تقویم تاریخ صنعت نفت ایران - جلد دوم

‫سال ‪۱۳۸۰‬‬ ‫واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‌‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬واگــذاری عملیــات لرز‌هنــگاری دوبعــدی▪‬ ‫در ناحیــه اردســتان بــه وســعت ‪ 287‬یکلومتــر را بــه شــرکت خدمــات‬ ‫اکتشـاف بـه مبلـغ ناخالـص ‪ 675‬میلیـون ریـال‪ ،‬به‌اضافـه ‪ 222‬میلیـون‬ ‫دلار پذیرفــت‪.‬‬ ‫‪ 28‬تیر‬ ‫‌‌ ایـران و ژاپـن بـا هـدف گسـترش همکار ‌یهـای دوجانبـه در بخـش▪‬ ‫انــرژی و مشــارکت شــرکت ملــی نفــت ژاپــن در عملیــات لرز‌هنــگاری‬ ‫ســه‌بعدی میــدان آزادگان‪ ،‬توافقنامــه همــکاری امضــا کردنــد‪.‬‬ ‫‌‌ عملیــات گازرســانی بــه شــهرهای گلســتان در ربــاط کریــم‪ ،‬نســیم▪‬ ‫شــهر‪ ،‬مــارد‪ ،‬سرآســیاب‪ ،‬مارلیــک‪ ،‬فــاز دوم اندیشــه و همچنیــن ‪22‬‬ ‫روســتا طبــق برنامــه آغــاز شــد‪.‬‬ ‫‌‌ طــرح ذخیره‌ســازی گاز مایــع بــرای اولیــن بــار در اســتان خراســان▪‬ ‫اجرایـی شـد‪.‬‬ ‫‌ طــرح متانــول چهــارم در منطقــه ویــژه اقتصــادی پــارس بــا ‪▪183‬‬ ‫میلیــون دلار ســرمایه‌گذاری ارزی و ‪ 640‬میلیــارد ريــال ســرمایه‌گذاری‬ ‫کــه ‪ 85‬درصــد آن ب ‌هصــورت فاینانــس و ‪ 15‬درصــد مابقــی از منابــع‬ ‫داخلــی پتروشــیمی تأمیــن می‌شــود‪ ،‬فعالیــت خــود را آغــاز کــرد‪.‬‬ ‫◌ مرداد‬ ‫کشـف میـدان جدیـد نفتـی توسـن‪ ،‬حجـم ذخایـر هیدروکربـور کشـور را‬ ‫‪ 4‬برابـر کـرد‪.‬‬ ‫‪ 9‬مرداد‬ ‫مدیریـت اکتشـاف بـا تغییـر شـرکت مـادر ‌«‪▪»Lundin Munir Limitte‬‬ ‫در پــروژه اکتشــافی منیــر و بــا اخــذ ضمانت‌نامــه از شــرکت مــادر‬ ‫«‪ »Lundin Petroleum AB‬موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫طــرح ذخیر‌هســازی گاز طبیعــی در مخــزن یورتشــا شــامل تخلیــه▪‬ ‫آب میـدان مذکـور و تبدیـل آن بـه مخـزن ذخیـره گاز طبیعـی و ایجـاد‬ ‫تأسیسـات تزریـق و بهر‌هبـرداری گاز‪ ،‬بـا سـقف هزینـه ‪ 105‬میلیـون دلار‬ ‫طـی ‪ 44‬مـاه و ذخیـره و برداشـت ‪ 550‬میلیـون مترمکعـب گاز طبیعـی‬ ‫جهـت جبـران بخشـی از کمبـود گاز مصرفـی تهـران در ما‌ههـای سـرد‬ ‫سـال بـه تصویـب رسـید‪.‬‬ ‫‌ وزارت نفــت جمهــوری اســامی ایــران‪ ،‬اهــداف اســتراتژیک▪‬ ‫بی ‌نالمللـی خـود را بـا دورنمـای د ‌هسـاله بـه شـرح زیـر اعـام کـرد‪:‬‬ ‫‪ ‌.1‬نفــت خــام‪ :‬صــدور نفــت خــام بــا حفــظ اولویــت بــه بازارهــای‬ ‫‪999‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫شــب ‌هقاره هنــد‪ ،‬خــاور دور‪ ،‬افریقــا‪ ،‬مدیترانــه‪ ،‬اروپــای شــمال غربــی و‬ ‫نهایتــاً امریــکا؛ گســترش حضــور در بازارهــای بی ‌نالمللــی نفــت خــام‬ ‫یــا انعقــاد قراردادهــای پالایــش و پیش‌فــروش‪ ،‬حضــور در بازارهــای‬ ‫بــا پتانســیل بیشــتر‪ ،‬ســرمای ‌هگذاری کشــورهای خریــدار نفــت خــام؛‬ ‫بهینه‌ســازی رو ‌شهــای قیم ‌تگــذاری در بــازار شــرق و غــرب؛ توســعه‬ ‫معامـات سـ ‌وآپ ب ‌هویـژه بـا کشـورهای سـاحلی دریـای خـزر؛ بازاریابـی‬ ‫نفـت خا ‌مهـای سـنگین جدیـد؛ حفـظ و توسـعه روابـط بـا شـرکت‌های‬ ‫تولیدکننــده و صادرکننــده نفــت خــام‪.‬‬ ‫‪ .‌2‬فـراورده‪ :‬بازارهـای فـروش بـه ترتیـب اولویـت خلیـج فارس‪ ،‬سـنگاپور‪،‬‬ ‫افریقـا‪ ،‬مدیترانـه‪ ،‬شـمال غربـی اروپـا و امریـکا؛ توسـعه معامـات؛ فعالیت‬ ‫در بازارهــای بیرونــی؛ مشــارکت در ســرمایه‌گذاری؛ تجهیــز تأسیســات‬ ‫بنـدری‪.‬‬ ‫‪ ‌.3‬گاز‪ :‬حضـور گسـترده در بازارهـا؛ صـدور گاز بـه ‪ 8‬کشـور همسـایه از‬ ‫طریـق خـط لولـه بـا اولویـت تریکـه‪ ،‬امـارات‪ ،‬کویـت‪ ،‬عمـان‪ ،‬پاکسـتان‪،‬‬ ‫هنــد‪ ،‬ارمنســتان‪ ،‬نخجــوان؛ صــدور گاز بــه بازارهــای دورتــر ب ‌هصــورت‬ ‫‪ DMF ،GTL ،LNG‬بــا اولویــت هنــد‪ ،‬آســیای دور‪ ،‬چیــن‪ ،‬اروپــا و‬ ‫امریـکا؛ واردات‪ ،‬ترانزیـت و یـا سـوآپ گاز و جلـب سـرمایه خارجـی‪.‬‬ ‫‪ 3‌ 1‬مرداد‬ ‫خاتمــی‪ ،‬رئیس‌جمهــور‪ ،‬بیــژن زنگنــه را بــرای تصــدی وزارت نفــت بــه‬ ‫مجلـس شـورای اسـامی معرفـی کـرد‪.‬‬ ‫‪ 6‬شهریور‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا درخواســت شــرکت اتریشــی «‪»OMV‬‬ ‫پیمانــکار طــرح اکتشــافی مهــر در خصــوص مشــارکت شــرکت‌های‬ ‫«رپســول» (‪ )Repsol‬و «ســ ‌یپترول» (‪ )Sipetrol‬بــا واگــذاری ‪33‬‬ ‫درصــد از قــرارداد بــه هــر یــک از شــرکت‌های مزبــور و بــا عنایــت بــه‬ ‫ایــن اصــل کــه مجــری طــرح شــرکت ‪ OMV‬باشــد‪ ،‬موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 20‬شهریور‬ ‫وزارت نفـت بـا احـداث مخازنـی بـه ظرفیـت ‪ 4‬میلیـون بشـکه نفـت خـام‬ ‫در پایانـه صادراتـی خـارگ موافقـت کـرد‪ .‬هـدف ایـن طـرح‪ ،‬احـداث ‪3‬‬ ‫مخـزن یـک‌میلیـون بشـکه‌ای و دو مخـزن ‪ 500‬هـزار بشـکه‌ای در محـل‬ ‫مخـازن منهـدم شـده طـی رخـدادی جنـگ تحمیلـی و همچنیـن احـداث‬ ‫یـک مخـزن ذخیـره نفـت کـوره بـه ظرفیـت ‪ 272‬هـزار بشـکه بـه مبلـغ‬ ‫‪ 188‬میلیـارد ریـال بـود‪.‬‬ ‫‪1000‬‬

‫سال ‪۱۳۸۰‬‬ ‫‪ 22‬شهریور‬ ‫دو طــرح تــازه در پتروشــیمی رازی بــه بهر‌هبــرداری رســید‪ .‬بــه ایــن‬ ‫ترتیـب طـرح تفکیـک مایعـات گاز ورودی و چـاه جدیـد گاز شـماره ‪315‬‬ ‫پتروشــیمی رازی ب ‌هطــور رســمی را‌هانــدازی شــد‪.‬‬ ‫‪ 27‬شهریور‬ ‫مدیریــت اکتشــاف بــا واگــذاری عملیــات پاکســازی و حفاظــت پــروژه‬ ‫اکتشـافی انـاران از طریـق انعقـاد قـرارداد بـا شـرکت «نورسـک هیـدرو»‬ ‫بـه مبلـغ ‪ 64040‬میلیـون ریـال و انعقـاد قـرارداد حفاظـت امنیـت بـه‬ ‫مبلـغ حداکثـر ‪ 13710‬میلیـون ریـال‪ ،‬به‌شـرط آنکـه هزینـه قـرارداد را‬ ‫شـرکت نورسـک هیـدرو از محـل قـرارداد اکتشـافی منعقـده تأمیـن کنـد‪،‬‬ ‫موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 3‬مهر‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا انجـام مطالعـه مشـترک مدیریـت اکتشـاف و‬ ‫شـرکت رپسـول در منطقـه خلیـج فـارس بـه مـدت ‪ 8‬مـاه بـرای ارزیابـی‬ ‫پتانسـیل و اهـداف اکتشـافی ‪ -‬بـدون ایجـاد تعهـد بـرای شـرکت ملـی‬ ‫نفـت ‪ -‬و بـا هزینـه‌ای حـدود ‪ 1/5‬میلیـون دلار موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 17‬مهر‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا انتخـاب احمـد رهگـذر‪ ،‬رئیـس هئی ‌تمدیـره‬ ‫و عضــو اصلــی‪ ،‬مجیــد قاســمی عضــو اصلــی و مدیرعامــل و حبیــ ‌بالله‬ ‫نیک‌بخــت عضــو اصلــی (غیرموظــف) ب ‌هعنــوان اعضــای هیئت‌مدیــره‬ ‫شـرکت ملـی گاز ایـران موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 15‬آبان‬ ‫شــرکت ملــی نفــت بــا احــداث دو واحــد جدیــد نمک‌زدایــی در غــرب‬ ‫کشـور بـه ظرفیـت روزانـه ‪ 55‬هـزار بشـکه در نزدیکـی واحـد بهر‌هبـرداری‬ ‫چشـمه خـوش موافقـت کـرد و مقـرر شـد ایـن واحدهـا همـراه بـا توسـعه‬ ‫میـدان چشـمه خـوش در طـرح بیـع متقابـل شـرکت اسـپانیایی «سپسـا»‬ ‫دیـده یـا در بطـن طـرح توسـعه ‪ 16‬میـدان از سـوی شـرکت مهندسـی و‬ ‫توسـعه نفـت قـرار گیـرد‪ .‬انجـام ایـن پـروژه بـا مبلـغ ‪ 25‬هـزار میلیـون‬ ‫ریـال مـورد تصویـب قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫‪ 6‬آذر‬ ‫وزارت نفـت بـا اجـاره یـک دسـتگاه دکل حفـاری و همچنیـن واگـذاری‬ ‫کار بـا مشـارکت «‪ »Naft Kave Sinopec‬بـه مـدت دو سـال بـا نـرخ‬ ‫اجـاره روزانـه حـدود ‪ 7‬هـزار دلار و احتسـاب هزین ‌ههـا بـرای اجـاره یـک‬ ‫دسـتگاه دکل حفـاری بـه مبلـغ حـدود ‪ 16‬میلیـون دلار موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪1001‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫‪ 25‬آذر‬ ‫‌ بهره‌برداری از فازهای دوم و سوم میدان گازی پارس جنوبی آغاز شد‪▪.‬‬ ‫‌‌ وزارت نفــت بــا واگــذاری ‪ 50‬درصــد از حقــوق شــرکت پتــرو پــارس▪‬ ‫(معـادل ‪ 20‬درصـد از کل قـرارداد) بـه شـرکت نفتیـران اینترتریـد نیکـو‬ ‫(‪ »NICO« )Naftiran Intertade Co. Ltd‬بـرای توسـعه فازهـای‬ ‫‪ 4‬و ‪ 5‬پـارس جنوبـی موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 4‬دی‬ ‫انعقــاد تفاه ‌منامــه بــا شــرک ‌تهای «‪ »Stat Oil‬و «‪»Moss Gas‬‬ ‫بــرای مطالعــات امکا ‌نپذیــری اقتصــادی پــروژه تبدیــل گاز طبیعــی بــه‬ ‫میعانــات میــان تقطیــر نفتــی پــروژه (‪ )GTL‬تأییــد شــد‪.‬‬ ‫‪ 18‬دی‬ ‫شـرکت ملـی نفـت بـا شـرکت‌های «رپسـول» و «شـل» بـرای توسـعه‬ ‫فازهـای ‪ 13‬و ‪ 14‬پـارس جنوبـی بـا ظرفیـت روزانـه ‪ 2‬هـزار تـا ‪ 2‬دهـزار‬ ‫و یکصــد میلیــون فــوت مکعــب گاز ب ‌هصــورت بیــع متقابــل اختصــاص‬ ‫روزانـه ‪ 1400‬تـا ‪ 1300‬میلیـون فـوت مکعـب گاز بـرای تأمیـن خـوراک‬ ‫واحـد ‪ LNG‬رپسـول – شـل (‪ )Persian Lng‬و روزانـه ‪ 700‬تـا ‪600‬‬ ‫میلیــون فــوت مکعــب گاز ب ‌همنظــور پــروژه (‪ )GTL‬کــه بــا مشــارکت‬ ‫شـل و پتروشـیمی‪ ،‬بـه توافـق رسـید‪.‬‬ ‫‪ 23‬دی‬ ‫انجـام لرز‌هنـگاری سـه‌بعدی در مناطـق کرنـج و پارسـی‪ ،‬بـا عنایـت بـه‬ ‫تأییـد و تصویـب کمیسـیون معامـات‪ ،‬بـا حجـم ‪ 770‬یکلومتـر مربـع و‬ ‫سـقف هزینـه ‪ 5/5‬میلیـارد ریـال واگـذار شـد‪.‬‬ ‫‪ 2‬بهمن‬ ‫صادرات گاز طبیعی ایران به تریکه آغاز شد‪.‬‬ ‫‪ 4‬بهمن‬ ‫فازهــای ‪ 2‬و ‪ 3‬میــدان گازی پــارس جنوبــی‪ ،‬طــی مراســمی‪ ،‬ب ‌هطــور‬ ‫رســمی بــا حضــور رئی ‌سجمهــور در منطقــه عســلویه افتتــاح شــد‪.‬‬ ‫‪ 23‬بهمن‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا مطالعـات امکان‌سـنجی طـرح احـداث خـط‬ ‫لولــه گاز طبیعــی صادراتــی ایــران – هنــد و بــا واگــذاری کار مســاحی‬ ‫دریایــی خــط لولــه زیردریایــی از دو مســیر (ســاحل ایــران در حوالــی‬ ‫پاکسـتان – سـاحل هنـد) بـه شـرکت «‪»Gardline Surveys LTD‬‬ ‫بـه مبلـغ ناخالـص ‪ 4/5‬میلیـون دلار حداکثـر بـه مـدت ‪ 7‬مـاه موافقـت‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‪1002‬‬

‫‪ 1381‬شمسی ‪ 2002 /‬میلادی‬ ‫بهره‌برداری از میدان گازی‬ ‫خانگیران‪ ،‬بهار ‪1381‬‬ ‫درآمد نفت‪ 102 ،‬هزار و ‪ ۵۵۳‬میلیارد ریال‬ ‫‌ خـط لولـه فـراورده ري – كـن‪ ،‬تبريـز‪ -‬سـراب – اردبيـل‪ ،‬اسـكله نـكا‪▪،‬‬ ‫نفـت كـوره پالايشـگاه اصفهـان ‪ -‬نيـروگاه اسـا ‌مآباد و ‪ -‬تأسيسـات پایانـه‬ ‫آب نيـل و همچنیـن دو رشـته خـط لولـه فـراورده بندرعبـاس‪ -‬قط ‌بآبـاد‬ ‫احداث شـد‪.‬‬ ‫‌ خـط لول ‌ههـای نفـت خـام اهـواز ‪ -‬تنـگ فنـي (قطعـه د) و نفـت▪‬ ‫كـوره جديـد ري ‪ -‬منتظـر قائـم (قطعـه الـف) تعويـض شـد‪ .‬همچنیـن‬ ‫خطــوط لولــه اهــواز ‪ -‬ري در محــدوده شهرســتان قــم و نفــت خــام‬ ‫گچسـاران ‪ -‬شـيراز تغييـر مسـير داد‪.‬‬ ‫مركز انتقال نفت جديد يزد را‌هاندازي شد‪▪.‬‬ ‫حفاری چا ‌ههای جدید و راه‌اندازی چاه‌ها در سال ‪▪1381‬‬ ‫الـف‪ 57 .‬حلقـه چـاه حفـاری شـد کـه از ایـن تعـداد ‪ 7‬حلقـه مرتبـط‬ ‫بـا مخـزن گازی تابنـاک بـود‪.‬‬ ‫ب‪ 44 ‌.‬حلقــه چــاه راه‌انــدازی شــد کــه تولیــد حاصــل از را‌هانــدازی‬ ‫آ ‌نهــا روزانــه ‪ 68‬هــزار بشــکه نفــت خــام بــود‪.‬‬ ‫ج‪ 38 ‌.‬حلقـه چـاه تعمیـر شـد کـه تولیـد حاصـل از تعمیـر و را‌هاندازی‬ ‫ایـن چا‌ههـا ‪ 57‬هـزار و ‪ 700‬بشـکه نفـت خـام بـود‪ .‬ضمـن اجـرای‬ ‫عملیـات ترمیمـی روی تعـدادی از چا‌ههـای فعـال‪ ،‬میـزان ‪ 143‬هـزار‬ ‫و ‪ 800‬بشـکه تولیـد انباشـتی بـه‌ دسـت آمـد‪.‬‬ ‫د‌‪ .‬جمــع متــراژ حفــاری چاه‌هــای توســعه‌ای ‪ 189‬هــزار و ‪ 338‬متــر‬ ‫ارزیابـی شـد‪.‬‬ ‫‪ 840‬دوره و ســمینار آموزشــی بــا حضــور بیــش از ‪ 13‬هــزار▪‬ ‫شـرک ‌تکننده در مناطـق نفتخیـز جنـوب تشـکیل شـد‪ .‬معـدل ایـن‬ ‫دور‌ههــا درمجمــوع ‪ 246‬هــزار نفــر در ‪ 406‬ســاعت بــرآورد شــد‪.‬‬ ‫‪1003‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫پتروشیمی مبین‬ ‫‪ 27‬فروردین‬ ‫شـرکت پتروشـیمی مبیـن‪ ،‬یکـی از‬ ‫طـرح توسـعه پالایشـگاه گاز شـهید هاشـم ‌ینژاد بـه انجـام رسـید‪ .‬ایـن‬ ‫بزر ‌گتریــن يوتيليت ‌يهــاي متمرکــز‬ ‫پــروژه شــامل ‪ 3‬طــرح تولیــد گاز‪ ،‬افزایــش تولیــد پالایشــگاه و احــداث‬ ‫دنیاســت‪ .‬ایــن مجتمــع عظیــم‬ ‫خــط‌لولــه جدیــد انتقــال گاز بــه مشــهد بــود‪ .‬بــا اجــرای ایــن طــرح‪،‬‬ ‫و مــدرن صنعتــی در فــاز یــک‬ ‫ظرفیـت پالایـش گاز ایـن پالایشـگاه بـه ‪ 42‬میلیـون مترمكعـب در روز‬ ‫پتروشـیمی منطقـه ویـژه اقتصـادي‬ ‫پــارس جنوبــی در ‪ 5‬بخــش مجــزا‬ ‫رس ـید‪.‬‬ ‫در زمینــی بــه مســاحت ‪88‬‬ ‫‪ 3‬اردیبهشت‬ ‫هکتــار ســاخته شــد کــه مهندســی‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران مقـرر کـرد تـا پایـان نیمـه اول سـال ‪1382‬‬ ‫تفصیلــی آن را شــرکت «تکنیــپ»‬ ‫خـط لولـه نـکا – تهـران و ترمینـال نـکا پالایشـگاه تبریـز آمـاده پذیـرش‬ ‫فرانســه برعهــده داشــت‪ .‬هــدف از‬ ‫‪ 120‬هـزار بشـکه نفـت خـام آسـیای میانـه شـود‪.‬‬ ‫احــداث ایــن مجتمــع صرفه‌جویــی‬ ‫در هزین ‌ههــاي ســرمای ‌هگذاري‪،‬‬ ‫‪ 9‬اردیبهشت‬ ‫تولیـدي و کاهـش قيمـت تما ‌مشـده‬ ‫اولیــن محمولــه میعانــات گازی پــارس جنوبــی صــادر‌شــد‪ .‬مهنــدس‬ ‫انــرژي مصرفــی مجتمع‌هــاي‬ ‫صالحــی فــروز در گف ‌توگــو بــا اطلاعــات اعــام کــرد‪« :‬از زمــان‬ ‫بهر‌هبــرداری از فازهــای ‪ 2‬و ‪ 3‬پــارس جنوبــی جمعــاً نزدیــک بــه ‪600‬‬ ‫مســتقر در منطقــه بــود‪.‬‬ ‫هـزار بشـکه میعانـات گازی اسـتحصال شـده اسـت کـه از ایـن میـزان‬ ‫حــدود ‪ 500‬هــزار تــن آمــاده صــدور بــه کشــورهای خارجــی اســت‪».‬‬ ‫‪ 25‬اردیبهشت‬ ‫قـرارداد توسـعه میادیـن نفتـی فـروزان و اسـفندیار بیـن شـرکت ملـی‬ ‫نفـت ایـران و شـرکت توسـعه پتـرو ایـران امضـا شـد‪ .‬بـا اجـرای عملیـات‬ ‫توسـعه میـدان فـروزان‪ ،‬برداشـت از ایـن میـدان در مـدت ‪ 25‬سـال حدود‬ ‫‪ 250‬میلیـون بشـکه نفـت خـام و تولیـد نفـت میـدان فـروزان ‪ 40‬هـزار‬ ‫بشـکه در روز کاهـش داشـت‪ .‬مهنـدس مهـدی میرمعـزی‪ ،‬معـاون وزیـر‬ ‫و مدیرعامـل شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬درای ‌نبـاره گفـت‪« :‬بهر‌هبـرداری‬ ‫از میــدان فــروزان از ســال ‪ 1354‬شــروع شــد و تاکنــون بیــش از ‪550‬‬ ‫میلیـون بشـکه نفـت خـام از ایـن میـدان اسـتخراج شـده اسـت ولـی در‬ ‫ســا ‌لهای اخیــر‪ ،‬تولیــد مخــزن رونــد نزولــی داشــته و در حــال حاضــر‬ ‫روزانـه ‪ 40‬هـزار بشـکه نفـت از ایـن میـدان اسـتخراج م ‌ی‌شـود‪».‬‬ ‫‪ 31‬اردیبهشت‬ ‫‌ اعضــای کمیسـیون معامـات ویـژه تخصصــی ازجملــه طر ‌حهــای▪‬ ‫بیـع متقابـل‪ ،‬اکتشـاف و فاینانـس انتخـاب شـدند‪ :‬آقایـان ابوالحسـن‬ ‫خاموشــی‪ ،‬عضــو اصلــی و رئیــس کمیســیون‪ ،‬حجــ ‌تالله غنیمــی فــرد‪،‬‬ ‫محمدباقـر سـمیعی‪ ،‬سـید عبـاس هاشـمی و عل ‌یاکبـر وحیـدی آل آقـا‬ ‫از اعضـای اصلـی کمیسـیون بودنـد‪.‬‬ ‫‌‌ وزارت نفــت بــا تخصیــص خــوراک (‪ )GTL‬پتروشــیمی از فــاز ‪▪14‬‬ ‫‪1004‬‬

‫سال ‪۱۳۸۱‬‬ ‫پـارس جنوبـی بـه میـزان ‪ 20‬میلیـون مترمکعـب در روز موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 8‬خرداد‬ ‫توســعه میــدان نفتــی مســجد ســلیمان و امــکان اســتحصال یکصــد‬ ‫میلیــون بشــکه نفــت (طــی یــک دوره ‪ 20‬ســاله) از مخــزن آســماری‬ ‫مســجد ســلیمان آغــاز شــد‪ .‬بــا رو ‌شهــای جدیــد فــراوری نفــت خــام‪،‬‬ ‫ماننـد تزریـق آب و اسـتفاده از تلمب ‌ههـای درو ‌نچاهـی‪ ،‬م ‌یتـوان میـزان‬ ‫مــورد تعهــد ‪ 20‬هــزار بشــکه در روز را بــه ظرفیــت ‪ 5‬هــزار بشــکه‌ای‬ ‫فعلــی ایــن میــدان افــزود‪.‬‬ ‫‪ 27‬خرداد‬ ‫عملیــات حفــاری نخســتین چــاه افقــی در میــدان گازی خانگیــران بــا‬ ‫موفقیـت بـه پایـان رسـید‪ .‬بـه گـزارش اداره کل روابـط عمومـی وزارت‬ ‫نفـت‪ ،‬متخصصـان شـرکت نفـت مناطـق مرکـزی ایـران ب ‌هویـژه کارکنـان‬ ‫و کارشناسـان شـرکت بهر‌هبـرداری نفـت و گاز زاگـرس جنوبـی باانگیـزه‬ ‫افزایـش تولیـد‪ ،‬کاهـش تعـداد چا‌ههـا بـرای توسـعه میادیـن و کاهـش‬ ‫خطـوط لولـه‪ ،‬بـه حفـاری نخسـتین چـاه افقـی در میـدان گازی خانگیران‬ ‫اقـدام کردنـد‪.‬‬ ‫‪ 29‬تیر‬ ‫وزارت اقتصــاد و دارایــی‪ ،‬بــا حضــور محمدرضــا عــارف‪ ،‬معــاون اول‬ ‫رئیس‌جمهــور‪ ،‬بازپرداخــت تســهلایت اعتبــاری بــرای تأســیس شــرکت‬ ‫پتروشــيمي مبيــن را از محــل درآمــد مؤسســات خارجــی و بین‌المللــی‬ ‫تضمیــن کــرد‪.‬‬ ‫‪ 29‬مرداد‬ ‫وزارت نفــت بــا انتخــاب اعضــای کمیســیون معامــات شــرکت ملــی▪‬ ‫نفـت ایـران بـه مـدت ‪ 3‬سـال موافقـت کـرد‪ .‬آقایـان‪ :‬علـی لاکهـدوز بـه‬ ‫سـمت عضـو اصلـی و رئیـس کمیسـیون‪ ،‬اسـماعیل ثریایـی‪ ،‬سـید کاظـم‬ ‫شــاهی ســوندی‪ ،‬بهمــن سروشــی و محمــود بیلــکار ب ‌هعنــوان اعضــای‬ ‫اصلـی انتخـاب شـدند‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬عملیــات ســاخت و احــداث دو دســتگاه▪‬ ‫حوضچـه حفـاری‪ ،‬جـاده دسترسـی بـه طـول ‪ 10‬یکلومتـر‪ ،‬خـط لولـه‬ ‫آب بـه قطـر ‪ 4‬اینـچ و بـه طـول ‪ 10‬یکلومتـر‪ ،‬خـط آتـش مربوطـه‪ ،‬جـاده‬ ‫و گـودال آتـش و گـودال گل حفـاری را بـه مبلـغ ‪ 5‬میلیـارد ریـال طـی‬ ‫مـدت ‪ 3‬مـاه بـه شـرکت خدمـات اکتشـاف واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‪ 9‬شهریور‬ ‫سـکوی بهر‌هبـرداری فـاز یـک پـارس جنوبـی‪ ،‬بـا حضـور وزیـران نفـت و‬ ‫‪1005‬‬

‫اسدالله صالح ‌یفروز‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫صنایـع و معـادن‪ ،‬بـه آب انداختـه شـد‪.‬‬ ‫‪ 26‬شهریور‬ ‫‌ ضوابــط انتخــاب متقاضیــان معامــات معاوضــه فراورد‌ههــای نفتــی▪‬ ‫تعییـن شـد‪ .‬بـر ایـن اسـاس‪ ،‬شـرکت متقاضـی بایـد مالـک فراورد‌ههـای‬ ‫نفتـی مـورد معاوضـه بـوده یـا بـا مالـک فراورد‌ههـای نفتـی قـراردادی‬ ‫معتبــر جهــت تحویــل یــا خریــد ایــن محمــولات منعقــد کــرده باشــد؛‬ ‫همچنیـن شـرکت متقاضـی بایـد نفتـی بـوده و دارای عملکـرد تجـاری و‬ ‫مالـی مناسـب طـی دو سـال آخـر منتهـی بـه زمـان تقاضـای خـود باشـد‪.‬‬ ‫راهبردهـا و سیاسـ ‌تهای حاکـم بـر قراردادهـای فـروش گاز طبیعـی▪‬ ‫بـه واحدهـای (‪ )LNG‬و فـروش (‪ )LNG‬بـه بازارهـای بی ‌نالمللـی بـه‬ ‫شـرح زیـر‪ ،‬تصویـب شـد‪:‬‬ ‫‪ .‌1‬سیاســت‌های فــروش (‪ )LNG‬بــه مقاصــد بازارهــای مختلــف‬ ‫بین‌ا لمللــی ‪:‬‬ ‫الــف‪ -‬فــروش (‪ )LNG‬بــه مقصــد بازارهــای اروپــا و آمریــکا بــه‬ ‫شــرکت‌های مختلــف و بــه هــر میــزان (بــدون تعییــن محــل دقیــق‬ ‫مصــرف) انجــام شــود‪.‬‬ ‫ب‪ -‬فــروش (‪ )LNG‬بــه مقصــد بازارهــای هنــد و چیــن‪ ،‬بــا قــراردادن‬ ‫بــازار کــره و تایــوان ب ‌هعنــوان پشــتیبان ایــن دو بــازار انجــام شــود‪.‬‬ ‫ج‪ -‬فـروش (‪ )LNG‬بـه مقصـد بـازار ژاپـن به‌صـورت انحصـاری (بـرای‬ ‫مقـدار مشـخص و زمـان محـدود) از طریـق یـک شـرکت یـا کنسرسـیومی‬ ‫خـاص انجـام شـود‪.‬‬ ‫‪ ‌.2‬مدت قرارداد حداقل ‪ 15‬و حداکثر ‪ 30‬سال باشد‪.‬‬ ‫‪ .‌3‬قوانیـن حاکـم بـر قراردادهـای فـروش گاز طبیعـی و (‪ :)LNG‬اجـازه‬ ‫داده م ‌یشـود در قراردادهـای فـروش (‪ )LNG‬بـه بازارهـای بی ‌نالمللـی‬ ‫از قوانیـن خارجـی معتبـر و داوری بی ‌نالمللـی اسـتفاده شـود‪.‬‬ ‫‪ 20‬مهر‬ ‫‌‌ شــرکت «اســتات اویــل» (‪ )Stat Oil‬نــروژ در ‪ 3‬فــاز میــدان گازی▪‬ ‫پــارس جنوبــی ســرمای ‌هگذاری کــرد‪.‬‬ ‫‌‌ ب ‌همنظــور تأمیــن بخشــی از هزین ‌ههــای ســرمایه‌گذاری فازهــای ‪▪،6‬‬ ‫‪ 7‬و ‪ 8‬پــروژه پــارس جنوبــی‪ ،‬تســریع در اجــرای پــروژه‪ ،‬به‌کارگیــری‬ ‫تخصــص و تجربــه‪ ،‬یــک شــرکت نفتــی معتبــر در توســعه ایــن میــدان‬ ‫و عملیـات بالادسـتی‪ ،‬همچنیـن ارتقـای دانـش فنـی و تـوان مدیریتـی‪،‬‬ ‫قـرارداد مشـارکت شـرک ‌تهای پتروپـارس ایـران و اسـتات اویـل نـروژ در‬ ‫بخـش فراسـاحل پـروژه توسـعه میـدان گازی پـارس جنوبـی در تهـران‬ ‫‪1006‬‬

‫سال ‪۱۳۸۱‬‬ ‫پالایشگاه لاوان‬ ‫واحد تبدیل کاتالیستی شرکت‬ ‫بـه امضـا رسـید‪.‬‬ ‫پالایش نفت لاوان برای تولید‬ ‫‪ 1‬آبان‬ ‫بنزین در سال ‪ 1381‬با حضور‬ ‫عملیات اجرایی ساخت کارخانه پتروشیمی الایم آغاز شد‪.‬‬ ‫محمدرضا عارف‪ ،‬معاون اول‬ ‫رئی ‌سجمهور‪ ،‬افتتاح شد‪.‬‬ ‫‪ 7‬آبان‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬اجــازه فــروش انــواع نفــت خا ‌مهــای ایــران‬ ‫ب ‌هصــورت تــک محمولــه را بــا توجــه بــه شــرایط متغیــر بــازار‪ ،‬صــادر‬ ‫کـرد‪ .‬بـرای فـروش انـواع نفـت خا ‌مهـای ایـران ب ‌هصـورت تـک محمولـه‬ ‫در هـر مـورد عـاوه بـر امـکان تعـدد نر ‌خهـا و دوره محاسـبه قیمـت در‬ ‫مناطــق مختلــف‪ ،‬انــواع فرمو ‌لهــای قابــل اعمــال‪ ،‬می‌توانــد بــه شــرح‬ ‫زیـر مـورد اسـتفاده قـرار گیـرد‪:‬‬ ‫‪ .‌1‬در بـازار شـرق بـا اعمـال کاهـش یـا افزایـش دیفرنشـیال – پریمیـوم‬ ‫مربــوط بــه فرمــول قیمــت ماهانــه بــازار فــوق نســبت بــه فــروش‬ ‫محمــولات‪.‬‬ ‫‪ .‌2‬در بــازار مدیترانــه‪ ،‬شــمال اروپــا و آفریقــا بــا اســتفاده از انــواع نــرخ‌‬ ‫نفــت خام‌هــای شــاخص منتشــره در نشــریات معتبــر نفتــی ‪ -‬بــه‬ ‫تشــخیص قائم‌مقــام معــاون مدیرعامــل شــرکت نفــت‪ -‬ماننــد برنــت‪،‬‬ ‫یـورال مدیترانـه‪ ،‬یـورال شـمال اروپـا‪ ،‬نر ‌خهـای نفـت خا ‌مهـای سـبک و‬ ‫متوسـط عربسـتان و همچنیـن سـبک و سـنگین ایـران در سـیدی کریـر‬ ‫یـا تریکبـی از آ ‌نهـا‪ ،‬نسـبت بـه تعییـن فرمـول و فـروش نفـت خا ‌مهـای‬ ‫ایـران‪.‬‬ ‫‪ .‌3‬در قـاره امریـکا بـا اسـتفاده از نر ‌خهـای انـواع نفـت خا ‌مهـای شـاخص‬ ‫آن منطقــه منتشــره در نشــریات معتبــر ماننــد (‪ )ANS‬و (‪ )WTI‬یــا‬ ‫بـر مبنـای نر ‌خهـای نفـت خا ‌مهـای عربسـتان بـرای مقصـد امریـکا یـا‬ ‫تریکبــی از آ ‌نهــا بــه تعییــن فرمــول و فــروش انــواع نفــت خا ‌مهــای‬ ‫ایـران اقـدام شـود‪.‬‬ ‫‪ ‌.4‬ب ‌همنظـور افزایـش میـزان صـادرات انـواع نفـت خا ‌مهـای ایـران اجـازه‬ ‫داده م ‌یشـود‪ ،‬بـه انعقـاد قراردادهـای تصفیـه ب ‌هصـورت تـک محمولـه در‬ ‫مناطـق مختلـف معـادل حداکثـر ‪ 10‬درصـد کل صـادرات نفـت خا ‌مهـای‬ ‫ایـران اقدام شـود‪.‬‬ ‫‪ ‌.5‬معاملاتـی کـه از تاریـخ ‪ 81/7/1‬بـر اسـاس ایـن مصوبـه عمـل شـده‬ ‫اســت‪ ،‬تنفیــذ می‌شــود‪ .‬میــزان و دوره فــروش و تعییــن فرمــول قیمــت‬ ‫محمــولات به‌صــورت تــک محمولــه یــا ب ‌همنظــور تصفیــه بــه ترتیــب‬ ‫فـوق بـا پیشـنهاد معاونـت مدیرعامـل و موافقـت وی و تأییـد نهایـی وزیـر‬ ‫نفـت ظـرف مــدت ‪ 6‬مــاه صـورت م ‌یگیـرد‪.‬‬ ‫‪1007‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫مناطــق نفتخیــز جنــوب در▪‬ ‫‪ 21‬آبان‬ ‫آینــه مطبوعــات‬ ‫نامـه شـماره م ع ب ‪ 263 /‬مـورخ ‪ 81/3/1‬معـاون مدیـرکل شـرکت ملـی‬ ‫نفــت ایــران در امــور بی ‌نالملــل در مــورد اخــذ تضمینــی از شــرکت‬ ‫دنیــای اقتصــاد‪« :‬از ســال آینــده‬ ‫کرسـنت ب ‌همنظـور حصـول اطمینـان از ایفـای تعهـدات قـرارداد فـروش‬ ‫جمـ ‌عآوری گازهـای همـراه آغـاز‬ ‫گاز طبیعــی منعقــده بــا شــرکت فــوق مطــرح و مقــرر شــد شــرکت‬ ‫کرسـنت جهـت تضمیـن قـرارداد گاز خـود بـا شـرکت ملـی نفـت ایـران‬ ‫می‌شــود‪».‬‬ ‫خبــر‪« :‬چهــار شــرکت جدیــد‬ ‫ب ‌هصــورت زیــر اقــدام نمایــد‪:‬‬ ‫در مناطــق نف ‌تخیــز جنــوب‬ ‫الــف‪ .‬اخــذ نامــه از شــرکت آب و بــرق شــارجه (‪ )SEWA‬بــه شــرکت‬ ‫تأســیس شــد‪».‬‬ ‫ملـی ایـران مبنـی بـر‪:‬‬ ‫انتخــاب‪« :‬میــدان آزادگان بــه‬ ‫‪ .1‬اطـاع از قـرارداد شـرکت کرسـنت بـا شـرکت ملـی نفـت ایـران در‬ ‫روی ژاپــن آغــوش م ‌یگشــاید‪».‬‬ ‫ابــرار اقتصــادی‪« :‬گاز طبیعــی‬ ‫رابطـه بـا خریـد گاز و انتقـال بـه شـارجه‪.‬‬ ‫عسـلویه بـه تأسیسـات آغاجـاری‬ ‫‪ .2‬اعـام انعقـاد قـرارداد شـرکت آب و بـرق شـارجه بـا شـرکت کرسـنت‬ ‫منتقــل م ‌یشــود‪».‬‬ ‫و شــرایط‌های آن‪.‬‬ ‫یکهــان‪« :‬دوره پــس از انقــاب‪،‬‬ ‫‪ .3‬تضمیـن خریـد معـادل ‪ 15‬میلیـون دلار گاز سـالانه بـه مـدت ده سـال‬ ‫دوران واقعـی ملـی شـدن صنعـت‬ ‫طـی قـرارداد بنـد پ فو ‌قالذکـر‪.‬‬ ‫نفـت اسـت‪».‬‬ ‫‪ .4‬قبـول این‌کـه چنانچـه شـرکت کرسـنت بـه تعهـدات خـود بـا شـرکت‬ ‫آسـیا‪« :‬شـرکت‌های کانادایـی بـا‬ ‫ملــی نفــت ایــران عمــل ننمایــد و شــرکت ملــی نفــت ایــران بتوانــد‬ ‫‪ 88‬میلیــون دلار ســرمای ‌هگذاری‪،‬‬ ‫تعهــدات شــرکت کرســنت را انجــام دهــد‪ ،‬شــرکت آب و بــرق شــارجه‬ ‫چاه‌هــای مســجد ســلیمان را‬ ‫تعهـد نمایـد کـه بهـای خریـد گاز دریافتـی را مسـتقیماً بـه شـرکت ملـی‬ ‫احیــا می‌کننــد‪».‬‬ ‫نفـت ایـران بپـردازد‪.‬‬ ‫ب‪ .‬گشـایش اعتبـار ‪ 40‬میلیـون دلار اعتبـار اسـنادی تأییدشـده بـدون‬ ‫قیـد و شـرط در یکـی از بانک‌هـای درجـه یـک بـه نفـع شـرکت ملـی‬ ‫نفـت ایـران کـه از زمـان شـروع صـدور گاز حداقـل بـه مـدت دو سـال‬ ‫مؤثـر و از سـوی شـرکت ملـی نفـت ایـران قابـل پرداخـت باشـد‪.‬‬ ‫ج‪ .‬میزان و زمان‌بندی تحویل گاز کرسنت به شرح زیر خواهد بود‪:‬‬ ‫‪ .1‬شانزده ماه اول پس از را‌هاندازی ‪ 198‬میلیون فوت مکعب در روز‬ ‫‪ .2‬از ماه هفدهم تا پایان سال سوم ‪ 330‬میلیون فوت مکعب در روز‬ ‫‪ .3‬در سال چهار ‪ 350‬میلیون فوت مکعب در روز‬ ‫‪ .4‬در سال پنجم ‪ 400‬میلیون فوت مکعب در روز‬ ‫‪ .5‬در سال ششم ‪ 450‬میلیون فوت مکعب در روز‬ ‫‪ .6‬از سال هفتم به بعد ‪ 500‬میلیون فوت مکعب در روز‬ ‫د‪ .‬ملاک تجاری بودن میدان‪:‬‬ ‫مـاک تجـاری بـودن میـدان‪ ،‬درآمـد حاصـل از فـروش نفـت خـام و یـا‬ ‫گاز طبیعــی بــر مبنــای تولیــد در ‪ 15‬ســال و نــرخ تنزیــل ‪ 30‬درصــد‬ ‫‪1008‬‬

‫سال ‪۱۳۸۱‬‬ ‫بـرای شـرکت ملـی نفـت ایـران و نـرخ بازدهـی ‪ 15‬درصـد بـرای پیمانـکار‬ ‫مرحلـه توسـعه اسـت‪.‬‬ ‫‪ 19‬آذر‬ ‫در خصـوص فـروش میعانـات گازی فازهـای مختلـف پـارس جنوبـی مقـرر‬ ‫شـد تـا در مـواردی کـه پیمانـکاران طر ‌حهـای بیـع متقابـل بـه برداشـت‬ ‫یــا خریــد میعانــات گازی اقــدام‌نکننــد‪ ،‬محصــول مذکــور را شــرکت‬ ‫نفتیـران اینترتریـد نیکـو بـه فـروش رسـاند‪ .‬همچنیـن عملیـات فـروش‬ ‫میعانـات گازی تولیـدی از میـدان پازنـان ب ‌همنظـور انجـام هماهنگ ‌یهـای‬ ‫لازم بـا تعویـق ‪ 6‬ماهـه بـه عهـده شـرکت نیکـو خواهـد بـود‪.‬‬ ‫◌ بهمن‬ ‫اوليـن شـماره نشـریه داخلـی شـرکت ملـی مناطـق نفتخیـز جنـوب▪‬ ‫منتشـر شـد‪.‬‬ ‫طـرح جامـع بانـک اطلاعاتـی در شـرکت ملـی مناطـق نفتخیـز جنـوب▪‬ ‫ایجـاد شـد‪.‬‬ ‫پارک‪ ‬موزه‪ ‬صنعت‪ ‬نفت‪ ‬مسجد‪ ‬سلیمان با صرف ‪ 30‬میلیارد ریال هزینه▪‬ ‫احداث شد‪.‬‬ ‫تشخیص نقاط معیوب خطوط لوله نفت و گاز به روش صداسنجی‪▪.‬‬ ‫‪ 1‬بهمن‬ ‫پذیـرش درخواسـت اخـذ مجـوز بـرای ‪ 53‬پـروژه شـرکت مناطـق نفتخیـز‬ ‫بـا بـرآورد کل ‪ 22‬میلیـارد و ‪ 873‬میلیـون ریـال بـه مـدت ‪ 4‬سـال از سـوی‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـه شـرح زیـر تصویـب شـد‪:‬‬ ‫‪ .‌1‬پروژ‌ههــای ســتادی شــرکت ملــی مناطــق نفتخیــز شــامل خریــد و‬ ‫احــداث تســهلایت و لول ‌ههــای جریانــی نفــت و گاز ســا ‌لهای ‪،83-81‬‬ ‫احــداث جــاده دسترســی بــه اداره عملیــات تعمیــرات چا‌ههــا‪ ،‬خریــد ‪3‬‬ ‫دسـتگاه لیفتـراک دیزلـی ‪ 7‬تـن‪.‬‬ ‫‪ .‌2‬پروژ‌ههــای شــرکت بهر‌‌هبــرداری نفــت و گاز مســجد ســلیمان شــامل‬ ‫نصــب یــک دســتگاه تفکیک‌گــر آزمایــش در واحــد بهر‌هبــرداری نفــت‬ ‫سـفید‪ ،‬احـداث ایسـتگاه تزریـق گازهـای همـراه بنگسـتان و لـب سـفید‪.‬‬ ‫‪ .‌3‬پروژ‌ههــای شــرکت بهر‌‌هبــرداری نفــت و گاز مــارون شــامل احــداث‬ ‫خـط لولـه ‪ 16‬اینـچ جدیـد‪ ،‬ب ‌همنظـور انتقـال نفـت خـام واحـد کوپـال‪،‬‬ ‫توسـعه مخـزن خـاص مـارون ‪ -‬فـاز اول‪.‬‬ ‫‪ ‌.4‬پروژ‌ههــای شــرکت بهر‌‌هبــرداری نفــت و گاز کارون شــامل نصــب‬ ‫تلمبــه درو ‌نچاهــی در چا‌ههــای مخــازن اهــواز‪ ،‬منصــوری و بنگســتان‪.‬‬ ‫‪ .‌5‬پروژ‌ههــای شــرکت بهر‌‌هبــرداری نفــت و گاز آغاجــاری شــامل انجــام‬ ‫‪1009‬‬

‫نمایندگان توتال و دیگر شرکا‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫در افتتاح فازهای ‪ 2‬و ‪ 3‬پارس‬ ‫لرز‌هنــگاری ســ ‌هبعدی‪ ،‬نوســازی کارخانــه گاز و گاز مایــع ‪.500‬‬ ‫جنوبی‪ ،‬بهمن ‪1381‬‬ ‫‪ .‌6‬پروژ‌ههـای شـرکت به ‌ر‌هبـرداری نفـت و گاز گچسـاران شـامل احـداث‬ ‫‪ 400‬متــر خــط لولــه ‪ 42‬اینــچ نفــت در تلمب ‌هخانــه گــوره‪ ،‬بهســازی‬ ‫خطـوط لولـه‪ ،‬جمـع‌آوری و تزریـق گازهـای همـراه نرگسـی ‪ -‬فـاز اول‪.‬‬ ‫‪ 8‬بهمن‬ ‫محمدابراهیــم شــفیعی‪ ،‬ب ‌هعنــوان عضــو اصلــی هیئ ‌تمدیــره شــرکت‬ ‫کالای نفـت کانـادا و علـی آقـا بابایـی‪ ،‬ب ‌هعنـوان عضـو اصلـی هیئ ‌تمدیـره‬ ‫شـرکت کالای نفـت لنـدن شـدند‪.‬‬ ‫‪ 15‬بهمن‬ ‫‌ وزارت نفــت بــا ثبــت شــرکت هلنــدی «پتروپــاس» (‪▪Petroplus‬‬ ‫‪ )International N.V‬در فهرسـت خریـداران نفـت خـام موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا درج نــام شــرکت نفــت ســنگاپور▪‬ ‫(‪ )Singapore Petroleum Corporation. SPC‬در فهرســت‬ ‫مشــتریان نفــت خــام موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 6‬اسفند‬ ‫کمیسـیون معامـات ویـژه طر ‌حهـای بیـع متقابـل‪ ،‬بـا انتخـاب اسـکندر‬ ‫باوریــان بــه ســمت نماینــده هیئ ‌تمدیــره در کمیتــه ســه نفــری بــرای‬ ‫سـاخت سـکوهای دریایـی در طـرح جمـ ‌عآوری گازهـای همـراه منطقـه‬ ‫خـارگ از سـوی شـرکت نفـت فـات قـاره ایـران موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 27‬اسفند‬ ‫شـرکت نفـت خـزر بـا تعییـن نـام سـکوی حفـاری نیمـه شـناور دریـای‬ ‫خـزر بـه نـام ایـران – البـرز موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪1010‬‬

‫‪ 1382‬شمسی ‪ 2003 /‬میلادی‬ ‫‌ درآمد نفت‪ 128 ،‬هزار و ‪ 153‬میلیارد ریال‬ ‫خــط لولــه انشــعابي بــه نيــروگاه باغيــن كرمــان‪ ،‬نفــت كــوره▪‬ ‫آبـادان – ماهشـهر احـداث شـد و همچنیـن مسـير خطـوط لولـه در‬ ‫محــدوده ســد مــروك و فــراورده ري ‪ -‬تبريــز تغييــر کــرد‪.‬‬ ‫‌ سيسـتم كنتـرل مركـزي مراكـز انتقـال نفـت توربينـي بندرعبـاس‪▪‌،‬‬ ‫قط ‌بآبــاد و مهــرآران جهــت بهر‌هبــرداري از راه دور اصــاح شــد‪.‬‬ ‫خــط لولــه نفــت كــوره ري ‪ -‬منتظــر قائــم (قطعــه الــف) و▪‬ ‫نفت‌شــهر ‪ -‬كرمانشــاه به‌صــورت موقتــی تحویــل داده شــد‪.‬‬ ‫‌ تلمبه‌هــاي تزريــق (‪ ،)DRA‬مـواد روان كننــده‪ ،‬در مراكــز انتقــال▪‬ ‫نفـت رفسـنجان‪ ،‬يـزد و نائيـن نصـب شـد‪.‬‬ ‫◌ فروردین‬ ‫‌ کارخانه‌های ‪ 1200‬و ‪ 1300‬گچساران راه‌اندازی شد‪▪.‬‬ ‫بـا آغـاز فعالیـت کارخان ‌ههـای گاز و گاز مایـع ‪ 1200‬و ‪ 1300‬گچسـاران‬ ‫و افزایــش تولیــد گاز مایــع در مناطــق نفتخیــز‪ ،‬کمبــود مایعــات گازی‬ ‫موردنیـاز پتروشـیمی بنـدر امـام و پالایشـگاه‌های ماهشـهر و مـارون در‬ ‫ایـن زمینـه رفـع شـد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی مناطــق نفتخیــز جنــوب ب ‌هعنــوان تولیدکننــده بیــش▪‬ ‫از ‪ 85‬درصــد نفــت خــام کشــور‪ ،‬عــاوه بــر صیانــت از منابــع نفتــی‪،‬‬ ‫ب ‌همنظــور جلوگیــری از آلودگــی محیط‌زیســت‪ ،‬تأسیســات و امکاناتــی‬ ‫ایجـاد کـرد تـا از سـوزاندن کلیـه گازهـای همـراه نفـت جلوگیـری شـود‪.‬‬ ‫همچنیــن پــروژه تثبیــت شــن‌های روان‪ ،‬ایجــاد فضــای ســبز اطــراف‬ ‫تأسیســات تولیــد نفــت و گاز‪ ،‬احــداث تســهلایت ســیار فــراورش نفــت‬ ‫خــام و پروژ‌ههــای تخلیــه آب مــازاد نمک‌زدای ‌یهــا در مناطــق نفتخیــز‬ ‫جنـوب نیـز‪ ،‬اجرایـی شـد‪.‬‬ ‫‪1011‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫‌‪ 559‬پـروژه بـرای مناطـق نفتخیـز جنـوب تعریـف شـد کـه از میـان▪‬ ‫آ ‌نهـا ‪ 121‬پـروژه بـه تولیـد نفـت خـام و گاز و مایعـات گازی و تزریـق‬ ‫گاز مربــوط م ‌یشــود‪.‬‬ ‫بازیافــت ثانویــه میــدان نفتــی کوپــال بــه میــزان ‪ 174‬میلیــون بشــکه‬ ‫افزایــش یافــت‪.‬‬ ‫طـرح تزریـق گاز کوپـال بـا اعتبـار ‪ 250‬میلیـارد ریـال ب ‌همنظـور احـداث‬ ‫تأسیسـات فشـار افزایـی‪ ،‬باهـدف ازدیـاد بازیافـت نهایـی مخـزن و نیـز‬ ‫جمــ ‌عآوری گازهــای همــراه واحدهــای بهر‌هبــرداری کوپــال و انتقــال‬ ‫آ ‌نهـا بـه کارخانـه گاز و گاز مایـع ‪ 400‬بـه اجـرا گذاشـته شـد‪.‬‬ ‫‌ تابلوهــای کنترل‌کننــده دســتگاه شس ‌توشــوی معکــوس فیلترهــای▪‬ ‫پســاب در واحدهــای نمک‌زدایــی شــماره ‪ 1‬و ‪ 3‬از ســوی کارشناســان‬ ‫و متخصصــان اداره تعمیــرات شــرکت بهره‌بــرداری نفــت گاز کارون‬ ‫بهینه‌ســازی شــد‪.‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی مناطــق نفتخیــز جنــوب‪ ،‬مدیریــت اکتشــاف‪ ،‬شــرکت▪‬ ‫نفـت فـات قـاره و شـرکت نفـت مناطـق مرکـزی ایـران‪ ،‬ملـزم بـه ایجـاد‬ ‫سـامانه اطلاعـات بالادسـتی صنعـت نفـت شـدند‪.‬‬ ‫‌ ‪ 159‬پـروژه در قالـب بیـش از ‪ 320‬زیـر پـروژه‪ ،‬در بخـش طر ‌حهـای▪‬ ‫نفـت و گاز بـا هزینـه ‪ 230‬میلیـارد ریـال در دسـت اقـدام قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫ایــن طر ‌حهــا شــامل احــداث واحدهــای نمک‌زدایــی جدیــد در مناطــق‬ ‫اهـواز‪ ،‬آب تیمـور‪ ،‬پارسـی‪ ،‬گچسـاران و مـارون؛ خریـد و نصـب مبد ‌لهـای‬ ‫حرارتـی و توربی ‌نهـای انبسـاطی کارخان ‌ههـای گاز مایـع ‪ 900‬و ‪ 1000‬و‬ ‫احـداث سـامان ‌ههای دقیـق انداز‌هگیـری نفـت اسـت‪.‬‬ ‫‌ طر ‌حهــای اصلاحــی کارخان ‌ههــای گاز و گاز مایــع شــماره ‪ 700‬و▪‬ ‫‪ 800‬کارون‪ ،‬بـا تـاش واحدهـای بـرق و ابـزار دقیـق امـور مهندسـی و‬ ‫ســاختمان شــرکت بهر‌هبــرداری نفــت و گاز کارون بــه انجــام رســید‪.‬‬ ‫‌ تعمیـر چـاه شـماره ‪ 2‬کارون کـه در سـال ‪ 73‬باهـدف توصیـف میـدان▪‬ ‫و تعییــن ســطوح تمــاس ســیالات در ســازند‌های آســماری و بنگســتان‪،‬‬ ‫در برآمدگـی غربـی ایـن میـدان‪ ،‬حفـر شـد امـا بـه سـبب انجـام نشـدن‬ ‫آزمای ‌شهــای موردنظــر‪ ،‬عملیــات حفــاری آن متوقــف مانــده بــود‪،‬‬ ‫ب ‌همنظــور آزمایــش تــوان تولیــد ســازند ســروک و انجــام آزمای ‌شهــای‬ ‫جریانـی کامـل بـرای اطمینـان از سـرمایه‌گذاری و توسـعه سـازند‪ ،‬تحـت‬ ‫تعمیـر قـرار گرفـت‪ .‬پی ‌شبینـی می‌شـد از ایـن چـاه روزانـه حـدود ‪40‬‬ ‫میلیـون فـوت مکعـب گاز و ‪ 3900‬بشـکه مایعـات گازی قابـل برداشـت‬ ‫اسـتحصال شـود‪.‬‬ ‫‪1012‬‬

‫سال ‪۱۳۸۲‬‬ ‫‌‌ سیسـتم کنتـرل ابـزار دقیـق توربی ‌نهـای رسـتون (‪ )TA‬در شـرکت▪‬ ‫عملیـات بازسـازی و سـاخت مـوارد‬ ‫جدیــد دهانــه مشــعل‌های بلنــد‬ ‫مــارون‪ ،‬بــه دلیــل فرســودگی سیســتم‪ ،‬غیراســتاندارد بــودن و نداشــتن‬ ‫(‪)STOCK FLARE TIPS‬‬ ‫دسـتگاه حفاظتـی و همچنیـن عـدم همـکاری شـرکت سـازنده در تأمیـن‬ ‫در واحدهــای شــرکت بهر‌هبــرداری‬ ‫قطعــات‪ ،‬تغییــر داده شــد و ایــن سیســتم از حالــت دســتی بــه حالــت‬ ‫نفــت و گاز کارون انجــام شــد‪ .‬ایــن‬ ‫اتوماتیــک تغییــر یافــت‪ .‬ایــن اقــدام باهــدف بهینه‌ســازی و ارتقــای‬ ‫اقــدام کــه ب ‌همنظــور خودکفایــی و‬ ‫سیسـتم و جلوگیـری از هـدر رفـت تـاش نیـروی انسـانی انجـام شـد‪.‬‬ ‫بهر‌همنــدی از نیروهــای متخصــص‬ ‫ایرانـی‪ ،‬بـا توجـه بـه پتانسـیل فنـی‬ ‫‌ شــرکت بهر‌هبــرداری نفــت و گاز کارون بــر اســاس سیاســت کلــی▪‬ ‫و اسـتاندارد موجـود و هـدف ایجـاد‬ ‫انگیـزه آغـاز شـد‪ ،‬حـدود ‪ 60‬درصـد‬ ‫وزارت نفـت و حمایـت از صنایـع داخلـی و امکانـات بومـی‪ 2/5 ،‬میلیـارد‬ ‫تومــان کالا از منابــع داخلــی خریــداری کــرد‪.‬‬ ‫کاهــش هزینــه در پــی داشــت‪.‬‬ ‫‌ در نشســتی کــه باهــدف بررســی مشــکلات پیمانــکاران مجــری▪‬ ‫پروژ‌ههــا و خدمــات مختلــف ب ‌همنظــور ایجــاد زمینــه تعامــل بهتــر و‬ ‫توسـعه همکار ‌یهـای متقابـل بـا حضـور مهنـدس اسـپیاری‪ ،‬مدیرعامـل‬ ‫مناطـق نفتخیـز و مسـئولان ادارات ذ ‌یربـط و شـرکت‌های پیمانـکاری در‬ ‫اهـواز برگـزار شـد‪ ،‬ضـرورت شفاف‌سـازی مراحـل برگـزاری مناقص ‌ههـا و‬ ‫ح ‌لوفصــل مشــکلات پیمانــکاران مــورد تأیکــد قــرار گرفــت‪.‬‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬ســاخت پنــل و سیســتم اخطاردهنــده▪‬ ‫توربی ‌نهــای گازی را بــه چنــد شــرک ‌ت داخلــی ســفارش داد‪ .‬ایــن کار‬ ‫باهــدف جلوگیــری از صــرف هزینــ ‌ه تعمیراتــی ناشــی از زمــان توقــف‬ ‫توربین‌هــای گازی (‪ )TA 1750‬کــه محــرک پمپ‌هــای انتقــال نفــت‬ ‫در تأسیســات هســتند‪ ،‬صــورت گرفــت‪ .‬کار ســاخت پنــل و تابلوهــای‬ ‫اخطاردهنــده ایــن توربی ‌نهــا بــه شــرکت‌های داخلــی ازجملــه مجتمــع‬ ‫شــهید شــاه‌آبادی ســفارش داده شــد تــا ایــن شــرک ‌تها بــا الگــو قــرار‬ ‫دادن تابلوهـای مشـابه خارجـی و مهندسـی معکـوس‪ ،‬اقـدام بـه سـاخت و‬ ‫نصـب آن روی توربوپمـپ شـماره ‪ 2‬واحـد بهر‌هبـرداری شـماره ‪ 4‬اهـواز‬ ‫کننـد‪.‬‬ ‫‌ در پـی تعمیـر ‪ 10‬دسـتگاه توربیـن رولزرویـس‪ 12 ،‬دسـتگاه توربیـن▪‬ ‫سـولار سـنتار و ‪ 15‬دسـتگاه کمپرسـور گازی در کارگاه مرکـزی آغاجـاری‪،‬‬ ‫اعــام شــد کــه در ســال گذشــته مبلــغ ‪ 4/5‬میلیــون دلار صرف ‌هجویــی‬ ‫ارزی از کارگاه آغاجـاری صـورت گرفتـه اسـت‪.‬‬ ‫‪ 10‬فروردین‬ ‫عملیــات لرز‌هنــگاری در میدا ‌نهــای نفتــی بی‌بــی حکیمــه‪ ،‬آغاجــاری و‬ ‫زیلایـی و همچنیـن مشـخص کـردن گسـل‌های احتمالـی شکسـتگی‌های‬ ‫مخـزن (آسـماری‪ ،‬بنگسـتان و خامـی) آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‌‌ اداره جدیدالتأســیس زمین‌شناســی بنیانــی شــامل بخش‌هــای▪‬ ‫‪1013‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫نتایـج اجـرای کامـل طر ‌حهـای‬ ‫ژئوفیزیــک‪ ،‬رسوب‌شناســی و ژئوشــیمی‪ ،‬زمین‌شناســی ســاختمانی‪،‬‬ ‫چینــه و فسی ‌لشناســی باهــدف پشــتیبانی تخصصــی از مطالعــات و‬ ‫تزریق گاز‬ ‫پژوهش‌هــای مرتبــط بــا زمین‌شناســی و مهندســی مخــازن در مناطــق‬ ‫بــا اجــرای طر ‌حهــا و برنام ‌ههــای‬ ‫نفتخیـز جنـوب آغـاز بـه کار کـرد‪ .‬اداره زمین‌شناسـی بنیانـی در سـاختار‬ ‫تزریــق گاز‪ ،‬جمعــاً ‪ 14‬میلیــارد و‬ ‫سـازمانی جدیـد بـا ‪ 17‬سـمت سـازمانی تشـکیل شـد و بـا ‪ 7‬نفـر فعالیـت‬ ‫‪ 46‬میلیـون بشـکه نفـت بـه ذخایـر‬ ‫کشـور افـزوده شـد کـه ارزش آن بـا‬ ‫خـود را آغـاز کـرد‪.‬‬ ‫قیمــت روز بیــش از ‪ 300‬میلیــارد‬ ‫◌ اردیبهشت‬ ‫دلار بـود‪ .‬نیـاز بـه تزریـق گاز روزانـه‬ ‫‪ 100‬میلیــون مترمکعــب بــود کــه‬ ‫‌ ب ‌همنظـور جلوگیـری از خوردگـی لول ‌ههـای ورودی و خروجـی انتهایـی▪‬ ‫در برنامـه ‪ 5‬سـاله بـه ‪ 164‬میلیـون‬ ‫و همچنیــن باهــدف حــذف نقــاط کــور در ایســتگاه تقویــت فشــار گاز‬ ‫مترمکعــب رســید‪.‬‬ ‫شــماره ‪ 3‬مــارون‪ ،‬اصلاحاتــی انجــام شــد و ایســتگاه مزبــور پــس از‬ ‫میــزان گاز تزریــق شــده بــه‬ ‫میدا ‌نهـای نفتـی در سـا ‌ل ‪ 76‬برابـر‬ ‫اکســیژ ‌نزدایی کامــل‪ ،‬را‌هانــدازی و در مــدار تولیــد قــرار گرفــت‪.‬‬ ‫بـا ‪ ،87/7‬در سـال ‪ 77‬معـادل ‪،90/5‬‬ ‫در سـال ‪ 78‬معـادل ‪ ،99/5‬سـال ‪79‬‬ ‫‌‌ مهنـدس میرمعـزی‪ ،‬مدیرعامـل شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬از طر ‌حهای▪‬ ‫معـادل ‪ 94/5‬و در سـال ‪ 80‬معـادل‬ ‫آمـاک و میـدان نفتـی دارخویـن بازدیـد کرد‪.‬‬ ‫‪ 115/2‬میلیــون مترمکعــب بــود‪.‬‬ ‫‌ در پــی بــروز اشــکالاتی در بر ‌جهــای ن ‌مزدایــی کارخانــه گاز و گاز▪‬ ‫در حــدود ‪ 40‬درصــد سیســتم از‬ ‫میـزان گاز تزریقـی‪ ،‬در میادیـن نفتی‬ ‫مایـع‪ 1000‬و انجـام تعمیـرات اضطـراری از سـوی متخصصـان داخلـی‪ ،‬در‬ ‫کرنــچ و پارســی‪ ،‬کوپــال‪ ،‬مــارون و‬ ‫غیـاب مهندسـان ژاپنـی‪ ،‬از خـروج دو میلیـون دلار ارز کشـور جلوگیـری‬ ‫رامشــیر از طریــق شــبکه مشــترک‬ ‫شـد‪ .‬تعمیـرات ایـن بر ‌جهـا طـی ‪ 24‬روز و بـا هزینـه تقریبـی ‪ 65‬میلیـون‬ ‫شــرکت ملــی گاز ایــران صــورت‬ ‫گرفــت کــه بــه علــت محدودیــت‬ ‫تومـان معـادل ‪ 81‬هـزار و ‪ 250‬دلار انجـام شـد‪.‬‬ ‫منابـع گازی و نیـاز بـه گاز خصوصـاً‬ ‫در فصـل سـرما‪ ،‬از سـهم گاز تزریقـی‬ ‫‌ بــه همــت اداره پژوهــش و توســعه شــرکت ملــی مناطــق نفتخیــز▪‬ ‫بــه نفــع مصــارف ســوخت کاســته‬ ‫جنـوب‪ ،‬دفتـر ارتباطـات دانشـگاه صنعـت نفـت بـا ایـن شـرکت ب ‌همنظـور‬ ‫شــد‪.‬‬ ‫اســتفاده از توانای ‌یهــا و قابلی ‌تهــای دانشــجویان محقــق و پژوهشــگر در‬ ‫دانشـکده نفـت اهـواز آغـاز بـه کار کـرد‪.‬‬ ‫‌‌ مجتمع اداری مناطق نفتخیز جنوب▪‬ ‫سـاختمان ‪ 5‬طبقـه بـا زیربنـای حـدود ‪ 21‬هـزار مترمربـع در دو بلـوک‬ ‫«الـف» و «ب» و دارای تجهیزاتـی همچـون بـرق اضطـراری‪ ،‬منبـع ذخیره‬ ‫آب‪ ،‬مرکــز ویــژه مخابــرات‪ ،‬موتورخانــه مرکــزی‪ ،‬سیســت ‌مهای پیشــرفته‬ ‫رایانـه‌ای‪ ،‬دودیـاب‪ ،‬اعـام و اطفـای حریـق‪ ،‬سیسـتم صوتـی و ‪ 6‬دسـتگاه‬ ‫آسانســور بــه بهر‌هبــرداری رســید‪ .‬ایــن ســاختمان بــا هزینــه‌ای معــادل‬ ‫‪ 14/7‬میلیـارد تومـان احـداث شـد‪.‬‬ ‫‌ عملیـات احـداث ‪ 75‬یکلومتـر خـط لولـه صادراتـی ‪ 42‬اینـچ در مناطـق▪‬ ‫نفتخیـز بـه پایـان رسـید‪ .‬سـرمایه اولیـه ایـن پـروژه از نظـر صـدور نفـت‬ ‫اهمیـت زیـادی در اقتصـاد مملکـت داشـت‪ 57 .‬میلیـارد ریـال بـود کـه‬ ‫ب ‌هجــز مصالــح پوشــش لول ‌ههــا و شــیرآلات‪ ،‬تمامــی کالاهــای موردنیــاز‬ ‫آن در داخـل کشـور تولیـد و طراحـی شـد‪ .‬مسـیر ایـن خـط لولـه از مایـل‬ ‫‪1014‬‬

‫سال ‪۱۳۸۲‬‬ ‫‪ 40/12‬تـا گـوره بـود‪.‬‬ ‫‌ مـدار فرمـان شـیرهای اضطـراری ب ‌همنظـور افزایـش ضریـب ایمنـی‪▪،‬‬ ‫در کارخانـه تزریـق گاز مـارون‪ ،‬طراحـی و نصـب شـد‪.‬‬ ‫سـمیناری تحـت عنـوان «خلاقیـت و نـوآوری در سـازمان» در شـرکت▪‬ ‫بهر‌هبـرداری نفـت و گاز آغاجـاری بـا حضـور ‪ 90‬نفـر از کارکنـان شـرکت‬ ‫باهـدف ایجـاد و توسـعه خلاقیـت و نـوآوری در سـازمان انجـام شـد‪.‬‬ ‫شــرکت نفــت کارون‪ ،‬دارای کمتریــن میــزان حــوادث در بیــن▪‬ ‫شــرکت‌های پنجگانــه نفــت و گاز اعــام شــد‪.‬‬ ‫‪ 2‬اردیبهشت‬ ‫شــرکت ملــی پالایــش و پخــش فراورد‌ههــای نفتــی ایــران بــا طــرح‬ ‫انتقـال و فـراورش نفـت خـام کشـورهای حـوزه دریـای خـزر بـا مشـارکت‬ ‫خارجـی موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 9‬اردیبهشت‬ ‫شـرکت ملـی صـادرات گاز در مـورد تشـکیل شـرکت مشـترک بـا شـرکت‬ ‫کرسـنت جهـت بازاریابـی‪ ،‬حمـل و فـروش گاز طبیعـی ایـران در امـارات‬ ‫متحـده عربـی بـه شـرح زیـر موافقـت کـرد‪:‬‬ ‫‪ .1‬شـرکت مشـترکی بـا مشـارکت ‪ 30‬درصـدی شـرکت ملـی صـادرات‬ ‫گاز ایــران و ‪ 70‬درصــدی شــرکت ‪Crescent Petroleum Company‬‬ ‫‪ International LTD‬تأســیس شــد‪.‬‬ ‫‪ .2‬پـس از تشـکیل و شـروع بـه کار شـرکت مشـترک‪ ،‬قـرارداد فـروش گاز‬ ‫طبیعـی مـورخ ‪ 25‬آوریـل ‪ 2001‬و اصلاحیـه مـورخ ‪ 17‬مـارس ‪ 2003‬آن‬ ‫از شـرکت کرسـنت بـه شـرکت مشـترک منتقـل شـد‪.‬‬ ‫‪ .3‬قراردادهـای آتـی فـروش گاز طبیعـی در امـارات بـر مبنـای مشـارکت‬ ‫‪ 40‬درصـد شـرکت ملـی صـادرات گاز ایـران و ‪ 60‬درصد شـرکت کرسـنت‬ ‫خواهـد بـود‪ .‬قیمـت فـروش گاز طبیعـی بـه شـرکت مشـترک در قـرارداد‬ ‫فعلـی طبـق شـرایط تعیین‌شـده در قـرارداد و جهـت قراردادهـای آتـی‬ ‫بـر اسـاس مذاکـره و توافـق طرفیـن تعییـن شـد‪.‬‬ ‫‪ .4‬امضای قرارداد مشارکت تا تاریخ ‪ 17‬ژوئن ‪ 2003‬انجام شود‪.‬‬ ‫‪ 28‬اردیبهشت‬ ‫قرارداد ‪ 3‬فاز از طرح پالایشگاه خشکی پارس جنوبی امضا شد‪.‬‬ ‫قـرارداد فازهـای ‪ 7 ،6‬و ‪ 8‬پالایشـگاه خشـکی پـارس جنوبـی بـا حضـور‬ ‫وزیـر نفـت‪ ،‬مقامـات و کارشناسـان داخلـی و خارجـی بـه امضـا رسـید‪.‬‬ ‫ایـن قـرارداد بخشـی از طـرح توسـعه میـدان گازی پـارس جنوبـی بـود‬ ‫کـه بیـن شـرکت‌های پـارس جنوبـی و کنسرسـیوم خارجـی تویـو منعقـد‬ ‫‪1015‬‬

‫افتتاح طرح تزریق گاز کوپال‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫توسط بیژن زنگنه‪ ،‬وزیر نفت‪،‬‬ ‫شـد‪ .‬بـه گـزارش ایرنـا «مبلـغ ایـن قـرارداد یـک میلیـارد و ‪ 207‬میلیـون‬ ‫مرداد ‪1382‬‬ ‫دلار اسـت و بـر اسـاس آن بایـد طـی ‪ 34‬مـاه اولیـن فـاز و ظـرف ‪ 43‬مـاه‬ ‫آخریـن فـاز آن بـه بهر‌هبـرداری برسـد‪».‬‬ ‫‪ 10‬خرداد‬ ‫فــاز اول طــرح انتقــال و فــراورش نفــت خــام دریــای خــزر‪ ،‬در هفتــه‬ ‫دولــت بــه بهر‌هبــرداری م ‌یرســد‪.‬‬ ‫◌ تیر‬ ‫راه‌انـدازي پالایشـگاه اول فـاز یـک پـارس جنوبـی‪ ،‬بـا مديريـت شـركت‬ ‫نفـت و گاز پـارس و همـكاري مؤثـر متخصصيـن و نيروهـاي كارشـناس‬ ‫شـركت ملـي گاز را‌هانـدازی شـد‪.‬‬ ‫‪ 2‬مرداد‬ ‫ایســتگاه جمــ ‌عآوری گازهــای همــراه و تزریــق گاز بــه میــدان نفتــی‬ ‫کوپـال از حـوزه مناطـق نفتخیـز جنـوب بـا صـرف هزینـه ‪ 200‬میلیـارد‬ ‫ریــال افتتــاح شــد‪ .‬بــا تزریــق ‪ 150‬میلیــون فــوت مکعــب گاز در روز‬ ‫بـه مخـزن کوپـال‪ ،‬از هـدر رفتـن نفـت بـه علـت افـت فشـار مخـزن و‬ ‫تحمیـل هزین ‌ههـای اضافـه بـرای تثبیـت سـطح تولیـد جلوگیـری شـد‪.‬‬ ‫‪ 14‬مرداد‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا توســعه مخــزن آســماری میــدان نفتــی‬ ‫منصـوری تـا سـقف تولیـد روزانـه ‪ 150‬هـزار بشـکه نفـت خـام بـا بـرآورد‬ ‫ســقف اعتبــار ‪ 65‬میلیــون دلار در مــدت زمــان ‪ 24‬مــاه موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫از مهم‌تریــن اهــداف ایــن پــروژه‪ ،‬تعییــن حداکثــر ظرفیــت فــراورش و‬ ‫انتقـال نفـت‪ ،‬تعمیـر و تکمیـل ‪ 12‬حلقـه چـاه تولیـدی موجـود‪ ،‬تعمیـر‬ ‫و تکمیـل امکانـات فـراورش تـا سـقف ‪ 100‬هـزار بشـکه در روز‪ ،‬احـداث‬ ‫خـط لولـه انتقـال نفـت بـرای افزایـش ظرفیـت انتقـال روزانـه تـا ‪150‬‬ ‫هــزار بشــکه از واحــد بهر‌هبــرداری منصــوری بــه تلمب ‌هخانــه اهــواز و‬ ‫سـاخت یـک واحـد بهر‌هبـرداری جدیـد بـا امـکان فـراورش نفـت بـا ‪20‬‬ ‫درصـد آب همـراه‪ ،‬بـه ظرفیـت تولیـد روزانـه ‪ 75‬هـزار بشـکه نفـت بـود‪.‬‬ ‫‪ 7‬آبان‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا واگــذاری طــرح جمــ ‌عآوری گازهــای‬ ‫همـراه مناطـق خـارگ و بهرگانسـر بـه شـرکت‌های مهندسـی و صنایـع‬ ‫پتروشـیمی «پیدک» )‪ ،)Pidec‬شـرکت «سـایپم» (‪ )Saipem‬و شـرکت‬ ‫«فراسـاحلی گولمـار» (‪ )Gulmar‬تـا سـقف حـدود ‪ 90‬میلیـون دلار ‪-‬‬ ‫قابـل تأمیـن از طریـق فاینانـس ‪ -‬بـه مـدت ‪ 28‬مـاه زمـان اجـرا موافقـت‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‪1016‬‬

‫سال ‪۱۳۸۲‬‬ ‫‪ 10‬آبان‬ ‫مذاکــرات ایــران و ژاپــن بــرای همــکاری در حــوزه نفتــی آزادگان آغــاز‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‪ 12‬آبان‬ ‫بزرگ‌تریــن مناقصــه بی ‌نالمللــی اکتشــاف میادیــن نفــت و گاز ایــران‬ ‫برگـزار شـد‪.‬‬ ‫مهنـدس محمـود محـدث‪ ،‬مدیـر امـور اکتشـاف شـرکت ملـی نفـت ایران‪،‬‬ ‫در گف ‌توگـو بـا خبرنـگاران ضمـن بیـان ایـن مطلـب گفـت‪« :‬در کل ‪51‬‬ ‫بلـوک اکتشـافی را مشـخص کرد‌هایـم کـه بـر اسـاس فازهـای مختلـف‬ ‫‪ 16‬بلــوک را بــا اولویــت نیــاز مصــرف و نزدیکــی بــه مراکــز تولیــدی و‬ ‫صنعتـی بـه مناقصـه خواهیـم سـپرد‪».‬‬ ‫‪ 27‬آبان‬ ‫وزارت نفت با ثبت شرکت پالایشی (‪»Hindustan Petroleum Crop. LTD« )HPCL‬‬ ‫در صف خریدار نفت خام‌های صادراتی موافقت کرد‪.‬‬ ‫‪ 9‬آذر‬ ‫مهنــدس میرمعــزی‪ ،‬معــاون وزیــر و مدیرعامــل شــرکت ملــی نفــت▪‬ ‫ایــران‪ ،‬از کارگا‌ههــا و تأسیســات در حــال احــداث طــرح آمــاک و فــاز‬ ‫اول ایــن طــرح کــه آمــاده بهر‌هبــرداری بــود‪ ،‬بازدیــد کــرد‪ .‬بــا اجــرای‬ ‫کامـل طـرح آمـاک‪ ،‬عـاوه بـر جلوگیـری از سـوزاندن گازهـای همـراه‪،‬‬ ‫بیــش از ‪ 27‬هــزار بشــکه مایعــات گازی حاصــل م ‌یشــود کــه از ایــن‬ ‫میـزان حداقـل ‪ 5‬هـزار بشـکه از کارخانه‌هـای شیرین‌سـازی بـه دسـت‬ ‫می‌آیـد‪ .‬ایـن طـرح بـه احـداث حـدود ‪ 180‬یکلومتـر خـط لولـه انتقـال‬ ‫گاز نیــاز دارد‪.‬‬ ‫نفت و سازمان مدیریت برنامه‌ریزی کشور‬ ‫‌ ســازمان مدیریــت و برنامه‌ریزی‌شــده بــا حضــور محمدرضــا عــارف‪▪،‬‬ ‫معــاون اول رئی ‌سجمهــور‪ ،‬بــه همــراه هیئ ‌توزیــران و بــه اســتناد‬ ‫اصـل ‪ 138‬قانـون اساسـی جمهـوری اسـامی ایـران تصویـب کـرد‪ :‬آن‬ ‫دســته از کارکنــان شــرک ‌تهای پتروشــیمی اصفهــا ‌ن‪ ،‬اراک‌‪ ،‬خــارگ‌‪،‬‬ ‫آبــادا ‌ن‪ ،‬فارابــ ‌ی‪ ،‬کربــن و ســایر شــرک ‌تها ‌ی وابســته بــه شــرکت ملــی‬ ‫صنایــع پتروشــیمی کــه در آینــده واگــذار م ‌یشــوند و از نظــر مقــررات‬ ‫اســتخدامی و بازنشســتگی تابــع وزارت نفــت و صنــدوق بازنشســتگی‬ ‫کارکنـان نفـت هسـتند و ارتبـاط اسـتخدامی آنـان بـا دسـتگاه اجرایـی‬ ‫ذ ‌یربـ ‌ط‪ ،‬در اجـرای ایـن واگـذاری قطـع شـده یـا م ‌یشـود‪ ،‬م ‌یتواننـد‬ ‫در صـورت ادامـه اشـتغال در شـرکت‌های مذکـور همچنـان تابـع صنـدوق‬ ‫‪1017‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫بازنشسـتگی مربـوط باشـند؛ همچنیـن واگـذار شـوندگان فعلـی و بعـدی‬ ‫موظـف بـه رعایـت مقـررات اسـتخدامی و بازنشسـتگی صنعـت نفـت در‬ ‫مـورد ایـن کارکنـان هسـتند‪.‬‬ ‫‪ 27‬دی‬ ‫وزارت اقتصـاد و دارایـی اجـازه انعقـاد قـرارداد خریـد دانـش فنی‪ -‬مهندسـ ‌ی‪،‬‬ ‫اصولــی‪ -‬تفصیلــی‌‪ ،‬تجهیــزات طــرح اوره و آمونیــاک دوم عســلویه بــا‬ ‫کنسرسـیوم تویـو‪ ،‬چیـودا و پیـدک را بـه شـرکت ملـی پتروشـیمی بـه‬ ‫مبلـغ ‪ 24/5‬میلیـارد یـن ژاپـن بـه مـدت یکسـال‪ ،‬صـادر کـرد‪.‬‬ ‫‪ 28‬دی‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـرای تأمیـن بنزیـن موردنیـاز شـرکت ملـی‬ ‫پالایــش و پخــش فراورد‌ههــای نفتــی ایــران تــا پایــان ســال ‪1382‬‬ ‫موافقــت کــرد تــا شــرکت نیکــو پیش‌فــروش نفــت کــوره از مؤسســات‬ ‫مالـی بـه مبلـغ ‪ 250‬میلیـون دلار را تضمیـن کنـد؛ همچنیـن بـه شـرکت‬ ‫ملــی پالایــش و پخــش فراورد‌ههــای نفتــی ایــران اجــازه داده شــد از‬ ‫شـرکت نیکـو مبلـغ ‪ 250‬میلیـون دلار ب ‌هصـورت خریـد نسـیه بنزیـن از‬ ‫طریــق امــور بی ‌نالملــل شــرکت ملــی نفــت ایــران دریافــت کنــد‪.‬‬ ‫‪ 15‬بهمن‬ ‫غلامرضــا منوچهــری‪ ،‬مدیرعامــل شــرکت «پتروپــارس» در گف ‌توگــو‬ ‫بــا خبرنــگاران‪ ،‬ضمــن اشــاره بــه آغــاز عملیــات احــداث فــاز نخســت‬ ‫بزرگ‌تریــن پــروژه‌ گازی ایــران‪ ،‬گفــت‪« :‬بــا بهر‌هبــرداری از فــاز اول‬ ‫پـارس جنوبـی‪ ،‬روزانـه ‪ 25‬میلیـون مترمکعـب گاز تولیـد و پالایـش و ‪40‬‬ ‫هـزار بشـکه میعانـات گازی و ‪ 200‬تـن گوگـرد نیـز اسـتحصال خواهـد‬ ‫شـد؛ کـه از ایـن طریـق‪ ،‬سـالانه حـدود یـک میلیـارد دلار درآمـد کسـب‬ ‫م ‌یشـود و بخـش زیـادی از گاز تولیـدی میـدان هـم عـاوه بـر مصـرف‬ ‫داخلـی (خانگـی‪ ،‬صنایـع) بـه خـارج صـادر خواهـد شـد‪».‬‬ ‫‪ 3‬اسفند‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران‪ ،‬فعالیـت در میـدان نفتـی بـال را بـه شـركت‬ ‫«نفـت فـات قـاره ایـران» واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫‪ 10‬اسفند‬ ‫‌‌ قــرارداد احــداث طــرح توســعه اوره و آمونیــاک عســلویه امضــا شــد‪▪.‬‬ ‫محمدرضــا نعمــت‌زاده‪ ،‬مدیرعامــل شــرکت ملــی صنایــع پتروشــیمی‬ ‫ایــران‪ ،‬درای ‌نبــاره گفــت‪« :‬نخســتین کارخانــه تولیــد آمونیــاک و اوره‬ ‫عسـلویه تـا پایـان نیمـه نخسـت سـال آینـده بـه بهر‌هبـرداری می‌رسـد‬ ‫کـه ‪ 80‬درصـد از عملیـات فیزیکـی احـداث ایـن واحـد بـه پایـان رسـیده‬ ‫‪1018‬‬

‫سال ‪۱۳۸۲‬‬ ‫اسـت‪ .‬بـا بهر‌هبـرداری از ایـن واحـد سـالانه یک‌میلیـون و ‪ 700‬هـزار تـن‬ ‫اوره و آمونیـاک تولیـد خواهـد شـد‪ .‬سیاسـت مـا در صنایـع پتروشـیمی‬ ‫اسـتفاده از مـواد اولیـه گاز طبیعـی بـرای توسـعه ایـن صنایـع اسـت و‬ ‫خوشــبختانه بــا توجــه بــه توســعه فازهــای مختلــف پــارس جنوبــی در‬ ‫اســتان بوشــهر‪ ،‬زمینــه بــرای ســرمای ‌هگذاری در خصــوص تولیــد اوره و‬ ‫آمونیـاک فراهـم شـده اسـت‪».‬‬ ‫‌‌ شـر کت ملـی نفـت ا یـر ا ن بـا ثبـت شـر کت ا تر یشـی▪‬ ‫« ‪ »OMV AKTIENGE Sellschaft‬و دو شـرکت تابعـه‬ ‫« ‪ »O m v S u p p l y A n d T r a d i n g A g‬ســو ئیس و‬ ‫«‪ »Omv Trading Services Ltd‬به‌عنــوان خریــدار نفــت خــام‬ ‫موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪1019‬‬

‫افتتاح طرح تزریق گاز کوپال ‪ 2‬مرداد ‪1382‬‬

‫‪ 1383‬شمسی ‪ 2004 /‬میلادی‬ ‫درآمد نفت‪ 150 ،‬هزار و ‪ 413‬میلیارد ریال‬ ‫انبـاری بـه وسـعت هـزار مترمربـع در مركـز منطقـه شـمال غـرب▪‬ ‫شـرکت خطـوط لولـه و مخابـرات نفـت احـداث شـد‪.‬‬ ‫‌ پــروژه تغييــر مســير خــط لولــه نفــت خــام گچســاران – شــيراز‪▪،‬‬ ‫اهـواز ‪ -‬تنـگ فنـي (قطعـه ج) و فـراورده بندرعبـاس ‪ -‬قطـب آبـاد بـه‬ ‫انبـار شـهيد باهنـر بندرعبـاس ب ‌هصـورت موقتـی تحویـل داده شـد‪.‬‬ ‫‌ خـط لولـه فـراورده رفسـنجان ‪ -‬اصفهـان احـداث و همچنیـن خـط▪‬ ‫لولـه نفـت خـام اهـواز ‪ -‬ري حـد فاصـل فشارشـكن شـهيد مهـدوي‬ ‫قـم ‪ -‬ري تعويـض شـد‪.‬‬ ‫‌ تغييــرات درون پالايشـگاهي در پالايشــگاه‌هاي تهـران و تبريـز بــه▪‬ ‫همـراه ایجـاد واحدهـاي جديـد انجـام شـد‪.‬‬ ‫‌ پايانه نكا احداث شد‪▪.‬‬ ‫‌ عمليـات اجرايـي طـرح افزايـش ظرفيـت پالايشـگاه بندرعبـاس از▪‬ ‫‪ 232‬بـه ‪ 320‬هـزار بشـكه در روز آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 10‬اردیبهشت‬ ‫طـرح انتقـال نفـت حـوزه دریـاى خـزر بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪ .‬بـا اجـراى‬ ‫ایـن طـرح روزانـه ‪ 125‬هـزار بشـكه نفـت خـام ‪ 4‬كشـور تركمنسـتان‪،‬‬ ‫قزاقسـتان‪ ،‬آذربایجـان و روسـیه از طریـق بنـدر نـكا و خـط لولـه انتقـال‬ ‫نـكا ‪ -‬ری بـه پالایشـگاه‌های تهـران و تبریـز فرسـتاده‌م ‌یشـود و ایـران‬ ‫ب ‌هجـای نفـت دریافتـی در نـكا‪ ،‬معـادل ارزشـی آن را در خلی ‌جفـارس بـا‬ ‫نـوع مشـابه نفـت‌خـام ایـران تحویـل مشـتریان كشـورهای حـوزه دریـای‬ ‫خــزر م ‌یدهــد‪.‬‬ ‫‪ 19‬اردیبهشت‬ ‫‌‌ واحـد تولیـد كریسـتال ملامیـن بـا ظرفیـت ‪ 20‬هـزار تـن در سـال‪▪،‬‬ ‫‪1021‬‬

‫سکوی نیمه شناور امیرکبیر در‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫حال ساخت در دریای خزر‬ ‫تحـت لیسـانس شـركت ایتالیایـى «یوروتكنیـكا» در کنـار دیگـر واحدهاى‬ ‫مجتمـع پتروشـیمى خراسـان باهـدف افزایـش ارزش افـزوده محصـول اوره‬ ‫و توسـعه ایـن مجتمـع افتتـاح شـد‪.‬‬ ‫‌‌ وزارت اقتصـاد و دارایـ ‪‎‎‬ی بـا انعقـاد قـرارداد اجـرای طـرح اتیـل بنـزن‪▪،‬‬ ‫اســتایرن و پلــی اســتایرن‪‎‎‬بــه شــرکت ســهامی پتروشــیمی پــارس‪،‬‬ ‫موافقـت کـرد‪ .‬ایـن قـرارداد‪ ،‬طـرح اتیـل بنـزن بـا مشـارکت شـرکت‌های‬ ‫چگالــش‪ ،‬دایلــم کــره و اســتایرن منومــر بــا مشــارکت شــرکت‌های‬ ‫«ســازه» و «اســنام پروجتــی» انجــام شــد‪ .‬ســقف هزینــه ایــن قــرارداد‬ ‫حــدود ‪ 221‬میلیــون دلار از بودجــه کل کشــور تعییــن شــد‪.‬‬ ‫‪ 28‬اردیبهشت‬ ‫میــدان نفتــى بــال ب ‌هعنــوان نخســتین بــازه قراردادهــای بیــع‌متقابــل‬ ‫ب ‌هطــور رســمى افتتــاح شــد‪ .‬تحویــل میــدان نفتــی بــال بــه شــركت‬ ‫نفــت فــات قــاره ایــران ب ‌هعنــوان كارفرمــا‪ ،‬مدتــی قبــل انجــام گرفتــ ‌ه‬ ‫بـود و از آن موقـع تـا افتتـاح رسـمى طـرح‪ ،‬روزانـه بیـن ‪ 41‬تـا ‪ 42‬هـزار‬ ‫بشـكه نفـت‌خـام از ایـن میـدان تولیـد شـد‪ .‬از مهم‌تریـن ویژگى‌هـاى‬ ‫میـدان نفتـى بـال ایـن اسـت كـه ‪ 293‬میلیـون بشـكه نفـت‌ خـام درجـا‬ ‫بـا درجـه )‪ (API‬حـدود ‪ 44‬درصـد آن وجـود دارد‪.‬‬ ‫‪ 29‬اردیبهشت‬ ‫بهـای هـر بشـکه نفـت خـام سـبک امریـکا بـا ‪ 15‬سـنت افزایـش بـه ‪41‬‬ ‫دلار و ‪ 65‬سـنت رسـید‪ .‬بحـران عـراق و خاورمیانـه باعـث افزایـش قیمـت‬ ‫و تقاضـای نفـت خـام در بـازار آسـیایی شـد‪.‬‬ ‫‪ 17‬خرداد‬ ‫بهر‌هبـرداری از فازهـای ‪ 4‬و ‪ 5‬پـارس جنوبـی آغـاز شـد‪ .‬ایـن طـرح کـه‬ ‫هـدف از اجـرای آن‪ ،‬تأمیـن مصـارف رو بـه افزایـش شـهری و صنعتـی‪،‬‬ ‫افزایـش تدریجـی صـادرات گاز بـا تولیـد روزانـه ‪ 50‬میلیـون مترمکعـب‬ ‫گاز طبیعــی تصفیــه شــده‪ 80 ،‬هــزار بشــکه میعانــات گازی‪ 400 ،‬تــن‬ ‫گوگــرد‪ ،‬ســالانه یک‌میلیــون تــن اتــان و ‪ 1٫05‬میلیــون تــن گاز مایــع‬ ‫)‪ (LPG‬بــود‪‌،‬از ســریع‌ترین پروژ‌ههــای اجرایــی کشــور شــناخته شــد‪.‬‬ ‫◌ تیر‬ ‫کشـف دو میـدان بـزرگ گازی و نفتـی در لاوان و خوزسـتان کشـف شـد‬ ‫کـه ذخایـر هیدروکربـوری کشـور را بـه میـزان قابـل توجهـی افزایـش‬ ‫م ‌یدهــد‪ .‬میــزان فعلــی ذخایــر هیدروکربــوری کل کشــور معــادل ‪130‬‬ ‫میلیـارد بشـکه نفـت خـام اسـت‪.‬‬ ‫‪1022‬‬

‫سال ‪۱۳۸۳‬‬ ‫‪ 1‬تیر‬ ‫تزریق گاز و برداشت ثانویه‬ ‫در پتروشیمی بندر ماهشهر (بندر امام) ‪ 5‬پروژه افتتاح شد‪.‬‬ ‫بــا تزریــق ‪ 1650‬میلیــارد‬ ‫میــزان ســرمای ‌هگذاری‌های ریالــی – ارزی بــرای اجــرای ایــن طرح‌هــا‬ ‫مترمکعــب گاز بــه میدا ‌نهــای‬ ‫‪ 2‬میلیـارد و ‪ 216‬میلیـون ریـال و ‪ 779‬میلیـون و ‪ 500‬هـزار دلار بـود‪.‬‬ ‫نفتــی طــی ســال‌های ‪ 83‬تــا‬ ‫‪ 1400‬انتظــار مــ ‌یرود برداشــت‬ ‫‪ 2‬تیر‬ ‫ثانویــه‌ای معــادل ‪ 30‬میلیــارد‬ ‫دو مجتمــع پتروشــیمی تولیدکننــده پلیمرهــای مهندســی‪ ،‬متانــول و‬ ‫بشـکه نفـت خـام حاصـل شـود‪.‬‬ ‫یـک واحـد تولیدکننـده (‪ )MTBE‬در پتروشـیمی بنـدر امـام بـه همـراه‬ ‫ســاده‌ترین و عملی‌تریــن روش‬ ‫مجتمــع ســرویس‌های جانبــی متمركــز و طــرح اســکله مایعــات در‬ ‫و منبــع تأمیــن گاز شــیرین‬ ‫منطقـه ویـژه اقتصـادی ‪ -‬پتروشـیمی ماهشـهر بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪.‬‬ ‫موردنیـاز جهـت تزریـق از طریـق‬ ‫پالایشــگاه‌های بیــد بلنــد دوم‬ ‫‪ 24‬تیر‬ ‫قـرارداد اکتشـافی بلـوک نفتـی توسـن میـان شـرکت ملـی نفـت ایـران و‬ ‫اســت‪.‬‬ ‫شـرکت «پتروبـراس» برزیـل امضـا شـد‪.‬‬ ‫‪ 27‬تیر‬ ‫‌ وزارت اقتصـاد و دارایـی اجـرای طـرح توسـعه متانـول چهـارم (متانـول▪‬ ‫ششـم) را بـه شـرکت سـهامی «پتروشـیمی زاگـرس» واگـذار کـرد و بـا‬ ‫اسـتفاده از تسـهلایت مالـی خارجـی بـا مشـارکت شـرکت‌های «لورگـی»‬ ‫‪‎‎‬آلمـان ‪« -‎‎‬پیـدک» ایـران موافقـت کـرد‪ .‬به‌طـور کلـی بـرای اجـرای ایـن‬ ‫طـرح ‪ 179‬میلیـون یـورو تسـهلایت در نظـر گرفتـه و قـرار شـد حداقـل‬ ‫معـادل‪ 15 ‎‎‬درصـد‪‎‎‬کار‪ ،‬در داخـل کشـور انجـام شـود‪.‬‬ ‫نفت و شورای اقتصاد‬ ‫‌ وزارت اقتصـاد و دارایـی از سـوی مـورد بررسـی قـرار داد و ضمـن تأییـد▪‬ ‫توجیـه فنـی و اقتصـادی طـرح مذکـور‪ ‎‎‬و تأیکـد‪ ‎‎‬بـر رعایـت‪ ‎‎‬مـاده‪3 ‎‎‬‬ ‫قانـون‪ ‹‹ ‎‎‬حداکثـر اسـتفاده از تـوان فنـی و مهندسـی تولیـدی و صنعتـی‬ ‫‪ ‎‎‬و اجرایــی کشــور در اجــرای پروژ‌ههــا و ایجــاد تســهلایت بــه منظــور‬ ‫صـدور خدمـات›› و‪ ‎‎‬موافقـت‪ ‎‎‬بـا مسـتنثی شـدن طـرح مذکـور از شـمول‬ ‫تبصــره ‪ 1‬مــاده ‪ 3‬قانــون موصــوف‪ ‎‎،‎‎‬اجــرای آن را از طریــق مشــارکت‬ ‫شـرکت‌های » لورگـی»‪ ‎‎‬آلمـان ـ «پیـدک» ایـران مشـروط بـه رعایـت‬ ‫مـواردی موافقـت کرد‪.‬اجـرای طـرح الفیـن پنجـم (اتیلـن خـارگ) را بـه‬ ‫شـرکت «مدیریـت توسـعه صنایـع پتروشـیمی» واگـذار و بـا اسـتفاده از‬ ‫تســهلایت مالــی خارجــی بــا مشــارکت شــرکت‌های «تکنیــپ» فرانســه‬ ‫و «نـارگان» ایـران موافقـت کـرد‪ .‬سـقف هزینـه اعتبـار ایـن پـروژه ‪311‬‬ ‫میلیـون دلار در نظـر گرفتـه و مقـرر شـد حداقـل معـادل ‪ 23‬درصـد از‬ ‫سـهم ارزشـی قـرارداد بـه سـازندگان و پیمانـکاران داخلـی ارجـاع داده‬ ‫شـود‪.‬‬ ‫‪1023‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫فاز یک پارس جنوبی‬ ‫‪ 3‬شهریور‬ ‫در فــاز یــک روزانــه ‪ 28‬ميليــون‬ ‫ریسـک سـرمای ‌هگذاری خارجـی در ایـران بـه کمتریـن میـزان در طـول‬ ‫و ‪ 300‬هــزار مترمكعــب گاز از دو‬ ‫ســكوي ســر چاهــي برداشــت و‬ ‫تاریـخ رسـید‪.‬‬ ‫عمليــات جداســازي آب همــراه گاز‬ ‫در ســكو انجــام و گاز و ميعانــات‬ ‫‪ 7‬مهر‬ ‫گازي ب ‌هصـورت دوفـازی بـه وسـيله‬ ‫وزارت نفـت مقـرر کـرد مطالعـات مسـتمر دوره‌ای و مـوردی در خصـوص‬ ‫يــك خــط لولــه زيــر دريايــي ‪32‬‬ ‫اينــچ بــه فاصلــه ‪ 105‬كيلومتــر بــه‬ ‫میدا ‌نهـای نفـت و گاز صـورت گیـرد‪ :‬ایـن میدا ‌نهـا شـامل‪:‬‬ ‫خشـكي منتقـل می‌شـود‪ .‬بـه هميـن‬ ‫‪ -1‬میدا ‌نهــای خشــکی‪ :‬الــف‪ -‬میدا ‌نهــای نفتــی‪ :‬آب تیمــور‬ ‫منظـور يـك سـكوي اقامتـي در كنار‬ ‫(بنگسـتان)‪ ،‬منصـوری (آسـماری ‪ -‬بنگسـتان)‪ ،‬آغاجـاری‪ ،‬اهواز (آسـماری‬ ‫ســكوي بهر‌هبــرداري فــاز يــك بــا‬ ‫و بنگســتان)‪ ،‬ب ‌یبــی حکیمــه (آســماری ‪ -‬بنگســتان)‪ ،‬پــارس‪ ،‬پازنــان‪،‬‬ ‫ظرفيـت ‪ 90‬نفـر نصـب شـد‪ .‬از ايـن‬ ‫رگ ســفید‪ ،‬شــادگان‪ ،‬کرنــج‪ ،‬کوپــال‪ ،‬مــارون (آســماری ‪ -‬بنگســتان)‬ ‫ســكو ب ‌هعنــوان پشــتيبان ســاير‬ ‫و گچســاران؛ ب‪ -‬میدان‌هــای گازی‪ :‬نــار‪ ،‬کنــگان‪ ،‬آغــار‪ ،‬ســرخون‪،‬‬ ‫سـكوها نيـز اسـتفاده م ‌یشـود ولـي‬ ‫خانگیــران‪ ،‬شــوریجه ‪ D‬و‪ ، B‬گنبدلــی‪ ،‬تابنــاک‪ ،‬شــانول‪ ،‬وراوی‪ ،‬همــا و‬ ‫در ســكوهاي فازهــاي ديگــر هيــچ‬ ‫نــوع عملياتــي صــورت نم ‌یگیــرد و‬ ‫دی؛‬ ‫ايـن سـكوها بـدون نفـر و از طريـق‬ ‫‪ -2‬میدا ‌نهــای دریایــی‪ :‬الــف‪ -‬میدان‌هــای نفتــی‪ :‬ابــوذر‪ ،‬درود‪،‬‬ ‫اتــاق كنتــرل مركــزي در خشــكي‬ ‫سـلمان‪ ،‬بـال‪ ،‬رشـادت‪ ،‬سـروش‪ ،‬نـوروز‪ ،‬اسـفند‪ ،‬سـیری ‪ D‬و ‪ ،C‬لایـه‬ ‫نفتــی پــارس جنوبــی؛ ب‪ -‬میدا ‌نهــای گازی‪ :‬پــارس جنوبــی؛ میادیــن‬ ‫كنتــرل‌شــوند‪.‬‬ ‫شــرکت ملــی مناطــق نفتخیــز‪ :‬بینــک (آســماری ‪ -‬بنگســتان)‪ ،‬پاپیلــه‪،‬‬ ‫پرسـیاه‪ ،‬پلنـگان‪ ،‬تنگـو‪ ،‬چلینگـر‪ ،‬چهاربیشـه‪ ،‬خویـز‪ ،‬رامشـیر (آسـماری‬ ‫‪ -‬بنگسـتان)‪ ،‬رامیـن‪ ،‬رودک‪ ،‬زیلایـی‪ ،‬سـولابدر‪ ،‬سـیاه مـکان‪ ،‬قلعـه نـاز‪،‬‬ ‫کارون‪ ،‬یکلورکریـم‪ ،‬گرنـگان‪ ،‬گلخـاری‪ ،‬لالـی‪ ،‬لـب سـفید‪ ،‬اهـواز خامـی‪،‬‬ ‫منصورآبـاد‪ ،‬نرگسـی‪ ،‬نفـت سـفید‪ ،‬هفتـگل‪ ،‬خیرآبـاد‪ ،‬سوسـنگرد‪ ،‬شـاخه‪،‬‬ ‫شــور؛ میادیــن نفــت و گاز مناطــق مرکــزی‪ :‬چنگولــه‪ ،‬دالان‪ ،‬ســراجه‪،‬‬ ‫گورزیــن‪ ،‬ویزنهــار‪ ،‬البــرز؛ فــات قــاره‪ :‬هندیجــان‪ ،‬رســالت‪ ،‬تــوس‪،‬‬ ‫بهرگانســر‪ ،‬آرش‪ ،‬ســیری‪ ،‬گلشــن‪ ،‬فردوســی و لاوان؛ نفــت و گاز پــارس‪:‬‬ ‫میــدان گازی پــارس شــمالی و عســلویه و میادیــن در طر ‌حهــای بیــع‬ ‫متقابــل‪ :‬دارخویــن‪ ،‬آزادگان‪ ،‬مســجد ســلیمان‪ ،‬جفیــر هســتند‪.‬‬ ‫‪ 20‬آبان‬ ‫ســيد محمــد خاتمــي‪ ،‬رئی ‌سجمهــور‪ ،‬فــاز يــك میــدا ‌ن گاز ‌ی پــارس‌‬ ‫جنوبــی‌ را رســماً مــورد بهر‌هبــرداري قــرار داد‪.‬‬ ‫‪ 24‬آذر‬ ‫وزارت نفــت بــا توســعه میــدان کرنــج ب ‌همنظــور رســیدن بــه ظرفیــت‬ ‫تولیـد روزانـه ‪ 300‬هـزار بشـکه نفـت خـام تـا سـقف سـرمایه حـدود یـک‬ ‫‌میلیـون دلار موافقـت کـرد‪ .‬کارهـای ایـن طـرح شـامل دریافـت نتایـج‬ ‫تعبیــر و تفســیر لرز‌هنــگاری ســه‌بعدی انجــام شــده از میــدان کرنــج و‬ ‫‪1024‬‬

‫سال ‪۱۳۸۳‬‬ ‫افتتاح فاز ‪ 1‬پارس جنوبی با‬ ‫حضور رئی ‌سجمهور خاتمی و‬ ‫اطلاعـات تاریخچـه تولیـد و فشـار از سـال ‪ 1379‬ظـرف مـدت دو مـاه‪،‬‬ ‫حفـر ‪ 29‬حلقـه چـاه باقیمانـده از مجمـوع ‪ 31‬حلقـه چـاه تولیـدی و ‪5‬‬ ‫وزیر نفت‪ ،‬آبان ‪1383‬‬ ‫حلقـه چـاه تزریقـی اسـت‪.‬‬ ‫‪ 1‬دی‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران طـرح توسـعه ‪ 16‬مخـزن غـرب کشـور را باهدف‬ ‫تأمیـن بخشـی از نیـاز نفـت خـام پالایشـگاه شـیراز و صـدور معـادل آن از‬ ‫نفـت خـام گچسـاران‪ ،‬بـا سـرمایه ‪ 175‬میلیـون دلار و همچنیـن توسـعه‬ ‫میــدان خشــت ب ‌همنظــور تولیــد روزانــه ‪ 30‬هــزار بشــکه نفــت خــام در‬ ‫مـدت ‪ 2‬سـال را بـا سـرمایه‌ای معـادل ‪ 192‬میلیـون دلار را تصویـب کـرد‪.‬‬ ‫‪ 3‬دی‬ ‫صالحـی فـروز‪ ،‬مدیرعامـل شـرکت نفـت‪ ،‬اعـام کـرد‪« :‬بـا ظرفیـت روزانـه‬ ‫‪ 1‬میلیـارد و ‪ 300‬میلیـون فـوت مکعـب گاز‪ ،‬فازهـای ‪ 4‬و ‪ 5‬پـارس جنوبی‬ ‫بهمـن مـاه بـه بهره‌بـرداری می‌رسـد‪».‬‬ ‫‪ 15‬دی‬ ‫وزارت نفـت بـا توسـعه میـدان پارسـی ب ‌همنظـور رسـیدن بـه تولیـد ‪150‬‬ ‫هـزار بشـکه در روز بـه مـدت ‪ 4‬سـال و سـرمایه‌ای حـدود ‪ 598‬میلیـون‬ ‫دلار موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪ 27‬دی‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا توسـعه کل لایـه مشـترک سـروک بالایـی‬ ‫میــدان رشــادت ب ‌همنظــور رســیدن بــه تولیــد روزانــه ‪ 50‬هــزار بشــکه‬ ‫نفــت خــام و ســرمای ‌های حــدود ‪ 795‬میلیــون دلار بــه مــدت ‪ 20‬ســال‬ ‫بــرای تعمیــر چا‌ههــا‪ ،‬موافقــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 6‬بهمن‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬طــرح توســعه میــدان رگ ســفید بــرای‬ ‫دســتیابی بــه ظرفیــت تولیــد ‪ 250‬هــزار بشــکه نفــت خــام در روز بــا‬ ‫ســرمای ‌های حــدود یــک‌میلیــون دلار بــه مــدت ‪ 4‬ســال تصویــب کــرد‪.‬‬ ‫‪ 24‬بهمن‬ ‫پتروشــیمی بیســتون در کرمانشــاه گشــایش یافــت‪ .‬بــا افتتــاح ایــن‬ ‫کارخانـه‪ ،‬سـالانه ‪ 50‬هـزار تـن الکیـل بنـزن خطـی بـرای تولیـد مـواد‬ ‫اولیــه شــویند‌هها تولیــد م ‌ی‌شــود‪.‬‬ ‫‪ 11‬اسفند‬ ‫در کمیسـیون معامـات‪ ،‬توسـعه بلـوک کوهدشـت مطـرح و بـا واگـذاری‬ ‫ایـن پـروژه بـه شـرکت «‪ »CNPC/CNOPC‬بـه روش بیـع متقابـل و‬ ‫‪1025‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫شـرکت بهین ‌هسـازی مصرف سـوخت‪،‬‬ ‫از طریـق فاینانـس موافقـت شـد‪ .‬محـدوده قـرارداد بـه مسـاحت ‪8/240‬‬ ‫طــرح ســاخت و توزیــع و ارائــه‬ ‫یکلومتـر مربـع در غـرب ایـران و مـدت قـرارداد ‪ 25‬سـال شـامل ‪ 4‬سـال‬ ‫خدمـات پـس از فـروش بخار ‌یهـای‬ ‫دوره اکتشــاف‪ 2 ،‬ســال دوره توصیــف‪ 4 ،‬ســال دوره توســعه و ‪ 15‬ســال‬ ‫نف ‌تسـوز بـدون دودکـش بـا راندمـان‬ ‫بــالای مــورد اســتفاده در بخــش‬ ‫دوره بازپرداخـت هزین ‌ههــا تعییــن شــد‪.‬‬ ‫خانگــی را مطــرح کــرد تــا حداقــل‬ ‫حــدود ‪ 6‬میلیــون دســتگاه بخــاری‬ ‫‪ 18‬اسفند‬ ‫بیــن مصرف‌کننــدگان نفــت ســفید‬ ‫ب ‌همنظــور صرف ‌هجویــی ســالانه ‪1/7‬‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬توســعه میــدان رگ ســفید ب ‌همنظــور▪‬ ‫میلیـارد لیتـر نفـت سـفید از طریـق‬ ‫سـرمای ‌هگذاری ‪ 345‬میلیـون دلار بـه‬ ‫رسـیدن بـه ظرفیـت تولیـد روزانـه ‪ 250‬هـزار بشـکه نفـت خـام بـه روش‬ ‫روش بیـع متقابـل بـه مـدت ‪ 3‬سـال‬ ‫بیـع متقابـل را بـه شـرکت صنایـع نفـت و انـرژی قشـم واگـذار کـرد‪.‬‬ ‫تأمیــن و توزیــع شــود‪.‬‬ ‫‌ وزارت نفـت بـا طـرح جمـ ‌عآوری گازهـای همـراه نفـت بـه میـزان ‪▪17‬‬ ‫میلیــون مترمکعــب در روز و اســتحصال گاز طبیعــی و مایعــات گازی از‬ ‫میدا ‌نهـای خـارگ و بهرگانسـر بـه روش فاینانـس طـی ‪ 3‬سـال موافقـت‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‌ شـرکت ملـی نفـت ایـران توسـعه مخـزن بنگسـتان میـدان اهـواز را▪‬ ‫ب ‌همنظــور تولیــد ‪ 220‬هــزار بشــکه نفــت خــام در روز تــا ســقف ‪1/8‬‬ ‫میلیـون دلار بـه روش بیـع متقابـل بـه شـرکت «پتـرو ایـران» واگـذار‬ ‫ک ـرد‪.‬‬ ‫‪1026‬‬

‫ضمایم فصل ششم‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫حجم گاز موردنیاز جهت تزریق به میدان‌های نفتی طی دوره ‪ 1383‬تا ‪ 1400‬به تفکیک‬ ‫شرکت‌های تولیدی (میلیون مترمکعب در روز)‬ ‫نام شرکت ‪1400 1393 1388 1384 1383‬‬ ‫مارون ‪47/9 53/5 45/3 31/2 29/7‬‬ ‫مسجد سلیمان ‪4/4 4/5 2/3 2/2 0/9‬‬ ‫گچساران ‪50/9 55/6 47/5 33/1 33/7‬‬ ‫‪32/8 31/4‬‬ ‫‪0‬‬ ‫‪0‬‬ ‫کارون ‪0‬‬ ‫‪107/6 124/6 125/3‬‬ ‫‪46/0‬‬ ‫آغاجاری ‪45/5‬‬ ‫‪23/4 29/2‬‬ ‫‪0‬‬ ‫‪0‬‬ ‫اروندان ‪0‬‬ ‫‪3/8 5 4/4 0‬‬ ‫مرکزی ‪0‬‬ ‫‪6/1 6/4 3/4 1/4‬‬ ‫فلات قاره ‪0‬‬ ‫جمع کل ‪276/9 310/1 229/3 113/9 109/8‬‬ ‫‪1028‬‬

‫ضمایم فصل ششم‬ ‫تامین گاز موردنیاز برای تزریق از میدان های پارس جنوبی‪ ،‬آغار‪ -‬دالان‬ ‫گازهای گنبدی و همراه (میلیون مترمکعب در روز)‬ ‫منشأ گاز تزریقی ‪ 1‬سال ‪1400 1393 1388 1384 1383‬‬ ‫‪276/9 310/1 229/3 113/9 109/8‬‬ ‫حجم کل گاز تزریقی‬ ‫‪164/6 183/3 137/0 4/3 4/3‬‬ ‫پارس جنوبی‬ ‫‪31/5 34/3 36/0 37/3 37/0‬‬ ‫آغار‪ -‬دالان‬ ‫گازهای گنبدی و همراه ‪80/9 92/5 55/3 72/4 68/5‬‬ ‫‪1029‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫بازدید رئیس جمهور از عسلویه‪)1377( ،‬‬ ‫‪1030‬‬

‫ضمایم فصل ششم‬ ‫نمایی از پالایشگاه تبریز‪ ،‬پس از توسعه (‪)1377‬‬ ‫‪1031‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫کارخان ‌ههای ‪ 1200‬و ‪ 1300‬گچساران‬ ‫بازدید مدیر عامل شرکت ملی نفت از طرح‌های آماک و دارخوین‬ ‫( اردیبهشت ‪)1382‬‬ ‫‪1032‬‬

‫ضمایم فصل ششم‬ ‫حذف نقطه کور در ایستگاه تقویت فشار گاز‪( ،‬اردیبهشت ‪)1382‬‬ ‫تعمیر بر ‌جهای سم‌زدایی از سوی متخصصان ایرانی‪ ( ،‬اردیبهشت ‪)1382‬‬ ‫‪1033‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫گردهمایی سه روزه «نفت و گاز در خاورمیانه در آستانه هزاره سوم» در اصفهان‪،‬‬ ‫(‪ 20‬اردیبهشت‪)1376‬‬ ‫تزریق گاز مارون‪( ،‬اسفند ‪)1376‬‬ ‫‪1034‬‬

‫ضمایم فصل ششم‬ ‫افتتاح ‪ 5‬طرح پتروشیمی در ماهشهر با حضور رئیس جمهوری‬ ‫دیدار زنگنه با هیئت ونزوئلایی ‪( ،‬آبان ‪)1376‬‬ ‫‪1035‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫پالایشگاه نفت تهران ‪1036‬‬

‫ضمایم فصل ششم‬ ‫افتتاح عملیات توسعه فرودگاه پارس با حضور وزیر و فرمانده نیروی هوایی ارتش‪ ( ،‬بهمن ‪)1378‬‬ ‫افتتــاح ســکوی بهــره بــرداری‬ ‫سـروش و نـوروز از سـوی وزیـر‪،‬‬ ‫(مــرداد ‪)1384‬‬ ‫‪1037‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫پالایشگاه بیدبلند‪)1382( ،‬‬ ‫‪1038‬‬

‫ضمایم فصل ششم‬ ‫افتتاح طرح تزریق گاز کوپال از سوی‬ ‫وزیر‪( ،‬مرداد ‪)1382‬‬ ‫پالایشگاه گورزین قشم‪( ،‬اردیهشت ‪)1383‬‬ ‫‪1039‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل ششم‬ ‫پالایشگاه گورزین قشم‪( ،‬اردیبهشت ‪)1383‬‬ ‫‪1040‬‬

‫فصل هفتم‬ ‫‪۱۳۸۴-۱۳۹۲‬‬



‫‪ 1384‬شمسی ‪ 2005 /‬میلادی‬ ‫درآمد نفت‪ 186 ،‬هزار و ‪ 342‬میلیارد ریال‬ ‫خـط لولـه فـراورده تنـگ فنـي‪ -‬دره شـهر شـامل تأسيسـات دره▪‬ ‫شـهر‪ ،‬نفـت خـام تنـگ فنـي ‪ -‬اراك و دو رشـته خـط لولـه فـراورده‬ ‫حـد فاصـل انبـار نفـت جنـب پالايشـگاه بندرعبـاس احـداث شـد‪.‬‬ ‫‌ مركز انتقال نفت شهيد چمران اهواز تأسیس شد‪.‬‬ ‫‌ ايسـتگاه حفاظـت كاتـدي حصـار سـرخ در كيلومتـر ‪ 204‬خطـوط▪▪‬ ‫لولـه ‪ 24‬اينـچ نفـت خـام و ‪ 18‬اينـچ فـراورده اصفهـان‪ -‬ري تأسـيس‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫خـط لولـه نفـت خـام اهـواز ‪ -‬تنـگ فنـي (قطعـه ج)‪ ،‬اهـواز ‪ -‬تنـگ▪‬ ‫فنــي (قطعــه د)‪ ،‬سوخت‌رســانی بــه نيــروگاه كرمــان و مخــازن ‪40‬‬ ‫ليتـري ري تحويـل داده شـد‪.‬‬ ‫خـط لولـه نفـت خـام نفـت شـهر ‪ -‬كرمانشـاه در محـدوده مركـز▪‬ ‫انتقـال نفـت پايطـاق و سـرپل ذهـاب‪ ،‬اراك – قـم‪ ،‬اهـواز ‪ -‬ري حـد‬ ‫فاصـل مركـز انتقـال نفـت تنـگ فنـي تـا مركـز انتقـال نفـت آسـار‬ ‫و همچنیـن نفـت كـوره ري ‪ -‬منتظـر قـام (قطعـات ب و ج) تعويـض‬ ‫شـد‪.‬‬ ‫‪ 27‬فروردین‬ ‫فازهــای ‪ 4‬و ‪ 5‬میــدان گازی پار ‌سجنوبــی افتتــاح شــد‪ .‬از ایــن فازهــا‬ ‫روزانــه ‪ 50‬میلیــون مترمكعــب گاز طبیعــی‪ 70 ،‬هــزار بشــكه میعانــات‬ ‫گازی و ‪ 400‬تــن گوگــرد بــه دســت می‌آیــد‪.‬‬ ‫‪ 30‬فروردین‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا انتقـال بخشـی از نفـت خـام دزفـول شـمالی‬ ‫بـه پالایشـگاه اراک موافقـت کـرد‪ .‬ازجملـه اهـداف اجرایـی در ایـن پـروژه‪،‬‬ ‫احــداث یــک رشــته خــط لولــه جدیــد بــه قطــر ‪ 20‬اینــچ و طــول ‪55‬‬ ‫‪1043‬‬

‫بازدید زنگنه از سکوی ابوذر‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هفتم‬ ‫یکلومتــر از واحــد بهر‌هبــرداری چشــمه خــوش تــا تلمب ‌ههــای تزریقــی‬ ‫سـبزآب‪ ،‬نصـب ‪ 3‬مخـزن تعادلـی و تلمب ‌ههـای کمکـی و نصـب سیسـتم‬ ‫انداز‌هگیـری نفـت خـام بـا بـرآورد اولیـه ‪ 22‬میلیـون دلار در مـدت ‪23‬‬ ‫مـاه بـود‪.‬‬ ‫‪ 21‬خرداد‬ ‫در منطقــه ویــژه اقتصــادی پتروشــیمی ماهشــهر ‪ 5‬طــرح بــزرگ‬ ‫پتروشــیمی افتتــاح شــد‪ :‬پتروشــیمی شــهید تندگویــان‪ ،‬امیرکبیــر‬ ‫(طــرح الفیــن ششــم)‪ ،‬بوعلی‌ســینا (طــرح آروماتیــک ســوم)‪ ،‬نویــد و‬ ‫زرشــیمی‪.‬‬ ‫‪ 29‬خرداد‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا احـداث یـک پالایشـگاه نفـت خـام بسـیار‬ ‫سـنگین در آبـادان بـه ظرفیـت پالایـش روزانـه ‪ 160‬هـزار بشـکه موافقـت‬ ‫کـرد‪.‬‬ ‫‪ 9‬تیر‬ ‫از ‪ 6‬طـرح بـزرگ نفـت و گاز در مناطـق نفتخیـز جنـوب بهر ‌هبـرداری‬ ‫شـد‪ .‬ایـن طر ‌حهـا عبـارت بودنـد از‪:‬‬ ‫طر ‌حهــای تزریــق گاز امتزاجــی در آغاجــاری‪ ،‬کارخانــه گاز و گاز مایــع‬ ‫‪ 1600‬بیـد بلنـد‪ ،‬جمـع‌آوری گازهـای همـراه بینـک‪ ،‬جمـع‌آوری و تراکـم‬ ‫گازهـای همـراه رامشـیر‪ ،‬نم ‌کزدایـی مـارون ‪ 4‬و نم ‌کزدایـی مـارون ‪5.‬‬ ‫‪ 12‬تیر‬ ‫‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا قرارگرفتــن شــرکت ســرمایه‌گذاری▪‬ ‫صنعـت نفـت در فهرسـت خریـداران فراورد‌ههـای نفتـی (نفـت سـفید‪،‬‬ ‫گازوئیـل و نفـت کـوره) بـرای صـدور بـه ارمنسـتان‪ ،‬افغانسـتان و عـراق‬ ‫موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‌ محمدرضـا نعمـت زاده‪ ،‬مدیرعامـل شـرکت صنایـع پتروشـیمی اعـام▪‬ ‫کــرد‪« :‬ب ‌همنظــور ایجــاد تفــاوت میــان نــام مجتمــع الفیــن خــارگ بــا‬ ‫شــرکت خصوصــی پتروشــیمی خــارگ‪ ،‬بــرای مجتمــع خــارگ نــام‬ ‫مرواریــد برگزیــده شــد‪».‬‬ ‫‪ 14‬تیر‬ ‫وزارت نفـت آمـار ذخایـر منابـع هیدروکربـوری کل کشـور در ابتـدای‬ ‫ســال ‪ 1384‬را بــه ایــن شــرح مشــخص کــرد‪ :‬هیدروکربــور مایــع‪،‬‬ ‫میـزان باقیمانـده ذخیـره هیدروکربـوری مایـع کل کشـور در حالـت مـورد‬ ‫انتظـار و «مـورد انتظـار‪ +‬ممکـن» بـه ترتیـب برابـر ‪ 110/14‬و ‪137/49‬‬ ‫میلیـارد بشـکه‪.‬‬ ‫‪1044‬‬

‫سال ‪۱۳۸۴‬‬ ‫◌ مرداد‬ ‫عملیــات اجرایــى توســعه میــدان نفتــى دارخویــن در قالــب ‪ 2‬مرحلــه‬ ‫تعریـف شـد‪ .‬مرحلـه نخسـت‪ :‬حفـاری ‪ 3‬حلقـه چـاه توصیفـى‪ 5 ،‬حلقـه‬ ‫چــاه توســعه‌اى و یــك حلقــه چــاه تزریــق گاز‪ ،‬همــراه بــا ایجــاد یــك‬ ‫واحـد بهر‌هبـردارى بـا ظرفیـت اسـمی ‪ 55‬هـزار بشـكه در روز بـه همـراه‬ ‫خطـوط لولـه انتقـال و تأسیسـات سـرچاهى‪ .‬هـدف اساسـى مرحلـه دوم‬ ‫طـرح توسـعه میـدان دارخویـن‪ ،‬افزایـش تولیـد روزانـه ایـن میـدان تـا‬ ‫‪ 160‬هـزار بشـكه در روز اعـام شـد‪.‬‬ ‫‪ 2‬مرداد‬ ‫‌‌ شــرکت ملــی نفــت ایــران بــا پــروژه توســعه میــدان نفتــی شــادگان▪‬ ‫باهـدف افزایـش ضریـب برداشـت از ‪ 32/7‬بـه ‪ 43‬درصـد افزایـش میـزان‬ ‫تولیـد میـدان از سـقف روزانـه ‪ 47/5‬هـزار بشـکه نفـت خـام بـه حداکثـر‬ ‫‪ 100‬هــزار بشــکه در روز موافقــت کــرد‪ .‬ازجملــه وظایــف ایــن پــروژه‪،‬‬ ‫حفـاری ‪ 7‬حلقـه چـاه تولیـدی‪ 4 ،‬حلقـه چـاه دفـع آب و تعمیـر و تکمیـل‬ ‫چا‌ههـای موجـود بـا سـرمایه‌ای بـه مبلـغ ‪ 130‬میلیـون دلار بـود‪.‬‬ ‫‌‌ وزارت نفــت طــرح توســعه فــاز ‪ 12‬میــدان گازی پــارس جنوبــی بــه▪‬ ‫روش بیــع متقابــل را بــه شــرکت «پتروپــارس» واگــذار کــرد‪ .‬ازجملــه‬ ‫اهــداف مهــم در ایــن طــرح‪ ،‬تولیــد روزانــه ‪ 57‬میلیــون مترمکعــب گاز‬ ‫تـرش و مرطـوب بـرای تحویـل بـه تأسیسـات تولیـد (‪،)NIOC – LNG‬‬ ‫تولیـد روزانـه ‪ 25‬میلیـون مترمکعـب گاز تـرش بـرای تحویـل بـه سیسـتم‬ ‫گازرسـانی کشـور‪ ،‬تولیـد روزانـه ‪ 110‬هـزار بشـکه میعانـات گازی‪ ،‬سـالانه‬ ‫‪ 525‬هـزار تـن گاز مایـع (‪ ،)LPG‬تولیـد سـالانه ‪ 500‬هـزار تـن اتـان‬ ‫بــرای تحویــل بــه تأسیســات شــرکت ملــی صنایــع پتروشــیمی یــا‬ ‫صـادرات و تولیـد روزانـه ‪ 250‬تـن گوگـرد اسـت‪ .‬در ایـن پـروژه بـرای‬ ‫حفــاری ‪ 36‬حلقــه چــاه توســعه‌ای‪ 3 ،‬ســکوی بهر‌هبــرداری‪ 3 ،‬ســکوی‬ ‫مشــعل‪ ،‬احــداث ‪ 3‬رشــته خــط لولــه ‪ 32‬اینــچ زیردریایــی انتقــال گاز‬ ‫هریــک بــه طــول ‪ 135‬یکلومتــر احــداث م ‌یشــود‪.‬‬ ‫‌‌ قـرارگاه خات ‌مالانبیـا‪ ،‬مجـری پـروژه احـداث خـط لولـه گاز در کشـور▪‬ ‫جمهــوری ارمنســتان‪ ،‬ب ‌هعنــوان خریــدار فراورد‌ههــای نفتــی شــرکت‬ ‫ملـی نفـت تعییـن و بـا فـروش فراورد‌ههـای نفتـی (گازوئیـل‪ ،‬بنزیـن و‬ ‫نفـت سـفید) بـر اسـاس قیمـت فـوب خلیـج فـارس ب ‌هعـاوه هزین ‌ههـای‬ ‫عملیاتـی و خدماتـی به‌صـورت ارزی بـرای صـدور بـه مقصـد ارمنسـتان‬ ‫از سـوی ایـن قـرارگاه موافقـت شـد‪.‬‬ ‫‪1045‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هفتم‬ ‫‪ 4‬مرداد‬ ‫بهر‌هبـردارى از طـرح توسـعه میدا ‌نهـاى نفتـى سـروش و نـوروز ب ‌هطـور‬ ‫رسـمى آغاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 27‬مرداد‬ ‫محمــود احمد ‌ینــژاد‪ ،‬رئیس‌جمهــور‪ ،‬بــرای بازدیــد از تأسیســات نفتــی‬ ‫منطقـه بـه عسـلویه رفـت‪.‬‬ ‫‪ 1‬شهریور‬ ‫شــرکت ملــی صــادرات گاز ایــران‪ ،‬موضــوع ســوآپ گاز جمهــوری‬ ‫آذربایجـان بـه جمهـوری خودمختـار نخجـوان را مطـرح و کلیـات آن‬ ‫را مــورد تصویــب قــرار داد‪:‬‬ ‫‌‪ -‬شــرکت ملــی صــادرات گاز ایــران بــر اســاس جــدول زیــر‪ ،‬بندهــای‬ ‫قـرارداد سـوآپ گاز جمهـوری آذربایجـان بـه جمهـوری نخجـوان میـزان‬ ‫مسـتحصل از گاز بـر اسـاس ارزش حرارتـی را هـر سـال از آذربایجـان در‬ ‫مــرز آســتارا تحویــل خواهــد گرفــت و پــس از برداشــت حــق معاوضــه‬ ‫‪ Swap Free‬بـه میـزان ‪ 15‬درصـد مقـدار ارزش حرارتـی گاز معـادل‪،‬‬ ‫مابقــی آن را در مــرز جلفــا بــه جمهــوری خودمختــار نخجــوان تحویــل‬ ‫خواهـد داد؛ بـه عبـارت دیگـر میـزان گاز تحویلـی ماهانـه طـرف ایـران در‬ ‫نخجـوان ‪ 15‬درصـد کمتـر از میـزان گاز تحویـل گرفتـه شـده از آسـتارا‬ ‫خواهـد بـود‪.‬‬ ‫مقادیر تحویلی آذربایجان مقدار تحویل به نخجوان‬ ‫سال تحویل‬ ‫(م م م)‬ ‫(میلیون مترمکعب)‬ ‫‪70 80/5 2005‬‬ ‫‪200 230 2006‬‬ ‫‪250‬‬ ‫‪287/5‬‬ ‫‪2007‬‬ ‫‪300 345 2008‬‬ ‫‪350‬‬ ‫‪402/5‬‬ ‫‪2009 -2024‬‬ ‫‌‪ -‬دوره قـرارداد ‪ 20‬سـال اسـت و طـرف ایرانـی بـا یـک مـاه تأخیـر گاز‬ ‫دریافـت شـده مـاه پیـش توسـط آذربایجـان را تحویـل نخجـوان خواهـد‬ ‫‪1046‬‬

‫سال ‪۱۳۸۴‬‬ ‫کاظم وزیری هامانه‪)1324-( ،‬‬ ‫داد‪ ،‬بـه عبـارت دیگـر‪ ،‬تعهـدات شـرکت ملـی صـادرات گاز ایـران‪ ،‬پـس از‬ ‫عملـی شـدن تعهـدات ماهانـه طـرف آذری ایفـا خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‌‪ -‬طـرف آذری متعهـد اسـت در صـورت عـدم اجـرای تعهـدات خـود در‬ ‫خصـوص تحویـل گاز‪ ،‬سـالانه معـادل حداقـل ‪ 90‬درصـد حـق معاوضـه را‬ ‫بـه طـرف ایرانـی ب ‌هصـورت گاز پرداخـت کنـد‪.‬‬ ‫‌‪ -‬شـروع تحویـل گاز از طـرف آذری اول سـپتامبر ‪ 2005‬و از طـرف ایرانـی‬ ‫اول اکتبر ‪ 2005‬اســت‪.‬‬ ‫دولــت آذربایجــان تعهــدات شــرکت آذر گاز و همچنیــن پرداخــت حــق‬ ‫معاوضــه را ضمانــت کــرد‪.‬‬ ‫‪ 15‬شهریور‬ ‫شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا طـرح توسـعه میـدان پازنـان باهـدف تولیـد‬ ‫گاز از لاکهــک میــدان بــه ســقف ‪ 1700‬میلیــون فــوت مکعــب در روز‪،‬‬ ‫تولیــد نفــت بــه ســقف ‪ 75‬هــزار بشــکه در روز و تزریــق روزانــه ‪700‬‬ ‫میلیــون فــوت مکعــب گاز ســبک فازهــای ‪ 7 ،6‬و ‪ 8‬پــارس جنوبــی در‬ ‫لاکهـک گازی میـدان موافقـت کـرد‪ .‬مبلـغ ‪ 196‬میلیـون دلار بـرای حفـر‬ ‫‪ 7‬حلقــه چــاه تولیــد گاز بیــن ســال‌های ‪ 2006‬تــا ‪ ،2008‬تبدیــل ‪5‬‬ ‫حلقــه چــاه تولیــدی گاز فعلــی بــه چــاه تزریــق گاز‪ ،‬تکمیــل مجــدد ‪6‬‬ ‫حلقــه چــاه نفتــی در اف ‌قهــای دیگــر و فعال‌ســازی مجــدد ‪ 11‬حلقــه‬ ‫چــاه بســته شــده نفــت بــه مــدت ‪ 4‬ســال‪ ،‬از دیگــر مفــاد ایــن طــرح‬ ‫توسـعه اسـت‪.‬‬ ‫‪ 4‬آبان‬ ‫درمانگاه غدیر بهداشت و درمان تهران افتتاح شد‪.‬‬ ‫‪ 13‬آذر‬ ‫رئیس‌جمهـور‪ ،‬اعـام کـرد سـیدکاظم وزیـری هامانـه‌را ب ‌هعنـوان وزیـر‬ ‫پیشـنهادی نفـت بـه مجلـس معرفـی کـرد‪.‬‬ ‫‪ 20‬آذر‬ ‫سـید کاظـم وزیـری هامانـه وزیـر نفـت شـد‪ .‬نماینـدگان مجلـس بـا▪‬ ‫‪ 172‬رأی موافـق بـه وزیـری هامانـه‪ ،‬وزیـر پیشـنهادی نفـت‪ ،‬رأی اعتمـاد‬ ‫دادنـد‪.‬‬ ‫وزارت نفــت بــا طــرح احــداث پالایشــگاه گازی گشــوی جنوبــی در▪‬ ‫مجـاورت پالایشـگاه گازی سـرخون ب ‌همنظـور تولیـد روزانـه ‪ 500‬میلیـون‬ ‫فــوت مکعــب اســتاندارد گاز طبیعــی‪ 8 ،‬هــزار بشــکه میعانــات گازی و‬ ‫هـزار تـن گوگـرد جامـد در روز بـا سـقف بودجـه ‪ 626‬میلیـون دلار بـه‬ ‫مـدت ‪ 5‬سـال موافقـت کـرد‪.‬‬ ‫‪1047‬‬

‫افتتاح طرح توسعه فازهای ‪ 4‬و ‪5‬‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هفتم‬ ‫پارس جنوبی‬ ‫‪ 12‬بهمن‬ ‫هامانـه‪ ،‬وزيـر نفـت کشـور‪ ،‬در ويـن بـه واكنـش اجمـاع ‪ 5‬كشـور عضـو‬ ‫دائمـي شـوراي امنيـت بـراي گـزارش پرونـده ايـران بـه شـوراي امنيـت‬ ‫و تحريـم احتمالـي گفـت‪« :‬ايـران توليـد خـود را متوقـف نخواهـد كـرد‪».‬‬ ‫‪ 16‬بهمن‬ ‫قيمت نفت در بازارهاي جهاني افزايش یافت‪.‬‬ ‫‪ 25‬بهمن‬ ‫محمـود احمد ‌ینـژاد ب ‌هطـور غيـر رسـمي در محـل وزارت نفـت حضـور‬ ‫يافـت و بـا وزيـر نفـت و معاونـان وي ملاقـات كـرد‪.‬‬ ‫‪ 27‬بهمن‬ ‫محمدرضــا رحيمــي‪ ،‬رئيــس دیــوان محاســبات‪ ،‬اميــري اصفهانــي‪،‬‬ ‫دادسـتان ديـوان محاسـبات‪ ،‬بـه همـراه ‪ 12‬مستشـار مالـي ايـن نهـاد‬ ‫نظارتــي‪ ،‬بــا ارســال نامــه‌اي بــه رئيــس مجلــس شــوراي اســامي‪،‬‬ ‫ضمــن تحویــل‌دادن تفريــغ بودجــه ســال ‪ 83‬كل كشــور تصريــح‬ ‫كردنــد‪:‬‬ ‫وجــوه ارزي و ريالــي عوايــد حاصــل از صــدور و فــروش نفــت خــام در‬ ‫اشـكال مختلـف نقـد‪ ،‬بيـع متقابـل‪ ،‬سـوآپ و معاوضـه‪ ،‬هي ‌چكـدام پـس‬ ‫از وصــول در خزانــه‌داري كل تمركــز و تجمــع نداشــته اســت‪ ،‬لــذا ‪100‬‬ ‫درصــد مبالــغ ارزي در حســاب‌هاي كارگزاري‌هــاي بانــك مركــزي در‬ ‫خـارج از كشـور و تمامـي وجـوه حاصـل از فـروش ريالـي نفـت به‌عنـوان‬ ‫درآمــد شــركت (نــه دولــت) تلقــي شــده و بــه خزانــ ‌هداري كل واريــز‬ ‫نشــده و بــه حســاب درآمــد عمومــي منظــور نشــده کــه ايــن رويكــرد‬ ‫ناقـض اصـل ‪ 53‬قانـون اساسـي و مغايـر تبصـره ‪ 28‬قانـون بودجـه سـال‬ ‫‪ 58‬و تخلــف از مــاده ‪ 11‬قانــون محاســبات عمومــي اســت‪.‬‬ ‫◌ اسفند‬ ‫قـرارداد نفتـی کیصـد ميليـارد دلاری چيـن بـا ايـران در تهـران نهايـي‬ ‫شـد‪ .‬در ایـن خصـوص‪ ،‬چيـن‌برجسـته‌ترين طراحـان اقتصـادي خـود را‬ ‫بـراي نهايي‌سـازي قراردادهـاي انـرژي بـا ايـران بـه ارزش بيـش از ‪100‬‬ ‫ميليـارد دلار بـه تهـران اعـزام كـرد‪ .‬موشـولينگ‪ ،‬رئيـس سـينوپك‪ ،‬بـه‬ ‫مجلـه كايجينـگ گفـت‪« :‬ايـن شـركت ‪ 51‬درصـد سـهام پـروژه توسـعه‬ ‫ميــدان نفتــي يــادآوران را در اختيــار خواهــد داشــت و شــركت نفــت و‬ ‫گاز طبيعـي هنـد نيـز ‪ 29‬درصـد سـهام پـروژه را در اختيـار م ‌يگيـرد‪».‬‬ ‫‪ 1‬اسفند‬ ‫شــش طــرح‌ بــزرگ پتروشــيمي پــارس شــامل طر ‌حهــای تولیــد اوره‪،‬‬ ‫‪1048‬‬