ ،‬امـا بـه ‌دلیـل شـد‌ت‬ ‫آیـت الله خاقانـی بـا مهـد‌ی بـازرگان‪ ،‬نخسـت‌وزیر ایـران‪‌ ،‬دیـد‌ار و ‌دربـاره‬ ‫آتــش نتوانســت بــه آتــش نزد‌یــک‬ ‫مشـکلات و مسـائل خوزسـتان گفتگـو کـرد‌‪ .‬او بـا اشـاره بـه فـروش نفـت‬ ‫شــو ‌د‪ .‬زارع‪ ،‬مســئول آت ‌شنشــانی‬ ‫بـه فیلیپیـن گفـت‪« :‬ایـن موضـوع بسـیار ناشایسـت و قبیـح اسـت کـه‬ ‫آبــا ‌دان گفــت‪ 8« :‬لولــه زیــر پــل‬ ‫مـا بـه کشـوری کـه ‌در حـال جنـگ بـا مسـلمانان اسـت‪ ،‬نفـت بفروشـیم‪.‬‬ ‫جــاد‌ه اصلــی منفجــر شــ ‌ده کــه‬ ‫مـا خواسـتار قطـع فـروش نفـت بـه ایـن کشـور هسـتیم‪ »...‬بـازرگان قـول‬ ‫یکــی از آنهــا گازی بــود‌ه اســت‪.‬‬ ‫مـا منتظـر هسـتیم تمـام گازهایـی‬ ‫‌داد‌ ایـن موضـوع را بررسـی کنـ ‌د‪.‬‬ ‫کــه از ایــن لولــه خــارج م ‌یشــود‌‪،‬‬ ‫‪ 4‬تیر‬ ‫بسـوزد‌ تـا بتوانیـم آتـش را خامـوش‬ ‫کنیــم‪ ».‬مأمــوران آت ‌شنشــانی‬ ‫مذاکــرات اوپــک بــرای افزایــش قیمــت نفــت آغــاز شــ ‌د‪ .‬کشــورهای‬ ‫بــرای پاکســازی محیــط‪ ،‬مــواد‌‬ ‫مصر ‌فکننــد‌ه از اثــرات زیا ‌نبــار ایــن افزایــش قیمــت بــر اقتصــاد‌‬ ‫نفتــی باق ‌یمانــد‌ه را ‌در بیابــان‬ ‫کشــورهای خــو ‌د نگــران بو ‌دنــد‌‪‌ .‬در پــی ایــن اجــاس‪ ،‬انتظــار مــی‬ ‫م ‌یســوزاند‌ن ‌د‪ .‬خــط لولــه امی ‌دیــه‬ ‫رفــت بهــای هــر بشــکه نفــت ایــران بــه ‪ 25‬د‌لار برســد‌‪ .‬نزیــه گفــت‪:‬‬ ‫ـ آغاجـاری قطـع شـ ‌د و ایـن اتفـاق‬ ‫«شــرک ‌تهایی را کــه نفــت ایــران را بــه افریقــای جنوبــی یــا اســرائیل‬ ‫بــر میــزان تولیــد‌ پالایشــگاه آبــاد‌ن‬ ‫تأثیـر گذاشـت‪ .‬علـت حاد‌ثـه اعـام‬ ‫بفروشــند‌‪ ،‬بایکــوت م ‌یکنیــم‪».‬‬ ‫‪ 16‬تیر‬ ‫نشــ ‌د‪.‬‬ ‫‪ 9‬لولــه انتقــال گاز و نفــت در آغاجــاری و د‌ر ســربن ‌د (بنــ ‌در ماهشــهر)‬ ‫منفجــر شــد‌‪.‬‬ ‫‪ 18‬تیر‬ ‫تولیــد‌ پالایشــگاه آبــا ‌دان بــه ‌دلیــل آتش‌ســوزی ‌در خطــوط لولــه بــه‬ ‫ی ‌کپنجــم رســی ‌د‪.‬‬ ‫‪ 26‬تیر‬ ‫کارگــران انقلابــی صنعــت نفــت بــرای حفاظــت از لول ‌ههــا و تأسیســات‬ ‫نفتــی د‌ر خوزســتان و ســایر مناطــق مســلح شــ ‌دند‌‪.‬‬ ‫‪ 27‬تیر‬ ‫‌دو بخـش از انبـار نفـت تهـران آتـش گرفـت؛ یکـی ‌در ناحیـه بارگیـری‬ ‫سـوخت هواپیمـا و ‌دیگـری د‌ر قسـمت نفـت کـوره کـه بـا حضـور گـروه‬ ‫امـ ‌دا ‌د هـر ‌دو حریـق خامـوش شـ ‌د‪‌ .‬در ایـن حاد‌ثـه‪ ،‬یـک کارگـر انبـار‬ ‫ری و یـک کم ‌کراننـ ‌ده نفتکـش جـان خـو ‌د را از د‌سـت د‌ا ‌دنـد‌‪.‬‬ ‫‪674‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫فراخوان استخ ‌دام شرکت ملی‬ ‫نفتکش ایران‬ ‫‪ 6‬مر ‌داد‌‬ ‫ســاخت ســه د‌ســتگاه مخــزن فــولاد‌ی مــورد‌ نیــاز صنایــع‬ ‫شــیمیایی شــاهپور وابســته بــه شــرکت ملــی پتروشــیمی ایــران از‬ ‫طریــق تــرک مناقصــه بــه شــرکت «فریــد‌ن» ســفارش ‌داد‌ه شــد‌‪.‬‬ ‫‪ 7‬مر ‌دا ‌د‬ ‫ایران و بلوک شرق‬ ‫افزایش قیمت گاز صاد‌راتی ایران به شوروی‬ ‫گاز صاد‌راتـی ایـران بـه شـوروی تـا ایـن تاریـخ‪ ،‬هـر هـزار مترمکعـب ‪25‬‬ ‫د‌لار فروختــه م ‌یشــ ‌د کــه مقــرر شــد‌ ایــن رقــم ‌در مذاکــرات ‌دوجانبــه‬ ‫افزایـش یابـ ‌د‪.‬‬ ‫‌دکتـر مرشـد‌‪ ،‬مد‌یرعامـل شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬تأکیـ ‌د کـرد‌‪« :‬قیمـت‬ ‫گاز صا ‌دراتـی بـه همسـایه شـمالی بسـیار پاییـن اسـت و بایـ ‌د بـه یـک‬ ‫حـد‌ معقـول برسـ ‌د‪ .‬بـرای کشـید‌ن خـط لولـه ‌دوم گاز یـک میلیـارد‌ و‬ ‫‪ 500‬میلیـون ‌دلار هزینـه پی ‌شبینـی شـ ‌ده بـو ‌د‪ ،‬یقینـاً اگـر د‌ر شـرایط‬ ‫فعلـی ایـن پـروژه اجـرا شـو ‌د‪ ،‬هزینـه بـه مراتـب بیشـتر خواهـد‌ شـد‌‪».‬‬ ‫‪ 14‬مر ‌دا ‌د‬ ‫حسـن نزیـه‪ ،‬مدیرعامـل شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬گفـت‪« :‬اولیـن چـاه‬ ‫پـس از پیـروزی انقـاب بـا تولیـ ‌د روزانـه بیـش از ‪ 6‬هـزار بشـکه نفـت‬ ‫سـبک و مرغـوب ‌در ناحیـه رود‌ک خوزسـتان بـه نفـت رسـی ‌د‪».‬‬ ‫‪ 31‬مر ‌دا ‌د‬ ‫ايران د‌ر ‌دهمين كنگره نفت د‌ر بخارست شركت کرد‌‪.‬‬ ‫‪ 3‬مهر‬ ‫جنجال بر سر رفتن یا مان ‌دن نزیه ‌در شرکت نفت‬ ‫حجت‌الاســام اشــراقی‪ ،‬نماینــ ‌ده امــام ‌در شــرکت نفــت‪ ،‬گفــت‪« :‬نزیــه‬ ‫مـور ‌د تأییـ ‌د امـام نیسـت‪».‬‬ ‫گرو‌ههــای اســامی ‌در آبــا ‌دان نیــز بــا صــ ‌دور اعلامیــه حضــور حســن‬ ‫نزیـه را ‌در صنعـت نفـت زیـا ‌نآور ‌دانسـتند‌‪ .‬از سـوی ‌دیگـر‪ ،‬بـازرگان د‌ر‬ ‫یـک سـخنرانی د‌ر را ‌دیـو و تلویزیـون بیـان کـر ‌د‪« :‬بـه امـر امـام‪ ،‬هیـچ‬ ‫مقـام و مرجعـی حـق د‌خالـت د‌ر کار ‌دولـت را نـ ‌دارد‌‪ ،‬برخـی ‌دربـارة نزیـه‬ ‫نــزد‌ امــام از کاه کــوه ســاخته‌اند‌‪».‬‬ ‫‌در پـی ایـن جریـان‪ ،‬حسـن نزیـه نیـز حجت‌الاسـام اشـراقی را بـه یـک‬ ‫مناظـره تلویزیونـی ‌دعـوت کـر ‌د‪.‬‬ ‫اشــراقی د‌ر یــک گفتگــو گفــت‪« :‬طبــق شــکایت رســی ‌ده از کارکنــان‬ ‫شـرکت نفـت‪ ،‬گاز و پتروشـیمی‪ ،‬بـه همراهـی چنـ ‌د نفـر بـه خوزسـتان‬ ‫‪675‬‬

‫اتحاد‌یــة موقــت انجم ‌نهــا‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫و شــورای اســامی کارکنــان‬ ‫صنایــع نفــت ایــران (تهــران)‬ ‫ســفر کرد‌یــم‪ .‬پــس از بررســی متوجــه شــد‌یم کارگــران و کارمنــ ‌دان از‬ ‫خواســت ‌ههای خــود‌ را از وزیــر‬ ‫فاصلـه بیـن افـراد‌ ناراضـی هسـتند‌‪ ،‬زیـرا حسـن نزیـه حقـوق کارگـران را‬ ‫نفـت د‌ر اعلامیـ ‌های بیـان کـرد‌‪:‬‬ ‫از ‪ 3‬هـزار بـه ‪ 3‬هـزار و ‪ 300‬تومـان افزایـش ‌داد‌ه اسـت‪ ،‬د‌ر صورتـی کـه‬ ‫‪ .1‬پاکســازی ریشــه‌ای د‌ر همــة‬ ‫حقـوق کارمنـ ‌دان بـه ‪ 9‬هـزار تومـان رسـی ‌ده اسـت و یـک تضـاد‌ ‪ 5‬هـزار‬ ‫و ‪ 700‬تومانـی بیـن ‌دو طبقـه ایجـا ‌د شـد‌ه اسـت‪ .‬از سـویی‪ ،‬بیـن سـالن‬ ‫بخشــهای صنعــت نفــت؛‬ ‫غذاخــوری و باشــگاه ‌دو گــروه نیــز تفــاوت وجــو ‌د ‌دار ‌د‪ .‬کارکنــان هــم‬ ‫‪ .2‬از میا ‌نبر ‌داشــتن تبعیض‌هــا‬ ‫تقاضـای پاکسـازی صنعـت نفـت را د‌اشـت ‌هاند‌‪ ،‬امـا آقـای نزیـه فقـط بـه‬ ‫بیــن کارکنــان صنعــت نفــت و‬ ‫جاب ‌هجایـی کارمنـ ‌دان اکتفـا کـر ‌ده اسـت‪ .‬ایـن عوامـل اعتـراض کارکنـان‬ ‫بنیانگــذاری جامعــه توحیــد‌ی؛‬ ‫را برانگیختـه اسـت‪».‬‬ ‫‪ .3‬رفــع مشــکلات کارکنــان‬ ‫‪ 4‬مهر‬ ‫پیمانــکاری و موقــت؛‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس هیئ ‌تم ‌دیــره شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬اظهــار‬ ‫‪ .4‬احقــاق حــق مســتضعفان د‌ر‬ ‫کــر ‌د‪« :‬ب ‌دگوی ‌یهــای مخالفــان مــن ‌در نــزد‌ امــام باعــث ممنو ‌عالخــروج‬ ‫صنعــت نفــت؛‬ ‫شـد‌ن مـن شـد‌‪».‬‬ ‫‪ .5‬اجــرای همــة مصوبــات شــورای‬ ‫‪ 5‬مهر‬ ‫انقــاب ‌دربــارة حد‌اقــل و ح ‌داکثــر‬ ‫حســن نزیــه‪ ،‬رئیــس هیئ ‌تم ‌دیــره شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬شــایعه‬ ‫حقــوق؛‬ ‫برکنـاری خـود‌ را تکذیـب کـرد‌ و گفـت‪« :‬د‌ر وضـع کنونـی‪ ،‬امـکان انجـام‬ ‫‪ .6‬بررسـی ‌دوبـاره وضعیـت کسـانی‬ ‫وظیفـه مـن و همکارانـم سـلب شـد‌ه اسـت‪ .‬مـن اسـتعفا نخواهـم کـر ‌د و‬ ‫کــه بــا گرفتــن مبالغــی زیــا ‌د و‬ ‫مســتمری هنگفــت بازنشســته‬ ‫پشـت میـزکار خـود‌ هسـتم و اطلاعـی از ایـن برکنـاری نـ ‌دارم‪».‬‬ ‫‪ 6‬مهر‬ ‫شــد‌ند‌؛‬ ‫‪ .7‬ب ‌هوجــو‌دآور‌دن محیطــی ســالم بــا‬ ‫علــی ق ‌دوســی‪ ،‬د‌ا ‌دســتانی کل انقــاب اســامی‪ ،‬اعــام کــر ‌د‪« :‬حســن‬ ‫آگاهـی و معنویـت کـه تضمی ‌نکننـ ‌ده‬ ‫نزیــه‪ ،‬مد‌یرعامــل شــرکت نفــت‪ ،‬بــه د‌اد‌ســتانی احضــار شــد‌‪».‬‬ ‫باز‌دهــی بیشــتر و آرامــش وجــ ‌دان‬ ‫‪ 7‬مهر‬ ‫اسـت؛‬ ‫پـس از اعـام نـام عل ‌یاکبـر معین‌فـر بـه عنـوان نخسـتین‌وزیـر نفـت‬ ‫‪ .8‬همــکاری ثمربخــش بــا جهــا ‌د‬ ‫پــس از انقــاب‪ ،‬او ‌در یــک مصاحبــه مطبوعاتــی گفــت‪« :‬مــن بــد‌ون‬ ‫اطـاع قبلـی بـه ایـن سـمت انتخـاب شـد‌م‪ .‬بـه‌زود‌ی نظـر خـود‌ را اعـام‬ ‫ســا ز ند‌گی ؛‬ ‫خواهــم کــر ‌د‪ .‬مــن مــکان ج ‌دیــ ‌دی بــرای وزارت نفــت ‌در نظــر نــ ‌دارم‪،‬‬ ‫‪‌ .9‬دفــاع قاطــع از حقــوق ملــت د‌ر‬ ‫همـان محـل شـرکت ملـی نفـت خـوب اسـت‪».‬‬ ‫برابــر کارت ‌لهــای نفتــی؛‬ ‫‪ 8‬مهر‬ ‫‪‌ .10‬دربـارة ‌دیگـر نظریـات اتحاد‌یـه‬ ‫موقــت انجمن‌هــا و شــوراهای‬ ‫قانــون تأســیس وزارت نفــت د‌ر شــورای انقــاب تصویــب شــ ‌د‪ .‬بــر‬ ‫اســامی و کارکنــان صنایــع نفــت‬ ‫اســاس ایــن قانــون‪ ،‬شــرکت‌های ملــی نفــت‪ ،‬گاز‪ ،‬صنایــع پتروشــیمی‬ ‫ایــران بــرای تســهیل موفقیــت‬ ‫و شــرکت‌های تابعــه زیرمجموعــه وزارت نفــت موظــف شــ ‌دند پــس از‬ ‫برنام ‌ههــا‪ ،‬متعاقبــاً بیانی ‌ههــای لازم‬ ‫تهیــه و ت ‌دویــن آیین‌نام ‌ههــا و مقــررات و اتخــاذ رو ‌شهــا‪ ،‬همــة امــور‬ ‫را صــا ‌در خواهــ ‌د کــرد‌‪.‬‬ ‫خــود‌ را زیــر نظــر وزیــر نفــت انجــام ‌دهنــ ‌د‪.‬‬ ‫‪676‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫بهروز بوشهری‪)1323( ،‬‬ ‫‪ 9‬مهر‬ ‫عل ‌یاکبــر معین‌فــر‪ ،‬وزیــر نفــت‪‌ ،‬در یــک گفتگــوی خبــری گفــت‪▪« :‬‬ ‫شـرکت نفـت در تمـام سـطوح پاکسـازی مـی شـو ‌د‪ .‬میـزان صـاد‌رات و‬ ‫فــروش نفــت تغییــر نخواهــ ‌د کــرد‌‪‌ .‬در حــال حاضــر‪ ،‬روزانــه ‪ 4‬میلیــون‬ ‫بشـکه نفـت تولیـ ‌د می‌شـو ‌د کـه فقـط ‪ 700‬هـزار بشـکه آن بـه مصـرف‬ ‫‌داخلــی م ‌یرســ ‌د و باقــی آن صــاد‌ر م ‌یشــود‌‪».‬‬ ‫مهنــ ‌دس بــازرگان‪ ،‬نخســ ‌توزیر‪ ،‬بــه همــراه عل ‌یاکبــر معی ‌نفــر‪ ،‬د‌ر▪‬ ‫اجتمــاع کارکنــان صنعــت نفــت‪ ،‬گاز و پتروشــیمی ‌در عمــارت شــرکت‬ ‫ملــی نفــت ایــران حضــور پیــ ‌دا کــر ‌د‪ .‬گفتــه شــ ‌د کــه سیاســت تولیــ ‌د‬ ‫‪ 4‬میلیــون‌بشــکه‌ای نفــت خــام ‌در روز و صــا ‌درات ‪ 3/3‬میلیونــی اد‌امــه‬ ‫م ‌ییابـ ‌د‪ .‬همچنیـن‪ ،‬عل ‌یاکبـر معی ‌نفـر ‌در کنـار پسـت وزارت نفـت‪ ،‬بـه‬ ‫سرپرسـتی سـازمان امـور اد‌اری و اسـتخ ‌دام نیـز منصـوب شـد‌‪.‬‬ ‫‪ 10‬مهر‬ ‫حسـن نزیـه تـا ایـن تاریـخ خـود‌ را بـه د‌اد‌سـتانی معرفـی نکـرد‌‪ .‬روزنامـة‬ ‫کیهــان د‌ر ای ‌نبــاره نوشــت‪« :‬د‌ر پــی حضورنیافتــن حســن نزیــه د‌ر‬ ‫‌داد‌سـتانی انقـاب‪ ،‬حجت‌الاسـام ق ‌دوسـی اعـام کـر ‌د‪ :‬بـه صـاح نزیـه‬ ‫اســت کــه خــود‌ را معرفــی کنــ ‌د و بــه شــکایاتی کــه از او شــد‌ه اســت‬ ‫پاســخ ب ‌دهــد‌‪».‬‬ ‫‪ 11‬مهر‬ ‫نیروهــای وابســته بــه د‌ولــت عــراق ‌در ‌دو شــب متوالــی بــا خمپــاره و‬ ‫موشــک (آر‪ .‬پــی‪ .‬جــی ‪ )7‬بــه مخــازن نفتــی ‌در اهــواز حملــه کر ‌دنــد‌‪.‬‬ ‫حملـه اول د‌ر ‪ 15‬کیلومتـری جـا ‌ده اهـواز ـ ان ‌دیمشـک و حملـه د‌وم د‌ر‬ ‫منطقــه خــرم کوشــک رخ ‌دا ‌د‪.‬‬ ‫‪ 13‬مهر‬ ‫حجت‌الاســام قد‌وســی پــس از ‌دیــ ‌دار بــا امــام‪‌ ،‬دربــاره بازد‌اشــت نزیــه‬ ‫بـه خبرنـگاران گفـت‪« :‬ایـن امـر بـه پاسـخی کـه نزیـه بـه ‌دا ‌دسـتانی‬ ‫می‌ ‌دهـد‌‪ ،‬بسـتگی ‌دار ‌د‪ .‬نزیـه فـرار نکـر ‌ده و مخفـی نشـ ‌ده اسـت‪ ،‬زیـرا بـه‬ ‫واسـطة یکـی از وزرای ‌دولـت پیـام ‌داد‌ و نامـه‌ای بـه ‌داد‌سـتانی فرسـتاد‌‬ ‫و اعــام کــرد هــر وقــت لازم باشــ ‌د‪ ،‬خــو ‌دش را بــه ‌دا ‌دســتانی معرفــی‬ ‫خواهـ ‌د کـر ‌د‪».‬‬ ‫‪ 15‬مهر‬ ‫ابراهیـم‌زاد‌ه‪ ،‬معـاون وزارت امـور اقتصـاد‌ و ‌دارایـی‪ ،‬گفـت‪« :‬هـر بشـکه▪‬ ‫نفـت ایـران د‌ر بـازار آزا ‌د بـه قیمـت ‪ 34‬د‌لار فروختـه می‌شـو ‌د و بقیـه بـه‬ ‫بهـای رسـمی اوپـک‪ ،‬یعنـی ‪‌ 23/5‬دلار‪ ،‬بـه فـروش م ‌یرسـ ‌د‪».‬‬ ‫‪677‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫گازسوز ش ‌دن خود‌روها‬ ‫مهن ‌دس بوشهری‪ ،‬عضو عل ‌یالب ‌دل هیئت‌مد‌یره شرکت ملی گاز شد‌‪.‬‬ ‫طــرح گازســوزکر ‌دن خو ‌دروهــا بعــ ‌د‬ ‫از آغـاز جنـگ بـه ‌دلیـل مشـکلات‬ ‫عبد‌الله عامری به سمت بازرسی شرکت ملی گاز منصوب ش ‌د‪▪▪.‬‬ ‫تأمیــن بنزیــن بــا ج ‌دیــت ‌در‬ ‫‪ 17‬مهر‬ ‫‌دسـتور کار قـرار گرفـت‪ .‬بـا افزایـش‬ ‫مهنــ ‌دس میرعظیمــی‪ ،‬مد‌یــر پالایشــگاه اصفهــان‪‌ ،‬دومیــن پالایشــگاه‬ ‫اقبـال عمومـی بـه اجـرای ایـن امـر‪،‬‬ ‫بـزرگ ایـران‪ ،‬گفـت‪« :‬بـا را‌هانـد‌ازی ایـن پالایشـگاه به د‌سـت کارشناسـان‬ ‫‪ 50‬د‌سـتگاه سـیلند‌ر گاز و رگلاتـور‬ ‫ایرانـی‪ ،‬سـطح تولیـ ‌د فراورد‌‌ههـای نفتـی ایـن پالایشـگاه بـه ‪ 200‬هـزار‬ ‫مخصـوص خریـ ‌ده شـ ‌د‪ .‬بـا کوپنـی‬ ‫شـد‌ن بنزیـن د‌ر کشـور اجـرای ایـن‬ ‫بشـکه ‌در روز خواهـد‌ رسـی ‌د‪».‬‬ ‫طــرح ســرعت بیشــتری گرفــت و‬ ‫‪ 25‬مهر‬ ‫شـمار خو ‌دروهـای گازسـوز بـا یـک‬ ‫‌در چــاه شــماره ‪‌ ،30‬در کیلومتــر ‪ 6‬جــا ‌ده اهــواز ـ بنــد‌ر امــا ‌م خمینــی‪،‬‬ ‫جهـش بـه هـزار ‌دسـتگاه رسـی ‌د‪.‬‬ ‫چــاه شــماره ‪ 57‬و لول ‌ههایــی کــه گاز و نفــت را از طریــق هفتــگل بــه‬ ‫اهــواز انتقــال مــی‌د‌ا ‌د‪ ،‬انفجــار رخ ‌دا ‌د‪ .‬انفجــار د‌ر چا‌ههــا خســارتی بــه‬ ‫بـار نیـاورد‌‪ ،‬امـا انفجـار خـط لولـه باعـث جـاری شـ ‌دن نفـت ‌در بیابـان‬ ‫و آت ‌شســوزی شــ ‌د کــه نیــروی آت ‌شنشــانی بــه ســرعت آتــش را مهــار‬ ‫کـرد‌‪.‬‬ ‫‪ 26‬مهر‬ ‫با طرح گازرسانی سرخون به بند‌رعباس موافقت ش ‌د‪.‬‬ ‫◌ آبان‬ ‫نصـب ‪ 2‬هـزار انشـعاب خانگـی و تجـاری شـیراز بـه شـرکت «لانـ ‌داگاز»‬ ‫واگـذار شـ ‌د‪.‬‬ ‫‪ 1‬آبان‬ ‫ایران و بلوک شرق‬ ‫حســن مرشــد‌‪ ،‬مد‌یرعامــل شــرکت ملــی گاز‪ ،‬بــه اصفهــان ســفر و از‬ ‫ســه ایســتگاه تقویــت فشــار گاز بــرای گازرســانی بــه شــوروی باز ‌دیــد‌‬ ‫کـرد‌‪ .‬ایـن ایسـتگاه‌ها د‌ر اصفهـان و چهارمحـال و بختیـاری نصـب شـ ‌د‪.‬‬ ‫اصفهــان‪ ،‬تهــران‪ ،‬منجیــل و شــهر صنعتــی البــرز ‌در مســیر ایــن طــرح‬ ‫قـرار د‌اشـت و طبـق برنامـه بایـ ‌د گاز مصرفـی آنهـا ‌در ایـن طـرح تأمیـن‬ ‫م ‌یشـ ‌د‪ .‬طـی ایـن سـفر‪ ،‬حسـن مرشـ ‌د همچنیـن اعـام کـر ‌د‪« :‬طـرح‬ ‫گازرســانی بــه نج ‌فآبــا ‌د بــا نــام «طــرح منتظــری» تــا د‌و ســال ‌دیگــر‬ ‫اجرائـی خواهـد‌ شـ ‌د‪».‬‬ ‫طرح گازسوزکر ‌دن خو ‌دروها‬ ‫د‌ر جلســ ‌های بــا حضــور رئیــس ســازمان محیــط زیســت کــه د‌ر محــل‬ ‫شـرکت گاز برگـزار شـ ‌د‪ ،‬بـر طـرح گازسـوزکرد‌ن خو ‌دروهـا تأکیـد‌ شـد‌ و‬ ‫د‌ر مرحلـه اول‪ ،‬بـا خریـ ‌د ‪ 50‬خـو ‌دروی گازسـوز موافقـت شـد‌‪.‬‬ ‫‪ 5‬آبان‬ ‫‪678‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫انفجار خطوط لوله د‌ارخوین‬ ‫اوایــل آبــان مــاه‪‌ ،‬دو انفجــار ‌در‬ ‫کارگــران پتروشــیمی آبــا ‌دان پــس از اتمــام ســاعت کاری د‌ر محوطــة‬ ‫لول ‌ههــای مناطــق نفتــی ‌دارخویــن‪،‬‬ ‫کارخانـه ‌دسـت بـه تظاهـرات ز ‌دنـ ‌د و ‌در مقابـل ‌دفتـر مرکـزی کارخانـه‬ ‫‌در جــا ‌ده اهــواز ـ آبــا ‌دان و جــاد‌ه‬ ‫اجتمـاع کر ‌دنـد‌‪ .‬آنـان بـا انتشـار قطعنامـه‌ای ‌‪4‬مـاد‌ه‌ای خواهـان برکنـاری‬ ‫اهــواز ـ اند‌یمشــک‪ ،‬بــه ‌دســت‬ ‫افــراد‌ ناشــناس روی د‌ا ‌د کــه پــس‬ ‫رئیــس کارخانــه بــه ‌دلیــل ســوء‌مد‌یریت شــد‌ند‌‪.‬‬ ‫از ‪ 36‬ســاعت تــاش‪ ،‬مأمــوران‬ ‫‪ 7‬آبان‬ ‫آت ‌شنشــانی آتــش را خامــوش‬ ‫کر ‌دنــ ‌د‪ .‬لوله‌هــای منفجرشــ ‌ده‬ ‫کارخانه پتروشیمی آباد‌ان فعالیت خود‌ را از سر گرفت‪.‬‬ ‫نفـت را بــه پالایشـگاه‌های تهـران و‬ ‫‪ 14‬آبان‬ ‫آبــاد‌ان منتقــل م ‌یکــر ‌د‪.‬‬ ‫عل ‌یاکبـر معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪« :‬تولیـ ‌د نفـت ‪ 3‬میلیـون و ‪900‬‬ ‫روابـط عمومـی شـرکت نفـت اهـواز‬ ‫هـزار بشـکه و صـاد‌رات حـد‌ود‌ ‪ 5‬میلیـون بشـکه اسـت‪ ».‬او علـت ایـن‬ ‫اظهــار کــر ‌د‪« :‬بــا وقــوع ایــن ‌دو‬ ‫اختـاف را اسـتفا ‌ده از ذخایـر جزیـره خـارگ اعـام کـرد‌ و افـزو ‌د‪« :‬ایـران‬ ‫انفجــار‪ ،‬جریــان نفت‌رســانی بــه ‌دو‬ ‫بــه طــور میانگیــن روزانــه ‪ 3‬میلیــون و ‪ 300‬هــزار بشــکه نفــت صــاد‌ر‬ ‫پالایشــگاه قطــع شــ ‌ده اســت کــه‬ ‫پــس از اطفــای حریــق و ترمیــم‬ ‫می‌کنــد‌‪».‬‬ ‫لول ‌ههــا کار انتقــال از ســرگرفته‬ ‫‪ 15‬آبان‬ ‫خواهــد‌ شــد‌‪».‬‬ ‫عل ‌یاکبـر معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪« :‬قطـع صـا ‌درات نفـت بـه امریـکا‬ ‫بسـتگی بـه سیاسـتی ‌دار ‌د کـه از طـرف رهبـر انقـاب‪ ،‬شـورای انقـاب‬ ‫و ‌دولــت موقــت جمهــوری اســامی اتخــاذ می‌شــود‌ و تــا زمانــی کــه از‬ ‫سـوی امـام فرمانـی ‌دربـاره قطـع صـ ‌دور نفـت بـه امریـکا صـا ‌در نشـود‌‪،‬‬ ‫بــه کار خــود‌ ا ‌دامــه می‌ ‌دهیــم‪».‬‬ ‫‪ 21‬آبان‬ ‫شورای انقلاب اسلامی تصمیم گرفت صاد‌رات نفت به امریکا قطع شود‌‪.‬‬ ‫‪ 22‬آبان‬ ‫معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪‌ « :‬دولـت ایـران بـا ‌دولـت امریـکا مسـتقیماً‬ ‫قــرارد‌اد‌ فــروش نفــت نــ ‌دار ‌د‪ ،‬بلکــه فقــط بــا ‪ 18‬شــرکت بی ‌نالمللــی‬ ‫نفتــی طــرف معاملــه اســت کــه آنهــا نیــز نفــت را بــه مقصــد‌ امریــکا‬ ‫حمـل نم ‌یکننـ ‌د‪ ،‬ماننـد‌ شـرکت امکـو کـه نفـت ایـران را بـه پالایشـگاه‬ ‫ســنگاپور انتقــال م ‌ی ‌دهــ ‌د و شــرکت امرا ‌داهــس کــه قســمتی از نفــت‬ ‫خــو ‌د را بــه پالایشــگاه پرتغــال منتقــل م ‌یکنــد‌‪».‬‬ ‫‪ 25‬آبان‬ ‫چهـار خرابـکار‪‌ ،‬دو بمـب را د‌ر خـط لولـه نفتـی موسـیان‪ ،‬د‌ر شهرسـتان‬ ‫‌دهلــران از توابــع اســتان ایــام‪ ،‬منفجــر کر ‌دنــ ‌د‪ .‬مأمــوران آت ‌شنشــانی‬ ‫آتــش را مهــار و مأمــوران ژان ‌دارمــری خرابــکاران را د‌ســتگیر کر ‌دنــد‌‪.‬‬ ‫خـط لولـه موسـیان نفـت چـاه بیـات را بـه خوزسـتان انتقـال مـ ‌ی ‌داد‌‪.‬‬ ‫‪ 27‬آبان‬ ‫کارشناســان امریکایــی اعــام کر ‌دنــد‌‪« :‬بــا قطــع صــا ‌درات نفــت ایــران‪،‬‬ ‫‪679‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫اولین وزیر نفت‬ ‫امریـکا بایـد‌ ‪ 700‬هـزار بشـک ‌های را کـه روزانـه از ایـران وار ‌د م ‌یکـر ‌د‪ ،‬از‬ ‫علــی اکبــر معی ‌نفــر متولــ ‌د ســال‬ ‫منبعـی ‌دیگـر جبـران کنـد‌ و ایـن امـر اثـری نامطلـوب بـر ذخایـر امریـکا‬ ‫‪ ،1307‬فار ‌غالتحصیــل رشــتة راه‬ ‫‌در زمسـتان خواهـد گذاشـت؛ چـه بسـا بـا کمبـود‌ مـوا ‌د نفتـی د‌ر ایـن‬ ‫و ســاختمان از ‌دانشــگاه تهــران و‬ ‫همچنیـن‪‌ ،‬دارای مـ ‌درک ‌دکتـری ‌در‬ ‫فصـل مواجهـه شـو ‌د‪».‬‬ ‫رشــتة زلزل ‌هشناســی بــود‪.‬‬ ‫‪ 1‬آذر‬ ‫او پیــش از وزارت‪ ،‬اســتا ‌د ‌دانشــکد‌ه‬ ‫فنــی بــود‌ و د‌ر ســمت‌های چــون‬ ‫یــک روزنامــه ژاپنــی بــه نقــل از مقامــات نفتــی آن کشــور نوشــت‪▪:‬‬ ‫مشــاور معاونــت فنــی ســازمان‬ ‫برنامــه‪ ،‬رئی ‌س ‌دفتــر تحقیقــات و‬ ‫«ژاپـن آمـاد‌ه ‌اسـت تـا بخشـی از سـهمیه نفتـی ایـران را کـه ‌دیگـر بـه‬ ‫اســتاند‌ارد‌های فنــی و کارشــناش‬ ‫امریــکا صــا ‌در نم ‌یشــد‌‪ ،‬بشــکه‌ای ‪ 40‬د‌لار بخــر ‌د‪».‬‬ ‫ارشــد‌ د‌ا ‌دگســتری ســابقه خ ‌دمــت‬ ‫معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪« :‬شـرکت ملـی نفـت طـی تلگرامـی بـه▪‬ ‫داشــت‪.‬‬ ‫شــرک ‌تهای نفتــی خارجــی اعــام کــرد‌‪ ،‬تــا اطــاع بعــد‌ی از پر ‌داخــت‬ ‫صور ‌تحســاب‌های ســابق کــه از طریــق بان ‌کهــای امریکایــی و بــا ارز‬ ‫امریکایــی واریــز می‌شــ ‌د‪ ،‬خــو ‌د ‌داری کننــ ‌د‪».‬‬ ‫معی ‌نفـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪« :‬هرگونـه منـع صـاد‌رات فـولا ‌د ژاپـن بـه▪‬ ‫ایـران بـا عمـل متقابـل منـع صـاد‌رات نفـت ایـران مواجـه خواهـد‌ شـد‌‪».‬‬ ‫‪ 3‬آذر‬ ‫معی ‌نفــر‪ ،‬وزیــر نفــت‪ ،‬گفــت‪« :‬ابتــد‌ای آبا ‌نمــاه جــاری‪ ،‬موجــود‌ی▪‬ ‫بنزیـن ‪ 130‬میلیـون لیتـر بـو ‌د کـه د‌ر پایـان ایـن مـاه بـه حـ ‌دو ‌د ‪170‬‬ ‫میلیــون لیتــر رســید‌‪ .‬موجــو ‌دی نفــت ســفی ‌د ‌در ابتــد‌ای آبــان حــ ‌دود‌‬ ‫‪ 1/220‬میلیـار ‌د لیتـر بـو ‌د کـه ‌در پایـان آبـان بـه حـ ‌دو ‌د ‪ 1/250‬میلیـار ‌د‬ ‫لیتـر رسـی ‌د‪ .‬ایـن رقـم ‌در سـال ‪ 1357‬معـاد‌ل ‪ 680‬میلیـون لیتـر و ‌در‬ ‫سـال ‪ 1356‬حـد‌و ‌د ‪ 740‬میلیـون لیتـر بـود‌ه اسـت‪ .‬موجـود‌ی نفـت‌گاز‬ ‫نیــز کــه ‌در ابتــد‌ای آبــان ‪ 425‬میلیــون لیتــر بــود‌‪ ،‬د‌ر پایــان آبــان بــا‬ ‫وجــو ‌د بر ‌داشــت بــرای مصــرف زمســتان‪ ،‬حــد‌ود‌ ‪ 460‬میلیــون لیتــر و‬ ‫بیـش از موجـود‌ی اول مـاه بـو ‌ده اسـت‪».‬‬ ‫عبد‌الکریـم غریـب‪ ،‬اولیـن سـفیر الجزایـر ‌در ایـران‪ ،‬گفـت‪« :‬ایـران و▪‬ ‫الجزایـر بایـد‌ د‌ر سیاسـت نفتـی خـود‌ ‌در اوپـک هماهنـگ باشـند‌‪».‬‬ ‫‪ 4‬آذر‬ ‫معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪« :‬میـزان اسـتخراج نفـت مـا محـد‌ود‌ بـه ‪3/5‬‬ ‫میلیـون بشـکه اسـت کـه ‪ 700‬هـزار بشـکه آن بـه مصـرف پالایشـگاه‌های‬ ‫‌داخلـی مـی رسـ ‌د و بقیـه صـا ‌در مـی شـو ‌د‪ .‬بـه همـة کشـورهای ‌دنیـا‬ ‫جـز اسـرائیل‪ ،‬افریقـای جنوبـی و امریـکا نفـت صـا ‌در م ‌یکنیـم‪».‬‬ ‫‪ 6‬آذر‬ ‫معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬بـرای باز ‌دیـد‌ از تأسیسـات گاز بـه اصفهـان سـفر‬ ‫کـر ‌د‪ .‬او ‌در گفتگویـی‪‌ ،‬دربـاره پیشـنها ‌د رئیـس جمهـور بـرای ‌دوقیمتـی‬ ‫‪680‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫شــ ‌دن نفــت گفــت‪« :‬چــون افزایــش قیمــت نفــت از ســوی کشــورهای‬ ‫اوپــک بــه کشــورهای ‌در حــال توســعة فاقــ ‌د نفــت آســیب خواهــ ‌د زد‌‪،‬‬ ‫آقـای بنـی صـدر پیشـنها ‌د کـر ‌د مـا م ‌یتوانیـم نفـت را بـه کشـورهای د‌ر‬ ‫حـال توسـعه و فقیـر ارزان‌تـر و بـه کشـورهای غنـی و صنعتـی گرا ‌نتـر‬ ‫بفروشـیم‪».‬‬ ‫‪ 7‬آذر‬ ‫حســن مرشــد‌ بــه معاونــت وزارت نفــت و قائم‌مقــام وزیــر د‌ر▪‬ ‫شــرک ‌تهای وابســته و مهنــد‌س عب ‌دالرحیــم گواهــی بــه معاونــت وزارت‬ ‫نفــت انتخــاب شــد‌‪.‬‬ ‫‌دو خـط لولـه د‌ر ‪ 20‬کیلومتـری جـا ‌ده اهـواز ـ ان ‌دیمشـک بـه ‌دسـت▪‬ ‫خرابــکاران منفجــر و ارتبــاط لول ‌ههــا بــا چــاه قطــع شــد‌‪ .‬ایــن ‌دو خــط‬ ‫نفـت را از واح ‌دهـای شـماره ‪ 20‬و ‪ 50‬بـه واحـ ‌د بهر‌هبـرد‌اری شـماره ‪3‬‬ ‫اهـواز انتقـال مـ ‌ید‌ا ‌د‪ .‬ایـن انفجـار د‌ر تولیـ ‌د نفـت مشـکلی پیـش نیـاور ‌د‪.‬‬ ‫‪ 10‬آذر‬ ‫مهنــد‌س بنی‌هاشــم‪ ،‬رئیــس خطــوط لولــه منطقــه اصفهــان‪‌ ،‬در▪‬ ‫مصاحبـ ‌های اعـام کـرد‌‪« :‬خـط لولـه ج ‌دیـ ‌د نفـت‪ ،‬بـه نـام مـارون‪ ،‬بـا‬ ‫ظرفیـت روزانـه ‪ 500‬هـزار بشـکه نفـت خـام از ‪ 30‬کیلومتـری امی ‌دیـه‬ ‫خوزسـتان‪ ،‬بـه قطـر ‪ 36‬اینـچ بـه تلمب ‌هخانـه شـماره ‪ 1‬مـارون کشـی ‌ده‬ ‫شـ ‌د و از اینجـا بـه وسـیلة ‪ 6‬تلمب ‌هخانـه‪ ،‬نفـت خـام بـه اصفهـان هد‌ایـت‬ ‫م ‌یشـود‌‪ .‬ایـن خطـوط بـا هزینـه ‪ 50‬میلیـارد‌ ریـال و بـا کمـک چنـ ‌د‬ ‫شـرکت خارجـی احـد‌اث شـد‌‪».‬‬ ‫د‌و خـط لولـه ‪ 8‬اینـچ بـرای انتقـال مـواد‌ سـوختی مـور ‌د نیـاز هواپیما از▪‬ ‫تلمب ‌هخانـه اصفهـان بـه فـرو ‌دگاه ج ‌دیـد‌ ایـن شـهر ه ‌مزمـان بـا افتتـاح‬ ‫فـرو ‌دگاه‪ ،‬بـه بهر‌هبـرد‌اری رسـید‌‪.‬‬ ‫‪ 11‬آذر‬ ‫وزیـر نفـت اعـام کـرد بـرای شـرکت د‌ر جلسـه محـ ‌دو ‌د وزیـران اوپـک‬ ‫(بـا حضـور وزیـران نفـت کشـورهای ونزوئـا‪ ،‬کویـت‪ ،‬بحریـن‪ ،‬عربسـتان‪،‬‬ ‫لیبـی و الجزایـر) بـه عربسـتان خواهـد رفـت تـا سیاسـت نفتـی ایـران ‌در‬ ‫زمینـه کاهـش تولیـ ‌د نفـت را مطـرح کنـد‌‪.‬‬ ‫‪ 12‬آذر‬ ‫معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬اعـام کـر ‌د‪« :‬وزیـران نفـت عضـو اوپـک تصمیـم‬ ‫نهائـی ‌دربـاره سـطح تولیـد‌ نفـت کشـورهای عضـو را ‌در جلسـه‌ای کـه ‪17‬‬ ‫‌دسـامبر د‌ر کاراکاس تشـکیل می‌شـو ‌د‪ ،‬اعـام خواهـ ‌د کـر ‌د‪ .‬بـه احتمـال‬ ‫زیــا ‌د‪ ،‬اعضــای اوپــک بــرای جبــران کمبــو ‌د تولیــ ‌د نفــت ایــران‪ ،‬تولیــ ‌د‬ ‫‪681‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫خـود‌ را افزایـش نخواهنـد‌ د‌ا ‌د‪».‬‬ ‫‪ 14‬آذر‬ ‫‌در کنفرانــس کشــورهای عــرب تولی ‌دکننــ ‌ده نفــت‪ ،‬پــس از اینکــه▪‬ ‫ســوریه و لیبــی پیشــنها ‌د تنظیــم قطعنامــ ‌های بــرای حمایــت از موضــع‬ ‫ایــران د‌ر مقابــل امریــکا را د‌ا ‌دنــ ‌د‪ ،‬احمــ ‌د زکــی یمانــی‪ ،‬وزیــر نفــت‬ ‫عربسـتان‪ ،‬بـا اعـام اینکـه اوپـک نهـاد‌ی اقتصـاد‌ی اسـت نـه سیاسـی‪،‬‬ ‫بــه عنــوان اعتــراض جلســه کنفرانــس را تــرک کــرد‌‪.‬‬ ‫شـرکت‌های «رویـال ‌داچ شـل» و «بریتیـش پترولیـوم» اعـام کر ‌دنـد‌▪‬ ‫کـه از آنهـا ‌دعـوت شـد‌ه اسـت تـا نماینـ ‌دگان خـو ‌د را بـرای مذاکـره بـا‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران ‌دربـاره خریـ ‌د نفـت ایـران د‌ر سـال آینـده بـه‬ ‫تهـران بفرسـتن ‌د‪.‬‬ ‫‪ 15‬آذر‬ ‫معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬د‌ر قـم بـا امـام خمینـی د‌یـ ‌دار کـرد‌ و ‌دربـاره▪‬ ‫سـفر بـه عربسـتان و کنفرانـس اوپـک و نیـز سـفر بـه کشـورهای الجزایـر‪،‬‬ ‫لیبـی و کویـت گزارشـی تق ‌دیـم ایشـان کـرد‌‪.‬‬ ‫رئیـس صنایـع آلمـان از د‌ول ‌تهـای غربـی خواسـت‪ ،‬تـا وقتـی موضـوع▪‬ ‫گروگا ‌نهـای امریکایـی ‌در ایـران بـه سـرانجام مطلـوب نرسـ ‌د‪ ،‬از ایـران‬ ‫نفـت نخرنـد‌‪.‬‬ ‫شـورای اسـامی کارکنـان شـرکت حفـاری سـد‌کو ـ سـد‌ ایـران‪ ،‬بـا▪‬ ‫ارســال اساســنامه شــرکت ملــی حفــاری نفــت ایــران بــه وزیــر نفــت‪،‬‬ ‫خواســتار بررســی اساســنامه شــد‌‪.‬‬ ‫اتحا ‌دیــه مشــترک کارکنــان صنعــت نفــت ایــران بــا ارســال نامــه‌ای▪‬ ‫سرگشــاد‌ه از ‌دولــت و شــورای انقــاب خواســت ‌دربــاره فعالی ‌تهــای‬ ‫پشــت پــرد‌ه‪‌ ،‬دربــاره چگونگــی اســتخراج و صــ ‌دور گاز شــاه‌لوله ‌دوم‪،‬‬ ‫وضیحاتــی ارائــه ‌دهنــ ‌د‪.‬‬ ‫‪ 18‬آذر‬ ‫روزنامــه ژاپنــی مائینیچــی نوشــت‪« :‬بــا فشــارهای امریــکا مبنــی▪‬ ‫بــر اینکــه ژاپــن ســهمیه نفــت صاد‌راتــی ایــران بــه امریــکا را نخــر ‌د‪،‬‬ ‫شـرک ‌تهای نفتـی ژاپـن مقـ ‌دار زیـاد‌ی نفـت تک‌محمولـه‌ای بـه قیمـت‬ ‫گــزاف از ایــران خری ‌دنــ ‌د‪».‬‬ ‫برخــی منابــع خبــری شــرکت‌های نفتــی ‌در لنــ ‌دن اظهــار کر ‌دنــ ‌د کــه‬ ‫حد‌اقــل ‪ 17‬نماینــد‌ه از ‪ 13‬شــرکت کوچــک ژاپنــی بــه ایــران ‌دعــوت‬ ‫شــد‌ند‌ تــا ‌دربــاره خریــ ‌د نفــت ایــران ‌در آینــ ‌ده مذاکــره کننــد‌‪.‬‬ ‫وزیــر نفــت ایــران بــه الجزیــره ســفر کــرد‌ و بــا بنــی القاســم‪ ،‬وزیــر▪‬ ‫‪682‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫انـرژی ایـن کشـور‪ ،‬گفتگـو کـر ‌د‪ .‬ایـران و الجزایـر مسـئله پر ‌داخـت پـول‬ ‫نفـت د‌ر معامـات نفتـی بـه د‌لار را ‌در کنفرانـس اوپـک مطـرح خواهنـد‬ ‫کـر ‌‌د‪.‬‬ ‫انجمــن اســامی کارکنــان صنعــت نفــت ‌در اطلاعیــه‌ای خواســت‪▪:‬‬ ‫«کارگــران صنعــت نفــت عربســتان‪ ،‬بــر ضــد‌ امپریالیســم امریــکا و‬ ‫صهیونیســم بــه پــا خیزنــ ‌د و خــود‌ را از یــوغ آنهــا برهاننــ ‌د‪».‬‬ ‫‪ 20‬آذر‬ ‫سـایروس رابـرت ونـس‪ ،‬وزیـر خارجـه امریـکا‪ ،‬پـس از چهـار سـاعت▪‬ ‫گفتگـو بـا رهبـران انگلسـتان بـرای فشـارآور ‌دن بـه ‌دولـت ایـران‪ ،‬بـرای‬ ‫د‌یــد‌ار بــا ژیســکار ‌دســتن (‪ ،)Giscard.d Esting‬رئی ‌سجمهــور‬ ‫فرانسـه‪ ،‬بـه پاریـس رفـت‪ .‬جلـب همـکاری فرانسـه کاری ‌دشـوار بـود‌‪،‬‬ ‫زیــرا فرانســه روزانــه ‪ 110‬هــزار بشــکه نفــت از ایــران م ‌یخریــد‌‪.‬‬ ‫حسـن حبیبـی‪ ،‬سـخنگوی شـورای انقـاب‪ ،‬گفـت‪« :‬شـورای انقـاب به▪‬ ‫وزیـر نفـت مأموریـت و اختیـار لازم را ‌داد‌ تـا ‌دربـاره میـزان تولیـ ‌د نفـت‬ ‫و کمــک بــه صنــد‌وق مشــترک اوپــک ‌در کنفرانــس اوپــک ‌در کاراکاس‬ ‫تصمی ‌مگیــری کنــد‌‪».‬‬ ‫‪ 21‬آذر‬ ‫معین‌فــر‪ ،‬وزیــر نفــت‪ ،‬گفــت‪‌ :‬در جلســه آینــ ‌ده اوپــک‪ ،‬ایــران افزایــش‬ ‫قیمـت نفـت را مطـرح و بـه کشـورهای عضـو بـرای نظـارت بـر سـطح‬ ‫تولیـد‌ تأکیـد‌ و تولیـد‌ خـود‌ را د‌ر سـطح ‪ 3‬تـا ‪ 3/5‬میلیـون بشـکه تثبیـت‬ ‫خواهـ ‌د کـر ‌د‪.‬‬ ‫‪ 22‬آذر‬ ‫رابـرت بـر ‌د و راسـل رانـگ‪ ،‬د‌و سـناتور امریکایـی‪ ،‬از ‌دولـت ژاپـن بـه▪‬ ‫‌دلیـل خریـ ‌د نفـت ایـران انتقـا ‌د کر ‌دنـد‌‪.‬‬ ‫اتحا ‌دیــه مشــترک کارکنــان صنعــت نفــت ایــران از کارکنــان▪‬ ‫شــرک ‌تهای نفتــی مصــر و عــراق خواســت ‌در برابــر امپریالیســم بــه‬ ‫پــا خیزنــ ‌د و اجــازه ن ‌دهنــ ‌د نفــت آنهــا رایــگان ‌در اختیــار کشــورهای‬ ‫ســرمایه‌ ‌داری قــرار گیــرد‌‪.‬‬ ‫عل ‌یاکبــر معین‌فــر‪ ،‬وزیــر نفــت‪ ،‬گفــت‪« :‬بــه طــور کلــی ‌در بیشــتر▪‬ ‫کشـورهای عضـو اوپـک‪ ،‬گرایـش بـه کاهـش میـزان تولیـ ‌د وجـود‌ ‌دارد‌‪.‬‬ ‫افزایـش قیمـت حتمـی اسـت‪».‬‬ ‫‪ 23‬آذر‬ ‫معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬بـه همـراه وزیـر نفـت الجزایـر‪ ،‬بـه کاراکاس رفـت‪.‬‬ ‫ایـران خواهـان قیمـت ‪ 30‬د‌لاری بـرای هـر بشـکه اسـت‪.‬‬ ‫‪683‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫‪ 24‬آذر‬ ‫عب ‌دالرحمــان عتیقــی‪ ،‬وزیــر د‌ارایــی کویــت‪‌ ،‬در ســمینار بانکــ ‌داران و▪‬ ‫سـرمای ‌هگذاران‪ ،‬مسـد‌ود‌ شـ ‌دن ‌دارایـی ایـران از سـوی امریـکا را محکـوم‬ ‫و بـر لـزوم حمایـت از ایـران ‌در مقابـل امریـکا تأکیـ ‌د کـر ‌د‪ .‬او همچنیـن‬ ‫گفـت‪« :‬کویـت تولیـ ‌د نفـت خـو ‌د را کاهـش خواهـ ‌د ‌داد‌‪».‬‬ ‫ژاپــن بــا فشــار امریــکا مجبــور شــد‌ تــا آزاد‌ شــ ‌دن گروگا ‌نهــای▪‬ ‫امریکایــی‪ ،‬وار ‌دات نفــت از ایــران را بــه میــزان قبــل از اشــغال ســفارت‬ ‫امریــکا ‌در ایــران‪ ،‬یعنــی ‪ 620‬هــزار بشــکه ‌در روز‪ ،‬کاهــش ‌دهــ ‌د‪.‬‬ ‫‪ 25‬آذر‬ ‫کشـورهای قطـر‪ ،‬عربسـتان و امـارات پـس از د‌یـ ‌دار میلـر‪ ،‬وزیـر ‌دارایـی‬ ‫امریـکا‪ ،‬قبـل از تشـکیل کنفرانـس اوپـک ‌در کاراکاس‪ ،‬قیمـت نفـت خـود‌‬ ‫را ‌در هـر بشـکه ‪ 6‬د‌لار افزایـش ‌دا ‌دنـ ‌د‪ .‬ونزوئـا نیـز از آنهـا پیـروی کـرد‌‪.‬‬ ‫بســیاری اقــد‌ام چهــار کشــور نامبــر ‌ده را از بی ‌نبــر ‌دن وحــ ‌دت اعضــای‬ ‫اوپــک ‌در زمینــه قیم ‌تگــذاری ‌دانســتن ‌د‪.‬‬ ‫‪ 26‬آذر‬ ‫معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬د‌ر کاراکاس ‌در مصاحبـه بـا تلویزیـون سـی‪ .‬بـی‪.‬‬ ‫اس امریــکا اعــام کــر ‌د‪« :‬ایــران قصــ ‌د نــد‌ارد‌ تولیــ ‌د نفــت را افزایــش‬ ‫‌دهــد‌‪».‬‬ ‫‪ 27‬آذر‬ ‫ایران و لیبی خواهان افزایش قیمت نفت به ‪ 40‬د‌لار د‌ر هر بشکه شد‌ند‌‪.‬‬ ‫امریـکا رسـماً از ژاپـن خواسـت بـرای تحریـم اقتصـاد‌ی ایـران تـا آزاد‌▪▪‬ ‫شـ ‌دن گروگا ‌نهـای امریکایـی همـکاری کنـد‌‪.‬‬ ‫‪ 28‬آذر‬ ‫لولـه اصلـی نفـت د‌ر شـاهرود‌ بـر اثـر برخـورد‌ بیـل مکانیکی شـهر ‌داری▪‬ ‫ترکیـ ‌د و نفـت بـا ارتفـاع ‪ 100‬متـر فـوران کـر ‌د کـه بـا تـاش مامـوران‬ ‫شـرکت نفـت تعمیـر شـ ‌د‪.‬‬ ‫وزیران نفت اوپک بر سر قیمت نفت به توافق نرسید‌ند‌‪▪.‬‬ ‫ژاپـن اعـام کـرد روزانـه ‪ 620‬هـزار بشـکه نفـت ایـران را خریـ ‌داری▪‬ ‫خواهدکـرد‌‪ .‬ایـن تصمیـم رسـماً بـه اطـاع فرسـتاد‌ه ویـژه کارتـر رسـان ‌ده‬ ‫شـ ‌د‪.‬‬ ‫‪ 30‬آذر‬ ‫آیـ ‌تالله منتظـری گفـت‪« :‬کشـورهای اسـامی م ‌یتواننـ ‌د بـا قطـع نفـت‪،‬‬ ‫کشـورهای ‌دنیـا را متزلـزل کننـد‌‪ ».‬او پیشـنها ‌د د‌ا ‌د یـک روز صـ ‌دور نفـت‬ ‫کشـورهای اسـامی بـه امریـکا قطـع شـو ‌د‪.‬‬ ‫‪684‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫‪ 1‬د‌ی‬ ‫شـرکت ملـی حفـاری ایـران‪ ،‬یکـی‬ ‫از بزر ‌گتریــن شــرک ‌تهای وابســته‬ ‫تأسیس شرکت ملی حفاری ایران‬ ‫بـه شـرکت ملـی نفـت ایـران اسـت‬ ‫کــه بــا بهر‌هگیــری از نیروهــای‬ ‫شــرکت ملــی حفــاری ایــران تأســیس شــ ‌د و فعالیــت خــو ‌د را بــا ‪▪6‬‬ ‫متخصــص خــود‪ ،‬عملیــات حفــاری‬ ‫نفــت و گاز را د‌ر کشــور انجــام‬ ‫د‌ســتگاه حفــاری آغــاز کــر ‌د‪ .‬عملیــات حفــاری بــرای اکتشــاف‪ ،‬تولیــد‌‪،‬‬ ‫م ‌ی ‌دهـد‌‪ .‬فراینـ ‌د حفـاری ـ از شـروع‬ ‫بهر‌هبــرد‌اری از مخــازن نفــت‪ ،‬گاز و آب‪ ،‬ترمیــم و تعمیــر آن‪ ،‬ایجــا ‌د‬ ‫حفــاری تــا بهر‌هبــرد‌اری از چــاه‬ ‫چا‌ههــای تزریقــی و تمــام خد‌مــات فنــی مهن ‌دســی وابســته ‌در همــة‬ ‫ـ شــامل عملیــات؛ نمو ‌دارگیــری‪،‬‬ ‫مناطــق نفتخیــز و گازی کشــور و فــات‌قــاره بــر‌عهــ ‌ده ایــن شــرکت‬ ‫ســیمان‌کاری انــواع ج ‌دار‌ههــا‪،‬‬ ‫اســید‌کاری‪ ،‬لول ‌هگــذاری چــاه‪،‬‬ ‫گذاشــته شــد‌‪.‬‬ ‫نصـب آویـزه‪ ،‬چا‌هپیمایـی و تکمیـل‬ ‫چــاه‪ ،‬آزمایــش و تعییــن بهر‌ه ‌دهــی‬ ‫عربســتان ســعود‌ی م ‌دافــع کمپان ‌یهــای بــزرگ نفتــی د‌ر پنجــا ‌ه و‌‬ ‫چــاه اســت‪.‬‬ ‫پنجمیـن کنفرانـس اوپـک‬ ‫بـه ‌دنبـال افزایـش قیمـت نفـت عربسـتان و سـه کشـور ‌دیگـر از ‪▪18‬‬ ‫د‌لار بـه ‪ 24‬د‌لار‪ ،‬چهـار کشـور ایـران‪ ،‬لیبـی‪ ،‬نیجریـه و الجزایـر قیمـت‬ ‫نفــت خــود‌ را بــا ‪ 3/5‬د‌لار افزایــش بــه ‪ 28/5‬د‌لار رســان ‌دند‌‪ .‬اصــرار‬ ‫عربســتان بــرای تعییــن قیمــت پایــه‪ ،‬پاییــ ‌نآور ‌دن قیمــت نفــت خــام‬ ‫ایـران و سـه کشـور ‌دیگـر بـو ‌د کـه بـه گفتـة معین‌فـر‪ ،‬بـا آن موافقـت‬ ‫نشـ ‌د‪ .‬زکـی یمانـی‪ ،‬وزیـر نفـت عربسـتان‪ ،‬معی ‌نفـر را قاطع‌تریـن عضـو‬ ‫اوپـک ‌دانسـت‪.‬‬ ‫‪ 2‬د‌ی‬ ‫خواسته‌های کارگران صنعت نفت‬ ‫در شـش مـاه گذشـته‪ ،‬جلسـات مختلفـی بیـن وزیـر نفـت و اعضـای▪‬ ‫هیئ ‌تمد‌یــره شــرکت ملــی نفــت بــا نماینــ ‌دگان ‪ 15‬اتحا ‌دیــه کارگــری‬ ‫برگـزار شـ ‌د کـه ب ‌ینتیجـه مانـ ‌د‪.‬‬ ‫مهم‌ترین خواست ‌ههای کارگران عبارت بود‌ از‪:‬‬ ‫‪‌ -1‬دگرگونی د‌ر سازمان تعاون و مصرف صنعت نفت؛‬ ‫‪ -2‬تأسـیس بهـد‌اری و مرکـز بهد‌اشـت و تجد‌ی ‌دنظـر د‌ر مقـررات هزینـه‬ ‫زایمـان همسـران کارگـران و ‌داد‌ن ‌دفترچـه خ ‌دمـات د‌رمانـی؛‬ ‫‪ -3‬حذف مقررات وام مسکن و منطقه‌ا ‌یکرد‌ن آن‪.‬‬ ‫‪ ۴۰‬م ‌درسـه د‌ر ایـام بـه ‌دلیـل کمبـو ‌د نفـت تعطیـل شـد‌‪ .‬عب ‌دالهـی‪▪،‬‬ ‫مد‌یــرکل آمــوزش و پــرورش اســتان ایــام‪‌ ،‬دلیــل قطــع نفــت را عضــو‬ ‫نبـود‌ن د‌ر تعاونـی روسـتایی ‌دانسـت‪.‬‬ ‫‪‌ 3‬دی‬ ‫یــک روز از ‌درآمــ ‌د نفــت بــه آذربایجــان غربــی اختصــاص یافــت‪100 .‬‬ ‫میلیـون ریـال اعتبـار از محـل د‌رآمـ ‌د نفـت بـه آذربایجـان غربـی بـرای‬ ‫اجـرای طر ‌حهـای فـوری ماننـ ‌د شـهر ‌دار ‌یها‪‌ ،‬دانشـگاه ارومیـه‪ ،‬بهـ ‌داری‬ ‫‪685‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫و بهزیســتی‪ ،‬تربیــت ب ‌دنــی‪ ،‬کشــاورزی‪ ،‬تجهیــز مــد‌ارس و مســکن و‬ ‫شهرســازی حوالــه شــ ‌د و بقیــه ‌در آینــد‌ه ‌در اختیــار ایــن اســتان قــرار‬ ‫گرف ـت‪.‬‬ ‫‪‌ 5‬دی‬ ‫سوءاستفا ‌ده عراق از منابع نفت ایران‬ ‫اصغــر ابراهیمــی‪ ،‬اســتاند‌ار ایــام گفــت‪« :‬گرو‌ههــای حفــاری عــراق د‌ر‬ ‫فاصلـه ‪ 500‬و گاه ‪ 100‬متـری میل ‌ههـای مـرزی‪ 50 ،‬حلقـه چـاه حفـر و‬ ‫احتمـالاً‪ ،‬از منابـع نفـت ایـران اسـتفا ‌ده کر ‌د‌هانـد‌‪ .‬ایـام منابـع عظیمـی‬ ‫از نفـت‪ ،‬گاز و مـس د‌ار ‌د‪ .‬گرو‌ههـای زمی ‌نشناسـی و حفـاری وزارت نفـت‬ ‫بـرای بررسـی بـه ایـن منطقـه اعـزام شـد‌ند‌ تـا بـا پمپـاژ سـیمان د‌رون‬ ‫ایـن چا‌ههـا از ایـن سوءاسـتفا ‌ده جلوگیـری کننـ ‌د‪».‬‬ ‫‪ 13‬د‌ی‬ ‫معین‌فــر‪ ،‬وزیــر نفــت‪ ،‬اعــام کــرد‌‪« :‬تمــام پالایشــگا‌ههای کشــور بــا‬ ‫ظرفیــت کامــل کار م ‌یکننــ ‌د‪ .‬موجــود‌ی مــوا ‌د نفتــی کشــور فوق‌العــاد‌ه‬ ‫خــوب اســت و هیــچ نگرانــی از بابــت ذخایــر نفتــی ن ‌داریــم‪».‬‬ ‫مقایسة ذخایر بنزین و نفت سفید‌ د‌ر سال‌های ‪ 57 ،1356‬و ‪58‬‬ ‫بنزین معمولی و بنزین سوپر‬ ‫میزان ذخیره‬ ‫سال‬ ‫‪ 220‬میلیون لیتر‬ ‫‪1358‬‬ ‫‪ 60‬میلیون لیتر (کمتر از ‪ 1٫3‬موجو‌دی سال ‪)1358‬‬ ‫‪1357‬‬ ‫‪( 1356‬بهتر از سال ‪ 140 )57‬میلیون لیتر (‪‌ 60‬درص ‌د موجو ‌دی روز)‬ ‫‌نفت سفید‬ ‫سال‬ ‫میزان ذخیره‬ ‫‪1358‬‬ ‫‪ 720‬میلیون لیتر‬ ‫‪1357‬‬ ‫‪ 200‬میلیون لیتر‬ ‫‪1356‬‬ ‫‪ 50‬میلیون لیتر‬ ‫‪686‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫‪ 15‬د‌ی‬ ‫شــورای هماهنگــی شــرکت‌های وابســته (لایکــو‪ ،‬آیپــاک‪ ،‬ایمینوکــو‪،‬‬ ‫سـوفیران) بـا انتشـار اطلاعیـه‌ای خواسـتار لغـو قرار ‌دا ‌دهـای اسـتعماری‬ ‫شــرک ‌تهای وابســته شــ ‌د‪.‬‬ ‫‪‌ 16‬دی‬ ‫وزیــر نفــت گفــت‪« :‬بــرای اســتخراج نفــت از نظــر فنــاوری بــه▪‬ ‫خارج ‌یهــا نیــاز ند‌اریــم‪».‬‬ ‫انبـار پرسـ ‌یگاز اصفهـان بـه مـ ‌دت ‪ 12‬سـاعت ‌در آتـش سـوخت‪‌ .‬دلیـل▪‬ ‫ایـن آتش‌سـوزی مشـخص نشـد‌‪.‬‬ ‫کمیســیون معامــات‪ ،‬بــرای سرع ‌تبخشــی ‌دن بــه گازرســانی شــهر▪‬ ‫اهــواز بررســی پیشــنهاد‌های شــرک ‌تکنند‌گان ‌در مناقصــه را آغــاز کــرد‌‪.‬‬ ‫‪‌ 18‬دی‬ ‫د‌ر انفجار ایران گاز د‌ر آبا ‌دان‪ 6 ،‬نفر کشته و ‪ 18‬تن مجروح ش ‌دن ‌د‪.‬‬ ‫‪ 22‬د‌ی‬ ‫بیــکاران جزیــره خــارگ د‌ر شــرکت نفــت خــارگ تحصــن کر ‌دنــد‌ و‬ ‫خواســتار کار شــ ‌دند‌‪.‬‬ ‫‪‌ 23‬دی‬ ‫بهر‌هبرد‌اری از منابع نفتی ایلام تا پایان سال ‪ ۱۳۵۸‬آغاز می شو ‌د‪.‬‬ ‫‪ 1‬بهمن‬ ‫‪ 5‬بمــب ‌در زیــر لول ‌ههــای نفــت جنــوب (خــط لولــه نفــت جــاد‌ه‬ ‫ق ‌دیــم آبــا ‌دان بــه اهــواز) کشــف شــ ‌د‪ .‬پاســ ‌داران گــروه صحــرا پــس‬ ‫از خنث ‌یکــر ‌دن‪ ،‬آنهــا را تحویــل ‌داد‌ســرای انقــاب اســامی ‌دا ‌دنــد‌‪ .‬د‌ر‬ ‫محوطـه بیرونـی ایسـتگاه فرعـی بـرق نیـز‪ ،‬سـه بمـب و مقـ ‌داری مـوا ‌د‬ ‫منفجــره کشــف شــد‌‪.‬‬ ‫‪ 5‬بهمن‬ ‫معی ‌نفــر د‌ر اجتمــاع کارکنــان مجتمــع ایــران و ژاپــن ‌در بنــد‌ر‬ ‫اما ‌مخمینـی طـی سـخنانی اعـام کـرد‌‪« :‬وظیفـه مـا ایـن اسـت کـه ایـن‬ ‫مجتمـع عظیـم را بـه کار ان ‌دازیـم و چنانچـه ژاپـن حاضـر بـه همـکاری‬ ‫بــا مــا نباشــ ‌د‪ ،‬آنــرا به‌تنهایــی بــه کار خواهیــم اند‌اخــت‪».‬‬ ‫‪ 6‬بهمن‬ ‫طبـق لایحـه قانونـی مصـوب شـورای انقـاب‪ ،‬رسـی ‌دگی کمیسـیون‌های‬ ‫پاکسـازی منحصـر بـه افـراد‌ شـاغل نبـود‌ و بازنشسـتگان را نیـز ‌در بـر‬ ‫م ‌یگرفـت‪ .‬بنـا بـر توصیـه کمیسـیون پاکسـازی‪ ،‬انفصـال ‌دائـم و قطـع‬ ‫‪687‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫وابسـتگی نامبـرد‌گان زیـر از صنعـت نفـت اعـام شـ ‌د‪:‬‬ ‫پرویــز مینــا‪ ،‬فــرخ نج ‌مآبــاد‌ی‪ ،‬حســنعلی مهــران‪ ،‬امیــر نویــد‌ی‪ ،‬تقــی‬ ‫مصد‌قـی‪ ،‬رضـا فـاح‪ ،‬عبـاس فـاح‪ ،‬هوشـنگ فرخـان‪ ،‬باقـر مسـتوفی‪،‬‬ ‫ابراهیــم ســلجوقی‪ ،‬لطیــف رمضا ‌ننیــا‪ ،‬مصبــاح جالینــوس‪ ،‬آقاخــان‬ ‫بختیــار‪ ،‬همایــون جابــر انصــاری‪ ،‬منوچهــر آبتیــن‪ ،‬عل ‌یاصغــر رفیعــی‪،‬‬ ‫مجیـد‌ طباطبایـی ‌دیبـا‪ ،‬انوشـیروان حیـات غیـب‪ ،‬منوچهـر فرمانفرمائیان‪،‬‬ ‫عباسـقلی بختیـار‪ ،‬هوشـنگ انصـاری‪ ،‬منوچهـر پیـروز و منوچهـر بهـرون‪.‬‬ ‫‪ 8‬بهمن‬ ‫بــه ‌دنبــال شــایعه افزایــش قیمــت گاز‪ ،‬ســخنگوی وزارت نفــت ایــن‬ ‫شــایعه را تکذیــب کــر ‌د و گفــت‪« :‬قیمــت عمد‌ه‌فروشــی گاز د‌ر تهــران‬ ‫هــر کیلــو ‪ 3/8‬ریــال و ‌در ماهشــهر کیلویــی ‪ 2‬ریــال بــرای تحویــل بــه‬ ‫کامیـون و کیلویـی ‪ 3/7‬ریـال بـرای تحویـل بـه واگـن بـو ‌د‪ .‬ایـن قیمـت‬ ‫بـه قـوت خـود‌ باقـی مانـ ‌د و بـه هی ‌چوجـه قیمـت گاز تحویلـی بـه عمـ ‌ده‬ ‫فرو ‌شهــا اضافــه نشــ ‌ده اســت‪».‬‬ ‫‪ 9‬بهمن‬ ‫ابوالحســن بن ‌یصــ ‌در بــا ‪ 10‬میلیــون و ‪ 709‬هــزار رأی رئیــس جمهــور‬ ‫ایـران شـد‌‪.‬‬ ‫‪ ۱۲‬بهمن‬ ‫‪ 2‬لولـة نفتـی د‌ر ‪ 65‬و ‪ 55‬کیلومتـری اهـواز منفجـر شـ ‌د‪ .‬وزیـر نفـت▪‬ ‫گفـت‪« :‬ایـن انفجارهـا هی ‌چگونـه تأثیـری ‌در فراینـ ‌د تولیـ ‌د و توزیـع نفـت‬ ‫ند‌ارد‌‪».‬‬ ‫ایـران قیمـت نفـت خـام خـو ‌د را ‪ 2/5‬د‌لار ‌در هـر بشـکه افزایـش ‌داد‌▪‬ ‫و بهـای هـر بشـکه نفـت ایـران بـه ‪ 31‬د‌لار بـرای نفـت سـفی ‌د و ‪30/37‬‬ ‫د‌لار بـرای نفـت سـیاه رسـی ‌د‪ .‬میـزان تولیـ ‌د روزانـه ایـران ‪ 3/3‬میلیـون‬ ‫بشـکه د‌ر روز اعـام شـد‌‪.‬‬ ‫د‌ر جریــان د‌رگیر ‌یهــای نواحــی مــرزی قصرشــیرین بیــن مهاجمــان▪‬ ‫عراقـی و نیروهــای ایرانــی ‪ 6‬نفــر کشــته و ‪‌ 2‬دو نفــر مجــروح شــد‌ند‌‪.‬‬ ‫‪ 14‬بهمن‬ ‫شـرکت‌های توزی ‌عکننـد‌ه گاز مایـع اعـام کر ‌دنـ ‌د‪ ،‬بـه شـکرانه سـامتی‬ ‫امـام خمینـی‪ ،‬اجـرای مصوبـه افزایـش قیمـت گاز مایـع بـه شـماره ‪5731‬‬ ‫مــورخ ‪ 58/11/4‬وزارت بازرگانــی و مرکــز بررســی قیم ‌تهــا‪ ،‬تــا پایــان‬ ‫اسـفن ‌دماه بـه تعویـق افتـا ‌د‪.‬‬ ‫‪ 15‬بهمن‬ ‫لول ‌ههـای انتقـال گاز د‌ر ‪ 40‬مایلـی ماهشـهر و آغاجـاری بـا چنـ ‌د انفجـار‬ ‫‪688‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫تنفیذحکم ابوالحسن بن ‌یص ‌در‬ ‫نخستین رییس جمهور ایران‬ ‫آتـش گرفـت‪.‬‬ ‫‪ 16‬بهمن‬ ‫‌اعــام شــد کــه صــد‌ مهنــ ‌دس ژاپنــی بــرای بــه پایان‌رســان ‌دن کار▪‬ ‫ســاخت مجتمــع پتروشــیمی ایــران ـ ژاپــن بــه ایــران خواهنــد آمــد‌‪.‬‬ ‫شـرکت نفـت‪ ،‬رو ‌یآور ‌دن عـ ‌ده‌ای بیـکار بـه نف ‌تفروشـی و زیـاد‌ه‌روی▪‬ ‫مــر ‌دم ‌در ذخیــره نفــت را علــت کمبــو ‌د مصنوعــی نفــت د‌ر تهــران و‬ ‫خرابکار ‌یهــا د‌ر پالایشــگا‌ههای جنــوب و انفجــار لول ‌ههــای نفــت را نیــز‬ ‫از عوامـل مؤثـر ‌در کمبـو ‌د نفـت ذکـر کـرد‌‪.‬‬ ‫سـخنگوی وزارت خارجـه امریـکا اعـام کـر ‌د‪« :‬بـرای مجـازات‌ اقتصاد‌ی▪‬ ‫ایــران‪ ،‬شــرکت‌های امریکایــی‪ ،‬صــاد‌رات وســایل ماشــین‌های حفــاری‬ ‫چـاه نفـت بـه ایـران را قطـع کر ‌دنـد‌‪».‬‬ ‫‪ 18‬بهمن‬ ‫گروهـی ناشـناس بـه خانـه مهنـد‌س شـاهین فرابیگیـان‪ ،‬مد‌یـر سـابق‬ ‫شــرکت صنایــع پتروشــیمی‪ ،‬حملــه و او را بــا ضربــات چاقــو مجــروح‬ ‫کرد‌نــد‌‪.‬‬ ‫‪ ۲۱‬بهمن‬ ‫آیــت‌الله ق ‌دوســی‪ ،‬د‌ا ‌دســتان کل انقــاب‪‌ ،‬در مصاحبــه‌ای مطبوعاتــی‬ ‫‌دربـاره محاکمـه حسـن نزیـه گفـت‪« :‬نزیـه د‌ر ایـران اسـت و بـه محـض‬ ‫‌دسـتگیری محاکمـه خواهـد‌ شـ ‌د‪ ».‬او همچنیـن ‌دربـارة د‌سـتگیری ‪17‬‬ ‫نفـر از عوامـل ایجـاد‌ کمبـود‌ نفـت اظهـار کـرد‌‪« :‬توطئـه‌ای د‌ر کار اسـت‪،‬‬ ‫عـد‌ه ای کمبـود‌ مصنوعـی نفـت را بـه وجـود‌ آور ‌دنـد‌ و مـرد‌م ‌در زمسـتان‬ ‫بــا مشــکل مواجــه شــد‌ند‌‪».‬‬ ‫‪ 23‬بهمن‬ ‫‌در پــی از ‌دحــام خریــ ‌داران نفــت د‌ر ص ‌فهــای طولانــی‪ ،‬عل ‌یاکبــر▪‬ ‫معین‌فــر‪ ،‬عضــو شــورای انقــاب و وزیــر نفــت‪ ،‬اعــام کــر ‌د‪« :‬کمبــو ‌د‬ ‫نفـت ‌دروغ محـض اسـت‪ .‬توزیـع نفـت را ‌در تهـران از ‪ ۹‬میلیـون لیتـر بـه‬ ‫‪ 11‬میلیـون لیتـر افزایـش ‌داد‌ه‌ایـم‪».‬‬ ‫کارکنـان پیمانـی ‪ 8‬شـرکت اد‌اره مهن ‌دسـی و سـاختمانی شـرکت نفـت▪‬ ‫اهـواز (شـرک ‌تهای مرکـون‪ ،‬برنـا‪ ،‬ایـران تگـزاس‪ ،‬فاسـترویلر‪ ،‬تکـو‪ ،‬تـی‪.‬‬ ‫آی‪ .‬اس‪ ،‬تهـران گـروپ و پارسـونز) ‌در اعتـراض بـه وضعیـت اسـتخد‌امی‬ ‫و اسـتثمار کارکنـان از سـوی پیمانـکاران د‌ر محوطـه پارکینـگ شـرکت‬ ‫تحصــن کر ‌دنــ ‌د‪.‬‬ ‫مهنــ ‌دس قبــاد‌ فخیمــی‪ ،‬رئیــس پخــش نفــت تهــران‪ ،‬بــا اشــاره بــه▪‬ ‫نگرانــی مــر ‌دم از کمبــو ‌د نفــت ‌در تهــران گفــت‪‌ « :‬در روزهــای آینــد‌ه‬ ‫‪689‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫عرضــه نفــت ســفید‌ ‌در تهــران افزایــش خواهــد‌ یافــت‪».‬‬ ‫لولـه نفـت موسـیان‪ ،‬د‌ر شهرسـتان ‌دهلـران از توابـع اسـتان ایـام‪ ،‬بـا▪‬ ‫بمـب ‌دسـتی منفجـر شـد‌ و آتـش گرفـت‪ .‬آت ‌شسـوزی بعـد‌ از ‪ 3‬سـاعت‬ ‫مهـار شـد‌‪.‬‬ ‫‪ 25‬بهمن‬ ‫معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪« :‬بـا توجـه بـه ضـرورت اسـتفا ‌ده از گاز▪‬ ‫‌در کشـور و بـه ویـژه بـرای حفـظ ذخایـر نفتـی‪ ،‬میـزان تولیـد‌ نفـت خـام‬ ‫بـه نصـف کاهـش یافـت و میـزان صـ ‌دور گاز بـه شـوروی از ‪ 27‬میلیـون‬ ‫و ‪ 400‬هـزار مترمکعـب بـه حـد‌و ‌د ‪ 4‬میلیـون مترمکعـب رسـی ‌ده اسـت‪.‬‬ ‫قیمـت هـر هـزار فـوت گاز‪‌ 3/8 ،‬دلار بـرآور ‌د شـ ‌ده‪‌ ،‬در حالـی کـه ایـن‬ ‫قیمـت ‌در گذشـته ‪ 76‬سـنت بـو ‌د‪».‬‬ ‫‪ 27‬بهمن‬ ‫بن ‌یصــ ‌در‪ ،‬رئی ‌سجمهــور‪ ،‬د‌ر ســخنرانی افتتاحیــه نخســتین کنگــره▪‬ ‫انقــاب اســامی‪ ،‬برنام ‌ههــای خــود‌ را د‌ر زمینــه سیاســت ‌داخلــی‪،‬‬ ‫خارجـی‪ ،‬اقتصـا ‌دی و فرهنگـی مطـرح کـرد‌ و ‌دربـارة سیاسـت اقتصـاد‌ی‬ ‫خـو ‌د گفـت‪:‬‬ ‫« ‌در حــال حاضــر‪ ،‬اقتصــا ‌د وابســته‌ای ‌داریــم و ایــن اقتصــا ‌د متکــی بــر‬ ‫نفـت اسـت‪ .‬امـروز‪ ،‬مـا ‪‌ 40‬درصـ ‌د از میـزان تولیـ ‌د رژیـم سـابق‪ ،‬نفـت‬ ‫تولیـد‌ م ‌یکنیـم و از همیـن مقـد‌ار ‌در حـد‌و ‌د ‪ 25‬میلیـارد‌ د‌لار بـه د‌سـت‬ ‫م ‌یآوریـم‪ .‬برنامـه صنعتـی مـا بایـ ‌د بـر ایـن پایـه ریختـه شـو ‌د کـه بـه‬ ‫تد‌ریــج از صا ‌درکــر ‌دن نفــت خــام بکاهیــم‪».‬‬ ‫شـورای اسـامی کارکنـان صنعـت نفـت اهـواز ‌در پیـام تبریکـی کـه▪‬ ‫بـه ‌دکتـر بن ‌یصـد‌ر‪ ،‬ریاسـت‌جمهوری اسـامی ایـران‪ ،‬فرسـتا ‌د‪ ،‬هشـ ‌دار‬ ‫د‌اد‌‪:‬‬ ‫«د‌سـتگا‌ههای فنـی صنعـت نفـت بـه قطعـات ی ‌دکـی نیـاز ‌دار ‌د کـه بایـد‌‬ ‫هرچــه زود‌تــر تهیــه شــو ‌د‪‌ ،‬در غیــر ایــن صــورت ‌در آینــد‌‌های نز ‌دیــک‬ ‫صنعـت نفـت ‌دچـار اختـال خواهـ ‌د شـ ‌د‪».‬‬ ‫‪ 28‬بهمن‬ ‫پـس از اعـام خبـر د‌سـتگیری ‪ 17‬نفـر از عوامـل کمبـو ‌د نفـت سـفید‌▪‬ ‫‌در کشــور‪ ،‬آیــت‌الله ق ‌دوســی طــی اطلاعیــه‌ای از د‌اد‌ســتا ‌نهای انقــاب‬ ‫مناطـق نفـت خیـز جنـوب کشـور خواسـت پرون ‌د‌ههـای ایـن موضـوع را‬ ‫بـه ‌دا ‌دسـتانی کل بفرسـتن ‌د‪.‬‬ ‫ســخنگوی وزارت نفــت اعــام کــر ‌د‪‌ :‬دو شــرکت نفتــی ســوئدی‌‪ ،‬بــر▪‬ ‫خـاف ‌درخواسـت امریـکا بـرای تحریـم نفـت ایـران‪ ،‬بـرای خریـد‌ روزانـه‬ ‫‪690‬‬

‫سال ‪۱۳۵۸‬‬ ‫حــد‌ود‌ ‪ 20‬هــزار بشــکه نفــت خــام قــرار ‌داد‌ی ج ‌دیــ ‌د بــا ایــران امضــاء‬ ‫کرد‌نــد‌‪.‬‬ ‫‪ 29‬بهمن‬ ‫معی ‌نفـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪« :‬شـرکت ‌در کنفرانـس وزیـران عضـو اوپـک‬ ‫‌در لنـد‌ن بـرای ت ‌دویـن یـک برنامـه بلن ‌دمـد‌ت اتـاف وقـت اسـت و مـن‬ ‫د‌ر ایـن کنفرانـس شـرکت نخواهـم کـر ‌د ولـی کارشناسـان نفتـی ایـران‬ ‫کـه حامـل سیاسـت نفتـی مـا هسـتند‌‪‌ ،‬در نشسـت شـرکت و سیاسـت‬ ‫نفتـی کشـور را تشـریح خواهنـ ‌د کـرد‌‪».‬‬ ‫‪ 4‬اسفن ‌د‬ ‫خـط لولـه سراسـری گاز ‌در منطقـه شـوره زار‪ 20 ،‬کیلومتـری سـاوه‪▪،‬‬ ‫منفجـر شـد‌‪.‬‬ ‫‪ 4‬نفر عامل انفجار لوله‌های نفت خوزستان تیر باران شد‌ند‌‪.‬‬ ‫معی ‌نفـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪« :‬صـد‌ور سـالانه گاز بـه شـوروی قبـل از▪▪‬ ‫انقـاب ‪ 10‬میلیـارد‌ مترمکعـب بـود‌ کـه میـزان آن عمـ ًا کاهـش یافـت و‬ ‫بـه ‪ 4/5‬میلیـار ‌د مترمکعـب رسـی ‌د‪».‬‬ ‫‪ 13‬اسفند‌‬ ‫عملیــات ســاخت مجتمــع پتروشــیمی ایــران ـ ژاپــن ‌در بنــ ‌در امــام‬ ‫خمینــی از ســر گرفتــه شــد‌‪.‬‬ ‫‪ 17‬اسفند‌‬ ‫یـک لولـه نفـت ‪ 20‬اینچـی د‌ر ‪ 5‬کیلومتـری شـوش و لولـه ‪ 12‬اینچـی▪‬ ‫‌در ‪ 12‬کیلومتـری اهـواز کـه خـارج از سـرویس بـود‌‪ ،‬بـه د‌سـت چنـد‌ نفـر‬ ‫از ضـ ‌د انقلابیـان منفجـر شـد‌‪.‬‬ ‫‪ 2‬لولـه نفـت د‌ر مسـیر شـوش ـ اند‌یمشـک ـ ورزگان ـ اهـواز منفجـر▪‬ ‫شـد‌‪‌ .‬دلیـل ایـن حاد‌ثـه‪ ،‬بم ‌بگـذاری د‌ر زیـر لولـه نفـت ‪ 20‬اینچـی د‌ر‬ ‫‪ 5‬کیلومتـری شـوش و لولـه نفـت ‪ 12‬اینچـی ‌در جـا ‌ده ورزگان اهـواز ـ‬ ‫کنـار کارخانـه بـرق ـ بـود‌‪.‬‬ ‫چـاه شـماره ‪ 1‬میـ ‌دان نفتـی پلنـگان‪‌ ،‬در ‪ 35‬کیلومتـری شـمال شـرق▪‬ ‫‌دزفـول‪ ،‬بـه نفـت رسـی ‌د‪ .‬ایـن چـاه تـا عمـق ‪ 450‬متـری حفـاری شـد‌ و‬ ‫د‌ر مخـزن فوقانـی بـه نفـت سـبک رسـید‌ تولیـد‌ آن ‪ 4‬هـزار و ‪ 500‬بشـکه‬ ‫د‌ر روز اعـام شـ ‌د‪.‬‬ ‫‪ 18‬اسفن ‌د‬ ‫یـک خـط لولـه نفـت ‪ 18‬اینچـی ‌در چشـم ‌هخوش کـه نفـت را بـه اهـواز‬ ‫و آبـا ‌دان منتقـل م ‌یکـر ‌د‪ ،‬بـر اثـر بم ‌بگـذاری آتـش گرفـت‪.‬‬ ‫‪691‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫‪ 19‬اسفند‌‬ ‫‪ 4‬لوله گاز د‌ر خوزستان منفجر شد‌‪.‬‬ ‫اسامی ‪ 147‬فراماسون وزارت نفت و چند‌ سازمان د‌یگر افشا شد‌‪▪▪.‬‬ ‫‪ 20‬اسفن ‌د‬ ‫‪ 37‬نفــر رابــط وزارت نفــت بــه اتهــام هــ ‌در ‌دا ‌دن بیت‌المــال بــه د‌اد‌گاه‬ ‫احضــار شــ ‌دن ‌د‪.‬‬ ‫‪ 21‬اسفند‌‬ ‫معین‌فـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬طـی نامـه‌ای بـه شـورای انقـاب اسـامی کارکنـان‬ ‫صنعـت نفـت‪‌ ،‬دربـارة مسـائلی کـه د‌ر زمینـه پاکسـازی کارکنـان صنعـت‬ ‫نفـت مطـرح شـد‌ه بـو ‌د‪ ،‬توضیـح ‌دا ‌د‪.‬‬ ‫‪ 25‬اسفند‌‬ ‫اولین چاه نفت اکتشافی شرکت ملی حفاری ایران به نفت رسید‌‪.‬‬ ‫‪ 27‬اسفن ‌د‬ ‫معی ‌نفـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪« :‬قیمـت پیشـنهاد‌ی گاز ایـران بـا شـوروی‬ ‫حـد‌و ‌د ‪ 35‬تـا ‪ 40‬د‌رصـ ‌د اختـاف د‌ار ‌د‪».‬‬ ‫‪ 28‬اسفن ‌د‬ ‫ایران و بلوک شرق▪‬ ‫ایران صد‌ور گاز به شوروی را قطع کرد‌‪.‬‬ ‫معی ‌نفـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬گفـت‪« :‬رقـم پیشـنهاد‌ی مـا بـرای هـزار مترمکعـب‬ ‫گاز صاد‌راتـی ‪ 164/5‬بـود‌ و مـا ایـن رقـم را بـر اسـاس نـرخ بین‌المللـی‬ ‫و معاملاتــی کــه ‌در ایــن زمــان بیــن امریــکا‪ ،‬کانــاد‌ا‪ ،‬مکزیــک و ‌دیگــر‬ ‫نقــاط ‌دنیــا انجــام می‌شــو ‌د‪ ،‬تعییــن کر ‌دیــم‪.‬‬ ‫متأســفانه‪ ،‬نماینــ ‌دگان شــوروی حاضــر نبو ‌دنــد‌ از ‪ 112/6‬د‌لار بالاتــر‬ ‫برونــ ‌د و بــه همیــن ‌دلیــل مذاکــرات شکســت خــور ‌د‪».‬‬ ‫سـه نفـر از کارکنـان صنعـت نفـت بـه ‌دلیـل مضرو ‌بکـرد‌ن سرپرسـت▪‬ ‫پالایشـگاه اخـراج شـ ‌دند‌‪.‬‬ ‫‪692‬‬



‫صد‌ور اولین محموله نفتی توسط کشتی ژاپنی پس از انقلاب با حضور حسن نزیه مد‌یرعامل شرکت ملی نفت ‌در‬ ‫جزیره خارگ‪)1358( ،‬‬

‫‪ 1359‬شمسی ‪ 1981 /‬میلا ‌دی‬ ‫د‌رآمد‌ نفت‪ 11 ،‬هزار و ‪ 600‬میلیون ‌دلار‪ 38/7 ،‬د‌رصد‌ از بو ‌دجه‬ ‫مركـز انتقـال نفـت سـبزآب و نفت‌شـهر بـه ‌دسـت د‌شـمن اشـغال▪‬ ‫و منهـ ‌دم شـد‌‪.‬‬ ‫مركـز انتقـال نفـت ‌ديزلـي و تأسيسـات اهـواز بمبـاران شـ ‌د و ‌در▪‬ ‫بهمن‌مــاه ‌دوبــاره آغــاز بــه کار کــر ‌د‪.‬‬ ‫مركــز انتقــال نفــت توربينــي خــط لولــه ‪ 30‬اينچــي نفــت خــام▪‬ ‫ســبزآب بمبــاران و بلافاصلــه را‌هانــد‌ازی شــد‌‪.‬‬ ‫مراكــز انتقــال نفــت ‌ديزلــي خــط لولــه فــراورد‌ه ســبزآب‪ ،‬آبــا ‌دان▪‬ ‫‌در ابتـد‌اي خـط لولـه آبـا ‌دان ـ اهـواز و مركـز انتقـال نفـت برقـي و‬ ‫تأسيســات اهــواز بمبــاران شــ ‌د‪.‬‬ ‫خط لوله فراورد‌ه اصفهان ـ ري به بهر‌هبر ‌داري رسی ‌د‪.‬‬ ‫پالايشگاه گازي قشم به بهر‌هبر ‌داري رسی ‌د‪▪▪.‬‬ ‫مصرف فراور ‌ده‌هاي نفتي با رش ‌د منفي مواجه ش ‌د‪.‬‬ ‫ژاپن كمترين سهم خريد‌ نفت ايران را د‌ر این سال د‌اشت‪▪.‬‬ ‫د‌رآمـد‌ حاصـل از فـروش نفـت و گاز ‪‌ 67‬درصـ ‌د از کل ‌درآم ‌دهـای▪▪‬ ‫‌دولـت بـو ‌د‪.‬‬ ‫شبکه‌گذاری گاز به طول ‪ 472‬کیلومتر گسترش یافت‪▪.‬‬ ‫‪ 14‬فرورد‌ین‬ ‫کمبـو ‌د بنزیـن معمولـی و سـوپر د‌ر شـمال کشـور‪ ،‬بـه ویـژه ‌در سـاری و‬ ‫چنـد‌ شـهر ‌دیگـر مازنـ ‌دران‪ ،‬نارضایتـی مـر ‌دم منطقـه و مسـافران نوروزی‬ ‫را ‌در پـی د‌اشـت‪ .‬مسـئولان علـت امـر را افزایـش مسـافران نـوروزی بـه‬ ‫شـمال اعـام کر ‌دنـ ‌د‪.‬‬ ‫‪ 16‬فرورد‌ین‬ ‫یــک مخــزن نفــت خــام در تلمب ‌هخانــه بیــن نفت‌شــهر و کرمانشــاه بــا‬ ‫‪695‬‬

‫انفجار خطوط لوله نفت و گاز‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫امید‌یه ‪ -‬آغاجاری ‪ -‬آباد‌ان‬ ‫اصابــت گلولــه آر‪ .‬پــی‪ .‬جــی ‪ 7‬آتــش گرفــت‪ .‬کارکنــان صنعــت نفــت‬ ‫ترمیـم مخـزن را بـه سـرعت آغـاز کر ‌دنـد‌‪ .‬ایـن واقعـه بـر بهر‌هبـر ‌داری‬ ‫پالایشـگاه کرمانشـاه تأثیـر نگذاشـت‪ ،‬لول ‌ههـای نفـت و گاز بیـن آبـاد‌ان و‬ ‫خـورد‌وغ ( ‌در جـا ‌ده ماهشـهر) بـر اثـر انفجـار آتـش گرفـت‪ .‬ایـن حاد‌ثـه‬ ‫موجـب شـ ‌د گازی کـه بـرای سـوخت پالایشـگاه اسـتفاد‌ه م ‌یشـ ‌د‪ ،‬قطـع‬ ‫و مقـ ‌داری از نفـت خـام خـوراک پالایشـگاه کـم شـود‌‪.‬‬ ‫‪ 17‬فرورد‌ین‬ ‫د‌ر پـی انفجـار مخـزن نفـت خـام تأسیسـات نفتـی پالایشـگاه کرمانشـاه▪‬ ‫و لول ‌ههــای گاز و نفــت آبــاد‌ان‪ ،‬ظرفیــت تولیــ ‌د نفــت پالایشــگاه آبــاد‌ان‬ ‫از ‪ 580‬هــزار بشــکه ‌در روز بــه ‪ 395‬هــزار بشــکه و تولیــد‌ پالایشــگاه‬ ‫کرمانشــاه از ‪ 19‬هــزار بشــکه ‌در روز بــه ‪ 15‬هــزار بشــکه کاهــش پیــ ‌دا‬ ‫کـر ‌د‪.‬‬ ‫بــا تصویــب هیئت‌م ‌دیــره‪ ،‬شــرکت گاز مســئولیت نصــب رگلاتــور‪▪،‬‬ ‫کنتــور‪ ،‬اتصــال گاز و د‌ر نهایــت هواگیــری لول ‌ههــا را بــر عهــ ‌ده گرفــت‪.‬‬ ‫مشــترکان موظــف شــد‌ن ‌د وســایل گرمــا ‌ده و غیــره را گازســوز کننــ ‌د و‬ ‫شـرکت گاز نیـز بـه آنـان آمـوزش ‌دهـ ‌د‪.‬‬ ‫‪ 18‬فرورد‌ین‬ ‫معــاون ناحیــه ژان ‌دارمــری کرمانشــاه و فرمانــ ‌ده هنــگ ژان ‌دارمــری قصــر‬ ‫شــیرین اعــام کــر ‌د‪« :‬از جــا ‌ده ســومار حــ ‌دو ‌د هفتــا ‌د نفــر از مهاجمــان‬ ‫عراقـی بـا آر‪ .‬پـی‪ .‬جـی و خمپـاره تأسیسـات نفتـی و باشـگاه ژان ‌دارمـری‬ ‫نف ‌تشــهر را بــه آتــش کشــی ‌دن ‌د‪ .‬حملــه آنهــا بــا مقابلــه نیروهــای‬ ‫ژان ‌دارمـری و مـرزی خنثـی شـ ‌د‪ .‬یـک سـاعت بعـ ‌د‪ ،‬تیربـاران سـنگی ‌نتر‬ ‫از قبــل ‌دوبــاره آغــاز شــ ‌د کــه مأمــوران ژان ‌دارمــری و پاســ ‌داران بــا آن‬ ‫مقابلــه کر ‌دنــ ‌د‪ .‬ایــن تهاجــم تلفــات جانــی ن ‌داشــت‪ ،‬امــا خســاراتی بــه‬ ‫بــار آور ‌د‪».‬‬ ‫‪ 19‬فرورد‌ین‬ ‫آیــت‌الله قد‌وســی‪‌ ،‬دا ‌دســتان کل انقــاب اســامی‪ ،‬گفــت‪ 28« :‬نفــر از‬ ‫عامـان انفجـار لول ‌ههـای نفتـی د‌سـتگیر شـد‌‌هان ‌د‪ .‬خرابـکاران لول ‌ههـای‬ ‫نفتــی تیربــاران م ‌یشــون ‌د‪».‬‬ ‫‪ 20‬فرورد‌ین‬ ‫بــا گذشــت ســه روز از انفجــار خطــوط لولــه نفــت و گاز امید‌یــه ‪-‬‬ ‫آغاجـاری ‪ -‬آبـاد‌ان‪ ،‬آتـش مهـار نشـ ‌د و ترمیـم لول ‌ههـا آغـاز شـد‌‪ .‬د‌ر پـی‬ ‫ایــن واقعــه‪ ،‬ظرفیــت پالایشــگاه آبــا ‌دان ‪‌ 30‬درصــ ‌د کاهــش یافــت‪.‬‬ ‫‪696‬‬

‫سال ‪۱۳۵۹‬‬ ‫‪ 25‬فرورد‌ین‬ ‫از راست‪ :‬شریف نواصری‪،‬‬ ‫‪ 9‬نفــر از عامــان خرابــکاری و انفجــار و تــرور ‌در خوزســتان محاکمــه‬ ‫ذهراب شریف‪ ،‬محمد‌ مزرعه‪،‬‬ ‫شــ ‌دن ‌د‪ .‬متهمــان بــه اتهامــات خــود‌ ‌در انفجارهــای خرمشــهر و اهــواز و‬ ‫جبار احمد‌زاد‌ه‬ ‫تــرور نافرجــام یکــی از سرپرســتان ســپاه پاســد‌اران اقــرار کر ‌دنــ ‌د‪.‬‬ ‫چهــار نفــر از عامــان انفجــار‬ ‫‪ 27‬فرورد‌ین‬ ‫لول ‌ههــای نفتــی خوزســتان و نیــز‬ ‫مهاجمــان مســلح بــه تأسیســات نفتــی پاتــاق ‌در ‪ 20‬کیلومتــری پــل‬ ‫طــراح تــرور یکــی از مســئولان‬ ‫ذهــاب حملــه کر ‌دنــد‌‪ ،‬امــا نتوانســتن ‌د تأسیســات را منفجــر کننــد‌‪.‬‬ ‫سـپاه پاسـ ‌داران خرمشـهر محاکمـه‬ ‫و اعــ ‌دام شــ ‌دن ‌د‪ .‬اســامی عامــان‬ ‫‪ 28‬فرورد‌ین‬ ‫انفجــار عبــارت بــود‌ از‪ :‬شــریف‬ ‫نواصــری‪ ،‬متهــم بــه انفجــار و‬ ‫عاملان انفجار تأسیسات نفتی آبا ‌دان تیرباران شد‌ند‌‪▪.‬‬ ‫آموزش‌ ‌دیــ ‌دن ‌دوره چریکــی ‌در‬ ‫نظــارت ســاخت پالایشــگاه گاز خانگیــران بــه شــرکت «باتلرکالــورن▪‬ ‫عــراق و طراحــی تــرور یکــی از‬ ‫مســئولان ســپاه؛ ذهــراب شــریف‪،‬‬ ‫ایـران» واگـذار شـ ‌د‪.‬‬ ‫متهـم بـه خـروج غیرمجـاز از ایـران‬ ‫بــه عــراق‪ ،‬شــرکت ‌در بم ‌بگــذاری‪،‬‬ ‫‪ 19‬خر ‌دا ‌د‬ ‫د‌ریافــت پــول بــرای خرابــکاری؛‬ ‫منطقة عل ‌یآبا ‌د و نازی‌آباد‌ تهران گازرسانی شد‌‪.‬‬ ‫محمـ ‌د مزرعـه‪ ،‬متهـم بـه شـرارت‪،‬‬ ‫چاقوکشــی‪ ،‬مشرو ‌بفروشــی‪،‬‬ ‫‪ 2‬تیر‬ ‫شــرکت د‌ر بم ‌بگــذاری ایســتگاه‬ ‫شـماره ‪ 4‬آبـا ‌دان‪ ،‬رفتـن بـه عـراق و‬ ‫‌دانشــک ‌ده نفــت آبــا ‌دان بــرای اســتخ ‌دام ‌در رشــت ‌ههای مهن ‌دســی▪‬ ‫آموزش‌ ‌دیـد‌ن ‌دوره چریکـی‪ ،‬فـروش‬ ‫مکانیــک و ریاضیــات فراخــوان ‌دا ‌د‪.‬‬ ‫اسـلحه و فشـنگ و چاشـنی تـی‪ .‬ان‪.‬‬ ‫تــی؛ جبــار احمــد‌زاد‌ه‪ ،‬متهــم بــه‬ ‫پالایشــگاه آبــا ‌دان‪ ،‬حم ‌لونقــل حــ ‌دود‌ ‪ 5‬هــزار تــن کالا از بن ‌درهــای▪‬ ‫تحویــل چهــار قبضــه کلاشــنیکف‬ ‫جنــوب و شهرســتا ‌نها را بــه مناقصــه گذاشــت‪.‬‬ ‫بــه اعضــای گــروه‪ ،‬شــرکت ‌در‬ ‫عملیــات قتــل یکــی از مســئولان‬ ‫‪ 130‬نفـر از کارکنـان شـرکت پیمانـکاری جنـوب تهـران و پیمانـکار▪‬ ‫ســپاه پاســ ‌داران خرمشــهر‪.‬‬ ‫پالایشـگاه نفـت آبـا ‌دان ‌در اعتـراض بـه اسـتخد‌ام نشـ ‌دن ‌در شـرکت نفـت‬ ‫تحصـن کر ‌دنـ ‌د و معـاون پالایشـگاه آبـا ‌دان را گـروگان گرفتنـ ‌د‪.‬‬ ‫‪ 5‬تیر‬ ‫معی ‌نفـر‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬اعـام کـر ‌د‪« :‬قرار ‌دا ‌دهـای فـروش نفـت خـام بـه‬ ‫خـارج از کشـور بـرای ‪ 6‬مـاه ‌دوم سـال ‪ 1980‬د‌ر شـرکت نفـت بـه ت ‌دریـج‬ ‫امضـا می‌شـو ‌د‪ .‬د‌رآمـد‌ ایـران د‌ر خر ‌دا ‌دمـاه ‪ ،1359‬یـک میلیـار ‌د و ‪607‬‬ ‫میلیـون و ‪ 602‬هـزار و ‪ 745‬د‌لار و روزانـه ‪ ۵۲‬میلیـون د‌لار بـود‌ه اسـت‪».‬‬ ‫‪ 10‬تیر‬ ‫کمیسـیون پاکســازی وزارت نفـت‪ ،‬پانصــ ‌د نفـر از کارکنـان وزارت نفــت‬ ‫وابسـته بـه رژیـم گذشـته و عضـو سـاواک را پاکسـازی و اخـراج کـر ‌د‪.‬‬ ‫‪ 15‬تیر‬ ‫شوروی افزایش قیمت گاز صا ‌دراتی ایران را پذیرفت‪.‬‬ ‫‪ 17‬تیر‬ ‫قـرارد‌اد‌ خریـ ‌د نفـت خـام و فراور ‌د‌ههـای نفتـی ایـران‪ ،‬بیـن ایـران و▪‬ ‫بلغارسـتان امضـا شـد‌‪.‬‬ ‫‪697‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل چهارم‬ ‫‌دســتگاه کــت کراکــر فراورد‌‌ههــای‬ ‫نصـب انشـعابات خانگـی و تجـاری تهـران بـه د‌و شـرکت گسـیرن و▪‬ ‫ســنگینی را کــه از بــرج خــاء‬ ‫شـرکت انشـعابات واگـذار شـ ‌د‪.‬‬ ‫واحـ ‌د تقطیـر نفـت خـام بـ ‌ه ‌دسـت‬ ‫بهای گاز برای سطوح مختلف مشخص ش ‌د‪▪.‬‬ ‫می‌آیــ ‌د‪ ،‬بــه بنزیــن ماشــین‪ ،‬مــاد‌ه‬ ‫الف‪ :‬برای مساحت‌های کمتر از ‪ 100‬متر‬ ‫اولیــه بنزیــن هواپیمــا و گازوئیــل‬ ‫معمولی ‪ 4‬ریال‬ ‫تبد‌یــل م ‌یکنــ ‌د‪ .‬خــوراک ‌دســتگاه‬ ‫حرارت مرکزی ‪ 6‬ریال‬ ‫کــت کراکــر پالایشــگاه آبــاد‌ان‬ ‫تهویه مطبوع ‪ 8‬ریال‬ ‫روزانـه بیـن ‪ 36‬تـا ‪ 38‬هـزار بشـکه‬ ‫ب‪ :‬برای مساح ‌تهای بیشتر از ‪ 100‬متر‬ ‫معمولی ‪ 5‬ریال‬ ‫نفــت خــام بــود‌‪.‬‬ ‫حرارت مرکزی ‪ 7‬ریال‬ ‫تهویه مطبوع ‪ 9‬ریال‬ ‫‪ 19‬تیر‬ ‫کمیسیون پاکسازی وزارت نفت‪ 27 ،‬کارمن ‌د ‌دیگر را اخراج کرد‌‪.‬‬ ‫معین‌فــر‪ ،‬وزیــر نفــت‪ ،‬اعــام کــر ‌د‪« :‬خــط لولــه مــارون – اصفهــان▪▪‬ ‫شـروع بـه کار کـر ‌د و ‪ 220‬بشـکه نفـت بـه پالایشـگاه اصفهـان فرسـتاد‌ه‬ ‫می‌شــود‌‪».‬‬ ‫خـط لولـه نفت‌شـهر‪ -‬کرمانشـاه کـه بـر اثـر انفجـار بسـته مسـ ‌دود‌▪‬ ‫بـو ‌د‪ ،‬پـس از پاکسـازی آغـاز بـه کار کـر ‌د‪.‬‬ ‫‪ 23‬تیر‬ ‫‌دسـتگاه کـت کراکـر پالایشـگاه نفـت آبـا ‌دان ‌دوبـاره بـه‌ کار افتـاد‌‪ .‬رئیـ ‌س‬ ‫کل کارخانجــات پالایشــگاه نفــت آبــا ‌دان اعــام کــر ‌د‪« :‬متخصصــان و‬ ‫کارگـران پالایشـگاه تعمیـر و را‌هانـد‌ازی ایـن د‌سـتگاه را آغـاز کر ‌دنـ ‌د و‬ ‫تـا سـه روز ‌دیگـر بـه باز ‌دهـی کامـل خواهـ ‌د رسـید‌‪».‬‬ ‫‪ 29‬تیر‬ ‫اتحاد‌یـه مشـترک کارکنـان صنعـت نفـت قطعنامـه‌ای صـاد‌ر و بـه عوامـل‬ ‫نقشـة امریـکا بـرای پیاد‌‌هکـرد‌ن چتربـاز ‌در خوزسـتان هشـ ‌دار ‌دا ‌د‪.‬‬ ‫‪ 31‬تیر‬ ‫سازمان جد‌ید‌ وزارت نفت تصویب شد‌‪◌.‬‬ ‫مر ‌داد‌‬ ‫شــرکت مهن ‌دســی « انرشــیمی» (‪)Enerchimi Engineering‬‬ ‫تأسـیس و فعالیـت ایـن شـرکت د‌ر زمینـه صنایـع نفـت‪ ،‬گاز و پتروشـیمی‬ ‫آغـاز شـد‌‪.‬‬ ‫‪ 2‬مر ‌داد‌‬ ‫قـوای ایـران تهاجـم زمینـی و هوایـی بـه تأسیسـات نفتـی را سـرکوب▪‬ ‫‪698‬‬