تقویم تاریخ صنعت نفت ایران - جلد دوم

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫‪ 30‬تیر‬ ‫بـا حضـور وزیـر نفـت‪ ،‬قـرارداد تکمیـل توسـعه میـدان آزادگان جنوبـی‬ ‫بــرای افزایــش تولیــد نفــت از ‪ ۱۴۰‬هــزار بشــکه بــه ‪ ۳۲۰‬هــزار بشــکه‬ ‫و تأمیــن ‪ ۲۰۰‬میلیــون فو ‌تمکعــب گاز بــرای ا ‌نجــی‌ال ‪ ، ۳۲00‬بیــن‬ ‫شــرکت‌های مهندســی و توســعه نفــت و پتروپــارس امضــا شــد‪ .‬مــدت‬ ‫قــرارداد ‪ 30‬مــاه و ارزش آن ‪ 961‬میلیــون دلار و ‪ 1183‬میلیــارد تومــان‬ ‫بـرآورد شـده اسـت‪.‬‬ ‫‪ 16‬مرداد‬ ‫واحـد کاتالیسـت پتروشـیمی لرسـتان بـا دانـش فنـی شـرکت پژوهش▪‬ ‫و فنـاوری پتروشـیمی از طریـق ویدئوکنفرانسـی بـا حضـور رئی ‌سجمهـور‬ ‫افتتــاح شــد‪ .‬ایــن واحــد بــرای تولیــد کاتالیســت موردنیــاز انــواع‬ ‫پل ‌یاتیل ‌نهــا طراحــی و اجــرا شــد و ‪۱۰۰‬درصــد مهندســی و ســاختمان‬ ‫و نصــب و ‪ ۷۰‬درصــد تجهیــزات آن ایرانــی اســت‪.‬‬ ‫پتروشــیمی کاوه‪ ،‬بزرگ‌تریــن مجتمــع تولیدکننــده متانــول▪‬ ‫جهان‪،‬افتتــاح شــد‪ .‬پتروشــیمی کاوه بــا ظرفیــت تولیــد روزانــه ‪ ۷‬هــزار‬ ‫تــن محصــول و ســرمایه‌گذاری ‪ ۹۵۰‬میلیــون دلاری بخــش خصوصــی‬ ‫اجــرا شــده اســت‪.‬‬ ‫پتروشـیمی کیمیـای پـارس خاورمیانـه‪ ،‬از شـرکت‌های تابـع هلدینـگ▪‬ ‫پتروفرهنــگ‪ ،‬از طریــق ویدئوکنفرانــس افتتــاح شــد‪ .‬ایــن مجتمــع بــا‬ ‫ســرمایه بخــش خصوصــی و بــا هــدف تولیــد ســالانه ‪ 1‬میلیــون و ‪650‬‬ ‫هــزار تــن متانــول بــه بهر‌هبــرداری رســید‪.‬‬ ‫‪ 20‬مرداد‬ ‫طـرح توسـعه واحـد پلی‌اتیلـن سـبک خطـی (‪ )LL‬پتروشـیمی شـازند▪‬ ‫بـا عنـوان «پـروژه طراحـی‪ ،‬سـاخت و نصـب سـامانه فرآینـدی سرمایشـی‬ ‫واحــد ‪ »LL‬بیــن پتروشــیمی شــازند اراک (کارفرمــا) و شــرکت ســینا‬ ‫کنتـرل شـیراز (مجـری پـروژه) منعقـد شـد‪.‬‬ ‫عملیــات تعویــض و نصــب لوترهــای هــاوزر ترمینــال نفتــی ‪▪SBM‬‬ ‫منطقــه لاوان بــا تــاش کارکنــان تعمیــرات زیــرآب و عملیــات دریایــی‬ ‫ایــن منطقــه انجــام شــد‪.‬‬ ‫‪ 21‬مرداد‬ ‫محمــود واعظــی‪ ،‬رئیــس دفتــر رئی ‌سجمهــور‪ ،‬بــا ارســال نامــه‌ای از‬ ‫اقدا ‌مهــای وزارت نفــت در زمینــه تولیــد بنزیــن و گازوئیــل یــورو ‪ ۴‬و‬ ‫گســترش مراکــز توزیــع در ســال ‪ 1398‬قدردانــی کــرد‪.‬‬ ‫‪1299‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫افزایش تولید نفت اوپک‬ ‫‪ 22‬مرداد‬ ‫طبــق جدیدتریــن گــزارش‬ ‫منتشرشــده اوپــک‪ ۱۳ ،‬عضــو‬ ‫شـورای راهبـردی شـرک ‌تهای پتروشـیمی منطقـه ماهشـهر در عمـل▪‬ ‫اوپــک در ژوئیــه ‪ ۲۰۲۰‬میــادی‬ ‫روزانــه ‪ ۲۳‬میلیــون و‪ ۱۷۲‬هــزار‬ ‫بـه مسـئولیت‌های اجتماعـی ایـن شـرک ‌تها و اجـرای برنامـه راهبـردی‬ ‫بشـکه نفـت تولیـد کرد‌هانـد کـه‬ ‫سـه سـاله خـود‪ ،‬بودجـه ‪ ۲۱۰‬میلیـارد تومانـی تصویـب کردنـد‪.‬‬ ‫‪ ۹۸۰‬هـزار بشـکه در روز بیشـتر از‬ ‫‪ 25‬مرداد‬ ‫مــاه ژوئــن بــوده اســت‪.‬‬ ‫بخـش نخسـت دومیـن خط‌لولـه صـادرات میعانـات گازی فازهـای سـایت‬ ‫‪ ۲‬پـارس جنوبـی تکمیـل شـد‪ .‬در حـال حاضـر‪ ،‬گـوی شـناور شـماره یک‬ ‫بـه بهر‌هبـرداری رسـیده و گـوی شـماره دو نیـز وارد ایـران شـده اسـت‪.‬‬ ‫‪ 27‬مرداد‬ ‫بـا حضـور وزیـر نفـت‪۱۳ ،‬قـرارداد طـرح نگهداشـت و افزایـش تولیـد نفـت‬ ‫بیـن شـرکت نفـت فـات قـاره و شـرکت ملـی مناطـق نف ‌تخیـز جنـوب‬ ‫(کارفرمـا)‪ ،‬بـا ‪ ۱۴‬شـرکت ایرانـی (پیمانـکار) امضـا شـد‪ .‬ارزش مجمـوع‬ ‫ایـن قراردادهـا بیـش از یـک میلیـارد و ‪ ۵۲۷‬میلیـون یـورو بـرآورد شـده‬ ‫اسـت‪ .‬بـا اجـرای ایـن قراردادهـا‪ ،‬حـدود ‪ ۱۸۵‬هـزار بشـکه بـر ظرفیـت‬ ‫تولیـد نفـت کشـور افـزوده خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 28‬مرداد‬ ‫بـا را‌هانـدازی سـامانه سـاتع (سـامانه اجرایـی عرضـه و تقاضای پژوهشـی)‪،‬‬ ‫شـرکت ملـی مناطـق نف ‌تخیـز جنـوب تمامـی قراردادهـای تحقیقاتـی و‬ ‫پژوهشـی خـود را در ایـن سـامانه ثبـت کـرده اسـت‪ .‬سـامانه سـاتع بـرای‬ ‫اجـرای آیین‌نامـه اجرایـی بنـد ح‪ ،‬تبصـره ‪ ۹‬قانـون بودجـه سـال ‪1397‬‬ ‫دربـاره اختصـاص بخشـی از بودجـه شـرک ‌تها و سـازما ‌نهای دولتـی بـه‬ ‫انجـام طر ‌حهـای پژوهشـی طراحـی و را‌هانـدازی شـد‪.‬‬ ‫‪ 29‬مرداد‬ ‫پتروشـیمی کارون از محصـول جدیـد گریـد ‪ )KLM100B)L‬رونمایـی‬ ‫کــرد‪ .‬در ایــن مراســم‪ ،‬مجتبــی طاهــری‪ ،‬مدیــر برنام ‌هریــزی و توســعه‬ ‫شـرکت صنایـع پتروشـیمی خلیج‌فـارس‪ ،‬گفـت‪ :‬در حـال حاضـر بیـش‬ ‫از ‪ ۵۰‬پــروژه تحقیقاتــی و پژوهشــی در شــرکت‌های زیرمجموعــه ایــن‬ ‫هلدینــگ و در زمین ‌ههــای مختلــف همچــون تولیــد محصــولات جدیــد‪،‬‬ ‫بهین ‌هســازی کیفیــت محصــولات‪ ،‬بهین ‌هســازی مصــرف انــرژی‪ ،‬ارتقــا‬ ‫و بومی‌ســازی کاتالیســت‪ ،‬تولیــد محصــولات بــا ارزش افــزوده بالاتــر و‬ ‫تکمیـل زنجیـره در حـال اجـرا اسـت‪.‬‬ ‫دســتگاه تزریــق فــوم بــه چا‌ههــای نفــت و گاز در حــوزه مقاومــت▪‬ ‫بسـیج شـهید تندگویـان (وزارت نفـت ـ جنـوب) بوم ‪‎‬یسـازی شـد‪ .‬ایـن‬ ‫دسـتگاه در چاه‌هایـی کـه تشـکیل سـتون آب در عمـق آنهـا مانـع تولیـد‬ ‫‪1300‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫نفـت یـا گاز می‌شـود کاربـرد دارد و بـا تزریـق ترکیـب فـوم و نیتـروژن‬ ‫بــه عمــق چا‌ههــا‪ ،‬ســتون آب بــه ســطح هدایــت م ‌یشــود تــا چــاه بــه‬ ‫چرخـه تولیـد بازگـردد‪.‬‬ ‫پــس از حفــاری ســه حلقــه چــاه جدیــد ‪ 22 ،14‬و ‪ 23‬در مخــزن▪‬ ‫بنگسـتان میـدان نفتـی رامشـیر‪ ، ،‬اطلاعـات جدیـد پتروفیزیکـی و تغییـر‬ ‫سـطح تمـاس آب ـ نفـت بـه دسـت آمـد‪ .‬مطالعـات جدیـدی کـه روی‬ ‫ایـن مخـزن انجـام شـد حاکـی از آن اسـت کـه میانگیـن حجـم نفـت‬ ‫درجـای ایـن مخـزن حـدود ‪ ۳.۵‬برابـر برآوردهـای پیشـین بـوده و افزایش‬ ‫تولیـد از ایـن مخـزن تـا سـقف ‪ ۳۰‬هـزار بشـکه در روز امکان‌پذیـر اسـت‪.‬‬ ‫‪ 30‬مرداد‬ ‫نفت و مجلس‬ ‫تعـدادی از نماینـدگان مجلـس در نامـه‌ای بـه سـران قـوا ادعاهایـی علیـه‬ ‫وزیـر نفـت مطـرح کردنـد‪ .‬زنگنـه در نامـ ‌های بـه سـران قـوا‪ ،‬درخواسـت‬ ‫کـرد جلسـه‌ای بـا حضـور رؤسـای سـه قـوه و نماینـدگان مجلـس تشـکیل‬ ‫و ادعاهــای مطر ‌حشــده در نامــه بررســی شــود‪« :‬تقاضــا دارم کــه ایــن‬ ‫موضــوع در دســتورکار یکــی از جلســات ســران محتــرم قــرار گیــرد‬ ‫و ادعاهــا و پاســ ‌خهای آ ‌نهــا‪ ،‬از دو طــرف شــنیده شــده و درنهایــت‪،‬‬ ‫درمـورد آنهـا توسـط رؤسـای بزرگـوار سـه قـوه قضـاوت شـود‪».‬‬ ‫‪ 2‬شهریور‬ ‫نشسـت امـروز هیئـت دولـت‪ ،‬از طریـق ویدئوکنفرانـس و در حضـور رهبـر‬ ‫معظــم انقــاب برگــزار شــد‪ .‬وزیــر نفــت در ایــن نشســت گزارشــی از‬ ‫وضعیـت صنعـت نفـت ارائـه داد‪ .‬او گاز و پتروشـیمی را محصـول جمهوری‬ ‫اسـامی دانسـت و گفـت‪ ۹۴« :‬درصـد کشـور امـروز زیـر پوشـش گاز قـرار‬ ‫دارد و در بخـش پتروشـیمی ارزش تولیـدات از ‪ ۱۱‬میلیـارد دلار در سـال‬ ‫‪ ۹۱‬بــه ‪ ۲۵‬میلیــارد دلار در ســال ‪ ۱۴۰۰‬می‌رســد و مجمــوع صــادرات‬ ‫فرآورد‌ههـای نفتـی از سـال ‪ 1391‬تـا سـال ‪ 1398‬بیـش از ‪ 4‬برابـر شـده‬ ‫اسـت‪».‬‬ ‫‪ 3‬شهریور‬ ‫حجـم گاز انتقـال داد‌هشـده از منطقـه ‪ 6‬عملیـات انتقـال گاز‪ ،‬از سـال▪‬ ‫‪ 1392‬تـا ‪ 1398‬بیـش از ‪ 118‬درصـد افزایـش یافـت‪.‬‬ ‫طر ‌حهـای ملـی وزارت نفـت توسـط رئیس‌جمهـور و ب ‌هصـورت مجـازی▪‬ ‫بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪ .‬بیـژن زنگنـه‪ ،‬وزیـر نفـت‪ ،‬حسـن منتظرتربتـی‪،‬‬ ‫معــاون وزیــر نفــت در امــور گاز‪ ،‬تــورج دهقانــی‪ ،‬مدیرعامــل شــرکت‬ ‫مهندســی و توســعه نفــت (متــن) و محمدحســن تولایــی‪ ،‬مدیرعامــل‬ ‫‪1301‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫صرفه جویی‬ ‫هلدینـگ شسـتا در ایـن مراسـم حضـور داشـتند‪ .‬هـزار و ‪ ۸۵۰‬کیلومتـر‬ ‫‪ ۷۵‬میلیارد دلاری‬ ‫خطـوط لولـه ششـم و نهـم سراسـری گاز‪ ،‬پنـج ایسـتگاه تقویـت فشـار‬ ‫بــه گــزارش مدیرعامــل شــرکت‬ ‫گاز و و طـرح توسـعه مرکـز دیسـپچینگ ملـی گاز ایـران‪ ،‬فـاز نخسـت‬ ‫ملــی گاز ایــران‪ ،‬از ســال‬ ‫پتروشــیمی بوشــهر بــا ظرفیــت تولیــد ســالانه بیــش از ‪ ۴‬میلیــون تــن‬ ‫‪ ۱۳۹۲‬تاکنــون‪ ،‬گازرســانی بــه‬ ‫محصـول ب ‌هعنـوان یکـی از طر ‌حهـای جهـش دوم صنعـت پتروشـیمی و‬ ‫نیروگا‌ههــا ‪ ۷۵‬میلیــارد دلار‬ ‫نیـروگاه غـرب کارون بـا هـدف تأمیـن زیرسـاخ ‌تهای بـرق میدا ‌نهـای‬ ‫صرف ‌هجویـی ارزی در پـی داشـته‬ ‫مشـترک و تأسیسـات نفتـی ایـن منطقـه عملیاتـی طر ‌حهایـی بـود کـه‬ ‫اســت‪.‬‬ ‫امــروز بــه بهر‌هبــرداری رســید‪.‬‬ ‫‪ 11‬شهریور‬ ‫در پـی درخواسـت جمعـی از مـردم کـه از طریـق سـامانه «ارتبـاط بـا وزیر‬ ‫صنعـت نفـت» ثب ‌تنـام کـرده‌ بودنـد‪ ،‬دیـدار مردمـی وزیـر نفـت بـا مـردم‬ ‫در محـل سـاختمان مرکـزی وزارت نفـت برگـزار شـد‪.‬‬ ‫‪ 16‬شهریور‬ ‫بـا نصـب و را‌هانـدازی دسـتگاه تفکی ‌کگـر سـیار (‪ )MOS‬سـاخت داخـل‪،‬‬ ‫‪ ۵‬هــزار بشــکه بــه ظرفیــت تولیــد نفــت یــاران جنوبــی اضافــه شــد و‬ ‫ظرفیـت تولیـد ایـن میـدان بـه ‪ 25‬هـزار بشـکه در روز رسـید‪.‬‬ ‫‪ 17‬شهریور‬ ‫عملیـات اجرایـی ‪۱۵۲‬طـرح گازرسـانی در اسـتان کرمانشـاه بـا حضـور▪‬ ‫بیـژن زنگنـه وزیـر نفت‪،‬مدیرعامـل شـرکت ملـی گاز ایـران و مسـئولان‬ ‫اسـتانی و نماینـدگان مجلـس شـورای اسـامی به‌صـورت ویدئوکنفرانـس‬ ‫آغـاز شـد‪.‬‬ ‫‪ 19‬شهریور‬ ‫چـاه شـماره ‪ 10‬میـدان نفتـی دانـان در اسـتان ایـام بـه بهر‌هبـرداری▪‬ ‫رسـید‪ .‬ایـن چـاه تـا عمـق ‪ ۳‬هـزار و ‪ ۶۲۰‬متـری حفـر شـده وروزانـه ‪2‬‬ ‫هــزار و ‪ 200‬بشــکه نفــت تولیــد م ‌یکنــد‪ .‬حفــر ایــن چــاه در اجــرای‬ ‫طـرح نگهداشـت و افزایـش تولیـد نفـت در شـرکت نفـت مناطـق مرکـزی‬ ‫ایـران عملیاتـی شـده اسـت‪.‬‬ ‫واحـد اوره پتروشـیمی لـردگان‪ ،‬به‌عنـوان فـاز سـوم ایـن مجتمـع‪ ،‬بـه▪‬ ‫همـت متخصصـان داخلـی بـه تولیـد رسـید‪ .‬ایـن واحـد ظرفیـت تولیـد‬ ‫روزانـه ‪ ۳‬هـزار و ‪ ۲۵۰‬تـن اوره دارد‪.‬‬ ‫‪ 22‬شهریور‬ ‫سیدحسـن موسـوی‪ ،‬مدیـر پیشـین امـور حقوقـی شـرکت ملـی نفـت▪‬ ‫ایــران‪ ،‬بــا رأی اعضــای مجمــع کشــورهای صادرکننــده گاز(‪)GECF‬‬ ‫ب ‌هعنــوان رئیــس امــور حقوقــی ایــن مجمــع منصــوب شــد‪.‬‬ ‫‪1302‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫واحــد ســولفات پتاســیم پتروشــیمی ارومیــه بــا ظرفیــت ســالانه ‪▪۴۰‬‬ ‫رشد تولید‬ ‫در مجتمع‌های پتروشیمی‬ ‫هــزار تــن بــا موفقیــت را‌هانــدازی شــد‪ .‬ایــن واحــد‪ ،‬یکــی از طر ‌حهــای‬ ‫بـه گـزارش شـرکت ملـی صنایـع‬ ‫توسـعه‌ای پایی ‌ندسـتی صنعـت پتروشـیمی اسـت کـه بـا هـدف تکمیـل‬ ‫پتروشــیمی‪ ،‬تولیــد مجتم ‌عهــای‬ ‫زنجیـره ارزش‪ ،‬جلوگیـری از خام‌فروشـی و توسـعه محصـولات متنـوع و‬ ‫پتروشــیمی کشــور در پنــج مــاه‬ ‫نخسـت سـال ‪ ۱۳۹۹‬بـا ‪ 6‬درصـد‬ ‫راهبـردی عملیاتـی شـد‪.‬‬ ‫رشــد نســبت بــه مــدت مشــابه‬ ‫ســال پیــش از آن‪ ،‬بــه بیــش از‬ ‫‪ 23‬شهریور‬ ‫بــا اجــرای طر ‌حهــای افزایــش تولیــد از ســال ‪ ۱۳۹۲‬تاکنــون در‬ ‫‪ ۲۵‬میلیـون تـن رسـید‪.‬‬ ‫پالایشـگا‌ههای کشـور‪ ،‬ظرفیـت پالایشـی کشـور ‪ 43‬درصـد رشـد یافـت‬ ‫و از ‪ 1‬میلیــون و ‪ 700‬هــزار بشــکه در روز بــه حــدود ‪ 2‬میلیــون و ‪300‬‬ ‫هــزار بشــکه در روز رســید‪.‬‬ ‫‪ 24‬شهریور‬ ‫طبــق گــزارش مؤسســه وودمکنــزی دربــاره اکتشــا ‌فهای نفــت و گاز‬ ‫جهـان‪ ،‬شـرکت ملـی نفـت ایـران توانسـت رتبـه نخسـت جهـان را ازنظـر‬ ‫میـزان کشـف ذخایـر هیدروکربـوری قابـل اسـتحصال بـه خـود اختصـاص‬ ‫دهـد‪.‬‬ ‫‪ 25‬شهریور‬ ‫وزیـر نفـت بـا حضـور در صحـن مجلـس‪ ،‬عملکـرد وزارت نفـت را تشـریح‬ ‫کـرد و بـه سـؤال‌های نماینـدگان پاسـخ داد‪.‬‬ ‫افزایــش ظرفیــت تولیــد از میدا ‌نهــای مشــترک نفــت و گاز‪ ،‬دوری از‬ ‫خـام فروشـی بـا توسـعه صنعـت پتروشـیمی و پالایـش و تکمیـل زنجیـره‬ ‫ارزش‪ ،‬توســعه گازرســانی‪ ،‬افزایــش صــادرات گاز و فرآورد‌ههــای نفتــی‬ ‫و پتروشــیمی‪ ،‬حمایــت از ســاخت داخــل و شــرک ‌تهای دانــش بنیــان‪،‬‬ ‫جمـ ‌عآوری گازهـای ارسـالی بـه مشـعل‪ ،‬مقابلـه بـا تحری ‌مهـای نفتـی و‬ ‫ری ‌لگـذاری بـرای آینـده هشـت محـور اصلـی گـزارش زنگنـه بـود‪.‬‬ ‫‪ 26‬شهریور‬ ‫طــرح الحــاق ‪ ۹‬تبصــره بــه قانــون حمایــت از صنایــع پایین‌دســتی▪‬ ‫نف ‌تخــام و میعانــات گازی بــا اســتفاده از ســرمایه‌گذاری مردمــی در‬ ‫مجلــس اعــام وصــول شــد‪.‬‬ ‫طبـق گـزارش مهـدی جمشـیدی دانـا‪ ،‬مدیرعامـل شـرکت انتقـال گاز‪▪،‬‬ ‫انتقـال گاز شـیرین در پنـج مـاه نخسـت امسـال نسـبت بـه سـال قبل‪،‬بـا‬ ‫افزایـش ‪ 12‬درصـدی‪ ،‬بـه ‪ ۸۷۰‬میلیـون مترمکعـب در روز رسـید‪.‬‬ ‫قیمت سبد نفتی اوپک به ‪ ۴۱‬دلار و ‪ ۲۹‬سنت رسید‪▪.‬‬ ‫مدیرعامــل پتروشــیمی ارونــد از عرضــه ســهام ایــن پتروشــیمی در▪‬ ‫آینــده نزدیــک خبــر داد‪.‬‬ ‫‪1303‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫نقش خط لوله گوره ـ جاسک‬ ‫‪ 28‬شهریور‬ ‫یادداشـت جدید اندیشـکده «مرکز‬ ‫نــام پــروژه پالایــش گاز بیدبلنــد خلی ‌چفــارس در میــان چهــار نامــزد‬ ‫امنیـت امریکایـی جدیـد» بـه‬ ‫نهایــی مگاپــروژه بخــش انــرژی جایــزه جهانــی پروژه‌هــای بــزرگ‬ ‫احـداث خط‌لولـه انتقـال نفـت از‬ ‫و مگاپروژ‌ههــای ‪ ۲۰۲۰‬قــرار گرفــت‪ .‬در ایــن رقابــت بین‌المللــی‪،‬‬ ‫گوره در اسـتان بوشـهر به جاسک‬ ‫مگاپروژ‌ههـا بـه دو دسـته زیرسـاخت و انـرژی تقسـیم شـدند کـه پـروژه‬ ‫در اسـتان سیسـتان‌و بلوچسـتان‬ ‫پالایــش گاز بیدبلنــد خلیج‌فــارس و کنسرســیوم ایرانــی ســازه جهــان‬ ‫اشـاره داشـت‪ .‬نگارنـده یادداشـت‬ ‫پــارس ب ‌هعنــوان پیمانــکار پــروژه‪ ،‬بــه جمــع چهــار برگزیــده بخــش‬ ‫معتقـد اسـت قـدرت بازدارندگـی‬ ‫ایـران بـا افتتـاح ایـن خ ‌طلولـه‬ ‫انــرژی راه یافتنــد‪.‬‬ ‫افزایـش خواهـد یافـت و ایـران بـا‬ ‫‪ 29‬شهریور‬ ‫خیالـی آسـوده‌تر م ‌یتوانـد مانـع‬ ‫جلوگیـری از عبـور نفتک ‌شهـای‬ ‫بهــزاد محمــدی‪ ،‬معــاون وزیــر نفــت در امــور پتروشــیمی‪،‬با اشــاره بــه‬ ‫خریـدار یـا فروشـنده دول ‌تهـای‬ ‫بوم ‌یســازی دانــش تولیــد متانــول بــه پروپیلــن در شــرکت پژوهــش و‬ ‫فنــاوری پتروشــیمی اعــام کــرد کــه بــا اجــرای طر ‌حهــای جدیــد‪۵ ،‬‬ ‫رقیـب از تنگـه هرمـز شـود‪.‬‬ ‫میلیــون تــن متانــول مــازاد کشــور بــه محصــول ارزشــمند پروپیلــن‬ ‫تبدیــل خواهــد شــد‪.‬‬ ‫‪ 30‬شهریور‬ ‫وزیـر نفـت در نامـه‌ای بـه مدیـران عامـل شـرکت‌های اصلـی و فرعـی تابع‬ ‫وزارت نفـت و مدیـران و رؤسـای مؤسسـه‌ها و واحدهـای مسـتقل سـتادی‪،‬‬ ‫«نظــام پژوهــش‪ ،‬فنــاوری و تجاری‌ســازی وزارت نفــت» را ابــاغ کــرد‪.‬‬ ‫ایــن ابلاغیــه بــه اســتناد جــزء (‪ )۶‬بنــد «ن» مــاده (‪ )۳‬قانــون وظایــف‬ ‫و اختیــارات وزارت نفــت مبن ‌یبــر «تدویــن نظــام جامــع پژوهشــی و‬ ‫برنامه‌ریــزی و حمایــت از فناور ‌یهــا و فعالی ‌تهــای دان ‌شبنیــان بــرای‬ ‫اسـتفاده از فناور ‌یهـای پیشـرفته و انتقـال دانـش فنـی در صنعـت نفـت‪،‬‬ ‫گاز‪ ،‬پتروشــیمی و پالایشــی» و در اجــرای بنــد (‪ )۴‬سیاســ ‌تهای کلــی‬ ‫بخـش نفـت و گاز‪ ،‬بنـد (‪ )۲‬سیاسـ ‌تهای کلـی اقتصـاد مقاومتـی و بنـد‬ ‫(‪ )۶‬سیاســت‌های کلــی علــم و فنــاوری ابلاغــی مقــام معظــم رهبــری و‬ ‫در انجـام تکلیـف تبصـره ‪ ۸‬از بنـد ب مـاده ‪ ۵‬قانـون حداکثـر اسـتفاده از‬ ‫تـوان تولیـدی و خدماتـی کشـور و حمایـت از کالای ایرانـی در خصـوص‬ ‫الـزام بـه درج پیوسـت فنـاوری‪ ،‬ب ‌هعنـوان جـزء لاینفـک قـرارداد و نیـز‬ ‫در اجـرای تکلیـف بنـد (ث) از مـاده ‪ ۴۸‬قانـون برنامـه ششـم توسـعه‪ ،‬بـه‬ ‫پیوسـت «نظـام پژوهـش‪ ،‬فنـاوری و تجـاری سـازی وزارت نفـت» ابـاغ‬ ‫گردیـد‪.‬‬ ‫معاونــت مهندســی‪ ،‬پژوهــش و فنــاوری وزارت نفــت موظــف شــد یــک‬ ‫مــاه پــس از ابــاغ ایــن نظا ‌منامــه‪ ،‬اقدا ‌مهــای لازم را بــرای اســتقرار آن‬ ‫و برگــزاری کارگا‌ههــای آموزشــی در شــرکت‌های اصلــی‪ ،‬ب ‌هعمــل آورد‪.‬‬ ‫‪1304‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫‪ 31‬شهریور‬ ‫امضای سیزده قرارداد بزرگ‬ ‫پژوهشی بین شرکت ملی نفت‬ ‫بـه گفتـه رضـا پنجابـی‪ ،‬مدیرعامـل شـرکت گاز سیسـتان و بلوچسـتان▪‬ ‫و دانشگاه‌های کشور‬ ‫مجمــوع شــبک ‌هگذاری انجام‌شــده در ایــن اســتان بــه ‪ ۲‬هــزار و ‪۷۰۰‬‬ ‫کیلومتــر و مجمــوع انشــعاب‌های گاز بــه ‪ ۴۲‬هــزار رســیده اســت‪ .‬او‬ ‫همایون مطیعی‬ ‫گفـت‪« :‬اکنـون ‪ ۵۶‬هـزار مشـترک گاز در ایـن اسـتان وجـود دارد کـه ‪۴۰‬‬ ‫همایـون مطیعـی از نسـل آخـر‬ ‫مدیـران اکتشـاف در صنعـت نفت‬ ‫هـزار مشـترک در شـهر زاهـدان اسـت‪».‬‬ ‫ایـران بـود کـه تمـام عمـر خـود‬ ‫را وقـف مطالعـات زمی ‌نشناسـی‪،‬‬ ‫در حضـور وزیـر نفـت‪ ۱۳ ،‬قـرارداد کلان پژوهشـی در حـوزه ازدیـاد▪‬ ‫آمـوزش نسـل جـوان و انتشـار‬ ‫کتاب‌هـای تحقیقاتـی کـرد‪ .‬زبانی‬ ‫برداشــت میــان شــرکت ملــی نفــت ایــران و دانشــگاه‌های تهــران‪،‬‬ ‫سـلیس‪ ،‬ذهنـی خلاق و پرتکاپـو‬ ‫صنعتـی شـریف‪ ،‬صنعتـی امیرکبیـر‪ ،‬سـهند تبریـز‪ ،‬شـیراز‪ ،‬صنعـت نفـت‪،‬‬ ‫و اخلاقـی مسـالم ‌تآمیز داشـت‪.‬‬ ‫آزاد اســامی‪ ،‬فردوســی مشــهد‪ ،‬علــم و صنعــت‪ ،‬شــهید چمــران اهــواز‪،‬‬ ‫رفتـار فروتنانـه‌ی او در خاطـر‬ ‫صنعتــی اصفهــان‪ ،‬خلیج‌فــارس و پژوهشــگاه صنعــت نفــت امضــا شــد‪.‬‬ ‫کارکنـان اکتشـاف و شـرکت‌های‬ ‫بهر‌هبـردار بـه جـا مانـده اسـت‪ .‬او‬ ‫نخسـتین کارگـروه تجاری‌سـازی فناور ‌یهـای صنعـت گاز در اسـتان▪‬ ‫بـه دلیـل بیمـاری کرونـا در سـال‬ ‫فـارس تشـکیل شـد‪ .‬غلامعبـاس حسـینی‪ ،‬مدیرعامـل شـرکت گاز اسـتان‬ ‫‪ 1399‬فـوت کـرد‪.‬‬ ‫فــارس‪ ،‬هــدف از تشــکیل ایــن کارگــروه را کاربــردی کــردن طر ‌حهــای‬ ‫پژوهشـی ـ تحقیقاتـی و نوآور ‌یهـای متخصصـان و پژوهشـگران صنعـت‬ ‫گاز به‌سـوی تولیـد انبـوه ذکـر کـرد‪.‬‬ ‫‪ 2‬مهر‬ ‫همایـون مطیعـی‪ ،‬پژوهشـگر و پیشکسـوت صنعـت نفـت و زمین‌شناسـی‬ ‫کشـور درگذشـت‪ .‬وزیـر نفـت در پیامی‪ ،‬درگذشـت ایـن عضو شـورای‌عالی‬ ‫مهندســی و مخــازن نفــت و گاز را تســلیت گفــت‪« :‬درگذشــت همــکار‬ ‫ارجمنـد جنـاب آقـای همایـون مطیعـی‪ ،‬عضـو شـورای عالـی مهندسـی‬ ‫و مخـازن نفـت و گاز کـه منشـأ خدمـات ارزنـده‌ای در زمینـه اکتشـاف‬ ‫و مخــازن نفــت بــود موجــب تأثــر و تألــم فــراوان شــد‪.‬اینجانب ایــن‬ ‫ضایعـه را بـه خانـواده ارجمنـد مطیعـی‪ ،‬جامعـه علمـی و زمین‌شناسـی‬ ‫و همـکاران عزیـز صنعـت نفـت تسـلیت عـرض کـرده و از درگاه خداونـد‬ ‫متعـال بـرای آن فقیـد سـعید آمـرزش و رحمـت و بـرای بازمانـدگان صبـر‬ ‫و اجــر مســئلت م ‌یکنــم‪».‬‬ ‫‪ 3‬مهر‬ ‫شــرکت پژوهــش و فنــاوری پتروشــیمی و پتروشــیمی فاتــح کیمیــا‬ ‫قـرارداد واگـذاری لیسـانس‪ ،‬اسـناد مهندسـی فراینـدی و مهندسـی پایـه‬ ‫طـرح تولیـد پروپیلـن از متانـول (‪ )MTP‬بـا ظرفیـت سـالانه ‪ ۱۲۰‬هـزار‬ ‫تـن امضـا کردنـد‪.‬‬ ‫‪ 5‬مهر‬ ‫از دســتگاه میکروپمــپ تزریــق مــواد افزایــه پاکســازی و احیــای▪‬ ‫‪1305‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫چا‌ههـای نفـت کـه در قالـب برنام ‌ههـای پژوهشـی حـوزه مقاومـت بسـیج‬ ‫شـهید تندگویـان وزارت نفـت اجـرا شـد‪ ،‬رونمایـی گردیـد‪ .‬اصغـر عجمـی‪،‬‬ ‫مختـرع و سـازنده دسـتگاه‪ ،‬تولیـد فناورانـه آن را حاصـل دو سـال تحقیـق‬ ‫و تــاش بــرای بوم ‌یســازی فناور ‌یهــای موجــود در جهــان دانســت‪،‬‬ ‫ب ‌هگونـه‌ا ‌ی کـه بـا شـرایط و الزا ‌مهـای چا‌ههـای نفـت کشـورمان تطابـق‬ ‫داشـته باشـد‪.‬‬ ‫کالاهـای آیزوفیـد‪ ،‬حـال ‪ ۴۰۲‬و حـال ‪ ۴۰۴‬پالایشـگاه تبریـز‪ ،‬سـ ‌یاو▪‬ ‫پالایشـگاه آبـادان و نفتـای سـبک پالایشـگاه بندرعبـاس در بـورس امـروز‬ ‫عرضـه شـد و مـورد معاملـه قـرار گرفـت‪.‬‬ ‫‪ 9‬مهر‬ ‫ابراهیـم پیرامـون‪ ،‬مدیرعامـل شـرکت بهر‌هبـرداری نفـت و گاز آغاجـاری‪،‬‬ ‫در نشســت پی ‌شبینــی بهر‌هدهــی چا‌ههــای ایــن شــرکت‪ ،‬اعــام کــرد‬ ‫برنامـه تولیـد تکلیفـی ایـن شـرکت در نیمـه نخسـت امسـال بـه میـزان‬ ‫‪ ۱۰۲‬درصـد تحقـق یافتـه اسـت‪.‬‬ ‫‪ 12‬مهر‬ ‫در بازدیــد تعــدادی از نماینــدگان کمیســیون انــرژی مجلــس از طــرح‬ ‫توســعه میــدان نفتــی آذر‪ ،‬مجــری طــرح گزارشــی ارائــه کــرد و‬ ‫گفت‪«:‬تولیـد تجمعـی ایـن طـرح در فـاز زودهنـگام تاکنـون بیـش از ‪۳۰‬‬ ‫میلیـون بشـکه نفـت بـوده اسـت و فـاز اول آن بـا پیشـرفت حـدود ‪۹۷‬‬ ‫درصــد در آســتانه بهر‌هبــرداری کامــل قــرار دارد‪».‬‬ ‫‪ 13‬مهر‬ ‫فاتیـح دونمـز‪ ،‬وزیـر انـرژی ترکیـه‪ ،‬در مصاحبـه بـا خبرگـزاری دولتـی‬ ‫آناتولـی از تصمیـم ایـن کشـور بـرای اسـتقرار دومیـن کشـتی حفـاری‬ ‫در دریـای سـیاه خبـر داد و گفـت‪« :‬ترکیـه قصـد دارداوایـل سـال آینـده‬ ‫دومیــن کشــتی حفــاری خــود را در ایــن منطقــه مســتقر کنــد‪ .‬ایــن‬ ‫کشـتی کانونـی نـام دارد و بـه کشـتی دیگـری کـه بـه دنبـال میدا ‌نهـای‬ ‫نفــت و گاز بیشــتر اســت‪ ،‬م ‌یپیونــدد‪».‬‬ ‫‪ 15‬مهر‬ ‫کارشناسـان و متخصصـان پتروشـیمی بندرامـام کاتالیسـت مصرفـی واحـد‬ ‫پل ‌یاتیلــن ســبک را کــه در انحصــار چنــد شــرکت امریکایــی و اروپایــی‬ ‫بــود بوم ‌یســازی کردنــد‪.‬‬ ‫‪ 18‬مهر‬ ‫وزیـر نفـت در حسـاب توییتـری خـود‪ ،‬بـه مناسـبت درگذشـت اسـتاد‬ ‫شـجریان نوشـت‪« :‬درگذشـت نگیـن درخشـان موسـیقی اصیـل ایرانـی‪،‬‬ ‫‪1306‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫هنرمنــد مبــدع‪ ،‬اســتاد محمدرضــا شــجریان را بــه خانــواده ارجمنــد‬ ‫کم ‌کرسانی در دوره کرونا‬ ‫ایشــان‪ ،‬جامعــه هنــری و مــردم بــزرگ ایــران کــه صــدای مانــدگار او‬ ‫عملکــرد پتروشــیمی بندرامــام‬ ‫در حافظــه ایشــان ثبــت و ضبــط شــده تســلیت م ‌یگویــم و از خداونــد‬ ‫در دوران شــیوع ویــروس کرونــا‬ ‫متعــال بــرای آن مرحــوم غفــران و آرامــش ابــدی مســئلت م ‌یکنــم‪».‬‬ ‫در کم ‌کرســانی بــه منطقــه‬ ‫ماهشـهر و بندرامـام مـورد تقدیـر‬ ‫‪ 22‬مهر‬ ‫شـهردار‪ ،‬اعضـای شـورای شـهر و‬ ‫در آییـن اهـدای دسـتگاه کمـک تنفسـی ویـژه بیمـاران کرونایـی ازطـرف‬ ‫نماینـده شهرسـتان بندرماهشـهر‬ ‫وزارت نفـت‪ ،‬بیـژن زنگنـه ضمـن قدردانـی از زحمـات کادر درمـان‪ ،‬تأکیـد‬ ‫در مجلــس قــرار گرفــت ولوحــی‬ ‫کـرد‪« :‬بـا وجـود شـرایط کرونـا‪ ،‬لحظـه‌ای تولیـد در صنعـت نفـت متوقـف‬ ‫بـه نشـانه سـپاس بـه حمیدرضـا‬ ‫نشـده اسـت و از بابـت تأمیـن سـوخت و انـرژی کشـور آب در دل کسـی‬ ‫رســتمی‪ ،‬مدیرعامــل‏پتروشــیمی‬ ‫تکان نخــورد‪».‬‬ ‫بنــدر امام‪،‬تقدیــم شــد‪.‬‬ ‫‪ 24‬مهر‬ ‫مدیرعامـل شـرکت ملـی گاز بـا اعـام ایـن خبـر کـه تابسـتان امسـال‬ ‫مصــرف گاز در بخــش خانگــی نســبت بــه مــدت مشــابه پارســال‪۳۰ ،‬‬ ‫میلیــون مترمکعــب افزایــش یافتــه اســت‪ ،‬خواســتار صرف ‌هجویــی مــردم‬ ‫در مصــرف گاز شــد‪.‬‬ ‫‪ 25‬مهر‬ ‫شــرکت پتروشــیمی ایــام در عمــل بــه مســئولی ‌تهای اجتماعــی‪،‬‬ ‫نخسـتین مرکـز نیکـوکاری صنعـت پتروشـیمی کشـور را در ایـن اسـتان‬ ‫تأســیس و را‌هانــدازی کــرد‪.‬‬ ‫‪ ۲۸‬مهر‬ ‫حسـن روحانـی رییـس جمهـور‪ ،‬در دیـدار بـا عبـدالله عبـدالله‪ ،‬رئیـس▪‬ ‫شـورای‌عالی مصالحـه ملـی افغانسـتان‪ ،‬گفـت‪« :‬ایـران آمادگـی دارد بـا‬ ‫اتصـال خط‌لولـه گاز و فرآورد‌ههـای نفتـی بـه افغانسـتان امـکان اسـتفاده‬ ‫مـردم ایـن کشـور از ایـن انرژ ‌یهـا را فراهـم کنـد‪».‬‬ ‫نخسـتین کارخانـه تولیـد محصـولات گوگـردی در منطقـه خانگیـران▪‬ ‫ســرخس را‌هانــدازی شــد‪ .‬روزانــه بیــش از ‪ ۲‬هــزار تــن گوگــرد در ایــن‬ ‫مجتمــع تولیــد و بــه پنــج کارخانــه کــه بــا ســرمای ‌هگذاری بخــش‬ ‫خصوصـی در منطقـه عملیاتـی خانگیـران سـرخس ایجـاد شـدو تحویـل‬ ‫داده م ‌یشــود‪ .‬ایــن شــرک ‌تها از گوگــرد تحویلــی محصولاتــی ازجملــه‬ ‫گوگـرد گرانـول‪ ،‬گوگـرد پاسـتیل‪ ،‬بنتونیـت گرانـول‪ ،‬بنتونیـت پاسـتیل و‬ ‫محصــولات جانبــی دیگــر تولیــد م ‌یکننــد‪.‬‬ ‫‪ 30‬مهر‬ ‫چـاه شـماره ‪ ۴‬میـدان نفتـی سـولابدر در جنـوب شـرقی میدان گچسـاران‬ ‫بـه تولیـد رسـید‪ .‬بـا حفـاری چـاه شـماره ‪ 3‬در سـال ‪ 1350‬وجـود نفـت‬ ‫‪1307‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫تحریم وزیر نفت ایران‬ ‫در مخـزن خامـی بالایـی ثابـت شـد‪ .‬سـپس‪ ،‬چـاه توسـعه‌ای شـماره ‪4‬‬ ‫در سـال ‪ 1357‬حفـاری گردیـد‪ .‬بـه دلیـل پیچیدگ ‌یهـای ایـن چـاه‪ ،‬در‬ ‫وزارت خزانــه‌داری امریــکا‪ ،‬بــا‬ ‫ســال‌های ‪ 72‬و ‪ 80‬نیــز تعمیراتــی روی ایــن چــاه صــورت گرفــت‪ .‬تــا‬ ‫صــدور اطلاعیــ ‌های وزارت نفــت‬ ‫ایــران‪ ،‬شــرکت‌های تابعــه و‬ ‫اینکـه در مهـر امسـال بـه تولیـد رسـید‪.‬‬ ‫برخــی مدیــران ارشــد ایــن‬ ‫صنعـت ازجملـه وزیـر نفـت را در‬ ‫‪ 5‬آبان‬ ‫فهرسـت تحریم‌شـدگان قـرار داد‪.‬‬ ‫خبرگــزاری بلومبــرگ‪ ،‬دقایقــی‬ ‫وزیـر نفـت بـا حضـور در کمیسـیون انـرژی مجلـس‪ ،‬بـه پرسـش‌های▪‬ ‫پـس از تحریـم وزیـر نفـت ایـران‬ ‫از ســوی امریــکا‪ ،‬در گزارشــی‬ ‫نماینــدگان دربــاره گازرســانی بــه برخــی مناطــق کشــور‪ ،‬فعالیــت‬ ‫زنگنــه را تکنوکراتــی ماهــر و‬ ‫پالایشــگاه‌ها و فعالیــت بعضــی از پروژ‌ههــای صنعــت پتروشــیمی پاســخ‬ ‫کهن ‌هســرباز صنعــت نفــت ایــران‬ ‫داد‪ .‬تعــدادی از نماینــدگان از پاســ ‌خهای وزیــر نفــت قانــع شــدند و‬ ‫نامیـد و چنیـن تحلیـل کـرد کـه‬ ‫برخــی هــم گفتنــد ســؤال موردنظرشــان را در زمــان دیگــری پیگیــری‬ ‫ایــن تحریــم تأثیــری بــر قیمــت‬ ‫خواهنــد کــرد‪.‬‬ ‫نفــت نخواهــد داشــت‪.‬‬ ‫‪ 6‬آبان‬ ‫وزیــر نفــت در گزارشــی بــه رئیس‌جمهــور‪ ،‬فعالی ‌تهــا و اولوی ‌تهــای‬ ‫اکتشــافی صنعــت نفــت و کســب رتبــه نخســت اکتشــاف نفــت و گاز‬ ‫جهـان در سـال ‪ ۲۰۱۹‬را شـرح داد‪ .‬معـاون اول رئیس‌جمهـور در نامـه‌ای‬ ‫بــه وزیــر نفــت نوشــت‌‪« :‬جنــاب آقــای مهنــدس زنگنــه‪ ،‬بــا تشــکر از‬ ‫اقدا ‌مهــای ارزشــمند جنابعالــی و مدیــران ریســ ‌کپذیر صنعــت نفــت‪،‬‬ ‫خصوصــاً بخــش اکتشــاف‪ ،‬قطعــاً ایــن اقدا ‌مهــای ارزشــمند در تاریــخ‬ ‫کشــور مانــدگار خواهــد بــود‪».‬‬ ‫‪ 8‬آبان‬ ‫وزیــر نفــت وضعیــت گازرســانی بــه شــهرها و روســتا در آســتانه فصــل‬ ‫ســرما را تشــریح کــرد و گفــت‪« :‬اگرچــه ممکــن اســت مشــکلاتی در‬ ‫تأمیــن گاز وجــود داشــته باشــد‪ ،‬امــا در هیــچ شــرایطی اجــازه قطعــی‬ ‫گاز خانگـی را در زمسـتان پیـش رو نخواهیـم داد‪ ،‬در عیـن حـال مـردم‬ ‫را دعــوت بــه صرفه‌جویــی م ‌یکنیــم‪ ،‬زیــرا مصــرف ب ‌یرویــه نادیــده‬ ‫گرفتــن حقــوق دیگــران اســت‪».‬‬ ‫‪ 14‬آبان‬ ‫پــروژه لرزه‌نــگاری دوبعــدی درگــز و زرین ‌هکــوه در شــمال غــرب▪‬ ‫اسـتان خراسـان رضـوی بـا حضـور مدیـر اکتشـاف شـرکت ملـی نفـت‬ ‫ایــران ب ‌هطــور رســمی آغــاز شــد‪.‬‬ ‫برداشـت اطلاعـات و حجـم ‪ ۲۰‬هـزار شـوت معـادل ‪ ۵۰۰‬کیلومتـر خـط‬ ‫لرز‌هنـگاری دوبعـدی در مـدت هشـت مـاه از مفـاد ایـن قـرارداد اسـت‪.‬‬ ‫وزیــر نفــت در ابلاغیــه‌ای بــه معاونــت توســعه مدیریــت و ســرمایه▪‬ ‫انســانی وزارت نفــت‪ ،‬افزایــش ســقف پرداخــت ابلاغــی فو ‌قالعاد‌ههــای‬ ‫‪1308‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫تخصصـی از ابتـدای سـال ‪ ۹۹‬و بـه میـزان ‪ ۱۵‬درصـد را بـرای کارکنـان‬ ‫شرکت ملی نفت ایران‬ ‫مشــمول در شــرکت پایان ‌ههــای نفتــی ایــران بلامانــع خوانــد‪.‬‬ ‫در جایگاه نخست‬ ‫‪ 17‬آبان‬ ‫اکتشــاف مجمــوع نفــت و گاز‬ ‫نخسـتین دکل حفـاری طـرح توسـعه فـاز ‪ ۱۱‬پـارس جنوبـی در موقعیـت‬ ‫ســال ‪ ۲۰۱۹‬حجمــی معــادل‬ ‫چا‌ههـای ‪ SPD11B‬مسـتقر شـد‪.‬‬ ‫‪ 12/1‬میلیـارد بشـکه نفتـی بـود‬ ‫‪ 18‬آبان‬ ‫کـه شـرکت ملـی نفـت ایـران بـا‬ ‫کشــفی معــادل ‪ 4/973‬میلیــارد‬ ‫مدیرعامـل شـرکت ملـی پخـش فراورد‌ههـای نفتـی از افزایـش مصـرف‬ ‫بشـکه هیدروکربـن مایـع ذخیـره‬ ‫گاز مایـع در کشـور خبـر داد و گفـت‪ « :‬بـا تقاضایـی کـه اکنـون ازطـرف‬ ‫قابــل برداشــت‪ ،‬جایــگاه نخســت‬ ‫مــردم وجــود دارد‪ ،‬مــا تمامــی تولیــد را بــه بــازار داخــل م ‌یدهیــم و‬ ‫را در میــان شــرکت‌های بــزرگ‬ ‫نفتــی دنیــا (هــم شــرکت‌های‬ ‫نم ‌یتوانیــم صادراتــی در ایــن زمینــه داشــته باشــیم‪».‬‬ ‫نفــت ملــی و هــم بی ‌نالمللــی)‬ ‫‪ 21‬آبان‬ ‫بــه خــود اختصــاص داد‪.‬‬ ‫بـه گـزارش شـرکت نفـت مناطـق مرکـزی‪ ،‬در ‪ ۶‬مـاه نخسـت امسـال‪،‬‬ ‫بیـش از هـزار میلیـون متـر مکعـب گاز در میـدان سـراجه قـم ذخیـره‬ ‫شــده کــه از زمــان را‌هانــدازی تاکنــون ب ‌یســابقه بــوده اســت‪.‬‬ ‫بــا ذخیر‌هســازی ایــن میــزان گاز‪ ،‬تــوان بازتولیــد گاز بــرای تزریــق بــه‬ ‫شـبکه سراسـری گاز کشـور بـه هـزار و ‪ ۲۳۰‬میلیـون متـر مکعـب رسـید‪.‬‬ ‫‪ 22‬آبان‬ ‫بیســ ‌تودومین نشســت وزارتــی کشــورهای صادرکننــده گاز ‪ GEFC‬بــه‬ ‫صـورت ویدئوکنفرانـس برگـزار شـد‪.‬‬ ‫وزیــر نفــت ایــران در ایــن نشســت ‪ ،‬تحری ‌مهــای آمریــکا را کــه مانــع‬ ‫دسترســی ایــران بــه میلیاردهــا دلار از درآمدهایــش از محــل صــادرات‬ ‫منابـع هیدروکربـوری شـده اسـت‪ ،‬ناعادلانـه خوانـد و گفـت‪« :‬بـا وجـود‬ ‫همــه چال ‌شهــای ژئوراهبــردی‪ ،‬مــا بــه پیشــرف ‌تهای قاب ‌لملاحظــه‌ای‬ ‫در بخــش انــرژی دســت یافت ‌هایــم‪».‬‬ ‫‪ 28‬آبان‬ ‫نخســتین محمولــه شــرکت پالایشــگاه گاز بیدبلنــد خلی ‌جفــارس بــه‬ ‫میـزان ‪ 30‬هـزار تـن صـادر شـد‪ .‬ایـن پالایشـگاه در آسـتانه بهر‌هبـرداری‬ ‫رســمی قــرار دارد‪.‬‬ ‫‪ 6‬آذر‬ ‫پتروشـیمی لـردگان ب ‌هطـور رسـمی بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪ .‬مدیرعامـل‬ ‫ایــن مجتمــع گفــت‪« :‬ب ‌هطــور معمــول‪ ،‬ســاخت‪ ،‬پیش‌را‌هانــدازی‪،‬‬ ‫راه‌انــدازی و تکمیــل پروژ‌ههــا بــا حضــور کارکنــان شــرکت‌های‬ ‫خارجــی ثبــت شــده در فهرســت بلنــد (وندورلیســت) انجــام می‌شــد‪،‬‬ ‫امــا خوشــبختانه را‌هانــدازی پتروشــیمی لــردگان بــا توجــه بــه کرونــا و‬ ‫‪1309‬‬

‫بومی‌سازی ‪ ۱۲‬هزار قلم کالا‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫بـه گـزارش شـرکت ملـی مناطـق‬ ‫نف ‌تخیــز جنــوب‪ ،‬در چنــد‬ ‫تحری ‌مهــا‪ ۱۰۰ ،‬درصــد به‌دســت متخصصــان داخلــی اجــرا شــد‪».‬‬ ‫سـال گذشـته بیـش از ‪ ۱۲‬هـزار‬ ‫‪ 10‬آذر‬ ‫قلــم کالا و مــواد مصرفــی ایــن‬ ‫شــرکت بوم ‌یســازی شــده کــه‬ ‫یکصــد و هشــتادمین نشســت وزارتــی اوپــک از طریــق ویدئوکنفرانــس‬ ‫حــدود ‪ ۲‬هــزار و ‪ ۵۰۰‬قلــم از‬ ‫برگــزار گردیــد‪ .‬اعضــا‪ ،‬تصمی ‌مگیــری دربــاره نحــوه تمدیــد توافــق‬ ‫آنهــا بــا همــکاری شــرکت‌های‬ ‫کاهـش تولیـد نفـت را بـه نشسـت فـردا بـا کشـورهای غیرعضـو اوپـک‬ ‫دان ‌شبنیـان سـاخته شـده‌ اسـت‪.‬‬ ‫موکـول کردنـد‪ .‬در ایـن نشسـت‪ ،‬امیرحسـین زمان ‌ینیـا‪ ،‬نماینـده ایـران‬ ‫در هیئ ‌تعامــل اوپــک‪ ،‬ب ‌هعنــوان رئیــس هیئ ‌تعامــل ایــن ســازمان در‬ ‫ســال ‪ ۲۰۲۱‬میــادی انتخــاب شــد‪.‬‬ ‫‪ 11‬آذر‬ ‫رئیس‌جمهــور‪ ،‬در نشســت ســتاد هماهنگــی اقتصــادی دولــت‪ ،‬متکــی‬ ‫نبـودن بـه نفـت را مبنـای اصلـی بودجـه جـاری سـال آینـده دانسـت و‬ ‫گفـت‪ :‬دولـت بـا محاسـبات دقیـق و بـا توجـه بـه تجرب ‌ههـای ب ‌هدسـت‬ ‫آمــده در فرآینــد مقابلــه بــا تحری ‌مهــای اقتصــادی‪ ،‬برنامه‌ریز ‌یهــای‬ ‫لازم را انجــام داده اســت‪.‬‬ ‫‪ 13‬آذر‬ ‫دوازدهمیـن نشسـت اوپـک پـاس از طریـق ویدئوکنفرانـس برگـزار شـد‪.‬‬ ‫اعضــای شــرک ‌تکننده تصمیــم گرفتنــد ب ‌هصــورت داوطلبانــه‪ ،‬روزانــه‬ ‫‪ ۵۰۰‬هـزار بشـکه تولیـد را در ژانویـه سـال ‪ ۲۰۲۱‬میـادی تسـهیل کننـد‬ ‫(افزایـش دهنـد)‪ .‬بـرای تعییـن مقدار تسـهیل (افزایـش تولیـد) در ماه‌های‬ ‫آینـده‪ ،‬بـر اسـاس شـرایط بازارهـای جهانـی نفـت نشسـت برگـزار کننـد‪.‬‬ ‫‪ 15‬آذر‬ ‫محمدباقـر نوبخـت در نشسـت خبـری بـه تشـریح جزئیـات لایحـه بودجـه‬ ‫پرداخـت و گفـت‪« :‬کـف صـادرات روزانـه نفـت در بودجـه سـال آینـده‬ ‫یـک میلیـون بشـکه و سـقف آن ‪ ۲‬میلیـون و ‪ ۳۰۰‬هـزار بشـکه در نظـر‬ ‫گرفتــه و طــوری برنام ‌هریــزی شــده اســت کــه چنانچــه محقــق نشــد‬ ‫بتــوان نفــت را پی ‌شفــروش داخلــی کــرد‪».‬‬ ‫‪ 19‬آذر‬ ‫در جلســه امــروز هیئــت وزیــران ‪،‬بــا هــدف اصــاح الگــوی مصــرف و‬ ‫تشــویق مشــترکان ک ‌ممصــرف ‪ ،‬وزارت نفــت مکلــف شــد گازبهــای‬ ‫مشــترکان خانگــی ک ‌ممصــرف را از ابتــدای دی‌مــاه ‪ 1399‬رایــگان‬ ‫منظــور کنــد‪ .‬ایــن حکــم شــامل گازبهــا و همــه هزین ‌ههــای مرتبــط‬ ‫بــا آن (مالیــات‪ ،‬عــوارض ارزش افــزوده و عــوارض گازرســانی) اســت‬ ‫و صرفــاً ســکون ‌تگاه‌های دائمــی در حــال بهر‌هبــرداری شــهری و‬ ‫روســتایی و همچنیــن ســکون ‌تگاه‌های عشــایری مشــمول آن هســتند و‬ ‫‪1310‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫سـکونت‌گاه‌های خالـی از سـکنه و غیردائـم نظیـر بـاغ ویلاهـا‪ ،‬مشـمول‬ ‫عدم‌النفع برای پارس جنوبی‬ ‫ایــن حکــم نیســتند‪.‬‬ ‫معنایی ندارد‬ ‫‪ 23‬آذر‬ ‫مدیرعامــل شــرکت نفــت و گاز‬ ‫خط‌لولـه انتقـال نفـت مـارون بـه اصفهـان بـر اثـر رانـش زمیـن شکسـت‪.‬‬ ‫پــارس بــا اعــام اینکــه بخــش‬ ‫نف ‌تخــام بــه دره‌ای بــزرگ در منطقــه ســرخون ســرازیر و موجــب‬ ‫دریایــی فــاز ‪ ۱۴‬پــارس جنوبــی‬ ‫ب ‌هطــور کامــل توســعه یافتــه‬ ‫آت ‌شســوزی شــد‪.‬‬ ‫اســت و تولیــد از ایــن میــدان‬ ‫ه ‌ماکنــون ادامــه دارد‪ ،‬گفــت‪:‬‬ ‫‪ 24‬آذر‬ ‫«بــه‌کار بــردن لفــظ عد ‌مالنفــع‬ ‫بــرای فــاز ‪ 14‬هیــچ معنــا و‬ ‫علـی پژوهـان‪ ،‬مدیرعامـل شـرکت پژوهـش و فنـاوری پتروشـیمی‪،‬با▪‬ ‫مفهومـی نـدارد‪ ،‬تصمیـم درسـت‬ ‫مدیریتـی بـر ایـن اسـتوار بـود که‬ ‫اعــام اینکــه ‪ ۷۰‬درصــد کاتالیســت‌های مصرفــی صنعــت پتروشــیمی‬ ‫در شـرایط تحریـم‪ ،‬محدودی ‌تهـا‬ ‫تـا پایـان سـال ‪ ۱۴۰۰‬داخلی‌سـازی خواهـد شـد‪ ،‬گفـت‪« :‬تحقـق ایـن‬ ‫و کمبودهــای منابــع مالــی‪،‬‬ ‫موضـوع‪ ،‬سـالانه حـدود ‪ ۱۵۰‬تـا ‪ ۱۸۰‬میلیـون دلار صرفه‌جویـی ارزی بـه‬ ‫اولویــت خــود را مشــخص‬ ‫کنیــم‪ .‬بــر همیــن اســاس‪،‬‬ ‫دنبـال خواهـد داشـت‪».‬‬ ‫تدبیــر شــد کــه پالایشــگاه فــاز‬ ‫‪ ۱۴‬اولویــت نخســت نبــود‪ ،‬زیــرا‬ ‫بــا اســتقرار دکل دریایــی ‪ 1-MD‬در موقعیــت مــرزی ‪▪،SPD11B‬‬ ‫پالایشــگاه فــاز همســایه ایــن‬ ‫فــاز کــه تکمیــل شــده و آمــاده‬ ‫عملیــات حفــاری نخســتین چــاه طــرح توســعه فــاز ‪ ۱۱‬میــدان گازی‬ ‫بهر‌هبــرداری بــود بــا کمبــود‬ ‫پــارس جنوبــی بــا دســتور وزیــر نفــت به‌طــور رســمی آغــاز شــد‪.‬‬ ‫خــوراک روبــ ‌هرو بــود‪ ،‬بنابرایــن‬ ‫صــاح همــواره در نظــر گرفتــن‬ ‫بیـژن زنگنـه‪« :‬افزایـش تولیـد نفـت حـق ایـران اسـت و بـرای افزایـش▪‬ ‫کسـب بیشـترین سـود حاصـل از‬ ‫منابــع مالــی صرف‌شــده اســت و‬ ‫آن از کســی اجــازه نم ‌یگیریــم‪ .‬اگــر تحریــم نباشــد و منابــع محــدودی‬ ‫بـر ایـن اسـاس گاز تولیـدی فـاز‬ ‫کـه بـرای احیـای چا‌ههایـی کـه تولیدشـان ب ‌هدلیـل تحریـم کـم شـده‬ ‫‪ ۱۴‬بـه پالایشـگاه فـاز ‪ ۱۲‬منتقـل‬ ‫اسـت تأمیـن شـود‪ ،‬صـادرات روزانـه ‪ ۲‬میلیـون و ‪ ۳۰۰‬هـزار بشـکه نفـت‬ ‫شـدتا چرخـه سـوددهی متوقـف‬ ‫قابـل دسـتیابی اسـت‪ .‬بـازار آن وجـود دارد و قیمـت نفـت هـم کاهـش‬ ‫نشــود‪».‬‬ ‫نخواهـد یافـت‪».‬‬ ‫‪ 26‬آذر‬ ‫نتایــج مقدماتــی مطالعــات جامــع مخزنــی اقــدام ســریع (‪Fast Track‬‬ ‫‪ )Study‬بـا محـور رو ‌شهـای بهینـه ازدیـاد برداشـت از میـدان دارخویـن‪،‬‬ ‫نشـا ‌ندهنده افزایـش ظرفیـت ازدیـاد برداشـت از لایـه فهلیـان بـا اجـرای‬ ‫رو ‌شهـای بهینـه در ایـن میـدان اسـت و روش ترکیبی «تزریـق گاز همراه‬ ‫نفـت بـه همـراه تزریـق آب» ب ‌هعنـوان سـناریو برتـر انتخـاب شـده اسـت‪.‬‬ ‫ایـن طـرح در چارچـوب قراردادهـای میدان‌محـور بـا مشـارکت دانشـگاه‬ ‫صنعتـی امیرکبیـر در حـال انجـام اسـت و در حاضـر‪ ،‬لایـه فهلیـان تنهـا‬ ‫لایـه تولیـدی ایـن میـدان اسـت کـه حـدود ‪ ۷۵‬درصـد از نفـت درجـای‬ ‫میـدان دارخویـن را تشـکیل م ‌یدهـد‪.‬‬ ‫‪ 30‬آذر‬ ‫بــه گــزارش مدیرعامــل شــرکت گاز اســتان زنجان‪،‬طــرح گازرســانی بــه‬ ‫نیروگا‌ههـای ‪ ۱‬و ‪ ۲‬زنجـان تـا کنـون‪ 88‬درصـد پیشـرفت داشـته اسـت‪.‬‬ ‫‪1311‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫ایــن پــروژه بــا بیــش از ‪ ۱۵‬میلیــارد و ‪ ۱۳۹‬میلیــون تومــان اعتبــار تــا‬ ‫پایــان امســال بــه بهر‌هبــرداری می‌رســد‪ .‬موســی احمدلــو گفــت‪« :‬بــا‬ ‫اجــرای ایــن طــرح‪ ،‬امــکان تأمیــن گاز نیروگا‌ههــای ‪ ۱‬و ‪ ۲‬زنجــان و‬ ‫صنایــع و واحدهــای تولیــدی در منطقــه شــمال غــرب اســتان فراهــم‬ ‫می‌شــود‪ ،‬همچنیــن ایجــاد بســتر لازم بــرای تامیــن گاز ‪ ۵۴‬روســتای‬ ‫اسـتان بـا ‪ ۴‬هـزار و ‪ ۲۷۲‬خانـوار از دیگـر دسـتاوردهای اجـرای ایـن طـرح‬ ‫گازرســانی اســت‪».‬‬ ‫‪ 3‬دی‬ ‫مدیرعامـل شـرکت ملـی حفـاری ایـران بـا تشـریح عملکـرد ایـن شـرکت‬ ‫در چهـار دهـه گذشـته گفـت‪« :‬بـر اسـاس مسـتندها‪ ،‬ایـن شـرکت در‬ ‫‪ ۴۱‬سـالی کـه از تأسـیس آن م ‌یگـذرد‪ ،‬موفـق بـه حفـاری و تکمیـل ‪۴‬‬ ‫هـزار و ‪ ۷۲۲‬حلقـه چـاه نفـت و گاز در مناطـق خشـکی و دریایـی کشـور‬ ‫شـده اسـت‪ .‬از ایـن تعـداد‪ ۴ ،‬هـزار و ‪ ۳۱۰‬حلقـه در میدا ‌نهـای خشـکی‬ ‫و ‪ ۴۱۲‬حلقـه در میدا ‌نهـای دریایـی خلیج‌فـارس حفـر و تکمیـل شـده‬ ‫اسـت کـه بیشـترین تعـداد آن بـه گسـتره عملیاتـی شـرکت ملـی مناطـق‬ ‫نف ‌تخیـز جنـوب اختصـاص دارد‪».‬‬ ‫‪ 4‬دی‬ ‫واحدهـای الفیـن و گوگردزدایـی پتروشـیمی ایـام بـا مجمـوع ظرفیـت▪‬ ‫تولیــد ســالانه‪ ۷۵۰‬هــزار تــن و ســرمایه‌گذاری ‪ ۸۶۶‬میلیــون یــورو بــه‬ ‫بهر‌هبــرداری رســید‪.‬‬ ‫پتروشــیمی هگمتانــه ب ‌هعنــوان نخســتین تولیدکننــده پی‌وی‌ســی و▪‬ ‫پــودر گرانــول پزشــکی در کشــور بــه بهر‌هبــرداری رســید‪ .‬پتروشــیمی‬ ‫هگمتانـه بـا سـرمای ‌هگذاری ‪ ۳۰‬میلیـون دلار و ‪ ۳‬هـزار میلیـارد ریـال بـا‬ ‫ظرفیـت سـالانه ‪ ۴۵‬هـزار تـن (‪ ۳۶‬هـزار تـن پـودر و ‪ ۹‬هـزار تـن گرانـول)‬ ‫در زمینــی بــه مســاحت ‪ ۱۵‬هکتــار در کیلومتــر ‪ ۱۰‬جــاده همــدان ـ‬ ‫تهــران ســاخته شــد‪ .‬پ ‌یوی‌ســی گریــد پزشــکی یکــی از کمیاب‌تریــن‬ ‫محصـولات پتروشـیمی در جهـان اسـت‪.‬‬ ‫واحـد تولیـد سـولفات پتاسـیم و اسـیدکلریدریک پتروشـیمی ارومیـه▪‬ ‫کـه ازجملـه طر ‌حهـای ملـی وزارت نفـت اسـت‪ ،‬بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪.‬‬ ‫بــا بهر‌هبــرداری از ایــن واحــد رتبــه جهانــی ایــران در زمینــه تولیــد‬ ‫سـولفات پتاسـیم از دوازدهـم بـه نهـم ارتقـا یافـت‪.‬‬ ‫‪ 7‬دی‬ ‫استفاده از مازوت در نیروگا ‌هها‬ ‫ســخنگوی شــرکت ملــی پالایــش و پخــش فرآورد‌ههــای نفتــی گفــت‪:‬‬ ‫‪1312‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫«بـه دلیـل مصـرف بـالای گاز در کشـور و نبـود امـکان تأمیـن گاز کافـی‬ ‫ثبت رکورد در ذخیره سازی گاز‬ ‫بــرای نیروگا‌ههــا‪ ،‬بــه دســتور مراجــع ذی‌صــاح از فرآورد‌ههــای مایــع‬ ‫بــه گــزارش مدیــر تولیــد‬ ‫نظیــر گازوئیــل و مــازوت ب ‌هعنــوان ســوخت اســتفاده م ‌یشــود‪ .‬ایــن‬ ‫شــرکت نفــت مناطــق مرکــزی‪،‬‬ ‫موضــوع بــه دلیــل جلوگیــری از خاموشــی احتمالــی نیروگا‌ههــای بــرق‬ ‫‪۱۸۵۶‬میلیــون مترمکعــب گاز در‬ ‫کشـور انجـام می‌شـود و هیـچ ارتباطـی بـه پـر بـودن انبارهـای ذخیـره‬ ‫مخـزن شـوریجه و ‪ ۱۰۱۴‬میلیـون‬ ‫نفـت کـوره (مـازوت) نـدارد؛ هما ‌نطـور کـه در فصـل تابسـتان مصـرف‬ ‫مترمکعـب گاز در مخـزن سـراجه‬ ‫گاز ب ‌هویــژه در بخــش خانگــی کمتــر اســت‪ ،‬کل ســوخت موردنیــاز‬ ‫تزریــق و ذخیــره شــد کــه از‬ ‫زمــان آغــاز ذخیره‌ســازی گاز در‬ ‫نیروگا‌ههــا را گاز تشــکیل م ‌یدهــد‪».‬‬ ‫ایــن مخــازن رکــوردی تاریخــی‬ ‫‪ 8‬دی‬ ‫محســوب م ‌یشــود‪.‬‬ ‫طلب ‪ 6‬میلیارد دلاری ایران از عراق‬ ‫شــرکت ملــی گاز طــی اطلاعیــه‌ای اعــام کــرد‪« :‬وزارت بــرق عــراق‬ ‫بابــت واردات گاز بیــش از معــادل ‪ ۵‬میلیــارد دلار بــه شــرکت ملــی گاز‬ ‫ایـران بدهـکار اسـت کـه مبلـغ ‪ ۳‬میلیـارد دلار آن در بانـک عراقـی ‪TBI‬‬ ‫مسـدود و غیرقابـل اسـتفاده مانـده و بیـش از ‪ ۲‬میلیـارد دلار از بدهـی‬ ‫سررسیدشـده وزارت بـرق نیـز هنـوز از اسـاس از طـرف وزارت بـرق عـراق‬ ‫پرداخـت نشـده اسـت‪ .‬افـزون بـر اینهـا‪ ،‬طـرف عراقـی‪ ،‬طبـق قـرارداد فـی‬ ‫مابیـن‪ ،‬بیـش از یـک میلیـارد دلار نیـز بـه شـرکت ملـی گاز ایـران بابـت‬ ‫جرائـم قـراردادی بدهـکاری دارد‪ ...‬ایـن شـرکت پـس از اخطارهـای مکـرر‬ ‫قــراردادی کــه متأســفانه بــا بی‌توجهــی طــرف عراقــی روبــ ‌هرو شــده‪،‬‬ ‫طبـق مفـاد قـرارداد‪ ،‬نسـبت بـه کاهـش مقـدار گاز صادراتـی اقـدام کـرده‬ ‫اسـت‪ .‬در هـر حـال‪ ،‬شـرکت ملـی گاز ایـران خـود را متعهـد بـه اجـرای‬ ‫دقیـق قـرارداد امضـا شـده م ‌یدانـد‪».‬‬ ‫‪ 10‬دی‬ ‫شــرکت نفــت مناطــق مرکــزی اعــام کــرد بــا تولیــد روزانــه ‪▪۲۴۱‬‬ ‫میلیـون مترمکعـب گاز در نخسـتین روزهـای زمسـتان‪ ،‬بـه سـقف برنامـه‬ ‫تولیـد تکلیفـی خـود در سـال ‪ ۹۹‬دسـت یافتـه اسـت‪ .‬حـدود ‪ ۳۰‬درصـد‬ ‫از گاز تولیـدی کشـور و حـدود ‪ ۳۷‬درصـد از کل گاز مصرفـی خانگـی و‬ ‫تجــاری از ســوی ایــن شــرکت تأمیــن می‌شــود‪.‬‬ ‫معــاون شــرکت ملــی حفــاری ایــران فعالی ‌تهــای عملیــات حفــاری▪‬ ‫ایـن شـرکت در غـرب کارون و نقـش آن را در اجـرای پروژ‌ههـای کلیـد در‬ ‫دسـت (‪ )EPDS‬در میدا ‌نهـای نفتـی مشـترک در غـرب کارون تشـریح‬ ‫کـرد و گفـت‪« :‬شـرکت ملـی حفـاری در همـه مراحـل اکتشـاف‪ ،‬توسـعه و‬ ‫تعمیـر چا‌ههـا در میدا ‌نهـای آزادگان‪ ،‬یـاران و یـادآوران نقـش محـوری‬ ‫ب ‌هعهـده داشـته اسـت‪ .‬بـا کاربسـت نـاوگان ملـی حفـاری‪ ،‬تاکنـون ‪۱۰۷‬‬ ‫‪1313‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫حلقـه چـاه در ایـن موقعیـت حفـاری‪ ،‬تکمیـل و عملیاتـی شـده اسـت‪».‬‬ ‫‪ 14‬دی‬ ‫پـس از اجـرای پروژ‌ههـای جامـع مطالعـات مخـازن به‌صـورت زودهنـگام‬ ‫(‪ )Fast Track‬در چهـار میـدان نفتـی شـرکت نفـت فـات قـاره‪ ،‬ذخایـر‬ ‫نفــت درجــای ایــن میادیــن در خلیج‌فــارس بــه حــدود ‪ 9/9‬میلیــارد‬ ‫بشـکه رسـید‪.‬‬ ‫‪ 15‬دی‬ ‫طـرح تأمیـن گاز پالایشـگاه گاز پارسـیان سـپهر در جنـوب اسـتان فـارس‬ ‫تکمیــل و مشــعل پالایشــگاه روشــن شــد‪ .‬ایــن پالایشــگاه بــا ظرفیــت‬ ‫تولیــد ســالانه ‪ ۳‬میلیــون و ‪ ۳۰۰‬هــزار تــن مخلــوط اتــان و ســایر‬ ‫محصــولات فعالیــت خواهدکــرد‪.‬‬ ‫‪ 16‬دی‬ ‫دومیــن گــوی شــناور (‪ )SPM‬بارگیــری و صــادرات میعانــات گازی▪‬ ‫پالایشــگاه‌های ســایت ‪ ۲‬پــارس جنوبــی بــا ظرفیــت بارگیــری ‪ ۷‬هــزار‬ ‫مترمکعــب بــر ســاعت میعانــات گازی بــا موفقیــت نصــب شــد‪.‬‬ ‫پــروژه طــرح اکتشــافی مغــان بــا تکیــه بــر دانــش زمیــن شناســان▪‬ ‫پژوهشــگاه صنعــت نفــت بــه پایــان رســید‪ .‬نتایــج حاصــل از مطالعــات‬ ‫زمی ‌نشناســی مخــزن و نتایــج تولیــد حاکــی از آن اســت کــه‬ ‫ماس ‌هســنگ‌های ایــن ناحیــه نمونــه منحصربه‌فــردی از مخــازن‬ ‫نامتعــارف (‪)Unconventional Reservoirs‬بــا عنــوان ماسه‌ســنگ‌های‬ ‫نفتـی کم‌تـراوا (‪ )Tight Oil Sand‬هسـتند‪ .‬بـا توجـه بـه پیچیدگ ‌یهـای‬ ‫ســاختاری و زمین‌شناســی ایــن مخــازن در ایــن ناحیــه‪ ،‬راهکارهــای‬ ‫مناســب بــا هــدف اکتشــاف و توســعه آنهــا ارائــه شــد‪.‬‬ ‫‪ 17‬دی‬ ‫بــه گــزارش شــرکت ملــی نفــت ایــران‪ ،‬در پاییــز امســال‪ ،‬مدیریــت‬ ‫نظــارت بــر طر ‌حهــای عمرانــی مناطــق نف ‌تخیــز در راســتای ایفــای‬ ‫نقــش مســئولیت‌های اجتماعــی خــود‪ ،‬بــا همــکاری دســتگاه‌های‬ ‫بهر‌هبـردار‪ ۱۱۱‬پـروژه را بـا اعتبـار ‪ ۱۱۲‬میلیـارد و ‪ ۱۷۹‬میلیـون و ‪۴۰۰‬‬ ‫هــزار تومــان تکمیــل کــرده اســت‪.‬‬ ‫‪ 18‬دی‬ ‫تولیــد پل ‌یاتیلــن ســنگین مجتمــع پتروشــیمی ایــام در گریدهــای‬ ‫مختلــف از مــرز یــک میلیــون تــن گذشــت‪.‬‬ ‫‪ 21‬دی‬ ‫براســاس آخریــن آمــار ارائ ‌هشــده در ترازنامــه منابــع هیدروکربــوری‬ ‫‪1314‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫نفتکش سابیتی (‪)SABITY‬‬ ‫متعلــق بــه شــرکت ملــی‬ ‫کشــور در ســال ‪ ،‬ایــران ســالانه ‪ 51/2‬میلیــارد دلار یارانــه انــرژی‬ ‫نفتکــش ایــران‪ 20 ،‬مهرمــاه‬ ‫پرداخــت م ‌یکنــد و طبــق گزار ‌شهــای بی ‌نالمللــی‪ ،‬در صــدر فهرســت‬ ‫درحال ‌یکـه بـه مقصـد سـوریه در‬ ‫پرداخ ‌تکننــدگان یارانــه انــرژی بــا اختــاف زیــاد نســبت بــه دومیــن‬ ‫آ ‌بهــای دریــای ســرخ در حــال‬ ‫حرکـت بـود‪ ،‬در ‪ ۶۰‬مایلـی بنـدر‬ ‫کشــور قــرار دارد‪.‬‬ ‫جده‪،‬هــدف حملــه‌ی موشــکی‬ ‫‪ 22‬دی‬ ‫قــرار گرفــت‪ .‬دو مخــزن اصلــی‬ ‫نفتکـش آسـیب دیـد و کارکنـان‬ ‫بـا حضـور وزیـر نفـت‪ ،‬هشـت قـرارداد از مجموعـه قراردادهـای طـرح▪‬ ‫توانســتند از نشــت نفــت بیشــتر‬ ‫بــه دریــای ســرخ جلوگیــری‬ ‫نگهداشـت و افزایـش تـوان تولیـد نفـت بـا ارزش ‪1/2‬میلیـارد دلار میـان‬ ‫کننــد‪ .‬رئیس‌جمهــور ایــران ایــن‬ ‫شــرکت ملــی نفــت ایــران و شــرکت‌های پیمانــکار ایرانــی امضــا شــد‪.‬‬ ‫حملـه را «اشـتباه محـض» خواند‬ ‫هفـت بسـته از ایـن قراردادهـا در حـوزه شـرکت ملـی مناطـق نف ‌تخیـز‬ ‫و وزیــر امــور خارجــه گفــت‪:‬‬ ‫جنـوب (قـرارداد میدا ‌نهـای بینـک‪ ،‬سـولابدر‪ ،‬لالـی بنگسـتان‪ ،‬گچسـاران‬ ‫«براســاس اطلاعــات دریافتــی‪،‬‬ ‫‪ ۳‬و ‪ ،۴‬گلخــاری‪ ،‬ب ‌یب ‌یحکیمــه و اهــواز ‪ ۳ ،۲‬و ‪ ۵‬شــرکت ملــی مناطــق‬ ‫حملــه بــه نفتکــش ایرانــی از‬ ‫نف ‌تخیـز جنـوب) و یـک بسـته قـراردادی در حـوزه شـرکت نفـت فـات‬ ‫سـوی یـک یـا چنـد دولـت انجام‬ ‫قــاره (میــدان رشــادت) اســت‪ .‬ایــن قراردادهــا بــا شــرکت‌های حفــاری‬ ‫شـده اسـت‪».‬در ایـن میـان‪ ،‬بـازار‬ ‫شــمال (هلدینــگ انرژ ‌یگســتر ســینا)‪ ،‬شــرکت مهندســی و ســاخت‬ ‫نفــت به‌ســرعت بــه ایــن حملــه‬ ‫تأسیســات دریایــی ایــران‪ ،‬توســعه پتروایــران‪ ،‬مشــارکت ماشی ‌نســازی‬ ‫واکنـش نشـان داد و بهـای نفـت‬ ‫اراک‪ ،‬مشـارکت صنایـع نفـت و انـرژی قشـم و مـارو ‌نکاران‪ ،‬شـرکت ملـی‬ ‫حفـاری ایـران‪ ،‬مهندسـی و سـاختمانی جهانپـارس و قـرارگاه خات ‌مالانبیـا‬ ‫دو دلار افزایــش یافــت‪.‬‬ ‫امضـا شـد‪.‬‬ ‫تولیــد گاز در شــرکت بهر‌هبــرداری نفــت و گاز زاگــرس جنوبــی بــه▪‬ ‫‪ ۱۷۰‬میلیـون متـر مکعـب در روز رسـید‪ .‬ایـن شـرکت کـه بزرگ‌تریـن‬ ‫تولیدکننـده گاز در سـاختار شـرکت نفـت مناطـق مرکـزی ایـران اسـت‪،‬‬ ‫‪ ۷۰‬درصـد گاز تولیـدی ایـن شـرکت و ‪ ۲۰‬درصـد گاز تولیـدی کشـور را‬ ‫تأمیــن م ‌یکنــد‪.‬‬ ‫‪ 23‬دی‬ ‫پــس از انتشــار مطالبــی مبن ‌یبــر افزایــش غلظــت مــازوت در هــوا بــه‬ ‫دلیــل اســتفاده بعضــی صنایــع و نیروگا‌ههــا و کــم‌کاری شــرکت ملــی‬ ‫گاز در تحویـل گاز بـه آنهـا‪ ،‬مدیرعامـل شـرکت ملـی گاز گفـت‪« :‬امسـال‬ ‫موضــوع کمبــود تولیــد گاز بــه هیــچ عنــوان مطــرح نبــوده اســت‪ .‬از‬ ‫ابتـدای امسـال تاکنـون تنهـا پنـج درصـد سـوخت نیروگا‌ههـا بـا مـازوت‬ ‫تأمیـن شـده‪ ،‬از سـویی امسـال تأمیـن سـوخت نیروگا‌ههـای مازو ‌تسـوز‬ ‫نزدیــک کلان‌شــهرها به‌طــور کامــل بــا گاز طبیعــی یــا نفــت‌گاز انجــام‬ ‫شـده اسـت‪».‬‬ ‫‪ 24‬دی‬ ‫مدیرعامــل شــرکت ملــی گاز‪ ،‬حفــظ محیط‌زیســت را بزرگ‌تریــن▪‬ ‫‪1315‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫وزیر ومدیران وزارت نفت‬ ‫مسـئولیت اجتماعـی ایـن شـرکت دانسـت و گفـت‪« :‬ایـن شـرکت امـروز‬ ‫در لیست تحریم ها‬ ‫بـه دلیـل کاری کـه انجـام م ‌یدهـد مسـئولیت زیـادی در قبـال محیـط‬ ‫زیسـت دارد‪ .‬گاز ب ‌هعنـوان دوسـتدار محی ‌طزیسـت بایـد حداکثـر تولیـد را‬ ‫وزارت خزانــ ‌هداری امریــکا در‬ ‫داشـته باشـد و بهینه‌سـازی را نیـز موردتوجـه قـرار دهـد کـه خوشـبختانه‬ ‫جدیدتریــن اقــدام خــود‪ ،‬وزارت‬ ‫در ایــن بخــش ب ‌هویــژه بهینه‌ســازی موتورخان ‌ههــا فعالی ‌تهــای زیــادی‬ ‫نفــت و تعــدادی از مقامــات و‬ ‫نهادهــای ایرانــی صنعــت نفــت‬ ‫انجـام شـده اسـت‪».‬‬ ‫ایــران را تحریــم کــرد‪ .‬در ایــن‬ ‫لیسـت جدیـد‪ ،‬نـام بیـژن زنگنـه‪،‬‬ ‫مدیرعامـل شـرکت انتقـال گاز ایـران در دیـدار بـا پیمانـکاران پیگرانـی▪‬ ‫مســعود کرباســیان‪ ،‬مســعود‬ ‫مدن ‌یپــور‪ ،‬بهــزاد محمــدی‪،‬‬ ‫هوشـمند بـا تأکیـد بـر حمایـت از شـرک ‌تهای داخلـی تأکیـد کـرد کـه‬ ‫علـی اکبـر پـور ابراهیـم‪ ،‬علیرضـا‬ ‫اســتفاده از تجربــه و دانــش شــرکت‌های بومــی و دان ‌شبنیــان‪ ،‬اولویــت‬ ‫صدی ‌قآبــادی‪ ،‬نصــرالله سردشــتی‬ ‫و ویــان زنگنــه بــه چشــم‬ ‫نخسـت ایـن شـرکت اسـت‪.‬‬ ‫م ‌یخــورد‪ .‬تحلیلگــران ایرانــی‪،‬‬ ‫روشـن نگـه داشـتن شـعله روانـی‬ ‫‪ 25‬دی‬ ‫تحریــم و همــراه نگــه داشــتن‬ ‫کشــورهای عربــی منطقــه و‬ ‫بــه گــزارش معــاون وزیــر نفــت در امــور پتروشــیمی در پنجمیــن▪‬ ‫ایجــاد اطمینــان بــه آنهــا بــرای‬ ‫اعمــال فشــار حداکثــری بــه‬ ‫همایــش مســئولیت اجتماعــی صنعــت نفــت‪ ،‬در ســال ‪ 1398‬شــورای‬ ‫ایــران ب ‌هویــژه بــا اجــرای طــرح‬ ‫راهبـردی صنعـت پتروشـیمی در حـوزه اجتماعـی ‪ ۲۳۳‬میلیـارد تومـان‬ ‫عاد ‌یســاز ‌ی رابطــه بــا اســرائیل‬ ‫هزینــه کــرد‪ .‬او گفــت‪« :‬در پایین‌تریــن ســطوح توجــه هــر بنــگاه‬ ‫را ازجملــه اهــداف ایــن اقــدام‬ ‫اقتصــادی‪ ،‬مســئولیت‌های اقتصــادی و پــس از آن مســئولیت‌های‬ ‫جدیـد ایـالات متحـده دانسـتند‪.‬‬ ‫قـراردادی و حقوقـی قـرار دارد و هـر بنـگاه م ‌یتوانـد بـا توجـه بـه ایـن‬ ‫ســه عنصــر ادامــه حیــات دهــد‪».‬‬ ‫فــاز نخســت پالایشــگاه نف ‌تخــام فو ‌قســنگین قشــم بــا دســتور▪‬ ‫رئیس‌جمهــور از طریــق ویدئــو کنفرانــس افتتــاح شــد‪ .‬ایــن پالایشــگاه‬ ‫بـا سـرمایه‌گذاری ‪ ۱۶۴‬میلیـون دلار سـاخته شـده و ظرفیـت تولیـد ‪۳۵‬‬ ‫هــزار بشــکه قیــر در روز را دارد‪.‬‬ ‫در آییــن بهر‌هبــرداری از طر ‌حهــای اســتان بوشــهر از طریــق ویدئــو▪‬ ‫کنفرانــس‪ ،‬رئی ‌سجمهــور بــا بیــان اینکــه تولیــد گاز بــه هــزار میلیــون‬ ‫متـر مکعـب در روز رسـیده اسـت گفت‪«:‬بایـد در مصـرف گاز صرف ‌هجویـی‬ ‫شـود‪ ،‬زیـرا حجـم مصـرف گاز در کشـور بسـیار بالاسـت و مـا بـه انـدازه‬ ‫‪ ۱۴‬کشـور اروپایـی کـه در مناطقـی سـردتر از مـا زندگـی م ‌یکننـد‪ ،‬گاز‬ ‫مصــرف م ‌یکنیــم‪».‬‬ ‫‪ 30‬دی‬ ‫بــه گــزارش سرپرســت طــرح توســعه پایانــه نفتــی جاســک‪ ،‬عملیــات‬ ‫لول ‌هگـذاری دریایـی کـه نخسـتین بخـش از توسـعه دریایـی پایانـه نفتـی‬ ‫جاسـک اسـت‪ ،‬آغـاز شـد‪ .‬او گفـت‪« :‬بخـش دریایـی فـاز زودهنـگام ایـن‬ ‫طـرح بـا احـداث دو رشـته خط‌لولـه ‪ ۳۶‬اینـچ دریایـی بـه طـول تقریبـی‬ ‫‪ ۱۲‬کیلومتـر و احـداث یـک گـوی شـناور بـه همـراه تجهیـزات جانبـی‬ ‫‪1316‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫تکمیــل م ‌یشــود‪».‬‬ ‫مسئولیت اجتماعی صنعت‬ ‫‪ 3‬بهمن‬ ‫نفت‬ ‫وزیــر نفــت در حاشــیه بازدیــد از بیســت‌وپنجمین نمایشــگاه نفــت‪ ،‬گاز‪،‬‬ ‫در پنجمیــن همایــش مســئولیت‬ ‫پالایـش و پتروشـیمی‪ ،‬آینـده شـرکت‌های دان ‌شبنیـان را امیـدوار کننـده‬ ‫اجتماعــی صنعــت نفــت‪ ،‬وزیــر‬ ‫دانسـت و گفت‪«:‬بسـیار بـه ایـن شـرکت‌ها فکـر کـرده‌ام‪ .‬ایجـاد پـارک‬ ‫نفــت مســئولیت اجتماعــی را از‬ ‫فنـاوری نفـت و گاز ری‪ ،‬صنـدوق پژوهـش و فنـاوری و تعریـف پروژ‌ههـای‬ ‫بخش‌هــای جدیــدی دانســت‬ ‫پیشـران ازسـوی وزارت نفـت بسـیار بـه ایـن شـرک ‌تها کمـک و آنهـا را‬ ‫کــه صنعــت نفــت بــه آن ورود‬ ‫فعــال م ‌یکنــد‪ .‬دان ‌شبنیا ‌نهــا‪ ،‬شــرکت‌های بســیار خوبــی بــرای آینــده‬ ‫کــرده اســت و بــا تأکیــد بــر‬ ‫صنعـت نفـت ایـران هسـتند و اهـداف توسـعه آنهـا در سـا ‌لهای آینـده‬ ‫تقویـت ارتبـاط صنعـت نفـت بـا‬ ‫دانشــکد‌ههای علــوم اجتماعــی‪،‬‬ ‫محقــق می‌شــود‪».‬‬ ‫گفت‪«:‬سـند مسـئولیت اجتماعـی‬ ‫‪ 4‬بهمن‬ ‫صنعـت نفـت شـامل جم ‌عبنـدی‬ ‫فعالی ‌تهــای صنعــت نفــت در‬ ‫محمدباقـر قالیبـاف‪ ،‬رئیـس مجلـس‪ ،‬از بیسـت‌وپنجمین نمایشـگاه نفـت‪،‬‬ ‫بــازه زمانــی هفــت تــا هشــت‬ ‫گاز‪ ،‬پالایــش و پتروشــیمی بازدیــد کــرد‪ .‬وزیــر نفــت در ایــن بازدیــد‪،‬‬ ‫سـال اخیـر (دول ‌تهـای یازدهـم‬ ‫مهم‌تریــن اقدا ‌مهــای انجام‌شــده بــرای توســعه ســاخت داخــل در‬ ‫و دوازهــم) در زمینــه مســئولیت‬ ‫صنعـت نفـت را تشـریح کـرد و گفـت‪« :‬در حـال حاضـر‪ ،‬قـادر بـه سـاخت‬ ‫اجتماعـی تدویـن و بـرای آینـده‬ ‫و تأمیـن دسـ ‌تکم ‪ ۸۰‬درصـد تجهیـزات ثابـت صنعـت نفـت در داخـل‬ ‫و دولــت بعــدی ری ‌لگــذاری‬ ‫کشـور هسـتیم و توانمنـدی سـاخت ور ‌قهـای نیـس‪ ،‬واحدهـای فـرآورش‬ ‫پیش‌ســاخته‪ ،‬دکل و مت ‌ههــای حفــاری و ســاخت ور ‌قهــای کرایوژنیــک‬ ‫می‌شــود‪».‬‬ ‫را داریـم‪ .‬باای ‌نحـال‪ ،‬بـرای سـاخت لول ‌ههـای بـدون درز کمبـود ظرفیـت‬ ‫داریــم و در لول ‌ههــای ‪ CRA‬نیــاز بــه ســرمایه‌گذاری اســت‪».‬‬ ‫‪ 5‬بهمن‬ ‫پیمانــکاران پروژ‌ههــای مرحلــه دوم طــرح نگهداشــت و افزایــش تولیــد‬ ‫نفـت و شـرکت لول ‌هگسـتر اسـفراین‪ ،‬قـرارداد سـاخت لول ‌ههـای جـداری‬ ‫و جریانـی بـه ارزش بیـش از ‪۲۰‬میلیـون یـورو امضـا کردنـد‪ .‬ایـن قـرارداد‬ ‫بــرای ســاخت و تأمیــن ‪ ۱۵‬هــزار تــن لولــه بــدون درز در پروژ‌ههــای‬ ‫فـروزان‪ ،‬سـیاهمکان‪ ،‬اهـواز ‪ ۱‬و ‪ ۴‬و منصورآبـاد امضـا شـد‪.‬‬ ‫‪ 7‬بهمن‬ ‫وزیـر نفـت‪« :‬تشـکیل وزارت انـرژی انجـام شـدنی اسـت و مجلس شـورای‬ ‫اسـامی م ‌یتوانـد در ایـن زمینـه اقـدام کنـد‪».‬‬ ‫‪ 8‬بهمن‬ ‫بـا ورود گاز بـه مشـعل بنـدر صادراتـی تمبک و روشـن شـدن این مشـعل‪،‬‬ ‫نخسـتین مرحلـه ایمنـی از فرآینـد را‌هانـدازی بنـدر تمبـک تکمیـل شـد‪.‬‬ ‫مجــری طــرح بنــدر خدماتــی و صادراتــی تمبــک در ایــن بــاره گفــت‪:‬‬ ‫«اســکله صادراتــی و خدماتــی تمبــک در آمادگــی کامــل قــرار دارد و‬ ‫‪1317‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫باید نفت تولید کنیم‬ ‫برنامه‌ریز ‌یهــای لازم بــرای بارگیــری و صــادرات نخســتین محمولــه گاز‬ ‫وزیــر نفــت‪« :‬عــده‌ای ‪ ۴۰‬ســال‬ ‫مایـع (پروپـان و بوتـان) از ایـن بنـدر در حـال انجـام اسـت تـا بـر اسـاس‬ ‫اســت تــاش کرد‌هانــد نگذارنــد‬ ‫تعهـدی کـه از پیـش داده بودیـم‪ ،‬بـرای بارگیـری و صـادرات نخسـتین‬ ‫تولیــد نفــت ایــران از ‪ ۴‬میلیــون‬ ‫محمولـه گاز مایـع از پالایشـگاه فـاز ‪ ۱۹‬تـا بیسـ ‌تودوم در بهمـن امسـال‬ ‫بشــکه بالاتــر رود کــه الحمــدالله‬ ‫موفــق بود‌هانــد‪ .‬بــه واقــع هــم‬ ‫اقـدام کنیـم‪».‬‬ ‫زحمــت کشــیدند؛ بــا مجلــس و‬ ‫‪ 12‬بهمن‬ ‫دســتگاه‌های زیــادی کار کردنــد‬ ‫و سـعی کردنـد افـراد زیـادی را از‬ ‫معــاون اول رئی ‌سجمهــور در ســفر بــه اســتان خوزســتان‪ ،‬اعــام کــرد‪:‬‬ ‫هسـتی سـاقط کننـد تـا نگذارنـد‬ ‫«اعتبــاری بــزرگ و چنــد میلیــاردی بــرای نوســازی پالایشــگاه آبــادان‬ ‫تولیــد نفــت ایــران از ‪ ۴‬میلیــون‬ ‫اختصـاص یافتـه اسـت‪ .‬برخـی فکـر م ‌یکننـد در دوران تحریـم ای ‌نگونـه‬ ‫بشــکه در روز بالاتــر رود‪ .‬مــن‬ ‫کارهـا متوقـف شـده‪ ،‬امـا کار در حـال پیشـرفت بـوده و منابـع داخلـی‬ ‫روزگاری را م ‌یبینــم کــه تولیــد‬ ‫و خارجـی بـرای ایـن طـرح مشـخص شـده اسـت‪ .‬پالایشـگاه آبـادان بـه‬ ‫نفــت ممنــوع شــود و بگوینــد‬ ‫پالایشـگاهی مـدرن تبدیـل می‌شـود کـه محصولاتـش در دنیـا مشـتری‬ ‫هـر تولیدکننـده‌ای حـدی بـرای‬ ‫خواهـد داشـت و بـدون شـک فعالیـت آن قـدرت اقتصـادی در منطقـه را‬ ‫ظرفیـت تولیـد دارد و در صـورت‬ ‫رعایـت نکـردن آن مراوداتتـان بـا‬ ‫افزایــش م ‌یدهــد‪».‬‬ ‫دنیــا مختــل م ‌یشــود‪ ،‬همــان‬ ‫‪ 15‬بهمن‬ ‫قواعــدی کــه در پروتــکل کیوتــو‬ ‫بــرای تولیــد د ‌یاکســید کربــن‬ ‫ایــران در ســال‌های ‪ 1391‬تــا ‪ 1399‬از واردکننــده بــه بزرگ‌تریــن‬ ‫گذاشـتند‪ ،‬بـرای تولیـد نفـت هـم‬ ‫تولیدکننــده بنزیــن بــدل شــد‪ .‬در ‪ 6‬ســال گذشــته نیــز تولیــد بنزیــن‬ ‫اجــرا شــود‪ .‬بنابرایــن بایــد نفــت‬ ‫یـورو ‪ 5‬در کشـور رشـدی ‪ 5‬برابـری داشـت و بـه ‪ 91‬میلیـون لیتـر در‬ ‫تولیــد کنیــم‪ ،‬حــال چگونگــی‬ ‫مصـرف آن بحـث دیگری اسـت‪».‬‬ ‫ســال ‪ 1399‬رســید‪.‬‬ ‫‪ 18‬بهمن‬ ‫مدیریــت نظــارت بــر طر ‌حهــای عمرانــی مناطــق نف ‌تخیــز در راســتای‬ ‫عمــل بــه مســئولی ‌تهای اجتماعــی‪ ،‬در دی‌مــاه امســال ‪ ۴۴‬پــروژه بــا‬ ‫اعتبـاری بالـغ بـر ‪ ۲۳۲‬میلیـارد ریـال را تکمیـل کـرد و بـه دسـتگاه‌های‬ ‫بهر‌هبــردار تحویــل داد‪.‬‬ ‫‪ 20‬بهمن‬ ‫رئیــس ســازمان برنامــه و بودجــه‪ ،‬در ســفر بــه اســتان لرســتان فــاز‬ ‫نخســت مینی‌پالایشــگاه پ ‌لدختــر بــا ظرفیــت ‪ 500‬هــزار بشــکه‬ ‫در روز را افتتــاح کــرد‪ .‬او در ایــن مراســم گفــت‪« :‬بــا وجــود اهمیــت‬ ‫سـرمای ‌هگذاری دولـت بـرای بهسـازی و بازسـازی مناطـق سـی ‌لزده‪ ،‬امـا‬ ‫ســرمای ‌هگذاری در طــرح مینی‌پالایشــگاه اهمیــت بســیاری دارد‪ ».‬مینــی‬ ‫پالایشــگاه پ ‌لدختــر بــا ســرمایه بخــش خصوصــی در شــهرک صنعتــی‬ ‫روســتای ســراب حمــام ایجــاد شــده اســت‪ .‬نفــت موردنیــاز پالایشــگاه‬ ‫از تلمب ‌هخانــه تنــگ فنــی تأمیــن می‌شــود‪ .‬ســاخت پالایشــگاه ازجملــه‬ ‫‪1318‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫پروژ‌ههــای شــرکت پتروســازه بین‌المللــی آرام اســت‪.‬‬ ‫‪ 21‬بهمن‬ ‫نخســتین محمولــه صادراتــی گاز مایــع ســرد محصــول پالایشــگاه‌های‬ ‫ســایت ‪ 2‬پــارس جنوبــی دراســکله صادراتــی تمبــک بارگیــری و روانــه‬ ‫مقصــد صادراتــی شــد‪.‬‬ ‫‪ 22‬بهمن‬ ‫بـه گـزارش مدیرعامـل پتروشـیمی ارونـد‪ ،‬بـا وجـود تحری ‌مهـا و گسـترش‬ ‫بیمـاری کرونـا‪ ،‬تولیـد ایـن شـرکت نسـبت بـه سـال گذشـته ‪ 5‬درصـد‬ ‫رشــد داشــت‪ .‬او گفــت‪ ۷۰« :‬درصــد محصــولات پتروشــیمی ارونــد در‬ ‫داخــل بــه فــروش می‌رســد و تنهــا ‪ ۳۰‬درصــد محصــولات آن صــادر‬ ‫می‌شــود کــه بــه دلیــل تحری ‌مهــا توانســتیم بازارهــای صادراتیمــان را‬ ‫متنـوع کنیـم و بـه چنـد بـازار محـدود نباشـیم‪».‬‬ ‫‪ 23‬بهمن‬ ‫شــرکت صنایــع پتروشــیمی خلی ‌جفــارس بــا هــدف متنوع‌ســازی ســبد‬ ‫تولیــد محصــولات پتروشــیمی و پلیمــری کشــور برنام ‌هریــزی راهبــردی‬ ‫سـاخت پتروشـیمی المـاس ماهشـهر را آغـاز کـرد‪ .‬ایـن طـرح بـا هـدف‬ ‫اسـتفاده از خـوراک مـازاد اتـان‪ ،‬پروپـان و بوتـان پالایشـگاه گاز بیدبلنـد‬ ‫خلیج‌فـارس‪ ،‬یـادآوران خلیج‌فـارس و پتروشـیمی پـارس عسـلویه تعریـف‬ ‫و اجرایـی شـده اسـت‪ .‬بـرای اسـتفاده حداکثـری از توانمنـدی شـرک ‌تها‬ ‫و ســازندگان داخلــی در احــداث ایــن مگاپــروژه‪ ،‬تفاهم‌نامــه همــکاری‬ ‫بیــن شــرکت صنایــع پتروشــیمی خلیج‌فــارس و انجمــن ســازندگان‬ ‫تجهیـزات صنعـت نفـت ایـران (اسـتصنا) امضـا خواهـد شـد‪.‬‬ ‫‪ 25‬بهمن‬ ‫گوره ـ جاسک‬ ‫ســاخت گــوی شــناور (‪ )SPM‬صادراتــی پایانــه نفتــی جاســک در▪‬ ‫یـارد صنعتـی شـرکت مهندسـی و سـاخت تأسیسـات دریایـی ایـران در‬ ‫خرمشـهر بـه پایـان رسـید‪ .‬ایـن گـوی شـناور و متعلقـات مربـوط بـه آن‬ ‫(چندراهــه زیردریایــی‪ ،‬لول ‌ههــای انعطاف‌پذیــر شــناور و زیرآبــی) حــدود‬ ‫‪ ۸۰۰‬تـن وزن دارد کـه در صــورت مسـاعد بـودن شـرایط جــوی دریــا‪،‬‬ ‫پــس از عملیــات مهاربنــدی و دریافــت مجوزهــای خــروج‪ ،‬به‌وســیله‬ ‫شــناور ابــوذر ‪ ۱۱۰‬بــه موقعیــت دریایــی خــود منتقــل و در عمــق ‪۴۸‬‬ ‫متــری دریــای عمــان نصــب می‌شــود‪.‬‬ ‫‪ ۸۰۸‬بسـته معیشـتی از سـوی شـرکت نفـت مناطـق مرکـزی ایـران▪‬ ‫‪1319‬‬

‫روشن شدن مشعل‬ ‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫و پایان عملیات گازرسانی‬ ‫بیــن قشــرهای آســی ‌بدیده جوامــع همجــوار بــا مناطــق عملیاتــی‬ ‫خراسان شمالی‬ ‫تحـت پوشـش ایـن شـرکت توزیـع گردیـد‪ .‬همچنیـن‪ ،‬اقدامـات دیگـری‬ ‫بهمن ‪1399‬‬ ‫همچــون ضدعفونــی کــردن روســتاهای همجــوار مناطــق عملیاتــی‪،‬‬ ‫توزیــع بســته‌های بهداشــتی شــامل ماســک ســه‌لایه و محلو ‌لهــای‬ ‫ضدعفون ‌یکننــده دســت‪ ،‬تب‌ســنجی خانواد‌ههــای محلــی و برگــزاری‬ ‫مســابقات فرهنگــی مرتبــط بــا ایــن ایــام به‌صــورت مجــازی بیــن‬ ‫کارکنــان و خانواد‌ههــا ازســوی پایگا‌ههــای بســیج زیــر پوشــش شــرکت‬ ‫نفــت مناطــق مرکــزی ایــران انجــام شــد‪.‬‬ ‫‪ 26‬بهمن‬ ‫بــه گــزارش مدیــر برنامه‌ریــزی و توســعه شــرکت ملــی صنایــع▪‬ ‫پتروشـیمی بـه‌زودی سـه مگاپـروژه خـوراک ترکیبـی الفینـی ـ آروماتیکی‬ ‫اجرایــی می‌شــود‪ :‬شــرکت پتروشــیمی هرمــز خلیج‌فــارس بــرای تولیــد‬ ‫انـواع پل ‌یاتیل ‌نهـا و پل ‌یپروپیلـن؛ ویسـتا انـرژی ارغـوان در عسـلویه بـا‬ ‫خـوراک اتـان و بوتـان؛ طـرح الفیـن آروماتیـک شـرکت نفـت و گاز آریـا‪،‬‬ ‫زیرمجموعـه هلدینـگ نفـت و گاز پارسـیان‪.‬‬ ‫‪۲۷‬کیلومتــر خ ‌طلولــه ‪۸‬اینــچ نفــت بــرای انتقــال نفــت از کلاســتر▪‬ ‫شـادگان تـا واحـد بهر‌هبـرداری مـارون شـماره ‪ ۳‬بـه بهر‌هبـرداری رسـید‪.‬‬ ‫ایـن خ ‌طلولـه در مـدت ‪ 22‬مـاه و بـا هزینـه ‪ ۴۰۰‬میلیـارد ریـال سـاخته‬ ‫شـد و ظرفیـت انتقـال نفـت تـا ‪ ۲۵‬هـزار بشـکه در روز را دارد‪.‬‬ ‫‪ 27‬بهمن‬ ‫گواهینام ‌ههــای صلاحیــت‌ حرفــه‌ای مرکــز توســعه مدیریــت صنعــت‬ ‫نفـت‪ ،‬در مراسـمی بـا حضـور وزیـر نفـت‪ ،‬بـه منتخبانـی کـه دور‌ههـای‬ ‫تعری ‌فشــده را در مرکــز توســعه مدیریــت صنعــت نفــت بــا موفقیــت‬ ‫پشــت ســر گذاشــتند‪ ،‬اعطــا شــد‪.‬‬ ‫درمجمـوع‪۲۵ ،‬گواهینامـه صلاحیـت حرفـ ‌های بـرای رؤسـا و سرپرسـتان‬ ‫ایمنــی‪ ،‬بهداشــت و محیــط زیســت‪ ۱۶ ،‬گواهینامــه صلاحیــت حرفــه‌ای‬ ‫بــرای مدیــران عمومــی‪ ۲۸ ،‬گواهینامــه صلاحیــت حرفــه‌ای بــرای‬ ‫مدیــران پــروژه (هفــت گواهینامــه بــرای دوره ســوم و ‪ ۲۱‬گواهینامــه‬ ‫بـرای دوره چهـارم) و ‪ ۱۸‬گواهینامـه صلاحیـت حرفـه‌ای بـرای اعضـای‬ ‫کمیسـیون‌های مناقصـات و کمیت ‌ههـای فنـی ـ بازرگانـی از سـوی مرکـز‬ ‫توســعه مدیریــت صنعــت نفــت صــادر شــد‪.‬‬ ‫وزیــر نفــت در ایــن مراســم گفــت‪« :‬نــه فقــط در موضــوع ســازمان‌های‬ ‫دولتـی یـا کارهـای اداری‪ ،‬بلکـه در سـطح کلان‌تـر بـه ایـن بـاور رسـید‌هام‬ ‫کــه توســعه محصــول انســان‌های توســعه‌یافته اســت؛ بــدون وجــود‬ ‫‪1320‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫شرط‌بندی پرخطر‬ ‫موسســه نشــنال ریســورس‬ ‫انســان‌های توســع ‌هیافته‪ ،‬نــه اینکــه پالایشــگاه یــا پتروشــیمی ســاخته‬ ‫گاورننــس (‪ )NRGI‬گــزارش‬ ‫نشــود یــا خ ‌طلولــه کشــیده نشــود‪ ،‬بلکــه توســعه حاصــل نم ‌یشــود‪».‬‬ ‫جدیــدی بــه نــام «شــر ‌طبندی‬ ‫پرخطــر» منتشــر کــرده اســت‪.‬‬ ‫‪ 29‬بهمن‬ ‫طبــق ایــن گــزارش‪ ،‬ممکــن‬ ‫نفت و مجلس‬ ‫اســت شــرک ‌تهای دولتــی نفــت‬ ‫براسـاس پیشـنهاد دولـت و تصویـب کمیسـیون تلفیـق بودجـه مجلـس‪،‬‬ ‫(‪ )NOC‬در ‪ ۱۰‬ســال آینــده‬ ‫در صـورت تصویـب نهایـی‪ ،‬سـهم صنـدوق توسـعه ملـی تـا سـقف فـروش‬ ‫یــک تریلیــون و ‪ ۹۰۰‬میلیــارد‬ ‫یـک میلیـون بشـکه نفـت در روز‪ ۲۰ ،‬درصـد و در صـورت فـروش بیشـتر‬ ‫دلار ســرمای ‌هگذاری کننــد‪ ،‬ایــن‬ ‫از ایـن میـزان در روز‪ ۳۸ ،‬درصـد خواهـد بـود‪.‬‬ ‫مســئله بــه ایــن معناســت اگــر‬ ‫قیمـت نفـت بـالای ‪ ۴۰‬دلار بـرای‬ ‫مدیرعامــل پتروشــیمی تندگویــان از امضــای تفاهم‌نامــه ســاخت▪‬ ‫هــر بشــکه نباشــد‪ ،‬یک‌پنجــم‬ ‫ایــن ســرمای ‌هگذاری‌ها زیــان‌ده‬ ‫کاتالیسـت انحصـاری پالادیـوم بـا شـرک ‌تهای دان ‌شبنیـان ایرانـی خبـر‬ ‫خواهنــد بــود‪ .‬اگــر دنیــا نتوانــد‬ ‫داد‪ .‬ایــن قــرارداد بــا ارزش ‪ ۳۰‬میلیــون یــورو و بــا هــدف افزایــش ‪۵۰‬‬ ‫اهــداف آ ‌بوهوایــی توافقنامــه‬ ‫تنـی ظرفیـت تولیـد گریدهـای مختلـف محصـولات زنجیـره پل ‌یاتیلـن‬ ‫پاریــس را بــرآورده کنــد‪ ،‬ایــن‬ ‫شــرکت‌ها نه‌تنهــا ســودی بــه‬ ‫ترفتــالات بــا یــک شــرکت دان ‌شبنیــان ایرانــی امضــا شــد‪.‬‬ ‫دســت نم ‌یآورنــد‪ ،‬بلکــه ممکــن‬ ‫شـرکت بهین ‌هسـازی مصـرف سـوخت و معاونـت امـور زنـان و خانـواده▪‬ ‫اســت زیــان کننــد‪.‬‬ ‫ریاســت‌جمهوری تفاهم‌نامــه همــکاری امضــا کردنــد‪ .‬هــدف از ایــن‬ ‫تفاه ‌منامــه‪ ،‬توان‌افزایــی زنــان و خانواد‌ههــا در ترویــج فرهنــگ مصــرف‬ ‫بهینــه انــرژی و اجــرای پروژ‌ههــای مشــترک آموزشــی در ایــن حــوزه‬ ‫عنـوان شـده اسـت‪.‬‬ ‫همچنیـن‪ ،‬برگـزاری دور‌ههـای آموزشـی عمومـی و تخصصـی در خصـوص‬ ‫بهینه‌ســازی مصــرف انــرژی و را‌هانــدازی اســتار ‌تآپ‌ها و ایجــاد مراکــز‬ ‫رشـد بـرای شـرک ‌تهای دان ‌شبنیـان مرتبـط بـا انـرژی از دیگـر اهـداف‬ ‫ایــن تفاه ‌منامــه اســت‪.‬‬ ‫‪ 30‬بهمن‬ ‫شـرکت مدیریـت توسـعه صنایـع پتروشـیمی و انسـتیتو الفین دانشـگاه▪‬ ‫تربیــت مــدرس بــرای دســتیابی بــه دانــش فنــی طراحــی واحدهــای‬ ‫الفینــی و خودکفایــی ملــی در ســاخت و بهر‌هبــرداری از ایــن واحدهــا‬ ‫تفاهم‌نامــه همــکاری ســه ســاله امضــا کردنــد‪.‬‬ ‫مدیرعامــل پتروشــیمی بندرامــام درمــورد اقدا ‌مهــای ایــن مجتمــع▪‬ ‫در زمینــه داخل ‌یســازی و اســتفاده از‏تــوان شــرک ‌تهای دان ‌شبنیــان و‬ ‫ایرانـی‪ ،‬گفـت‪« :‬تـا کنـون ‪ ۹۲‬مـاده شـیمیایی و کاتالیسـت موردنیـاز ایـن‬ ‫مجتمـع بوم ‌یسـازی و از ‪ ۴۴‬هـزار قطعـه موردنیـاز‏‏‪ ۱۰‬هـزار و ‪ ۵۰۰‬مـورد‬ ‫داخلی‌سـازی شـده اسـت‪».‬‬ ‫‪ 1‬اسفند‬ ‫پتروشـیمی دهدشـت دو قـرارداد همـکاری بـا شـرک ‌تهای ایرانـی امضـا‬ ‫‪1321‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫کــرد‪ :‬قــرارداد ســاخت راکتورهــای پــروژه بــا شــرکت آذرآب‪ ،‬قــرارداد‬ ‫ســاخت ‏‪ olumns‬‏‪ C‬و ‏‪ ressure Vessels‬‏‪ P‬‏و ‏‪Process‬‏ بــا‬ ‫شـرکت فاتـح صنعـت پتروپـارس و قـرارداد سـاخت‏‪Refrigeration‬‬ ‫‪ nit‬‏‪ U‬بــا شــرکت نــارگان کســر ‌یون ‪‎‎‬دامضا شــد‪ .‬مدیرعامــل پتروشــیمی‬ ‫دهدشــت در حاشــیه‏امضــای قراردادهــا گفــت‪« :‬پتروشــیمی‏دهدشــت‬ ‫‏پیـش از ایـن قـرار بـود ‪ ۵۰‬درصـد سـاخت داخـل باشـد کـه بـا شناسـایی‬ ‫تــوان شــرک ‌تهای ایرانــی‪ ،‬پی ‌شبینــی م ‌یشــود ایــن مقــدار‏بــه ‪۶۵‬‬ ‫‏درصـد برسـد‪».‬‬ ‫‪ 2‬اسفند‬ ‫عملیــات لول ‌هگــذاری دریایــی خــط لولــه ‪ ۳۶‬اینــچ انتقــال نفت‌خــام‬ ‫پایانــه صادراتــی جاســک در دو مرحلــه توســط شــناور تحــت مالکیــت‬ ‫شـرکت مهندسـی و سـاخت تأسیسـات دریایـی ایـران (پیمانـکار طـرح)‬ ‫بـا موفقیـت بـه پایـان رسـید‪.‬‬ ‫‪ 3‬اسفند‬ ‫نفت و مجلس‬ ‫در بررسـی بخـش درآمـدی لایحـه بودجـه سـال ‪ ،۱۴۰۰‬مجلـس بـا بنـد‬ ‫(الــف) تبصــره (‪ )۱‬مــاده واحــده دربــاره ســهم صنــدوق توســعه ملــی‬ ‫از درآمدهــای نفتــی موافقــت کــرد‪ .‬در ایــن بنــد آمــده اســت‪« :‬ســهم‬ ‫صنـدوق توسـعه ملـی از منابـع حاصـل از صـادرات نف ‌تخـام و میعانـات‬ ‫گازی تــا ســقف یــک میلیــون بشــکه در روز و خالــص صــادرات گاز ‪۲۰‬‬ ‫درصـد و مـازاد بـر یـک میلیـون بشـکه در روز نف ‌تخـام و میعانـات گازی‬ ‫‪ ۳۸‬درصــد تعییــن م ‌یشــود‪».‬‬ ‫‪ 4‬اسفند‬ ‫خط‌لولــه ‪ ۲۶‬اینــچ انتقــال فــراورده شــازند ـ قــم ـ ری بــه طــول ‪۲۹۳‬‬ ‫کیلومتـر و ظرفیـت انتقـال ‪ ۳۰۰‬هـزار بشـکه فـرآورده در روز؛ خط‌لولـه‬ ‫‪ ۲۰‬اینـچ نائیـن – کاشـان ـ ری بطـول ‪ ۴۲۰‬کیلومتـر و ظرفیـت انتقـال‬ ‫‪ ۲۰۴‬هــزار بشــکه فــرآورده در روز؛ خ ‌طلولــه ‪ ۱۴‬اینــچ تبریــز ـ خــوی ـ‬ ‫ارومیـه بـه طـول ‪ ۲۲۰‬کیلومتـر بـا ظرفیـت ‪ ۶۵‬هـزار بشـکه فـراورده در‬ ‫روز ‪ ،‬طـی مراسـمی بـه صـورت ویدئـو کنفرانـس و بـا حضـور وزیـر نفـت‬ ‫افتتـاح شـد‪.‬‬ ‫‪ 5‬اسفند‬ ‫بــا اجــرای موفقی ‌تآمیــز پروژ‌ههــای رفــع تنگنا‌هــای تولیــد▪‬ ‫در پتروشــیمی شــهید تندگویــان‪ ،‬بهمــن امســال تولیــد محصــولات‬ ‫پل ‌یاتیلــن ترفتــالات از مــرز یــک میلیــون تــن گذشــت و ‪ ۱۰۰‬درصــد‬ ‫‪1322‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫برنامـه تولیـد در پتروشـیمی شـهید تندگویـان محقـق شـد‪ .‬پتروشـیمی‬ ‫درگذشت وزیر نفت عربستان‬ ‫تندگویــان بزرگ‌تریــن و تنهــا تولیدکننــده محصــول زنجیــره پل ‌یاتیلــن‬ ‫در لندن‬ ‫ترفتــالات در صنعــت پتروشــیمی کشــور اســت‪.‬‬ ‫زکـی یمانـی‪ ،‬وزیـر پیشـین نفـت‬ ‫صادرات گاز به ترکیه‬ ‫عربسـتان‪ ،‬در سـن ‪ 90‬سـالگی در‬ ‫مدیرعامـل شـرکت ملـی گاز ایـران دربـاره سرنوشـت قـرارداد صـادرات▪‬ ‫لنـدن درگذشـت‪.‬‬ ‫گاز بــه ترکیــه گفــت‪« :‬فضــای تجــارت گاز ترکیــه نســبت بــه قــرارداد‬ ‫پیشــین تغییــر کــرده‪ ،‬یعنــی بخــش خصوصــی آنهــا در حــال ورود بــه‬ ‫حــوزه توزیــع گاز اســت کــه نقــش دولتشــان کمرنگ‌تــر می‌شــود‪،‬‬ ‫بنابرایـن بایـد الگـوی قراردادمـان را بـرای فضـای آینـده ترکیـه متناسـب‬ ‫بـا بـازار آنهـا آمـاده کنیـم‪.‬‬ ‫ممکــن اســت بخشــی از گازمــان را بــه روش‌هــای کوتاه‌مــدت یــا‬ ‫ب ‌هصـورت فصلـی عرضـه کنیـم‪ ،‬در حالـی کـه بـازار ترکیـه هـم بخـش‬ ‫عمــده‌ای از خریدهایــش را تک‌محمولــه انجــام م ‌یدهــد و همــه را در‬ ‫قالــب قراردادهــای بلندمــدت دنبــال نم ‌یکنــد‪».‬‬ ‫‪ 6‬اسفند‬ ‫حذف تعرفه گاز خانوارهای کم‌مصرف محروم‬ ‫در بررسـی بخـش درآمـدی لایحـه بودجـه ‪ ،۱۴۰۰‬نماینـدگان مجلـس بـا‬ ‫بنـد الحاقـی ‪ ۳‬از تبصـره ‪ ۸‬مـاده واحـده لایحـه بودجـه موافقـت کردنـد‪.‬‬ ‫در ایـن بنـد الحاقـی آمـده اسـت‪« :‬وزارتخان ‌ههـای نفـت و نیـرو موظفنـد‬ ‫در سـال ‪ ۱۴۰۰‬تعرف ‌ههـای آب‪ ،‬بـرق و گاز مشـترکان خانوارهـای کشـور‬ ‫را ب ‌هگونــه‌ای اصــاح کننــد کــه بــا رعایــت مناطــق جغرافیایــی کشــور‪،‬‬ ‫تعرفــه مشــترکان ک ‌ممصــرف خانوارهــای محــروم (ازجملــه افــراد زیــر‬ ‫پوشــش کمیتــه امــداد امــام خمینــی (ره) و ســازمان بهزیســتی) برابــر‬ ‫صفــر‪ ،‬مشــترکان تــا الگــوی مصــرف ب ‌هصــورت یارانــه‌ای‪ ،‬مشــترکان‬ ‫پرمصــرف بالاتــر از الگــوی مصــرف ب ‌هصــورت غیریارانــه‌ای و براســاس‬ ‫الگـوی افزایـش پلکانـی تعییـن شـود‪ .‬مقـدار افزایـش تعرفـه مشـترکان‬ ‫پرمصـرف بالاتـر از الگـوی مصـرف بایـد حداقـل ب ‌هانـدازه‌ای تعییـن شـود‬ ‫کــه بــار مالــی رایــگان کــردن تعرفــه مشــترکان ک ‌ممصــرف را جبــران‬ ‫کنـد و نیـاز بـه تأمیـن منابـع جدیـد نداشـته باشـد‪».‬‬ ‫‪ 8‬اسفند‬ ‫گوره ـ جاسک‬ ‫نخسـتین الکتروپمـپ ‪ ۳.۲‬مگاواتـی سـاخت ایـران در محـل تلمب ‌هخانـه‬ ‫شــماره ‪ ۲‬طــرح ملــی انتقــال نفــت خــام گــوره ـ جاســک نصــب شــد‪.‬‬ ‫قراردادهــای ســاخت ‪ ۵۰‬پمــپ موردنیــاز طــرح راهبــردی انتقــال نفــت‬ ‫‪1323‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫خـام گـوره ـ جاسـک بـا ارزش تقریبـی ‪ ۴۸‬میلیـون یـورو‪ ،‬مهـر ‪1398‬‬ ‫بیـن شـرکت مهندسـی و توسـعه نفـت و شـرک ‌تهای پم ‌پهـای صنعتـی‬ ‫ایـران‪ ،‬پمپیـران و پتکـو امضـا شـده بـود‪.‬‬ ‫‪ 11‬اسفند‬ ‫میــدان مشــترک آذر کــه یکــی از پیچیده‌تریــن میدا ‌نهــای نفتــی▪‬ ‫کشــور اســت‪ ،‬بــا ظرفیــت تولیــد ‪ ۶۵‬هــزار بشــکه نفــت در روز بــا‬ ‫حضوررئی ‌سجمهـور در ویدئـو کنفرانـس بـه بهر‌هبـرداری رسـمی رسـید‪.‬‬ ‫توسـعه میـدان نفتـی آذر در قالـب قـرارداد بی ‌عمتقابلـی بـه ارزش حـدود‬ ‫‪ ۱.۴‬میلیـارد یـورو از سـوی کنسرسـیوم ایرانـی انجـام شـد‪ .‬ایـن میـدان‬ ‫در بلــوک انــاران در اســتان ایــام در مــرز ایــران و عــراق واقــع شــده و‬ ‫تاکنـون حـدود ‪ ۳۶‬میلیـون بشـکه نفـت از آن برداشـت شـده اسـت‪.‬‬ ‫واحـد بازیابـی اتـان پتروپالایـش کنـگان بـا ظرفیـت تولیـد سـالانه ‪▪۳‬‬ ‫میلیـون و ‪ ۵۰۰‬هـزار تـن محصـول‪ ،‬افتتـاح شـد‪ .‬ایـن واحـد بزرگ‌تریـن‬ ‫واحــد تأمیــن خــوراک پتروشــیم ‌یها اســت و بــا هــدف فــرآوری گاز‬ ‫غنی‌شـده و بازیابـی اتـان‪ ،‬پروپـان‪ ،‬بوتـان‪ ،‬پنتـان بـه همـراه ترکیبـات‬ ‫ســنگین‌تر از گاز ورودی بــرای خــوراک پتروشــیمی در فــاز نخســت و‬ ‫تولیـد پلی‌اتیلـن سـبک و سـنگین در فـاز دوم اجرایـی شـد‪۱۰۰ .‬درصـد‬ ‫طراحـی و مهندسـی و را‌هانـدازی همـه واحدهـا و بخ ‌شهـای ایـن طـرح‬ ‫توسـط شـرک ‌تهای ایرانـی و بـدون حضـور کارشناسـان خارجـی انجـام‬ ‫شـده اسـت‪.‬‬ ‫مهندسـی پایـه بـر عهـده گـروه باختـرو مهندسـی تفصیلـی بـر عهـده‬ ‫شــرکت طراحــی و مهندســی صنایــع انــرژی (‪ )EIED‬قــرار داشــت‪.‬‬ ‫شــرکت‌های رامپکــو‪ ،‬پیمــان رودک‪ ،‬عمــران ســاحل‪ ،‬مپنــا بویلــر‪،‬‬ ‫کیانسـازه بنـوار و اکسـیر صنعـت پیمانـکاران اجرایـی بود‌هانـد‪ .‬شـرکت‬ ‫سـرمای ‌هگذاری اهـداف از شـرکت‌های زیرمجموعـه صنـدوق بازنشسـتگی‬ ‫صنعــت نفــت ســهامدار اصلــی آن اســت‪.‬‬ ‫‪ 12‬اسفند‬ ‫نفت و مجلس‬ ‫در جریـان بررسـی بودجـه سـال آینـده‪ ،‬نماینـدگان مجلـس بـه وزارت‬ ‫نفـت اجـازه دادنـد بـا انتشـار اوراق مالـی ـ اسـامی تـا سـقف ‪ ۳‬میلیـارد‬ ‫دلار‪ ،‬بدهــی پیمانــکاران قراردادهــای طرح‌هــای بالادســتی نفــت را‬ ‫پرداخـت کنـد‪.‬‬ ‫‪ 14‬اسفند‬ ‫چهاردهمیـن نشسـت وزیـران نفـت و انـرژی عضـو ائتـاف اوپـ ‌ک پـاس‬ ‫‪1324‬‬

‫سال ‪۱۳۹۹‬‬ ‫از طریـق ویدئوکنفرانـس برگـزار شـد‪ .‬در پایـان ایـن نشسـت‪،‬اعضا هماننـد‬ ‫موزه نفت‌سوزها درکرمان‬ ‫ما‌ههـای فوریـه و مـارس‪ ،‬بـا تـداوم رقـم کنونـی کاهـش تولیـد موافقـت‬ ‫مــوزه نفت‌ســوزها در بــاغ و‬ ‫عمــارت کنســولگری قدیمــی‬ ‫کردنـد و روسـیه و قزاقسـتان از ایـن امـر مسـتثنا شـدند‪.‬‬ ‫انگلیـس در محلـه زریسـف شـهر‬ ‫‪ 15‬اسفند‬ ‫کرمــان بــا حضــور مســئولان‬ ‫صنعـت نفـت و جمعـی از مدیران‬ ‫مدیرعامــل شــرکت ملــی گاز در ســخنانی‪ ،‬تأکیــد کــرد کــه در توســعه‬ ‫فرهنگـی اسـتان کرمـان گشـایش‬ ‫گازرسـانی در دولـت تدبیـر و امیـد از هیـچ بودجـه دولتـی اسـتفاده نشـده‬ ‫یافــت‪ .‬ایــن مــوزه‪ ،‬ب ‌هعنــوان‬ ‫اسـت و گفـت‪« :‬کشـور تاکنـون ‪ ۱۲‬میلیـارد دلار از محـل فـروش سـوخت‬ ‫پنجمیــن مــوزه از مجموعــه‬ ‫مایعـی کـه بـا گاز جایگزیـن شـده درآمـد داشـته‪ ،‬در حالـی اسـت کـه‬ ‫طرح‌هــای مدیریــت موز‌ههــا و‬ ‫مرکــز اســناد صنعــت نفــت کار‬ ‫مجمـوع هزین ‌ههـا در ایـن بخـش ‪ ۶‬میلیـارد دلار بـوده اسـت‪».‬‬ ‫‪ 16‬اسفند‬ ‫خــود را آغــاز کــرد‪.‬‬ ‫معــاون اول رئی ‌سجمهــور گفــت‪« :‬در نشســتی در حضــور رهبــر معظــم‬ ‫انقــاب یکــی از آقایــان مدعــی شــده بــود فــردی را می‌شناســد کــه‬ ‫م ‌یتوانــد روزانــه ‪ ۲‬میلیــون بشــکه نفــت بفروشــد‪ .‬رئیس‌جمهــور در آن‬ ‫نشسـت گفتنـد ایـن فـرد را بـه مـا معرفـی کنیـد‪ ،‬مـا حاضریـم او را بـه‬ ‫سـمت وزیـر نفـت بگذاریـم‪ ،‬امـا همـه فقـط مدعـی بودنـد و نتوانسـتند‬ ‫حتـی یـک بشـکه نفـت بفروشـند‪».‬‬ ‫‪ 17‬اسفند‬ ‫مدیریـت نظـارت بـر طر ‌حهـای عمرانـی مناطـق نف ‌تخیـز شـرکت▪‬ ‫ملـی نفـت ایـران در مـاه بهمـ ‌ن‪ ۹‬پـروژه ورزشـی بـا اعتبـاری بیـش از ‪۴۳‬‬ ‫میلیـارد و ‪ ۵۷۰‬میلیـون ریـال در اسـتان هرمـزگان را تکمیـل کـرد و بـه‬ ‫نهادهـای ذیربـط تحویـل داد‪.‬‬ ‫در نشســت هیئــت دولــت بــه ریاســت رئیس‌جمهــور‪ ،‬آیین‌نامــه▪‬ ‫احـداث واحدهـای میا ‌ندسـتی و پایین‌دسـتی پتروشـیمی بـرای انتقـال‬ ‫پروپیلـن تولیـدی بـه داخـل کشـور تصویـب شـد‪.‬‬ ‫‪ 22‬اسفند‬ ‫بـر اسـاس آخریـن گـزارش اوپـک در مـاه فوریـه (بهمـن ـ اسـفند)‪ ،‬تولیـد‬ ‫نفـت ایـران ‪ 35‬هـزار بشـکه در روز افزایـش یافـت و بـه ‪ 2‬میلیـون و ‪120‬‬ ‫هـزار بشـکه در روز رسـید‪.‬‬ ‫‪ 28‬اسفند‬ ‫نخسـتین گـوی شـناور (‪ )SPM‬صادراتـی پایانـه نفتـی جاسـک نصـب‬ ‫و وارد مرحلــه را‌هانــدازی شــد‪ .‬ظرفیــت ایــن گــوی شــناور‪ ۷ ،‬هــزار‬ ‫مترمکعـب در سـاعت نفـت‌ﺧﺎم ﮏﺒﺳ و ﻦﯿﮕﻨﺳ و ﺰﯿﻧ ﺎﻧﺎﻌﯿﻣت ﺎﮔزی اسـت‪.‬‬ ‫‪1325‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫‪ 29‬اسفند‬ ‫وزیـر نفـت در پیـام نـوروزی‪ ،‬فـرا رسـیدن سـال ‪ 1400‬را بـه کارکنـان‬ ‫صنعـت نفـت تبریـک گفـت و از تلا ‌شهـای آنهـا در زیـر فشـار تحریـم و‬ ‫سـایه کرونـا تشـکر کـرد‪ .‬در بخشـی از پیـام زنگنـه آمـده بـود‪« :‬در سـایه‬ ‫جدیـت‪ ،‬خلاقیـت و پشـتکار شـما چر ‌خهـای صنعـت نفـت کشـور در ایـن‬ ‫سـال‌های سـخت هیـ ‌چگاه از حرکـت بازنایسـتاد و در اوج دشـواری‌هایی‬ ‫کـه گسـترش ویـروس کرونـا در کشـور ایجـاد کـرد و شـرایط سـخت و‬ ‫ب ‌یسـابقه تحری ‌مهـا‪ ،‬همچنـان پابرجـا و مؤثـر بـه پیـش رفـت‪».‬‬ ‫‪1326‬‬

‫ضمایم فصل هشتم‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫بهره برداری از فازهای ‪ 15‬و ‪ 16‬پارس جنوبی با حضور رئیس جمهور‬ ‫‪1328‬‬

‫ضمایم فصل هشتم‬ ‫در سفر رئیس جمهور روحانی به فرانسه یادداشت تفاهم خرید نفت بین توتال و ایران امضا شد‬ ‫‪1329‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫افتتاح فاز دوم پالایشگاه ستاره خلی ‌جفارس‬ ‫فــاز دوم پالایشــگاه میعانــات گازی ســتاره خلی ‌جفــارس بــا حضــور رئی ‌سجمهــور و وزیــر نفــت‬ ‫افتتـاح شـد‪ .‬بـا افتتـاح ایـن فـاز‪ 12 ،‬میلیـون لیتـر بنزیـن یـورو‪ 5‬بـه کل تولیـد بنزیـن کشـور‬ ‫افــزوده شــد‪ .‬رئیس‌جمهــور در آییــن افتتــاح گفــت‪ « :‬بایــد ســهام پالایشــگاه ســتاره خلیــج‬ ‫فــارس را در اختیــار مــردم قــرار دهیــم‪ ».‬دکتــر روحانــی در بخــش دیگــری از ســخنان خــود‪،‬‬ ‫اشــاره کــرد‪« :‬کل تولیــد بنزیــن کشــور در پنــج ســال گذشــته ‪ 45‬درصــد افزایــش یافتــه و در‬ ‫همیــن بــازه زمانــی تولیــد بنزیــن بــا کیفی ‌تهــای یــورو ‪ 4‬و ‪ 13 ،5‬برابــر شــده اســت‪».‬‬ ‫وزیـر نفـت در سـخنانی اعـام کـرد‪« :‬بـا بهر‌هبـرداری از پالایشـگاه سـتاره خلیج‌فـارس و رسـیدن‬ ‫بـه رقـم تولیـد روزانـه ‪ 36‬میلیـون لیتـر‪ ،‬وضـع باثباتـی خواهیـم داشـت و از بابـت تحریـم نگرانـی‬ ‫نداریم‪».‬سـردار عبـادالله عبداللهـی‪ ،‬فرمانـده قـرارگاه خات ‌مالانبیـا‪ ،‬نیـز گفـت‪« :‬احجـام ایـن پـروژه‬ ‫بسـیار متفـاوت از دیگـر پالایشـگاه‌های کشـور بـوده و از نظـر محیـط و حجـم برابـر بـا سـه فـاز‬ ‫پــارس جنوبــی اســت‪ ...‬بیــش از ‪ 80‬درصــد طراحــی و تأمیــن تجهیــزات‪ ،‬ســاخت و را‌هانــدازی‬ ‫پالایشـگاه سـتاره خلی ‌جفـارس بـا اسـتفاده از نیروهـا و امکانـات داخلـی انجـام شـده اسـت‪».‬‬ ‫‪1330‬‬

‫ضمایم فصل هشتم‬ ‫فهرست سازندگان داخلی پالایشگاه ستاره خلیج فارس‬ ‫فهرست پیمانکاران اجرایی پالایشگاه ستاره خلیج فارس‬ ‫‪1331‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫امضای سیزده قرارداد بزرگ پژوهشی بین شرکت ملی نفت و دانشگاه‌های کشور‬ ‫کنسرســیوم توتــال (‪ 50/1‬درصــد)‪ ،‬شــرکت ملــی نفــت چیــن (‪ 30‬درصــد) و شــرکت ایرانــی‬ ‫پتروپـارس (‪ )19/9‬موافقتنامـه‌ی اصولـی طـرح توسـعه‌ی فـاز ‪ ۱۱‬پـارس جنوبـی را در ‪ 18‬آبـان‬ ‫‪ 1395‬امضــا کردنــد‪ .‬ایــن قــرارداد در قالــب الگــوی جدیــد قراردادهــای نفتــی (‪ )IPC‬و بــه‬ ‫ارزش ‪ 4‬میلیـارد و ‪ 800‬میلیـون دلار میـان شـرکت ملـی نفـت ایـران و ایـن کنسرسـیوم بـرای‬ ‫توسـعه‌ی فـاز یازدهـم پـارس جنوبـی امضـا شـد‪.‬‬ ‫‪1332‬‬

‫ضمایم فصل هشتم‬ ‫موزه بنزین خانه آبادان‬ ‫‪1333‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫افتتاح فاز سوم پالایشگاه ستاره خلیج فارس با حضور رئیس‌جمهور‬ ‫‪1334‬‬

‫ضمایم فصل هشتم‬ ‫تلاش اتحادیه‌ی اروپا‬ ‫برای حفظ تجارت‬ ‫نفت‌وگاز با ایران‬ ‫‪1335‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫کارخانه تولید گوگرد در خانگیران‬ ‫‪ 28‬مهـر ‪ 1399‬نخسـتین کارخانـه تولیـد محصـولات گوگـردی در منطقـه خانگیـران سـرخس‬ ‫را‌هانـدازی شـد‪ .‬گوگـرد تولیدشـده در ایـن مجتمـع بـه پنـج کارخانـه کـه بـا سـرمایه بخـش‬ ‫خصوصـی و بـا هـدف ایجـاد محصولاتـی بـا ارزش افـزوده بالاتـر از ایـن گوگـرد یجـاد شـد‌هاند‬ ‫تحویـل داده می‌شـود‪ .‬گوگـرد گرانـول‪ ،‬گوگـرد پاسـتیل‪ ،‬بنتونیـت گرانـول‪ ،‬بنتونیـت پاسـتیل و‬ ‫محصـولات جانبـی دیگـر ازجملـه تولیـدات ایـن شـرکت‌های خصوصـی هسـتند‪.‬‬ ‫‪1336‬‬

‫ضمایم فصل هشتم‬ ‫میدان آذر‬ ‫طــرح توســعه میــدان مشــترک آذر پــس از فرازوفرودهــای بســیار بــه بهر‌هبــرداری رســید‪ .‬آذر‬ ‫یکـی از پیچیده‌تریـن میدا ‌نهـای نفتـی ایـران اسـت‪ .‬ابتـدا‪ ،‬در سـال ‪ ۱۳۹۱‬طـرح توسـعه ایـن‬ ‫میـدان در قالـب قـرارداد بی ‌عمتقابـل بـا شـرکت ایرانـی سـروک آذر امضـا شـد‪ .‬سـرمایه‌گذاری‬ ‫صنـدوق بازنشسـتگی نفـت سـهامدار عمـده ایـن شـرکت اسـت‪ .‬تـا خـرداد سـال ‪ ۱۳۹۲‬طـرح‬ ‫تنهـا ‪ ۶‬درصـد پیشـرفت داشـت‪ .‬سـپس‪ ،‬توسـعه میـدان در دو مرحلـه اجـرا شـد‪.‬مرحله نخسـت‪،‬‬ ‫بـا تولیـد روزانـه ‪ ۳۰‬هـزار بشـکه از اردیبهشـت‪ ۱۳۹۶‬و فـاز دوم بـا تولیـد روزانـه ‪ ۶۵‬هـزار بشـکه‬ ‫از دی ‪ 1399‬محقـق شـد‪ .‬تولیـد انباشـتی ایـن میـدان تاکنـون حـدود ‪ ۳۶‬میلیـون بشـکه نفـت‬ ‫بـوده و ‪ ۱.۶‬میلیـارد دلار هزینـه طـرح توسـعه ایـن میـدان برگشـته اسـت‪.‬‬ ‫‪1337‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪ )۱۴۰۰‬فصل هشتم‬ ‫دومین قرارداد ‪IPC‬‬ ‫زاروبژنفـت موفـق شـد در اردیبهشـت ‪ 1395‬دومیـن قـرارداد توسـعه‌ی میدا ‌نهـای نفتـی ایـران‬ ‫بــا مــدل جدیــد (‪ )IPC‬را امضــا کنــد‪ .‬هــدف از امضــای ایــن قــرارداد توســعه‌ی میدا ‪‎‬نهــای‬ ‫مشـترک آبـان و پایـدار غـرب بـود کـه بیـن شـرکت ملـی نفـت ایـران و کنسرسـیومی از شـرکت‬ ‫روسـی زاروبژنفـت (‪80‬درصـد) و شـرکت ایرانـی دانـا انـرژی (‪ 20‬درصـد) امضـا شـد‪.‬‬ ‫‪1338‬‬

‫ضمایم فصل هشتم‬ ‫ایران وارد باشگاه جهانی ایزوسیانا ‌تها شد‬ ‫شـرکت پتروشـیمی کارون بــا ظرفیـت‪ 40‬هـزار تــن در ســال‪ ،‬نخسـتین و تنهـا تولیدکننـده‌ی‬ ‫ایزوســیانات‌ها (‪)TDI‬در خاورمیانــه اســت‪ .‬ایــن شــرکت در ســال ‪ 1381‬بــا لایســنس کماتــور‬ ‫ســوئد تأســیس شــد و در اســفند ‪ 1387‬بــه بهر‌هبــرداری رســید‪ .‬در ســال ‪ 1384‬نیــز قــرارداد‬ ‫‪ EPCC‬بیـن شـرکت پتروشـیمی کارون و کماتـور سـوئد بـرای تولیـد ‪ 40‬هـزار تـن در سـال‬ ‫متیــل د ‌یفنیــل دی‌ایزوســیانات (‪ )MDI‬منعقــد شــد‪.‬‬ ‫‪1339‬‬

‫هم اندیشی وزیران نفت‬ ‫از راست‪ :‬نوذری‪ ،‬زنگنه‪ ،‬معین فر‪ ،‬آقازاده‪ ،‬غرضی‪ ،‬وزیری هامانه‬

‫منابع و مآخذ‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪)۱۴۰۰‬‬ ‫اسناد‬ ‫ترازنامه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران‬ ‫ترازنامه انرژی (وزارت نیرو)‬ ‫ترازنامه هیدروکربوری (مؤسسه مطالعات انرژی)‬ ‫مشروح مذاکرات مجلس سنا‬ ‫مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی‬ ‫مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی‬ ‫مصوبات هیئت‌مدیره شرکت ملی نفت ایران‬ ‫گزارش‌های سالانه شركت‌های عامل نفت ایران (کنسرسیوم) (‪ 1955‬ـ ‪)1970‬‬ ‫آرشیو اسناد و موزه دفتر ریاست جمهوری‬ ‫آرشیو اسناد ملی ایران‬ ‫قانون بودجه در سال‌های مختلف‬ ‫قانون برنامه توسعه اقتصادی‪ ،‬اجتماعی و فرهنگی در سال‌های مختلف‬ ‫سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ‪1404‬‬ ‫‪BP Archives, University of Warwick, Coventry‬‬ ‫‪BP Corporate Records Office, Islington, London‬‬ ‫نشریات؛ روزنامه‌ها؛ آرشیوها‬ ‫نشريه نامه صنعت نفت؛‬ ‫نشريه پكي نفت؛‬ ‫نشریه انجمن نفت ایران؛‬ ‫نشریه نف ‌تخیز (مناطق نف ‌تخیز جنوب)؛‬ ‫نشریه یادداشت روز؛‬ ‫نشريه كاوش؛‬ ‫نشریه آئینه؛‬ ‫نشريه خواندني ها؛‬ ‫اکتشاف و تولید؛‬ ‫نشريه مشعل؛‬ ‫نشریه پیام پتروشیمی؛‬ ‫نفت و توسعه؛‬ ‫روزنامه اطلاعات؛‬ ‫‪1342‬‬

‫منابع و مآخذ‬ ‫روزنامه يكهان؛‬ ‫روزنامه جمهوری اسلامی؛‬ ‫نشریه راه توده (وابسته به حزب توده)؛‬ ‫نشریه پیکار؛‬ ‫نشريه سالانه وزارت دارايي قبل از انقلاب اسلامي؛‬ ‫بولتن (مؤسسه مطالعات انرژی)؛‬ ‫آرشيو عكس و فيلم صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران؛‬ ‫آرشيو عكس و فيلم وزارت نفت (تهران)؛‬ ‫آرشيو عكس و فيلم وزارت نفت (مناطق نفت‌خیز جنوب)؛‬ ‫کتا ‌بها‬ ‫آبراهاميان‪ ،‬یرواند (‪ ،)1377‬ايران بين دو انقلاب‪ ،‬ترجمه احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی‪،‬‬ ‫تهران‪ :‬نی‪.‬‬ ‫ـــــــــــــــــ (‪ ،)1392‬کودتا‪ ،‬ترجمه محمدابراهیم فتاحی‪ ،‬تهران‪ :‬نی‪.‬‬ ‫ـــــــــــــــــ (‪ ،)1397‬تاریخ ایران مدرن‪ ،‬ترجمه محمدابراهیم فتاحی‪ ،‬تهران‪ :‬نی‪ ،‬چاپ‬ ‫هفدهم‪.‬‬ ‫آ ‌لداود‪ ،‬سيدعلي (‪ ،)1390‬اسناد و نامه هاي اميركبير‪ ،‬تهران‪ :‬سازمان اسناد ملی ایران‪ ،‬چاپ دوم‪.‬‬ ‫آموزگار‪ ،‬حسين (‪ ،)1326‬نفت و حوادث آذربايجان‪ ،‬تهران‪ :‬شركت چاپ مطبوعات‪.‬‬ ‫آوانسیان‪ ،‬اردشیر (‪ ،)1376‬خاطرات‪ ،‬تهران‪ :‬نگره‪.‬‬ ‫آوری‪ ،‬پیتر و دیگران (‪ ،)1371‬سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت کمبریج (‪ ،)1371‬ترجمه‬ ‫عباس مخبر‪ ،‬تهران‪ :‬طرح نو‪.‬‬ ‫ابتهاج‪ ،‬ابوالحسن (‪‌،)1371‬خاطرات ابوالحسن ابتهاج‪ ،‬تهران‪ :‬علمی‪.‬‬ ‫ابن حوقل‪ ،‬محمد بن علی (‪ ، )1345‬صوره‌الارض‪ ،‬ترجمه جعفر شعار‪ ،‬تهران‪ :‬بنیاد فرهنگ ایران‪.‬‬ ‫ازغندی‪ ،‬علی‌رضا (‪ ،)1382‬تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی ایران (‪ 1320‬ـ ‪ ،)1357‬تهران‪ :‬سمت‪.‬‬ ‫استخری‪ ،‬ابواسحاق ابراهیم‪ ،‬المسالک و ممالک‪ ،‬به کوشش ایرج افشار‪ ،‬تهران‪ :‬بنگاه ترجمه و نشر‬ ‫کتاب‪.1340 ،‬‬ ‫اسرار نفت شمال ایران (‪ ،)1323‬تهران‪ :‬مرکز انتشارات ملی ایران‪.‬‬ ‫اسكندري‪ ،‬ايرج (‪ ،)1368‬خاطرات سیاسی‪ ،‬به کوشش علی دهباشی‪ ،‬تهران‪ :‬علمی‪.‬‬ ‫افراسیابی‪ ،‬بهرام (‪ ،)1367‬ایران و تاریخ‪ ،‬جلد دوم‪ ،‬تهران‪ :‬علم‪.‬‬ ‫اقبال‪ ،‬اسماعیل (‪ ،)1375‬نقش انگلیس در کودتای ‪ 28‬مرداد ‪ ،1332‬تهران‪ :‬اطلاعات‪.‬‬ ‫اميرعلائي‪ ،‬شمس‌الدين (‪ ،)1360‬نقدي بر كتاب سياه‪ ،‬تهران‪ :‬دهخدا‪.‬‬ ‫بزرگمهر‪ ،‬جلیل (‪ ،)1359‬تقریرات مصدق در زندان‪ ،‬به کوشش ایرج افشار‪ ،‬تهران‪ :‬سازمان کتاب‪.‬‬ ‫بقایی‪ ،‬مظفر (‪ ،)1382‬خاطرات دکتر مظفر بقایی‪ ،‬مقدمه و ویراش محمود طلوعی‪ ،‬تهران‪ :‬علم‪.‬‬ ‫بمبرگ‪ ،‬جی‪ 26،‬سال با صنعت نفت ايران؛ به روايت شركت بريتيش پتروليوم (‪ 1954‬ـ ‪،)1928‬‬ ‫ترجمه علیرضا حمیدی یونسی‪ ،‬تهران‪ :‬اداره کل رواب ‌طعمومی وزارت نفت‪.‬‬ ‫‪1343‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪)۱۴۰۰‬‬ ‫بولارد‪ ،‬ریدر و اسکراین‪ ،‬کلارمونت (‪ ،)1369‬شترها باید بروند‪ ،‬ترجمه حسین ابوترابیان‪ ،‬تهران‪:‬‬ ‫البرز‪.‬‬ ‫بهمنی‪ ،‬حیدر (‪ ،)1394‬مدیریت جهادی در صنعت نفت‪ ،‬مشهد‪ :‬ترنم‪.‬‬ ‫بياباني‪ ،‬جهانگير (‪ ،)1388‬اقتصاد ايران‪ ،‬تهران‪ :‬دانشگاه پیا ‌منور‪.‬‬ ‫پالايشگاه آبادان (‪ ،)1344‬تهران‪ :‬روابط‌عمومی شركت سهامي تصفيه نفت ايران‪.‬‬ ‫پالايشگاه تهران (بی‌تا)‪ ،‬تهران‪ :‬رواب ‌طعمومی شركت ملي نفت ايران‪.‬‬ ‫پهلوی‪ ،‬محمدرضا (‪ ‌،)1347‬مأموریت برای وطنم‪ ،‬تهران‪ :‬بنگاه ترجمه و نشر کتاب‪.‬‬ ‫ـــــــــــــــــ (بی‌تا)‪ ،‬به سوی تمدن بزرگ‪ ،‬تهران‪ :‬مرکز پژوهش و نشر فرهنگ سیاسی‪.‬‬ ‫تاج‌بخش‪ ،‬غلام‌رضا و نجم آبادي‪ ،‬فرخ (‪ ،)1393‬يادداشت هاي فؤاد روحاني‪ ،‬تهران‪ :‬نشر ني‪ ،‬چاپ‬ ‫دوم‪.‬‬ ‫تاریخ شفاهی وزرای نفت ایران‪ ،‬گفتگو با عل ‌یاکبر معین‌فر (‪ ،)1396‬تهران‪ :‬مدیریت موز‌هها و مرکز‬ ‫اسناد صنعت نفت ایران‪.‬‬ ‫تاریخ شفاهی وزرای نفت ایران‪ ،‬گفتگو با سیدحسن سادات (‪ ،)1398‬تهران‪ :‬اداره کل رواب ‌طعمومی‬ ‫وزارت نفت‪.‬‬ ‫تاریخ شفاهی وزرای نفت ایران‪ ،‬گفتگو با سیدمحمد غرضی (‪ ،)1398‬تهران‪ :‬اداره کل رواب ‌طعمومی‬ ‫وزارت نفت‪.‬‬ ‫تاریخ شفاهی شرکت ملی گاز ایران (‪ ،)1387‬گفتگو با محسن شیرازی‪ ،‬تهران‪ :‬انتشارات بن‪.‬‬ ‫تاريخچه و نقش پالايشگاه آبادان در تأمين قراردادهاي نفتي (‪ ،)1356‬تهران‪ :‬رواب ‌طعمومی شركت‬ ‫ملي نفت ايران‪.‬‬ ‫تلاش پایدار‪ ،‬بیست و پنج سال با صنعت پتروشیمی ایران (‪ ،)1382-1357‬تهران‪ :‬شرکت ملی‬ ‫صنایع پتروشیمی‪.‬‬ ‫توانیان‌فرد‪ ،‬حسن (‪‌،)1362‬دکتر مصدق و اقتصاد‪ ،‬تهران‪ :‬علوی‪.‬‬ ‫خدادیان‪ ،‬فرشید و کریمیان‪ ،‬اسماعیل (‪ ،)1396‬نفت و زندگي‪ ،‬تهران‪ :‬سامان دانش‪.‬‬ ‫جمال‌زاده‪ ،‬محمدعلی (‪ ،)1362‬گنج شایگان‪ ،‬تهران‪ :‬کتاب تهران‪.‬‬ ‫دهباشی‪ ،‬حسین (‪ ،)1393‬اقتصاد و امنیت (گف ‌توگو با علی‌نقی عالیخانی)‪ ،‬تهران‪ :‬سازمان اسناد‬ ‫کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران‪.‬‬ ‫ديداري از مناطق نف ‌تخيز جنوب (‪ ،)1345‬تهران‪ :‬رواب ‌طعمومی شركت ملي نفت ايران‪.‬‬ ‫ذوقي‪ ،‬ايرج (‪ ،)1370‬مسائل سياسي ـ اقتصادي نفت ايران‪ ،‬تهران‪ :‬پاژنگ‪.‬‬ ‫رازی‪ ،‬احمد امین (بی‌تا)‪ ،‬هفت اقلیم‪ ،‬تهران‪ :‬ب ‌ینا‪.‬‬ ‫راسخی لنگرودي‪ ،‬احمد (‪ ،)1385‬مردان نفت‪ ،‬تهران‪ :‬کویر‪.‬‬ ‫رایت‪ ،‬دنیس (‪ ،‌)1364‬انگلیسی‌ها در میان ایرانیان‪ ،‬ترجمه اسکندر دلم‪ ،‬تهران‪ :‬نهال‪.‬‬ ‫رائين‪ ،‬اسماعيل (‪ ،)1358‬اسناد خانه سدان‪ ،‬تهران‪ :‬بنگاه ترجمه و نشر کتاب‪.‬‬ ‫رزاقی‪ ،‬ابراهیم (‪ ،)1357‬گزیده اقتصاد ایران‪ ،‬تهران‪ :‬امیرکبیر‪.‬‬ ‫رضازاده ملک‪ ،‬رحیم (‪ ،)1363‬ایران و ایرانیان (خاطرات و سفرنامه ساموئل گرین ویلر بنجامین)‪،‬‬ ‫تهران‪ ،‬گلبانگ‪.‬‬ ‫‪1344‬‬

‫منابع و مآخذ‬ ‫روابط ایران و اسرائیل به روایت اسناد نخست‌وزیری (‪ ،)1377‬تهران‪ :‬مرکز اسناد ریاست جمهوری‪.‬‬ ‫روحاني‪ ،‬فؤاد (‪ ،)1353‬تاريخ مل ‌يشدن صنعت نفت ايران‪ ،‬تهران‪ :‬فرانکلین‪.‬‬ ‫رودگريكا‪ ،‬ايرج (‪ ،)1393‬ايران از كودتاي اسفند تا سقوط رضاشاه‪ ،‬تهران‪ :‬پردیس دانش‪.‬‬ ‫زندگی طوفانی‪ ،‬خاطرات سیدحسن تقی‌زاده (‪ ،)1372‬به کوشش ایرج افشار‪ ،‬تهران‪ :‬علمی‪.‬‬ ‫ساعي‪ ،‬احمد (‪ ،)1383‬مسائل اقتصادي سياسي جهان سوم‪ ،‬تهران‪ :‬سمت‪ ،‬چاپ پنجم‪.‬‬ ‫سایکس‪ ،‬کریستوفر (‪ ،)1348‬فعالیت‌های جاسوسی واسموس یا لارنس آلمانی در ایران‪ ،‬ترجمه‬ ‫حسین سعادت‌نوری‪ ،‬تهران‪ :‬وحید‪.‬‬ ‫سفرنامه خوزستان (بی‌تا)‪ ،‬با مقدمه داریوش همایون‪ ،‬ب ‌یجا‪ :‬بی‌نا‪.‬‬ ‫سمسون‪ ،‬آنتوني (‪ ،)1356‬هفت خواهران نفتي‪ ،‬تهران‪ :‬امیرکبیر‪.‬‬ ‫شمس‪ ،‬جابر؛ کرمی‪ ،‬بهمن (‪ ،)1394‬گاز طبیعی و پالایشگاه‌های گاز ایران‪ ،‬تهران‪ :‬شرکت ملی گاز‬ ‫ایران‪.‬‬ ‫شمشیری‪ ،‬مهدی (بی‌تا)‪ ،‬قرارداد بسیار زیا ‌نبخش آرمیتاژ اسمیت از آغاز تا اجرا‪ ،‬ب ‌یجا‪.‬‬ ‫شوكراس‪ ،‬ويليام (‪ ،)1370‬آخرين سفر شاه‪ ،‬ترجمه عبدالرضا هوشنگ‌مهدوی‪ ،‬تهران‪ :‬البرز‪.‬‬ ‫شیخ‌الاسلامی‪ ،‬جواد (‪ ،)1349‬افزایش نفوذ روس و انگلیس در ایران‪ ،‬تهران‪ :‬کیهان‪.‬‬ ‫ـــــــــــــــــــ (‪ ،)1379‬صعود و سقوط تیمورتاش به حکایت اسناد محرمانه وزارت خارجه‬ ‫انگلیس‪ ،‬تهران‪ :‬توس‪.‬‬ ‫صنعت پتروشیمی ایران از آغاز تا انقلاب اسلامی‪ ،‬مصاحبه با باقر مستوفی‪ ،‬ویراستار‪ :‬غلامرضا‬ ‫افخمی‪ ،‬بنیاد مطلاعات ایران‪.‬‬ ‫طرفی‪ ،‬عباس (‪ ،)1380‬جنگ و نفت (مدیران صنعت نفت ایران)‪ ،‬بخش اول (‪ 7‬جلد)‪ ،‬تهران‪:‬‬ ‫مردمک‪.‬‬ ‫طلوعي‪ ،‬محمود (‪ )1376‬بازيگران عصر پهلوي از فروغي تا فردوست‪ ،‬تهران‪ :‬علم‪ ،‬چاپ چهارم‪.‬‬ ‫ـــــــــــــــ (‪ ،)1370‬جنگ خليج‌فارس و آينده خاورميانه‪ ،‬تهران‪ :‬انتشارات تهران‪.‬‬ ‫عاقلی‪ ،‬باقر (‪ ،)1387‬روزشمار تاریخ ایران‪ ،‬تهران‪ :‬نامک‪.‬‬ ‫عراقی‪ ،‬حمیدرضا (‪ ،)1390‬بیست سال گاز‪ ،‬تهران‪ :‬شاپیکان‪.‬‬ ‫عظيمي‪ ،‬حسین (‪ ،)1391‬اقتصاد ايران‪ ،‬توسعه‪ ،‬برنامه ريزي‪ ،‬تهران‪ :‬نشر ني‪.‬‬ ‫علم‪ ،‬اسدالله (‪ ،)1380‬خاطرات علم‪ ،‬به کوشش علی نقی عالیخانی‪ ،‬تهران‪ :‬انتشارات مازیار‪.‬‬ ‫علم‪ ،‬مصطفي (‪ ،)1377‬نفت‪ ،‬قدرت و اصول (پیامدهای کودتای ‪ 28‬مرداد)‪ ،‬تهران‪ :‬چاپخش‪.‬‬ ‫فاتح‪ ،‬مصطفي (‪ ،)1355‬پنجاه سال نفت ایران‪ ،‬تهران‪ :‬علم‪.‬‬ ‫فردوسی‪ ،‬ابوالقاسم (‪ ،)1379‬تصحیح ژول مول‪ ،‬تهران‪ :‬امیرکبیر‪.‬‬ ‫فرمانفرمائيان‪ ،‬منوچهر (‪ ،)1333‬ملاحظاتي چند درباره نفت‪ ،‬تهران‪ :‬بی‌نا‪.‬‬ ‫فرمانفرمائيان‪ ،‬منوچهر و فرمانفرمائيان‪ ،‬رخسان (‪،)1378‬خون و نفت‪ ،‬ترجمه مهدی حقیقت‌خواه‪،‬‬ ‫تهران‪ :‬ققنوس‪.‬‬ ‫فخيمي‪ ،‬قباد (‪ ،)1387‬سي سال نفت ايران‪ ،‬تهران‪ :‬مهراندیش‪.‬‬ ‫قانعي فر‪ ،‬عرفان (‪ ،)2012‬در دامگه حادثه‪ ،‬گفتگو با پرويز ثابتي‪ ،‬لس‌آنجلس‪ :‬شرکت کتاب‪.‬‬ ‫قدیمی‪ ،‬ذبی ‌حالله (‪ ،)1332‬تاریخ انقلاب نفت ایران‪ ،‬تهران‪ :‬چاپخانه مجلس‪.‬‬ ‫قربا ‌نپور دشتكي‪ ،‬خدابخش (‪ ،)1390‬انگليسي و بختياري (‪1925 – 1896‬م)‪ ،‬تهران‪ :‬مؤسسه‬ ‫‪1345‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪)۱۴۰۰‬‬ ‫مطالعات تاریخ معاصر ایران‪.‬‬ ‫كاتوزيان‪ ،‬محمدعلي (‪ ،)1372‬مصدق و مبارزه براي قدرت در ايران‪ ،‬تهران‪ :‬مرکز‪.‬‬ ‫ـــــــــــــــــــ (‪ ،)1394‬اقتصاد سیاسی ایران‪ ،‬تهران‪ :‬نشر مرکز‪.‬‬ ‫کشفی‪ ،‬منصور (‪ ‌،)1360‬سیر تحول صنعت نفت در ایران و خاورمیانه‪ ،‬تهران‪ :‬چاپخانه حیدری‪.‬‬ ‫کیانوری‪ ،‬نورالدین (‪ ،)1372‬خاطرات نورالدین کیانوری‪ ،‬تهران‪ :‬دیدگاه‪.‬‬ ‫گذشته چراغ راه آینده است (‪ ،)1393‬تهران‪ :‬جامی‪ ،‬چاپ یازدهم‪.‬‬ ‫گروه نویسندگان‪ ،‬هندسه نفت در مناطق نف ‌تخیز جنوب (‪ ،)1392‬اهواز‪ :‬روابط‌عمومی شرکت ملی‬ ‫مناطق نف ‌تخیز جنوب‪.‬‬ ‫گلشائیان‪ ،‬عبا ‌سقلی (‪ ،)1377‬گذشت ‌هها و اندیشه‌های زندگی یا خاطرات من‪ ،‬تهران‪ :‬انیشتین‪.‬‬ ‫لایارد‪ ،‬هنری (‪ ،)1367‬سفرنامه لایارد‪ ،‬ترجمه محراب امیری‪ ،‬تهران‪ :‬وحید‪.‬‬ ‫لساني‪ ،‬ابوالفضل (‪ ،)1357‬طلاي سياه يا بلاي ايران‪ ،‬تهران‪ :‬امیرکبیر‪.‬‬ ‫ماسلي‪ ،‬لئونارد (‪ ،)1365‬نفت‪ ،‬سياست و كودتا در خاورمیانه‪ ،‬ترجمه‌ محمد رفیعی مهرآبادی‪،‬‬ ‫تهران‪ :‬رسام‪.‬‬ ‫متینی‪ ،‬جلال (‪ ،)1388‬نگاهی به کارنامه سیاسی دکتر مصدق‪ ،‬تهران‪ :‬شرکت کتاب‪.‬‬ ‫مستوفی‪ ،‬حمدالله (‪ ،)1389‬نزهت‌القلوب‪ ،‬تصحیح گای لسترنج‪ ،‬تهران‪ :‬اساطیر‪.‬‬ ‫مستوفی‪ ،‬عبدالله (‪ ،)1388‬شرح زندگانی من‪ ،‬جلد ‪ ،3‬تهران‪ :‬زوار‪ ،‬چاپ ششم‪.‬‬ ‫مشير‪ ،‬مرتضي (‪ ،)1364‬خاطرات الهيار صالح‪ ،‬تهران‪ :‬انتشارات وحیدنیا‪.‬‬ ‫مصدق‪ ،‬محمد (‪ ،)1364‬خاطرات و تألمات دکتر محمد مصدق‪ ،‬به کوشش ایرج افشار‪ ،‬تهران‪:‬‬ ‫انتشارات علمي‪.‬‬ ‫مختاري اصفهاني‪ ،‬رضا (‪ ،)1392‬پهلوي اول از كودتا تا سقوط‪ ،‬تهران‪ :‬پارسه‪.‬‬ ‫مختاری‌فر‪ ،‬سیدرضا (‪ ،)1392‬تاریخ پتروشیمی در ایران‪ ،‬تهران‪ :‬انجمن نفت ایران‪.‬‬ ‫مدنی‪ ،‬سیدجلال‌الدین (‪ ،)1369‬تاریخ سیاسی معاصر ایران‪ ،‬جلد اول‪ ،‬تهران‪ :‬دفتر انتشارات اسلامی‪.‬‬ ‫مطیعی‪ ،‬همایون‪ ،‬مقدمه ای بر ارزیابی مخارن نفتی زاگرس (برای زمین شناسان)‪ ،‬ج ‪ ،2‬تهران‪ :‬آرین‬ ‫زمین‪.1389 ،‬‬ ‫مقصودی‪ ،‬مجتبی (‪ ،)1380‬تحولات سیاسی اجتماعی ایران‪ ،‬تهران‪ :‬روزنه‪.‬‬ ‫مكي‪ ،‬حسين (‪ 1357‬ـ ‪ ،)1364‬كتاب سياه‪ ،‬جلد ‪ ،4-1‬تهران‪ :‬بنگاه ترجمه و نشر کتاب‪.‬‬ ‫موحد‪ ،‬محمدعلی (‪ ،)1393‬خواب آشفته نفت (از قرارداد دارسی تا سقوط رضاشاه)‪ ،‬تهران‪:‬‬ ‫نشرکارنامه‪.‬‬ ‫ــــــــــــــــ (‪ ،)1357‬نفت ما و مسائل حقوقي آن‪ ،‬تهران‪ :‬خوارزمی‪.‬‬ ‫میرزاحسین‪ ،‬غلا ‌محسین (‪ ،)1391‬خاطرات سیاسی قوام‌السلطنه‪ ،‬تهران‪ :‬معین‪.‬‬ ‫ميرزاصالح‪ ،‬غلا ‌محسين (‪ ،)1372‬بیست سال با رضاشاه‪ ،‬خاطرات سليمان بهبودي‪ ،‬تهران‪ :‬طرح نو‪.‬‬ ‫ميرفطروس‪ ،‬علي (‪2008‬م‪ ،).‬دكتر محمد مصدق‪ ،‬آسيب‌شناسي كي شكست (از انقلاب مشروطه به‬ ‫انقلاب اسلامي)‪ ،‬فرانسه‪ :‬فرهنگ‪.‬‬ ‫میلیونه‪ ،‬ایل (‪ ،)1363‬سفرنامه مارکوپولو‪ ،‬ترجمه منصور سجادی‪ ،‬تهران‪ :‬گویش‪.‬‬ ‫نجاتي‪ ،‬غلام‌رضا (‪ ،)1374‬تاريخ سیاسی بيست و پنج ساله ايران‪ ،‬تهران‪ :‬رسا‪.‬‬ ‫ـــــــــــــــ (‪ ،)1366‬جنبش مل ‌یشدن صنعت نفت ایران و کودتای ‪ 28‬مرداد ‪ ،1332‬تهران‪:‬‬ ‫‪1346‬‬

‫منابع و مآخذ‬ ‫شرکت سهامی انتشار‪.‬‬ ‫نفت در دوره رضاشاه‪ ،‬اسنادی از تجديدنظر در قرارداد دارسي (‪ ،)1378‬زیر نظر يعقوب آژند‪ ،‬تهران‪:‬‬ ‫مرکز اسناد ریاست‌جمهوری‪.‬‬ ‫نفت‌وگاز درياي شمال (‪ ،)1356‬تهران‪ :‬اداره بررسي هاي اقتصادي‪.‬‬ ‫وحدت ‌یراد‪ ،‬علی (‪ ،)1392‬برگی از تحولات تاریخ سیاسی‪ ،‬همدان‪ :‬مرکز گسل‪.‬‬ ‫ورهرام‪ ،‬غلام‌رضا (‪ ،)1385‬نظام سياسي در سازمان هاي اجتماعي ايران عصر قاجار‪ ،‬تهران‪ :‬معین‪.‬‬ ‫وزیری‪ ،‬شاهرخ (‪ ،)1379‬نفت و قدرت در ایران‪ ،‬ترجمه مرتضی ثاقب‌فر‪ ،‬تهران‪ :‬عطایی‪.‬‬ ‫هدایت‪ ،‬مهدی‌قلی (‪ ،)1388‬خاطرات و خطرات‪ ،‬تهران‪ :‬زوار‪.‬‬ ‫همبلی‪ ،‬گاوین (‪ ،)1388‬تاريخ ايران دوره پهلوي‪ ،‬ترجمه مرتضی ثاقب‌فر‪ ،‬تهران‪ :‬جامی‪.‬‬ ‫هوشنگ‌مهدوي‪ ،‬عبدالرضا (‪ ،)1392‬تاريخ روابط خارجي ايران‪ ،‬تهران‪ :‬امیرکبیر‪ ،‬چاپ دوازدهم‪.‬‬ ‫یرگین‪ ،‬دانیل (‪ ،)1380‬غنیمت‪ ،‬ترجمه اکبر تبریزی‪ ،‬تهران‪ :‬علمی و فرهنگی‪.‬‬ ‫ـــــــــــــ (‪ ،)1385‬تاریخ جهانی نفت‪ ،‬ترجمه غلام‌حسین صالح‌یار‪ ،‬تهران‪ :‬اطلاعات‪.‬‬ ‫ـــــــــــــ (‪ ،)1373‬نفت‪ ،‬پول‪ ،‬قدرت‪ ،‬ترجمه منوچهر غیبی ارطه‌ای‪ ،‬تهران‪ :‬روابط‌عمومی‬ ‫شرکت ملی نفت ایران‪.‬‬ ‫یزدی‌زاده‪ ،‬حسن (‪« ،)1388‬آی ‌تالله کاشانی‪ ،‬فدائیان اسلام و نهضت مل ‌یشدن صنعت نفت»‪ ،‬پانزده‬ ‫خرداد‪ ،‬شماره ‪.22‬‬ ‫يعقوب ‌ينژاد‪ ،‬علي (‪ ،)1391‬بوي نفت مي آيد انگلیسی‌ها آمدند‪ ،‬تهران‪ :‬علمی‪.‬‬ ‫كيتائي‪ ،‬مجيد (‪ ،)1352‬تاريخ دارائي ايران‪ ،‬تهران‪ :‬گوتنبرگ‪.‬‬ ‫‪W. Ferrier, The history of the British Petroleum Company, Volume 1&2, Cambridge university‬‬ ‫‪press‬‬ ‫مقالات‬ ‫بیات‪ ،‬محمدرضا (‪« ،)1381‬بازخوانی کودتای امریکایی ـ انگلیسی ‪ 28‬مرداد ‪ ،»1332‬زمانه‪ ،‬شماره‬ ‫‪.1‬‬ ‫بیگدلی‪ ،‬علی (‪« ،‌)1383‬جبهه‌ای که هرگز ملی نشد‪ ،‬مقدمه‌ای بر فرایند شک ‌لگیری و عملکرد‬ ‫جبهه ملی»‪ ،‬زمانه‪ ،‬سال سوم‪ ،‬شماره ‪.26‬‬ ‫خامه‌ای‪ ،‬انور (‪« ،)1378‬تحلیل چند سند مهم در رابطه با کودتای ‪ 28‬مرداد»‪ ،‬گزارش‪ ،‬شماره‬ ‫‪.102‬‬ ‫تقوی‌مقدم‪ ،‬مصطفی (‪« ،)1389‬حاکمیت سیاس ‌تزدگی افراطی بر تاری ‌خنگاری نهضت ملی نفت»‪،‬‬ ‫زمانه‪ ،‬شماره ‪.98-97‬‬ ‫راعی گلوجه‪ ،‬سجاد (‪« ،‌)1383‬افسران پیر ـ فرزندان کودتا»‪ ،‬ماهنامه اندیشه و تاریخ سیاسی معاصر‬ ‫ایران‪ ،‬شماره ‪.24‬‬ ‫ـــــــــــــــــــ (‪« ،)1388‬انگلیس و تحریک سران عشایر بر ضد دولت مرکزی از مل ‌یشدن‬ ‫‪1347‬‬

‫تقويم تاريخ صنعت نفت ايران ـ جلد دوم (‪ ۱۳۵۸‬تا ‪)۱۴۰۰‬‬ ‫صنعت نفت تا کودتای ‪ 28‬مرداد ‪ ،»1332‬تاریخ روابط خارجی‪ ،‬شماره ‪.39-38‬‬ ‫صفوی‪ ،‬فاطمه (‪« ،)1391‬دوشیزه لمبتون»‪ ،‬مطالعات تاریخی‪ ،‬شماره ‪.19‬‬ ‫عل ‌یکیا‪ ،‬علی و ابوالحسنی‪ ،‬علی (‪« ،)1384‬کارنامه حزب توده»‪ ،‬زمانه‪ ،‬سال چهارم‪ ،‬شماره ‪.38‬‬ ‫فاطمی‪ ،‬سعید (‪« ،)1383‬اسنادی که دکتر مصدق به دیوان لاهه ارائه داد»‪ ،‬حافظ‪ ،‬شماره ‪.11‬‬ ‫«قرارداد گازی ایران ـ توتال»‪ ،‬اطلاعات سیاسی اقتصادی‪ ،‬شماره ‪ ،124‬دی ‪.1376‬‬ ‫کاظمی‪ ،‬اعظم و اللهیاری‪ ،‬فریدون‪« ،‬عملکرد رادیو ب ‌یبی‌سی در شهریور ‪ 1320‬و کودتای ‪ 28‬مرداد‪،‬‬ ‫فصلنامه مطالعات تاریخی‪.‬‬ ‫کولایی‪ ،‬الهه (‪« ،)1389‬حزب توده و نفت شمال ایران»‪ ،‬گزارش‪ ،‬شماره ‪.216‬‬ ‫کوهستان‌نژاد‪ ،‬مسعود‪( ،‬آذر ‪« ،)1376‬بازگشایی پرونده خوریان»‪ ،‬گزارش‪ ،‬شماره ‪.82‬‬ ‫مظفر مقام‪ ،‬احمد و مظفری‪ ،‬جمشید (‪« ،)1387‬قرارداد ‪ 1907‬به روایت مرکز اسناد کتابخانه‬ ‫مجلس شورای اسلامی»‪ ،‬پیام بهارستان‪ ،‬دوره ‪ ،2‬سال اول‪ ،‬شماره ‪.2-1‬‬ ‫مهدي زاده‪ ،‬محمدرضا (‪ ،)1387‬فعالیت برون‌مرزی و جهانی‌شدن شركت هاي ملي نفتی‪ ،‬مجله‬ ‫مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت‪ ،‬شماره ‪.5‬‬ ‫منابع دیجیتال‬ ‫آرشيو ديجيتال کتابخانه ملي قطر‬ ‫تارنماي شرکت ملي حفاري ايران‬ ‫تارنماي شرکت ملي گاز ايران‬ ‫تارنماي شرکت ملي مناطق نفتخيز جنوب‬ ‫تارنماي شرکت ملي نفت ايران‬ ‫تارنماي شرکت مهندسي و توسعه نفت (متن)‬ ‫تارنماي شرکت نفت فلات قاره ايران‬ ‫تارنماي شرکت نفت و گاز پارس‬ ‫تارنماي ويکي مشروطه‬ ‫خبرگزاري ايسنا‬ ‫خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران (ايرنا)‬ ‫خبرگزاري شانا‬ ‫‪1348‬‬