تقویم تاریخ صنعت نفت ایران - جلد دوم

‫سال ‪۱۳۷۱‬‬ ‫‪ 27‬آبان‬ ‫وزارت نفت ايران ‪ 20‬ميليون ريال به بيماران كليوي كمك كرد‪.‬‬ ‫‪ 1‬آذر‬ ‫احــداث شــبکه گازرســانی فــاز اول شهرســتان بابــل بــه شــرکت «گاز‬ ‫اتصــال» بــه مبلغــی حــدود ‪ 896‬میلیــون ریــال واگــذار شــد‪.‬‬ ‫‪ 8‬آذر‬ ‫شـرکت ملـی گاز بـا انعقـاد قـرارداد ‪ 10‬سـاله شـرکت «آذر گاز» بـرای‬ ‫اسـتفاده از مخـازن زیرزمینـی در جمهـوری آذربایجـان بـرای ذخیـره گاز‪،‬‬ ‫موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 6‬دی‬ ‫پـروژه گازرسـانی بـه شهرسـتان ربـاط کریـم و اسلامشـهر بـه شـرکت▪‬ ‫«سـیمره» بـه مبلـغ ‪ 878‬میلیـون ریـال واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌ قــرارداد صاحبــان ســهام شــرکت همکار ‌یهــای گاز ایــران و فرانســه▪‬ ‫مـورد تأییـد قـرار گرفـت و بـرای تصویـب بـه مجمـع عمومـی شـرکت‬ ‫ملـی گاز ارسـال شـد‪.‬‬ ‫‪ 16‬دی‬ ‫اجــازه برگــزاری اجــاس مشــورت جهانــی صنایــع پایی ‌ندســتی‬ ‫پتروشــیمی از ســوی وزارت صنایــع بــا همــکاری ســازمان یونیــدو و‬ ‫شرکت‌ســهامی «عــام نفــت بهــران» در تهــران صــادر شــد‪.‬‬ ‫‪ 28‬دی‬ ‫مجتمــع پتروشــیمی اصفهــان بــا ظرفیــت ‪ 160‬هــزار تــن آغــاز بــه کار‬ ‫کــرد‪ .‬بــا بهر‌هبــرداری از ایــن مجتمــع کــه بــا ســرمایه‌ای بالــغ بــر ‪6‬‬ ‫میلیـارد ریـال احـداث شـد‪ ،‬نیـاز کشـور بـه واردات مـواد اولیـه تولیـد‬ ‫الیــاف مصنوعــی و انــواع شــویند‌هها برطــرف خواهــد شــد‪ .‬تولیدهــای‬ ‫اصلـی ایـن مجتمـع‪ ،‬سـالانه ‪ 75‬هـزار تـن بنـزن‪ 20 ،‬هـزار تـن تولوئـن‪،‬‬ ‫‪ 22‬هـزار تـن اورتـو زایلـن و ‪ 44‬هـزار تـن پارازایلیـن خواهـد بـود‪.‬‬ ‫‌‪ 4‬بهمن‬ ‫‌ رئيس‌جمهـور كشـورمان در ديـدار بـا وزيـر انـرژي و معـادن ونزوئـا▪‬ ‫اعـام كـرد‪« :‬اگـر كشـورهاي عضـو اوپـك ‪ 10‬درصـد از توليـد خـود را‬ ‫كـم كننـد‪ 20 ،‬درصـد افزايـش درآمـد خواهنـد داشـت‪ .‬بيتوجهـي بعضـي‬ ‫از كشـورهاي توليدكننـده نفـت بـه رعايـت سـهميه خـود باعـث كاهـش‬ ‫قيمـت نفـت شـده اسـت‪».‬‬ ‫‌ احـداث دو مخـزن ‪ 500‬هـزار بشـکه‌ای در خـارگ بـه شـرکت «نـرد»▪‬ ‫و« ایـران پیـرکار» بـه مبلـغ حـدود ‪ 47‬میلیـون ريـال واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪849‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪11‬بهمن‬ ‫‌ با گازرسانی به شهرستان خوی موافقت شد‪▪.‬‬ ‫‌ گازرسانی به شهرستان خلخال در برنامه سوم توسعه قرار گرفت‪▪.‬‬ ‫‪ 13‬بهمن‬ ‫هفـده ميليـارد بشـكه نفـت بـه ارزش ‪ 340‬ميليـارد دلار بـا انجـام پـروژه‬ ‫عظيـم تزريـق گاز قابـل بازيافـت شـد‪ .‬وزيـر نفـت بـا اعـام ایـن موضـوع‬ ‫گفــت‪« :‬ســهم درآمــد نفــت درتأميــن بودجــه ســال آینــده ‪ 70‬درصــد‬ ‫و درآمـد ارزي مـا از نفـت بـه ‪ 18‬ميليـارد دلار خواهـد رسـيد‪ .‬امسـال‬ ‫جمعـاً ‪ 270‬هـزار متـر حفـاري داشـتيم كـه ايـن از مجمـوع عملكـرد ‪43‬‬ ‫شـركت خارجـي كـه قبـل از انقـاب در ايـران فعاليـت داشـتند‪ ،‬بيشـتر‬ ‫اسـت‪».‬‬ ‫‪ 19‬بهمن‬ ‫عملیـات لرز‌هنـگاری در منطقـه تنگـه هرمـز بـه طـول یـک هـزار یکلومتـر‬ ‫به شـرکت «جی‪.‬کوپـرالاک» (‪ )G.CO PRACLA‬واگذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 25‬بهمن‬ ‫رئی ‌سجمهـور‪ ،‬از پالايشـگاه گاز وليعصـر واقـع در ‪ 290‬كيلومتـري جنـوب‬ ‫شــرقي بوشــهر بــه عنــوان بزرگتريــن مجتمــع گازي ايــران و يكــي از‬ ‫عظيم‌تريـن مخـازن گازي جهـان دیـدن کـرد‪ .‬مخـازن گازي نـار و كنـگان‬ ‫از توابـع ايـن پالايشـگاه اسـت كـه بـه ترتيـب ظرفي ‌تهـاي ‪ 9250‬و ‪16‬‬ ‫هـزار ميليـارد فـوت مكعـب گاز دارد‪ .‬ايـران بـا دارابـودن مخازنـي بـا ايـن‬ ‫ظرفيـت بـه دوميـن كشـور دارنـده گاز تبديـل شـد‪.‬‬ ‫‪ 27‬بهمن‬ ‫انفجـار ‪ 3‬بمـب در ‪ 3‬چـاه نفتـي اطـراف اهـواز بـه دسـت عوامـل ناشـناس‬ ‫باعــث آتش‌ســوزي و ايجــاد خســارت شــد‪ .‬ايــن آت ‌شســوز ‌يها در‬ ‫چا‌ههـاي شـماره ‪ 50‬واقـع در كـورت كمـپ اهـواز‪ ،‬چـاه شـماره ‪ 193‬و‬ ‫يـك چـاه نفتـي ديگـر در حومـه اهـواز روی داد‪.‬‬ ‫‪ 28‬بهمن‬ ‫‌ شــرکت ملــی گاز بــا احــداث شــبکه توزیــع گاز در شــهر چمگــردان▪‬ ‫از سـوی شـرکت «پـارس ایجـاد» بـه مبلـغ حـدود ‪ 472‬میلیـون ریـال‬ ‫موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‌ احـداث شـبکه توزیـع گاز کبـودر آهنـگ همـدان بـه شـرکت «شـعله▪‬ ‫صنعـت غـرب» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 2‬اسفند‬ ‫نماينــدگان ايــران‪ ،‬آذربايجــان و اوكرايــن قــرارداد تأســيس شــركت‬ ‫‪850‬‬

‫سال ‪۱۳۷۱‬‬ ‫«انتقـال گاز ايـران بـه اروپـا» را امضـا كردنـد‪ .‬ايـن شـركت قـرار اسـت‪،‬‬ ‫آمــار توليــد نفــت خــام در‬ ‫گاز تولیـدی ايـران را از طریـق ‪ 3‬خـط لولـه هـر یـک بـه طـول ‪ 4‬هـزار‬ ‫كيلومتـر از خـاك آذربايجـان‪ ،‬اوكرايـن و روسـيه بـه اروپـا انتقـال دهـد‪.‬‬ ‫ســال ‪ 1992‬براســاس ميليــون‬ ‫‪ 12‬ميليـارد دلار بـراي احـداث ايـن خـط لولـه در نظـر گرفتـه شـد‪ .‬كـه‬ ‫‪ 90‬درصـد آن را ايـران و اوكرايـن و ‪ 10‬درصـد ديگـر را آذربايجـان تأميـن‬ ‫بشــكه در روز‬ ‫خواهـد کـرد‪.‬‬ ‫‪8/271‬‬ ‫عربستان‬ ‫‪ 18‬اسفند‬ ‫‪2/279‬‬ ‫امارات متحده‬ ‫درمانگاه فجر شرکت ملی نفت در خیابان دماوند افتتاح شد‪.‬‬ ‫‪3/429‬‬ ‫ايران‬ ‫‪ 22‬اسفند‬ ‫بــا حضــور مســئولان بهــداری و بهداشــت شــرکت ملــی گاز‪ ،‬درمانــگاه‬ ‫‪0/400‬‬ ‫عراق‬ ‫طـب صنعتـی و بهداشـت حرفـه‌ای انبارهـای شـهید طاهـری افتتـاح شـد‪.‬‬ ‫‪0/856‬‬ ‫كويت‬ ‫‪ 23‬اسفند‬ ‫‪1/483‬‬ ‫ليبي‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران یـک میلیـارد ريـال بـرای مهـار چـاه شـماره▪‬ ‫‪ 50‬اهـواز پرداخـت کـرد‪.‬‬ ‫‪1/904‬‬ ‫نيجريه‬ ‫‌ تأمیـن مالـی بازسـازی و نوسـازی تأسیسـات دریایـی ابـوذر بـه شـرکت▪‬ ‫‪1/378‬‬ ‫اندونزي‬ ‫نفـت فـات قـاره ایـران واگـذار و نیـز تعهدنامـه‌ای از طـرف شـرکت ملـی‬ ‫‪2/294‬‬ ‫ونزوئلا‬ ‫نفـت ایـران بـه شـرکت «تومـن» ژاپـن داده شـد‪.‬‬ ‫‪2/666‬‬ ‫مكزكي‬ ‫‪9/077‬‬ ‫ديگر كشورها‬ ‫‪36/447‬‬ ‫كل نفت خام‬ ‫كل گاز طبيعي مايع ‪3/142‬‬ ‫‪65/898‬‬ ‫توليد كل جهان‬ ‫‪851‬‬

‫افتتاح پالایشگاه نفت شازند اراک با حضور رئیس جمهور وقت (شهریور‪)1372‬‬

‫‪ 1372‬شمسی ‪ 1993 /‬میلادی‬ ‫درآمد نفت‪ 12 ،‬میلیارد و ‪ 21‬میلیون دلار ‪ 72/5 ،‬درصد از بودجه‬ ‫‌ خـط لولـه فـراورده ري – تبريـز‪ ،‬نوشـهر – چالـوس‪ ،‬آبـادان – اهـواز‪▪،‬‬ ‫نفـت خـام تنـگ فنـي ‪ -‬آسـار‪ ،‬لـوپ آسـار ‪ -‬چشـمك‪ ،‬لـوپ پـل بابـا ‪-‬‬ ‫تق ‌يآبـاد و لـوپ رازان – شـازند بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪.‬‬ ‫پالايشــگاه اراك بــا ظرفيــت روزانــه ‪ 150‬هــزار بشــكه افتتــاح و▪‬ ‫بهر‌هبــرداری شــد‪.‬‬ ‫‌ بخشـي از خـط لولـه ‪ 16‬اينـچ فـراورده نوشـهر ‪ -‬چالـوس بازسـازي▪‬ ‫شــد‪ .‬همچنیــن حــدود ‪ 9‬كيلومتــر خــط لولــه ‪ 12‬اينــچ نیــز بــرای‬ ‫مقابلـه بـا پي ‌شرفتگـي آب دريـا و نبـود مركـز انتقـال نفـت احـداث‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‌ ايســتگاه‌هاي حفاظــت كاتــدي تــوره در كيلومتــر ‪ ‌،28‬شــماره ‪▪2‬‬ ‫مرويـل در كيلومتـر ‪ ،‌66‬جـوكار در كيلومتـر ‪ 106‬و شـماره ‪ 4‬همـدان‬ ‫(كارخانــه آســفالت) در كيلومتــر ‪ 149‬خــط لولــه ‪ 12‬اينــچ فــراورده‬ ‫اراك ‪ -‬ميلاـر ‪ -‬همـدان تأسـيس شـد‪.‬‬ ‫فروردین◌‬ ‫‌ آمــاده نشــدن بــه موقــع ایســتگاه‌های تقویــت فشــار خــط لولــه دوم▪‬ ‫سراسـری سـبب شـد‪:‬‬ ‫الـف‪ .‬بـا توجـه بـه موازنـه مثبـت عرضـه گاز در نه‌ماهـه اول سـال کلیـه‬ ‫نیروگا‌ههایــی کــه امــکان اســتفاده از گاز طبیعــی بــرای آن وجــود دارد‪،‬‬ ‫در مـدت مذکـور از گاز طبیعـی اسـتفاده و سـوخت جایگزیـن را جهـت‬ ‫سـه‌ماهـه زمسـتان ذخیـره کننـد‪.‬‬ ‫ب‪ .‬دربــاره میــزان گاز قابــل تحویــل بــه نیروگاه‌هــا در زمســتان جلســه‬ ‫مشــارکتی در مهر‌مــاه ســال آینــده تشــیکل و توافــق لازم بــا شــرکت‬ ‫‪853‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫«توانیـر» بـه عمـل آیـد‪.‬‬ ‫‪ 9‬فروردين‬ ‫مديـر اكتشـاف نفـت دریـاي خـزر‪ ،‬گفـت‪« :‬سـال قبـل بـراي شناسـايي‬ ‫تله‌هــاي نفتــي‪ ،‬حــدود ‪ 6‬هــزار كيلومتــر لرز‌هنــگاري در دريــاي خــزر‬ ‫انجـام شـده و عمليـات حفـاري چـاه شـماره يـك انزلـي هـم سـال قبـل‬ ‫بـه پايـان رسـيد و كارشناسـان اکتشـاف بـه وجـود گاز در حـد اشـباع‬ ‫دســت یافتنــد‪ .‬عمليــات در دريــاي خــزر‪ ،‬بــراي دســتيابي بــه نتيجــه‬ ‫قطعــي ادامــه دارد‪ .‬بــا توجــه بــه نتايــج لرز‌هنــگاري ســال قبــل‪ ،‬محــل‬ ‫مناسـب بـراي عمليـات حفـاري چـاه شـماره ‪ 2‬در دريـاي خـزر شناسـايي‬ ‫شـده اسـت و در صـورت نيـاز امسـال ‪ 5‬هـزار كيلومتـر لرز‌هنـگاري دیگـر‬ ‫در دريـا انجـام خواهـد گرفـت‪».‬‬ ‫‪ 11‬فروردين‬ ‫چــاه شــماره ‪ 50‬اهــواز واقــع دركريــت كمــپ‪ ،‬پــس از ‪ 40‬شــبان ‌هروز‬ ‫آت ‌شسـوزي از سـوی پرسـنل شـركت ملـي نفـت و شـرکت ملـي حفـاري‬ ‫ايـران مهـار شـد‪.‬‬ ‫‪ 15‬فروردین‬ ‫شــرکت ملــی گاز ایــران بــا واگــذاری احــداث شــبکه توزیــع گاز▪‬ ‫شهرسـتان رفسـنجان بـه شـرکت «بکتـل ایـران» بـه مبلـغ یـک میلیـارد‬ ‫و ‪ 190‬میلیــون ریــال موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‌ بـا خریـد ‪ 31‬هـزار و ‪ 50‬تـن ورق ‪ x 65‬بـه منظـور تولیـد لولـه ‪▪36‬‬ ‫اینــچ خــط ســوم تهــران از قــرار هــر تــن ‪ 403‬دلار و همچنیــن خریــد‬ ‫‪ 7745‬تـن کویـل فـولادی و ‪ 1440‬تـن ورق ‪ x-42‬از قـرار هـر تـن ‪310‬‬ ‫دلار از شـرکت «هـوش اکسـپورت» موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‪ 21‬فروردين‬ ‫وزيــر معــادن و انــرژي ماداگاســكار در دیــدار بــا وزیــر نفــت ایــران‪ ،‬از‬ ‫تمایـل كشـورش بـه خريـد سـالانه ‪ 2‬ميليـون تـن نفـت خـام از ايـران‬ ‫خبــر داد‪.‬‬ ‫‪ 22‬فروردین‬ ‫‌ رئي ‌سجمهــور بــا احــداث يــك پالايشــگاه نفــت بــه ظرفيــت ‪▪150‬‬ ‫هـزار بشـكه در شـيراز موافقـت كـرد‪ .‬ايـن پالايشـگاه قـرار اسـت در طـول‬ ‫برنامـه ‪ 5‬سـاله دوم و در كنـار پالايشـگاه كنونـي شـيراز تأسـيس شـود‪.‬‬ ‫عــاوه بــر طــرح مذكــور‪ ،‬پروژه‌هــاي افزايــش ظرفيــت پالايشــگاه لاوان‪،‬‬ ‫ایجـاد کارخانـه تولیـد بنزیـن در لاوان‪ ،‬احـداث كارخانـه سـوخت هواپيمـا‬ ‫و داير‌كــردن كارخانــه روغن‌هــاي مخصــوص در پالايشــگاه شــيراز از‬ ‫‪854‬‬

‫سال ‪۱۳۷۲‬‬ ‫جملــه برنامه‌هــاي ‪5‬ســاله دوم دولــت اســت‪.‬‬ ‫وزیـر نفـت‪ ،‬طـی نامـه‌ای از تـاش و همـت مهارگـران چـاه شـماره ‪▪50‬‬ ‫تقدیـر و تشـکر کـرد‪.‬‬ ‫‪ 25‬فروردین‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز‪ ،‬احـداث فـاز‪ 3‬شـبکه توزیع گاز شهرسـتان اندیمشـک▪‬ ‫را بـا مبلـغ ‪ 680‬میلیـون ریـال بـه شـرکت «فـارس» واگـذار کرد‪.‬‬ ‫‌ دوازدهمیـن محمولـه مایعـات کنـگان بـه وزن ‪ 26‬هـزار تـن به شـرکت▪‬ ‫«ماروبنـی» ژاپـن فروخته شـد‪.‬‬ ‫‪ 29‬فروردین‬ ‫در خصـوص نصـب تأسیسـات مشـترک پالایشـگاه مایعـات گازی طاهـری‬ ‫بندرعســلویه و پــروژه پــارس جنوبــی مــواردی بــه ایــن شــرح تصویــب‬ ‫شـد‪:‬‬ ‫‪ -‬تأسیسات آبگیری از دریا و اسکله بین دو طرح مشترک باشد‪.‬‬ ‫‪ -‬طراحــی و اجــرای تأسیســات مشــترک بــه عهــده شــرکت مهندســی‬ ‫ســاختمان قــرار گیــرد‪.‬‬ ‫‪ -‬هزینـه ارزی و ريالـی ایـن تأسیسـات بـه نسـبت اسـتفاده بیـن دو طـرح‬ ‫تقســیم شود‪.‬‬ ‫‪« -‬شـرکت نفـت فـات قـاره ایـران» بـا همـکاری مدیریـت برنام ‌هریـزی‬ ‫تلفیقـی‪ ،‬بـه بـرآورد و تعییـن تکلیـف تأسیسـات سـاحلی پـارس جنوبـی و‬ ‫تأمیـن اعتبـار ريالـی و ارزی آن اقـدام کنـد تـا هماهنـگ بـا تأسیسـات‬ ‫دریایــی بــه بهر‌هبــرداری برســد‪.‬‬ ‫‪ -‬سـهم هزینـه تأسیسـات مشـترک و جـاده جدیـد‪ ،‬بـه شـرکت مدیریـت‬ ‫مهندسـی و سـاختمان پرداخـت شـود‪.‬‬ ‫‪ 31‬فروردين‬ ‫پتروشــيمي خراســان در بجنــورد بــه دليــل درياف ‌تنکــردن به‌موقــع‬ ‫تسـهيلات بانكـي و نداشـتن منابـع مالـي مطمئـن در آسـتانه توقـف قـرار‬ ‫گرفـت‪ .‬تأخيـر در راه‌انـدازي ايـن مجتمـع سـبب تأخيـر در توليـد اوره‬ ‫و تحمیـل خسـارتی بیـش از ‪ 100‬ميليـون دلار شـد‪ .‬در مجمـوع بـرای‬ ‫برطــرف کــردن ایــن مشــکل ‪ 800‬ميليــارد ريــال اعتبــار ريالــي و ارزي‬ ‫بـراي ايـن مجتمـع در نظـر گرفتـه شـد كـه ‪ 30‬ميليـارد ریـال آن جـذب‬ ‫و ‪ 365‬ميليـون دلار ارز مـورد نيـاز آن از منابـع خارجـي تأميـن شـد‪.‬‬ ‫اردیبهشت◌‬ ‫شـركت پتروشـيمي خـارگ در سـال گذشـته‪ 415 ،‬هـزار تـن انـواع▪‬ ‫فــراورد‌ه‪ ،‬از جملــه گوگــرد‪ ،‬بنــزن‪ ،‬پروپــان و بوتــان توليــد كــرد كــه‬ ‫‪855‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫نسـبت بـه سـال ‪ 19 ،1370‬درصـد و نسـبت بـه سـال ‪ 83 ، 69‬درصـد‬ ‫افزايـش داشـت‪ .‬ايـن مجتمـع در سـال قبـل حـدود ‪ 163‬هـزار تـن انـواع‬ ‫فراورد‌ههــاي گوگــرد‪ 117 ،‬هــزار تــن بنــزن معمولــي‪ 75 ،‬هــزار تــن‬ ‫پروپـان و ‪ 59‬هـزار تـن بوتـان توليـد كـرد کـه از میـان حـدود ‪ 105‬هـزار‬ ‫تـن فراورده‌هـاي گوگـرد و ‪ 43‬هـزار تـن پروپـان بـه خـارج صـادر شـد‪.‬‬ ‫بـا اعـام آمادگـی هنـد در خصـوص انجـام پـروژه احـداث خـط لولـه‪▪،‬‬ ‫از ایــن پــس گاز ایــران از طریــق هنــد بــه جنــوب شــرق آســیا صــادر‬ ‫خواهـد شـد‪.‬‬ ‫طبـق قـراردادي كـه بيـن ايـران و تركيـه امضـا شـد‪ ،‬ايـن كشـور ‪▪3‬‬ ‫ميليــون تــن نفــت خــام از ايــران وارد كــرد کــه‪ 720‬هــزار تــن از ايــن‬ ‫نفـت وارداتـي‪ ،‬بابـت بدهـي ‪ 80‬ميليـون دلاري ايـران بـه تركيـه در نظـر‬ ‫گرفتـه شـد‪.‬‬ ‫‪ 10‬ارديبهشت‬ ‫بــا حضــور رئيــس مجلــس شــوراي اســامي و وزیــر نفــت‪ ،‬تأسيســات‬ ‫اسـتراتژكي نفتـي لاوان بـا ظرفيـت روزانـه ‪ 220‬هـزار بشـكه بهر‌هبـرداري‬ ‫مجـدد شـد‪.‬‬ ‫‪ 11‬اردیبهشت‬ ‫سـکوی نفتـی سـلمان و مجتمـع بهر‌هبـرداری نفتـی جزیـره لاوان افتتـاح‬ ‫شـد‪ .‬مجتمـع مذکـور در ‪ 140‬یکلومتـری جنـوب جزیـره لاوان روی خـط‬ ‫مــرزی فــات قــاره ایــران و همجــوار بــا شی ‌خنشــین ابوظبــی در خلیــج‬ ‫فـارس قـرار دارد و نفـت بـه دسـت آمـده از سـکوی سـلمان بـه وسـیله‬ ‫یــک خــط لولــه زیردریایــی بــه جزیــر لاوان منتقــل م ‌یشــود‪ .‬فعالیــت‬ ‫تولیـدی ایـن سـکو بـه طـور کامـل در سـال ‪ 1371‬آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 12‬اردیبهشت‬ ‫بـه منظـور تسـریع در عملیـات گازرسـانی‪ ،‬اختیـارات رؤسـای مناطـق ‪،2‬‬ ‫‪ 3‬و‪ 4‬تـا مبلـغ ‪ 300‬میلیـون ریـال و اختیـارات پالایشـگاه ولیعصـر تـا‬ ‫‪ 200‬میلیـون ریـال افزایـش یافـت‪.‬‬ ‫‪ 21‬اردیبهشت‬ ‫‌ مبلـغ ‪ 70‬میلیـون ریـال از بودجـه فـاز ‪ 2‬خانگیـران بـه آماده‌سـازی و▪‬ ‫انبـارداری محمـولات طـرح سـرخس ‪ -‬نـکا‪ ،‬اختصـاص یافـت‪.‬‬ ‫‌ از سـوی شـرکت ملـی گاز‪ ،‬صـد هـزار رگلاتـور بـه قیمـت هـر دسـتگاه▪‬ ‫‪ 43‬هـزار ریـال از شـرکت «گاز سـوزان» خریـداری‌شـد‪.‬‬ ‫‌ احــداث شــبکه توزیــع گاز منطقــه ‪ 3‬شهرســتان ســلماس بــه مبلــغ▪‬ ‫‪ 567‬میلیـون ریـال بـه «سـازمان جهـاد خودکفایـی» آذربایجـان غربـی‬ ‫‪856‬‬

‫سال ‪۱۳۷۲‬‬ ‫واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌ سـاخت خـط لولـه انتقـال گاز نیشـابور ‪ -‬سـبزوار بـه مبلـغ حـدود ‪▪2/5‬‬ ‫میلیـارد ریـال بـه «مجتمـع خودکفایـی ثامـن الحجـج» سـپرده شـد‪.‬‬ ‫◌ خرداد‬ ‫واحـد كلرآلكالـي ‪ 300‬مجتمـع پتروشـيمي آبـادان كـه در زمـان جنـگ‬ ‫‪ 90‬درصــد آســيب ديــده بــود‪ ،‬را‌هانــدازي شــد‪ .‬بــه گفتــه مديرعامــل‬ ‫پتروشـيمي آبـادان‪ ،‬بـا راه‌انـدازي ايـن واحدهـا در سـال جـاری ‪ 30‬هـزار‬ ‫تـن (پـي دي‪.‬سـي)‪ 6600 ،‬تـن (دي‪ .‬دي‪ .‬بـي) و حـدود ‪ 16‬هـزار تـن‬ ‫سـود سـوزآور در ايـن مجتمـع توليـد خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‌‪ 1‬خرداد‬ ‫احـداث شـبکه توزیـع گاز شهرسـتان چابکسـر بـه مبلـغ ‪ 680‬میلیـون▪‬ ‫ریــال‪ ،‬بــدون ابــزار و ماشــی ‌نآلات‪ ،‬بــه شــرکت «مجتمــع خودکفایــی‬ ‫سـازندگی بیـت المقـدس» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬احــداث شــبکه توزیــع گاز در شهرســتان▪‬ ‫فارسـان بـه طـول ‪ 69‬یکلومتـر را بـه «مجتمـع خودکفایـی چهار‌محـال‬ ‫‌وبختیــاری» بــا مبلغــی در حــدود ‪ 737‬میلیــون ریــال واگــذار کــرد‪.‬‬ ‫‪ 4‬خرداد‬ ‫‌ دریافت پورسانت در معاملات خارجی ممنوع شد‪.‬‬ ‫‌ ایـران بـه ارمنسـتان و نخجـوان گاز صـادر می‌کنـد و بـه ایـن پـروژه▪▪‬ ‫مبلـغ ‪ 200‬میلیـون ریـال اختصـاص یافـت‪.‬‬ ‫‪ 16‬خرداد‬ ‫فـاز اول احـداث ‪ 47/8‬یکلومتـر شـبکه و سـاخت دو ایسـتگاه تقلیـل▪‬ ‫فشـار گاز شـهری بـه مبلـغ ‪ 850‬میلیـون ریـال در شهرسـتان آمـل بـه‬ ‫شـرکت «آبتیـن» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌ اجـرای فـاز اول شـبکه توزیـع و تغذیـه شهرسـتان نـور بـه مبلـغ ‪▪600‬‬ ‫میلیـون ریـال بـه شـرکت «صنایـع آلیـا گاز» واگـذار شـد‪ .‬طـول شـبکه‬ ‫توزیـع ‪ 26/2‬یکلومتـر و شـبکه تغذیـه ‪ 3/4‬یکلومتـر اسـت‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬اجـرای ‪ 29/3‬یکلومتـر شـبکه توزیـع و ‪▪2/3‬‬ ‫یکلومتـر شـبکه تغذیـه و احـداث یـک ایسـتگاه تقلیـل فشـار شـهری در‬ ‫فـاز اول محمودآبـاد را بـه مبلـغ ‪ 600‬میلیـون ریـال بـه شـرکت «هیمـه‬ ‫تـش» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫در پـی برنامه‌ریـزی شـرکت گاز بـرای اسـتفاده گسـترده از لوله‌هـای▪‬ ‫پلـی اتیلـن در شـبکه گازرسـانی کشـور ‪ 7‬نفر از امـور مهندسـی و خدمات‬ ‫فنـی بـرای آمـوزش بـه فرانسـه اعـزام شـدند؛ همچنیـن بـه همـراه مبلـغ‬ ‫‪857‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪ 406‬هـزار فرانـک فرانسـه بـرای خریـد مجموعـه‌ای از مـدارک فنـی‪ ،‬بـه‬ ‫شـرکت سـفره گاز پرداخـت شـد‪.‬‬ ‫‌ گازرسـانی بخـش یـک منطقـه ‪ 9‬و ‪ 13‬جنـوب تهـران بـا مبلغـی در▪‬ ‫حـدود دو میلیـارد ریـال بـه شـرکت «آگوسـتا» سـپرده شـد‪.‬‬ ‫‪ 18‬خرداد‬ ‫وزیـر نفـت صبـح امـروز بـه منظـور شـرکت در نـود و سـومین اجـاس‬ ‫اوپـک در رأس هیئتـی عـام عـازم ژنـو شـد‪.‬‬ ‫‪ 30‬خرداد‬ ‫شــرکت ملــی گاز‪ 25 ،‬هــزار دســتگاه رگلاتــور ‪ 5‬متــر مکعبــی ر‌ا بــه▪‬ ‫قیمــت هــر دســتگاه رگلاتــور ‪ 43‬هــزار ریــال از شــرکت صنایــع گاز‪ ،‬و‬ ‫یکصـد هـزار رگلاتـور را بـه مبلـغ هـر دسـتگاه ‪ 46‬هـزار ریـال از سـازمان‬ ‫صنایـع دفـاع خریـداری کـرد‪.‬‬ ‫گازرســانی فــاز ‪ 1‬شــهر بابلســر بــا ‪ 800‬میلیــون ریــال اعتبــار بــه▪‬ ‫«ســازمان عمــران و مســکن مازنــدران» واگــذار شــد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت «بکتـل ایـران»‪ ،‬مسـئول احـداث شـبکه گازرسـانی شهرسـتان▪‬ ‫ارومیـه فـاز ‪ 2A‬شـد ‪.‬‬ ‫‌ مسـئولیت گازرسـانی بـه شهرسـتان گچسـاران بـه شـرکت «برنجـان»▪‬ ‫سـپرده شـد‪.‬‬ ‫‌ احـداث شـبکه تغذیـه شهرسـتان کرمانشـاه بـا حـدود ‪ 2‬میلیـارد ریـال▪‬ ‫اعتبـار بـه شـرکت «دمـاب» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 5‬تير‬ ‫عمليــات لرز‌هنــگاري اكتشــافی منابــع نفتــي در ‪ 6‬هــزار كيلومتــر مربــع‬ ‫از شـرق دريـاي‌خـزر خاتمـه يافـت‪ .‬اطلاعـات بـه دسـت آمـده‪ ،‬بيانگـر‬ ‫وجـود نفـت و گاز در اعمـاق دریـا بـود‪.‬‬ ‫‪ 6‬تير‬ ‫بــا حضــور وزيــر نفــت‪ ،‬پــروژه گازرســاني بــه شــهرهاي بنــدر انزلــي‪،‬‬ ‫نوشــهر‪ ،‬چالــوس‪ ،‬نــور‪ ،‬بابلســر‪ ،‬محمودآبــاد و آمــل آغــاز شــد‪.‬‬ ‫‪ 2‌ 0‬تیر‬ ‫شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬گازرســانی شــهر خمــام را بــه مبلــغ ‪▪524‬‬ ‫میلیـون و ‪ 700‬هـزار ریـال بـه شـرکت مهندسـی «تالـش» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‌ «ســازمان عمــران و مســکن بنیــاد مســتضعفان و جانبــازان انقــاب▪‬ ‫اسـامی» مسـئول احـداث شـبکه توزیـع گاز منطقـه یـک شـمال شـرقی‬ ‫تهـران شـد‪.‬‬ ‫نحـوه محاسـبه هزینـه انشـعاب صنایـع و واحدهـای عمـده بـه شـرح▪‬ ‫‪858‬‬

‫سال ‪۱۳۷۲‬‬ ‫زیـر مشـخص شـد‪:‬‬ ‫الـف‪ :‬هزینـه انشـعاب صنایـع و واحدهـای عمـد‌های کـه تاریـخ تحویـل‬ ‫گاز در قـرارداد فـروش گاز طبیعـی بـه آ ‌نهـا قبـل از ‪ 72/1/1‬بـوده امـا‬ ‫بـه دلایلـی تحویـل گاز بعـد از تاریـخ مذکـور صـورت گرفتـه‪ ،‬بـر مبنـای‬ ‫نـرخ ارز دولتـی و نـرخ جـاری سـال ‪ 71‬محاسـبه‌شـود‪.‬‬ ‫ب‪ .‬هزینـه انشـعاب صنایـع و واحدهـای عمـد‌های کـه تاریـخ تحویـل گاز‬ ‫در قـرارداد فـروش گاز طبیعـی بـه آ ‌نهـا بعـد از ‪ 72/1/10‬بـوده‪ ،‬براسـاس‬ ‫نـرخ ارز شـناور محاسـبه و دریافـت‌شـود‪.‬‬ ‫‪ 22‬تير‬ ‫در ملاقــات وزيــر نفــت ایــران بــا ‪ ،‬قائــم مقــام وزارت خارجــه هنــد‪ ،‬دو‬ ‫كشــور همــكاري در زمين ‌ههــاي گاز و نفــت را بررســي كردنــد‪.‬‬ ‫‪ 23‬تیر‬ ‫مجتمـع شـركت «كـروپ كوپـرز» (‪ )Croop Coopers‬آلمـان‪ ،‬عمليـات‬ ‫سـاختماني و را‌هانـدازي كارخانـه توليـد ديمتيـل ترفتـالات و دي‪.‬ام‪.‬تـي‬ ‫اصفهـان را بـه پايـان رسـاند‪ .‬شـركت (كـروپ كوپـرز) اعـام كـرد‪260« :‬‬ ‫ميليــون مــارك هزينــه ســاخت ايــن كارخانــه و توليــد ‪ 60‬هــزار تــن‬ ‫دي‪.‬ام‪.‬تـي در سـال اسـت‪ .‬مديريـت و اجـراي طر ‌حهـا بـر عهـده ايـران و‬ ‫نقشـه عمليـات سـاختماني و پروانـه تأسـيس بـر عهـده شـركت آلمانـي‬ ‫بـوده اسـت‪».‬‬ ‫‪ 27‬تیر‬ ‫‌ احــداث فــاز‪ 3‬شــبکه توزیــع گاز شهرســتان تویســرکان بــه شــرکت▪‬ ‫«انعــکاس» داده شــد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز احـداث شـبکه توزیـع گاز در شهرسـتان مشـهد را بـه▪‬ ‫شـرکت «کاواک» بـا اعتبـاری بـه مبلـغ ‪ 510‬میلیـون ریـال واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‪ 28‬تير‬ ‫بهر‌هبــرداري از فــاز اول پالايشــگاه اراك آغــاز شــد‪ 200 .‬تــن گاز مايــع‪،‬‬ ‫‪ 2/2‬ميليـون ليتـر نفـت سـفيد‪ 2/6 ،‬ميليـون ليتـر نفـت گاز‪ 38 ،‬هـزار‬ ‫بشـكه نفـت كـوره و ‪ 17‬هـزار بشـكه بنزيـن خــام‪ ،‬توليـد روزانــه ايــن‬ ‫پالايشـگاه بـود‪.‬‬ ‫‪ 31‬تیر‬ ‫شد‪.‬‬ ‫تصویب‬ ‫متقابل‬ ‫بیع‬ ‫آیین‌نامه‬ ‫جلسه هیئت‌وزیران‪،‬‬ ‫در‬ ‫مرداد‬ ‫◌‬ ‫آییـن نامـه اهـدای بـورس تحصیلـی بـه پزشـکان و پیراپزشـکان شـاغل▪‬ ‫در وزارت نفـت اصلاح شـد‪.‬‬ ‫‪859‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫وام اضطــراری ســهمیه مــددکاری اجتماعــی تــا ســقف ‪ 80‬میلیــون▪‬ ‫ريــال تصویــب شــد‪.‬‬ ‫‪ 3‬مرداد‬ ‫‌ قیمـت آبونمـان ماهانـه مشـترکان خانگـی‪ -‬تجـاری‪ ،‬عـادی‪ -‬تجـاری▪‬ ‫ویــژه و نیروگا‌ههــا افزایــش یافــت‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬احـداث شـبکه توزیـع گاز فـاز ‪ 2B‬شهرسـتان▪‬ ‫سـنندج را بـه شـرکت «سـپاهان اراک» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‌ احـداث شـبکه توزیـع گاز شهرسـتان سـنندج فـاز‪ 2A‬بـا ‪ 510‬میلیـون▪‬ ‫ریـال اعتبـار بـه شـرکت «عمـران اطلـس» داده شـد‪.‬‬ ‫شــرکت ملــی گاز‪ ،‬طراحــی حفاظــت از رنــگ خطــوط انتقــال گاز▪‬ ‫فارسـان ‪ -‬هفشـجان‪ -‬دوز دوزان‪ -‬اهـر‪ -‬رفسـنجان و کرمـان را بـه شـرکت‬ ‫«چگالـش» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‪ 10‬مرداد‬ ‫مقـدار ‪ 14‬هـزار تـن مایعـات اسـتحصالی حـوزه سـرخون بـه شـرکت▪‬ ‫«ماروبنـی» ژاپـن فروختـه شـد‪.‬‬ ‫‌ مدیریــت برنام ‌هریــزی‪ ،‬ســاخت خــط انتقــال تبریــز ‪ -‬میانــدوآب بــه▪‬ ‫مبلـغ ‪ 600‬میلیـون ریـال را بـر عهـده گرفـت‪.‬‬ ‫‌ عملیـات احـداث باقیمانـده قطعـه دوم خـط ‪ 30‬اینـچ رشـت ‪ -‬نـکا بـه▪‬ ‫دسـت «سـازمان عمـران و مسـکن بنیـاد مسـتضعفان و جانبـازان انقـاب‬ ‫اسـامی» بـا ‪ 6‬میلیـارد ریـال اعتبـار بـه پایـان رسـید‪.‬‬ ‫‌‌ شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬احـداث شـبکه گازرسـانی شهرسـتان لنگـرود▪‬ ‫را بـا اعتبـاری بـه مبلـغ ‪ 600‬میلیـون ریـال بـه شـرکت «پرسـن» واگـذار‬ ‫کر د ‪.‬‬ ‫‪ 15‬مرداد‬ ‫گـروه کوهنـوردی پالایشـگاه اصفهـان کـه در سـال جـاری توانسـته بـود‬ ‫قل ‌ههـای تفتـان‪ ،‬زرد کـوه و دنـا را فتـح کنـد‪ ،‬امـروز موفـق بـه صعـود‬ ‫بـه بـام ایـران قلـه دماونـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 24‬مرداد‬ ‫‌ باقیمانـده پـروژه گازرسـانی فازهـای ‪ 1A‬و ‪ 2B‬شهرسـتان زنجـان بـه▪‬ ‫مبلـغ ‪ 640‬میلیـون ریـال بـه شـرکت «کابـل کار» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬بـا انجـام عملیـات در فـاز ‪ 5‬شـبکه توزیـع گاز▪‬ ‫شهرسـتان گـرگان از سـوی شـرکت «پرآویـز» موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‌ احـداث شـبکه توزیـع گاز بخـش یـک شـمال غـرب تهـران بـا اعتبـار ‪▪2‬‬ ‫میلیـارد ریالـی بـه بنیـاد توان‌بخشـی کـودکان و بزرگسـالان واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪860‬‬

‫سال ‪۱۳۷۲‬‬ ‫◌ شهريور‬ ‫پالايشــگاه اراك بــه بهر‌هبــرداري نزدیــک شــد‪ .‬ايــن پالايشــگاه بيــش از‬ ‫‪ 100‬ميليـارد ريـال هزينـه در برداشـته كـه حـدود ‪ 1/1‬ميليـارد دلار آن‬ ‫هزينـه ارزي بـود‪ .‬فـاز اول ايـن پالايشـگاه قـادر بـه پالايـش روزانـه ‪150‬‬ ‫هـزار بشـكه نفـت خـام اسـت و بـا را‌هانـدازي فـاز دوم‪ ،‬ايـن مقـدار بـه‬ ‫‪ 300‬هــزار بشــكه در روز می‌رســد‪.‬‬ ‫‪ 6‬شهریور‬ ‫‌ در پــی بــروز رعــد و بــرق اصابــت بــرق بــه يــك مخــزن مشــتقات▪‬ ‫بنزيــن در پالايشــگاه تبريــز‪ ،‬ایــن مجتمــع دســتخوش حریــق شــد‪.‬‬ ‫‌ آتش‌سـوزي پالايشـگاه تبريـز بـا تـاش کارکنـان واحـد آتش‌نشـاني و▪‬ ‫امـداد مهـار و عمليـات تخليـه مخـزن آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 7‬شهریور‬ ‫‌ احـداث شـبکه توزیـع و خـط تغذیـه فـاز‪ 1‬شهرسـتان رفسـنجان بـه‬ ‫شــرکت «فرمــی دیــراک» (‪ )Formi Dirac‬بــا ‪ 925‬میلیــون ریــال▪‬ ‫اعتبـار واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌ «شـرکت ایـران ارض» احـداث خـط تغذیـه شـمال غـرب تهـران را بـر▪‬ ‫عهـده گرفـت ‪.‬‬ ‫‪ 11‬شهریور‬ ‫در مراسـمي بـا حضـور رئي ‌سجمهـور‪ ،‬فـاز اول پالايشـگاه اراك (هفتمیـن‬ ‫پالایشـگاه کشـور) بـا ظرفيـت ‪ 150‬هـزار بشـكه در روز افتتـاح شـد‪ .‬توليد‬ ‫نهايـي ايـن فـاز ‪ 6695‬بشـكه گاز مايـع‪ 11032 ،‬بشـكه بنزيـن موتـور‪،‬‬ ‫‪ 26906‬بشــكه نفــت ســفيد‪ 46503 ،‬بشــكه نفــت گاز‪ 35361 ،‬بشــكه‬ ‫نفـت كـوره‪ 15556 ،‬بشـكه خـوراك پتروشـيمي اراك و ‪ 5556‬بشـكه قيـر‬ ‫خــوراک كارخان ‌ههاســت‪ .‬بــا توجــه بــه قيمت‌هــاي بين‌المللــي نفــت‬ ‫خـام و فراورد‌ههـاي نفتـي طـی خليـج‌ فـارس در سـال جـاري‪ ،‬تفـاوت‬ ‫ارزش توليـدات ايـن پالايشـگاه نسـبت بـه فـروش نفـت خـام خـوراك آن‪،‬‬ ‫روزانـه بالـغ بـر يـك ميليـون و ‪ 215‬هـزار دلار معـادل ‪ 443‬ميليـون دلار‬ ‫در سـال اسـت‪.‬‬ ‫‪ 21‬شهریور‬ ‫هیئ ‌تمدیــره شــرکت ملــی نفــت ایــران از شــرکت شــل خواســت تــا‬ ‫قیمــت پیشــنهادی خــود بــرای طــرح پــارس شــمالی ارائــه دهــد‪.‬‬ ‫‪ 28‬شهریور‬ ‫‌ ایتالیا واردات نفت خام خود را از ایران کاهش داد‪▪.‬‬ ‫‌ مدیریــت مهندســی‪ ،‬تهیــه طــرح و اجــرای خــط انتقــال گاز▪‬ ‫‪861‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫شهرســتان‌های کنــگاور و اســدآباد را بــر عهــده گرفــت‪.‬‬ ‫شــبکه توزیــع گاز شهرســتان خــوی‪ ،‬فــاز ‪ 3B‬را بــه شــرکت «خــط▪‬ ‫انتقــال» واگــذار کــرد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت «صنعـت‌کاران البـرز» بـا اعتبـاری معـادل ‪ 557‬میلیـون ریـال‪▪،‬‬ ‫مسـئول احـداث شـبکه توزیـع گاز فـاز اول شهرسـتان قائم‌شـهر شـد‪.‬‬ ‫‌ احـداث خـط انتقـال گاز سـلماس بـا ‪ 440‬میلیـون ریـال اعتبـار بـه▪‬ ‫شــرکت «مکانیــک» داده شــد‪.‬‬ ‫‌ بــا توجــه بــه گســتردگی عملیــات اجرایــی و خدمات‌رســانی شــرکت▪‬ ‫گاز و همچنیــن سیاســت‌ها و خ ‌طمشــی‌های دولــت در برنامــه ‪ 5‬ســاله‬ ‫دوم‪ ،‬ایجـاد تغییـرات سـاختاری در شـرکت گاز و مطالعـه در ایـن زمینـه‬ ‫ضـروری تشـخیص داده شـد‪ .‬تأیکـد اصلـی در ایـن مطالعـات نیـز‪ ،‬کاهش‬ ‫تمرکـز امـور اجرایـی در سـتاد شـرکت و حرکـت در جهـت خودگردانـی‬ ‫واحدهـای غیرسـتادی خواهـد بـود بـه نحـوی کـه سـتاد شـرکت بتوانـد‬ ‫بـا آزادشـدن از امـور اجرایـی بـه امـر سیاسـت‌گذاری‪ ،‬کنتـرل و نظـارت‬ ‫بـر فعالی ‌تهـای شـرکت بپـردازد‪.‬‬ ‫‌ مدیریـت برنام ‌هریـزی تلفیقـی‪ ،‬میـزان تولیـد نفـت خـام در ‪ 5‬سـال▪‬ ‫آینـده را بـه شـرح زیـر پی ‌شبینـی کـرد‪:‬‬ ‫‪1377 1376 1375 1374 1373‬‬ ‫تولید مناطق خشکی‬ ‫‪3821 3759 3730 3682 3615‬‬ ‫تولید مناطق دریایی‬ ‫‪679 641 570 518 485‬‬ ‫‪4500 4400 4300 4200 4100‬‬ ‫جمع‬ ‫* (هزار بشکه در روز)‬ ‫‌ در پــی تفیکــک فعالی ‌تهــای بــالا دســتی‪ ،‬کلیــه میدان‌هــا و مخــازن▪‬ ‫نفـت و گاز و سـایر هیدروکربورهـای واقـع در خلیـج فـارس‪ ،‬بحـر عمـان و‬ ‫دریـای خـزر – غیـر از زغـال سـنگ در جزایـر و آبسـن ‌گها ‪ -‬تأسیسـات‬ ‫و عملیــات مرتبــط بــه آ ‌نهــا در حیطــه مســئولیت و وظایــف مدیریــت‬ ‫تولیـد مناطـق دریایـی شـرکت ملـی نفـت ایـران قـرار گرفـت و سـایر‬ ‫میدا ‌نهـا‪ ،‬مخـازن نفـت‪ ،‬گاز و سـایر هیدروکربورهـا واقـع در خشـکی و‬ ‫تأسیسـات و عملیـات مرتبـط بـا آ ‌نهـا در حیطـه مسـئولیت و وظایـف‬ ‫‪862‬‬

‫سال ‪۱۳۷۲‬‬ ‫مدیریـت تولیـد مناطـق خشـکی‪ .‬بـه ایـن ترتیـب تولیـد از اکتشـاف جـدا‬ ‫شـد و بـه مدیریـت اکتشـاف تغییـر نـام داد‪.‬‬ ‫◌ مهر‬ ‫احـداث یکصـد واحـد مسـکونی بـرای کارکنـان نفـت در گچسـاران آغـاز‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‪ 4‬مهر‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا توجــه بــه شــرایط اســتراتژیک میــدان‬ ‫مشــترک ســلمان‪ ،‬تصویــب کــرد مدیریــت امــور بی ‌نالملــل نســبت بــه‬ ‫بازاریابـی نفـت خـام لاوان و صـادرات مسـتقل آن اقـدام فـوری کنـد و‬ ‫همچنیـن در مـوارد اضطـراری بـرای جلوگیـری از توقـف و کاهـش تولیـد‬ ‫لاوان‪ ،‬مدیریـت تولیـد مناطـق نسـبت بـه دریافـت و اختـاط نفـت خـام‬ ‫لاوان بــا اســتفاده از اســکله شــرقی و همچنیــن بــا مســاعدت مدیریــت‬ ‫مناطــق دریایــی بــرای اســتفاده از ترمینــال خــارگ اقــدام کنــد‪.‬‬ ‫‪ 5‬مهر‬ ‫بـه گفتـه رئیـس دانشـگاه صنعـت نفـت ‪ ،‬ایـن دانشـگاه تـا پایـان‬ ‫برنامـه ‪ 5‬سـاله‪ ،‬ظرفیـت پذیـرش دانشـجوی خـود را از ‪ 4‬هـزار نفـر‬ ‫بـه ‪ 14‬هـزار نفـر افزایـش خواهـد داد‪ ،‬همچنیـن بـا دانشـگاه سـاری‬ ‫انگلسـتان قـراردادی بـرای دور‌ههـای (‪ )phd‬منعقـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 10‬مهر‬ ‫بخـش سـی تـی اسـکن‪ ،‬سـنگ شـکن کلیـه‪ ،‬سـی سـی یـو و‪ ...‬بـا‬ ‫حضـور وزیـر نفـت در بیمارسـتان مرکـزی وزارت نفـت راه انـدازی‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‪ 11‬مهر‬ ‫‌ مدیریـت امـور بی ‌نالملـل بـرای صـادرات گاز بـه نخجـوان بـا شـرکت▪‬ ‫«آذی گاز» مذاکـره کـرد‪.‬‬ ‫‌ احــداث فــاز ‪ 3B‬شــبکه توزیــع گاز شهرســتان خــوی بــا مبلغــی در▪‬ ‫حـدود ‪ 442‬میلیـون ریـال شـرکت «خـط انتقـال شـرق» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫مایعــات اســتحصالی ســرخون بــه میــزان ‪ 21‬هــزار تــن و حــدود ‪▪4‬‬ ‫هـزار تـن مایعـات گازی حـوزه گورزیـن بـه شـرکت «ماروبنـی» ژاپـن‬ ‫فروختــه‌شــد‪.‬‬ ‫‪ 14‬مهر‬ ‫مســابقات فوتبــال سراســری صنعــت بــا حضــور تی ‌مهــای منتخــب‬ ‫شــرکت‌ها و مناطــق مختلــف تحــت پوشــش وزارت نفــت ازجملــه ‪:‬‬ ‫تی ‌مهــای صنعــت نفــت تهــران‪ ،‬صنعــت نفــت اهــواز‪ ،‬نفــت آغاجــاری‪،‬‬ ‫‪863‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫نفــت گچســاران‪ ،‬نفــت خــارگ‪ ،‬شــرکت ملــی گاز ‪ ،‬شــرکت ملــی‬ ‫پتروشـیمی و ملـی حفـاری‪ ،‬شـرکت ملـی پخـش فراورد‌ههـای‪ ،‬خطـوط‬ ‫لولـه و مخابـرات آغـاز شـد و بـا قهرمانـی تیـم صنعـت نفـت تهـران بـه‬ ‫پایــان رســید‪.‬‬ ‫‪ 25‬مهر‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا تیکــه بــر گزار ‌شهــای امکان‌ســنجی‬ ‫طر ‌حهـای افزایـش تولیـد مایعـات گازی مناطـق نفتخیـز از طـرف شـرکت‬ ‫صنایـع پتروشـیمی‪ ،‬بـا احـداث کارخانجـات گاز و گاز مایـع ‪1200،1300‬‬ ‫و ‪ 1500‬موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 26‬مهر‬ ‫‌ احــداث شــبکه توزیــع گاز شهرســتان اســدآباد‪ ،‬بــا بــه مبلــغ ‪▪517‬‬ ‫میلیــون ریــال اعتبــار بــه شــرکت «پی‌ســوزگاز» منتقــل شــد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت «پارس‌لایـن»‪ ،‬مسـئول احـداث شـبکه توزیـع گاز شهرسـتان▪‬ ‫کنـگاور بـا ‪ 530‬میلیـون ریـال اعتبـار شـد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی گاز‪ ،‬سـاخت شـبکه توزیـع گاز شهرسـتان شـازند را بـه▪‬ ‫مبلـغ ‪ 635‬میلیـون ریـال بـه شـرکت «ایـران رضـی» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‌ سـازمان عمـران و مسـکن مسـتضعفان و جانبـازان‪ ،‬مسـئول سـاخت▪‬ ‫خـط انتقـال تبریـز ‪ -‬میانـدوآب شـد‪.‬‬ ‫‪ 27‬مهر‬ ‫دومیـن نمایشـگاه اختصاصـی جمهـوری اسـامی ایـران در قزاقسـتان▪‬ ‫برگـزار شـد‪ .‬غرفـه وزارت نفـت در ایـن نمایشـگاه بخشـی از دسـتاوردهای‬ ‫صنعـت نفـت ایـران در بخ ‌شهـای گاز‪ ،‬پتروشـیمی و لولـه سـازی را بـه‬ ‫نمایـش گذاشـته شـد‪.‬‬ ‫در نوزدهمیـن نمایشـگاه بازرگانـی تهـران‪ 14،‬غرفـه متعلـق بـه وزارت▪‬ ‫نفـت‪ ،‬دسـتاوردهای خـود را بـه نمایـش گذاشـتند‪ .‬وزیـر نفـت قطـر کـه‬ ‫بــه دعــوت وزیــر نفــت کشــورمان بــه ایــران ســفر کــرده بــود‪ ،‬ضمــن‬ ‫بازدیــد از غرف ‌ههــای وزارت نفــت اظهــار داشــت‪« :‬نمایشــگاه از ســطح‬ ‫یکفــی بســیار خوبــی برخــوردار اســت‪ .‬مــن واقعــاً خوشــحالم از اینکــه‬ ‫م ‌یبینــم در ایــران و صنعــت نفــت چنیــن امکاناتــی صــورت گرفتــه‬ ‫اس◌ـ آبتا‪».‬ن‬ ‫در طـول برنامـه ‪ 5‬سـاله دوم‪ ،‬فـروش داخلـی محصـولات پتروشـیمی▪‬ ‫‪ 20‬هـزار و ‪ 400‬تـن‪ ،‬بـه ارزش ‪ 12200‬میلیـارد ریـال و جمـع صـادرات‬ ‫‪ 10‬هــزار و ‪ 900‬تــن بــه ارزش ‪ 2300‬میلیــون دلار و احــداث شــبکه‬ ‫‪864‬‬

‫سال ‪۱۳۷۲‬‬ ‫تجهیــزات زیربنایــی اســکله‪ ،‬مخــزن‪ ،‬انبــار‪ ،‬نــاوگان حم ‌لونقــل و‬ ‫آزمایشــگا‌ههای کنتــرل یکفیــت از سیاســت‌های اجرایــی پتروشــیمی‬ ‫بــود‪ .‬میــزان ســرمای ‌هگذاری در پروژ‌ههــای پژوهشــی در برنامــه دوم بــه‬ ‫‪ 30‬میلیــارد ریــال رســید و تعــداد ‪ 33‬هــزار نیــروی انســانی متخصــص‬ ‫جـذب فعالی ‌تهـای پتروشـیمی در برنامـه دوم توسـعه شـدند‪ .‬طر ‌حهـای‬ ‫برنامـه پتروشـیمی بـا مصـرف ‪ 772‬میلیـارد ریـال هزینـه در برنامـه دوم‬ ‫تکمیـل و سـالانه ‪ 2116‬میلیـارد ریـال ارزش افـزوده حاصـل از صـادرات‬ ‫پتروشــیمی کســب‌شــد‪ .‬بــه منظــور افزایــش تولیــدات شــیمیایی در‬ ‫مجتم ‌عهــای موجــود ‪ 354‬میلیــارد ریــال ســرمایه‌گذاری شــده اســت‪.‬‬ ‫طرح‌هـای الفیـن پنجـم و ششـم‪ ،‬گسـترش شـیمیایی خـارک‪ ،‬متیـل ‪،T‬‬ ‫بوتیــل اتــر‪ ،‬پلیمرهــای مهندســی و طر ‌حهــای اسکله‌ســازی بــا ‪1084‬‬ ‫میلیـارد تومـان سـرمای ‌هگذاری‪ ،‬در برنامـه دوم توسـعه اجـرا و طر ‌حهـای‬ ‫توســعه‪ ،‬افزایــش میــزان تولیــدات‪ ،‬برنامه‌ریــزی بــرای صــادرات‪ ،‬جــذب‬ ‫نیروهـای متخصـص و نحـوه خصوصی‌سـازی صنایـع پتروشـیمی از سـوی‬ ‫شـرکت صنایـع پتروشـیمی تشـریح م ‌یشـود‪.‬‬ ‫‌‌ برنام ‌ههــای گســترده صنعــت پتروشــیمی بــرای صــادرات‪ ،‬افزایــش▪‬ ‫تولیــد‪ ،‬خصوص ‌یســازی و جــذب نیــروی متخصــص آغــاز شــد‪.‬‬ ‫‌ بهاي نفت خام ايران به ‪ 14/35‬دلار كاهش يافت‪.‬‬ ‫جــام قهرمانــی تنیــس بانــوان تهــران بــه زهــرا کفتــرک عضــو تیــم▪▪‬ ‫صنعــت نفــت رســید‪.‬‬ ‫تیـم فوتبـال ملـی حفـاری‪ ،‬موفـق بـه کسـب عنـوان اول مسـابقات▪‬ ‫فوتبـال مناطـق نفتخیـز شـد‪.‬‬ ‫‪ 2‬آبا ‌ن‬ ‫‌ انتقـال گاز ايـران بـه اروپـا از طريـق تركمنسـتان‪ ،‬مه ‌متريـن پروتكلـي▪‬ ‫بــود كــه در جريــان ســفر رئي ‌سجمهــوری ايــران بــه عشــ ‌قآباد امضــا‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‌ مقــدار ‪ 28‬هــزار تــن از مایعــات گازی کنــگان بــه شــرکت «تومــن»▪‬ ‫ژاپــن فروختــه شــد‪.‬‬ ‫‌ سـازمان عمـران و مسـکن بنیـاد مسـتضعفان‪ ،‬احـداث خـط انتقـال گاز▪‬ ‫نیشـابور ‪ -‬سـبزوار را بـه عهـده گرفـت‪.‬‬ ‫‌ احـداث فـاز‪ 1‬شـبکه توزیـع گاز جویبـار بـه شـرکت «مـازن» واگـذار▪‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران انجـام عملیـات ژئوفیزیـک و تعمیـر و آزمایش▪‬ ‫مجـدد ‪ 3‬حلقـه چـاه خرمشـهر‪ ،‬امیـد و جفیـر در دشـت خوزسـتان را بـا‬ ‫‪865‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫اعتبــاری در حــدود ‪ 12‬میلیــون دلار و ‪ 5‬میلیــارد ريــال بــه مدیریــت‬ ‫اکتشــاف واگــذار کــرد و تأمیــن یــک دکل حفــاری بــه مــدت یکســال‬ ‫بــرای ارزیابــی مجــدد چا‌ههــای منطقــه را بــر عهــده مدیریــت تولیــد‬ ‫مناطـق خشـکی قـرار داد‪.‬‬ ‫‪ 9‬آبان‬ ‫مقــدار ‪ 1/4‬ميليــون ليتــر نفــت ســفيد در مناطــق ســخت‌گذر اســتان‬ ‫ايـام ذخيره‌سـازي شـد تـا ‪ 90‬درصـد سـوخت زمسـتان ايـن مناطـق‬ ‫تأميـن شـود‪ .‬توزيـع نفـت سـفيد بـه صـورت آزاد و بـه قيمـت هـر ليتـر‬ ‫‪ 15‬ريــال صــورت م ‌یگیــرد‪.‬‬ ‫‪ 10‬آبان‬ ‫بـه گفتـه معـاون فنـي مجتمـع شـيميايي رازي‪ 800 ،‬هـزار تـن آمونياك‪،‬‬ ‫گوگـرد و اوره طـي نيمـه اول امسـال از مجتمـع رازي بـه خـارج صـادر‬ ‫شـده اسـت ضمـن اینکـه صـدور ‪ 240‬هـزار تـن گوگـرد‪ 130 ،‬هـزار تـن‬ ‫آمونيـاك و ‪ 30‬هـزار تـن اوره يـك موفقيـت بـزرگ در طـول عمـر ‪25‬‬ ‫سـاله ايـن مجتمـع بـه شـمار م ‌یآیـد‪ ،‬ایـن در حالـی اسـت کـه ظرفيـت‬ ‫اسـمي توليـد واحدهـاي ايـن مجتمـع ‪ 750‬تـن اوره‪ 1900 ،‬تـن اسـيد‬ ‫سـولفوركي‪ 850 ،‬تـن اسـيد فسـفركي‪ 800 ،‬تـن دي آمونيـم فسـفات‪،‬‬ ‫‪ 1000‬تـن آمونيـاك و ‪ 1500‬تـن كـود اوره اسـت‪».‬‬ ‫‪ 23‬آبان‬ ‫‌ مديرعامـل شـركت سـاختمان و نصـب صنايـع پتروشـيمي گفـت‪« :‬بـا▪‬ ‫را‌هانـدازي واحـد كلرآلكالـي پتروشـيمي بنـدر امـام‌خمينـي سـالانه ‪500‬‬ ‫هـزار تـن بـه توليـدات مـواد پتروشـيمي كشـور افـزوده م ‌يشـود‪».‬‬ ‫‌ بـا تـاش گـروه تحقيقاتـي اكتشـاف وزارت نفـت‪ 3 ،‬طاقديـس نفتـي▪‬ ‫در شـرق دريـاي خـزر كشـف شـد‪.‬‬ ‫‪ 27‬آبان‬ ‫بـر اسـاس يادداشـت تفاهـم امضـا شـده بيـن ايـران و هنـد‪ ،‬مطالعـات‬ ‫عملــي بــرای احــداث خــط لولــه ميــان دو كشــور آغــاز شــد‪ .‬هزينــه‬ ‫احـداث ايـن خـط لولـه ‪ 5‬ميليـارد دلار بـرآورد شـده و ايـران طـي ايـن‬ ‫قــرارداد ‪ 30‬ســاله‪ ،‬روزانــه ‪ 50‬ميليــون مترمكعــب گاز بــه هنــد صــادر‬ ‫خ◌واهآـذرد کـرد‪.‬‬ ‫‌‌ تأمين و توزيع سوخت مصر ‌فكنندگان تهران و حومه▪‬ ‫‌‌ تعـداد ‪ 188‬پـروژه عمرانـي و ملـي بـا اعتبـار بيـش از ‪ 499‬ميليـارد▪‬ ‫ريـال در اسـتان هرمـزگان اجـرا شـد‪ .‬از مهمتريـن ايـن پروژ‌ههـا تكميـل‬ ‫‪866‬‬

‫سال ‪۱۳۷۲‬‬ ‫و تجهيـز پالايشـگاه هشـتم نفـت در هرمـزگان بـود‪.‬‬ ‫‪ 14‬آذر‬ ‫احـداث خـط لولـه انتقـال گاز بروجـرد ‪ -‬خـرم آبـاد – درود بـا اعتبـار ‪7‬‬ ‫میلیـارد ریالـی بـه شـرکت «خـط لولـه ایـران» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 16‬آذر‬ ‫پالايشــگاه بيدبلنــد بــا ‪ 3‬واحــد تصفيــه گاز فعــال در فصــل زمســتان‬ ‫‪ 25‬تـا ‪ 30‬درصـد و در تابسـتان حـدود ‪ 50‬درصـد توليـدات گاز كشـور‬ ‫را تأميــن می‌کنــد‪ .‬بــه گفتــه رئيــس منطقــه عمليــات گاز خوزســتان‬ ‫ظرفيــت اســمي هــر واحــد از تصفيه‌خانه‌هــاي ايــن پالايشــگاه روزانــه‬ ‫‪ 240‬ميليــون فــوت مكعــب اســت کــه در حــال حاضــر‪ ،‬روزانــه ‪160‬‬ ‫ميليــون فــوت مكعــب آن بــه بهر‌هبــرداري م ‌يرســد‪.‬‬ ‫‪ 22‬آذر‬ ‫‌‌ معــاون ويــژه نخســت‌وزير پاكســتان‪ ،‬گفــت‪ «:‬هزينــه احــداث خــط▪‬ ‫لولـه انتقـال گاز ايـران بـه پاكسـتان ‪ 4‬تـا ‪ 4/5‬ميليـارد دلار بـرآورد شـده‬ ‫اسـت‪».‬‬ ‫‌‌ شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬بـا احـداث فـاز ‪ 5‬شـبکه توزیـع گاز شهرسـتان▪‬ ‫سـنندج بـه شـرکت «یکـان» موافقـت کرد‪.‬‬ ‫‪ 12‬د ‌ی‬ ‫‌‌ شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬احـداث پـروژه شـبکه توزیـع و خـط تغذیـه▪‬ ‫شهرســتان ســیرجان (فــاز اول) را بــه شــرکت «مشــهد نیــرو» واگــذار‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‌‌ موافق ‌تنامــه همــکاری بیــن شــرکت ملــی نفــت و گاز ایــران و وزارت▪‬ ‫نفـت و گاز ترکمنسـتان امضـا شـد‪.‬‬ ‫‌‌ بـه دلیـل مشـابهت عملیـات اجرایـی شـرکت ملـی پخـش فراورد‌ههـای▪‬ ‫نفتـی ایـران و شـرکت ملـی گاز مایـع ایـران‪ ،‬بـا انتـزاع شـرکت ملـی گاز‬ ‫مایـع از مدیریـت شـرکت ملـی گاز ایـران موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‌‌ شـرکت ملـی گاز ایـران‪ ،‬احـداث فـاز اول پـروژه شـبکه توزیـع و خـط▪‬ ‫تغذیـه شهرسـتان سـیرجان را بـه مبلـغ یـک میلیـارد ریـال بـه شـرکت‬ ‫«مشـهد نیـرو» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‪ 2‬بهمن‬ ‫سـومین مخـزن بـزرگ گاز کشـور بـا ظرفیـت ‪ 20‬تریلیـون فـوت مکعـب‬ ‫در ‪ 50‬یکلومتــری غــرب میــدان پــارس جنوبــی در خلیــج فــارس و در‬ ‫فاصلـه ‪ 180‬یکلومتـری بوشـهر کشـف شـد‪.‬‬ ‫‪867‬‬

‫جوشکاری شیر مخزن‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫پالایشگاه نفت آبادان‬ ‫‪ 17‬بهمن‬ ‫‌ احـداث ‪ 3300‬متـر خـط تغذیـه‪ 7 ،‬هـزار متـر شـبکه توزیـع و ‪ 220‬متـر‬ ‫حصـار ایسـتگاه ورودی پـروژه گازرسـانی شـهر فریدو ‌نکنـار بـه شـرکت‬ ‫«یکـا چیـن» سـپرده شـد‪.‬‬ ‫‪ 23‬بهمن‬ ‫یــک منبــع عظیــم گاز در جنــوب کشــور‪ ،‬در ‪ 60‬یکلومتــری بوشــهر‪،‬‬ ‫شناسـایی و کشـف شـد‪ .‬ایـن مخـزن جدیـد‪ ،‬دارای حداقـل ‪ 20‬تریلیـون‬ ‫فـوت مکعـب گاز اسـت‪ .‬بـه گفتـه وزیـر نفـت‪ ،‬در برنامـه ‪5‬سـاله اول یـک‬ ‫میلیـون و هـزار متـر حفـاری در مناطـق مختلـف کشـور صـورت گرفتـه‪،‬‬ ‫و ‪ 250‬حلقــه چــاه عمیــق حفــاری شــده و ‪ 40‬دکل حفــاری در کشــور‬ ‫مشـغول فعالـت بودنـد‪.‬‬ ‫‪ 8‬اسفند‬ ‫‌‌ قــرارداد پــروژه تراکــم گازهــای همــراه واحدهــای بهر‌هبــرداری ‪▪2،3،5‬‬ ‫آغاجـاری و پازنـان بـا شـرکت مهندسـین مشـاور «نامـوران» تمدیـد شـد‪.‬‬ ‫‌‌ بـه کارگیـری شـناور جرثقیـ ‌لدار بـرای نصـب دک ‌لهـا و ترمیـم چـاه در▪‬ ‫روی سـکوی سـیری‪ ،‬بـه شـرکت «صـدرا» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 15‬اسفند‬ ‫‌‌ در پــی مذاکــره بــا شــرکت نفــت «‪ »SOCAR‬آذربایجــان مــوارد▪‬ ‫زیــر مــورد موافقــت قــرار گرفــت‪:‬‬ ‫الــف‪ .‬واگــذاری کار بسترشناســی در دریــای خــزر بــه شــرکت نفــت‬ ‫آذربایجــان ‪.SOCAR‬‬ ‫ب‪ .‬واگــذاری خدمــات لرز‌هنــگاری بــرای ‪ 11‬هــزار یکلومتــر در دریــای‬ ‫خـزر از سـوی شـرکت نفـت آذربایجـان تـا سـقف ‪ 600‬دلار بـرای هـر‬ ‫یکلومتــر‪.‬‬ ‫ج‪ .‬بـرای تأمیـن خدمـات لجسـتیک دکل جـک آپ داخلـی کـه در سـال‬ ‫‪ 73‬مـورد بهر‌هبـرداری قـرار م ‌یگیـرد‪ ،‬مدیریـت اکتشـاف اختیـار دارد از‬ ‫آذربایجـان کشـتی پشـتیبانی جـک آپ اجـاره کنـد‪.‬‬ ‫‌‌ پیشــنهاد شــرکت شــل بــرای طــرح پــارس شــمالی در هیئت‌مدیــره▪‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران مطـرح و تصمیـم گرفتـه شـد کـه کمیتـه‌ای‬ ‫بــا مســئولیت مدیــر تولیــد مناطــق خشــکی و مدیــران تولیــد مناطــق‬ ‫دریایــی‪ ،‬مالــی‪ ،‬امــور بی ‌نالملــل شــرکت ملــی نفــت ایــران و امــور‬ ‫بی ‌نالملــل شــرکت ملــی گاز ایــران و رئیــس امــور حقوقــی زیــر نظــر‬ ‫وزیــر نفــت تشــیکل شــود‪.‬‬ ‫‪868‬‬

‫سال ‪۱۳۷۲‬‬ ‫‪ 23‬اسفند‬ ‫‌‌ هیئـت مدیـره شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا اصـل سیاسـت پی ‌شفـروش▪‬ ‫نفـت بـه سـندیکای ‪ 9‬شـرکت ژاپنـی «ای تـی تـو‪ ،‬کانـه ماتسـو‪ ،‬ماروبنی‪،‬‬ ‫میتسوبیشـی‪ ،‬میتسـوئی‪ ،‬کـی چـی مـن‪ ،‬نـی شـوای وائـی ‪ ،‬سـومیتومو و‬ ‫تومـن» موافقـت کرد‪.‬‬ ‫‪869‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫افتتاح گازرسانی به شمال کشور‪( ،‬خرداد ‪)1372‬‬ ‫‪870‬‬

‫‪ 1373‬شمسی ‪ 1994 /‬میلادی‬ ‫درآمـد نفـت‪ ،‬امسـال ‪ 14‬میلیـارد و ‪ 600‬میلیـون دلار‪ 73/4 ،‬درصـد‬ ‫از بودجـه‬ ‫‌ ايسـتگاه حفاظـت كاتـدي نـراق در كيلومتـر ‪ 161‬خطـوط لولـه ‪▪24‬‬ ‫اينـچ نفـت خـام و ‪ 18‬اينـچ فـراورده اصفهـان ‪ -‬ري تأسـيس شـد‪.‬‬ ‫‌ شركت ملي مهندسي و ساختمان نفت ايران تأسيس شد‪▪.‬‬ ‫فروردین◌‬ ‫‪ 25‬درصد باقيمانده سطح شهر تهران گازرساني شد‪▪.‬‬ ‫حــدود ‪ 50‬درصــد از مرحلــه اول بازســازي و نوســازي مجتمــع▪‬ ‫پتروشـيمي رازي بـه اتمـام رسـید‪ .‬هزينـه بازسـازي ايـن مجتمـع ‪175‬‬ ‫ميليــارد ريــال شــامل ‪ 60‬ميليــون دلار ســرمايه‌گذاري ارزي اســت‪.‬‬ ‫‪ 1‬فروردين‬ ‫كنفرانـس صـادرات گاز خاورميانـه بـا حضـور ‪ 65‬مقـام و مديـر نفتـي از‬ ‫كشـورهاي حـوزه خليـج فـارس‪ ،‬آسـيا‪ ،‬اروپـا و آمريـكا در ابوظبـي آغـاز‬ ‫بـه كار كـرد‪.‬‬ ‫‪14‬فروردین‬ ‫پـروژه احـداث خـط لولـه ‪ 36‬اینچـی زیـر زمینـی اهـواز – امیدیـه بـه‬ ‫طـول ‪ 95‬یکلومتـر بـا اعتبـار ‪ 8‬میلیـارد ريالـی بـه «سـازمان عمـران و‬ ‫مسـکن» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 18‬فروردين‬ ‫بـا افـزوده شـدن ايـران بـه عنـوان ناظـر در شـورای انتقـال نفـت و گاز‬ ‫تركمنســتان بــه بــازار جهانــي‪ ،‬موافق ‌تنامــه احــداث خــط لولــه انتقــال‬ ‫نفـت تركمنسـتان بـه ايـران بيـن وزیـران نفـت دو كشـور در عشـ ‌قآباد‬ ‫امضـا شـد‪ .‬مالكيـت ايـن خـط لولـه بـا تركمنسـتان اسـت و ايـران مسـير‬ ‫‪871‬‬

‫بزرگترین مخزن ذخیره نفت‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫خام ساخته شده از سوی شرکت‬ ‫عبـور خـط لولـه و بهر‌هبـرداري از آن را طـی ‪ 25‬تـا ‪ 30‬سـال در اختيـار‬ ‫ماشین‌سازی اراک‬ ‫تركمنســتان قــرار م ‌یدهــد‪.‬‬ ‫‪ 21‬فروردین‬ ‫میـزان ‪ 28‬هـزار متریـک تـن محمولـه مایعـات گازی حـوزه کنـگان بـه‬ ‫شـرکت «ماروبنـی» ژاپـن فروختـه شـد‪.‬‬ ‫‪ 24‬فروردين‬ ‫شــركت ماشين‌ســازي اراك‪ ،‬بزرگ‌تريــن مخــزن ذخيــره نفــت خــام‬ ‫كشـور را بـا گنجايـش يـك ميليـون و ‪ 330‬هـزار بشـكه بـراي پالايشـگاه‬ ‫اصفهـان سـاخت و در آنجـا نصـب کـرد‪.‬‬ ‫‪ 27‬فروردین‬ ‫واحــد كــت كراكــر پالايشــگاه آبــادان ‪-‬كــه در دوران جنــگ خســارات‬ ‫ســنگيني دیــده بــود‪ -‬رســماً افتتــاح شــد‪.‬‬ ‫‪ 28‬فروردین‬ ‫شـرکت «سـتون» گازرسـانی بـه بخـش آرادان شهرسـتان گرمسـار را▪‬ ‫بــه مبلــغ ‪ 470‬میلیــون ریــال بــدون واگــذاری ابــزار و ماشــین‌آلات بــر‬ ‫عهـده گرفـت‪.‬‬ ‫‌ پــروژه احــداث مخــازن یــک میلیــون بشــکه‌ای شــماره‌های ‪ 35‬و ‪▪37‬‬ ‫جزیـره خـارگ بـه «شـرکت ماشـین سـازی اراک» بـه مبلـغ حـدود ‪7‬‬ ‫میلیـارد و ‪ 500‬میلیـون ريـال واگـذار شـد‪.‬‬ ‫اردیبهشت◌‬ ‫بهاي نفت ايران به ‪ 14/95‬دلار در هر بشكه رسيد‪.‬‬ ‫‪ 1‬ارديبهشت‬ ‫ســالانه ‪ 170‬هــزار تــن مــواد اوليــه صنايــع پلاســتيك در مجتمــع‬ ‫پتروشـيمي اراك توليـد و بـه بـازار عرضـه مي‌شـود‪ .‬محصـولات توليـدي‬ ‫ايـن مجتمـع شـامل پلـي پروپيلـن و پلـي اتيلـن سـبك و سـنگين اسـت‬ ‫كــه مــاده اوليــه ‪ 80‬نــوع پلاســتيك را تشــكيل م ‌يدهنــد‪.‬‬ ‫‪ 6‬اردیبهشت‬ ‫در پــي ســفر رئیــس جمهــور بــه اســتان لرســتان‪ ،‬مبلــغ ‪ 11‬ميليــارد‬ ‫ریـال بـرای تكميـل و توسـعه پروژ‌ههـاي عمرانـي ايـن اسـتان اختصـاص‬ ‫يافــت‪ .‬براســاس توافــق انجــام شــده بــا ســرماي ‌هگذار ‌يهاي سيســتم‬ ‫بانكـي‪ ،‬بخـش خصوصـي و مشـاركت وزارت نفـت‪ ،‬تأسيسـات پتروشـيمي‬ ‫در ايـن اسـتان سـاخته خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 10‬اردیبهشت‬ ‫نخســتین مؤسســه تولیــد یک ‌تهــای گازســو‌زکردن خودروهــا در تهــران‬ ‫‪872‬‬

‫سال ‪۱۳۷۳‬‬ ‫آغـاز بـه کار کـرد‪.‬‬ ‫‪ 12‬ارديبهشت‬ ‫عملیـات احـداث پالايشـگاه گاز آغـار و دالان واقـع در منطقـه فيروزآبـاد‬ ‫در ‪ 130‬كيلومتـري شـيراز‪ ،‬بـا ‪ 450‬ميليـارد ريـال هزينـه بـه پيشـرفت‬ ‫‪ 65‬درصـدی رسـید‪.‬‬ ‫‪ 13‬ارديبهشت‬ ‫عملیــات تعميــر پايانــه خــارگ پــس از ‪ 2‬ســال بــا صــرف هزینــه ‪204‬‬ ‫میلیـون دلار از سـوی شـركت فرانسـوي «اي تـي پـي ام» خاتمـه یافـت‬ ‫و بـه ایـن ترتیـب‪ ،‬تـوان صـادرات نفتـی ایـران بـه ‪ 3‬میلیـون بشـکه در‬ ‫روز رسـید‪.‬‬ ‫‪ 19‬ارديبهشت‬ ‫ارزش فراورد‌ههــاي توليــدي پالايشــگاه بندرعبــاس از مــرز ‪ 4/5‬ميليــون‬ ‫دلار در روز گذشــت‪.‬‬ ‫‪1‬خرداد‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬مــوارد زیــر را بــرای افزایــش ظرفیــت▪‬ ‫پالایشــگاه ولیعصــر تصویــب کــرد‪:‬‬ ‫الــف‪ .‬بــه منظــور بررســی همــه جانبــه فنــی ‪ -‬اقتصــادی و عملیاتــی‬ ‫افزایـش ظرفیـت بـه میـزان ‪ 30‬درصـد‪ ،‬بـا انتقـال گاز فـاز یـک از توسـعه‬ ‫میـدان گازی پـارس جنوبـی بـه پالایشـگاه و تصفیـه ایـن گاز همـراه بـا‬ ‫گازهــای نــار و کنــگان در ایــن پالایشــگاه و تصفیــه و تثبیــت مایعــات‬ ‫گازی پــارس جنوبــی در بنــدر عســلویه از خدمــات مهندســین مشــاور‬ ‫اسـتفاده شـود‪.‬‬ ‫ب‪ .‬کمیتــ ‌های متشــکل از نماینــدگان طــرح کنــگان‪ ،‬مدیریــت تولیــد‬ ‫دریایــی طــرح پــارس جنوبــی‪ ،‬مدیریــت تولیــد خشــکی و مدیریــت‬ ‫بهر‌هبــرداری شــرکت ملــی گاز بــه سرپرســتی برنامه‌ریــزی تلفیقــی‬ ‫شــرکت ملــی نفــت جهــت پیگــری امــور تشــیکل شــود‪ .‬از مهم‌تریــن‬ ‫وظایــف ایــن کمیتــه‪ ،‬تصویــب شــرح کار مهندســین مشــاور‪ ،‬همــکاری‬ ‫و هماهنگــی در جمــع‌آوری اطلاعــات مــورد نیــاز مهندســین مشــاور از‬ ‫مدیری ‌تهــا و شــرک ‌تهای ذیربــط‪ ،‬بررســی پیشــرفت کار مهندســین‬ ‫مشــاور و تهیــه گــزارش نهایــی جهــت ارائــه بــه هیئت‌مدیــره اســت‪.‬‬ ‫وزارت نفــت‪ ،‬بــه مدیــر امــور بیــن الملــل‪ ،‬اختیــارداد تــا نســبت بــه▪‬ ‫امضـای توافقـات و اسـناد مربـوط بـه پیـش فـروش نفـت بـه ‪ 18‬شـرکت‬ ‫ژاپنـی «ای تـو چـو‪ ،‬کانـه ماتسـو‪ ،‬ماروبنـی‪ ،‬میتسوبیشـی‪ ،‬میتسـوئی‪ ،‬لـی‬ ‫چـی مـن‪ ،‬نیشـو ایوایـی‪ ،‬سـومیتومو‪ ،‬تومـن‪ ،‬چـوری‪ ،‬ای شـی کاواجـی‬ ‫‪873‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫ماهاریمـان‪ ،‬کاراشـو‪ ،‬ان ای سـی‪ ،‬نیپـون اسـتیل‪ ،‬نومـورا‪ ،‬سـومی یکـن‪،‬‬ ‫تـو یـا تاتـی سوشـو و ام اچ ای (کـی مـن) لیمیتـد» اقـدام کنـد‪.‬‬ ‫‪ 4‬خرداد‬ ‫اوليــن دوره مســابق ‌ههاي واليبــال سراســري پالايشــگاه‌هاي ايــران بــا‬ ‫قهرمانـي تيـم پالايشـگاه تبريـز خاتمـه يافـت‪ .‬تيـم تهـران رتبـه دوم و‬ ‫تيــم آبــادان رتبــه ســوم ايــن دوره از مســابقات را كســب كــرد‪.‬‬ ‫‪ 7‬خرداد‬ ‫در پــي نصــب پاي ‌ههــاي اســكله چنــد‌منظــوره آســتارا در فاصلــه ‪200‬‬ ‫متــري ســاحل ايــن شــهر‪ ،‬یــك مخــزن بــزرگ طبيعــي فــوران كــرد‪.‬‬ ‫فـوران ايـن مخـزن كـه در عمـق ‪ 17/5‬متـري كـف دريـا قـرار داشـت‪،‬‬ ‫باعـث توقـف نصـب پاي ‌ههـاي اسـكله شـد و حـدود ‪ 40‬ميليـون خسـارت‬ ‫ایجـاد کـرد‪.‬‬ ‫‪ 12‬خرداد‬ ‫شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬بــا طراحــی واحــد شیرین‌ســازی پالایشــگاه‬ ‫ســرخون ‪ 2‬از ســوی شــرکت مهندســی و ســاختمان صنایــع نفــت بــه‬ ‫مبلــغ ‪ 378‬میلیــون ریــال موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 21‬خرداد‬ ‫متخصصـان داخلـی‪ ،‬بزرگ‌تریـن واحـد تولیـد کلرآلکالـی خاورمیانـه را بـا‬ ‫‪ 6‬میلیـون سـاعت فعالیـت در مجتمـع پتروشـیمی بنـدر امـام را‌هانـدازی‬ ‫کردنـد‪ .‬مـدت زمـان اجـرای ایـن پـروژه ‪ 23‬مـاه بـود و تنهـا ‪ 20‬درصـد‬ ‫تـدارکات طـرح را شـرکت‌های خارجـی عهـده‌دار شـدند‪ .‬بـا بهر‌هبـرداری‬ ‫از ‪ 30‬طـرح و پـروژه از سـوی شـرکت «سـاختمان و نصـب» ‪ 530‬میلیـون‬ ‫دلار صرف ‌هجویـی ارزی بـه عمـل آمـد‪.‬‬ ‫‪ 31‬خرداد‬ ‫اعضـای هیئ ‌تمدیـره شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا تقسـیم بنـدی جدیـد‬ ‫مناطــق عملیــات اکتشــافی کشــور بــه ‪ 4‬منطقــه «مناطــق شــمال و‬ ‫شـمال شـرقی (منطقـه شـمال)‪ ،‬مناطـق جنوبـی و جنـوب غربی(منطقـه‬ ‫جنـوب)‪ ،‬منطقـه خلیـج فـارس و منطقـه دریـای خـزر» موافقـت کردنـد‪.‬‬ ‫◌ تیر‬ ‫مدیـر عامـل شـرکت ملـی پالایـش و پخـش فراورد‌ههـای نفتـی‪ ،‬گفـت‪:‬‬ ‫«در منطقـه آغـار‪ 23 ،‬حلقـه چـاه حفـر می‌شـود کـه طبـق برآوردهـای‬ ‫انجـام شـده‪ 6 ،‬تریلیـون فـوت مکعـب قابلیـت تولیـد گاز دارد و روزانـه‬ ‫‪ 800‬میلیـون فـوت مکعـب از آن اسـتحصال خواهـد شـد‪ .‬در منطقه دالان‬ ‫نیـز ‪ 6٫8‬تریلیـون فـوت مکعـب گاز قابلیـت تولیـد را دارد کـه روزانـه از‬ ‫‪874‬‬

‫سال ‪۱۳۷۳‬‬ ‫چا‌ههــای ایــن منطقــه ‪ 600‬میلیــون فــوت مکعــب اســتحصال خواهــد‬ ‫شـد‪ .‬اعتبـار ایـن طـرح ‪ 520‬میلیـون دلار و ‪ 700‬میلیـارد ریـال اسـت‪».‬‬ ‫‪ 5‬تیر‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬بـرای مدیریـت تولیـد مناطـق خشـکی‪ ،‬بـه‬ ‫منظـور اجـرای فـاز اول پـارس شـمالی بـا تخصیـص اعتبـار داخلـی و‬ ‫همچنیـن مدیریـت تولیـد مناطـق دریایـی در توسـعه میـدان گاز پـارس‬ ‫جنوبــی بــه شــرح زیــر تصمی ‌مگیــری کــرد‪:‬‬ ‫الف‪ .‬پارس شمالی‬ ‫توســعه ایــن میــدان در دو فــاز بــه ظرفی ‌تهــای ‪ 1200‬میلیــارد فــوت‬ ‫مکعـب در روز بـه منظـور تزریـق در میادیـن گچسـاران‪ ،‬بـی بـی حیکمـه‬ ‫و بینـک و روزانـه ‪ 2400‬میلیـارد فـوت مکعـب بـرای مصـارف داخلـی و‬ ‫صـادرات اختصـاص یابـد و هـر یـک از دو فـاز شـامل کلیـه تأسیسـات‬ ‫دریایـی و خشـکی مـورد نیـاز خواهـد بـود‪.‬‬ ‫در صورتـی کـه توسـعه میـدان در فـاز اول بـا شـرکت «شـل» بـه نتیجـه‬ ‫نرسـد‪ ،‬ایـن فـاز بـه شـرکت فـات قـاره ایـران بـه مبلـغ ‪ 1225‬میلیـارد‬ ‫ريـال (معـادل ‪700‬میلیـون دلار) بـه مـدت ‪ 4/5‬سـال داده م ‌یشـود‪.‬‬ ‫در صــورت توافــق بــا شــرکت شــل فــاز دوم توســعه میــدان از ســوی‬ ‫شـرکت فـات قـاره ایـران بـه مبلـغ ‪ 2100‬میلیـارد ريـال (معـادل ‪1200‬‬ ‫میلیـون دلار) در مـدت ‪ 5/5‬سـال اجرایـی خواهـد شـد‪.‬‬ ‫ب‪ .‬پارس جنوبی‬ ‫توسـعه فـاز اول ایـن میـدان بـا ظرفیـت هـزار میلیـارد فـوت مکعـب در‬ ‫روز شـامل تأسیسـات کامـل دریایـی و خشـکی مـورد نیـاز بـه شـرح زیـر‬ ‫اسـت‪:‬‬ ‫چا‌ههــا‪ ،‬ســکوها‪ ،‬تأسیســات مای ‌عگیــری‪ ،‬خطــوط لولــه دریایــی و‬ ‫خشــکی‪ ،‬تأسیســات ســاحلی فــراورش‪ ،‬اســکله‪ ،‬ســاختمان‌های اداری و‬ ‫مسـکونی مربوطـه و تأسیسـات عمومـی بـه مبلـغ حـدود ‪ 1600‬میلیـارد‬ ‫ريـال معـادل ‪ 900‬میلیـون دلار کـه بایـد طـی ‪ 4‬سـال از سـوی شـرکت‬ ‫فــات قــاره ایــران تأمیــن شــود؛ در ضمــن‪ ،‬مدیریــت تولیــد مناطــق‬ ‫دریایــی کارفرمــای ایــن طــرح محســوب می‌شــود‪.‬‬ ‫‪ 11‬تیر‬ ‫یادداشــت تفاهــم انتقــال گاز ترکمنســتان بــه اروپــا‪ ،‬آســیا و امریــکا از‬ ‫طریــق ایــران‪ ،‬از ســوی مســئولان دو کشــور امضــا شــد‪.‬‬ ‫‪ 12‬تیر‬ ‫بـر اسـاس مصوبـه وزارت نفـت‪ ،‬قـرار شـد متوسـط تولیـد نفـت خـام طـی‬ ‫‪875‬‬

‫پتروشیمی رازی‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫مـرداد مـاه در مناطـق خشـکی بـه رقـم ‪ 3600‬هـزار بشـکه و در مناطـق‬ ‫دریایــی بــه ‪ 420‬هــزار بشــکه در روز برســد‪ .‬بدیــن منظــور‪ ،‬کمیتــه‌ای‬ ‫بـرای پیگیـری از شـرکت‌های مدیرتولیـد مناطـق خشـکی‪ ،‬مدیـر تولیـد‬ ‫مناطـق دریایـی‪ ،‬امـور مالـی‪ ،‬مدیـر عامـل شـرکت ملـی حفـاری و مدیـر‬ ‫عامــل شــرکت کالای نفــت تهــران بــه سرپرســتی برنامه‌ریــزی تلفیقــی‬ ‫تشــیکل م ‌یشــود کــه موظــف اســت بــرای رســیدن بــه تولیــد ‪4/5‬‬ ‫میلیــون بشــکه در روز بررســی‌های لازم را انجــام و بــه هیئ ‌تمدیــره‬ ‫گـزارش کنـد‪.‬‬ ‫‪ 14‬تير‬ ‫مرتفع‌تريــن بــرج در مجتمــع پتروشــيمي خراســان بــه ارتفــاع ‪76‬‬ ‫متـر و قطـر ‪ 17‬متـر نصـب شـد‪ .‬ايـن بـرج كـه در حـال حاضـر آمـاده‬ ‫بهر‌هبــرداري اســت‪ ،‬مايــع اوره را بــه اوره دانــه‌اي تبديــل مي‌کنــد‪.‬‬ ‫‪ 15‬تیر‬ ‫بـا تکمیـل اولیـن سـکوی حفـاری ‪ -‬دریایـی ایـران در شـرق مازنـدران‪،‬‬ ‫حفـر اولیـن چـاه اکتشـافی ایـران در دریـای خـزر آغـاز م ‌یشـود‪.‬‬ ‫ســاخت ایــن ســکو کــه از ســوی شــرکت «ملــی پالایــش و پخــش‬ ‫فراورد‌ههــای نفتــی ایــران» در حوالــی شهرســتان نــکا در دســت‬ ‫اجراسـت‪ ،‬در حـال حاضـر ‪ 70‬درصـد پیشـرفت داشـته و انتظـار مـی‌رود‬ ‫طــی ســال جــاری و را‌هانــدازی آن‪ ،‬در اولیــن نقطــه مــورد نظــر بــرای‬ ‫حفــاری اســتقرار یابــد‪.‬‬ ‫‪ 21‬تير‬ ‫شـبكه گازرسـاني بـه شهرسـتان تویسـركان افتتـاح شـد‪ .‬بـرای اجـرای‬ ‫ایـن طـرح‪ ،‬مبلـغ ‪ 2‬ميليـارد و ‪ 41‬ميليـون ريـال در نظـر گرفتـه شـده‬ ‫اسـت‪.‬‬ ‫‪ 23‬تير‬ ‫بهاي نفت ايران به ‪ 17/40‬دلار در هر بشكه افزايش پيدا كرد‪.‬‬ ‫‪ 26‬تیر‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا تأســیس شــرکت «مهندســی و توســعه‬ ‫نفــت» موافقــت کــرد‪ .‬اهــداف ایــن شــرکت شــامل انجــام طراحــی‪،‬‬ ‫مهندســی ســاخت و اجــرای طر ‌حهــا و پروژ‌ههــای شــرکت ملــی نفــت‬ ‫و ســایر مؤسســات داخــل کشــور و انجــام خدمــات وابســته بــه آ ‌نهــا‪،‬‬ ‫انجــام مطالعـه و عملیـات در مـورد طر ‌حهـا و پروژ‌ههــای توسـع ‌های بـه‬ ‫منظــور اکتشــاف‪ ،‬اســتخراج و بهر‌هبــرداری از نفــت خــام‪ ،‬گاز طبیعــی‬ ‫و ســایر هیدروکربورهــای مایــع و جامــد اســت‪ .‬اعضــای اصلــی هیئــت‬ ‫‪876‬‬

‫سال ‪۱۳۷۳‬‬ ‫مدیـره ایـن شـرکت را ‪ 7‬نفـر عضـو اصلـی و ‪ 2‬نفـر عضـو علـی البـدل‬ ‫تشــیکل م ‌یدهنــد‪.‬‬ ‫◌ مرداد‬ ‫بــا تکمیــل و بازســازی مخــازن ذخیــره نفــت‪ ،‬ظرفیــت صــادرات نفــت‬ ‫خــام جزیــره خــارگ بــه ‪ 8‬میلیــون بشــکه در روز رســید‪.‬‬ ‫در حـال حاضـر ‪ 97‬درصـد نفـت خـام تولیـد کشـور از جزیـره خـارگ‬ ‫بــه نقــاط مختلــف جهــان صــادر می‌شــود و بــا بازســازی ‪ 11‬مخــزن‪،‬‬ ‫م ‌یتــوان روزانــه ‪ 13/5‬میلیــون بشــکه نفــت ذخیــره کــرد‪ .‬پی ‌شبینــی‬ ‫‌می‌شــود‪ ،‬طــی دو مــاه آينــده و بــا تكميــل بازســازي مخــازن ذخيــره‬ ‫نفــت و اســكل ‌ههاي «تــي» و «آذرپــاد» ظرفیــت بارگیــری و صــادرات‬ ‫نفـت خـام کشـور از جزيـره خـارگ بـه بیـش از ‪ 8‬ميليـون بشـكه در روز‬ ‫افزايـش يابـد‪.‬‬ ‫‪ 2‬مرداد‬ ‫کمیتــه مشــترک ایــران و هنــد بــا حضــور مدیــران امــور بی ‌نالملــل‪،‬‬ ‫مهندســی و طر ‌حهــا و برنامه‌ریــزی تلفیقــی بــرای انجــام مطالعــات‬ ‫مقدماتــی بی ‌نالمللــی امکا ‌نســنجی صــادرات گاز بــه هندوســتان‬ ‫تشــیکل شــد‪.‬‬ ‫‪ 5‬مرداد‬ ‫هیئـت مدیـره شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا افزایـش سـهام شـرکت کـود‬ ‫شـیمیایی مـدرس موافقـت کـرد‪ .‬ایـن شـرکت ‪ 2/3‬میلیـون دلار سـرمایه‬ ‫خـود افزایـش داد‪.‬‬ ‫‪ 10‬مرداد‬ ‫بــا حضــور رئيس‌جمهــور‪ ،‬مرحلــه دوم مجتمــع پتروشــيمي بنــدر امــام‬ ‫بــه بهر‌هبــرداري رســيد‪ .‬بــا افتتــاح واحدهــای جدیــد‪ ،‬ظرفيــت توليــد‬ ‫گاز مايـع و توليـدات جانبـي ايـن مجتمـع بـه ‪ 3/5‬ميليـون تـن در سـال‬ ‫م ‌یرســد کــه ارزش آ ‌نهــا حــدود ‪ 870‬ميليــون دلار در ســال اســت‪.‬‬ ‫معــاون وزيــر نفــت و مديرعامــل شــركت ملــي صنايــع پتروشــيمي‪ ،‬در‬ ‫ایـن بـاره گفـت‪« :‬مرحلـه اول ايـن پـروژه سـال ‪ 69‬بـا توليـد سـالانه يـك‬ ‫ميليـون تـن گاز مايـع بـه بهر‌هبـرداري رسـيد ولـی مـا هـم اكنـون آمـاده‬ ‫توليــد ســالانه ‪ 311‬هــزار تــن اتلــن‪ 240 ،‬هــزار تــن كلــر‪ 250 ،‬هــزار‬ ‫تـن سـود سـوزآور‪ 160 ،‬هـزار تـن پلـي اتيلـن‪ 50 ،‬هـزار تـن پروپیلـن‪،‬‬ ‫‪ 170‬هـزار تـن دي كلرايـد‪ 150 ،‬هـزار تـن كلروروینيـل‪ 40 ،‬هـزار تـن‬ ‫لاسـتيك مصنوعـي و حـدود ‪ 2‬ميليـون تـن گاز مايـع هسـتیم‪».‬‬ ‫‪877‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪ 20‬مرداد‬ ‫در مراســمی بــا حضــور رؤســای‌جمهور ایــران و ترکمنســتان کلنــگ‬ ‫ایجــاد خــط لولــه انتقــال گاز آســیا بــه اروپــا بــه زمیــن زده شــد‪.‬‬ ‫‪ 26‬مرداد‬ ‫مجمـع عمومـي شـرك ‌تهاي ملـي نفـت و گاز ايـران بـه طـور جداگانـه‬ ‫بـه رياسـت رئيس‌جمهـور تشـكيل شـد و تـراز مالـي شـركت‌هاي ملـي‬ ‫نفـت و گاز بـه تصويـب رسـيد‪.‬‬ ‫‪ 29‬مرداد‬ ‫دوميـن محمولـه وارداتـي پتروشـيمي خراسـان بـه حجـم ‪ 900‬تـن در‬ ‫اســكله شــركت صنعتــي ‪ -‬دريايــي «صــدرا» در نــكا تخليــه شــد‪ .‬ايــن‬ ‫محمولــه شــامل ســازه‌هاي مجتمــع پتروشــيمي‪ ،‬راكتورهــا‪ ،‬كور‌ههــا و‬ ‫ديگـر تجهيـزات بـود‪.‬‬ ‫◌ شهريور‬ ‫در برنامــه دوم دولــت‪ 5 ،‬پــروژه پتروشــيمي بــا ســرماي ‌هگذاري ‪1/8‬‬ ‫ميليـارد دلار بـدون كمـك دولـت انجـام مي‌شـود‪ .‬در ايـن برنامـه جمعـاً‬ ‫‪ 16‬پــروژه بــه بخــش خصوصــي واگــذار مي‌شــود‪.‬‬ ‫‪ 1‬شهريور‬ ‫رؤســای جمهــوری ایــران و تركمنســتان‪ ،‬بحــث و بررســي دربــاره‬ ‫نهايي‌كــردن توافــق احــداث خــط لولــه انتقــال گاز بــه تركمنســتان از‬ ‫طريـق ايـران را آغـاز كردنـد‪ .‬بـر اسـاس ایـن پـروژه‪ ،‬سـالانه ‪ 10‬تـا ‪12‬‬ ‫ميليـارد متـر مكعـب گاز تركمنسـتان از طريـق ايـران و تركيـه بـه اروپـا‬ ‫انتقــال خواهــد يافــت‪.‬‬ ‫‪ 2‬شهريور‬ ‫كلنــگ احــداث خــط لولــه انتقــال گاز تركمنســتان بــه اروپــا از خــاك‬ ‫ايــران از ســوی رؤســای‌جمهــوري ایــران و ترکمنســتان‪ ،‬در محــل‬ ‫پالايشــگاه تهــران بــه زميــن زده شــد‪.‬‬ ‫‪ 6‬شهریور‬ ‫‌ شــرکت ملــی گاز ایــران‪ ،‬احــداث شــبکه و خــط تغذیــه گاز فــاز ‪▪2B‬‬ ‫شهرسـتان مشـیکن شـهر را بـه شـرکت «آزالیـا» بـه مبلـغ حـدود ‪439‬‬ ‫میلیـون ریـال واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران بـرای طر ‌حهـا و پروژ‌ههـای عمـده قـرارداد▪‬ ‫پــارس جنوبــی‪ ،‬شــرکت مهندســی و توســعه نفــت را مســئول اصلــی‬ ‫مدیریــت‪ ،‬نظــارت‪ ،‬مســئول نهایــی طراحــی‪ ،‬مهندســی‪ ،‬تأمیــن کالا‪،‬‬ ‫ســاخت‪ ،‬نصــب‪ ،‬اجــرا و آمــوزش در کلیــه مراحــل طــرح تــا را‌هانــدازی‬ ‫‪878‬‬

‫سال ‪۱۳۷۳‬‬ ‫عملیاتــی و تحویــل قــرار داد‪.‬‬ ‫◌ مهر‬ ‫میانگیــن بهــای نفــت اوپــک در ســال ‪ 1994‬میــادی بــه ‪15٫5‬دلار در‬ ‫هـر بشـکه رسـید‪.‬‬ ‫‪ 4‬مهر‬ ‫بـه گفتـه مديرعامـل شـركت مهندسـي و توسـعه نفـت‪ ،‬اجـراي طر ‌حهـاي‬ ‫بـزرگ صنعتـي در زمينـه توسـعه مياديـن نفـت و گاز کشـور بـه شـركت‬ ‫مهندسـي و توسـعه نفـت محـول شـد‪ .‬ايـن شـركت فعاليـت خـود را بـا‬ ‫طــرح توســعه ميــدان گاز پــارس جنوبــي ‪-‬كــه از مهم‌تريــن طرح‌هــاي‬ ‫كشــور اســت‪ -‬آغــاز کــرد‪ .‬قبــل از ايــن بخ ‌شهايــی از ايــن طــرح بــا‬ ‫قــرارداد ‪ 1/7‬ميليــارد دلاری بــه كنسرســيومی متشــكل از ســه شــركت‬ ‫روسـي‪ ،‬ژاپنـي و ايتاليايـي واگـذار‌شـد کـه ایـن کنسرسـیوم نتوانسـت‬ ‫طـرح فـوق را تأمیـن مالـی کنـد‪.‬‬ ‫‪ 10‬مهر‬ ‫مدیــر امــور بی ‌نالملــل‪ ،‬از طــرف شــرکت ملــی نفــت ایــران اســناد و‬ ‫مـدارک لازم بـرای پیـش فـروش یکصـد میلیـون دلار نفـت خـام را بـا‬ ‫شـرکت ماروبنـی امضـا کـرد‪ .‬ایـن پیـش فـروش بـه منظـور تأمیـن مالـی‬ ‫پـروژه پتروشـیمی تبریـز صـورت گرفـت‪.‬‬ ‫‪ 14‬مهر‬ ‫اصفهــان از واردات مــواد اوليــه اليــاف «پلــي اســتر» ب ‌ينيــاز شــد‪.‬‬ ‫مديرعامـل پلـي اكريـل ايـران در ایـن بـاره‪ ،‬گفـت‪« :‬امسـال ‪ 7700‬تـن‬ ‫اليـاف اكريليـك در ايـن شـركت توليـد شـده كـه ‪ 70‬درصـد ظرفيـت‬ ‫توليــد اســت‪».‬‬ ‫‪ 17‬مهر‬ ‫بــه گفتــه رئيــس بهر‌هبــرداري و مســئول طــرح بازســازي واحــد اســيد‬ ‫سـولفوركي مجتمـع پتروشـيمي رازي‪ ،‬واحـد اسـيد سـولفوركي مجتمـع‬ ‫پتروشـيمي رازي بـه دسـت متخصصـان داخلـي را‌هانـدازي شـد‪ .‬بازسـازي‬ ‫ايـن واحـد ‪ 6/4‬ميليـارد ريـال هزينـه دربرداشـته كـه تمامـی آن از محـل‬ ‫درآمدهـاي مجتمـع تأميـن شـده اسـت‪ .‬در حـال حاضـر روزانـه ‪1320‬‬ ‫تـن اسـيد سـولفوركي در ايـن واحـد توليـد مي‌شـود‪ .‬ايـن مجتمـع در‬ ‫مجـاورت پتروشـيمي بنـدر امـام قـرار گرفتـه و داراي ‪ 16‬واحـد توليـدي‬ ‫اسـت‪ .‬ظرفيـت اسـمي سـالانه ايـن مجتمـع بيـش از ‪ 3/5‬ميليـون تـن‬ ‫گوگـرد‪ ،‬اسـيد سـولفوركي‪ ،‬اسـيد فسـفركي‪ ،‬آمونيـاك‪ ،‬كـود اوره و كـود‬ ‫دي آمونيـوم فسـفات اسـت‪.‬‬ ‫‪879‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪ 25‬مهر‬ ‫بــرای بهبــود یکفیــت نفــت خا ‌مهــای صادراتــی و اختــاط نفــت خــام‬ ‫مخلــوط فــروزان و بهــرگان بــا نفــت خــام ســنگین صادراتــی خــارگ‪،‬‬ ‫کمیتــه عالــی یکفیــت نفــت خا ‌مهــای صادراتــی مــوارد زیــر را مقــرر‬ ‫ک ـرد‪:‬‬ ‫الــف‪ .‬پالایشــگاه آبــادان روزانــه حــدود ‪ 120‬هــزار بشــکه نفــت خــام‬ ‫ســنگین صادراتــی ارســالی از امیدیــه را دریافــت و همــراه آن قابلیــت‬ ‫انعطا ‌فپذیـری جهـت پذیـرش مایعـات گازی از کارخانجـات ‪ 100‬و ‪300‬‬ ‫آغاجــاری را ایجــاد کنــد‪ .‬مدیریــت تولیــد مناطــق خشــکی نیــز روزانــه‬ ‫حـدود ‪ 150‬هـزار بشـکه نفـت خـام مخلـوط منطقـه مرکـزی و دزفـول‬ ‫شـمالی را بـه پالایشـگاه آبـادان ارسـال کنـد‪.‬‬ ‫ب‪ .‬مدیریــت تولیــد مناطــق خشــکی بــا توجــه بــه نفــت خا ‌مهــای‬ ‫صادراتـی مناطـق دریایـی تحویلـی در خـارگ‪ ،‬حجـم و مشـخصات یکفـی‬ ‫کامـل نفـت خـام نـوع سـوم را بـا توجـه بـه حفـظ اسـتاندارد دو نـوع‬ ‫نفـت خـام سـبک و سـنگین شـناخته شـده ایـران در برنامـه ‪ 5‬سـاله دوم‬ ‫معیـن و همـراه بـا بـرآورد هزین ‌ههـای اجرایـی لازم‪ ،‬آن را در مـدت ‪ 4‬مـاه‬ ‫بـه مدیریـت هـای امـور بی ‌نالملـل و برنامه‌ریـزی تلفیقـی اعـام کنـد‪.‬‬ ‫◌ آبان‬ ‫در مـدت ‪ 6‬مـاه اول امسـال‪ ،‬ارزش صـادرات کالاهـای غیرنفتـی از مـرز‬ ‫‪ 2‬میلیـارد دلار گذشـت و بـه ‪ 3619‬میلیـارد ریـال معـادل ‪ 2‬میلیـارد و‬ ‫‪ 68‬میلیـون دلار رسـید‪ .‬بـه گـزارش گمـرک ایـران‪ ،‬ایـن مقـدار صـادرات‬ ‫در مقایسـه بـا نیمـه اول سـال قبـل از نظـر وزن ‪ 11‬درصـد و بـه لحـاظ‬ ‫ارزش ‪ 20‬درصــد افزایــش نشــان م ‌یدهــد‪.‬‬ ‫‌‪ 1‬آبان‬ ‫‌ ‪ 82‬درصـد از امـور مربـوط بـه نصـب تجهيـزات و سـاختمان پالايشـگاه▪‬ ‫گاز سـرخون انجـام شـد‪ .‬بـا را‌هانـدازي ايـن پالايشـگاه روزانـه ‪ 500‬ميليون‬ ‫فـوت مكعـب گاز بـر ظرفيـت پالايـش گاز كشـور افـزوده می‌شـود‪.‬‬ ‫‌ انجــام خدمــات و مطالعــات مهندســی مقدماتــی (مهندســی بنیــاد)▪‬ ‫پـروژه احـداث کارخانـه گاز و گاز مایـع ‪ 1300‬بـی بـی حیکمـه و کارخانـه‬ ‫گاز و گاز مایـع ‪ 1200‬بـه شـرکت «مهندسـی و سـاختمان صنایـع نفـت»‬ ‫(اویـک) واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌‪ 10‬آبان‬ ‫دور دوم مذاكــرات وزيــر نفــت ليبــي و مقامــات نفتــي آن كشــور بــا‬ ‫وزیــر نفــت ایــران آغــاز شــد‪ .‬در ايــن مذاكــرات طرفيــن بــه توســعه‬ ‫‪880‬‬

‫سال ‪۱۳۷۳‬‬ ‫همكاري‌هـاي دو جانبـه نفتـي و فنـي تأكيـد کـرده و يادداشـتی تفاهمـي‬ ‫در زمينــه توســعه حفــاري و صنعــت پتروشــيمي در لیبــی بــه دســت‬ ‫متخصصــان كشــورمان امضــا کردنــد‪.‬‬ ‫‪ 14‬آبان‬ ‫يــك تيــم چنــد نفــره از اعضــای گروهــك تروريســتي منافقيــن بــا‬ ‫نيروهـاي مـرزي ايـران درگيـر شـدند‪ .‬ايـن تيـم تروريسـتي قصـد انجـام‬ ‫عمليـات شناسـايي و انفجـار در منطقـه نفتـي موسـيان را داشـتند كـه‬ ‫عمليـات آن‌هـا از سـوی نيروهـاي مـرزي خنثـي شـد‪ .‬موسـيان از توابـع‬ ‫شهرســتان مــرزي دهلــران اســت‪.‬‬ ‫‪ 15‬آبان‬ ‫بــه گفتــه نخســت وزيــر مولــداوي‪ ،‬ایــن کشــور طــی ســال جــاری‪▪،‬‬ ‫‪ 2/5‬ميليــون تــن نفــت بــا قيمــت پايين‌تــر از نر ‌خهــاي جهانــي از‬ ‫ايـران خريـداري م ‌يكنـد‪ .‬در سـفر نخسـت وزيـر مولـداوي‪ ،‬بـه ايـران ‪7‬‬ ‫موافق ‌تنامـه همـكاري در زمين ‌ههـاي اقتصـادي‪ ،‬علمـي و فرهنگـي بيـن‬ ‫دو كشـور امضـا شـد‪.‬‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا پرداخــت حــدود یــک میلیــارد و صــد▪‬ ‫میلیـون ريـال بـه سـپاه پاسـداران بـرای انجـام عملیـات انفجـار در مهـار‬ ‫چـاه شـماره ‪ 50‬اهـواز موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 20‬آبان‬ ‫بـا حضـور رئي ‌سجمهـور‪ ،‬مرحلـه اول گازرسـاني بـه شـهر كرمانشـاه کـه‬ ‫اواخــر ســال ‪ 71‬آغــاز شــده بــود‪ ،‬افتتــاح شــد‪ .‬بــراي اجــراي عمليــات‬ ‫گازرســاني بــه ايــن اســتان حــدود ‪ 5300‬ميليــون ريــال اعتبــار جــذب‬ ‫شـده اسـت‪.‬‬ ‫‪ 30‬آبان‬ ‫اجــاس ‪ 97‬عــادي وزراي نفــت اوپــك در اندونــزي آغــاز بــه کار کــرد‪.‬‬ ‫مهم‌تريــن موضوعــات ايــن اجــاس‪ ،‬انتخــاب دبيــركل جديــد و تعييــن‬ ‫سـقف توليـد نفـت بـود‪ .‬در ایـن نشسـت‪ ،‬وزيـر نفـت اندونـزي بـه سـمت‬ ‫رئیـس جديـد سـازمان منصـوب شـد‪.‬‬ ‫◌ آذر‬ ‫‌ سـهميه توليـد هـر يـك از ‪ 12‬كشـور عضـو اوپـك بـراي سـال آينـده▪‬ ‫ميـادي بـه ایـن شـرح مشـخص شـد‪ :‬ايـران‪ 3 ،‬ميليـون و ‪ 600‬هـزار؛‬ ‫الجزايـر‪ 750،‬هـزار؛ گابـن‪ 287،‬هـزار؛ اندونـزي‪ ،‬یـک ميليـون و‪ 320‬هزار؛‬ ‫عـراق‪ 400،‬هـزار؛ كويـت‪ 2 ،‬میلیـون؛ لیبـی‪ ،‬یـک ميليـون و ‪ 390‬هـزار؛‬ ‫نيجريـه‪ ،‬يـك ميليـون و ‪ 865‬هـزار و عربسـتان ‪ 8‬میلیـون بشـکه در روز‪.‬‬ ‫‪881‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‌‌ شـركت ملـي نفـت ايـران در جايـگاه چهـارم شـركت‌هاي بـزرگ نفـت▪‬ ‫و گاز جهـان‪.‬‬ ‫‪ 2‬آذر‬ ‫بــر اســاس تصمیــم اخیــر اعضــای اوپــک‪ ،‬تــا زمانــي كــه قيمــت نفــت‬ ‫بــه ‪ 21‬دلار در هــر بشــكه برســد‪ ،‬اوپــك ســقف توليــد خــود را تغييــر‬ ‫نمي‌دهــد‪ .‬اجــاس كنونــي اوپــك ســقف توليــد را بــراي ‪ 6‬مــاه آينــده‬ ‫‪ 24/52‬ميليــون بشــكه در روز تعییــن كــرد‪.‬‬ ‫‪ 6‬آذر‬ ‫‌ بـا خریـد دسـتگاه حفـاری مـورب ثابـت اختصاصـی و انحصـاری بـرای▪‬ ‫میـدان ابـوذر بـه مبلـغ حـدود ‪ 21‬میلیـون دلار موافقـت و مقـرر شـد‬ ‫در صورتــی کــه بانــک مرکــزی شــرایط مالــی را تأییــد کنــد‪ ،‬دســتگاه‬ ‫از شــرکت «درکــو» (‪ )Dreco‬خریــداری شــود‪ .‬نحــوه اداره دســتگاه‬ ‫بــر عهــده دو شــرکت مدیریــت تولیــد مناطــق دریایــی و شــرکت ملــی‬ ‫حفـاری ایـران خواهـد بـود‪.‬‬ ‫‌‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران مسـئولیت بهر‌هبـرداری از پالایشـگاه تصفیـه▪‬ ‫گاز پـارس جنوبـی در فـاز اول تأسیسـات خشـکی عسـلویه را بـر عهـده‬ ‫شـرکت ملـی گاز قـرار داد و ایـن شـرکت‪ ،‬هماهنگ ‌یهـای لازم در طراحـی‬ ‫و اجـرای ایـن بخـش را بـه شـرکت مهندسـی و توسـعه نفـت سـپرد‪.‬‬ ‫‪ 13‬آذر‬ ‫مدیــر امــور بیــن الملــل وزارت نفــت‪ ،‬مســئول امضــای قــرارداد فــروش‬ ‫نفـت خـام میـان شـرکت ملـی نفـت و بانـک «پـاری بـای» پاریـس شـد‪.‬‬ ‫ایــن پیــش فــروش بــه منظــور بازپرداخــت بهــای ‪ 2‬فرونــد هواپیمــای‬ ‫ایربـاس خریـداری شـده بـه مبلغـی حـدود ‪ 200‬میلیـون دلار اسـت‪.‬‬ ‫‪ 18‬آذر‬ ‫لهسـتان و ايـران بـراي افزايـش روابـط تجـاري‪ ،‬موافق ‌تنامـه اقتصـادي‬ ‫امضــا كردنــد‪ .‬بــر اســاس ايــن توافق‌نامــه‪ ،‬لهســتان در ازاي صــدور‬ ‫محصــولات شــيميايي و ماشــي ‌نآلات الكتریكــي بــه ايــران ‪ 1/5‬ميليــون‬ ‫تــن نفــت از ايــران وارد خواهــد كــرد‪.‬‬ ‫‪ 20‬آذر‬ ‫‌‌ بـا عقـد قـرارداد خریـد و فـروش گاز بیـن شـرکت ملـی گاز ایـران و▪‬ ‫شــرکت گاز «آرد» ارمنســتان موافقــت شــد‪ .‬امــور بی ‌نالملــل مذاکــرات‬ ‫تعییـن قیمـت پایـه و فرمـول تعدیـل قیمـت گاز صادراتـی را انجـام داد‪.‬‬ ‫‌‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران اجـرای فـاز اول توسـعه میـدان گازی پـارس▪‬ ‫جنوبـی و انجـام مطالعـات توسـعه فـاز دوم را بـه شـرکت مدیریـت تولیـد‬ ‫‪882‬‬

‫سال ‪۱۳۷۳‬‬ ‫مناطـق دریایـی واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‌ مطالعــات جامــع میــدان ســیری‪ D‬بــه شــرکت «مشــاوران انــرژی▪‬ ‫تهــران» واگــذار شــد‪.‬‬ ‫‪ 27‬آذر‬ ‫‌ بــا حضــور رئی ‌سجمهــور‪ ،‬بهر‌هبــرداری از دو اســکله بارگیــری و ‪▪25‬‬ ‫مخـزن نفـت بازسـازی شـده در جزیـره خـارگ آغـاز شـد‪ .‬ایـن اقدامـات‬ ‫تاکنـون ‪ 270‬میلیـون دلار معـادل ‪ 130‬میلیـارد ریـال هزینـه در برداشـته‬ ‫اسـت‪ .‬اسـکله دریایـی «آذرپـاد» شـامل ‪ 4‬پهلوگیـر بـا تـوان بارگیـری‬ ‫کشــتی‌های ‪ 500‬هــزار تنــی در فاصلــه ‪ 1500‬متــری غــرب جزیــره‬ ‫خــارگ‪ ،‬از جملــه اســکله‌های ایــن مجموعــه اســت‪.‬‬ ‫مدیـر امـور بیـن الملـل وزارت نفـت‪ ،‬اسـناد مربـوط بـه پیـش فـروش▪‬ ‫نفـت بـه گـروه بانکـی یونکیـو را بـه مبلـغ حـدود ‪ 250‬میلیـون دلار امضـا‬ ‫کـرد‪ .‬بخشـی از ایـن پیـش فـروش بـرای پرداخـت بدهـی ‪ 80‬میلیـون‬ ‫دلاری بان ‌کهـای ایرانـی بـه ایـن گـروه بانکـی و مابقـی بـرای پرداخـت‬ ‫بده ‌یهــای بانــک تجــارت در مقابــل اعتبــارات قبلــی گشــایش یافتــه‬ ‫شــرکت کالای نفــت تهــران اســتفاده می‌شــود‪.‬‬ ‫‪ 29‬آذر‬ ‫در آخريـن آمـار هفته‌نامـه نفتـي «انـرژي كامپـس» چـاپ لنـدن‪ ،‬ايـران‬ ‫در مـاه اكتبـر بـه طـور متوسـط روزانـه ‪ 525‬هـزار بشـكه نفـت بـه ژاپـن‬ ‫صـادر كـرده كـه ‪ 33/4‬درصـد بالاتـر از سـطح سـال قبـل بـوده اسـت‪.‬‬ ‫‪ 4‬دی‬ ‫بـا تصویـب بودجـه جـاری شـرکت صنایـع ملـی گاز بـه مبلـغ ‪ 28‬میلیـارد‬ ‫و ‪ 14‬میلیـون ریـال و بودجـه سـرمایه‌ای بـه مبلـغ ‪ 834‬میلیـون ریـال‬ ‫موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‪ 6‬دي‬ ‫روابــط عمومــي شــركت ملــي نفــت ايــران اعــام كــرد کــه بــه دليــل‬ ‫خاتمـه قـرارداد بيـن شـركت «پتـرون» فيليپيـن و شـركت ملـي نفـت‬ ‫ايـران‪ ،‬صـادرات نفـت خـام بـه ايـن شـركت متوقـف شـد‪ .‬در سـال جـاري‬ ‫ميـادي روزانـه حـدود ‪ 20‬هـزار بشـكه نفـت بـه شـركت «پتـرون» صادر‬ ‫م ‌يشــد‪ .‬شــركت آرامكــو عربســتان ‪ 41‬درصــد از ســهام ايــن شــركت‬ ‫فيليپينـي در اختیـار دارد‪.‬‬ ‫‪ 25‬دی‬ ‫پــروژه مطالعاتــی افزایــش ظرفیــت پالایشــگاه ولیعصــر بــه شــرکت‬ ‫مهندســین مشــاور «نــارگان» واگــذار شــد‪.‬‬ ‫‪883‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫بنـادری از فرماندهـان جنـگ بـود‬ ‫‪ 12‬بهمن‬ ‫کــه در دوره ســازندگی ریاســت‬ ‫سـازمان حراسـت وزارت نفـت بـا دو هـدف عمـده حفاظـت از تأسیسـات‬ ‫حراســت پالایشــگاه آبــادان را‬ ‫عهـد‌هدار شـد و در تأمیـن امنیـت‬ ‫و کارکنـان صنعـت عظیـم نفـت تشـیکل شـد‪.‬‬ ‫شــهر تلاشــی درخــور داشــت و‬ ‫همــه ای ‌نهــا بــه کســب نشــان‬ ‫‪ 16‬بهمن‬ ‫فتـح و لیاقـت انجامیـد‪ .‬حـالا‪ ،‬او‬ ‫شـرکت ملـی نفـت بـا فـروش نفـت بـه قیمـت هـر بشـکه ‪ 1690‬ريـال‬ ‫پـس از سـا ‌لها خدمـت در دوران‬ ‫بازنشســتگی روزگار م ‌یگذرانــد و‬ ‫موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫در آبــادان اقامــت دارد‪ .‬تصویــر‬ ‫بــالا‪ ،‬بنــادری را پشــت میــز‬ ‫◌ اسفند‬ ‫کارش در حراســت پالایشــگاه‪،‬‬ ‫بـر اسـاس اعـام شـرکت ملـی گاز‪ ،‬از ‪ 32/94‬ميليـارد متـر مكعـب گاز‬ ‫ســال ‪ ۱۳۷۵‬م ‌یبینیــم‪.‬‬ ‫مصرفــي در كشــور‪ 26/2 ،‬درصــد مصــرف خانگــي‪ 3/7 ،‬درصــد مصــرف‬ ‫تجــاري‪ 23/6 ،‬درصــد صنعتــي‪ 38/1 ،‬درصــد نيروگا‌ههــا‪ 5/7 ،‬درصــد‬ ‫پالايشــگا‌هها و ‪ 1/7‬درصــد ســوخت‪ ،‬مربــوط بــه واحدهــاي پتروشــيمي‬ ‫بـوده اسـت‪.‬‬ ‫‪ 13‬اسفند‬ ‫قـرارداد توسـعه میـدان نفتـی سـیری ‪ E‬و ‪ A‬بیـن شـرکت ملـی نفـت‬ ‫ایـران بـا شـاخه هلنـدی شـرکت امریکایـی «کونوکـو» )‪ (Conoco‬امضـا‬ ‫شـد کـه دسـتگاه حاکمـه امریـکا را دچـار آشـفتگی سـاخت؛ چـرا کـه‬ ‫ایــن اقــدام در اوج تلا ‌شهــای امریــکا بــرای دعــوت از جهــان صنعتــی‬ ‫بــرای تحریــم معامــات نفتــی و تجــاری بــا جمهــوری اســامی ایــران‬ ‫انجـام شـد‪.‬‬ ‫‪ 14‬اسفند‬ ‫بـا تأميـن بـه موقـع ارز ‪ 10‬ميليـون دلاري‪ ،‬اوليـن سـكوي سـاخت داخلي‬ ‫حفـاري چا‌ههـاي دريايـي نفـت در دريـاي خـزر بـه بهر‌هبـرداري رسـيد‪.‬‬ ‫بـا هزينـه احـداث ایـن سـکو ‪ 63‬ميليـون دلار اسـت کـه تـا كنـون حـدود‬ ‫‪ 50‬ميليـون دلار آن بـه طـرف خارجـي پرداخـت شـده اسـت‪ .‬كار احـداث‬ ‫ايـن سـكو سـال ‪ 68‬در دسـتور كار قـرار گرفـت و يـك شـركت فنلانـدي‬ ‫عمليـات اجـراي آن را بـر عهـده گرفـت و شـركت کشـتی سـازي «صدرا»‬ ‫نیـز بـه عنـوان سـازنده ايرانـي قطعـات سـكو انتخـاب شـد‪.‬‬ ‫‪ 20‬اسفند‬ ‫بازســازی واحدهــای نم ‌کزدایــ ‌ی ابــوذر خشــکی بــه مبلــغ حــدود ‪500‬‬ ‫میلیـون ريـال بـه شـرکت «پاریسـاز» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 25‬اسفند‬ ‫رئیس‌جمهـور امریـکا در یـک اقـدام ب ‌یسـابقه و بـا اسـتفاده از اختیـارات‬ ‫خـود بـا صـدور حکمـی‪ ،‬قـرارداد توسـعه میـدان نفتـی سـیری ‪ E‬و‪A‬‬ ‫بیـن شـرکت ملـی نفـت ایـران و شـرکت «کونوکـو» را لغوکـرد‪.‬‬ ‫‪884‬‬

‫‪ 1374‬شمسی ‪ 1995 /‬میلادی‬ ‫درآمد نفت‪ 15 ،‬میلیارد و ‪ 100‬میلیون دلار‬ ‫‌ خـط لولـه فـراورده تبريـز‪ -‬سـراب – اردبيـل و اسـكله نـكا‪ ،‬احـداث▪‬ ‫شد‪.‬‬ ‫حجم توليد محصولات پتروشيمي به ‪ 8/5‬ميليون تن رسيد‪.‬‬ ‫‌ خطـوط انتقـال گاز از منابـع بـه پالايشـگاه‌ها و از پالايشـگا‌هها بـه▪▪‬ ‫مناطـق مصرفـي بـه ‪ 8/85‬هـزار كيلومتـر رسـيد‪.‬‬ ‫◌ فروردین‬ ‫شـرکت ملـی حفـاری‪ ،‬طـی یـک مـاه آینـده فعالیـت خـود را عمـ ًا در‬ ‫لیبـی آغـاز می‌کنـد‪ .‬بدیـن منظـور هیئتـی از مدیریـت تولیـد خشـکی‪،‬‬ ‫مهندسـی‪ ،‬پالایـش‪ ،‬خطـوط لولـه‪ ،‬اکتشـاف و امـور حقوقـی به سرپرسـتی‬ ‫امــور مشــارک ‌تها بــه لیبــی اعــزام می‌شــوند و بــا بررســی زمین ‌ههــای‬ ‫فعالیــت در بخش‌هــای مختلــف صنعــت نفــت لیبــی‪ ،‬نتایــج را بــه‬ ‫هیئت‌مدیــره اطــاع م ‌یدهنــد‪.‬‬ ‫‪ 9‬فروردین‬ ‫در مراســمی بــا حضــور رئی ‌سجمهــور‪ ،‬پالایشــگاه فــرو آلیــاژ آبــادان‬ ‫افتتــاح شــد‪.‬‬ ‫‪ 19‬فروردین‬ ‫فـاز سـوم پتروشـیمی بنـدر امـام بـا حضـور رئی ‌سجمهـور‪ ،‬افتتـاح شـد‪.‬‬ ‫بــا بهر‌هبــرداری ‪ 175‬هــزار تــن (پــی‪ .‬وی‪ .‬ســی) از ایــن واحــد‪ ،‬ســالانه‬ ‫‪ 200‬میلیــون دلار صرف ‌هجویــی ارزی بــه عمــل خواهــد آمــد‪ .‬در پایــان‬ ‫برنامـه دوم‪ ،‬میـزان تولیـد کشـور در گسـتره پتروشـیمی بـه ‪ 15‬میلیـون‬ ‫تـن خواهـد رسـید کـه ایـن رقـم در سـال ‪ 67‬برابـر ‪ 700‬هـزار تـن بـوده‬ ‫اسـت‪.‬‬ ‫‪885‬‬

‫فاز ‪ 3‬پتروشیمی بندر امام‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫‪ 20‬فروردین‬ ‫مدیـر امـور بی ‌نالملـل وزارت نفـت‪ ،‬مـدارک مربـوط بـه پیـش فـروش ‪73‬‬ ‫میلیـون دلار نفـت خـام بـه بانـک (‪ )BNP‬امضـا کـرد‪.‬‬ ‫‪ 27‬فروردین‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران در مــورد اختصــاص نفتــای تولیــدی▪‬ ‫کارخانجـات گاز و گاز مایـع ‪ 900‬و ‪ 1000‬بـه خـوراک واحـد آروماتیـک‬ ‫پتروشـیمی بنـدر امـام تصمیـم گرفـت و همچنیـن قـرار شـد تزریـق گاز‬ ‫لاکهـک میـدان پازنـان بـه میـدان گچسـاران از طریـق کارخانجـات گاز‬ ‫و گاز مایــع ‪ 900‬ادامــه یابــد‪ .‬در ضمــن‪ ،‬اجــرای پــروژه بازگردانــی گاز‬ ‫بـه میـدان پازنـان‪ ،‬همچنـان بـه عهـده مدیریـت تولیـد مناطـق خشـکی‬ ‫خواهــد بــود و هزینــه ارزی آن را بــه مبلــغ حــدود ‪ 10‬میلیــون دلار‪،‬‬ ‫شــرکت ملــی صنایــع پتروشــیمی تأمیــن خواهــد کــرد‪.‬‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا پیــش فــروش نفــت خــام بــه مبلــغ▪‬ ‫تقریبــی ‪ 75‬میلیــون دلار بــه بانــک (‪ )Credit Lyone‬کشــور فرانســه‬ ‫موافقـت کـرد‪ .‬ایـن پیـش فـروش بـه منظـور خریـد کالای اساسـی مـورد‬ ‫نیـاز از سـوی شـرکت بازرگانـی نفتیـران صـورت گرفـت‪.‬‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا پیـش فـروش نفـت خـام ایـران بـه بانـک▪‬ ‫«‪ »Paribas‬فرانسـه بـه مبلـغ تقریبـی ‪ 75‬میلیـون دلار موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫◌ اردیبهشت‬ ‫بـا صـدور ‪ 7532‬هـزار تـن کالا در سـال قبـل‪ ،‬ارزش صـادرات کالاهـای‬ ‫غیـر نفتـی کشـور بالـغ بـر ‪ 4/4‬میلیـارد دلار شـد‪.‬‬ ‫‪ 3‬اردیبهشت‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا پیـش فـروش نفـت خـام بـه بانک سوئیسـی‬ ‫کورپوریشـن (‪ )SBC‬بـه مبلـغ ‪ 102‬میلیـون دلار موافقـت کرد‪.‬‬ ‫‪ 5‬اردیبهشت‬ ‫کشـتی فکـور بـا حمـل ‪ 5‬هـزار تـن فـرو کـروم از پالایشـگاه فـرو آلیـاژ‬ ‫آبـادان وارد بنـدر کاوازاکـی ژاپـن شـد و در حضـور سـفیر کشـورمان در‬ ‫ژاپـن‪ ،‬بـار خـود را تخلیـه کـرد‪.‬‬ ‫‪ 6‬اردیبهشت‬ ‫‌ بزرگ‌ترین کارخانه تولید الیاف پروپیلن کشور راه‌اندازی شد‪.‬‬ ‫‌ رئیـس شـرکت کوسـتال در نامـ ‌های بـه رئی ‌سجمهـور امریـکا نوشـت‪▪▪:‬‬ ‫«تحریـم نفتـی ایـران اشـتباه اسـت و شـرک ‌تهای انگلیسـی‪ ،‬فرانسـوی‪،‬‬ ‫ایتالیایـی و اسـپانیایی (شـرکت بریتیـش پترولیـوم‪ ،‬رویـال داچ شـل‪ ،‬ای‬ ‫ال اف‪ ،‬توتــال‪ ،‬رپســول و ســایر شــرک ‌تها) در پــی تحریــم‪ ،‬کار توســعه‬ ‫‪886‬‬

‫سال ‪۱۳۷۴‬‬ ‫چا‌ههـای نفتـی ایـران را بلافاصلـه آغـاز خواهنـد کـرد‪».‬‬ ‫مرد با اخلاق نفت‬ ‫پرویـز کابلـی بـا مـدرک لیسـانس‬ ‫‪ 9‬اردیبهشت‬ ‫در شــرکت ســهامی اکتشــاف و‬ ‫روابــط عمومــی وزارت نفــت اعــام کــرد‪« :‬شــرکت ملــی نفــت ایــران‬ ‫تولیـد ایـران بـا حقـوق ‪ 355‬دلار‪،‬‬ ‫در حــال مذاکــره بــا شـرکت‌های توتــال‪ ،‬شـل‪ ،‬پترونــاس مالــزی و نیــز‬ ‫برابـر بـا ‪ 20/050‬ریـال بـه عـاوه‬ ‫شــرکت‌های ایرانــی بــرای توســعه میدا ‌نهــا ســیری ‪ E‬و ‪ A‬اســت‪».‬‬ ‫‪ 3‬هــزار و ‪ 810‬ریــال پــاداش‬ ‫اســتخدام ‌شــد‪ .‬او در آبا ‌نمــاه‬ ‫‪ 10‬اردیبهشت‬ ‫آییـن نامـه اجرایـی انجـام طر ‌حهـای شـرکت ملـی نفـت ایـران و شـرکت‬ ‫ســال ‪ 1374‬بازنشســته شــد‪.‬‬ ‫ملــی پالایــش و پخــش فراورد‌ههــای نفتــی در قالــب برنامــه دوم بــر‬ ‫اسـاس قراردادهـای بیـع متقابـل‪ ،‬تصویـب شـد‪ .‬بـر ایـن اسـاس‪ ،‬توسـعه‬ ‫فازهـای ‪ 2‬و ‪ 3‬میـدان گازی پـارس جنوبـی و توسـعه لایـه هـای گازی‬ ‫دالان و کنــگان (میــدان ســلمان) بــا مدیریــت تولیــد مناطــق دریایــی؛‬ ‫طـرح جمـ ‌عآوری گازهـای همـراه لایـه بنگسـتان (آمـاک) بـا مدیریـت‬ ‫تولیـد مناطـق خشـکی؛ طـرح جمـ ‌عآوری گازهـای همـراه و تزریـق در‬ ‫میـدان درود‪ ،‬احـداث پالایشـگاه مایعـات گازی عسـلویه زیـر نظـر شـرکت‬ ‫مهندســی و ســاختمان‪ ،‬توســعه میادیــن نفتــی دریایــی بــال‪ ،‬توســعه‬ ‫میادیـن نفتـی دریایـی سـیری ‪ A‬و ‪ E‬و توسـعه میادیـن نفتـی دریایـی‬ ‫ســروش بــا مدیریــت مناطــق دریایــی؛ احــداث کارخانجــات گاز و گاز‬ ‫مایـع بـا مدیریـت مناطـق خشـکی؛ احـداث واحـد تصفیـه گازمایـع در‬ ‫لاوان و افزایـش ظرفیـت پالایشـگاه شـیراز بـه میـزان ‪ 20‬هـزار بشـکه در‬ ‫روز زیـر نظـر شـرکت ملـی پالایـش و پخـش انجـام خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 17‬اردیبهشت‬ ‫‌ اختـاف بیـن بانـک مرکـزی و شـرکت ملـی صنایـع پتروشـیمی کـه▪‬ ‫از جهـت تعهـدات ارزی شـرکت مذکـور بـه مبلـغ ‪ 2‬میلیـون و ‪ 900‬هـزار‬ ‫مـارک بـه وجـود آمـده بـود‪ ،‬حـل و فصـل شـد‪.‬‬ ‫وزارت نفـت بـا پیـش فـروش نفـت خـام بـه شـرکت کـر‌های دوو بـه▪‬ ‫مبلـغ تقریبـی یکصـد میلیـون دلار امریـکا بـرای خریـد کالای اساسـی‬ ‫مـورد نظـر از سـوی شـرکت بازرگانـی نفتیـران موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 17‬خرداد‬ ‫پالایشـگاه نفـت و خـط لولـه مشـترک بیـن ایـران و پاکسـتان احـداث‬ ‫شـد‪ .‬وزیـر نفـت در ایـن بـاره گفـت‪« :‬تواف ‌قهـای نهایـی بـر سـر مسـیر‬ ‫احــداث پالایشــگاه مشــترک بیــن دو کشــور ایــران و پاکســتان انجــام‬ ‫‌شــده و ایــن پالایشــگاه بــا حــدود یــک میلیــارد دلار ســرمایه‌گذاری و‬ ‫ظرفیـت ‪ 120‬هـزار بشـکه در روز سـاخته خواهـد شـد‪ .‬مذاکـرات مربـوط‬ ‫بـه سـاخت و احـداث خـط لولـه گاز نیـز بـه نتیجـه رسـیده و قـرار اسـت‬ ‫‪887‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫ظــرف ‪ 15‬روز آینــده از شــرک ‌تهای خارجــی بــرای مشــارکت در ایــن‬ ‫پـروژه دعـوت بـه عمـل آیـد‪ .‬سـرمایه‌گذاری در ایـن پـروژه حـدود ‪3/5‬‬ ‫میلیـارد دلار اسـت‪».‬‬ ‫‪ 21‬خرداد‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران قـرارداد پـروژه ژئوفیریـک در سـنگال تـا سـقف‬ ‫‪ 24‬میلیـون دلار را بـه مدیریـت اکتشـاف و انجـام عملیـات حفـاری یـک‬ ‫حلقـه چـاه در منطقـه مـورد اشـاره را بـه شـرکت ملـی حفـاری ایـران‬ ‫واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‪ 28‬خرداد‬ ‫‌ زمـان ارائـه خدمـات مهندسـی تفصیلـی خطـوط جمـع‌آوری پالایشـگاه▪‬ ‫سـرخون ‪ 2‬تـا پایـان آذر ‪ 74‬تمدیـد شـد‪.‬‬ ‫‌ امــکان واگــذاری ‪ 2‬اشــتراک جداگانــه بــه متقاضیــان گاز طبیعــی بــا▪‬ ‫شـرایط خـاص فراهـم شـد‪ .‬ایـن در شـرایطی اسـت کـه متقاضـی هزینـه‬ ‫انشـعاب و حـق اشـتراک را براسـاس تعرف ‌ههـای فـروش عمـده پرداخـت‬ ‫کنــد‪ ،‬حداکثــر ‪ 200‬متــر مکعــب در ســاعت مصــرف کنــد و امــکان‬ ‫واگـذاری دو اشـتراک جداگانـه بـه تأییـد شـرکت ملـی گاز برسـد‪.‬‬ ‫‌ پیمـان احـداث خـط انتقـال اسـدآباد ‪ -‬کنـگاور تـا سـقف حـدود ‪▪192‬‬ ‫میلیـون ریـال افزایـش یافـت‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران مقـرر کـرد مدیریـت تولیـد مناطـق دریایـی▪‬ ‫بـا اطلاعاتـی کـه از توسـعه فازهـای اول‪ ،‬دوم‪ ،‬سـوم و حفـاری چا‌ههـای‬ ‫جدیـد بـه دسـت مـ ‌یآورد ‪ ،‬طـرح جامـع پـارس جنوبـی را تهیـه و بـه‬ ‫مرحلـه اجـرا بگـذارد‪.‬‬ ‫‪ 29‬خرداد‬ ‫اجـاس ‪ 3‬روزه اوپـک بـ ‌ه منظـور اتخـاذ تصمیـم پیرامـون افزایـش قیمـت‬ ‫جهانـی نفـت در ویـن تشـیکل شـد‪ .‬جایگزیـن کـردن ارزهـای دیگـر بـه‬ ‫‌جـای دلار در مبـادلات نفتـی نیـز یکـی از موضوعـات مـورد نظـر نـود و‬ ‫هشـتمین اجـاس وزرای نفـت اوپـک بـود‪.‬‬ ‫◌ تیر‬ ‫صـادرات نفـت در ‪ 4‬ماهـه اول سـال جـاری در ایـران ‪ 850‬میلیـون دلار‬ ‫بیشـتر از میـزان پی ‌شبینی‌شـده بـود‪ .‬قیمـت نفـت ایـران در مد ‌تزمـان‬ ‫ذکرشــده کمــی بیشــتر از ‪ 17‬دلار بــرای هــر بشــکه و میــزان صــادرات‬ ‫نفـت نیـز طـی مـدت مذکـور‪ ،‬بـه طـور میانگیـن ‪ 2‬میلیـون و ‪ 600‬هـزار‬ ‫بشـکه در روز بـود‪.‬‬ ‫‪888‬‬

‫سال ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 14‬تیر‬ ‫حفاری در برنامه اول‬ ‫توافقنامــه مهــم فــروش ‪ 8‬میلیــارد مترمکعــب گاز بیــن کشــور ایــران و‬ ‫عاصم ‌یپــور‪ ،‬مدیرعامــل شــرکت‬ ‫ترکمنسـتان امضـاء و مقدمـه اجـرای خـط لولـه انتقـال گاز ترکمنسـتان‬ ‫ملــی حفــاری‪ ،‬در گفتگــو بــا‬ ‫از خــاک ایــران بــه اروپــا فراهــم شــد‪ .‬ترکمنســتان خواهــان افزایــش‬ ‫نشـریه مشـعل‪ ،‬فعالیـت شـرکت‬ ‫ســطح همکار ‌یهــای خــود بــا ایــران در زمینــه خریــد تجهیــزات و‬ ‫ملــی حفــاری در طــول برنامــه‬ ‫ف ّنـاوری صنعـت نفـت‪ ،‬را‌هآهـن و توسـعه را‌ههـای زمینـی اسـت‪ .‬مقامـات‬ ‫پنجســاله اول را تشــریح کــرد‪:‬‬ ‫دو کشـور توافـق کردنـد طـرح اجـرای خـط را‌هآهـن سـاحلی در کنـار‬ ‫«در طــول برنامــه پنجســاله‬ ‫اول‪ ،‬شــرکت ملــی حفــاری‬ ‫دریــای خــزر در اجــاس چندجانبــه عشــق‌آباد بررســی شــود‪.‬‬ ‫ایــران ضمــن بازســازی آخریــن‬ ‫دســتگاه حفــاری به‌جامانــده از‬ ‫‪ 18‬تیر‬ ‫شــرک ‌تهای خارجــی و خریــد‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران واگـذاری پـروژه تزریـق گاز بـی بـی حیکمـه ‪-‬‬ ‫‪ 17‬دســتگاه حفــاری جدیــد‪،‬‬ ‫رگ سـفید‪ ،‬فراور ‌یهـای گاز آغاجـاری و کارخانـه گاز و گاز مایـع ‪ 900‬را‬ ‫مجمــوع دســتگاه‌های حفــاری را‬ ‫بــه ‪ 40‬دســتگاه رســاند کــه ‪38‬‬ ‫بـه مدیریـت تولیـد مناطـق خشـکی‪ ،‬تصویـب کـرد‪.‬‬ ‫دسـتگاه در خشـکی و دو دسـتگاه‬ ‫در دریــا مــورد اســتفاده قــرار‬ ‫‪ 22‬تیر‬ ‫گرفتنــد‪ .‬در ایــن مــدت‪344 ،‬‬ ‫قـرارداد توسـعه میـدان نفتـی سـیری ‪ E‬و ‪ A‬بیـن شـرکت ملـی نفـت‬ ‫حلقـه چـاه حفـاری و ‪ 128‬حلقـه‬ ‫ایـران و شـرکت نفـت توتـال فرانسـه بـه امضـا رسـید کـه گویای شکسـت‬ ‫چـاه تعمیـر و تکمیـل شـد‪ .‬متراژ‬ ‫سیاسـت تحمیـل انـزوای سیاسـی ‪ -‬اقتصـادی بـه ایـران ازسـوی امریـکا‬ ‫کل حفـاری در ایـن مـدت‪ ،‬یـک‬ ‫بــود‪ .‬ایــن دو میــدان در ســال‌های ‪ 1351‬و ‪ 1355‬کشــف شــده و تــا‬ ‫میلیــون و ‪ 89‬هــزار متــر بــود‪».‬‬ ‫کنـون مـورد بهر‌هبـرداری قـرار نگرفتـه‌بـود‪.‬‬ ‫‪ 25‬تیر‬ ‫‌ گازرســانی بــه دره گــز و لطــف آبــاد در قالــب قــرارداد خریــد گاز از▪‬ ‫ترکمنســتان تصویــب شــد‪.‬‬ ‫‌‌ بـرای سـرعت دهـی بـه گازرسـانی آذرشـهر‪ ،‬عملیـات گازرسـانی بـه▪‬ ‫صـورت تـرک تشـریفات انجـام شـد‪.‬‬ ‫‌‌ بــرای بــالا بــردن ســرعت ســاخت پــروژه پالایشــگاه ســرخون‪ ،‬وامــی▪‬ ‫بـه مبلـغ یـک میلیـارد و ‪ 200‬میلیـون ریـال بـه پیمانـکار واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا انعقـاد قـرارداد میـان مدیریـت اکتشـاف▪‬ ‫بـه نمایندگـی از شـرکت ملـی نفـت و شـرکت فرانسـوی «توتـال» (‪)S-A‬‬ ‫بــرای توســعه میدا ‌نهــای ســیری ‪ A‬و ‪ E‬و فــروش گاز حاصلــه از ایــن‬ ‫میدان‌هــا موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 27‬تیر‬ ‫اولیـن محمولـه اسـید سـولفوریک صادراتـی بـه وزن ‪ 15‬هـزار تن از سـوی‬ ‫دو مجتمـع پتروشـیمی رازی و فارابـی وارد بـازار جهانـی شـد و دومیـن‬ ‫محمولـه ‪ 20‬هـزار تنـی نیـز بـه‌ زودی صـادر می‌شـود‪ .‬پتروشـیمی رازی‬ ‫روزانـه ‪ 3‬هـزار تـن اسـید سـولفوریک تولیـد می‌کنـد‪ .‬مجتمـع فارابـی‬ ‫‪889‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫حمدالله محمدنژاد‪)1322 -( ،‬‬ ‫نیـز تولیـد اسـید سـولفوریک انیدریدفتالیـک و دی اکتیـل فتـالات خـود‬ ‫معاون وزیر نفت در امورگاز و‬ ‫را ‪ 29‬برابـر افزایـش داد‪.‬‬ ‫مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران‬ ‫◌ مرداد‬ ‫«تــا پیــش از انقــاب‪ ،‬در پنــج‬ ‫شــهر کشــور گاز وجــود داشــت‬ ‫‌ پالایشــگاه منطقــه آزاد قشــم بــه زودی احــداث م ‌یشــود‪ .‬مدیرعامــل▪‬ ‫کـه ایـن رقـم در پایـان برنامـه اول‬ ‫بــه ‪ 159‬شــهر افزایــش یافــت و تــا‬ ‫ســازمان منطقــه آزاد قشــم در جمــع ســرمای ‌هگذاران ‪ 5‬منطقــه قشــم‬ ‫پایــان برنامــه دوم نیــز ‪ 160‬شــهر‬ ‫اعـام کـرد‪« :‬بـا همـکاری شـرک ‌تهای اروپایـی‪ ،‬یـک پالایشـگاه بـزرگ‬ ‫دیگـر زیـر پوشـش گازرسـانی قـرار‬ ‫و مجهـز بـا ظرفیـت روزانـه ‪ 120‬هـزار بشـکه نفـت خـام در قشـم احـداث‬ ‫م ‌یشـود‪ .‬بـرای ایـن پالایشـگاه سـرمایه‌ای معـادل ‪ 144‬میلیـون دلار در‬ ‫می‌گیــر د ‪» .‬‬ ‫نظـر گرفتـه شـده اسـت‪».‬‬ ‫‌‌ ایسـتگاه تقویـت فشـار بـر روی خـط لولـه آذربایجـان نصـب خواهـد▪‬ ‫شــد‪ .‬بودجــه مــورد نیــاز ایــن پــروژه از ســوی مدیریــت برنامه‌ریــزی‬ ‫تلفیقــی تأمیــن می‌شــود‪.‬‬ ‫‌‌ بـا تصویـب هیئـت وزرای ایـران و مشـارکت روسـیه و آذربایجـان‪ ،‬دو▪‬ ‫شــرکت حفــاری بی ‌نالمللــی در کشــورمان تأســیس خواهــد شــد‪.‬‬ ‫‪ 26‬مرداد‬ ‫شـرکت ملـی گاز‪ ،‬بـا احـداث خـط انتقـال گاز فریـدون شـهر را طـی ‪6‬‬ ‫مـاه بـا اعتبـاری معـادل ‪ 537‬میلیـون ریـال بـه شـرکت «پـارس» واگـذار‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫◌ شهریور‬ ‫صـادرات نفـت خـام ایـران بـه چیـن‪ ،‬بلغارسـتان و هنـد افزایـش یافـت‪.‬‬ ‫پالایشـگاه «نفـت وچیـم» بلغارسـتان واقـع در بنـدر بـورگاس در دریـای‬ ‫ســیاه طــی ما‌ههــای تیــر و مــرداد به‌طــور متوســط روزانــه ‪ 350‬هــزار‬ ‫بشــکه نفــت ســنگین و تــرش را ایــران وارد کــرد‪ .‬هنــد نیــز موافقــت‬ ‫کـرده کـه سـالانه ‪ 3‬میلیـون تـن نفـت خـام از ایـران وارد کنـد‪ .‬چیـن‬ ‫در زمســتان گذشــته روزانــه حــدود ‪ 5700‬بشــکه از ایــران نفــت وارد‬ ‫کـرده کـه ایـن میـزان در ‪ 1994‬میـادی برابـر ‪ 1400‬بشـکه بـوده اسـت‪.‬‬ ‫ایـران ه ‌ماکنـون تـا سـطح ‪ 20‬هـزار بشـکه در روز صـادرات خـود را بـه‬ ‫چیـن افزایـش داده اسـت‪ .‬طبـق قـراردادی کـه اخیـراً بیـن ایـران و چیـن‬ ‫منعقـد شـده ایـن کشـور م ‌یتوانـد تـا روزانـه ‪ 60‬هـزار بشـکه نفـت از‬ ‫ایـران وارد کنـد‪.‬‬ ‫‪ 12‬شهریور‬ ‫‌ شـرکت «‪ »KBB‬پیمانـکار اصلـی مسـئولیت کل قـرارداد مرحلـه اول▪‬ ‫ذخیـره سـازی زیرزمینـی گاز طبیعـی شـد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی حفــاری ایــران بــه عنــوان پیمانــکار فرعــی شــرکت▪‬ ‫‪890‬‬

‫سال ‪۱۳۷۴‬‬ ‫«‪ »KBB‬انتخــاب شــد‪.‬‬ ‫فرصت‌ها را از دست ندهیم‬ ‫غلامحسین نجابت از مدیران دلسوز‬ ‫‌ شــرکت «شــمال تابــان» مســئول گازرســانی بــه روســتای ســیلی بــا▪‬ ‫صنعت پتروشیمی که زندگی خود‬ ‫مبلغــی حــدود ‪ 106‬میلیــون ریــال شــد‪.‬‬ ‫را وقف تلاش در این صنعت کرده‬ ‫است‪ ،‬شهریور ‪ 1374‬در سخنانی‬ ‫‌ بـا پیشـنهاد فـروش ‪ 28‬هـزار متریـک تـن مایعـات اسـتحصالی حـوزه▪‬ ‫گفت‪« :‬جهان به‌سوی پیشرفت‬ ‫کنـگان بـه یـک شـرکت ژاپنـی موافقـت شـد‪.‬‬ ‫است و صنعت پتروشیمی یکی از‬ ‫ماشین‌های توسعه اقتصاد آینده‬ ‫‪ 13‬شهریور‬ ‫است‪ .‬ما نباید فرصت‌‪‎‬ها را از دست‬ ‫بدهیم‪ .‬در گذشته فرصت‌های‬ ‫واحـد بـزرگ کـت کراکـر پالایشـگاه آبـادان بـا تولیـد روزانـه ‪ 35‬هـزار‬ ‫زیادی را از دست دادیم که اکنون‬ ‫متوجه دلایل عق ‌بماندگی‌مان‬ ‫بشـکه در روز گازهـای مایـع ‪ 3‬و ‪ 4‬کربنـه غیـر اشـباع ‪ ،‬بنزیـن‪ ،‬موتـور و‬ ‫می‌شویم‪».‬‬ ‫نفـت گاز سـبک و سـنگین‪ ،‬در مـدار تولیـد قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫‪ 19‬شهریور‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا شـرکت «‪ »SFF‬آفریقـای جنوبـی بـرای‬ ‫ذخیره‌سـازی نفـت خـام در آن شـرکت و همچنیـن تشـیکل یـک شـرکت‬ ‫مشـترک بیـن «‪ »NICO‬و «‪ »SFF‬قـرارداد منعقـد کـرد و مقـرر شـد‬ ‫مدیـر امـور بیـن الملـل شـرکت ملـی نفـت ایـران و رئیـس هیئـت مدیـره‬ ‫شـرکت نکیـو مـدارک مربوطـه را از سـوی شـرکت ملـی نفـت ایـران و‬ ‫نکیـو امضـاء کننـد‪.‬‬ ‫‪ 26‬شهریور‬ ‫‌ ســفارش ســاخت ‪70‬هــزار رگلاتــور ‪ 10 ، 5‬و‪ 20‬متــر مکعبــی مــورد▪‬ ‫نیـاز سـال‌های ‪ 74‬و ‪ 75‬بـا مبلغـی در حـدود ‪ 3‬میلیـارد و ‪ 200‬میلیـون‬ ‫ریـال بـه شـرکت «گازسـوزان» داده شـد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران موضـوع تأمیـن بخشـی از سـرمایه احـداث▪‬ ‫پالایشـگاه در پاکسـتان را مطـرح و بـا توجـه بـه اعتبـار ارزی طـرح بـه‬ ‫میـزان حداکثـر ‪ 20‬میلیـون دلار‪ ،‬مقـرر کـرد مدیریـت امـور بیـن الملـل‬ ‫پـس از کسـب مجـوز از بانـک مرکـزی بـه فـروش نفـت کـوره یـا نفـت‬ ‫خــام بــه میــزان ‪ 20‬میلیــون دلار و واریــز مســتقیم وجــوه بــه حســاب‬ ‫شـرکت ایـران و پاکسـتان اقـدام کنـد‪.‬‬ ‫◌ مهر‬ ‫طی ‪ 6‬ماه اول سال‪ ،‬ارزش صادرات کالای غیر نفتی از مرز ‪ 2‬میلیارد▪‬ ‫دلار گذشت‪.‬‬ ‫‌ میانگیـن بهـای نفـت اوپـک در سـال ‪ 1995‬میـادی بـه ‪ 16٫86‬دلار▪‬ ‫در هـر بشـکه رسـید‪.‬‬ ‫‪ 2‬مهر‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا اختصـاص بودجـه عملیـات لرز‌هنـگاری سـه‬ ‫بعـدی بـه مبلـغ حـدود ‪ 370‬هـزار پونـد در دریـای شـمال موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪891‬‬

‫حفاری چاه شماره ‪1‬‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫روی طاقدیس شانول‬ ‫همچنیـن بـا اعـزام یـک کارشـناس ژئوفیزیـک از مدیریـت اکتشـاف بـه‬ ‫مرکــز عملیاتــی ب ‌یپــی جهــت مشــارکت و نظــارت در تعبیــر و تفســیر‬ ‫اطلاعـات لرزه‌نـگاری سـه بعـدی موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‪ 9‬مهر‬ ‫بودجـه مـورد نیـاز پـروژه خـط انتقـال مایعـات گازی پالایشـگاه سـرخون‬ ‫بـه پالایشـگاه بندرعبـاس‪ ،‬از مدیریـت برنامه‌ریـزی تأمیـن شـد‪.‬‬ ‫‪ 18‬مهر‬ ‫مدیـر برنام ‌هریـزی و توسـعه شـرکت ملـی صنایـع پتروشـیمی‪ ،‬در بازدیـد‬ ‫از غرفــه وزارت نفــت در بیســت و یکمیــن نمایشــگاه بین‌المللــی تهــران‬ ‫گفـت‪« :‬تولیـدات صنعـت پتروشـیمی کشـور در ‪ 6‬مـاه گذشـته ‪ 4‬میلیـون‬ ‫و ‪ 750‬هـزار تـن بـوده کـه نسـبت بـه مـدت مشـابه در سـال قبـل ‪22‬‬ ‫درصـد افزایـش داشـته اسـت‪ .‬صـادرات پتروشـیمی در مـدت مذکـور ‪211‬‬ ‫میلیـون دلار بـوده کـه ایـن مبلـغ بابـت پرداخـت بده ‌یهـای خارجـی و‬ ‫برنامـه توسـعه پتروشـیمی هزینـه شـده اسـت‪».‬‬ ‫‪ 26‬مهر‬ ‫رهبـر معظـم انقـاب از سـکوی حفـاری در دریـای خـزر و نمایشـگاه▪‬ ‫توانمند ‌یهــای اقتصــادی و فرهنگــی مازنــدران دیــدن کردنــد‪ .‬ایــن‬ ‫سـکوی عظیـم م ‌یتوانـد تـا عمـق ‪ 6‬هـزار متـری بسـتر دریـا را حفـاری‬ ‫و امــکان دســتیابی و بهر‌هبــرداری از مخــازن بــزرگ نفــت دریــای خــزر‬ ‫را فراهـم کنـد‪.‬‬ ‫‌ یـک میـدان بـزرگ نفتـی گازی بـه ارزش ‪ 10‬میلیـارد دلار در بوشـهر▪‬ ‫کشـف شـد ‪.‬‬ ‫وزیــر نفــت‪ ،‬در ایــن بــاره‪ ،‬گفــت‪« :‬حفــاری چــاه شــماره ‪ 1‬بــر روی‬ ‫طاقدیــس شــانول در ‪ 90‬یکلومتــری شــرق پالایشــگاه کنــگان‪ ،‬ســبب‬ ‫کشـف یـک میـدان بـزرگ گاز بـا ذخیـره اثبـات شـده ‪ 8‬تریلیـون فـوت‬ ‫مکعـب گاز شـیرین و میـزان قابـل توجهـی مایعـات گازی شـده اسـت‪.‬‬ ‫ارزش ذخایـر نفـت کشـف شـده در ایـن مخـازن ‪ 10‬میلیـارد دلار بـرآورد‬ ‫شـده اسـت‪».‬‬ ‫‪ 30‬مهر‬ ‫‌‌ احـداث خـط انتقـال شـرق اصفهـان‪( ،‬خوراسـگان)‪ ،‬بـه شـرکت «بکتـل▪‬ ‫ایـران» بـا مبلـغ ‪ 630‬میلیـون ریـال ظـرف مـدت ‪ 18‬مـاه واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‌‌ طراحــی تفضیلــی محوطــه مخــازن واحدهــای تقطیــر مایعــات گازی▪‬ ‫خانگیــران بــه واحــد مدیریــت مهندســی و طر ‌حهــا داده شــد‪.‬‬ ‫‪892‬‬

‫سال ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 7‬آبا ‌ن‬ ‫‪ 43‬هزار میلیارد ریال‬ ‫سرمایه‌گذاری‬ ‫‌‌ تریکــب اعضــای کمیتــه معامــات تعییــن شــد‪ .‬رئیــس منطقــه بــه▪‬ ‫بــر اســاس گــزارش برنام ‌هریــزی‬ ‫عنـوان رئیـس کمیتـه؛ رئیـس امـور مهندسـی و اجـرای طر ‌حهـا‪ ،‬رئیـس‬ ‫تلفیقــی وزارت نفــت‪ ،‬در برنامــه‬ ‫خدمــات مالــی‪ ،‬رئیــس گازرســانی و فــروش و رئیــس امــور بازرگانــی‬ ‫پنجســاله دوم توســعه‪ 43 ،‬هــزار‬ ‫بــه عنــوان عضــو و رئیــس خدمــات پیما ‌نهــا بــه عنــوان عضــو و دبیــر‬ ‫میلیــارد ریــال در بخــش نفــت و‬ ‫پالایــش و پخــش ســرمایه‌گذاری‬ ‫جلســات بــدون حــق رأی انتخــاب شــدند‪.‬‬ ‫خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‌‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا خریــد کشــتی ژئوفیزیکــی از شــرکت▪‬ ‫«جکوپـرالاک» (‪ )Geco-Prakla‬بـه مبلـغ حـدود ‪ 14‬میلیـون دلار بـر‬ ‫مبنــای گشــایش اعتبــار اســنادی یوزانــس یکســاله از محــل اعتبــارات‬ ‫طر ‌حهــای ســرمایه‌ای شــرکت ملــی نفــت ایــران موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 21‬آبان‬ ‫سـفیر آفریقـای جنوبـی در ایـران گفـت‪« :‬آفریقـای جنوبـی ‪ 75‬درصـد‬ ‫نفـت مـورد نیـاز خـود را از ایـران تأمیـن می‌کنـد‪ .‬ایـن کشـور یـک انبـار‬ ‫ذخیـره نفـت بـه ظرفیـت ‪ 15‬میلیـون بشـکه نفـت را بـه ایـران اجـاره‬ ‫داده اسـت‪».‬‬ ‫‪ 6‬آذر‬ ‫بـا حضـور معـاون اول رئیس‌جمهـور و وزیـر نفـت‪ ،‬مرحلـه دوم پتروشـیمی‬ ‫اراک بـه بهر‌هبـرداری رسـید و ‪ 6‬محصـول جدیـد پتروشـیمی اراک شـامل‬ ‫اکسـید اتیلـن‪ ،‬اتیلـن گلایکـول‪ ،‬اسـید اسـتیک‪ ،‬اسـتات وینیـل‪ ،‬بوتادیـن‬ ‫و پلـی بوتادیـن در خـط تولیـد قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫‪ 10‬آذر‬ ‫بــا حضــور رئی ‌سمجلــس و وزی ‌رنفــت‪ ،‬فــاز دوم پالایشــگاه گازی کنــگان‬ ‫افتتـاح شـد‪ .‬بـه گفتـه وزیـر نفـت‪ ،‬تمامـی قسـم ‌تها و پروژ‌ههـای ایـن‬ ‫طـرح را متخصصـان و مهندسـان ایرانـی انجـا ‌م داد‌هانـد‪ .‬ظرفیـت تولیـد‬ ‫گاز طبیعـی ایـن پالایشـگاه کـه بیـش از ‪ 50‬درصـد گاز طبیعـی مـورد‬ ‫نیــاز کشــور را تأمیــن می‌کنــد‪ 79 ،‬میلیــون تــن در روز اســت و بــرای‬ ‫را‌هانـدازی فـاز دوم آن ‪ 500‬میلیـارد تومـان هزینـه شـده تولیـد مایعـات‬ ‫گازی ایــن پالایشــگاه از ‪ 20‬هــزار بشــکه بــه ‪ 50‬هــزار بشــکه افزایــش‬ ‫یافتـه اسـت‪».‬‬ ‫‪ 13‬آذر‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران در خصـوص ‪ 11‬پـروژه بیـع متقابل مـواردی‬ ‫را بـه شـرح زیـر تصویـب کرد‪:‬‬ ‫الــف‪ .‬بــرای امکان‌پذیــر شــدن انعقــاد قراردادهــای بیــع متقابــل بــا‬ ‫شــرکت‌های خارجــی در مــواردی کــه بــه دلایــل مختلــف نتــوان‬ ‫‪893‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫انتشار «نفت‪ ،‬پول و قدرت»‬ ‫محصــولات قابــل صــدور یــک پــروژه را بــرای بازپرداخــت هزین ‌ههــای‬ ‫ســال ‪ 1374‬چنــد کتــاب نفتــی‬ ‫ســرمایه‌گذاری کافــی دانســت‪ ،‬شــرکت ملــی نفــت ایــران در قــرارداد‬ ‫وارد بــازار شــد‪ .‬از جملــه کتــاب‬ ‫مربوطــه تأمیــن ماب ‌هالتفــاوت مــورد نیــاز را ســایر منابــع خــود تعهــد‬ ‫نفــت‪ ،‬پــول و قــدرت از دنیــل‬ ‫می‌کنــد‪ .‬بدیهــی اســت ایــن تصمیــم بــرای تســهیل در امــر انعقــاد‬ ‫یرگیــن کــه برنــده جایــزه‬ ‫قراردادهـا بـوده و مدیری ‌تهـای مربوطـه موظ ‌فانـد تمامـی تـاش خـود‬ ‫پولیتـزر شـده بـود نیـز بـرای بـار‬ ‫را بـرای امکان‌پذیـر شـدن صـادرات محصـولات تولیـدی پروژ‌ههـا جهـت‬ ‫دوم چــاپ و منتشــر شــد‪.‬‬ ‫بازپرداخــت هزین ‌ههــای ســرمای ‌هگذاری آ ‌نهــا بــه‌کار گیرنــد‪.‬‬ ‫ب‪ .‬در مــواردی کــه بهر‌هبــرداری از یــک پــروژه منــوط بــه مصــرف‬ ‫محصـولات آن در داخـل باشـد‪ ،‬شـرکت ملـی نفـت امکا ‌نپذیـر سـاختن‬ ‫مصــرف آن محصــولات در داخــل را متعهــد خواهــد شــد‪.‬‬ ‫ج‪ .‬در مــواردی کــه محصــولات یــک پــروژه‪ ،‬خــوراک واحــد تولیــدی‬ ‫دیگــری باشــد‪ ،‬بازپرداخــت هزینه‌هــای ســرمایه‌گذاری م ‌یتوانــد از‬ ‫طریــق فــروش محصــولات نهایــی انجــام پذیــرد‌‪.‬‬ ‫‪ 15‬آذر‬ ‫ه ‌ماندیشـی بین‌المللـی نفـت و گاز دریـای خـزر بـه ابتـکار وزارت نفـت‬ ‫ایـران در تهـران برگـزار شـد‪.‬‬ ‫‪ 21‬آذر‬ ‫همایـش بیـن المللـی نفـت و گاز منطقـه دریـای خـزر در تهـران پایـان‬ ‫یافـت‪ .‬معـاون وزیـر امـور خارجـه در پایـان ایـن نشسـت گفـت ‪ « :‬ایـران‬ ‫اقتصاد ‌یتریـن راه بـرای صـدور نفـت خـام بـه قفقـاز اسـت‪».‬‬ ‫‪ 27‬آذر‬ ‫‌‌ بــا حضــور رئیــس جمهــور‪ ،‬بهر‌هبــرداری از دو اســکله بارگیــری و ‪▪25‬‬ ‫مخـزن نفـت بازسـازی شـده در جزیـره خـارگ آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‌‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا تشــیکل شــرکت مشــترک بــا شــرکت▪‬ ‫«آجیـپ» (‪ )AGIP‬بـه نسـبت سـهام ‪ 50‬درصـد بـه هریـک از طرفیـن‬ ‫موافقــت کــرد‪ .‬امــور مشــارک ‌تهای معاونــت امــور بیــن الملــل بــه‬ ‫نمایندگـی از شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬ایـن تفاه ‌منامـه را امضـا کـرد‪.‬‬ ‫◌ دی‬ ‫دولـت ژاپـن بـه طـور متوسـط روزانـه ‪ 466‬هزار بشـکه نفـت از ایـران وارد‬ ‫کـرده کـه نسـبت بـه سـال قبـل ‪ 5/5‬درصـد افزایـش نشـان م ‌یدهـد‪.‬‬ ‫‪ 3‬د ‌ی‬ ‫انجـام عملیـات ژئوتکنیـک خـط انتقـال گاز سـقز بـه مهندسـین مشـاور‬ ‫«مکانیـک خـاک ایـران» واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪894‬‬

‫سال ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 4‬دی‬ ‫تأسیس کارخانه کود شیمیایی‬ ‫مدیـر امـور بیـن الملـل وزارت نفـت از طـرف شـرکت ملـی نفـت ایـران‬ ‫و انتقال گاز به پاکستان و هند‬ ‫موظـف شـد اسـناد مربـوط بـه پیـش فـروش نفـت خـام بـه مبلـغ حـدود‬ ‫دکتــر ولایتــی‪ ،‬وزیــر امــور‬ ‫خارجــه‪ ،‬پــس از ســفر بــه هنــد‬ ‫‪ 100‬میلیـون دلار بـه کردیـت بانـک بلژیـک را امضـا کنـد‪.‬‬ ‫و دیــدار بــا نخســ ‌توزیر ایــن‬ ‫‪ 10‬د ‌ی‬ ‫کشــور‪ ،‬بــه خبرنــگاران گفــت‪:‬‬ ‫«طــرح تأســیس کارخانــه کــود‬ ‫ضایعـات اسـتحصالی پالایشـگاه شـهید هاشـمی نـژاد از قـرار لیتـری ‪24‬‬ ‫شــیمیایی در جزیــره قشــم بــا‬ ‫ریـال و مایعـات اسـتحصالی ‪ 40‬ریـال بـه شـرکت «والا سـازه» خراسـان‬ ‫ســرمایه‌گذاری مشــترک ایــران و‬ ‫هنـد بـه مرحلـه نهایـی رسـید‪».‬‬ ‫فروختـه‌شـد‪.‬‬ ‫او دربــاره مســیر خ ‌طلولــه‬ ‫‪ 19‬دی‬ ‫انتقــال گاز بــه پاکســتان و هنــد‬ ‫نیــز گفــت‪« :‬مقــرر گردیــد ســه‬ ‫سـکوی حفـاری ایـران خـزر کـه اولیـن سـکوی حفـاری سـاخت داخـل‬ ‫نماینــده صاحــب اختیــار از‬ ‫بـه شـمار م ‌یآیـد‪ ،‬بـه‌منظـور تحویـل بـه واحـد بهر‌هبـرداری و اسـتقرار‬ ‫جانـب سـه کشـور انتخـاب شـود‬ ‫در اولیـن محـل حفـاری در ‪ 30‬یکلومتـری شـمال کارگاه نـکا بـه‌سـوی‬ ‫تــا دربــاره مســیر قطعــی عبــور‬ ‫چـاه میثـم شـماره یـک یـدک شـد‪ .‬ایـن سـکو ‪ 6500‬تـن وزن دارد و‬ ‫خط‌لولــه توافــق صــورت گیــرد‪.‬‬ ‫دارای سـ ‌هپایه بـه ارتفـاع ‪ 128‬متـر اسـت و می‌توانـد تـا اعمـاق ‪ 6‬هـزار‬ ‫امــا آنچــه کــه بایــد ذکــر کــرد‪،‬‬ ‫تصمیــم قطعــی ســه کشــور بــر‬ ‫متـری زیـر دریـا اقـدام بـه عملیـات حفـاری کنـد‪.‬‬ ‫احــداث ایــن خ ‌طلولــه اســت‪».‬‬ ‫‪ 23‬دی‬ ‫بــه گــزارش خبرگــزاری آناتولــی بــه نقــل از مســئولان وزارت انــرژی‬ ‫تریکــه‪ ،‬وزیــر انــرژی و منابــع طبیعــی ایــن کشــور بــه‌منظــور انعقــاد‬ ‫قــرارداد نهایــی خریــد گاز‪ ،‬ایــران‪ ،‬عــازم تهــران شــد‪.‬‬ ‫‪ 24‬دی‬ ‫قـرارداد نهایـی فـروش گاز ایـران بـه تریکـه شـامل تعییـن گـذرگاه خـط‬ ‫لولـه گاز بیـن دو کشـور‪ ،‬نـرخ گاز صادراتـی بـه تریکـه و دیگـر مسـائل‬ ‫فنـی در ایـن زمینـه‪ ،‬امضـا شـد‪.‬‬ ‫‪ 26‬د ‌ی‬ ‫‌‌ بـا شکسـته شـدن تحریـم اقتصـادی و تجـاری ایـران از سـوی امریـکا▪‬ ‫و رونـق بـازار جهانـی نفـت‪ ،‬هفته‌نامـه «پترولیـوم ارگـوس» چـاپ لنـدن‬ ‫اعـام کـرد‪« :‬ایـران بـا کاهـش نیـاز داخلـ ‌یاش بـه مـواد نفتـی و رشـد‬ ‫میــزان تولیــد پالایشــگا‌ههای داخــل‪ ،‬حضــور گســترده‌تری در بــازار‬ ‫پررونـق شـرق آسـیا خواهـد داشـت‪ ».‬براسـاس بـرآورد ایـن هفت ‌هنامـه‪،‬‬ ‫بعــد از عربســتان‪ ،‬بزرگ‌تریــن صادرکننــده نفــت خاورمیانــه در ســال‬ ‫‪ 1996( 1375‬میـادی) ایـران خواهـد بـود کـه مجموعـاً روزانـه ‪ 80‬هـزار‬ ‫بشــکه بــه ‪ 9‬مشــتریان خــود ب ‌هویــژه در شــرق آســیا تحویــل م ‌یدهــد‪.‬‬ ‫‌‌ بـا سـاخت خـط انتقـال گاز ترکمنسـتان شـامل خـط اصلـی و انشـعاب▪‬ ‫نیــروگاه نــکا و ایســتگاه‌های تقویــت فشــار خــط ترکمنســتان موافقــت‬ ‫‪895‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‌ پیمانـکار شـبکه توزیـع گاز شهرسـتان میانـه بـه روش تـرک تشـریفات▪‬ ‫انتخـاب شـد‪.‬‬ ‫‌ پالایشــگاه ســرخون ‪ 2‬بــا هزینــه‌ را‌هانــدازی تــا ســقف یــک میلیــارد▪‬ ‫ریــال آمــاده بهر‌هبــرداری شــد‪.‬‬ ‫‪ 28‬دی‬ ‫معــاون اول رئیــس جمهــوری پــس از بازگشــت از ســفر ســه روزه بــه‬ ‫قزاقسـتان اعـام کـرد‪« :‬نفـت قزاقسـتان پـس از پالایـش در تهـران بـه‬ ‫کشــورهای خلیــج فــارس صــادر م ‌یشــود‪».‬‬ ‫◌ بهمن‬ ‫خــط انتقــال گاز ایــران بــه اروپــا‪ ،‬مســیر پالایشــگاه گــرگان تــا مــرز‬ ‫آســتارا را طــی می‌کنــد‪ .‬مرحلــه اول ایــن خــط شــامل ‪ 923‬یکلومتــر‬ ‫لول ‌هگـذاری از پالایشـگاه گاز کنـگان تـا ایسـتگاه گاز شـهر صنعتـی کاوه‬ ‫در سـاوه اسـت‪ .‬دومیـن مرحلـه ایـن خـط لولـه بـه طـول ‪ 116‬یکلومتـر‬ ‫بــا هزینــه‌ای معــادل ‪ 15/2‬میلیــارد ریــال از ســاوه تــا قزویــن کشــیده‬ ‫خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 5‬بهمن‬ ‫رئیـس بخـش فعالی ‌تهـای فـات قـاره شـرکت ملـی نفـت ایـران گفـت‪:‬‬ ‫«ایـران بـرای رسـاندن تولیـد نفـت از حوز‌ههـای فـات قـاره بـه میـزان‬ ‫روزانـه یـ ‌ک میلیـون بشـکه طـی برنامـه دوم ‪ 5‬سـاله توسـعه اقتصـادی‪،‬‬ ‫اجتماعـی و فرهنگـی کشـور‪ ،‬بـه سـرمای ‌هگذاری خارجـی نیـاز نـدارد‪ .‬از‬ ‫سـال قبـل تاکنـون ظرفیـت تولیـد نفـت فـات قـاره روزانـه ‪ 120‬هـزار‬ ‫بشـکه اضافـه‌شـده و در حـال حاضـر تولیـد ایـن شـرکت روزانـه ‪470‬‬ ‫هـزار بشـکه اسـت‪».‬‬ ‫‪ 8‬بهمن‌‬ ‫بــا اجــرای امانــی پــروژه بازســازی واحــد ‪ 500‬شیرین‌ســازی پالایشــگاه‬ ‫بیدبلنـد موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‪ 9‬بهمن‬ ‫قــرارداد خریــد و فــروش گاز بــا شــرکت «بوتــاش» تریکــه تصویــب▪‬ ‫ش ـد‪.‬‬ ‫‌ ضــرورت احــداث فــوری ایســتگا‌ههای تقویــت فشــار ‪ S1‬و‪ S2‬خــط▪‬ ‫لولـه سراسـری دوم سـبب شـد کـه کار بـه صـورت امانـی واگـذار شـود‪.‬‬ ‫بــرآورد اولیــه بودجــه ایــن پــروژه مبلــغ ‪ 25‬میلیــارد ریــال و تاریــخ‬ ‫تکمیـل و شـروع بهر‌هبـرداری از ایسـتگا‌ه‌های مذکـور بـا اولویـت سـاخت‬ ‫‪896‬‬

‫سال ‪۱۳۷۴‬‬ ‫ایسـتگاه ‪ S2‬آذر سـال ‪ 75‬تعییـن شـد‪.‬‬ ‫بازدیـد رهبـر انقـاب از نخسـتین‬ ‫سـکوی حفـاری سـاخت ایـران در‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا مشــارکت در کنسرســیوم میــدان شــاه▪‬ ‫دریـای خـزر‪1374 ،‬‬ ‫دنیـز جمهـوری آذربایجـان موافقـت کـرد‪ .‬شـرکت مهندسـی و سـاختمان‬ ‫صنایــع نفــت ب ‌هعنــوان ســهامدار ایرانــی در ایــن پــروژه حضــور دارد و‬ ‫مدیریــت اکتشــاف‪ ،‬تولیــد مناطــق خشــکی‪ ،‬تولیــد مناطــق دریایــی و‬ ‫معاونــت وزیــر در امــور بین‌الملــ ‌ل‪ ،‬همکار ‌یهــای کارشناســی لازم را بــا‬ ‫شــرکت فــوق انجــام م ‌یدهنــد‪.‬‬ ‫‪ 15‬بهم ‌ن‬ ‫‌ تعاونــی ‪ 59‬بهبهــان بــا مبلــغ حــدود ‪ 120‬میلیــون ریــال‪ ،‬مســئول▪‬ ‫اتصــال خــط لولــه ‪ 42‬اینــچ آغــار و دالان شــد‪.‬‬ ‫‌ یکصـد هـزار تـن گوگـرد پالایشـگاه شـهید هاشـم ‌ینژاد بـرای مـدت▪‬ ‫یـک سـال بـه سـازمان منطقـه آزاد تجـاری‪ -‬صنعتـی چابهـار فروختـه‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‪ 29‬بهمن‬ ‫‌‌ شـرکت بکتـل ایـران بـا قـراردادی بـه مبلـغ ‪ 274‬میلیـون ریـال طـی▪‬ ‫مـدت ‪ 210‬روز مسـئول شـبکه توزیـع گاز شهرسـتان میانـه شـد‪.‬‬ ‫‌‌ خط تغذیه ‪ 15‬اینچ اهر ‪ 450‬متر افزایش‌یافت‪▪.‬‬ ‫‌‌ بــا تغییــر نــام پالایشــگاه گاز منطقــه ســرخون بنــدر عبــاس بــه▪‬ ‫پالایشــگاه گاز فجــر موافقــت شــد‪.‬‬ ‫◌ اسفند‬ ‫‌‌ خــط لولــه ‪ 10‬و‪ 12‬اينــچ فــراورده تبريــز‪ -‬ســراب ‪ -‬اردبيــل شــامل▪‬ ‫مركـز انتقـال نفـت برقـي تبريـز‪‌،‬تأسيسـات سـراب و تأسيسـات انتهايـي‬ ‫اردبيـل بـه طـول ‪ 228‬كيلومتـر احـداث شـد‪.‬‬ ‫‌‌ بــا توجـه بـه كاهـش صـدور نفــت‪ ،‬ظرفيـت نـاوگان نفتكـش ايــران▪‬ ‫بـا ‪ 20‬فرونـد كشـتي نفتكـش بـه ‪ 3/5‬ميليـون تـن رسـيد كـه قـادر بـه‬ ‫حمـل يـك سـوم از صـادرات نفـت خـام ايـران اسـت‪.‬‬ ‫‌ خطــوط لولــه ‪ 16‬و ‪ 30‬اينــچ فــراورده اســكله نــكا بــه طــول ‪▪3/8‬‬ ‫كيلومتــر احــداث شــد و مــورد بهر‌هبــرداری قــرار گرفــت‪.‬‬ ‫‌ مركز انتقال نفت رازان بازسازي شد‪▪.‬‬ ‫‌ خـط لولـه ‪ 8‬اينـچ نـكا ‪ -‬سـاري بـه طـول ‪ 43/5‬كيلومتـر بـه منظـور▪‬ ‫انتقـال نفـت خـام‪ ،‬مـورد بهر‌هبـرداری واقـع شـد‪.‬‬ ‫‌ ايســتگاه‌هاي حفاظــت كاتــدي حســين آبــاد در كيلومتــر ‪ 23‬لــوپ و▪‬ ‫ده كوثـر در كيلومتـر ‪ 439‬خطـوط لولـه ‪ 10،16‬و‪ 26‬اينـچ نفـت خـام و‬ ‫فـراورده اهـواز – ري تأسـیس شـد‪.‬‬ ‫‪897‬‬

‫نخستین سکوی حفاری ساخت‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل پنجم‬ ‫ایران در دریای خزر‬ ‫‌ بــا اســتفاده از ‪ 174‬فرونــد نفتكــش ‪ ،‬در مجمــوع ‪ 47/5‬ميليــون تــن▪‬ ‫نفــت از پايانــه نفتــي خــارك بارگيــري و بــه مقصــد بازارهــاي جهانــي‬ ‫حمـل شـد‪.‬‬ ‫‌ اسـتراتژی فـروش نفـت ایـران‪ ،‬سـتایش ناظـران جهـان را برانگیخـت‪▪،‬‬ ‫ایــران بــا ایــن ابتــکار ســهم بــازار خــود را در اروپــا بــه دســت آورد و‬ ‫از رقیــب اصلــی خــود شــرکت روســی «اورال» پیشــی‌گرفت‪ .‬شــرکت‬ ‫ملـی نفـت ایـران بـا اسـتفاده از انبارهـای خـود در فرانسـه و هلنـد‪ ،‬بـه‬ ‫مراکـز پالایـش نزدیـک شـد و حجـم زیـادی از نفـت خـود را در دسـترس‬ ‫مشـتریان قـرار داد‪ .‬ایـران بـه‌زودی روزانـه ‪ 30‬هـزار بشـکه نفـت خـام بـه‬ ‫پالایشــگاه ســاراس ایتالیــا ارســال می‌کنــد‪.‬‬ ‫‪ 5‬اسفند‬ ‫نخسـتین سـکوی حفـاری سـاخت ایـران در دریـای خـزر آغـاز بـه کار‬ ‫کـرد‪ .‬ایـن سـکوی حفـاری قـادر بـه حفـاری تـا عمـق ‪ 1000‬متـری زیـر‬ ‫دریاسـت‪.‬‬ ‫‪ 6‬اسفند‬ ‫نخسـتین نمایشـگاه بیـن المللـی نفـت‪ ،‬گاز‪ ،‬پتروشـیمی افتتـاح شـد‪ .‬ایـن‬ ‫نمایشـگاه در محـل دائمـی نمایشـگاه‌های تهـران بـا حضـور نماینـدگان‬ ‫‪ 16‬کشـور خارجـی برگـزار می‌شـود‪.‬‬ ‫‪ 13‬اسفند‬ ‫طراحـی خـط لولـه ‪ 56‬اینـچ سـوم سراسـری بـه صـورت امانـی بـه امـور‬ ‫مهندسـی و خدمـات فنـی در مـدت ‪ 13/5‬مـاه بـه مبلـغ یـک میلیـارد و‬ ‫‪ 500‬میلیـون ریـال واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 14‬اسفند‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا تأسـیس شـرکت مشـترکی بیـن شـرکت‬ ‫ملــی نفــت و ســازمان آزاد منطقــه قشــم بــا نــام شــرکت بیــن المللــی‬ ‫نفـت و گاز قشـم موافقـت کـرد‪ .‬شـد‪ .‬سـهم شـرکت ملـی نفـت ایـران ‪70‬‬ ‫درصـد و سـهم سـازمان منطقـه آزاد قشـم ‪ 30‬درصـد از کل سـرمایه بـه‬ ‫میـزان ‪ 10‬میلیـون ريـال اسـت کـه سـهم شـرکت ملـی نفـت ایـران از‬ ‫محـل بودجـه اضطـراری تأمیـن و پرداخـت‌شـود‪.‬‬ ‫‪898‬‬