تقویم تاریخ صنعت نفت ایران - جلد دوم

‫‪ 1375‬شمسی ‪ 1996 /‬میلادی‬ ‫‌ درآمد نفت‪ 19 ،‬میلیارد و ‪ 300‬میلیون دلار‬ ‫‌ خطـوط لولـه‪ 12 ،8 ،30‬و‪ 16‬اينـچ اسـكله نـكا و خطـوط لولـه نـكا‬ ‫‌ سـاري ‪ -‬ري بـراي انتقـال نفـت خـام بـه صـورت معكـوس بـه طـول▪▪‬ ‫‪ 332‬كيلومتـر مـورد بهر‌هبـرداري قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫‌ یـک ایسـتگاه توربيـن سـولار سـنتار در مركـز انتقـال نفـت ورسـك‬ ‫و یـک دسـتگاه توربيـن روسـتون (‪  )TA 1750‬در مركـز انتقـال نفـت▪‬ ‫مـرگاو نصـب شـد‪.‬‬ ‫‌ برنامــه ســاخت خطــوط واردات و صــادرات گاز ســال جــاری▪‬ ‫عبار ‌تانـد از‪ :‬خـط لولـه صـادرات گاز بـه تریکـه‪ ،‬خـط صـادرات گاز‬ ‫بــه ارمنســتان‪ ،‬خــط صــادرات گاز بــه نخجــوان‪ ،‬خــط واردات گاز از‬ ‫ترکمنســتان‪.‬‬ ‫‪ 6‬فروردین‬ ‫بــا حضــور رئیس‌جمهــور‪ ،‬پالایشــگاه گاز ســرخون افتتــاح شــد‪ .‬ایــن‬ ‫پالایشــگاه بــه منظــور فــراوری روزانــه ‪ 500‬میلیــون فــوت مکعــب گاز‬ ‫طراحـی‌ شـده و ظرفیـت اولیـه آن بـا نصـب ‪ 3‬واحـد تنظیم‌کننـده نقطـه‬ ‫شــبنم معــادل ‪ 375‬میلیــون فــوت مکعــب در روز خواهــد بــود‪ .‬میــزان‬ ‫هزینــه صــرف شــده بــرای تأسیســات ســرچاهی و خطــوط جمــع‌آوری‬ ‫پالایشــگاه حــدود ‪ 70‬میلیــون دلار هزینــه ارزی و ‪ 25‬میلیــارد هزینــه‬ ‫ريالـی اسـت؛ همچنیـن هزینـه احـداث خـط انتقـال گاز ایـن پالایشـگاه‬ ‫بــه رفســنجان معــادل ‪ 90‬میلیـون دلار بـرآورد شـده اسـت‪.‬‬ ‫‪ 20‬فروردین‬ ‫‌ بـا حمـل هوایـی توربوکمپرسـورهای پـروژه (‪ )x2‬از اوکرایـن بـه مقصـد▪‬ ‫نورآبـاد شـیراز موافقت شـد‪.‬‬ ‫‌‌ سـاخت خـط انتقـال ‪ 16‬اینـچ گویـم بـه مبلـغ ‪ 2‬میلیـارد ریـال طـی ‪▪8‬‬ ‫‪899‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫محکومیت قانون تحریم ایران‬ ‫مـاه بـه گـروه اجـرا و نظـارت طر ‌حهـای مدیریـت مهندسـی واگـذار شـد‪.‬‬ ‫و لیبی‬ ‫‪ 22‬فروردین‬ ‫در اجــاس نفــت و پــول لنــدن‪،‬‬ ‫وزارت امور اقتصاد و دارایی به شرکت «هانزاشیمی» (‪)Hansa Chemie AG‬‬ ‫گــری ســیک‪ ،‬مشــاور امنیــت‬ ‫آلمان اجازه داد تا بر اسـاس قانون جلب و حمایت سـرمایه‌های خارجی و‬ ‫ملــی امریــکا در دوران ریاســت‬ ‫آیین‌نامه اجرایی آن ‪ 49‬درصد سهام شرکت زرین ساوه را خریداری کند‪.‬‬ ‫جمهــوری کارتــر‪ ،‬ضمــن بی‌اثــر‬ ‫خوانــدن ایــن قانــون‪ ،‬هشــدار‬ ‫‪ 25‬فروردین‬ ‫داد در صـورت بـروز یـک بحـران‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا خریـد ‪ 4‬دسـتگاه دیـگ حفـاری خشـکی‬ ‫نفتـی جدیـد‪ ،‬همـگان بـه اثـرات‬ ‫از ســوی شــرکت ملــی حفــاری ایــران از اداره کل اطلاعــات خوزســتان‬ ‫ســوء آن آگاه خواهنــد شــد‪.‬‬ ‫موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫◌ اردیبهشت‬ ‫طــی مراســمی بــا حضــور رئیس‌جمهــور‪ ،‬پالایشــگاه گاز فــراش بنــد‬ ‫فــارس بــه بهر‌هبــرداری رســید‪.‬‬ ‫‪ 2‬اردیبهش ‌ت‬ ‫مبلـغ ‪ 225‬میلیـون ریـال بابـت خسـارت بـه مالیکـن قطعـه ‪ 9‬نورآبـاد در‬ ‫یکلومتـر ‪ 295‬خـط لولـه دوم پرداخـت‌شـد‪.‬‬ ‫‪ 8‬اردیبهشت‬ ‫مجــری طــرح گاز طبیعــی آغــار و دالان‪ ،‬گفــت‪« :‬بهر‌هبــرداری از طــرح‬ ‫عظیـم پالایشـگاه و چا‌ههـای گاز آغـار و دالان‪ ،‬واقـع در ‪ 160‬یکلومتـری‬ ‫جنـوب غربـی شـیراز‪ ،‬ایـن هفتـه بـا حضـور رئیس‌جمهـور آغـاز م ‌یشـود‪.‬‬ ‫تمامــی امــور مربــوط بــه طراحــی و اجــرای ایــن طــرح را کارشــناس‪،‬‬ ‫مهندسـین و مشـاوران ایرانـی انجـا ‌م داد‌هانـد‪ .‬هـدف ایجـاد ایـن طـرح‪،‬‬ ‫بهر‌هبــرداری از ‪ 9‬حلقــه چــاه دالان در فــاز اول و تزریــق بــه چا‌ههــای‬ ‫نفـت خوزسـتان بـرای تولیـد بیشـتر اسـت‪ .‬گازهـای منطقـه آغـار و دالان‬ ‫ب ‌هوسـیله یـک لولـ ‌های بـه طـول ‪ 320‬یکلومتـر بـه پالایشـگاه بیـد بلنـد‬ ‫امیدیـه منتقـل می‌شـود‪ .‬هـدف دوم ایـن طـرح نیـز تأمیـن کمبودهـای‬ ‫احتمالــی ســوخت گاز در شــبکه سراســری کشــور اســت‪ .‬ظرفیــت ایــن‬ ‫پالایشـگاه ‪ 40‬میلیـون مترمکعـب و عمـر مفیـد آن ‪ 30‬سـال اسـت کـه بـا‬ ‫تزریـق آن بـه چا‌ههـای جنـوب‪ ،‬روزانـه ‪ 85‬هـزار بشـکه نفـت بـر میـزان‬ ‫تولیـد قبلـی افـزوده خواهـد شـد‪».‬‬ ‫‪ 23‬اردیبهش ‌ت‬ ‫پیمـان نظـارت بـر احـداث پالایشـگاه سـرخون ‪ 2‬تـا پایـان شـهریورماه‬ ‫‪ 75‬تمدیـد شـد‪.‬‬ ‫‪900‬‬

‫سال ‪۱۳۷۵‬‬ ‫‪ 31‬اردیبهشت‬ ‫‌‌‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــرای تأســیس شــرک ‌تها یــا دفاتــر▪‬ ‫کالای چیـن و روسـیه و نیـز نحـوه تأمیـن منابـع مالـی آنـان مقـرر‬ ‫کـرد‪ :‬بـا توجـه بـه قوانیـن جـاری در کشـورهای چیـن و روسـیه و زمـان‬ ‫طولانــی لازم بــرای تأســیس شــرکت در ایــن کشــورها‪ ،‬فعالی ‌تهــای‬ ‫بازرگانــی در ایــن دو کشــور تــا تشــیکل شــرکت بــه شــکل دفتــر‬ ‫نمایندگـی کالا صـورت خواهـد پذیرفـت‪ .‬دفاتـر مذکـور کـه تحـت نظـر‬ ‫مسـتقیم شـرکت کالای تهـران اداره می‌شـود‪ ،‬عـاوه بـر کسـب درآمـد‪،‬‬ ‫مجـاز اسـت بابـت خدمـات ارائـه شـده ‪ 3‬درصـد کارمـزد از متقاضیـان‬ ‫خریـد کالاهایـی کـه از طریـق ایـن دو کشـور صـورت م ‌یگیـرد‪ ،‬دریافـت‬ ‫کنـد‪.‬‬ ‫‌‌‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــرای مشــارکت درکنسرســیوم طاقدیــس▪‬ ‫حــوزه نفتــی شــاه دنیــز در جمهــوری آذربایجــان‪ ،‬مقــرر کــرد تــا در‬ ‫صـورت لـزوم‪ ،‬شـرکت مهندسـی و سـاختمان صنایـع نفـت‪ ،‬شـرکتی در‬ ‫جزیـره جرسـی انگلسـتان بـه مـدت نامحـدود و سـرمایه ‪ 3‬هـزار لیـره‬ ‫اســترلینگ تأســیس کنــد‪.‬‬ ‫‌‌ وزارت نفـت بـا ارائـه خدمـات لرز‌هنـگاری دو بعـدی‪ ،‬آمایـش‪ ،‬تعبیـر▪‬ ‫و تفســیر بــه مبلــغ حــدود ‪ 4‬میلیــون دلار از ســوی شــرکت مدیریــت‬ ‫اکتشـاف در کشـور سـنگال بـا حجـم ‪ 650‬یکلومتـر موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫◌ خرداد‬ ‫ایران به یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان فروسیلیس تبدیل شد‪.‬‬ ‫‪ 9‬خرداد‬ ‫مدیــر امــور بیــن الملــل‪ ،‬بــه نمایندگــی از طــرف شــرکت ملــی نفــت‬ ‫ایـران موظـف شـد تـا مـدارک مربـوط بـه پیـش فـروش نفـت خـام را‬ ‫امضـا کنـد‪ .‬ایـن پی ‌شفـروش بـه میـزان حـدود ‪ 50‬میلیـون دلار بـرای‬ ‫خریــد کالاهــای اساســی از ســوی شــرکت نکیــو انجــام م ‌یشــود‪.‬‬ ‫‪ 10‬خرداد‬ ‫اولیـن قطـار بـاری قزاقسـتان حامـل کـود ازت و ‪ 500‬هـزار تـن گازوئیـل‬ ‫از خــط آهــن بین‌المللــی مشــهد‪ -‬ســرخس ‪ -‬تجــن عــازم ایــران شــد‪.‬‬ ‫طبـق توافـق امضـا شـده بیـن ایـران و قزاقسـتان تـا آخـر سـال جـاری‬ ‫میـادی‪ ،‬قزاقسـتان بایـد از طریـق را‌هآهـن ‪ 500‬هـزار تـن گازوئیـل بـه‬ ‫ایـران وارد کنـد‪.‬‬ ‫‪ 13‬خرداد‬ ‫اولیــن نفت‌کــش کو‌هپکیــر و دوجــداره متعلــق بــه ایــران وارد آ ‌بهــای‬ ‫‪901‬‬

‫گازرسانی به باقرآباد ورامین‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫جزیــر خــارگ شــد‪ .‬ایــن کشــتی یکــی از ‪ 5‬فرونــد شــناور کو‌هپکیــر‬ ‫شــرکت ملــی نفتکــش ایــران اســت کــه بــه ســفارش ایــن شــرکت و‬ ‫بــه وسـیله کـره جنوبـی ســاخته شــد‪ .‬ایـن کشـت ‌یها بــه قیمـت ‪490‬‬ ‫میلیـون دلار خریـداری شـد کـه ‪ 98‬میلیـون دلار آن نقـد و مابقـی بـه‬ ‫صــورت وام ‪ 8/5‬ســاله بــا بهــره ‪ 8‬درصــد پرداخــت م ‌یشــود ‪.‬‬ ‫‪ 27‬خرداد‬ ‫شـرکت ملـی گاز احـداث فـاز ‪3‬خـط انتقـال گاز پارچیـن ‪ -‬دماونـد را بـه‬ ‫مبلـغ ‪2‬میلیـارد و ‪ 200‬میلیـون ریـال بـه شـرکت «نصـر» اسـتان همـدان‬ ‫بـه مـدت ‪ 150‬روز واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫◌ تیر‬ ‫پتروشـیمی بجنـورد پـس از ‪ 4‬سـال بـا صـرف ‪ 350‬میلیـارد ريـال هزینـه‬ ‫بــه بهر‌هبــرداری رســید‪ .‬محصــول نهایــی ایــن مجتمــع ‪ 500‬هــزار تــن‬ ‫کـود اوره اسـت کـه را‌هانـدازی آن‪ ،‬سـالانه ‪ 120‬میلیـون دلار صرف ‌هجویـی‬ ‫ارزی در پـی خواهـد آورد‪.‬‬ ‫‪ 10‬تیر‬ ‫مدیرعامــل ســابق مجتمــع پتروشــیمی شــیراز‪ ،‬بــه جــرم رشــو‌هخواری‬ ‫و فســاد مالــی بــه ‪ 7‬ســال زنــدان‪ 74 ،‬ضربــه شــاق و انفصــال دائــم از‬ ‫خدمـت دولتـی و اسـترداد کلیـه امـوال اخـذ و اختـاس شـده محکـوم‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‪ 13‬تیر‬ ‫پتروشـیمی خراسـان بـا حضـور رئیـس جمهـور افتتـاح شـد‪ .‬ایـن مجتمع‬ ‫در ابتـدای فعالیـت خـود‪ ،‬قـادر بـه تولیـد روزانـه هـزار تـن آمونیـاک و‬ ‫‪ 1500‬تـن اوره اسـت‪.‬‬ ‫‪ 18‬تیر‬ ‫شـرکت توتـال بـه طـور رسـمی کار اسـتخراج نفـت حـوزه سـیری را آغـاز‬ ‫کر د ‪.‬‬ ‫‪ 30‬تیر‬ ‫پــروژه گازرســانی بــه شهرســتان‌های باقرآبــاد و ورامیــن بــا هزینــه ‪2‬‬ ‫میلیــارد و ‪ 500‬میلیــون ریــال بــه بهر‌هبــرداری رســید‪.‬‬ ‫‪ 31‬تیر‬ ‫حـدود ‪ 53‬هـزار تـن ورق خـط لولـه سراسـری سـوم از قـرار هـر تـن ‪700‬‬ ‫مـارک از شـرکت «پروسـاک» آلمـان خریداری شـد‪.‬‬ ‫‪ 21‬مرداد‬ ‫شـرکت ملـی گاز ‪ 15‬یکلومتـر شـبکه‌گذاری شـهر بابـل را بـه شـرکت‬ ‫‪902‬‬

‫سال ‪۱۳۷۵‬‬ ‫«فرنیـا صنعـت» بـه مـدت یـک سـال واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫افتتاح پتروشیمی خراسان‬ ‫تیر ‪1375‬‬ ‫‪ 22‬مرداد‬ ‫قـرارداد ‪ 20‬میلیـارد دلاری فـروش گاز ایـران بـه تریکـه بـه امضـای وزرای‬ ‫در سـفر رئیس‌جمهور به اسـفراین‬ ‫دو کشـور رسـید‪ .‬طبـق ایـن قـرارداد ظـرف مـدت ‪ 22‬سـال بیـش از ‪20‬‬ ‫و بجنـورد‪ ،‬مجتمـع پتروشـیمی‬ ‫میلیـارد دلار گاز بـه تریکـه صـادر می‌شـود‪ .‬براسـاس تواف ‌قهـای انجـام‬ ‫خراسـان‪ ،‬فـرودگاه بجنـورد و‬ ‫‌شـده بیـن وزرای راه و ترابـری دو کشـور انتقـال گاز از یـک خـط لولـه‬ ‫محـور بجنـورد بـه حک ‌مآبـاد‬ ‫به‌طـور رسـمی افتتاح شـد و مورد‬ ‫بـه طـول ‪ 260‬یکلومتـر از تبریـز بـه مـرز تریکـه کشـیده خواهـد شـد‪.‬‬ ‫بهر‌هبـرداری قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫‪ 28‬مرداد‬ ‫انجـام عملیـات مکانکیـی خـط انتقـال گاز رفسـنجان ‪ -‬کرمـان بـه مبلـغ‬ ‫یـک میلیـارد و ‪ 700‬میلیـون ریـال بـه شـرکت «هرسـتان» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 31‬مرداد‬ ‫نفت خام شاخص امریکا به بیش از ‪ 23‬دلار رسید‪.‬‬ ‫◌ شهریور‬ ‫‌ بهاي نفت ايران به بيش از ‪ 20‬دلار رسيد‪▪.‬‬ ‫‌ بهاي نفت خام در بازار لندن به بالاتر از ‪ 24‬دلار رسيد‪▪.‬‬ ‫‪ 11‬شهریور‬ ‫شـرکت ملـی گاز‪ ،‬انجـام تعمیـرات اساسـی پوشـش خـط لولـه ‪ 22‬اینـچ‬ ‫سـرخون بـه را تـا سـقف مبلـغ حـدود یـک میلیـارد و ‪ 200‬میلیـون ریـال‬ ‫بـه شـرکت «مهـروک» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‪ 13‬شهریور‬ ‫شــرکت گاز بــرای طــرح صــادرات گاز بــه تریکــه تصمیــم گرفــت‪.‬‬ ‫ایسـتگاه‌های قزویـن – رشـت را تکمیـل کنـد‪ ،‬بـه طراحـی خـط انتقـال‬ ‫گاز ‪ ،‬حــد فاصــل تبریــز ‪ -‬بــازرگان بپــردازد‪ ،‬خریــد تجهیــزات و نصــب‬ ‫ایســتگاه‌های تقویــت فشــار چلونــد و تبریــز در مســیر خــط لولــه اول‬ ‫آذربایجـان و ‪ 2‬ایسـتگاه در خـط لولـه دوم آذربایجـان را در اولویـت قـرار‬ ‫ده ـد‪.‬‬ ‫‪ 18‬شهریور‬ ‫پروژ‌ههــای جدیــد گازرســانی شــهر تهــران در ســال ‪ 75‬از جملــه▪‬ ‫ایجـاد پـروژه احـداث خـط کمربنـدی ‪ 16‬اینـچ جنـوب تهـران‪ ،‬تصویـب‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز بـا انتخـاب یـک شـرکت ناظـر مشـاور بـرای پـروژه▪‬ ‫ذخیره‌ســازی گاز طبیعــی در مخــازن زیرزمینــی موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 23‬شهریور‬ ‫قیمــت نفــت خــام ایــران بــه بیــش از ‪ 22‬دلار در هــر بشــکه رســید‪.‬‬ ‫‪903‬‬

‫تولید ‪ 200‬میلیون دلار‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫تجهیزات نفتی‬ ‫قیمـت نفـت سـنگین نیـز کـه دو هفتـه پیـش ‪ 19/20‬دلار در هـر بشـکه‬ ‫مطبوعــات در مهــر ‪ 1375‬اعــام‬ ‫معاملــه م ‌یشــد‪ ،‬حداقــل ‪ 21/20‬دلار در هــر بشــکه فروختــه م ‌یشــود‪.‬‬ ‫کردنــد صنعتگــران ایرانــی در‬ ‫ســال جــاری معــادل ‪200‬‬ ‫◌ مهر‬ ‫میلیــون دلار کالا و تجهیــزات‬ ‫موردنیـاز صنعـت نفـت را تولیـد‬ ‫‌‌ میانگیـن بهـای نفـت اوپـک از ابتـدای سـال جـاری میـادی تاکنـون▪‬ ‫کردنــد‪ .‬ســاخت داخــل پــس از‬ ‫بـه ‪ 19/30‬دلار در هـر بشـکه رسـید‪.‬‬ ‫تشــیکل ســتاد خودکفایــی در‬ ‫زمانــه وزارت مهنــدس غرضــی‪،‬‬ ‫‌‌ بــه گــزارش دبیرخانــه اوپــک در ویــن‪ ،‬قیمــت نفــت ایــن ســازمان▪‬ ‫به‌طــور میانگیــن بــه ‪ 22/30‬دلار در هــر بشــکه رســید‪.‬‬ ‫رونــق گرفــت‪.‬‬ ‫‪ 8‬مهر‬ ‫طراحی پروژه خط انتقال صادرات گاز به تریکه (قطعه تبریز – بازرگان) به‬ ‫صورت امانی به امور مهندسی و خدمات فنی واگذار شد‪.‬‬ ‫‪ 18‬مهر‬ ‫موافقت‌نامـه سـاخت مجتمـع پتروشـیمی کرمانشـاه بـا شـرکت خارجـی‬ ‫گامـوس در دوبـی امضـا شـد‪ .‬بـر طبـق ایـن موافق ‌تنامـه‪ ،‬کنسرسـیومی‬ ‫از شــرکت‌های آلمانــی و کــره جنوبــی تشــیکل م ‌یشــود کــه در زمینــه‬ ‫تأمیــن ماشــین‌آلات‪ ،‬لیســانس دانــش فنــی و نصــب ماشــین‌آلات‪ ،‬بــا‬ ‫صنایــع پتروشــیمی کرمانشــاه همــکاری خواهنــد کــرد‪ .‬همــکاری بــا‬ ‫ایــن کنسرســیوم در قالــب عقــد قــرارداد بــای بــک بــه ارزش حــدود‬ ‫‪ 600‬میلیــون دلار خواهــد بــود‪ .‬ایــن مجتمــع در زمینــی بــه مســاحت‬ ‫‪ 300‬هکتـار سـاخته می‌شـود و روزانـه قـادر بـه تولیـد یـک هـزار تـن‬ ‫آمونیــاک و ‪ 1500‬تــن کــود اوره اســت‪.‬‬ ‫‪ 22‬مهر‬ ‫‌‌ مدیریــت مهندســی بــه منظــور نظــارت کافــی بــر طراحــی فــاز دوم▪‬ ‫پالایشـگاه خانگیـران‪ ،‬اقـدام بـه اسـتخدام نیـرو تـا سـقف ‪ 20‬نفـر کـرد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت تعاونــی «ســعیا» مســئول تنظیمــات پالایشــگاه ولیعصــر‪▪،‬‬ ‫شــهرک توحیــد و تأسیســات بنــدر طاهــری طــی یکســال بــه میــزان‬ ‫حــدود یــک میلیــارد و ‪ 200‬میلیــون ریــال شــد‪.‬‬ ‫‌ بعــد از مذاکــره بــا شــرکت بوتــاش ترکیــه‪ ،‬پــروژ ‌ه صــادرات گاز▪‬ ‫طبیعــی بــه ایــن کشــور در شــرکت ملــی گاز ایــران بــه تصویــب‬ ‫رســید و قــرار شــد ســه کمیتــه مالــی‪ ،‬فنــی و عملیاتــی نیــز بــه‬ ‫شــرح زیــر در ارتبــاط بــا ایــن پــروژه تشــکیل شــود‪:‬‬ ‫الـف‪ .‬کمیتـه مالـی شـامل مدیـر امـور مالـی بـه عنـوان رئیـس کمیتـه‪،‬‬ ‫مدیــر برنامه‌ریــزی تلفیقــی و رئیــس امــور مشــارک ‌تها و قراردادهــای‬ ‫مدیریـت امـور بیـن الملـل بـه عنـوان اعضـای کمیتـه مالـی‪.‬‬ ‫ب‪ .‬کمیتــه فنــی شـامل مدیـر مهندسـی و طر ‌حهـا بـه عنـوان رئیـس‬ ‫‪904‬‬

‫سال ‪۱۳۷۵‬‬ ‫کمیتـه‪ ،‬رئیـس امـور مهندسـی و خدمـات فنـی‪ ،‬معـاون مدیـر عملیـات‬ ‫صادرات گاز ایران به ترکیه‬ ‫در امـور خطـوط لولـه و رئیـس امـور مشـارکت‌ها و قراردادهـای مدیریـت‬ ‫آبـان ‪ ،1375‬آقـازاده در دیـدار بـا‬ ‫ســلیمان دمیــرل و نجم‌الدیــن‬ ‫امـور بیـن الملـل بـه عنـوان اعضـای کمیتـه فنـی‪.‬‬ ‫اربــکان‪ ،‬گفــت‪« :‬بــا درخواســت‬ ‫ج‪ .‬کمیتــه عملیاتــی شــامل مدیــر عملیاتــی ب ‌هعنــوان رئیــس کمیتــه‪،‬‬ ‫تریکـه‪ ،‬صـدور گاز ایـران یکسـال‬ ‫رئیــس ارســال‪ ،‬کنتــرل و انداز‌هگیــری گاز و نماینــده مدیریــت امــور‬ ‫زودتــر از توافــق قبلــی شــروع‬ ‫م ‌یشــود‪ .‬قــرار اســت ظــرف‬ ‫بین‌الملــل بــه عنــوان اعضــای کمیتــه عملیاتــی‪.‬‬ ‫چهــار مــاه آینــده‪ ،‬عملیــات‬ ‫◌ آبان‬ ‫اجرایــی ایــن خ ‌طلولــه آغــاز‬ ‫وابستگی کشور به درآمدهای فروش نفت رو به کاهش گذاشت‪.‬‬ ‫شــود‪».‬‬ ‫‪ 6‬آبان‌‬ ‫تأسیس شرکت سرمایه‌گذاری‬ ‫‌ سـقف پـروژه تعمیـرات کمپرسـورهای پالایشـگاه ولیعصـر ‪ 350‬میلیـون▪‬ ‫صنعت نفت‬ ‫ریـال در نظـر گرفتـه کـرد‪.‬‬ ‫شــنبه‪ 19 ،‬آبــان ‪ 1375‬در‬ ‫‌ وزارت نفـت‪ ،‬بـا صـدور گاز مایـع بـه جمهـوری خودمختـار نخجـوان▪‬ ‫باشــگاه شــماره ‪ 1‬صنعــت نفــت‬ ‫موافقـت شـد‪.‬‬ ‫در تهــران‪ ،‬نخســتین مجمــع‬ ‫‪ 20‬آبا ‌ن‬ ‫عمومــی ســرمای ‌هگذاری صنعــت‬ ‫نفـت بـا حضـور بیـش از یکهـزار‬ ‫اجـرای مرحلـه دوم پـروژه تفیکـک مایعـات گاز سـراجه ‪ -‬قـم بـا مبلـغ▪‬ ‫نفــر از پذیره‌نویســان برگــزار‬ ‫‪ 540‬میلیـون ریـال بـه صـورت امانـی و طـی ‪ 3‬مـاه آغـاز شـد‪.‬‬ ‫و مدیــران و بازرســان شــرکت‬ ‫شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬عملیــات جوشــکاری و عایــق‌کاری خــط▪‬ ‫تعییــن شــدند‪.‬‬ ‫انتقـال گاز شـیراز ‪ -‬فسـا را بـه مبلـغ یـک میلیـارد و ‪ 300‬میلیـون ریـال‬ ‫طـی ‪15‬روز بـه شـرکت «ارس بنیـاد» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫شـرکت «بکتـل ایـران» مسـئول سـاخت خـط انتقـال گاز بـه نیـروگاه▪‬ ‫نیشـابور بـا اعتبـاری بـه مبلـغ یـک میلیـارد و ‪ 600‬میلیـون ریـال شـد‪.‬‬ ‫‪ 21‬آبان‬ ‫واحـد آروماتیـک تولیـد مـواد پایـه پتروشـیمی بنـدر امـام بـا ظرفیـت‬ ‫‪ 500‬هـزار تـن فـراورده آغـاز بـه کار کـرد‪ .‬شـرکت‌های خارجـی بـرای‬ ‫احـداث ایـن واحـد مبلـغ ‪ 365‬میلیـون مـارک درخواسـت کـرده بودنـد‬ ‫امــا نیروهــای متخصــص ایرانــی ‪ 6‬مــاه زودتــر و بــا صــرف هزینــه ‪90‬‬ ‫میلیـون مـارک و ‪ 200‬میلیـون ريـال‪ ،‬موفـق بـه را‌هانـدازی ایـن واحـد‬ ‫شـدند‪.‬‬ ‫‪ 23‬آبان‬ ‫وزرای امـور خارجـه ‪ 3‬کشـور ایـران‪ ،‬روسـیه و ترکمنسـتان در عشـ ‌قآباد‬ ‫یـک تفاه ‌منامـه همـکاری سـ ‌هجانبه در زمینـه انـرژی امضـا کردنـد‪ .‬در‬ ‫ایـن تفاه ‌منامـه‪ ،‬ایجـاد یـک شـرکت مشـترک بیـن ‪ 3‬کشـور بـه‌منظـور‬ ‫اســتخراج و اکتشــاف حوز‌ههــای گاز و نفــت در مناطــق ســاحلی مــورد‬ ‫تأیکـد قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫‪905‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫گازرسانی به دویست و هفتاد و‬ ‫‪ 12‬آذر‬ ‫سومین شهر کشور‬ ‫بهر‌هبــرداری از تأسیســات عظیــم پــروژه تزریــق گاز ب ‌یبــی حیکمــه‬ ‫گچسـاران در حضـور رئیـس جمهـور‪ ،‬آغـاز شـد‪ .‬بـا اجـرای ایـن طـرح‪،‬‬ ‫بــا آغــاز بهره‌بــرداری از شــبکه‬ ‫یـک میلیـارد و ‪ 140‬میلیـون بشـکه نفـت مانـده در مخـازن زیرزمینـی‬ ‫گازرســانی شــهرهای چالــوس‬ ‫ایــن منطقــه قاب ‌لاســتخراج می‌شــود و از ســوزانده شــدن ‪ 150‬میلیــون‬ ‫و نوشــهر در آذر ‪ 1375‬تعــداد‬ ‫فـوت مکعـب گاز همـراه نفـت بـه ارزش روزانـه ‪ 220‬هـزار دلار جلوگیـری‬ ‫شــهرهای اســتفاده‌کننده از گاز‬ ‫بـه دویسـت و هفتـاد و سـه شـهر‬ ‫بــه عمــل م ‌یآیــد‪.‬‬ ‫رســید‪.‬‬ ‫‪ 15‬آذر‬ ‫در اولیــن نشســت کمیســیون مشــترک ایــران و روســیه‪ ،‬قــرارداد‬ ‫گسـترش همـکاری در زمینـه نفـت و گاز بیـن دو کشـور در مسـکو امضـا‬ ‫شـد‪ .‬بـر اسـاس ایـن قـرارداد کـه بـه امضـای رئیـس امـور کمیسـیون‬ ‫مشــترک معاونــت امــور بی ‌نالملــل ایــران و معــاون اول وزیــر ســوخت‬ ‫و انـرژی‪ ،‬روسـیه رسـید‪ ،‬دو کشـور علاق ‌همنـدی خـود را بـرای سـاخت‬ ‫و اجــرای طر ‌حهــای مربــوط بــه خطــوط لولــه نفــت و گاز‪ ،‬طراحــی و‬ ‫تجهیــز پالایشــگا‌ههای کشــورهای مختلــف‪ ،‬ایجــاد مراکــز تحقیقاتــی و‬ ‫آمــوزش مشــترک بــرای انتقــال دانــش ‪ -‬ب ‌‌هویــژه در امــور نفــت‪ ،‬گاز و‬ ‫پتروشــیمی‪ -‬اعــام کردنــد‪.‬‬ ‫‪ 22‬آذر‬ ‫بهر‌هبـرداری از خـط لولـه ‪ 42‬اینچـی پالایشـگاه گاز فـراش بنـد فـارس بـه‬ ‫طـول ‪ 360‬یکلومتـر بـا تـاش متخصصـان ایرانـی آغـاز شـد‪ .‬بـر اسـاس‬ ‫اظهـارات مجـری پـروژه‪ ،‬ایـن خـط لولـه بـرای انتقـال حجـم بالایـی از‬ ‫گازهـای تـرش طراحی‌شـده کـه در دنیـا ب ‌ینظیـر اسـت‪ 260 .‬یکلومتـر‬ ‫از ایــن خــط لولــه کــه را پیمانــکار داخلــی و یکصــد یکلومتــر آن را در‬ ‫زمــان جنــگ‪ ،‬خارج ‌یهــا انجــا ‌م دادنــد‪ .‬ایــن خــط لولــه از یــک‌طــرف‬ ‫بــه پالایشــگاه بیــد بلنــد متصــل اســت‪ ،‬م ‌یتوانــد روزانــه ‪ 17‬میلیــون‬ ‫مترمکعـب گاز مـورد نیـاز کشـور را تأمیـن کنـد و از طـرف دیگـر‪ ،‬بـه‬ ‫تأمیـن گاز مـورد نیـاز بـرای تزریـق بـه چا‌ههـای مـارون بپـردازد‪.‬‬ ‫◌ دی‬ ‫محصـولات پتروشـیمی ایـران بـه خاطـر داشـتن یکفیـت بـالا و هزینـه‬ ‫کـم حم ‌لونقـل بـه بازارهـای خـاور دور از جملـه چیـن‪ ،‬کـره جنوبـی‪،‬‬ ‫هنـد و تایـوان‪ ،‬از رقبـای اروپایـی خـود پیشـی گرفـت‪ .‬از اول فروردیـن‬ ‫تـا آخـر آذر ‪ 335‬میلیـون دلار انـواع محصـولات پتروشـیمی صـادر شـد‬ ‫‌کـه ایـن رقـم در مـدت مشـابه سـال قبـل معـادل ‪ 300‬میلیـون دلار بـود‪.‬‬ ‫‪906‬‬

‫سال ‪۱۳۷۵‬‬ ‫‪ 1‬دی‌‬ ‫روزانه یک میلیون دلار‬ ‫قطـر خـط تغدیـه آسـتانه ‪ -‬یکاشـهر بـا بـالا رفتـن میـزان مصـرف گاز از‬ ‫صرفه‌جویی ارزی‬ ‫‪ 8‬بـه ‪ 10‬اینـچ تغییـر داده شـد‪.‬‬ ‫مجتمــع پتروشــیمی تبریــز‬ ‫تولیداتـی معـادل ‪ 500‬هـزار تـن‬ ‫‪ 9‬د ‌ی‬ ‫در سـال دارد کـه ‪ 300‬هـزار تـن‬ ‫تــا ‪ 30‬هــزار تــن از مایعــات گازی حــوزه کنــگان بــه شــرکت «هانــوا»‬ ‫آن بـه مصـرف مـواد پلاسـتکیی و‬ ‫لاســتیک می‌رســد‪ .‬روزانــه یــک‬ ‫کـره جنوبـی فروختـه‌شـد‪.‬‬ ‫میلیــون دلار صرف ‌هجویــی ارزی‬ ‫حاصــل فعالیــت ایــن مجتمــع‬ ‫‪ 12‬د ‌ی‬ ‫پتروشــیمیایی اســت‪.‬‬ ‫‌ نصــب و راه‌انــدازی ایســتگاه‌های تقویــت فشــار خــط لولــه اول▪‬ ‫آذربایجــان (چلونــد‪ -‬اردبیــل‪ -‬ســراب‪ -‬تبریــز) بــه مدیریــت عملیــات و‬ ‫پالایــش واگــذار شــد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران بـرای افزایـش ظرفیـت پالایشـگاه ولیعصـر▪‬ ‫بــه روزانــه ‪ 105‬میلیــون متــر مکعــب گاز‪ ،‬یــک گــروه کارشناســی بــا‬ ‫مســئولیت مدیریــت عملیــات تشــیکل داد‪.‬‬ ‫‌ اقدامـات مربـوط بـه طراحـی و انتخـاب تی ‌مهـای مخابراتـی در مسـیر▪‬ ‫خـط لولـه اول و دوم آذربایجـان‪ ،‬تبریـز ‪ -‬بـازرگان‪ ،‬ترکمنسـتان‪ ،‬نـکا و‬ ‫ایسـتگاه‌های تقویـت فشـار گاز مربوطـه ظـرف مـدت ‪ 6‬مـاه بـه مدیریـت‬ ‫مهندسـی و عملیـات اجرایـی واگـذار شـد‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران مسـئولیت پیگیـری پـروژه افزایـش تولیـد و▪‬ ‫انتقـال و صـادرات گاز را بـه مدیریـت برنامه‌ریـزی تلفیقـی داد‪.‬‬ ‫‪ 18‬دی‬ ‫طـی مراسـمی بـا حضـور معـاون وزیـر نفـت و مدیرعامـل شـرکت ملـی‬ ‫گاز‪ ،‬عملیــات خــط انتقــال گاز بــه شهرســتان‌های خلخــال و ســنقر‬ ‫کلیایـی افتتـاح شـد‪ .‬مدیرعامـل شـرکت ملـی گاز در ایـن مراسـم اعـام‬ ‫کــرد‪« :‬تاکنــون ‪ 276‬شــهر کشــور از نعمــت گاز برخــوردار شــد‌هاند‪ .‬در‬ ‫سـال گذشـته ‪ 114‬میلیـون مترمکعـب تولیـد گاز داشـتیم کـه ایـن میزان‬ ‫امســال بــه ‪ 150‬میلیــون مترمکعــب افزایش‌یافتــه اســت‪».‬‬ ‫‪ 20‬دی‬ ‫مطالعــات زمین‌شناســی‪ ،‬حفــاری و ســاخت مخــازن زیرزمینــی ذخیــره‬ ‫گاز طبیعـی در ‪ 2‬منطقـه دشـت شهرسـتان ورامیـن و منطقـه کـوه نمکـی‬ ‫اســتان قــم آغــاز شــد‪ .‬هــر مخــزن تــوان ذخیره‌ســازی یــک میلیــارد‬ ‫مترمکعـب گاز را دارد‪ .‬بـرای سـاخت هـر یـک از ایـن مخـازن کـه تـوان‬ ‫ذخیره‌ســازی یــک میلیــارد متــر مکعــب گاز را دارد‪ 300 ،‬تــا ‪350‬‬ ‫میلیـون دلار سـرمایه‌گذاری صـورت گرفتـه اسـت‪ .‬بـه گفتـه مسـئولان‪،‬‬ ‫ســومین مخــزن در کنــار خــط لولــه صادراتــی در آذربایجــان شــرقی‬ ‫‪907‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫هزار میلیارد دلار‬ ‫سـاخته خواهـد شـد‪.‬‬ ‫ارزش ذخایر پارس جنوبی‬ ‫‪ 24‬دی‬ ‫اسـماعیل جلیلیـان‪ ،‬مدیـر تولیـد‬ ‫مناطــق دریایــی شــرکت ملــی‬ ‫یادداشـت تفاهمـی میـان شـرکت ملـی گاز ایـران بـا شـرکت گاز پـروم‬ ‫نفــت‪ ،‬گفــت‪« :‬میــزان ذخایــر‬ ‫روسـیه بـه امضـا رسـید‪.‬‬ ‫گازی میــدان مشــترک پــارس‬ ‫‪ 26‬دی‬ ‫جنوبــی ‪ 128‬تریلیــون فــوت‬ ‫مکعــب پی ‌شبینــی شــده بــود‬ ‫‌ گــروه حفــاری وزارت نفــت‪ ،‬کار حفــاری چا‌ههــای مخــزن ورامیــن را▪‬ ‫کــه بــر پایــه تحقیقــات جدیــد‬ ‫آغـاز کـرد‪.‬‬ ‫ایــن میــزان بــه ‪ 500‬تریلیــون‬ ‫فــوت مکعــب قابــل افزایــش و‬ ‫رئی ‌سجمهــور در ســفر بــه اســتان ایــام‪ ،‬بــا ایجــاد یــک مجموعــه▪‬ ‫ارزش آن بالـغ بـر هـزار میلیـارد‬ ‫پالایـش نفـت‪ ،‬یـک مجتمـع پتروشـیمی‪ ،‬کارخانـه تولیـد نـورد‪ ،‬راه آهـن‪،‬‬ ‫دلار اســت‪.‬‬ ‫سـیلو و کارخانـه قنـد موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 30‬د ‌ی‬ ‫شـرکت ملـی گاز سـاخت ‪ 20‬هـزار کنتـور ‪ 25‬مترمکعبـی را بـه شـرکت‬ ‫«گاز سـوزان» طـی ‪ 6‬مـاه بـا سـقف اعتبـار سـاخت هـر کنتـور ‪ 700‬هـزار‬ ‫ریـال را سـفارش داد‪.‬‬ ‫‪ 3‬بهمن‬ ‫عملیــات اکتشــاف نفــت در حاشــیه کویــر مرکــزی ایــران آغــاز شــد‪.‬‬ ‫بــه گفتــه مســئول گــروه ثقــل ســنجی و مغناطیــس ســنجی مســتقر‬ ‫در منطقــه‪ ،‬عملیــات اکتشــاف در حاشــیه کویــر مرکــزی در محــدوده‬ ‫بخــش زواره و مناطقــی از اردســتان آغــاز شــده و مرحلــه مقدماتــی و‬ ‫برداشــ ‌تهای ثقــل ســنجی و مغناطیــس ســنجی در ‪ 2‬هــزار منطقــه‬ ‫بــه وســعت حــدود ‪ 5‬هــزار یکلومتــر مربــع در حــال انجــام اســت کــه‬ ‫ایــن عملیــات در‪ 350‬نقطــه بــه پایــان رســیده و پــس از آن عملیــات‬ ‫لرز‌هنــگاری در منطقــه انجــام و نتایــج برداشــت در مرکــز کامپیوتــری‬ ‫پروسســینگ تهــران تجزیــه و تحلیــل خواهــد شــد‪.‬‬ ‫‪ 6‬بهمن‬ ‫در پــی ســاخت پالایشــگاه بندرعبــاس‪ ،‬ایــران در ردیــف کشــورهای‬ ‫پیشــرفته قــرار گرفــت‪ .‬در ایــن پالایشــگاه‪ ،‬پیشــرفته‌ترین فناور ‌یهــا‬ ‫مـورد اسـتفاده‌ قـرار م ‌یگیـرد کـه قـادر اسـت روزانـه ‪ 220‬هـزار بشـکه‬ ‫نفــت ســنگین و ‪ 21‬هــزار مترمکعــب گاز مایــع را بــه فراورد‌ههــای‬ ‫مختلفـی همچـون گاز مایـع‪ ،‬کـروزن‪ ،‬سـوخت هواپیمـا‪ ،‬بیتـوم و گوگـرد‬ ‫تبدیــل کنــد‪.‬‬ ‫‪ 7‬بهمن‬ ‫شــرکت ملــی گاز‪ ،‬پــروژه تأمیــن بــرق دوم پالایشــگاه ولیعصــر را بــه▪‬ ‫صـورت مرحلـه‌ای بـه مهندسـین مشـاور قـدس واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‪908‬‬

‫سال ‪۱۳۷۵‬‬ ‫‌ مراحـل برگـزاری مناقصـه پـروژه گازرسـانی بـه قیـام دشـت و توسـعه▪‬ ‫درآمدهای نفتی‬ ‫از سال ‪ ۱۳۶۸‬تا ‪۱۳۷۵‬‬ ‫شـبکه گازرسـانی ورامیـن بـه منطقـه ‪ 3‬گازرسـانی و فـروش واگـذار شـد‪.‬‬ ‫سال ‪ ،1368‬درآمد نفتی ‪ 770‬میلیارد‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز احـداث شـبکه توزیـع ‪ 2A‬شهرسـتان میانـه را بـه▪‬ ‫ریال‬ ‫صـورت امانـی بـه منطقـه ‪ 8‬گازرسـانی و فـروش سـپرد‪.‬‬ ‫سال ‪ ،1369‬درآمد نفتی ‪1118‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز بـرای را‌هانـدازی مراکـز (‪ )KC‬و (‪ )KD‬گاز طبیعـی▪‬ ‫میلیارد ریال‬ ‫کنـگان مبلـغ ‪ 60‬میلیـون ریـال درنظـر گرفـت‪.‬‬ ‫سال ‪ ،1370‬درآمد نفتی ‪3544‬‬ ‫‪ 28‬بهمن‬ ‫میلیارد ریال‬ ‫سال ‪ ،1371‬درآمد نفتی ‪5141‬‬ ‫کنفرانـس بین‌المللـی گاز بـا پیـام رئیـس جمهـوری در جزیـره یکـش▪‬ ‫میلیارد ریال‬ ‫آغــاز شــد‪ .‬در ایــن کنفرانــس ‪ 135‬کارشــناس خارجــی از ‪ 32‬کشــور‬ ‫سال ‪ ،1372‬درآمد نفتی ‪14683‬‬ ‫جهــان از جملــه امریــکا‪ ،‬ژاپــن و کشــورهای حــوزه خلیــج فــارس‪ ،‬بــه‬ ‫میلیارد ریال‬ ‫همــراه متخصصــان و مســئولان وزارت نفــت حضــور دارنــد‪.‬‬ ‫سال ‪ ،1373‬درآمد نفتی ‪21479‬‬ ‫‌ بـا سـاخت ‪ 4‬مخـزن جدیـد‪ ،‬بـه دسـت متخصصـان ایرانـی‪ ،‬ظرفیـت▪‬ ‫میلیارد ریال‬ ‫سال ‪ ،1374‬درآمد نفتی ‪26666‬‬ ‫ذخیر‌هسـازی نفـت در جزیـره خـارگ ‪ 3‬میلیـون بشـکه افزایـش یافـت‪.‬‬ ‫ایـن مخـازن بـ ‌ه صـورت دو مخـزن یـک میلیـون بشـکه‌ای و دو مخـزن‬ ‫میلیارد ریال‬ ‫‪ 500‬هــزار بشــکه‌ای ســاخته شــده کــه ظرفیــت ذخیره‌ســازی را در‬ ‫سال ‪ ،1375‬درآمد نفتی ‪32745‬‬ ‫خــارگ بــه حــدود ‪ 12‬میلیــون بشــکه م ‌یرســاند‪.‬‬ ‫میلیارد ریال‬ ‫◌ اسفند‬ ‫منبع اعداد فوق ترازنامه بانک مرکزی‬ ‫سال‌های ‪،1376 ،1372 ،1369‬‬ ‫تعرفــه بهــای گاز در ســال ‪ 76‬اعــام شــد‪ .‬بــا توجــه بــه تعییــن▪‬ ‫‪ 1377‬و ‪ 1378‬است و اعداد گرد‬ ‫نــرخ میانگیــن قیمــت یــک مترمکعــب گاز طبیعــی بــرای ســال ‪76‬‬ ‫شده‌اند‪.‬‬ ‫خواننده محترم م ‌یتواند نرخ ارز‬ ‫معــادل ‪ 30‬ریــال‪ ،‬تعرفه‌هــای فــروش در بخ ‌شهــای مختلــف تعییــن‬ ‫به‌فروش‌رفته در بازار و نرخ رسمی‬ ‫بانک مرکزی را از نشریات آن بانک‬ ‫شـد‪ :‬نیروگا‌ههـا ‪ 10/5‬ریـال بـرای هـر متـر مکعـب گاز طبیعـی؛ مسـاجد‪،‬‬ ‫استخراج کند‪ .‬درآمدهای نفتی‬ ‫تکایـا‪ ،‬حسـینی ‌هها‪ ،‬حوز‌ههـای علمیـه‪ ،‬اماکـن مقـدس مذهبـی و اماکـن‬ ‫اشاره‌شده از مجموع صادرات نفت‪،‬‬ ‫مذهبـی اقلی ‌تهـای رسـمی ‪ 5‬ریـال؛ تجـاری ویـژه گرمابـه و نانوایـی ‪10‬‬ ‫ریـال؛ صنایـع ‪ 56‬ریـال؛ تجـاری و عمومـی ‪ 56‬ریـال؛ متوسـط خانگـی‬ ‫گاز و فراورد‌ههای نفتی است‪.‬‬ ‫‪ 30‬ریـال‪.‬‬ ‫‪ 5‬اسفند‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز بـا اصـاح سـامانه هشـداردهنده فـاز یـک پالایشـگاه▪‬ ‫ولیعصـر از سـوی شـرکت «کارا سیسـتم» بـه سـقف ‪ 80‬میلیـون ریـال و‬ ‫طـی ‪ 160‬روز موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‌ افزایـش ظرفیـت پالایشـگاه ولیعصـر از محـل افزایـش تولیـدات حـوزه▪‬ ‫کنـگان را بـه مدیریـت عملیـات داده شـد‪.‬‬ ‫‪ 9‬اسفند‬ ‫بــه دنبــال ســفر رئی ‌سجمهــور بــه اســتان بوشــهر‪ 640 ،‬طــرح عمرانــی‬ ‫در ایـن اسـتان بـه بهر‌هبـرداری رسـید کـه از جملـه آ ‌نهـا م ‌یتـوان بـه‬ ‫‪909‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫بازدید رهبر انقلاب از مجتمع‬ ‫آغـاز سـاخت پالایشـگاه سـیراف پـارس جنوبـی و سـکوی نفتـی ابـوذر‬ ‫پتروشیمی بندرامام‬ ‫اشـاره کـرد‪.‬‬ ‫‪ 11‬اسفند‬ ‫اســفند ‪ 1375‬رهبــر انقــاب از‬ ‫مجتمــع پتروشــیمی بنــدر امــام‬ ‫بــا حضــور رئی ‌سجمهــور‪ ،‬واحــد جدیــد پالایشــگاه ولیعصــر کنــگان بــه‬ ‫بازدیــد کردنــد و گفتنــد‪ « :‬مــن‬ ‫بهر‌هبــرداری رســید‪ .‬ایــن واحــد ‪ 6‬میلیــارد ريــال هزینــه ريالــی و ‪40‬‬ ‫ســال ‪ 1367‬و بعــد از جنــگ‪،‬‬ ‫میلیـون دلار هزینـه ارزی در برداشـت‪ .‬از ایـن واحـد روزانـه ‪ 15‬میلیـون‬ ‫وقتــی بــه ایــن مجتمــع آمــدم‬ ‫جــز نشــانه‌های ویرانــی چیــز‬ ‫مترمکعــب گاز تولیــد می‌شــود‪.‬‬ ‫دیگــری دیــده نمی‌شــد‪ ،‬امــا‬ ‫‪ 12‬اسفند‬ ‫ویرانــی موجــب ناامیــدی نشــد‪.‬‬ ‫کــه وقتــی کســی بــه خــود‬ ‫بررسـی‌های مطالعاتـی پـروژه اسـکادا تـا سـقف ‪ 200‬میلیـون ریـال بـه‬ ‫اطمینــان و اعتمــاد دارد‪ ،‬ویرانــی‬ ‫شـرکت «کارا سیسـتم» بـه مـدت ‪ 12‬مـاه واگـذار شـد‪.‬‬ ‫موجـب یـأس او نخواهـد شـد‪ .‬در‬ ‫‪ 20‬اسفند‬ ‫اینجـا و در پالایشـگاه آبـادان ایـن‬ ‫فــاز اول عملیــات لرز‌هنــگاری در منطقــه ســاوه بــه وســعت ‪ 3‬هــزار‬ ‫اتفــاق افتــاد‪».‬‬ ‫یکلومترمربـع بـه‌منظـور اکتشـاف نفـت بـا موفقیـت بـه پایـان رسـید‪.‬‬ ‫شناســایی و کســب اطلاعــات از طاقدی ‌سهــای ســاوه و البــرز غربــی از‬ ‫جملــه اهــداف اجرایــی مرحلــه اول ایــن طــرح بــود‪.‬‬ ‫‪910‬‬

‫ضمایم فصل پنجم‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫سهمیه‌بندی اوپک در اجلاس ‪ 85‬و ‪ 86‬در اسفند ماه سال ‪( 1368‬میلیون بشکه در روز)‬ ‫سهمیه فعلی‬ ‫سهمیه قبلی‬ ‫نام کشور‬ ‫‪۰/۸۲۷‬‬ ‫‪۰/۷۳۳‬‬ ‫الجزایر‬ ‫‪۰/۲۷۳‬‬ ‫‪۰/۲۴۲‬‬ ‫اکوادر‬ ‫‪۰/۳۷۴‬‬ ‫‪۱/۳۰۷‬‬ ‫اندونزی‬ ‫‪۳/۱۴۰‬‬ ‫‪۲/۷۸۳‬‬ ‫ایران‬ ‫‪۳/۱۴۰‬‬ ‫‪۲/۷۸۳‬‬ ‫عراق‬ ‫‪۱/۵‬‬ ‫‪۱/۰۹۳‬‬ ‫کویت‬ ‫‪۱/۲۳۳‬‬ ‫‪۱/۰۹۳‬‬ ‫لیبی‬ ‫‪۱/۶۱۱‬‬ ‫‪۱/۴۲۸‬‬ ‫نیجریه‬ ‫‪۰/۳۷۱‬‬ ‫‪۰/۳۲۹‬‬ ‫قطر‬ ‫‪۵/۳۸۰‬‬ ‫‪۴/۷۶۹‬‬ ‫عربستان سعودی‬ ‫‪۱/۰۹۵‬‬ ‫‪۱/۰۴۱‬‬ ‫امارات متحده عربی‬ ‫‪۰/۱۹۷‬‬ ‫‪۰/۱۷۵‬‬ ‫گابن‬ ‫‪۲۲/۸۶‬‬ ‫‪۱۹/۵‬‬ ‫جمع‬ ‫‪912‬‬

‫ضمایم فصل پنجم‬ ‫صادرات نفت خام ايران (سال ‪ 1334‬تا ‪)1369‬‬ ‫( میلیون بشکه)‬ ‫میزان صادرات‬ ‫سال میزان صادرات سال میزان صادرات سال‬ ‫‪128٫533‬‬ ‫‪1358‬‬ ‫‪107٫302‬‬ ‫‪1346‬‬ ‫‪9٫800‬‬ ‫‪1334‬‬ ‫‪374٫73‬‬ ‫‪384٫95‬‬ ‫‪1359‬‬ ‫‪117٫691‬‬ ‫‪1347‬‬ ‫‪16٫800‬‬ ‫‪1335‬‬ ‫‪923٫20‬‬ ‫‪955٫99‬‬ ‫‪1360‬‬ ‫‪143٫371‬‬ ‫‪1348‬‬ ‫‪22٫600‬‬ ‫‪1336‬‬ ‫‪782٫38‬‬ ‫‪762٫90‬‬ ‫‪1361‬‬ ‫‪165٫434‬‬ ‫‪1349‬‬ ‫‪28٫400‬‬ ‫‪1337‬‬ ‫‪65٫400‬‬ ‫‪808٫00‬‬ ‫‪1362‬‬ ‫‪198٫953‬‬ ‫‪1350‬‬ ‫‪33٫800‬‬ ‫‪1338‬‬ ‫‪856٫00‬‬ ‫‪950٫00‬‬ ‫‪1363‬‬ ‫‪235٫100‬‬ ‫‪1351‬‬ ‫‪39٫200‬‬ ‫‪1339‬‬ ‫‪129٫000‬‬ ‫‪1364‬‬ ‫‪264٫900‬‬ ‫‪1352‬‬ ‫‪48٫500‬‬ ‫‪1340‬‬ ‫‪1365‬‬ ‫‪263٫600‬‬ ‫‪1353‬‬ ‫‪53٫800‬‬ ‫‪1341‬‬ ‫‪1366‬‬ ‫‪230٫000‬‬ ‫‪1354‬‬ ‫‪61٫800‬‬ ‫‪1342‬‬ ‫‪1367‬‬ ‫‪262٫300‬‬ ‫‪1355‬‬ ‫‪64٫382‬‬ ‫‪1343‬‬ ‫‪1368‬‬ ‫‪234٫400‬‬ ‫‪1356‬‬ ‫‪73٫278‬‬ ‫‪1344‬‬ ‫‪1369‬‬ ‫‪168٫200‬‬ ‫‪1357‬‬ ‫‪84٫786‬‬ ‫‪1345‬‬ ‫‪913‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫توليد و مصرف ‪ 5‬فراورده اصلي نفتی‬ ‫(هزار مترمكعب)‬ ‫مصرف‬ ‫تولید‬ ‫مصرف‬ ‫تولید‬ ‫فراورده‬ ‫‪1370‬‬ ‫‪1355‬‬ ‫گاز مایع‬ ‫بنزین‬ ‫‪2813 2715‬‬ ‫‪710 1680‬‬ ‫نفت سفید‬ ‫نفت گاز‬ ‫‪9022 8393‬‬ ‫‪3740 4740‬‬ ‫نفت کوره‬ ‫جمع‬ ‫‪8752 7083‬‬ ‫‪5150 5220‬‬ ‫سرانه (لیتر)‬ ‫‪20354‬‬ ‫‪15540‬‬ ‫‪7240 7890‬‬ ‫‪12881‬‬ ‫‪18303‬‬ ‫‪5780 15060‬‬ ‫‪53822‬‬ ‫‪52034‬‬ ‫‪22620‬‬ ‫‪34590‬‬ ‫‪926/2 895/4‬‬ ‫‪697 1026‬‬ ‫‪914‬‬

‫ضمایم فصل پنجم‬ ‫شركت‌هاي بزرگ نفت و گاز جهان‬ ‫پانزده شرکت بالادستی نفتی عمده جهان پانزده شرکت پایین دستی عمده جهان‬ ‫شرک ‌تهای عمده نفتی جهان‬ ‫رتبه‬ ‫آرامکو عربستان سعودی‬ ‫‪1‬‬ ‫آرامکو ‪shell‬‬ ‫‪2‬‬ ‫‪ Pdvsa‬ونزوئلا‬ ‫‪3‬‬ ‫‪Exxon‬‬ ‫‪ Gasprom‬روسیه‬ ‫‪ RD/shell‬فرانسه‬ ‫‪4‬‬ ‫‪ NIOC‬ایران و ‪Exxon‬‬ ‫‪5‬‬ ‫‪Mobil‬‬ ‫‪ NIOC‬ایران‬ ‫‪ Pemex‬مکزیک‬ ‫‪6‬‬ ‫‪7‬‬ ‫‪BP PDVSA‬‬ ‫‪ Mobil‬امریکا‬ ‫‪8‬‬ ‫‪ Chevron‬امریکا‬ ‫‪9‬‬ ‫‪Chevron‬‬ ‫‪Pemex‬‬ ‫‪10‬‬ ‫‪PVD‬‬ ‫‪KPC‬‬ ‫‪ BP‬انگلستان‬ ‫‪11‬‬ ‫‪ Pertamina‬اندونزی‬ ‫‪12‬‬ ‫‪Texaco‬‬ ‫‪RD/shell‬‬ ‫‪ Sonatrach‬الجزایر‬ ‫‪13‬‬ ‫عربستان‬ ‫‪Sonatrach‬‬ ‫‪ Amomco‬امریکا‬ ‫‪14‬‬ ‫‪Pemex‬‬ ‫‪15‬‬ ‫برزیل‬ ‫چین‬ ‫‪ Texaco‬امریکا‬ ‫‪Amomco‬‬ ‫لیبی‬ ‫‪ ENI‬ایتالیا‬ ‫‪Total‬‬ ‫نیجریه‬ ‫‪ KPC‬کویت‬ ‫‪ENI‬‬ ‫‪Exxon‬‬ ‫‪NIOC‬‬ ‫ابوظبی‬ ‫ژاپن‬ ‫عراق‬ ‫‪Mobil‬‬ ‫‪915‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫هزینه نصب انشعاب در سال ‪( ،1376‬ظرفیت‌ها به مترمکعب در ساعت)‬ ‫قیمت ریال‬ ‫ظرفیت‬ ‫نوع کنتور‬ ‫‪350/000‬‬ ‫‪6‬‬ ‫‪G-4‬‬ ‫‪450/000‬‬ ‫‪10‬‬ ‫‪G-6‬‬ ‫‪809/000 16 G - 10‬‬ ‫‪1/053/000‬‬ ‫‪25‬‬ ‫‪G -16‬‬ ‫‪1/365/000‬‬ ‫‪40‬‬ ‫‪G - 25‬‬ ‫‪4/128/000‬‬ ‫‪65‬‬ ‫‪G - 40‬‬ ‫‪5/253/000‬‬ ‫‪100‬‬ ‫‪G - 65‬‬ ‫‪916‬‬

‫ضمایم فصل پنجم‬ ‫تعرفه بهای گاز در سال ‪( 1376‬مترمکعب)‬ ‫قیمت فروش ریال‬ ‫دامنه مصرف یک واحد مسکونی‬ ‫‪12‬‬ ‫‪0-100‬‬ ‫‪16‬‬ ‫‪101-200‬‬ ‫‪19‬‬ ‫‪201-300‬‬ ‫‪22‬‬ ‫‪301-400‬‬ ‫‪25‬‬ ‫‪401-500‬‬ ‫‪28‬‬ ‫‪501-600‬‬ ‫‪32‬‬ ‫‪601-700‬‬ ‫‪36‬‬ ‫‪701-800‬‬ ‫‪40‬‬ ‫‪801-900‬‬ ‫‪45‬‬ ‫‪901-1000‬‬ ‫‪50‬‬ ‫‪1001-1100‬‬ ‫‪55‬‬ ‫‪1101-1200‬‬ ‫‪60‬‬ ‫‪1201-1300‬‬ ‫‪66‬‬ ‫‪1301-1400‬‬ ‫‪917‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫افتتاح فاز نخست بازسازی پالایشگاه نفت آبادان‬ ‫با حضور آیت‌الله خامن ‌های‪ ،‬رئیس جمهور وقت‬ ‫سال ‪1368‬‬ ‫‪918‬‬

‫ضمایم فصل پنجم‬ ‫افتتاح پتروشیمی اصفهان توسط آقای رفسنجانی‪ -‬رئیس جمهور ( دی ‪)1371‬‬ ‫دیدار وزیر انرژی کره جنوبی با وزیر نفت ایران ( اسفند ‪)1368‬‬ ‫‪919‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫اجــاس اعضــای اوپــک بــا‬ ‫حضـور مهنـدس آقـازاده‪ ،‬وزیـر‬ ‫نفــت (‪ 1990‬م)‬ ‫افتتــاح واحــد متانــول شــیراز‬ ‫توسـط مهنـدس غلامرضا آقـازاده‬ ‫وزیــر نفــت (خــرداد ‪)1369‬‬ ‫‪920‬‬

‫ضمایم فصل پنجم‬ ‫افتتاح واحد متانول شیراز از سوی آقازاده‪( ،‬خرداد ‪)1369‬‬ ‫‪921‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫سفر آقازاده به اوکراین‪( ،‬بهمن ‪)1370‬‬ ‫پالایشگاه اصفهان‪)1370( ،‬‬ ‫‪922‬‬

‫ضمایم فصل پنجم‬ ‫سکوی بهره برداری نصر خلیج فارس سیری‪)1370( ،‬‬ ‫‪923‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫افتتاح فاز اول پالایشگاه اراک با حضور رئیس‌جمهور (‪ 1‬شهریور ‪)1372‬‬ ‫نشست وزیران و روسا درباره صادرات گاز ترکمنستان به اروپا از طریق ایران ( شهریور ‪)1373‬‬ ‫‪924‬‬

‫ضمایم فصل پنجم‬ ‫ورود صفرمراد نیازوف رئیس جمهور ترکمنستان به تهران برای بررسی نهایی احداث خط‬ ‫لوله گاز ترکمنستان به اروپا (‪ 2‬شهریور ‪)1373‬‬ ‫گازرسانی به کرمانشاه (‪ 20‬آبان ‪)1373‬‬ ‫‪925‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫اسکله شهر عسلویه (‪)1375‬‬ ‫‪926‬‬

‫ضمایم فصل پنجم‬ ‫مهار چا ‌ههای نفت کویت به دست متخصصان ایرانی‬ ‫‪927‬‬

‫کمیسیون بدوی‬ ‫ساختار جدید شرکت ملی نفت‬ ‫هماهنگی مهندسی‬ ‫طرح‌ها و استانداردها‬ ‫(‪ 5‬بهمن ‪)1370‬‬ ‫نظارت بر صادرات و‬ ‫مدیریت امور بین‌المللی‬ ‫مدیریت تولید‬ ‫وزیر نفت‬ ‫بازرسی فنی‬ ‫مدیریت برنامه‌ریزی‬ ‫مناطق دریایی‬ ‫روابط عمومی‬ ‫معاون وزیر در امور نفت‬ ‫تلفیقی‬ ‫مدیریت تولید‬ ‫(مدیر عامل)‬ ‫حراست‬ ‫مناطق خشکی‬ ‫مدیریت امور مالی‬ ‫تشکیلات و روشها‬ ‫مدیریت اکتشاف‬ ‫کمیسیون معاملات‬ ‫مدیریت امور اداری‬ ‫امور حقوقی‬ ‫حسابرسی داخلی‬ ‫دفتر معاون وزیر در‬ ‫امور نفت‬

‫فصل ششم‬ ‫‪۱۳۷۶-۱۳۸۳‬‬



‫‪ 1376‬شمسی ‪ 1997 /‬میلادی‬ ‫درآمد نفت‪ 15 ،‬میلیارد و ‪ 500‬میلیون دلار‬ ‫‌ ايسـتگاه حفاظـت كاتـدي سـمنگان در كيلومتـر ‪ 475‬خطـوط لولـه▪‬ ‫‪ 16 ،10‬و ‪ 26‬اينـچ نفـت خـام و فـراورده اهـواز ‪ -‬ري تأسـيس شـد‪.‬‬ ‫‌ واحــد تقطيــر شــماره يــك و دو پالايشــگاه بندرعبــاس را‌هانــدازي▪‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‌ عنــوان كليــه پالايشــگا‌هها بــه شــركت‌هاي پالايــش نفــت تغييــر▪‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‌ خــط لولــه ‪ 12‬اينــچ نفــت كــوره اصفهــان‪ ،‬نيــروگاه اســام آبــاد‪▪،‬‬ ‫تأسيســات آب نيــل بــه طــول ‪ 43‬كيلومتــر احــداث شــد‪.‬‬ ‫◌ فروردین‌‬ ‫تولیــد نفــت ایــران بــه روزانــه ‪ 3/6‬میلیــون بشــکه رســید کــه از ایــن‬ ‫میــزان ‪ 2/5‬میلیــون بشــکه صــادر می‌شــود‪.‬‬ ‫‪ 7‬فروردین‬ ‫‌ بـا خریـد توربوکمپرسـورهای مـورد نیـاز ایسـتگاه‌های چلونـد‪ ،‬سـراب▪‬ ‫و اردبیـل بـه تعـداد ‪ 12‬ایسـتگاه بـه مبلـغ ‪ 240‬میلیـون دلار بـا احتسـاب‬ ‫خدمــات نظــارت بــر نصــب و را‌هانــدازی و قطعــات یدکــی از شــرکت‬ ‫«‪ »Sumy‬اوکرایـن موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‌ سـقف پیمـان خـط انتقـال گاز تربـت حیدریـه بـه میـزان ‪ 3‬میلیـارد▪‬ ‫ریـال افزایـش یافـت‪.‬‬ ‫‌ قــرارداد خدمــات نظــارت بــر احــداث پالایشــگاه ســرخون ‪ 2‬تمدیــد▪‬ ‫ش ـد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز‪ ،‬طـرح افزایـش ظرفیـت پالایشـگاه ولیعصـر تـا سـقف▪‬ ‫حــدود ‪ 2‬میلیــارد ریــال را بــه شــرکت مهندســین مشــاور «نــارگان»‬ ‫‪931‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫دیپلماسی نفتی‬ ‫واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫مشـعل شـماره ‪ 6‬اردیبهشـت‬ ‫‌ احـداث ‪ 8‬یکلومتـر از فـاز ‪ 3‬خـط تغذیـه شهرسـتان تربـت حیدریـه بـه▪‬ ‫‪،1376‬بـه نقـل از نشـریه امـور‬ ‫خارجـه‪ ،‬ارگان رسـمی شـورای‬ ‫مـدت ‪ 2‬مـاه و مبلـغ ‪ 420‬میلیـون ریـال بـه شـرکت «فرمـی دیـراک»‬ ‫سیاسـت خارجـی امریـکا نوشـت‪:‬‬ ‫واگـذار شـد‪.‬‬ ‫«برژینسـکی و اسـکوکرافت‪،‬‬ ‫مشـاوران امنیـت ملـی کارتـر و‬ ‫‪ 16‬فروردین‬ ‫بـوش‪ ،‬ب ‌هطـور تلویحـی‪ ،‬سیاسـت‬ ‫منـزوی کـردن ایـران را محـال‬ ‫بنزیــن معمولــی و ســوپر بــدون ســرب لیتــری ‪ 160‬ريــال و بنزیــن▪‬ ‫دانسـتند‪ :‬سیاسـت منـزوی کردن‬ ‫دو قـدرت خلیج‌فـارس‪ ،‬ایـران و‬ ‫سـوپر لیتـری ‪ 220‬ريـال عرضـه شـد‪ .‬همچنیـن نفـت سـفید لیتـری‪40‬‬ ‫عـراق‪ ،‬محـال اسـت و متضمـن‬ ‫ريـال‪ ،‬نفـت کـوره ‪ 20‬ريـال و نفـت گاز لیتـری‪ 40‬ريـال و گازوئیـل ‪40‬‬ ‫هزینـه بـالای مالـی و اقدامـات‬ ‫گسـترده سیاسـی اسـت‪ .‬علاوه بر‬ ‫ريـال فروختـه شـد‪.‬‬ ‫تخفیـف در تحریـم نفتـی ایـران‪،‬‬ ‫شـاید بهتـر باشـد اجـازه دهیـم‬ ‫کنسرســیوم تریکــ ‌های برنــده مناقصــه ســاخت بخشــی از خــط لولــه▪‬ ‫در صنایـع نفـت و گاز ایـن کشـور‬ ‫نیـز سـرمای ‌هگذاری بـه عمـل آید‪.‬‬ ‫انتقـال گاز طبیعـی ایـران بـه تریکـه بـه ارزش ‪ 117‬میلیـون دلار شـد‪.‬‬ ‫جلوگیـری از احـداث خط‌لولـه گاز‬ ‫قـرار اسـت ایـن شـرکت ‪ 300‬یکلومتـر خـط لولـه گاز را از ایـران بـه بنـدر‬ ‫آسـیای مرکـزی از طریـق ایـران‬ ‫منافـع مـا را در آن منطقه به خطر‬ ‫ارز روم در شـرق تریکـه احـداث کنـد‪.‬‬ ‫خواهـد انداخـت‪ .‬ضمـن اینکـه ما‬ ‫نبایـد مانـع رشـد آسـیای مرکزی‬ ‫‪ 18‬فرودین‬ ‫بـا حضـور رئی ‌سجمهـور‪ ،‬مجتمـع پتروشـیمی تبریـز رسـماً افتتـاح شـد‪.‬‬ ‫شـویم‪».‬‬ ‫ایـن مجتمـع سـالانه ‪ 500‬هـزار تـن محصـول تولیـد می‌کنـد‪ .‬فـاز اول‬ ‫ایـن مجتمـع بـا هزینـه‌ای معـادل ‪ 2200‬میلیـارد ريـال هزینـه ریالـی‬ ‫و یــک میلیــارد دلار هزینــه ارزی ایجــاد شــد‪ .‬ه ‌مزمــان بــا را‌هانــدازی‬ ‫واحدهـای فـاز اول ایـن مجتمـع‪ ،‬عملیـات احـداث ‪ 2‬واحـد از فـاز دوم‬ ‫مجتمـع بـرای تولیـد لاسـتکی و پلاسـتکی بهداشـتی نیـز آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 24‬فروردین‌‬ ‫شــرکت ملــی گاز‪ ،‬بــا اجــرای عملیــات نصــب و را‌هانــدازی ایســتگاه‌های‬ ‫تقویـت فشـار پـروژه آذر شـهر – میانـدوآب به شـرکت «طـرح آذربایجان»‬ ‫تـا سـقف مبلـغ یـک میلیـارد و ‪ 420‬میلیـون ریـال موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 31‬فروردین‌‬ ‫شـرکت ملـی گاز طراحـی ‪ 200‬یکلومتـر شـبکه گا‌زرسـانی شـهر یـزد را‬ ‫بـه امـور مهندسـی و خدمـات فنـی بـه مبلـغ ‪ 200‬میلیـون ریـال واگـذار‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‪ 9‬اردیبهشت‬ ‫پالایشـگاه بندرعبـاس اولیـن محمولـه نفـت خـام سـنگین را بـرای تصفیه‬ ‫تحویـل گرفـت‪ .‬ایـن محمولـه بـ ‌ه وسـیله نفتکـش ‪ 60‬هـزار تنـی شـیروان‬ ‫بــه اســکله شــهید رجایــی وارد و از طریــق خــط لولــه ‪ 24‬اینچــی بــه‬ ‫طـول ‪ 6‬یکلومتـر از بنـدر شـهید رجایـی بـه پالایشـگاه انتقـال یافـت و در‬ ‫مخـازن نفـت خـام ذخیـر‌ه شـد‪.‬‬ ‫‪932‬‬

‫سال ‪۱۳۷۶‬‬ ‫پالایشگاه قطران اصفهان‬ ‫مجتمع پتروشیمی تبریز‬ ‫‪ 14‬اردیبهش ‌ت‬ ‫بـا سـاخت ‪ 2‬ایسـتگاه تقلیـل فشـار روی خطـوط انتقـال ‪ 30‬و ‪ 16‬اینـچ‬ ‫شـیراز ‪ -‬منشـعب از خـط لولـه سراسـری دوم ‪ -‬بـه مبلـغ ‪ 250‬میلیـون‬ ‫ریـال طـی ‪ 105‬روز بـه صـورت امانـی موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‪ 16‬اردیبهشت‬ ‫پالایشـگاه قطـران اصفهـان بـا حضـور رئیس‌جمهـور افتتـاح شـد‪ .‬ایـن‬ ‫پالایشـگاه بـا هزینـه ريالـی ‪ 40‬میلیـارد ريـال و هزینـه ارزی ‪ 240‬میلیون‬ ‫فرانـک سـاخته‌شـد‪.‬‬ ‫‪ 20‬اردیبهشت‬ ‫گردهمایـی سـه روزه «نفـت و گاز در خاورمیانـه در آسـتانه هـزاره سـوم»‬ ‫در اصفهـان بـه پایـان رسـید‪ .‬در ایـن گردهمایـی کـه ‪ 400‬هیئـت بـه‬ ‫نمایندگـی از کشـورهای تولیدکننـده نفـت‪ ،‬شـرک ‌تهای نفتـی‪ ،‬نهادهـای‬ ‫انــرژی جهانــی و تحلیلگــران بــازار جهانــی نفــت حضــور داشــتند‪،‬‬ ‫تحلیلگـران در مـورد موضوعـات عمـد‌های ماننـد سـرمای ‌هگذارهای نفتـی‬ ‫بی ‌نالمللــی‪ ،‬واقعی ‌تهــا و محدودی ‌تهــا‪ ،‬تجــارت نفــت در بازاریابــی‬ ‫نیروهـای رقیـب و بـازار جهانـی نفـت و مداخـات سیاسـی بـه سـخنرانی‬ ‫پرداختن ـد‪.‬‬ ‫‪ 7‬خرداد‬ ‫اولیـن چـاه مخزنـی ذخیـره گاز طبیعـی بـه ظرفیـت یـک میلیـارد متـر‬ ‫مکعـب در تهـران حفـر شـد‪ .‬حفـاری ایـن چـاه از نیمـه اول اردیبهشـت‬ ‫‌مـاه بـا نظـارت شـرکت ملـی گاز و از سـوی شـرکت ملـی حفـاری آغـاز‬ ‫شـده بـود‪.‬‬ ‫‪ 12‬خرداد‬ ‫بــا انتقــال ســهام شــرکت ملــی گاز مایــع بــه شــرکت ملــی پالایــش و‬ ‫پخــش فراورد‌ههــای نفتــی موافقــت شــد‪.‬‬ ‫‪ 20‬خرداد‬ ‫رئیس‌جمهـور‪ ،‬از طـرح بازسـازی و نوسـازی سـکوهای تولیـد و تأسیسـات‬ ‫میدا ‌نهــای نفتـی بهرگانســر و هندیجــان کــه ‪ 63‬میلیــون و ‪ 157‬هــزار‬ ‫دلار اعتبـار ارزی و ‪ 66‬میلیـارد و ‪ 666‬میلیـون ريـال اعتبـار ريالـی بـرای‬ ‫آ ‌نهــا پی ‌شبینی‌شــده و تاکنــون ‪ 256‬میلیــارد و ‪ 141‬میلیــون ريــال‬ ‫هزینــه دربرداشــته‪ ،‬دیــدن کــرد‪ .‬بــا بهر‌هبــرداری از ایــن طــرح‪ ،‬تولیــد‬ ‫نفـت از ‪ 20‬هـزار بشـکه بـه ‪ 60‬هـزار بشـکه در روز خواهـد رسـید‪.‬‬ ‫‪933‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫‪ 26‬خرداد‬ ‫شـرکت ملـی گاز‪ ،‬سـاخت خـط تغذیـه گاز شهرسـتان فسـا را بـه شـرکت‬ ‫عمـران و توسـعه فـارس بـه مبلـغ ‪ 352‬میلیـون ریـال واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫◌ تیر‬ ‫‌ سـقف فـروش مایعـات نفتـی پالایشـگاه شـهید هاشـمی‌نژاد در سـال▪‬ ‫‪ 76‬تعییـن شـد‪ .‬مایعـات اسـتحصالی شـوریجه (‪ )S -300‬بـه قـرار هـر‬ ‫لیتــر ‪ 200‬ریــال‪ ،‬مایعــات اسـتحصالی مـزدوران بــه قــرار هــر لیتــر ‪65‬‬ ‫ریـال و ضایعـات نفتـی بـه قـرار هـر لیتـر ‪ 45‬ریـال مشـخص شـد‪.‬‬ ‫‌‌ کارشناســان ایرانــی در میدا ‌نهــای نفــت و گاز جنــوب خرم‌آبــاد▪‬ ‫تاکنــون بــه ‪ 5‬میــدان نفتــی بــا اســتعداد ‪ 3‬میلیــارد و ‪ 134‬میلیــون‬ ‫بشــکه نفــت و چندیــن میــدان گازی بــا ذخایــر قابــل اســتحصال ‪53‬‬ ‫میلیــارد و ‪ 200‬میلیــون مترمکعــب در ایــن منطقــه دســت‌یافت ‌هانــد‪.‬‬ ‫میدا ‌نهـای نفتـی ذکرشـده عبار ‌تانـد از‪ :‬سـرکان ‪ 849‬میلیـون بشـکه‪،‬‬ ‫مالـه کـوه‪ 941‬میلیـون بشـکه‪ ،‬ویزنهـار ‪ 1058‬میلیـون بشـکه و کبـود‬ ‫‪ 286‬میلیـون بشـکه نفـت و میـدان سـرکان و مالـه کـوه توسـعه‌یافتـه و‬ ‫در حـال حاضـر ‪ 3‬هـزار بشـکه نفـت اسـتخراج م ‌یشـود‪ .‬بـه دلیـل نبـود‬ ‫پالایشـگاه در اسـتان لرسـتان نفـت خـام میادیـن سـرکان و مالـه کـوه‬ ‫از طریــق دو خــط لولــه بــه طــول ‪ 226‬و ‪ 173‬یکلومتــر بــه پالایشــگاه‬ ‫کرمانشــاه و اراک پمپــاژ می‌شــود‪.‬‬ ‫‪ 2‬تیر‬ ‫شـرکت ملـی گاز‪ ،‬بـا فـروش ‪ 11‬هـزار تن مایعـات گازی حـوزه کنـگان ‪ -‬دالان‬ ‫بـه شـرکت «متـرو اویـل» موافقت شـد‪.‬‬ ‫‪ 11‬تیر‬ ‫میــزان صــدور نفت‪ ‬خــام موضــوع تبصــره (‪ )26‬قانــون بودجــه ســال‬ ‫‪ 1372‬کل کشــور افزایــش یافــت‪.‬‬ ‫‌مـاده واحـده ‪ -‬افزایـش صـدور نفـت خـام منـدرج در بنـد ‌(الـف) تبصـره‬ ‫(‪ )26‬قانـون بودجـه سـال ‪ 1372‬کل کشـور از ‪ 190‬هـزار بشـکه بـه ‪285‬‬ ‫هـزار بشـکه در‌روز تأییـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 17‬تیر‬ ‫صبــح امــروز بــا حضــور رئی ‌سجمهــور عملیــات اجرایــی مجتمــع‬ ‫پتروشـیمی لرسـتان آغـاز شـد‪ .‬ظرفیـت ایـن مجتمـع سـالانه ‪ 15‬هـزار‬ ‫تـن محصـولات پلـی وینیـل الـکل و ‪ 20‬هـزار تـن اسـید اسـتکی اسـت‪.‬‬ ‫بـرای اجـرای ایـن طـرح ‪ 500‬میلیـون دلار هزینـه ارزی و ‪ 169‬میلیـارد‬ ‫ريــال هزینــه ريالــی ســرمایه‌گذاری شــد‪ .‬پی ‌شبینــی می‌شــود ایــن‬ ‫‪934‬‬

‫سال ‪۱۳۷۶‬‬ ‫عباس روحانی‪ ،)1328( ،‬مدیر‬ ‫مهندسی و طر ‌حها‪ ،‬شرکت ملی‬ ‫مجتمـع سـالانه ‪ 139‬میلیـارد ريـال سـوددهی داشـته باشـد و سـرمایه‬ ‫پخش فراورده های نفتی ایران‬ ‫اصلـی ‪ 4‬سـاله بـاز‌گـردد‪.‬‬ ‫‪ 18‬تیر‬ ‫‌ عملیــات ســاخت مجتمع‌هــای پتروشــیمی و فــولاد لرســتان در▪‬ ‫خر ‌مآبــاد آغــاز شــد‪.‬‬ ‫سـاخت ‪ 30‬واحـد بـزرگ تولیـد مـواد پتروشـیمی کـه ظرفیـت تولیـد▪‬ ‫کشـور را بـه ‪ 30‬میلیـون تـن در سـال افزایـش م ‌یدهـد‪ ،‬مطـرح شـد‪.‬‬ ‫‪ 29‬تیر‬ ‫‌ شــرکت ملــی گاز‪ ،‬بــا اجــرای امانــی شــبکه گازرســانی شهرســتان▪‬ ‫سروسـتان بـا مبلـغ ‪ 390‬میلیـون ریـال در مـدت ‪ 90‬روز موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‌ اجـرای ایسـتگاه‌های تقلیـل فشـار خـط انتقـال آذر شـهر ‪ -‬میانـدوآب▪‬ ‫بـه شـرکت «عمـران سـهن جـوش» بـه مبلـغ حـدود یـک میلیـارد ریـال‬ ‫واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 4‬مرداد‬ ‫پالایشــگاه بندرعبــاس بــا ظرفیــت اســمی ‪ 232‬هــزار بشــکه در روز‬ ‫افتتـاح شـد‪ .‬هزینـه ارزی ایـن طـرح ‪ 6‬هـزار میلیـارد ریـال و تولیـدات و‬ ‫محصـولات ایـن پالایشـگاه ‪ 7‬هـزار و یکصـد بشـکه گاز مایـع‪ 46 ،‬هـزار‬ ‫و یکصــد بشــکه بنزیــن موتــور‪ 36 ،‬هــزار و ‪ 200‬بشــکه نفــت ســفید و‬ ‫سـوخت جـت‪ 69 ،‬هـزار و ‪ 500‬بشـکه نفـت گاز‪ 66 ،‬هـزار و ‪ 500‬بشـکه‬ ‫نفـت کـوره‪ 5 ،‬هـزار بشـکه قیـر و ‪ 124‬تـن گوگـرد بـود‪.‬‬ ‫‪ 5‬مرداد‬ ‫شـبکه تغذیـه و توزیـع گاز فیـرورق خـوی بـه روش امانـی بـه منطقـه ‪8‬‬ ‫گازرسـانی و فـروش واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 12‬مرداد‬ ‫‌ بررســی و مطالعــات مهندســی پروژ‌ههــای ذخیره‌ســازی گاز طبیعــی▪‬ ‫در اسـتان آذربایجـان شـرقی و غربـی از سـوی هیئـت سـه نفـره امـور‬ ‫مهندسـی و خدمـات فنـی بـه صـورت امانـی انجـام شـد‪.‬‬ ‫‪ 19‬مرداد‬ ‫‌ خط انتقال گاز فسا ‪ -‬جهرم امانی شد‪▪.‬‬ ‫‌ بـا اجـرای امانـی احـداث خـط انتقال گاز میانـدوآب – نقـره – مهابـاد ‪ -‬بوکان▪‬ ‫از سـوی شـرکت طـرح آذربایجان موافقت شـد‪.‬‬ ‫‪ 25‬مرداد‬ ‫عملیـات حفـاری و بهر‌هبـرداری از منابـع عظیـم گازی در خنـج لارسـتان‬ ‫‪935‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫بیژن نامدار زنگنه‪)1331-( ،‬‬ ‫آغــاز شــد‪ .‬کارشناســان معتقدنــد گاز ایــن منطقــه شــیرین و نیــاز بــه‬ ‫وزیر نفت ایران در سال های ‪۱۳۷۶‬‬ ‫پالایــش و تصفیــه نــدارد‪ .‬ایــن منابــع گازی در مجــاورت ســفره گازی‬ ‫تا ‪ ۱۳۸۴‬و ‪ ۱۳۹۲‬تا ‪۱۴۰۰‬‬ ‫لامـرد‪ ،‬آغـار‪ ،‬دالان و کنـگان واقـع‌شـده اسـت‪.‬‬ ‫◌ شهریور‬ ‫تولیـد روزانـه پالایشـگاه آبـادان افزایـش یافت‪ .‬مهنـدس نصـرالله محمدی‪،‬‬ ‫رئیــس پالایشــگاه آبــادان‪ ،‬گفــت‪« :‬بــا بهینه‌ســازی واحدهــای مختلــف‬ ‫تـوان بالقـوه فـراورش نفـت خـام بـه ‪ 450‬هـزار بشـکه در روز افزایـش‬ ‫یافـت‪ .‬محصـولات ایـن پالایشـگاه شـامل گاز مایـع‪ ،‬نفـت سـفید‪ ،‬گازوئیل‪،‬‬ ‫روغـن ماشـین‪ ،‬انـواع حلا ‌لهـا‪ ،‬سـوخت جـت‪ ،‬قیـر و نف ‌تهـای سـبک‬ ‫و سـنگین اسـت‪ ،‬همچنیـن خـوراک واحـد آروماتیـک پتروشـیمی آبـادان‬ ‫را تأمیــن می‌کنــد‪».‬‬ ‫‪ 2‬شهریور‬ ‫‌ منطقــه ‪ 7‬گازرســانی‪ ،‬مناقصــه خــط انتقــال گاز آشــتیان ‪ -‬تفــرش و▪‬ ‫خــط انتقــال گاز فامنیــن ‪ -‬قــروه را برگــزار کــرد‪.‬‬ ‫‌ عملیــات پــروژه شــبکه توزیــع و تغذیــه و انشــعاب گاز ناحیــه ‪▪2 A‬‬ ‫شهرسـتان خـوی بـه صـورت امانـی بـا سـقف بودجـه حـدود ‪ 2‬میلیـارد‬ ‫ریــال‪ ،‬طــی ‪ 420‬روز از ســوی کارکنــان منطقــه ‪ 8‬گازرســانی و فــروش‬ ‫بـه انجـام رسـید‪.‬‬ ‫‪ 4‬شهریور‬ ‫بیژن نامدار زنگنه به وزارت نفت برگزیده شد‪.‬‬ ‫‌ تفاهــم نامــ ‌های بیــن شــرکت شــل و شــرکت ملــی نفــت ایــران▪▪‬ ‫بــرای انجــام مطالعــات مشــترک در دریــای خــزر و ســرمایه‌گذاری در‬ ‫ترکمنسـتان جهـت اکتشـاف و توسـعه میادیـن نفـت و گاز امضـاء شـد‪.‬‬ ‫‪ 9‬شهریور‬ ‫موافق ‌تنامـه پیشـنهاد همـکاری بیـن شـرکت ملـی گاز ایـران و شـرکت‬ ‫«پایـپ لایـن اینوسـتمنت بـی اچ پـی پترولیـوم» اسـترالیا تحـت عنـوان‬ ‫‪cooperation and – pakistan Gas pipeline per commitment Agreement‬‬ ‫تصویب شـد‪.‬‬ ‫‪ 17‬شهریور‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـه منظـور مشـارکت بیشـتر‪ ،‬اقـدام بـه افزایـش‬ ‫ســرمایه در پالایشــگاه مــدرس در هنــد بــه میــزان ‪ 12/3‬میلیــون دلار‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‪ 23‬شهریور‬ ‫‌ پــروژه شیری ‌نســازی گاز طبیعــی و گاز مایــع ســرخون بــه صــورت▪‬ ‫‪936‬‬

‫سال ‪۱۳۷۶‬‬ ‫امانـی بـا اعتبـاری بـه مبلـغ ‪250‬میلیـون ریـال بـه مدیریـت مهندسـی‬ ‫قانون فرامرزی داماتو‬ ‫داده شــد‪.‬‬ ‫نژادحسـینیان‪ ،‬معـاون وزیـر نفـت‬ ‫در امـور بی ‌نالملـل‪ ،‬در مهر ‪1376‬‬ ‫‌ بــه دلیــل طولانــی شــدن انتخــاب پیمانــکار پــروژه توســعه شــبکه و▪‬ ‫گفـت‪« :‬حمایـت بین‌المللـی از‬ ‫قـرارداد پـارس جنوبـی‪ ،‬قانـون‬ ‫حفر‌ههــای خالــی گاز شهرســتان اردبیــل‪ ،‬اجــرای پــروژه بــه صــورت‬ ‫فرامـرزی داماتـو را علنـاً باطـل‬ ‫امانـی بـا مبلـغ ‪ 256‬میلیـون ریـال و بـرای اجـرا در ‪ 180‬روز بـه منطقـه‬ ‫کـرد‪».‬‬ ‫‪ 8‬گازرسـانی و فـروش واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 6‬مهر‬ ‫قـرارداد توسـعه میـدان پـارس جنوبـی بیـن شـرکت ملـی نفـت ایـران و‬ ‫کنسرسـیومی متشـکل از کشـورهای فرانسـه‪ ،‬روسـیه و مالـزی در پاریـس‬ ‫امضـا شـد‪.‬‬ ‫‪ 7‬مهر‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا امضــای قــرارداد فازهــای ‪ 2‬و ‪ 3‬پــارس‬ ‫جنوبـی بـا شـرکت توتـال و هزینـه پی ‌شبینـی شـده حـدود ‪ 2‬میلیـارد‬ ‫دلار موافقـت کـرد‪ .‬شـروع بهر‌هبـرداری اولیـن واحـد بـه مـدت ‪ 44‬مـاه‬ ‫مطــرح و مقــرر شــد معــاون امــور بین‌الملــل از طــرف شــرکت ملــی‬ ‫نسـبت بـه امضـای قـررداد بـا شـرکت توتـال اقـدام کنـد‪.‬‬ ‫‪ 15‬مهر‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا خریـد ‪ 3‬فرونـد هواپیمـا ‪▪TU-154-88‬‬ ‫از روسـیه تـا سـقف هـر فرونـد ‪ 6/5‬میلیـون دلار موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا تنفیـذ قـرارداد پروژ‌ههـای ‪ 2‬و‪ 3‬پـارس▪‬ ‫جنوبـی بـا شـرکت توتـال موافقـت کـرد‪ .‬مدیـر تولیـد مناطـق دریایـی‪،‬‬ ‫نماینـده مجـاز شـرکت ملـی در رابطـه بـا ایـن قـرارداد و مدیریـت تولیـد‬ ‫مناطـق دریایـی مجـری ایـن قـرارداد تعییـن شـد‪.‬‬ ‫‪ 20‬مهر‬ ‫بــا احــداث شــبکه توزیــع و تغذیــه گاز شهرســتان خر ‌مآبــاد از ســوی‬ ‫منطقــه ‪ 7‬گازرســانی و فــروش موافقــت شــد‪.‬‬ ‫‪ 22‬مهر‬ ‫نخسـتین سـکوی نفتـی کـه متخصصـان ایرانـی در بندرعبـاس سـاختند‪،‬‬ ‫آمـاده نصـب در حـوزه سـیری شـد‪ .‬ایـن سـکو دارای ‪ 2400‬تـن وزن و‬ ‫‪ 70‬متـر ارتفـاع اسـت‪.‬‬ ‫‪ 3‬آبان‬ ‫تفاه ‌منامــه احــداث یــک پالایشــگاه نفــت و پتروشــیمی در منطقــه آزاد‬ ‫چابهــار بــا ســرمای ‌هگذاری کانــون بازنشســتگان «جمهــوری فدراتیــو»‬ ‫روســیه میــان مســئولان دو کشــور‪ ،‬امضــا شــد‪.‬‬ ‫‪937‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫باید رضایت مردم را به دست‬ ‫‪ 4‬آبان‬ ‫آوریم‬ ‫مـاده نفـ ‌تروب اختـراع شـد‪ .‬محـرم برزگـر زنـوزی موفـق بـه اختـراع‬ ‫نفــت روبــی شــد کــه قابلیــت جمــ ‌عآوری نفــت و فراورد‌ههــای آن را‬ ‫بیـژن زنگنـه در مراسـم معارفـه‬ ‫بــا ضخامــت کــم از روی آ ‌بهــای آلــوده دارد‪ .‬قابلی ‌تهــای ایــن مــاده‪،‬‬ ‫مهنـدس آقایـی ب ‌هعنـوان‬ ‫جمـع‌آوری لای ‌ههـای نـازک نفتـی روی آب‪ ،‬امـکان اسـتفاده مجـدد از آب‬ ‫مدیرعامـل جدیـد شـرکت ملـی‬ ‫و نفـت جمع‌آوری‌شده‪،‬داشـتن سـرعت کاربـردی و عملیاتـی بـالا‪ ،‬کارایـی‬ ‫پالایـش و پخـش و تودیـع وزیری‬ ‫بســیار بــالای مقــدار انــدک مــاده نفــت روب بــرای رفــع آلودگ ‌یهــای‬ ‫هامانـه‪ ،‬گفت‪« :‬جلـوه و وجهی که‬ ‫نفتــی و نداشــتن عــوارض جانبــی و پاییــن بــودن قیمــت نفــت روب‬ ‫مـردم از وزارت نفـت م ‌یبیننـد‬ ‫شـرکت پخـش اسـت‪ .‬بایـد تلاش‬ ‫نسـبت بـه انـواع مشـابه آن اسـت‪.‬‬ ‫کـرد ایـن پیشـانی جلـوه‌ای زیبـا‬ ‫نزد مردم داشـته باشـد‪ .‬ما بایستی‬ ‫‪ 10‬آبان‬ ‫سـوخت مـورد نیاز مـردم را خوب‪،‬‬ ‫ترکمنسـتان و ایـران یـک قـرارداد ‪190‬میلیـون دلاری بـرای صـدور گاز‬ ‫بـه موقـع و ب ‌هانـدازه تأمیـن کنیم‪.‬‬ ‫امضــاء کردنــد‪ .‬طبــق ایــن قــرارداد گاز طبیعــی ترکمنســتان از طریــق‬ ‫همچنیـن‪ ،‬رشـد مصـرف ایـن‬ ‫بخـش از انرژی را کاهـش دهیم‪».‬‬ ‫خـط لولـ ‌های بـه طـول ‪ 200‬یکلومتـر جریـان خواهـد داشـت‪.‬‬ ‫‪ 11‬آبا ‌ن‬ ‫هواپیمایــی جمهــوری اســامی ایــران بــه دلیــل تجربــه حمــل‬ ‫توربوکمپرســورها و تجهیــزات آن‪ ،‬حمــل توربوکمپرســورهای ‪ 64‬را از‬ ‫اوکرایـن بـه اصفهـان برعهـده گرفـت‪ .‬ایـن محمولـه طـی ‪ 12‬پـرواز در‬ ‫مسـیر ک ‌ییـف ‪ -‬اصفهـان بـا هزینـه یـک میلیـون دلار بـرای هـر پـرواز‪،‬‬ ‫منتقــل خواهــد شــد‪.‬‬ ‫‪ 13‬آبان‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا صـدور ‪ 15‬تریلیـون فـوت مکعـب گاز طبیعی‬ ‫از منابـع پـارس جنوبـی بـه پاکسـتان موافقـت کـرد‪ .‬مـدت اعتبـار ایـن‬ ‫توافق‌نامـه ‪ 30‬مـاه تعییـن شـد‪.‬‬ ‫‪ 20‬آبان‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران بـه منظـور جلـب منابـع لازم بـرای تسـریع▪‬ ‫عملیــات اکتشــافی در گســتره ســرزمیني‪ ،‬در قالــب قــرارداد خریــد‬ ‫خدمـت بـه روش بیـع متقابـل بـا اسـتفاده از سـرمایه‌گذاری و مشـارکت‬ ‫شــرکت‌های ذ ‌یصــاح‪ ،‬روش زیــر را تصویــب کــرد‪.‬‬ ‫در مرحلـه اکتشـاف و توصیـف‪ ،‬بـه منظـور برنام ‌هریـزی و توصیـف شـرح‬ ‫کار مرحلــه توســعه میادیــن و امــکان محدودکــردن ســقف بودجــه لازم‬ ‫بـرای توسـعه‪ ،‬مرحلـه اکتشـاف میادیـن تـا مرحلـه توصیـف کامـل آن‬ ‫صـورت گیـرد و چارچـوب برگـزاری مناقصـه در قالـب مراحـل زیـر انجـام‬ ‫شـود‪:‬‬ ‫‪ .1‬تعییـن مناطـق‪ ،‬محـدوده و اولوی ‌تبنـدی حوز‌ههـای اکتشـافی مـورد‬ ‫‪938‬‬

‫سال ‪۱۳۷۶‬‬ ‫نظـر در خشـکی و دریـا از سـوی مدیریـت اکتشـاف‪.‬‬ ‫‪ .2‬تهیــه اســناد مناقصــه شــامل نمونــه قــرارداد و ســرویس و ضمائــم‪،‬‬ ‫شــرح کار پــروژه‪ ،‬برنامــه زما ‌نبنــدی‪ ،‬فــرم ضمان ‌تنامــه حداقــل‬ ‫ســرمای ‌هگذاری در مرحلــه اکتشــاف و توصیــف و همچنیــن گــردآوری‬ ‫اطلاعـات موجـود محدود‌ههـای اکتشـافی شـامل اطلاعـات لرز‌هنـگاری و‬ ‫زمیـن و اطلاعـات احتمالـی نواحـی مربوطـه از سـوی مدیریـت اکتشـاف‬ ‫و ارائــه مجموعــه مــدارک یــاد شــده بــه تعــداد نصــف مــورد نیــاز بــه‬ ‫معاونــت امــور بین‌الملــل وزارت نفــت‪.‬‬ ‫‪ .3‬ارائـه فهرسـت متقاضیـان شـرکت در مناقصـه از سـوی معاونـت امـور‬ ‫بین‌الملـل بـه مدیریـت اکتشـاف و مدیری ‌تهـای تولیـد مناطـق خشـکی‬ ‫و دریـا بـرای بررسـی و تأییـد صلاحیـت‪.‬‬ ‫‪ .4‬فــروش اســناد مناقصــه بــه شــرک ‌تهایی کــه صلاحیــت آ ‌نهــا را‬ ‫معاونــت امــور بین‌الملــل پــس از امضــای موافقت‌نامــه تأییــد کــرده‬ ‫اســت‪.‬‬ ‫‪ .5‬دریافــت پیشــنهادهای اولیــه از شــرکت‌کننده شــامل شــرح کار و‬ ‫برنام ‌ههـای اجرایـی‪ ،‬بـرآورد هزینـه‪ ،‬زما ‌نبنـدی اجـرای پـروژه اکتشـاف‬ ‫و توصیــف از ســوی معاونــت امــور بی ‌نالملــل و ارائــه آن بــه مدیریــت‬ ‫اکتشــاف بــرای بررســی و تلفیــق نظــرات و تهیــه شــرح کار نهایــی‪.‬‬ ‫‪ .6‬اعــام شــرح کار نهایــی پــروژه بــه پیمانــکاران از ســوی معاونــت‬ ‫امــور بی ‌نالملــل و دریافــت و ارزیابــی پیشــنهادهای شــرکت‌های‬ ‫پیشــنها ‌ددهنده و ارائــه آن بــه مدیریــت اکتشــاف‪.‬‬ ‫‪ .7‬پیشـنهادهای پیمانـکاران بـر اسـاس معیارهـای زیـر و بـر اسـاس وزنـی‬ ‫کـه بـه هـر معیـار تعلـق خواهـد گرفـت‪ ،‬ارزیابـی خواهـد شـد‪( .‬جـدول‬ ‫ارزیابـی در اسـناد مناقصـه خواهـد آمـد)‬ ‫اعتبـار و سـوابق اجرایـی پیمانـکار‪ ،‬جامعیـت طـرح پیشـنهادی و اسـتفاده‬ ‫از تکنولـوژی برتـر‪ ،‬تـوان آمادگـی سـرمایه‌گذاری بالاتـر پیمانـکار‪ ،‬زمـان‬ ‫اجــرای پــروژه‪ ،‬هزینــه اجــرای پــروژه‪ ،‬نــرخ بازگشــت ســرمایه و مــدت‬ ‫زمـان بازپرداخـت سـرمایه‪ ،‬میـزان اسـتفاده از امکانـات و نیـروی انسـانی‬ ‫داخـل کشـور‪.‬‬ ‫‪ .8‬ارزیابـی تجـاری بـودن میــدان کشـف شـده بـر اسـاس تعریــف‬ ‫شــاخ ‌صهای زیــر صــورت گیــرد‪ :‬میــدان زمانــی تجــاری تلقــی‬ ‫م ‌یشـود کـه پی ‌شبینـی تولیـد و میـزان نفـت یـا گاز قابـل اسـتحصال‬ ‫از آن بـه گونـه‌ای باشـد کـه محصـول‪ ،‬تولیـدی قابـل عرضـه و تجـاری‬ ‫بــوده و ارزش فــروش و تولیــدات آن پــس از کســر کلیــه مخــارج و‬ ‫‪939‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫هزین ‌ههــای دوره اکتشــاف و توســعه شــامل ســرمای ‌هگذاری پیمانــکار‬ ‫در مرحلــه اکتشــاف‪ ،‬توســعه‪ ،‬بهــره متعلــق بــه آن و بهر‌هبــرداری نــرخ‬ ‫بازگشـت سـرمایه‌ای ‪ -‬حداقـل برابـر درصـدی کـه در مـورد هـر پـروژه‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران از قبـل تعییـن و هنـگام شـروع مناقصـه بـه‬ ‫متقاضیــان اعــام می‌کنــد ‪ -‬اجــرا شــود‪.‬‬ ‫ارزیابــی اقتصــادی بــر اســاس شــاخ ‌صهای زیــر از ســوی پیمانــکار‬ ‫انجـام و بـه وسـیله شـرکت ملـی نفـت مـورد کنتـرل و تأییـد شـود‪:‬‬ ‫دوره اسـتهلاک سـرمایه ‪ 5‬تـا ‪15‬سـال بـه صـورت خطـی و حـذف مـورد؛‬ ‫قیمــت فــروش نفــت‪ ،‬بــر اســاس قیمــت اعــام شــده روز شــبیه تریــن‬ ‫نفـت‪ ،‬بـا کاهـش هزین ‌ههـای حمـل و احتسـاب ‪ 2‬درصـد نـرخ تـورم در‬ ‫سـال؛ قیمـت فـروش گاز در محـل مصـرف‪ ،‬بـر حسـب مشـخصات گاز از‬ ‫سـوی شـرکت ملـی نفـت ایـران تعییـن و از پیـش اعـام شـود؛ هزینـه‬ ‫عملیـات بهر‌هبـرداری در خشـکی و دریـا بـه ترتیـب ‪3‬و ‪ 5‬درصـد سـرمایه‬ ‫گـذاری بـا احتسـاب ‪ 2‬درصـد نـرخ تـورم در سـال؛ نـرخ بهـره معـادل‬ ‫لیپـور ‪±‬درصـدی و دوره بازپرداخـت هزینـه سـرمای ‌هگذاری در هـر سـه‬ ‫مـورد تعییـن شـود‪.‬‬ ‫‪ .9‬بـاز پرداخـت هزین ‌ههـای اکتشـاف و توصیـف در حـالات مختلـف بـه‬ ‫شـرح زیـر صـورت خواهـد گرفـت‪:‬‬ ‫در صــورت غیــر تجــاری بــودن میــدان‪ ،‬هزین ‌ههــای اکتشــاف قابــل‬ ‫پرداخــت نخواهــد بــود؛ در صــورت تجــاری بــودن میــدان نفــت و گاز و‬ ‫توافـق شـرکت ملـی نفـت ایـران و پیمانـکار‪ ،‬در مـورد شـرح کار ‪ ،‬سـقف‬ ‫هزینـه مرحلـه تولیـد و پـاداش‪ ،‬عملیـات توسـعه میـدان بـه پیمانـکار‬ ‫مذکـور واگـذار خواهـد شـد در ایـن صـورت سـرمای ‌هگذاری انجـام شـده‬ ‫بـرای دوره اکتشـاف بـه انضمـام بهـره متعلـق بـه آن و بـدون هیـچ گونـه‬ ‫پاداشـی‪ ،‬طـی دوران بهر‌هبـرداری بـاز پرداخـت شـود؛ در صـورت تجـاری‬ ‫بـودن میـدان نفـت و گاز و عـدم توافـق شـرکت ملـی نفـت و پیمانـکار‪ ،‬در‬ ‫مـورد شـرح کار‪ ،‬سـقف هزینـه مرحلـه توسـعه و پـاداش‪ ،‬توسـعه میـدان‬ ‫بـه مناقصـه گذاشـته خواهـد شـد‪ .‬مراحـل اجـرای مناقصـه بـه نحـوی‬ ‫برنام ‌هریـزی خواهـد شـد کـه حداکثـر از مـدت ‪ 6‬مـاه تجـاوز نکنـد و در‬ ‫صورتـی کـه پیمانـکار مرحلـه اکتشـاف در مناقصـه مرحلـه توسـعه برنـده‬ ‫نشــود‪ ،‬هزینــه ســرمایه‌گذاری‪ ،‬بهر‌هبــرداری و پــاداش اکتشــاف مربــوط‬ ‫از سـوی پیمانـکار مرحلـه توسـعه یـا شـرکت ملـی نفـت ایـران پرداخـت‬ ‫خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‪ .10‬پیمانـکار موظـف اسـت کلیـه اطلاعـات حاصـل از مرحلـه اکتشـاف‬ ‫‪940‬‬

‫سال ‪۱۳۷۶‬‬ ‫و توصیـف شـامل اطلاعـات لرز‌هنـگاری و حفـاری کلیـه نتایـج مطالعـات‬ ‫و ارزیاب ‌یهـای خـود را محرمانـه نگـه داشـته و تنهـا در اختیـار شـرکت‬ ‫ملـی نفـت ایـران قـرار دهـد‪.‬‬ ‫‪ .11‬در مناقصـه مرحلـه توسـعه‪ ،‬پیمانـکار مرحلـه اکتشـاف‪ ،‬در شـرایط‬ ‫مسـاوی و نسـبت بـه سـایرین حـق تقـدم خواهـد داشـت‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا انجــام مطالعــه امکان‌ســنجی مبــادلات▪‬ ‫نفـت خـام اسـتحصالی کشـورهای آسـیای میانـه و دریـای خـزر از ایـران‬ ‫و بررسـی اسـتفاده نفـت خـام مذکـور در پالایشـگاه‌های تهـران و تبریـز‪،‬‬ ‫موافقـت و مقـرر کـرد‪ ،‬مدیریـت برنامه‌ریـزی تلفیقـی‪ ،‬کار تدویـن طـرح‬ ‫مزبــور را بــه شــرکت‌های مهندســی مشــاور (ســازه‪ ،‬پارســیکان ایــران‪،‬‬ ‫نامــوران و انرشــیمی) اعــام و پــس از دریافــت گــزارش و پیشــنهادهای‬ ‫ارائـه شـده از سـوی آنـان‪ ،‬ایـن پـروژه را بـه یکـی از ‪ 4‬شـرکت یـاد شـده‪،‬‬ ‫بـر اسـاس ارزیابـی فنـی و پایین‌تریـن نـرخ پیشـنهادی واگـذار کنـد‪.‬‬ ‫‪ 25‬آبان‌‬ ‫بـا قـرارداد خریـد و فـروش گاز میان شـرکت ملـی گاز و شـرکت «بازرگانی‬ ‫دولتـی ترکمـن نفـت گاز» در منطقـه لط ‌فآبـاد ایـران موافقت شـد‪.‬‬ ‫‪ 27‬آبان‬ ‫‌ بــه گفتــه معــاون وزیــر نفــت و مدیرعامــل شــرکت ملــی صنایــع▪‬ ‫پتروشـیمی ایـران‪ ،‬تولیـد محصـولات پتروشـیمی کشـور در حـال حاضـر‬ ‫حـدود ‪ 11/1‬میلیـون تـن اسـت و علـت عـدم صـد در صـد تولیـد در ایـن‬ ‫مجتم ‌عهـا‪ ،‬کـ ‌مارزش بـودن بعضـی از محصـولات بـرای فـروش داخلـی‬ ‫و صـادرات اسـت‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا واگـذاری کار تأمیـن یـک دسـتگاه حفاری‬ ‫بـه نـام «‪ »Fortuna‬بـا پرسـنل مـورد نیـاز بـرای انجـام عملیـات حفاری▪‬ ‫تغییــرات چا‌ههــا در میادیــن نفتــی خلیــج فــارس بــه مــدت ‪ 2‬ســال از‬ ‫فروردیـن مـاه ‪ 1377‬بـا نـرخ عملیاتـی روزانـه ‪ 67‬هـزار دلار‪ ،‬همـراه بـا‬ ‫هزین ‌ههـای نقـل و انتقـال دکل‪ ،‬بـا بـار مالـی دو سـال حـدود ‪ 5‬میلیـون‬ ‫دلار بـا شـرکت « ‪ »ITM‬موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 9‬آذر‬ ‫‌ بـا خریـد ‪ 25‬هـزار دسـتگاه رگلاتـور ‪ 5‬مترمکعبـی جمعـاً بـه مبلـغ▪‬ ‫‪ 1/5‬میلیـون ریـال از شـرکت «صنایـع امیـن» موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت «تابــش بصیــر» پیمانــکار شــبکه توزیــع گاز شــهرهای▪‬ ‫عبا ‌سآبــاد – سلمان‌شــهر بــه مبلــغ ‪ 649‬میلیــون ریــال بــه مــدت ‪12‬‬ ‫مــاه شــد‪.‬‬ ‫‪941‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫حراست نفت‬ ‫‪ 11‬آذر‬ ‫ابوالفضـل امیـن‪ ،‬رئیـس پیشـین‬ ‫سـازمان حراسـت‪ ،‬جـای خـود را‬ ‫‌ ‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــرای مشــارکت بــا شــرکت «‪ »BP‬در▪‬ ‫بـه حسـ ‌نبیگی داد‪ .‬وزیـر نفت در‬ ‫بخشـی از سـخنان خود در مراسم‬ ‫دریـای شـمال و امتیـاز ‪ P198‬موافقـت کـرد‪ .‬بـر ایـن اسـاس‪ ،‬در بودجـه‬ ‫معارفـه‪ ،‬ضمـن تفکیـک وظایـف‬ ‫پیشـنهادی مشـارکت بـرای سـال ‪ 1998‬سـهم شـرکت ملـی نفـت ایـران‬ ‫سـازمان حراسـت بـر پایـه سـه‬ ‫در قطعــه ‪ a 3/29‬حــدود ‪ 420‬هــزار پونــد و در قطعــه ‪ a 15/13‬تــا‬ ‫محـور حراسـت فیزیکی‪ ،‬حراسـت‬ ‫سـقف ‪ 93‬هـزار پونـد مـورد تصویـب قـرار گرفـت و مقـرر شـد بودجـه‬ ‫اسـناد و حراسـت پرسـنلی‪،‬‬ ‫از ســوی مدیریــت امــور مالــی از محــل منابــع خــارج از کشــور تأمیــن‬ ‫خواسـتار انجـام حراسـت فیزیکی‬ ‫شـود‪ .‬در زمینـه موضـوع مشـارکت فعـال شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا‬ ‫در بالاتریـن سـطح ممکـن شـد‪.‬‬ ‫شــرکت‌های عامــل ‪ BP‬اینتــر پرایــز بــرای تبــادل و انتقــال تکنولــوژی‬ ‫در چارچــوب یــاد شــده‪ ،‬مقــرر شــد تــا برنامه‌ریز ‌یهــای موجــود بــرای‬ ‫تقویـت ایـن رابطـه ادامـه یابـد بـه نحـوی کـه زمینـه مشـارکت مراحـل‬ ‫توسـعه نیـز فراهـم شـود‪.‬‬ ‫‌ ‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا خریــد سیســتم کامــل لرز‌هنــگاری از▪‬ ‫شـرکت «‪ »Sercel‬چیـن بـه مبلـغ ‪ 4‬میلیـون و ‪ 250‬هـزار دلار موافقـت‬ ‫کــرد‪ .‬هماهنگ ‌یهــای فنــی بــا متقاضــی انجــام و آمــوزش کارکنــان‬ ‫ذ ‌یربــط در فرانســه نیــز در قــرارداد پی ‌شبینــی شــد‪.‬‬ ‫‪ 18‬آذر‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران مقــرر کــرد‪ ،‬شــرکت کالای نفــت تهــران‬ ‫ب ‌هعنــوان شــرکت فرعــی شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬نســبت بــه ســایر‬ ‫شــرکت‌های فرعــی شــامل کمیســیون‌های معامــات باشــد و تمامــی‬ ‫معامـات و خریدهـای ارجاعـی را ضمـن هماهنگـی فنـی بـا متقاضیـان‬ ‫در چارچــوب آیین‌نام ‌ههــای معامــات شــرکت ملــی نفــت ایــران انجــام‬ ‫ده ـد‪.‬‬ ‫‪ 20‬آذر‬ ‫طـی مراسـمی بـا حضـور قائ ‌ممقـام وزیـر نفـت در امـور تولیـد‪ ،‬دسـتگاه‬ ‫حفــاری ابــوذر بــه بهر‌هبــرداری رســید‪ .‬در حــال حاضــر ‪ 42‬دســتگاه‬ ‫حفــاری خشــکی و ‪ 4‬دســتگاه حفــاری دریایــی در کشــور مشــغول بــه‬ ‫کار اســت‪.‬‬ ‫‪ 1‬دی‬ ‫شـرکت ملـی نفـت‪ ،‬نحـوه اجـرای فـاز اول طـرح توسـعه میـدان گازی‬ ‫پـارس جنوبـی را مطـرح و مقـرر کـرد شـرکت مهندسـی و توسـعه نفـت‬ ‫ب ‌هعنـوان مجـری انجـام طـرح از سـوی شـرکت ملـی نفـت ایـران نسـبت‬ ‫بــه عقــد و مبادلــه قــرارداد بــه روش بیــع متقابــل و بــا رعایــت مفــاد‬ ‫مصوبـه شـورای اقتصـاد بـا شـرکت جدیدالتأسـیس ثبـت شـده در خـارج‬ ‫کشــور بــه نــام «پتروپــارس» اقــدام کنــد‪ .‬مبلــغ قــرارداد حــدود ‪940‬‬ ‫‪942‬‬

‫سال ‪۱۳۷۶‬‬ ‫میلیــون دلار و ‪ 400‬میلیــارد ريــال تعییــن شــد کــه بازپرداخــت آن از‬ ‫طریـق پی ‌شفـروش نفـت خـام تولیـدی میادیـن سـیری ‪ A‬و ‪ E‬صـورت‬ ‫خواهدگرفــت‪.‬‬ ‫‪ 2‬دی‬ ‫‌ هیئ ‌تمدیــره شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا خریــد ‪ 5‬فرونــد نفتکــش▪‬ ‫«افراماکــس» از شــرکت «دوو» بــرای تأمیــن حمــل و نقــل نفــت خــام‬ ‫خـوراک پالایشـگاه بنـدر عبـاس از جزیـره خـارگ بـه قیمـت هـر فرونـد‬ ‫‪ 46‬میلیـون دلار بـرای مـدت ‪ 10‬سـال موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا توجــه بــه گســترش حجــم عملیــات▪‬ ‫لرز‌هنــگاری ســه بعــدی خانگیــران – گنبدلــی بــا افزایــش اعتبــار ایــن‬ ‫پـروژه بـه میـزان حـدود ‪ 7‬میلیـون دلار از محـل بودجـه شـرکت ملـی‬ ‫گاز موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 7‬دی‬ ‫خـط انتقـال گاز و شـبکه مخابراتـی آسـیا – اروپـا‪ ،‬بـا حضـور رؤسـای‬ ‫جمهـوری ایـران و ترکمنسـتان بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪ .‬طـول خـط لولـه‬ ‫انتقــال گاز ترکمنســتان ‪ -‬کــه متخصصــان ایرانــی آن را از کریچــه در‬ ‫غـرب ترکمنسـتان بـه کردکـوی در مازنـدران کشـیدند‪ 200 -‬یکلومتـر‬ ‫اسـت کـه ‪ 80‬درصـد بودجـه ایـن طـرح ‪ 195‬میلیـون دلاری را ایـران‬ ‫پرداخـت‌کـرده اسـت‪.‬‬ ‫‪ 9‬دی‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت‪ ،‬بـرای تأمیـن مالـی خریـد موتورکمپرسـورهای▪‬ ‫طـرح آمـاک شـرکت «‪ »Thermodyn‬و تأمیـن مالـی و تهیـه قسـمتی‬ ‫از کالا و تجهیــزات آمـاک بــه میــزان ‪ 60‬میلیــون دلار را بــه شــرکت‬ ‫«‪ »Kkti‬بـه روش بیـع متقابـل و بـا شـرایط زیـر‪ ،‬واگـذار کـرد‪:‬‬ ‫‪ -‬طراحـی و مهندسـی‪ ،‬تأمیـن تجهیـزات و لـوازم مـورد نیـاز‪ ،‬عملیـات‬ ‫اجرایـی و را‌هانـدازی تأسیسـات طـرح آمـاک بـه صـورت کلیـد در دسـت‬ ‫مقطــوع و تحــت یــک قــرارداد بــه یکــی از شــرک ‌تهای ایرانــی واجــد‬ ‫شـرایط بـا انجـام مناقصـه و بـه روش بیـع متقابـل واگـذار شـود‪.‬‬ ‫‪ -‬پیمانـکار مجـاز خواهـد بـود بـه صلاحدیـد خـود در صـورت نیـاز جهـت‬ ‫تأمیـن مالـی بخـش ارزی و همچنیـن اجـرای خدمـات تحـت قـرارداد از‬ ‫شـرکت‌های خارجـی اسـتفاده کنـد‪.‬‬ ‫‪ -‬مدت اجرای قرارداد کلید در دست ‪ 30‬ماه در نظر گرفته شده است‪.‬‬ ‫‪ -‬شـرکت برنـده جهـت تهیـه قسـمتی از کالا و تجهیـزات طـرح آمـاک‪،‬‬ ‫خریـد از شـرکت «‪ »KKTI‬را در اولویـت قـرار دهـد‪.‬‬ ‫‪943‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــرای مشــارکت در کنسرســیوم پــروژه▪‬ ‫حوز‌ههــای نفتــی شــاه دنیــز و لنکــران ‪ -‬تالــش دنیــز در جمهــوری‬ ‫آذربایجــان تصمی ‌مگیــری کــرد‪.‬‬ ‫‪ 15‬دی‬ ‫جلسـه شـورای اقتصـادی بـا حضـور رئی ‌سجمهـور تشـکیل و درخواسـت‬ ‫وزارت نفـت بـرای چگونگـی ادامـه کار و نحـوه تأمیـن اعتبـار فـاز یـک‬ ‫طـرح توسـعه میـدان گازی پـارس جنوبـی تصویـب شـد‪ .‬بـر ایـن اسـاس‬ ‫مبلـغ ‪ 940‬میلیـون دلار و ‪ 400‬میلیـارد ريـال از محـل تولیـدات نفـت‬ ‫خــام میدا ‌نهــای ســیری در اختیــار شــرکت ملــی نفــت قــرار خواهــد‬ ‫گرفـت‪.‬‬ ‫‪ 5‬بهمن‬ ‫مجلــس شــورای اســامی بــه شــرکت ملــی پتروشــیمی اجــازه داد کــه‬ ‫ســهام شــرکت‌های تابــع خــود را بــه میــزان ‪ 500‬میلیــارد ریــال بــه‬ ‫صــورت نقــدی از طریــق بــورس واگــذار کنــد‪.‬‬ ‫‪ 28‬بهمن‬ ‫معاونـت امـور بیـن الملـل‪ ،‬موافقـت نامـه مطالعـه و بازاریابـی صـادرات‬ ‫(‪ )LNG‬بــه هندوســتان از طریــق شــرکت اســترالیایی «‪ »BHP‬را‬ ‫مطـرح و مقـرر کـرد بـا همـکاری شـرکت ملـی گاز‪ ،‬پـس از کسـب نظـر‬ ‫امـور حقوقـی‪ ،‬موافقـت نامـه مزبـور امضـا شـود‪.‬‬ ‫‪ 12‬اسفند‬ ‫مدیریـت اکتشـاف و تولیـد‪ ،‬بـا تشـکیل مدیریـت جدیدالتأسـیس اکتشـاف‬ ‫و تولیـد در حـوزه خـزر موافقـت کـرد‪ .‬ایـن مدیریـت بـرای جمـ ‌عآوری‪،‬‬ ‫تلفیـق‪ ،‬مرتبـط سـازی‪ ،‬ارائـه تصویـری روشـن از وضعیـت فعالی ‌تهـای‬ ‫اکتشــافی انجــام شــده در ایــن منطقــه ‪ -‬بــه ویــژه مشــخص‌کردن‬ ‫چا‌ههایــی کــه حفــاری شــده و احتمــال تولیــد در آ ‌نهــا وجــود دارد‬ ‫و همچنیــن مطالعــه اطلاعــات مربــوط بــه عملیــات اکتشــاف در‬ ‫مناطــق خشــکی و دریایــی حــوزه جنوبــی دریــای خــزر ایجــاد شــده و‬ ‫محرمان ‌هبـودن اطلاعـات آن بایـد از طـرف شـرکت خارجـی تعهـد شـود‪.‬‬ ‫‪ 17‬اسفند‬ ‫شــبک ‌هگذاری فــاز ‪ 2‬فریــدون کنــار بــه صــورت امانــی بــه منطقــه ‪9‬‬ ‫گازرســانی و فــروش محــول شــد‪.‬‬ ‫‪944‬‬

‫‪ 1377‬شمسی ‪ 1998 /‬میلادی‬ ‫‌ درآمد نفت‪ 9 ،‬میلیارد و ‪ 900‬میلیون دلار‬ ‫شـبكه ديجيتـال تهـران ‪ -‬ري بـا ظرفيـت ‪ 960‬كانـال در صنعـت▪‬ ‫نفـت را‌هانـدازي شـد‪.‬‬ ‫◌ فروردین‬ ‫تولیــد نفــت خــام ایــران بــه میــزان متوســط ‪ 3‬میلیــون و ‪▪871‬‬ ‫هــزار و ‪ 781‬بشــکه در روز رســید‪ .‬مجمــوع نفــت خــام عرض ‌هشــده بــه‬ ‫پالایشـگاه‌های کشـور بیـش از ‪ 250‬هـزار بشـکه در روز افزایـش یافـت‪.‬‬ ‫‌ دومیــن چــاه در میــدان نفتــی آزادگان حفــر شــد و از ایــن طریــق‪▪،‬‬ ‫اطلاعــات لازم از وســعت و ذخایــر ایــن مخــزن بــه دســت آمــد‪.‬‬ ‫‌ صـادرات مـواد پتروشـیمی افزایـش یافـت و بـه رقـم ‪ 560‬میلیـون دلار▪‬ ‫رسـید کـه از میـزان برنامه‌ریزی‌شـده دولـت (‪ 650‬میلیـون دلار) حـدود‬ ‫‪ 14‬درصـد کمتـر بـود‪.‬‬ ‫‪ 30‬فروردین‬ ‫لول ‌هکشــی داخلــی بــه نیروگا‌ههــای اســام‌آباد و منتظــر قائــم کــرج‪ ،‬در‬ ‫ادامــه بــا طــرح گازرســانی بــه نیروگا‌ههــا در مقابــل اخــذ وجــه‪ ،‬انجــام‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫◌ اردیبهشت‬ ‫‌‌ احــداث خــط لولــه نــکا ‪ -‬تهــران و طــرح تبدیــل نفــت کــوره بــه▪‬ ‫فراورد‌ههــای ارزشــمند مطــرح شــد‪ .‬بیــژن زنگنــه‪ ،‬وزیــر نفــت‪ ،‬گفــت‪:‬‬ ‫«طــرح انتقــال نفــت خــام از نــکا بــه تهــران بــا ظرفیــت انتقــال ‪400‬‬ ‫هـزار بشـکه و هزینـه ‪ 300‬تـا ‪ 400‬میلیـون دلار‪ ،‬سـالانه بیـش از ‪450‬‬ ‫میلیـون دلار درآمـد خواهـد داشـت کـه زمینـه مناسـبی بـرای حضـور‬ ‫ســرمای ‌هگذاری داخلــی اســت؛ همچنیــن در ســال‌های آینــده تعــدادی‬ ‫‪945‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫نفــت کــوره مــازاد خواهیــم داشــت کــه تبدیــل آن بــه فراورد‌ههــای‬ ‫دیگــر‪ ،‬از فعالی ‌تهــای ارزشــمند اقتصــادی کشــور خواهــد بــود‪».‬‬ ‫فـاز اول ایـن طـرح دارای دو بخـش بـود‪ :‬احـداث خـط لولـ ‌های بـه قطـر‬ ‫‪ 32‬اینـچ و طـول ‪ 392‬یکلومتـر از نـکا بـه پالایشـگاه تهـران بـا احـداث‬ ‫‪ 3‬تلمب ‌هخانــه و دیگــر‪ ،‬ســاخت مخــازن ذخیــره نفــت خــام ب ‌همنظــور‬ ‫ارســال نوعــی مخلــوط نفــت خــام بــا مشــخصات شناخته‌شــده بــه‬ ‫پالایشــگا‌هها و نیــز ایجــاد تغییــرات لازم در پالایشــگاه‌های تهــران و‬ ‫تبریـز بـرای تصفیـه نفـت کشـورهای حاشـیه دریـای خـزر کـه در نـکا‬ ‫دریافـت می‌شـد و فـاز دوم آن تغذیـه پالایشـگاه‌های اراک و اصفهـان را‬ ‫از طریـق نفـت آسـیای میانـه مدنظـر داشـت‪.‬‬ ‫‌‌ ده طــرح بــا قابلیــت جــذب ‪ 2/5‬میلیــارد دلار ســرمایه ارزی و ‪▪490‬‬ ‫میلیــارد تومــان ســرمایه ریالــی اجرایــی شــد‪ .‬مهنــدس نعمــت زاده‪،‬‬ ‫معـاون وزیـر نفـت و مدیرعامـل شـرکت ملـی صنایـع پتروشـیمی‪ ،‬اعـام‬ ‫کــرد‪ «‌ :‬اغلــب طر ‌حهــا در جنــوب اجرایــی م ‌یشــود کــه ‪ 6‬مــورد آن‬ ‫در بنـدر امـام اسـت‪ ،‬بـرای اجـرای آ ‌نهـا ‪ 6‬شـرکت ب ‌هصـورت سـهامی‬ ‫عـام تأسیس‌شـده اسـت‪ .‬امسـال سـهام کارخان ‌ههـای موجـود از طریـق‬ ‫بــورس بــه مبلــغ ‪ 500‬میلیــارد ریــال واگــذار می‌شــود و بــرای جلــب‬ ‫ســرمای ‌هگذاری عمومــی‪ ،‬اوراق مشــارکت نیــز بــه میــزان ‪ 700‬میلیــارد‬ ‫ریـال عرضـه خواهـد شـد‪».‬‬ ‫‌‌ شـرکت «اکسـون موبیـل» )‪ (Exxon MobiL‬بـرای لغـو محدودیـت▪‬ ‫در صـدور نفـت قفقـاز از ایـران‪ ،‬بـه کاخ سـفید فشـار آورد‪.‬‬ ‫‪ 2‬اردیبهشت‬ ‫‌ ایـران بـه توافـق روسـیه و قزاقسـتان در بهر‌هبـرداری ناعادلانـه از منابـع‬ ‫دریایـی خـزر‪ ،‬ب ‌هشـدت اعتـراض کـرد‪.‬‬ ‫‪ 6‬اردیبهشت‌‬ ‫در کمیتـه عالـی اسـتاندارد شـرکت گاز تغییراتـی بـه ایـن صـورت ایجـاد‬ ‫شـد کـه رئیـس امـور پژوهـش و اسـتانداردهای صنعتـی بـا سـمت دبیـر‬ ‫و حـق رأی در جلسـات کمیتـه شـرکت کنـد؛ همچنیـن الـزام شـرکت‬ ‫نفـرات جانشـین بـه‌جـای اعضـای اصلـی در مـوارد بسـیار حسـاس مـورد‬ ‫تأییـد قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫‪ 20‬اردیبهشت‌‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا خریــد ‪ 25‬هــزار دســتگاه رگلاتــور ‪5‬‬ ‫مترمکعبــی بــه مبلــغ حــدود یــک میلیــارد و ‪ 500‬میلیــون ریــال از‬ ‫شــرکت «ســهامی صنایــع ملــی گاز ایــران» موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪946‬‬

‫سال ‪۱۳۷۷‬‬ ‫‌‪ 23‬اردیبهشت‬ ‫محمدرضا نعمت‌زاده‪)1324-( ،‬‬ ‫وزارت نفـت‪ ،‬ایجـاد دفتـر نمایندگـی شـرکت ملـی صنایـع پتروشـیمی در‬ ‫مدیرعامل شرکت ملی صنایع‬ ‫پتروشیمی ‪ ۱۳۷۶‬تا ‪۱۳۸۴‬‬ ‫امـارات متحـده عربـی را پذیرفـت‪.‬‬ ‫‪ 30‬اردیبهشت‬ ‫فــاز دوم مجتمــع پتروشــیمی تبریــز بــا ظرفیــت ‪ 296‬هــزار تــن بــه‬ ‫بهر‌هبــرداری‌رســید‪.‬‬ ‫‪ 31‬اردیبهشت‬ ‫گردهمایــی یــک‌روزه مدیــران ارشــد وزارت نفــت برگــزار شــد‪ .‬ایــن‬ ‫گردهمایــی بــا حضــور وزیــر نفــت‪ ،‬مدیــران و مســئولان شــرکت‌های‬ ‫نفـت‪ ،‬گاز‪ ،‬پتروشـیمی و پالایـش و پخـش فراورد‌ههـای نفتـی در مرکـز‬ ‫همای ‌شهــای صداوســیما انجــام شــد‪.‬‬ ‫◌ خرداد‬ ‫بیـژن زنگنـه‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬تأیکـد برافزایـش ظرفیـت تولیـد در اوپـک را‬ ‫حربـه‌ای کارسـاز در مذاکـرات دانسـت‪.‬‬ ‫‪ 5‬خرداد‬ ‫‌‌ طـی قـراردادی‪ ،‬شـرکت مهندسـی «پـر آور» مطالعـه میـدان سـروش▪‬ ‫بـه مبلـغ ‪ 430‬میلیـون ریـال را بـر عهـده گرفـت‪.‬‬ ‫‌‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بررســی پــروژه نوســازی و تولیــد میــدان▪‬ ‫سـروش بـه مبلـغ قـرارداد ‪ 169‬میلیـون دلار بـه مدیریـت تولیـد مناطـق‬ ‫دریایـی تحویـل داد‪.‬‬ ‫‌‌ وزارت نفـت بـا در نظـر گرفتـن هزین ‌ههـای اضافـی ناشـي از توسـعه▪‬ ‫تأسیسـات جانبـی فـاز یـک پـارس جنوبـی‪ ،‬بـرای اسـتفاده در فازهـای دو‬ ‫و سـه مبلـغ ‪ 160‬میلیـون دلار تعییـن کـرد‪.‬‬ ‫‪ 12‬خرداد‬ ‫‌‌ شــرکت ملــی نفتکــش ایــران بــا مناقصــه ســاخت ‪ 5‬فرونــد نفتکــش▪‬ ‫‪ 300‬هــزار تنــی موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‌‌ وزارت نفـت‪ ،‬قـرارداد سـاخت واحـد جی‪.‬پی‪.‬یـو (‪ )GPU‬در پالایشـگاه▪‬ ‫ترکم ‌نباشـي ترکمنسـتان را بـا ایـن کشـور منعقـد کـرد‪ .‬بـرای احـداث‬ ‫بخـش داخلـی خـط لولـه ‪ 40‬اینچـی انتقـال گاز ترکمنسـتان بـه ایـران‬ ‫مبلغـی حـدود ‪ 3‬میلیـارد ریـال و ‪ 16‬میلیـون دلار بـه شـرکت مهندسـی‬ ‫و سـاختمان پرداخـت شـد؛ همچنیـن قـرارداد مالـی پـروژه تولیـد بنزیـن‬ ‫(‪ )GPU‬در پالایشــگاه ترکمن‌باشــی را امــور مالــی و حقوقــی و نیــز‬ ‫معاونـت بازرگانـی شـرکت ملـی نفـت تـا سـقف ‪ 60‬میلیـون دلار بـرای‬ ‫حداکثـر دو مـاه تنظیـم و بـا طـرف ترکمنـی امضـا کـرد‪.‬‬ ‫‪947‬‬

‫محمد حسن پیوندی‪)1329-( ،‬‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫‪ 10‬خرداد‬ ‫‌‌ وزارت نفـت‪ ،‬بـه پـروژه انتقـال گاز خـط لولـه ‪ 20‬اینچ رفسـنجان – کرمان▪‬ ‫بـه مبلغ یـک میلیـارد و ‪ 700‬میلیـون ریال اعتبـار داد‪.‬‬ ‫‌‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا افزایـش مبلـغ پـروژه خـط لولـه گاز ‪▪40‬‬ ‫اینـچ خروجـی ایسـتگاه شـهید محمـدی تـا سـقف حـدود ‪ 362‬میلیـون‬ ‫ریـال موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 19‬خرداد‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران در پـی امکا ‌نسـنجی انتقـال گاز از ترکمنسـتان‬ ‫بـه ایـران‪ ،‬یادداشـت تفاهمـی بـا شـرکت «توتـال» بـدون قیـد مقـدار گاز‬ ‫و هرگونـه محدودیـت امضـا کـرد‪ .‬هزینـه مطالعـه ایـن طـرح تـا سـقف‬ ‫‪ 200‬هـزار دلار بلامانـع اعـام شـد‪.‬‬ ‫‪ 26‬خرداد‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا اجـاره دکل حفـاری از شـرکت «فورسـایت»‬ ‫بـه مـدت دو سـال و هزینـه اجـاره‪ ،‬به‌اضافـه نـرخ تجهیـز و برچیـدن آن‬ ‫تـا سـقف مبلـغ تخمینـی ‪ 38‬میلیـون و ‪ 750‬هـزار دلار موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 31‬خرداد‬ ‫‌‌ گازرسانی به فاز ‪ 4A‬در منطقه ‪ 7‬شهرستان سنندج انجام شد‪▪.‬‬ ‫‌‌ وزارت نفــت ‪ 29‬پــروژه بیــع متقابــل را تصویــب کــرد‪ .‬ایــن پروژ‌ههــا▪‬ ‫شـامل‪ :‬پايـدار‪ ،‬پايـدار غـرب‪ ،‬هنـگام‪ ،‬فـروزان‪ ،‬اسـفنديار‪ ،‬نـوروز‪ ،‬دارخوين‪،‬‬ ‫جفيـر‪ ،‬هندیجـان‪ ،‬سـروش (دو فـاز)‪ ،‬لایـه نفتـی پـارس جنوبـی‪ ،‬بـال‪،‬‬ ‫ســلمان‪ ،‬ســیری ‪ C‬و ‪ ،D‬عســلویه‪ ،‬درود‪ ،‬آمــاک‪ ،‬کارخان ‌ههــای گاز و گاز‬ ‫مایـع ‪ 1200‬و ‪ 1300‬پالایشـگاه گاز مایـع لاوان‪ ،‬پالایشـگاه ميعانـات گازی‬ ‫بندرعبـاس‪ ،‬توسـعه لایـه دالان ‪ -‬كنـگان ميـدان سـلمان‪ ،‬تنـگ بیجـار‪،‬‬ ‫دهلــران‪ ،‬سروســتان‪ ،‬ســعاد ‌تآباد‪ ،‬آغاجــاری‪ ،‬ریــگ‪ ،‬شــوروم‪ ،‬کنــگان‪،‬‬ ‫توسـعه سیسـتم بهین ‌هسـازی پالایشـگاه آبـادان بـود‪.‬‬ ‫‪ 6‬تیر‬ ‫انتصابات پتروشیمی به این شرح مشخص شد‪:‬‬ ‫آقایــان‪ :‬محمدحســن پیونــدی بــه ســمت مدیــر برگــزاری کنفرانــس‬ ‫سـالانه پتروشـیمی در داخـل کشـور؛ باقـر مرتضـوی‪ ،‬مشـاور مدیرعامـل‬ ‫در امــور حفــظ محی ‌طزیســت؛ محمدحســن رازقیــان‪ ،‬رئیــس مجتمــع‬ ‫پتروشـیمی شـیراز؛ قاسـ ‌معلی قربانـی‪ ،‬رئیـس حراسـت پتروشـیمی بنـدر‬ ‫امـام؛ علیرضـا احمـدی‪ ،‬رئیـس خدمـات فنـی مجتمـع پتروشـیمی بنـدر‬ ‫امــام؛ حبیــب قاســ ‌مزاده‪ ،‬رئیــس امــور حقوقــی و قراردادهــای شــرکت‬ ‫بازرگانـی پتروشـیمی؛ علیقلـی حسـینی‪ ،‬رئیـس گـروه معامـات شـرکت‬ ‫‪948‬‬