7 min ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﮡ ﭘﺎ َﻟ َﻚ ﭘﻮﮐﻲ آﻳﺎ ﻫﺎري. َﻛﮣ َﻚ ﭘﻮﮐﻲ آﻳﺎ ﻫﺎري. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ورڪ ُﺑﻚ ﺟﻲ ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 66ﮐﻮﻟﮡ ﻻ ﭼﺌﻮ ۽ ﮐﻴﻦ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﺳﻲ ان ﺑﺎﺑﺖ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﭜﺮﺳﺎنَﺑ ِﺮﺳﺎت َﺗﻜﻲ آﻳﻮ ﻫﺎري. َﻛ َﭙﮫ َﮐ ِﮣﻲ آﺋﻲ ﻫﺎري. وﻳﭡﻞ ﺳﺎﭤﻲ ﺳﺎن ﮘﺎﻟﻬﻪ ﭔﻮﻟﻬﻪ ﻛﻦ. ﭘﻮ َک ﭘﻮﮐﻲ آﻳﺎ ﻫﺎري. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ﺗﻮﻫﺎن ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻨﺪو ۽ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ُﺑﮏ ۾ ُﺳﻜﻮ ﻟﻮﻟﻮ َﭼﮑﻲ آﻳﺎ ﻫﺎري. ُﭔﮅن ﮔﮇوﮔﮇ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ورڪ ُﺑﻚ ۾ ﻋﺒﺎرت ﺗﻲ آﮜﺮ رﮐﻦ. ﻋﺒﺎرت ﻣﻜﻤﻞ ﭘﮍﻫﮡ ﮐﺎن ﭘﻮ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﺳﺎﭤﻲ ﺳﺎن ﮔﮇ واري ﺳﺎن ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﮡ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﭘﮍﻫﮡ دوران ﻛﻼس ﺟﻮ ﻣﺸﺎﻫﺪو ﻛﻴﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن اﻋﺮاب زﺑﺮ ،زﻳﺮ ،ﭘﻴﺶ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ.ﻋﺒﺎرت ۾ واﺣﺪ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ﺟﻤﻊ ۾ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﺮاﻳﻮ ۽ ﺟﻤﻊ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ واﺣﺪ ۾ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ﭘﻮ َک -ﭘﻮﮐﻮن ،ﻟﻮﻟﻮ- ﻟﻮﻻ وﻏﻴﺮه 5 min ورڪ ﺑﻚ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ورڪ ُﺑﻚ ۾ ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ زﺑﺮ ،زﻳﺮ ،ﭘﻴﺶ ﺟﻲ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﻟﮙﺎﻳﻮ. ﻛﻢ ﺟﻲ دوران ﻛﻼس ۾ﮔﻬﻤﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻮ ﺟﺎﺋﺰو وﭠﺠﻲ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’آﻳﺎ‘ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻲ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮي ﺳﮕﮭﻦ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو )زﺑﺎﻧﻲ( ﭘَ َﺮ َڻ ’ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻮ ﺑﻨﮕﻮ‘ راﻧﺪ ﻛﺮاﻳﻮ. ﭘَڪﻮ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﺳﺎﻣﻬﻮن ڏﻧﻞ ’ﺑﻨﮕﻮ ﺑﻮرڊ‘ ﭠﺎﻫﻴﻮ ، .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﻮﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﭼﺮڻ ﮐِﻠُ ُﮡ ِﺳ َڪ ﭼﺎﮢﻮ َﭼﺮڻ َﭘ َﻚ، ِﺳ َﻚ، َﺟ َﺒ َﻞ، ورڪ ﺑﻚ ۾ اﻫﺎ ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﻛﻦ. 8 min َﭼﺮڻ، ﻟﮑﻮُ :ﺗﺮ ُت، ِﺑ َﻞ ﭘُﻞ ﭘِﻦ، ﺗِ ِﺘﺮ، ُﭘﻞ، ﮐِﻠﮡ، ﻟﻔﻆ ﺑﻨﮕﻮ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن َﻟ ُﻜﮡَ ،ﺗ َﻜﮍُ ،د ُﻫ ُﻞ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻣﺮﺿﻲ ﺳﺎن ﺑﻨﮕﻮ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﺧﺎﻧﻦ ۾ ﻟﮑﻦ. ﻫﺎﮢﻲ ﺗﻮﻫﺎن ڏﻧﻞ ‘ﺑﻨﮕﻮ ﺑﻮرڊ’ ﻣﺎن ﻟﻔﻆ ﭼﺌﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﻮ اﻧﻬﻦ ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ) (oﻟﮙﺎﺋﻦ. ﺟﻴﻜﮇﻫﻦ ﻛﻨﻬﻦ ﺷﺎﮔﺮد ﺟﺎ ﭨﻲ ﻟﻔﻆ ﻟﮙﺎﺗﺎر داﺋﺮي ۾ اﭼﻦ ﺗﻪ ﻫﻮ ﻫﭣ ﻣﭥﻲ ﻛﺮي ‘ﺑﻨﮕﻮ’ ﭼﺌﻲ. وﻗﺖ ﮐﻲ ﻧﻈﺮ ۾ رﮐﻨﺪي ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﺟﺎري رﮐﻮ. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﭔﻴﻦ ﺟﻲ ﻣﺪد ﻛﺮڻ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﮀﻬﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ.132 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭘﻬﺮﻳﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ ُاو ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 12 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 67 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: آوازُ ’ ،او‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. آوازُ ’ ،او‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. آوازُ ’ ،او‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. آوازُ ’ ،او‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺳﺎن ﭘﮍﻫﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﻬﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ آواز ’ ُاو‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ آواز /ﭘﺪ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﮡ وارا ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺳﺎن ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min آواز /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازآواز ’ ُاو‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ ُﺻﻮف‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري ۽ آواز ُ /او /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎلُ :او ــ ُﺑﻮٽ ﺗﺼﻮﻳﺮ /ا./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ” ُاو“ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ وري وري ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /ا /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن آواز ’ ُاو‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎلُ :ﺑﻮٽُ ،ﺗﻮتُ ،ﻛﻮڪ 2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎلُ :ﻛﻮڪ ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ُﻛﻮ ۽ ڪ ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ ) ُﺑﻮ_ٽ؛ ُﺑﻮٽُ ،ﺗﻮ_ت؛ ُﺗﻮتُ ،ﻛﻮ_ڪ؛ ُﻛﻮڪ( USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 133
2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ’ ُاو‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻُﻧﻮري ُﺻﻮف ﮐﺎﺋﻲ ﭤﻲ. ُاﺳﺘﺎد وڏي آواز ﺳﺎن ڏﻧﻞ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ُﭔﮅن. ُﻧﻮر ُﺗﻮت ﮐﺎﺋﻲ ﭤﻮ. اﺳﺘﺎد ﭔﻴﻬﺮ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻲ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﻨﻬﻦ ﺑﻪ ﻟﻔﻆ ۾ آواز ‘ ُاو’ ﺻﺎ ُﺑﻮ ُﭼﻮري ﮐﺎﺋﻲ ﭤﻮ. اﭼﻲ ﺗﻪ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻴﻦ. ﻃﻮﻃﻮ ُﭼﻮري ﮐﺎﺋﻲ ﭤﻮ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ﺟﻤﻠﻦ ۾ آواز ‘ ُاو’ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﻛﺮاﻳﻮ. ﭔﻦ ﻳﺎ ﭨﻦ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻣﻮﻗﻌﻮ ڏﻳﻮ ﺟﻴﻜﻮ ﻟﮑﻴﻞ ﺟﻤﻠﻦ ۾ آواز ‘ ُاو’ ﺟﻲ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ؟ آوازن واري ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ ﻫﻴﭡﺎن ﻟﻴﻚ ﻟﮙﺎﺋﻦ . ﺗﻮﻫﺎن ﮐﻲ ﻫﻦ ﻋﺒﺎرت ۾ ﻛﻬﮍي ﮘﺎﻟﻬﻪ ُﺳﭡﻲ ﻟﮙﻲ؟ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ﻫﻴﭟ ڏﻧﻞ ﺳﻮال ﭘﮁﻮ : ______________________؟ 5 min ورڪ ﺑﻚ آواز ‘ ُاو’ وارﻳﻦ ﺗﺼﻮﻳﺮن ﺗﻲ ﻧﺸﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ اﮐﺮ ﻣﻼﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻮ آواز ‘ ُاو’ وارا ﻟﻔﻆ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺳﺎن‘ ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺳﺎن‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺳﺎن‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎلُ :ﺑﻮٽ ﻣﻨﻬﻨﺠﻲ ﻻ وﭠﻲ آﻳﺎ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺳﺎن‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو )ﻟﻔﻆ(ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺟﻮڙن ۾ ورﮬﺎﻳﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﮬﻲ ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﮔﮇﺟﻲ ﻛﺮﮢﻲ آﮬﻲ .اﺳﺘﺎد ان ﮘﺎﻟﮫ ﺟﻮ ﺧﻴﺎل رﮐﻲ ﺗﻪ ﺟﻮاب ڏﻳﮡ ﮐﺎن اڳ ۾ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﻮﭼﮡ ﺟﻮ ﻣﻮﻗﻌﻮ ﻣﻠﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﺗﻮﮬﺎن اﻧﮭﻦ ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن ﭨﻲ ﻟﻔﻆ ﭼﻮﻧﺪا .ﺟﻦ ﻣﺎن ﭔﻦ ﺟﻮ آواز ﮬﻚ ﺋﻲ اﮐﺮ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪو ۽ ﮬﻚ ﺟﻮﺷﺮوﻋﺎﺗﻲ اﮐﺮ ۽ آواز ﻣﺨﺘﻠﻒ آﮬﻲ ُ .1ﺑﻮﺗﻮُ ،ﺑﻮٽ ،ﻛﺎرُ .2،ﭼﻮريُ ،ﭼﻮﻧﻮ ،ﺑﺨﺎرُ .3 ،ﺗﻮتُ ،ﺗﻮري ،ﭘﺎُ .4،ﺟﻮنُ ،ﺟﻮ، ﻛﺘﻞ )اﺳﺘﺎد واري واري ﺳﺎن ﭼﭩﺎ ﻟﻔﻆ ﭼﻮﻧﺪو وﭸﻲ(. ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﺟﻲ وﻗﺖ ﺟﻮ ﺧﻴﺎل ﻛﻨﺪي اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ورﺟﺎﺋﮡ واري ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﺋﻲ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭘﻬﺮﺋﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ.134 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭔﻴﻮ ڏﻳﻨﻬﻦ ُاو ﺟﻮ ورﺟﺎ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 12 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 68 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: آواز ’ ُاو‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’ ُاو‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. آواز ’ ُاو‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’ ُاو‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺳﺎن‘ ﮐﻲ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﻬﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ آواز ’ ُاو‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﮡ وارا ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺳﺎن‘ ﮐﻲ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min آواز /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازآواز ’ ُاو‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ ُاو‘ ﺟﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ آواز ُ /او /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎلُ :او ــ ___ ُﺻﻮف ُ /او./ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ’ ُاو‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ واري واري ﺳﺎن ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز ُ /او /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن آواز ’ ُاو‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎلُ :ﺑﻮٽُ ،ﺗﻮتُ ،ﻛﻮڪ 2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﮔﮇ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭘﺪن ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ ) ُﺑﻮ_ٽ؛ ُﺑﻮٽُ ،ﺗﻮ_ت؛ ُﺗﻮتُ ،ﻛﻮ_ڪ؛ ُﻛﻮڪ(5 min ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﮡ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ورڪ ُﺑﻚ ﺟﻲ ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 86ﮐﻮﻟﮡ ﻻ ﭼﺌﻮ ۽ ﮐﻴﻦ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﺳﻲ ان ﺑﺎﺑﺖ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﭜﺮﺳﺎن وﻳﭡﻞ ﺳﺎﭤﻲ ﺳﺎن ﮘﺎﻟﻬﻪ ﭔﻮﻟﻬﻪ ﻛﻦ. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 135
ُﮐﻮه ۾ ﭘﺎﮢﻲ آﻫﻲ ﻛﭙﺮ ﭜﺮﺳﺎن ُﮐﻮﻫﻪ آﻫﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ﺗﻮﻫﺎن ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻨﺪو ۽ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ُﺻﻮف ﻧﻮري ﺟﺎ آﻫﻦ ﻫﻲ ُﺗﻮت ۽ ﺻﻮف آﻫﻦ ﺳﺎن ُﭔﮅن ﮔﮇوﮔﮇ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ورڪ ُﺑﻚ ۾ ﻋﺒﺎرت ﺗﻲ آﮜﺮرﮐﻦ. ﻋﺒﺎرت ﻣﻜﻤﻞ ﭘﮍﻫﮡ ﮐﺎن ﭘﻮ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﻫﻮ ﺑﺪڪ ﺟﺎ ﭼﻮزا ُﺗﻮت ُﻧﻮر ﺟﺎ آﻫﻦ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﺳﺎﭤﻲ ﺳﺎن ﮔﮇ واري ﺳﺎن ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﮡ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﭘﮍﻫﮡ دوران ﻛﻼس ﺟﻮ ﻣﺸﺎﻫﺪو ﻛﻴﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن آواز ‘ ُاو’ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻲ ﺧﺎل ﭜﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ 5 min 8 min ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺳﺎن‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ورڪ ُﺑﻚ ۾ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺳﺎن‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺟﺎﺋﺰو ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﮑﮡ ﻻ ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻲ ﭘﺪن ﺟﻮ ﺗﻌﺪاد ﭔﮅاﻳﻮ. ﻟﻔﻆُ :ﻛﻮڪُ ،ﺑﻮٽُ ،ﺻﻮفُ ،ﭼﻮزا ،ﺗﻮوتُ ،ﮐﻮھ ،ﺟﻲ ﭘﺪن ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭔﺌﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________136 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭨﻴﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 12 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ اِي 69 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: آواز ’اِي‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’اِي‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. آواز ’اِي‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’اِي‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﭘﮍﻫﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ آواز ’اِي‘ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ آواز /ﭘﺪ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﮡ وارا ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min آواز /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازآواز ’اِي‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’ ِﺷﻴ ِﺸﻲ‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري ۽ آواز /اِي /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :اِي ــ ِﺷﻴ ِﺸﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ /ا./ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ”اِي“ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ وري وري ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /اِي /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن آواز ’اِي‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎلِ :ﺳﻴﭩﻲِ ،رﻳﻞ ،ﻟِﻴﻤﻮن ،ﺗِﻴﻠﻲ2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎلِ :ﺷﻴ ِﺸﻲ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ِﺷﻲ۽ ِﺷﻲ ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ )ﮐِﻴﺮو ،ﻧِﻴﺮو ،ﺑِﻴﻤﺎر ،ﺑِﻴﻬﻮ( USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 137
2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ’اِي‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ڏاڏي ﺑﻴﻨﺎ ﮐﻲ ﭘﻮﺗِﻲ ڏﻧﻲ. ُاﺳﺘﺎد وڏي آواز ﺳﺎن ڏﻧﻞ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ُﭔﮅن. ﮐِﻴﺮ ﭘِﻲ ﺗﻨﺪرﺳﺖ ﭤﻲ. اﺳﺘﺎد ﭔﻴﻬﺮ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻲ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﻨﻬﻦ ﺑﻪ ﻟﻔﻆ ۾ اﺳﻠﻢ ﻧِﻴﺮي ﮔﺎ ِڏي ﺗﻲ ﭼﮍﻫﻴﻮ. ﺳﭝﻨﻲ ِﻣﻠﻲ ﮔِﻴﺖ ﮘﺎﻳﺎ. آواز’اِي‘ اﭼﻲ ﺗﻪ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻴﻦ. ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ﻫﻴﭟ ڏﻧﻞ ﺳﻮال ﭘﮁﻮ: ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ﺟﻤﻠﻦ ۾ آواز ‘اِي’ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﻛﺮاﻳﻮ . ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ؟ ﭔﻦ ﻳﺎ ﭨﻦ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻣﻮﻗﻌﻮ ڏﻳﻮ ﺟﻴﻜﻮ ﻟﮑﻴﻞ ﺟﻤﻠﻦ ۾ آواز ‘اِي’ ﺟﻲ ﺗﻮﻫﺎن ﮐﻲ ﻫﻦ ﻋﺒﺎرت ۾ ﻛﻬﮍي ﮘﺎﻟﻬﻪ ُﺳﭡﻲ ﻟﮙﻲ؟ آوازن واري ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ ﻫﻴﭡﺎن ﻟﻴﻚ ﻟﮙﺎﺋﻦ . 5 min ورڪ ﺑﻚ 2 min آواز ‘اِي’ وارﻳﻦ ﺗﺼﻮﻳﺮن ﺗﻲ ﻧﺸﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ اﮐﺮ ﻣﻼﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻮ آواز ‘اِي’ وارا ﻟﻔﻆ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ﺑﺎﺑﺎ ۽ ﭼﺎﭼﺎ ﻛﺮاﭼﻲ وﻳﺎ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ﻟِﻲ ڪ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﮑﺎرﻳﻞ ﻟﻔﻆ ﺧﺎﻧﻦ ۾ ﻟﮑﻮ: ١٢ ٣ ﮬﺮ ﭘﺪ ﺟﻲ ﮬﻴﭡﺎن ﻧﻤﺒﺮ ڏﻳﻮ ،ﮬﺮ ﻧﻤﺒﺮ ان ﺧﺎﻧﻲ ﺟﻲ ﭘﺪ ﻳﺎ اﮐﺮ ﺟﻮﻛﻮڏ ﻧﻤﺒﺮ آﮬﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﮇﮬﻦ ﮬﻮ اﮐﺮن ﻣﺎن ﻟﻔﻆ ﭠﺎﮬﻦ ﺗﻪ ان ﭘﺪ ﺟﻲ ﮬﻴﭡﺎن واره ﻛﻮڊ ﻧﻤﺒﺮ ﻟﮑﻦ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻲ ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﻛﻦ. ﮬﺮ ﮬﻚ ﺷﺎﮔﺮ ﮐﺎن ان ﺟﺎ ﻟﮑﻴﻞ ﻟﻔﻆ ﭔﮅي ﻛﻮڊ ﺳﻤﻴﺖ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻨﺪا وﭸﻮ.ر ﮐِﻲ ﻟِﻲ ﻟِﻲ اِي ن ﻣﺎ ِي ر ڪ ﻧِﻲ م و ﺳﻮ١ ٢٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩ ١٠ ١١ ١٢ ١٣ ١٤ 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭨﺌﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ.138 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭼﻮﭤﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ اِي ﺟﻮ ورﺟﺎ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 12 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 70 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: آواز ’اِي‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’اِي‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. آواز ’اِي‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’اِي‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﮐﻲ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﻬﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ آواز ’اِي‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﮡ وارا ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min آواز /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازآواز ’اِي‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’اِي‘ ﺟﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ آواز /اِي /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :اِي ــ ِﺷﻴ ِﺸﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ /اِي./ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ’اِي‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ واري واري ﺳﺎن ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /اِي /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن آواز ’اِي‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :اِﻳﻤﺎن ،ﺑِﻴﻬﻪِ ،ﭼﻴﻜﻠﻮ ،ﻧِﻴﺮو 2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭘﺪن ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ ) ﺑِﻴﻬﻮ ،ﺳﻴﺮوِ ،رﻳﻞ ﭘِﻴﻠﻮ ،ﭨِﻴﻠﻮ(7 min ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﮡ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ورڪ ُﺑﻚ ﺟﻲ ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 07ﮐﻮﻟﮡ ﻻ ﭼﺌﻮ ۽ ﮐﻴﻦ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﺳﻲ ان ﺑﺎﺑﺖ USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 139
ﺑﺎﺑﺎ ﺟﻲ ﻧِﻴﺮي ﻛﺎر آﻫﻲ ﻧﻮ ِري ﺟﻲ ﭘِﻴﻠﻲ ﭘﻮﺗِﻲ آﻫﻲ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﭜﺮﺳﺎن وﻳﭡﻞ ﺳﺎﭤﻲ ﺳﺎن ﮘﺎﻟﻬﻪ ﭔﻮﻟﻬﻪ ﻛﻦ. ﭘﺮس ۾ ﻫِﻴﺮا آﻫﻦ راﺟﺎ ﺟﻲ ﻛﺎ ِري ِﺳﻴﭩﻲ آﻫﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ﺗﻮﻫﺎن ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻨﺪو ۽ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ُﭔﮅن ﮔﮇوﮔﮇ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ورڪ ُﺑﻚ ۾ ﻋﺒﺎرت ﺗﻲ آﮜﺮرﮐﻦ. ﺗِﻴﺮ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ِﺟﻴﺖ آﻫﻲ ﮐﻮﻫﻪ ﭜﺮﺳﺎن ِﭼﻴﺘﻮ آﻫﻲ ﻋﺒﺎرت ﻣﻜﻤﻞ ﭘﮍﻫﮡ ﮐﺎن ﭘﻮ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﺳﺎﭤﻲ ﺳﺎن ﮔﮇ واري ﺳﺎن ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﮡ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﭘﮍﻫﮡ دوران ﻛﻼس ﺟﻮ ﻣﺸﺎﻫﺪو ﻛﻴﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن آواز ‘اِي’ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﺳﻮال ُﭘﮁﻮ ۽ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ. ________________________________ 5 min ورڪ ﺑﻚ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻲ ﺧﺎل ﭜﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ورڪ ُﺑﻚ ۾ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ُھ و ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﻴﮑﺎرﻳﻞ ﻟﻔﻆ ﻻﺋﻦ ۾ ۽ ﺧﺎﻧﻦ۾ ﻟﮑﻮ 12 ﮬﺮ ﭘﺪ ﺟﻲ ﮬﻴﭡﺎن ﻧﻤﺒﺮ ڏﻳﻮ ،ﮬﺮ ﻧﻤﺒﺮ ان ﺧﺎﻧﻲ ﺟﻲ ﭘﺪ ﻳﺎ اﮐﺮ ﺟﻮ ﻛﻮڊ ﻧﻤﺒﺮ آﮬﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﮇﮬﻦ ﮬﻮ اﮐﺮن ﻣﺎن ﻟﻔﻆ ﭠﺎﮬﻦ ﺗﻪ ان ﭘﺪ ﺟﻲ ﮬﻴﭡﺎن واره ﻛﻮڊ ﻧﻤﺒﺮ ﻟﮑﻦ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻲ ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﻛﻦ. ﮬﺮ ﮬﻚ ﺷﺎﮔﺮ ﮐﺎن ان ﺟﺎ ﻟﮑﻴﻞ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﺎ ڏﻧﻞ ﺟﻮاب ﺳﻤﻴﺖ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻨﺪا وﭸﻮ. َس ل َچ ڻ َر ﭼﻲ ري َڪ َپ ُر َچ ﻫ َﻪ 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 َس َر ﺑﮓ ُﺑﻚ 10 14 ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. 8 min ﭼﻮﭤﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ.140 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭘﻨﺠﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 12 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ اي 71 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: آواز ’اي‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’اي‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. آواز ’اي‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’اي‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮي ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﻬﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ آواز ’اي‘ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﮡ وارا ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min آواز /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازآواز ’اي‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’رﻳﮉﻳﻮ‘ ﺟﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ آواز /اي /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :اي ــ رﻳﮉﻳﻮ /اي./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ’اي‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ واري واري ﺳﺎن ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /اي /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن آواز /ﭘﺪ ’اي‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﮀﻴﻠﻮ ،ﻛﻴﻠﻮ ،ﭘﻴﺮ ،ﺳﻴﺮ ،دﻳﺮ ،ﭘﺮاﮢﻲ ،ﺳﺎﻻﻧﻲ، 2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭘﺪن ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ )ﮀﻴﻠﻮ ،ﻛﻴﻠﻮ ،ﭘﻴﺮ ،ﺳﻴﺮ ،دﻳﺮ ،ﭘﺮاﮢﻲ ،ﺳﺎﻻﻧﻲ (2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ’اي‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 141
5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ وﺣﻴﺪ ﻣﻴﻠﻲ ۾ وﻳﻮ آﻫﻲ ُاﺳﺘﺎد وڏي آواز ﺳﺎن ڏﻧﻞ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ُﭔﮅن. رڇ ﻣﻴﻠﻲ ۾ ﮐِﻴﻞ ﻛﻴﻮ اﺳﺘﺎد ﭔﻴﻬﺮ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻲ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﻨﻬﻦ ﺑﻪ ﻟﻔﻆ ۾ آواز ‘اي’ ﻛﻴﻼ ﮐﺎﺋﮡ ۾ ﻣﭡﺎ ﻫﺌﺎ. وڻ ﺗﻲ ﮘﻴﺮن ﺟﺎ آﮐﻴﺮا آﻫﻦ. اﭼﻲ ﺗﻪ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻴﻦ. ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ﺟﻤﻠﻦ ۾ آواز ‘اي’ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﻛﺮاﻳﻮ. ﭔﻦ ﻳﺎ ﭨﻦ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻣﻮﻗﻌﻮ ڏﻳﻮ ﺟﻴﻜﻮ ﻟﮑﻴﻞ ﺟﻤﻠﻦ ۾ آواز ‘اي’ ﺟﻲ آوازن واري ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ ﻫﻴﭡﺎن ﻟﻴﻚ ﻟﮙﺎﺋﻦ. ﻫﻲ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ. 5 min ورڪ ﺑﻚ آواز ‘اي’ وارﻳﻦ ﺗﺼﻮﻳﺮن ﺗﻲ ﻧﺸﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ اﮐﺮ ﻣﻼﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻮ آواز ‘اي’ وارا ﻟﻔﻆ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ﺷﺎﮔﺮن ﮐﻲ ﺳﻤﺠﮭﺎﺋﮡ ﻻ ﮬﻚ ﺋﻲ ﻗﻄﺎر ۾ { Uﺷﻜﻠﻴﻮن ﻟﮙﺎﻳﻮ.ﺳﺎﮘﻲ رﻳﺖ ﺳﻠﻴﭧ /ﻛﺎﭘﻲ ﺗﻲ ﭠﺎﮬﻴﻮ. ﺷﺮوع ﺟﻲ آوازن ﻻ ،وچ وارن ﻻ ۽ آﺧﺮي Uاﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﻴﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ اڄ ﺟﻲ اﮐﺮ ﭘﺪ ﻣﺎن ﭨﻦ ﭘﺪن ﺗﻲ ﭔﮅل آواز ﭼﺌﻮ .اﮬﮍا اﮐﺮ ڏﻳﻮ ﺟﻦ ۾ ﭘﮭﺮي ﭔﺌﻲ ۽ ﭨﺌﻲ ﭘﺪ ۾ اڄ ﺟﻲ اﮐﺮ/اي /ﺟﻮ آواز ﮬﺠﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﮐﻴﮇڻ ،ﮬﻴﺮڻ ،ﺑﻴﺴﮡ ،ﺳﻴﺮڻ ،ﺟﻴﺮو ،ﺗﻴﻞ ،ﻛﻴﺮ ،دﻳﺮ ،ﭘﻴﺮ ،رﻳﻞ ،راﮢﻲ ،ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ”اي“ﺟﻮ آواز ﺳﭹﺎﮢﻲ ان ﺟﻲ ﭘﻮزﻳﺸﻦ ﭔﮅاﺋﻦ .ﮬﺮ ﮬﻚ ﺷﻜﻞ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﺗﻲ ﻛﺮاس ﺟﻮ ﻧﺸﺎن ) (Uﻟﮙﺎﺋﻲ ﺳﻠﻴﭧ/ﻛﺎﭘﻲ ڏﻳﮑﺎرﻳﻦ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭘﻨﺠﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________142 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﮀﻬﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ اي ﺟﻮ ورﺟﺎ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 12 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 72 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: آواز ’اي‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’اي‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. آواز ’اي‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’اي‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮي ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﻬﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ آواز ’اي‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﻨﺪڙ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮڻ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min آواز /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازآواز ’اي‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’اي‘ ﺟﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ آواز /اي /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :اي ــ ﭘﻴﺮ /اي./ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ’اي‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ واري واري ﺳﺎن ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /اي /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن آواز ’اي‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﭔﻴﺮ ،ﺑﻴﺴﮡ ،ﺳﻴﻞ ،ﭘﻴﺮ ،ﺟﻴﺮا. 2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭘﺪن ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ ) ﭔﻴﺮ ،ﺑﻴﺴﮡ ،ﺳﻴﻞ ،ﭘﻴﺮ ،ﺟﻴﺮا (7 min ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﮡ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ورڪ ُﺑﻚ ﺟﻲ ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 27ﮐﻮﻟﮡ ﻻ ﭼﺌﻮ ۽ ﮐﻴﻦ ﻫﺪاﻳﺖ ڏﻳﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﺳﻲ ان ﺑﺎﺑﺖ USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 143
ﻫﻮ ﭼﻴﺮي ۽ ﻛﻴﻼ آﻫﻦ ُﻫﻮ ﻛﻴﻼ ۽ ﻧﻴﺰا آﻫﻦ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﺧﺎﻣﻮﺷﻲ ﮐﺎن ﺑﻐﻴﺮ ﻋﺒﺎرت ﭘﺎڻ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻮ ﻣﻮﻗﻌﻮ ڏﻳﻮ. راﺑﻴﻞ رﻳﻞ ۾ آﻫﻲ ﻫﻮ ﺑﺪڪ ﺟﺎ ﭘﻴﺮ آﻫﻦ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ﺟﻤﻠﻦ ۾ ﭘﺪ ۽ ﭘﺪ ’اي‘ ﺳﺎن ﭠﻬﮡ واري ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ﻫﻮ ﺑﻴﺴﮡ ۽ ﻛﻴﻚ آﻫﻲ ﺗﺮڻ ﻻ ﺗﻴﻞ آﻫﻲ ﻧﺸﺎﻧﺪﻫﻲ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﺳﻮال ُﭘﮁﻮ ۽ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ. ________________________________ 5 min ورڪ ﺑﻚ 2 min ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻲ ﺧﺎل ﭜﺮﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ) ﮀﮇﻳﻞ ﻟﻔﻆ ﺳﭹﺎﮢﻮ( ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﻤﺠﮭﺎﻳﻮ ﺗﻪ ﮬﻮﭘﻨﮭﻨﺠﻮن اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﻦ. اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﮬﻲ ۽ﭔﻴﮭﺮ ورﺟﺎﺋﻲ ،ﭘﮍﮬﻨﺪي ﭘﮍﮬﻨﺪي ﮬﻚ ﻟﻔﻆ ﮀﮇي ڏﺋﻲ .ﭔﺎر ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅﻧﺪا ﮬﻮﻧﺪا ﺗﻪ ﻓﻮرن رﮬﺠﻲ وﻳﻞ ﻟﻔﻆ ﺟﻲ ﻧﺸﺎﻧﺪﮬﻲ ﻛﻨﺪا ،ﭔﻲ ﺻﻮرت ۾ اﺳﺘﺎد ﭼﺌﻲ ”ﺗﺮﺳﻮ! ﺷﺎﻳﺪ ﻣﻮن ﮐﺎن ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ رﮬﺠﻲ وﻳﺎ آﮬﻦ. ﮀﺎ ﺗﻮﮬﺎن ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﮭﻮ ﭤﺎ ﺗﻪ ﻣﻮن ﮐﺎن ﻛﮭﮍو ﻟﻔﻆ ﮀﮇﻳﻮ ﻳﺎ رﮬﺠﻲ وﻳﻮ آﮬﻲ؟“ ﻛﻨﮭﻦ ﮬﻚ ﭔﺎر ﮐﻲ اﮬﻮ ﻟﻔﻆ ﭼﻮڻ ﻻ اﮘﻴﺎن ﮔﮭﺮاﻳﻮ .ﺻﺤﻴﺢ ﺟﻮاب ﺗﻲ ﺗﺎڙﻳﻮن وﭴﺮاﻳﻮ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﮀﻬﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________144 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭘﻬﺮﻳﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 13 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 73 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف5 min ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ان ﺟﺎ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا. اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آواز اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’ﭘﺎڙ ،ﭼﻤﮍا ،ﮔﮭﮍو ،ﻣﺎ ِڙي ،ڊوڙي‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري ۽ آواز ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل] :ڙ[ ﭘﺎڙ /ڙ] ،/ڙا[ ﭼﻤﮍا /ڙاِ ] ،/ڙي[ ﻣﺎ ِڙي ِ /ڙي] ،/ڙي[ ﭘﺎڙي /ڙي/ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ ﺟﻦ ﺟﻲ ﺷﺮوع ،آﺧﺮ ۽ وچ ۾ اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڙ ،ڙاِ ،ڙي ،ڙي‘ اﭼﻲ ﻣﺜﺎل :ﭘﺎﭘﮍ ،ﻛﭙﮍا ،ﮔﮭﻮڙو ،ﭔﻴ ِﮍي، ﺟﻮڙي ،ﭜﮙﮍا ،ﭘﺎڙو ،ﺗﺎ ِڙي ،ﮔﮭﮍي.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎل :ﺗﺎ ِڙي ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ﺗﺎ ۽ ِڙي ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ،ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ) .ﭘﺎﭘﮍ ،ﻛﭙﮍا ،ﮔﮭﻮڙو ،ﭔﻴ ِﮍي ،ﺟﻮڙي ،ﭜﮙﮍا ﭘﺎڙو ،ﺗﺎ ِڙي ،ﮔﮭﮍي(.2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ اﺳﺎن اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪاﺳﻴﻦ ۽ ﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 145
ﺗﻮﻫﺎن ﺟﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻮن ﭔﮅي ان ﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﻮ اﭤﻲ ﺑﻴﻬﻦ ،ﭔﺎﻧﻬﻦ ﮐﻲ ﻣﭥﻲ ﺳﮅو رﮐﻦ ۽ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ آﮜﺮ ﻫﻮا ۾ ﺑﻠﻨﺪ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ڏاﻧﻬﻦ ُﭘﭡﻲ ﻛﺮي ،ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻫﭣ ﺟﻮن ﭔﺌﻲ آﮜﺮﻳﻮن )ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ( ﻫﻮا ۾ ﻣﭥﻲ ﻛﻴﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻧﻤﻮﻧﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺪاﻳﺘﻮن ڏﺋﻲ .ﻫﻮا ۾ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭘﻬﺮﻳﺎن ﮐﻠﻴﻞ اﮐﻴﻦ ﺳﺎن ۽ ﭘﻮ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﺮي اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﭨﻲ ،ﭼﺎر ﭜﻴﺮا ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻوڻ ﺟﻲ ﭘﺎڙ زﻣﻴﻦ اﻧﺪر ﭤﻴﻨﺪي آﻫﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﭼﻤﮍا رات ﺟﻮﻧﻜﺮﻧﺪا آﻫﻦ. ﭘﮭﺮﻳﺎن وڏي آواز ۾ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن. ﮔﮭﻮڙو ڊوڙي ﭤﻮ. ﺟﻤﻠﻦ ﮐﻲ ﭔﻴﻬﺮ ﭘﮍﻫﻮ ،ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﮇﻫﻦ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ﺳﭛ ﺳﻮال ﺻﺤﻴﺢ آﻫﻦ ﺗﺎ ِڙي وﭴﺎﻳﻮ. ﺟﻮ ﭘﺪ اﭼﻲ ُﻫﻮ ﻫﭣ َﻣﭥﻲ ﻛﻦ. اﺳﺎن ﺟﻲ ﭘﺎڙي ۾ ﺑﺎغ آﻫﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن اﮐﺮ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﺗﺼﻮﻳﺮون ڏﺳﻮ ۽ ‘ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي’ ﺳﺎن ﻣﻼﻳﻮ. ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﺳﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ۾ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﺗﻲ داﺋﺮو )( ﻟﮙﺎﻳﻮ. اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺟﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺟﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو )ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻟﻔﻆ ُﺳﭹﺎﮢﻮ(• ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ٩،٩ﺟﻲ ﮔﺮوﭘﻦ ۾ ورﮬﺎﻳﻮ .ﮔﺮوپ ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﮬﻮ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﻦ ۽ آوازن ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ،ﺟﮇﮬﻦ ﻣﺨﺘﻠﻒ آواز ﭔﮅن ﺗﻪ ﭘﻨﮭﻨﺠﺎ ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﺗﻲ رﮐﻦ .اﺳﺘﺎد ﮬﻢ آواز ﻟﻔﻈﻦ ۾ اوﭼﺘﻮ ﮬﻚ ﻧﺌﻴﻦ ۽ ﻣﺨﺘﻠﻒ وزن ﺟﻮ ﻟﻔﻆ ﭼﺌﻲ.ﺟﻴﺌﻦ ﻣﺎ ِڙي ،ﺟﺎ ِڙي ،ﺗﺎ ِڙي ،ﭘﻦ ،ﭘﺎڙ ،ﻻڙ ،ﺳﺎڙ،ﻃﻮﻃﻮ ،ﭘﺎڙي ،ﺳﺎڙي،ﻻڙي ،راڙي ،ﻛﻨﮕﻮ. • ﮬﻦ ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ۾ ﻛﻼس ﺟﻲ ﮬﺮ ﭔﺎر ﺟﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﮐﻲ ﻳﻘﻴﻨﻲ ﺑﮣﺎﻳﻮ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﺻﺤﺖ ﻫﺰار ﻧﻌﻤﺖ آﻫﻲ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭘﻬﺮﺋﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ.146 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ڏﻳﻨﻬﻦ ﭔﻴﻮ َڙِ ،ڙُ ،ڙ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 13 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 74 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: آواز ’ َڙِ ،ڙُ ،ڙ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. آواز ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ آواز ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺗﻲ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺟﺎ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ﻛﻬﺎﮢﻲ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازآواز ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’ﭘﺎ َڙ ،ﺳﻮ ِڙ ،ﭤ ُﮍ‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري آواز َ /ڙِ / ،/ڙُ / ،/ڙ /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎلَ :ڙ ــ ﭘﺎ َڙ َ /ڙِ ،/ڙ ــ ﺳﻮ ِڙ ِ /ڙُ ،/ڙ ــ ﭤ ُﮍ ُ /ڙ./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﭰِﭱ َﮍُ ،ﻛﻜ ِﮍ ،ﮐ ُﮍ ،ﻫ َﮍَ ،اﻣ ِﮍُ ،ﮘﮍ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎلَ :ﮬ َﮍ ۾ ﭔﻪ آواز آﮬﻦَ ،ھ ۽ َڙ ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ ) .ﭰِﭱ َﮍُ ،ﻛﻜ ِﮍ ،ﮐ ُﮍ ،ﻫ َﮍَ ،اﻣ ِﮍُ ،ﮘﮍ(.2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ اﺳﺎن ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙي‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪاﺳﻴﻦ ۽ ﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﺗﻮﻫﺎن ﺟﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻮن ﭔﮅي ،ان ﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﻮ اﭤﻲ ﺑﻴﻬﻦ ،ﭔﺎﻧﻬﻦ ﮐﻲ ﻣﭥﻲ ﺳﮅو رﮐﻦ ۽ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ آﮜﺮ ﻫﻮا ۾ ﺑﻠﻨﺪ ﻛﻦ. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 147
ﺷﺎﮔﺮدن ڏاﻧﻬﻦ ُﭘﭡﻲ ﻛﺮي ،ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻫﭣ ﺟﻮن ﭔﺌﻲ آﮜﺮﻳﻮن )ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ( ﻫﻮا ۾ ﻣﭥﻲ ﻛﻴﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻧﻤﻮﻧﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺪاﻳﺘﻮن ڏﺋﻲ ،ﻫﻮا ۾ ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭘﻬﺮﻳﺎن ﮐﻠﻴﻞ اﮐﻴﻦ ﺳﺎن ۽ ﭘﻮ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﺮي ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﭨﻲ ،ﭼﺎر ﭜﻴﺮا ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ِﻛ ِﺮ ُڙ ﺑﻪ ﻫﻚ ﻧﺎﻟﻮآﻫﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ُﻛ ُﻜ ُﮍ ﺑﺎﻧﮓ ڏﻳﻨﺪو آﻫﻲ ﭘﮭﺮﻳﺎن وڏي آواز ۾ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن. َﺳ َﻮ ِڙ ﺳﻲ ﮐﺎن ﺑﭽﺎﺋﻲ ﭤﻲ. ﺟﻤﻠﻦ ﮐﻲ ﭔﻴﻬﺮ ﭘﮍﻫﻮ ،ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﮇﻫﻦ ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺟﻮ ﭘﺪ اﭼﻲ ُﻫﻮ ﻫﭣ َﻣﭥﻲ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن آواز ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﺗﺼﻮﻳﺮون ڏﺳﻮ ۽ ‘ َڙِ ،ڙُ ،ڙ’ ﺳﺎن ﻣﻼﻳﻮ. ﺗﺼﻮﻳﺮون ڏﺳﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺗﻲ داﺋﺮو )( ﻟﮙﺎﻳﻮ. ’ َڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ’ ُﮘ َﮍ‘ ﺟﻲ ﭘﮭﺮي اﮐﺮ ’ ُڳ‘ ﮐﻲ ’ َک‘ ﺳﺎن ﻣﭩﺎﺋﮡ ﺟﻲ ﻛﺮي ﻧﺌﻴﻦ ﻟﻔﻆ ’ َﮐ ُﮍ‘ ﭠﮭﻨﺪو .اﮬﮍي رﻳﺖ ﭔﻴﻦ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ آﺧﺮي ۽ ﺷﺮوﻋﺎﺗﻲ آوازن ﮐﻲ ﻣﭩﺎﻳﻮ .ﻟﻔﻆ َﮐ ُﮍ ،ﻣﺎن ’ َک‘ ﻛﮃي ’ ُٿ‘ ﻟﮙﺎﻳﻮﺗﻪ ’ ُﭤ ُﮍ‘ ،ﺳﻮ ِڙ ﻣﺎن ’ﺳﻮ‘ ﻛﮃي ’ام‘ ﺗﻪ ’اﻣ ِﮍ‘’ ،ﭰﭱ َﮍ‘ ﻣﺎن ’ﻛﻜ َﮍ‘ ﭠﺎﮬﻴﻮ. ﺟﻨﮭﻦ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ اﻳﻨﺪو ﮬﺠﻲ اﮬﻮ ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﻛﺮي. وﻗﺖ ﮐﻲ ﻧﻈﺮ ۾ رﮐﻨﺪي ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮاﻳﻮ. اﻧﮭﻦ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻣﻮﻗﻌﻮ ڏﻳﻮ ﺟﻦ ﭘﮭﺮﻳﺎن ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ۾ ﺣﺼﻮ ﻧﻪ ورﺗﻮ ﮬﺠﻲ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﺻﺤﺖ ﻫﺰار ﻧﻌﻤﺖ آﻫﻲ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭔﺌﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. 148 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ڏﻳﻨﻬﻦ ﭨﻴﻮن ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙيَ ،ڙِ ،ڙُ ،ڙ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 13 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 75 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙيَ ،ڙِ ،ڙُ ،ڙ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙيَ ،ڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙيَ ،ڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙيَ ،ڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙيَ ،ڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺟﺎ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ﻛﻬﺎﮢﻲ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آواز اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙيَ ،ڙِ ،ڙ ،ڙ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’ﭘﺎڙ ،ﭼﻤﮍا ،ﮔﮭ ِﮍي ،ڊوڙيُ ،ﻫ َﮍ ،اﻣ ِﮍُ ،ﮘ ُﮍ‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري آواز /ڙ/ ،/ڙا/ ،/ڙوِ / ،/ڙي/ ،/ڙيَ / ،/ڙِ / ،/ڙُ / ،/ڙ /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙيَ ،ڙِ ،ڙُ ،ڙ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﭘﺎﭘﮍ ،ﻛﭙﮍا ،ﮔﮭﻮڙو ،ﭔﻴ ِﮍي ،ﺟﻮڙي ﻟﻴﮍ ،ﭜﮙﮍا ،ﭘﺎڙو، ، ﺗﺎ ِڙي ،ﮔﮭﮍي ،ﭰﭱ َﮍ ،ﻛﻜ ِﮍَ ،ﮐ ُﮍَ ،ﮬ َﮍ ،اﻣ ِﮍ ،ﮘ ُﮍ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎل :ﭘﺎڙي ۾ ﭔﻪ ﻟﻔﻆ آﮬﻦ. ﭘﺎ۽ ڙي ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ )ﭘﺎﭘﮍ ،ﻛﭙﮍا ،ﮔﮭﻮڙو ،ﭔﻴ ِﮍي ،ﺟﻮڙي ﻟﻴﮍ ،ﭜﮙﮍا ،ﭘﺎڙو ، ،ﺗﺎ ِڙي، ﮔﮭﮍي ﭰﭱ َﮍ ،ﻛﻜ ِﮍ ،ﮐ ُﮍ ،ﻫ َﮍ ،اﻣ ِﮍ ،ﮘ ُﮍ USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 149
7 min ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﮡﻫﻚ ُﻛ ُﻜﮍ ﮐﮣﻲ آﺋﻲ َﻫﺮﻳﮍ. َﺑﮍ ﺟﻲ ُﺳﻜﻞ ﭘﺎڙ ﺟﻲ ﭘﺎﺳﻲ. ورڪ ُﺑﻚ ۾ ڏﻧﻞ ﻋﺒﺎرت ﭘﻬﺮﺋﻴﻦ وڏي آواز ۾ ﭘﮍﻫﻮ ۽ ِﭘﺪڙي ِﺳﺪڙي آﻫﻲ َﻫﺮﻳﮍ. ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻦ. َﻛﭽﮍي َﭘﭽﮍي آﻫﻲ َﻫﺮﻳﮍ. ﻛﺎري ،ﻧﺎﺳﻲ آﻫﻲ َﻫﺮﻳﮍ. ِﻛﭥﻲ َرﮐﻲ آﻫﻲ ﺗﻮﻫﺎن؟ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن ﭘﺪ ’ڙ ،ڙا ،ڙوِ ،ڙي ،ڙيَ ،ڙِ ،ڙ، 5 min ُڙ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. ورڪ ﺑﻚ ﻟﻔﻆ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ) ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ( ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﮑﻴﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﻻڙ ،ﭘﺎڙ ،ﺗﺎڙُ ،ﭘﮍا ،ﮐﮍا ،دڙا ،،ﺟﮍي ،ﭘﺎڙي ،ﺟﺎ ِڙي ﺟﻲ ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ ﻟﮑﮡ ﻻ ﭼﺌﻮ: ﮬﺮ ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﭔﻪ ﭔﻪ ﭨﻲ ﭨﻲ دﻓﻌﺎ ،ﮬﻮرﻳﺎن ﮬﻮرﻳﺎ ۽ ﭼﭩﻲ ﻃﺮح ورﺟﺎﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻲ ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﻛﻦ. اﺳﺘﺎد ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ ﺟﻲ ﻣﻜﻤﻞ ﭤﻴﮡ ﮐﺎن ﭘﻮ اﮬﻲ ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﮬﺪاﻳﺖ ﻛﺮي ﺗﻪ ﮬﻮ ﭼﻴﻚ ﻛﻦ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﺻﺤﺖ ﻫﺰار ﻧﻌﻤﺖ آﻫﻲ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭨﺌﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________150 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ڏﻳﻨﻬﻦ ﭼﻮﭤﻮن ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 13 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 76 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف5 min ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺟﺎ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﮐﻲ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ﻛﻬﺎﮢﻲ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا. اﮐﺮ /ﭘﺪ ُ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازاﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’روﺋﮡ ،ﻛﺌﺎ ،ﺳﺎﺋﻮ ،ﺳﻼﺋِﻲ ،ﭔﮅاﺋﻲ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري ۽ آواز ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل] :ء[ روﺋﮡ /ء] ،/ﺋﺎ[ ﻛﺌﺎ /ﺋﺎ] ،/ﺋﻮ[ ﺳﺎﺋﻮ /ﺋﻮ] ،/ﺋِﻲ[ ﭜﻼﺋِﻲ /ﺋِﻲ] ،/ﺋﻲ[ ﭔﮅاﺋﻲ /ﺋﻲ./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎﻧﺎﮬﻲ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ ﺟﻦ ﺟﻲ وچ ۽ آﺧﺮ ۾ اﮐﺮ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ اﭼﻲ .ﻣﺜﺎل :ﮐﺎﺋﮡ ،ﺳﺌﺎ ،ﻛﺌﻮ ،ﺳ ِﺌﻲ ،ﻛﻮرﻳﺌﮍو ،ﻣﺎﺋﻮ ،ﻟﻮﺋِﻲ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ُﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎلُ :ﺳ ِﺌﻲ ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ُس ۽ ﺋِﻲ ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ) .ﮐﺎﺋﮡ ،ﺳﺌﺎ ،ﻛﺌﻮ ،ﺳ ِﺌﻲ ،ﻛﻮرﻳﺌﮍو ،ﻣﺎﺋﻮ ،ﻟﻮﺋِﻲ(.2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ اﺳﺎن ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪاﺳﻴﻦ ۽ ﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﺗﻮﻫﺎن ﺟﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻮن ﭔﮅي ان ﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﻛﻦ. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 151
ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﻮ اﭤﻲ ﺑﻴﻬﻦ ،ﭔﺎﻧﻬﻦ ﮐﻲ ﻣﭥﻲ ﺳﮅو رﮐﻦ ۽ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ آﮜﺮ ﻫﻮا ۾ ﺑﻠﻨﺪ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ڏاﻧﻬﻦ ُﭘﭡﻲ ﻛﺮي ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻫﭣ ﺟﻮن ﭔﺌﻲ آﮜﺮﻳﻮن )ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ( ﻫﻮا ۾ ﻣﭥﻲ ﻛﻴﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻧﻤﻮﻧﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺪاﻳﺘﻮن ڏﺋﻲ ﻫﻮا ۾ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭘﻬﺮﻳﺎن ﮐﻠﻴﻞ اﮐﻴﻦ ﺳﺎن ۽ ﭘﻮ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﺮي ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﭨﻲ ،ﭼﺎر ﭜﻴﺮا ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ﻣﻮن ﮐﺎﺋﮡ ﻻ ﻻﺋﻲ ورﺗﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﻛﺌﺎ ﻧﻘﺼﺎن ﻛﻦ ﭤﺎ. ﭘﮭﺮﻳﺎن وڏي آواز ۾ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن. اﭼﻮﻣﭡﻮ ﻣﺎﺋﻮ ﮐﺎﺋﻮ. ﺟﻤﻠﻦ ﮐﻲ ﭔﻴﻬﺮ ﭘﮍﻫﻮ ،ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﮇﻫﻦ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ﺟﻮ ﭘﺪﮐﭧ ﺗﻲ ﺳﺎﺋﻲ رﻧﮓ ﺟﻲ ﭼﺎدر وﮀﺎ. اﭼﻲ ُﻫﻮ ﻫﭣ َﻣﭥﻲ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﺗﺼﻮﻳﺮون ڏﺳﻮ ۽ ‘ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ’ ﺳﺎن ﻣﻼﻳﻮ. ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﺳﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ۾ اﮐﺮ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ﺗﻲ داﺋﺮو )( ﻟﮙﺎﻳﻮ. اﮐﺮ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋﻲ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ 5 min ﺟﺎﺋﺰو )ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ( ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﮑﻴﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﮬﺌﺎ ،ﻛﺌﺎ ،ﺳﺎﺋﻮ ،ﭘﺎﺋﻮ ،ﮐﺎﺋﻲ ،ﭘﺎﺋﻲ ،ﻻﺋﻲ ﺟﻲ ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ ﻟﮑﮡ ﻻ ﭼﺌﻮ: ﮬﺮ ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﭔﻪ ﭔﻪ ﭨﻲ ﭨﻲ دﻓﻌﺎ ،ﮬﻮرﻳﺎن ﮬﻮرﻳﺎ ۽ ﭼﭩﻲ ﻃﺮح ورﺟﺎﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻲ ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﻛﻦ. اﺳﺘﺎد ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ ﺟﻲ ﻣﻜﻤﻞ ﭤﻴﮡ ﮐﺎن ﭘﻮ اﮬﻲ ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﮬﺪاﻳﺖ ﻛﺮي ﺗﻪ ﮬﻮ ﭼﻴﻚ ﻛﻦ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﺻﺤﺖ ﻫﺰار ﻧﻌﻤﺖ آﻫﻲ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭼﻮﭤﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ.152 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ڏﻳﻨﻬﻦ ﭘﻨﺠﻮن ، ، ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 13 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 77 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: ﭘﺪ ’ ‘ ، ،ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. ﭘﺪ ’ ‘ ، ،ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﭘﺪ ’ ‘ ، ،ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮي ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ ﭘﺪ ’ ‘ ، ،۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺟﺎ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آواز اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ ‘ ، ،ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’ڌي ،ﺟﺎ ،ﻣﺎ ‘ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري آواز ،// ،// ،/ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل : ــ ڌي ،// ــ ﺟﺎ ،// ــ ﻣﺎ.// ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ’ ‘ ، ،ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﭤﺎن ،ﺟﺎ ،ﭘﻲ ، اﭤﻼ ،ﺳﺮ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎل :ﺟﺎ ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ﺟﺎ ۽ ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ )ﭤﺎن ،ﺟﺎ ،ﭘﻲ ،ﺳﺮ.(2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ اﺳﺎن ’ ‘ ، ،ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪاﺳﻴﻦ ۽ ﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﺗﻮﻫﺎن ﺟﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻮن ﭔﮅي ان ﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﻛﻦ. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 153
ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﻮ اﭤﻲ ﺑﻴﻬﻦ ،ﭔﺎﻧﻬﻦ ﮐﻲ ﻣﭥﻲ ﺳﮅو رﮐﻦ ۽ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ آﮜﺮ ﻫﻮا ۾ ﺑﻠﻨﺪ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ڏاﻧﮭﻦ ُﭘﭡﻲ ﻛﺮي ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻫﭣ ﺟﻮن ﭔﺌﻲ آﮜﺮﻳﻮن )ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ( ﻫﻮا ۾ ﻣﭥﻲ ﻛﻴﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻧﻤﻮﻧﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺪاﻳﺘﻮن ڏﺋﻲ ﻫﻮا ۾ ’ ‘ ، ،ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭘﻬﺮﻳﺎن ﮐﻠﻴﻞ اﮐﻴﻦ ﺳﺎن ۽ ﭘﻮ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﺮي ’ ‘ ، ،ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﭨﻲ ،ﭼﺎر ﭜﻴﺮا ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ﭼﻮﭨﻲ ۾ ﮔﻞ آﻫﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﮭﻮڙا ﺟﺎ ﺗﻲ ﭔﮅل ﻫﺌﺎ. ﭘﮭﺮﻳﺎن وڏي آواز ۾ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن. ﺳﺮ ﺟﻲ ﻣﻮﺳﻢ ۾ ﮔﻞ ﻛﻮﻣﺎﺋﺠﻲ ﺟﻤﻠﻦ ﮐﻲ ﭔﻴﻬﺮ ﭘﮍﻫﻮ ،ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﮇﻫﻦ ’‘ ، ، وﻳﻨﺪا آﻫﻦ ﺟﻮ ﭘﺪ اﭼﻲ ُﻫﻮ ﻫﭣ َﻣﭥﻲ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن ﭘﺪ ’ ‘ ، ،وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’ ‘ ، ،ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮﻳﻮ. ’ ‘ ، ،ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’وﻳﺎ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ) اﮐﺮ ۽ ﭘﺪن ﺗﻲ ﻧﺸﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ(• ﺷﺎﮔﺮن ﮐﻲ ﺳﻤﺠﮭﺎﺋﮡ ﻻ ﮬﻚ ﺋﻲ ﻗﻄﺎر ۾ ﭼﻮڪﻨڊي ﺟﻲ ﺷڪﻞ ،ٽڪﻨڊي ﺟﻲ ﺷڪﻞ ،ﮔﻮل ﺟﻲ ﺷڪﻞ ﺷﻜﻠﻴﻮن ﻟﮙﺎﻳﻮ .ﺳﺎﮘﻲ رﻳﺖ ﺳﻠﻴﭧ /ﻛﺎﭘﻲ ﺗﻲ ﭠﺎﮬﻴﻮ. • ﺷﺮوع ﺟﻲ آوازن ﻻ ،•وچ وارن ﻻ{۽ آﺧﺮي Uاﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﻴﻮ.• ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ اڄ ﺟﻲ اﮐﺮ ﭘﺪ ﻣﺎن ﭨﻦ ﭘﺪن ﺗﻲ ﭔﮅل آواز ﭼﺌﻮ .اﮬﮍا اﮐﺮ ڏﻳﻮ ﺟﻦ ۾ ﭘﮭﺮي ﭔﺌﻲ ۽ ﭨﺌﻲ ﭘﺪ ۾ اڄ ﺟﻲ اﮐﺮ/،// //،/ﺟﻮ آواز ﮬﺠﻲ.• ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ’ ‘،،ﺟﻮ آواز ﺳﭹﺎﮢﻲ ،ان ﺟﻲ ﭘﻮزﻳﺸﻦ ﭔﮅاﺋﻦ .ﮬﺮ ﮬﻚ ﺷﻜﻞ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﺗﻲ ﻛﺮاس 8 min ﺟﻮ ﻧﺸﺎن) (:ﻟﮙﺎﺋﻲ ﺳﻠﻴﭧ/ﻛﺎﭘﻲ ڏﻳﮑﺎرﻳﻦ. • ﻟﻔﻆ :ڌﺑي،ﮓﺟ ُﺑﺎ،ﻚﻣﺎ ،ﻻ ،ﭘﺎ ،ﻛﺎن ،ﭤﺎن ،ﻧﺎن ،ڏان ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﺻﺤﺖ ﻫﺰار ﻧﻌﻤﺖ آﻫﻲ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭘﻨﺠﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ.154 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ڏﻳﻨﻬﻦ ﮀﻬﻮن ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ، ، ، ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 13 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 78 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ‘ ، ، ،ﺟﻲ آوازن ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ‘ ، ، ،ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ‘ ، ، ،ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’آﻳﺎ ،وﻳﺎ‘ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮي ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ‘ ، ، ،۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ اﮐﺮ ۽ آوازن ﺟﻮ ورﺟﺎ ﻛﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’آﻳﺎ ،وﻳﺎ‘ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﺎل ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ’ﻣﭩﻲ ﺟﺎ ﭤﺎﻧﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آواز ﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ‘ ، ، ،ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’روﺋﮡ ،ﻛﺌﺎ ،ﺳﺎﺋﻮِ ،ﺳﻼﺋِﻲ ،ﭔﮅاﺋﻲ ،ڌي ،ﺟﺎ ،ﻣﺎ ‘ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري آواز /ء/ ،/ﺋﺎ/ ،/ﺋﻮ/ ،/ﺋِﻲ/ ،/ﺋﻲ ،// ،// ،// ،/ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ء ــ روﺋﮡ /ء ،/ﺋﺎ ــ ﻛﺌﺎ /ﺋﺎ ،/ﺋﻮ ــ ﺳﺎﺋﻮ /ﺋﻮ ،/ﺋِﻲ ــ ﭜﻼﺋِﻲ /ﺋِﻲ ،/ﺋﻲ ــ ﭔﮅاﺋﻲ /ﺋﻲ ،/ــ ڌي ،// ــ ﺟﺎ ،// ــ ﻣﺎ// ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ‘ ، ، ،ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﮔﺎھ ،ﺳﻬﻮ ،ﻫﺎ ِري ،ﻫِﻴﺮ ،ﻛﺎﻫﻲ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ) .ﻛﺎﺳﺎﺋﻲ ،ﺗﺌﻮ ،ﻻﺋِﻲ ،ﮐﺎراﺋﻲ ،ﭘﻮﺗﻲ ،ﭘﻮ ،ﺗﻼ (وﻏﻴﺮه. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 155
7 min ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﮡ َﺑ َﺪ َڪ ﺑﻪ دال ﮐﺎﺋِﮡ آﺋﻲ. ُﻛﺌﻲ دال ﭘﭽﺎﺋﻲ. ورڪ ُﺑﻚ ۾ ڏﻧﻞ ﻋﺒﺎرت ﭘﻬﺮﺋﻴﻦ وڏي آواز ۾ ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ﻫِﻨﻦ ﮐﺎﺋﻲ َﺑﺲ َﻛﺌﻲ ﺗﻪ. ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻦ. ُﺑﻠ ُﺒﻞ ﮐﮣﻲ ﻻﺋﻲ آﺋﻲ. آﺋﻲ ﺟﺎ ِﺳﻲِ ﺟﻲ َﻟ َﻬ َﺮَﻫﺮﮢِﻲ ﺳﺎﺋِﻲ ﻟﻮﺋِﻲ ﭘﺎﺋﻲ آﺋﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن ﭘﺪ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ‘ ، ، ،وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ‘ ، ، ،ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮﻳﻮ. ’ء ،ﺋﺎ ،ﺋﻮ ،ﺋِﻲ ،ﺋﻲ ‘ ، ، ،ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’آﻳﺎ ،وﻳﺎ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’آﻳﺎ ،وﻳﺎ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’آﻳﺎ ،وﻳﺎ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ﭜﮙﮍا ﮐﮣﻲ آﻳﺎ ۽ ﻣﺎﺋﻮ ﮐﮣﻲ وﻳﺎ؟ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’آﻳﺎ ،وﻳﺎ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو )ﭘﺪن ﺟﻲ داﺋﺮن ﺗﻲ رﻧﮓ ﭜﺮﻳﻮ( ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﻤﺠﮭﺎﻳﻮ ﺗﻪ ﮬﻮ ﭘﻨﮭﻨﺠﻲ ﻛﺎﭘﻴﻦ ﺗﻲ ﭘﻨﺞ داﺋﺮا ﭠﺎﮬﻴﻮن. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﺮاﺋﻲ ﭔﻦ ) ُﭘ ُﮍ ،ﮐ ُﮍ ،ﭘﺎڙ ،ﻣﺎ ِڙيُ ،ﭤ ُﮍ ،ﺟﻮڙ ،ﮐﻮڙ، ﺳﻮڙ( ﻛﻜ ُﮍ ،ﭰﭱ َﮍ ،ﻣﮍيُ ،ﺟﮍي ،ﻛﮍو ،ﺟﻮڙو،ﮐﺎن ﭨﻦ ﭘﺪن وارا )ﮐﮣﮡ ،ڏوﻛﮍ( اﮐﺮ ورﺟﺎﻳﻮ.ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﮬﻮ ﭘﻨﮭﻨﺠﻮن اﮐﻴﻮن ﮐﻮﻟﻴﻦ ،ﻟﻔﻆ وري ورﺟﺎﻳﻮ ،ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﻴﺘﺮا ﭘﺪ ﻟﻔﻆ ۾ آﮬﻦ اوﺗﺮن داﺋﺮن ﺗﻲ 8 min رﻧﮓ ﭜﺮﻳﻮ. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ﺻﺤﺖ ﻫﺰار ﻧﻌﻤﺖ آﻫﻲ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﮀﻬﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________156 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭘﻬﺮﻳﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 14 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 79 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف5 min ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺟﺎ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ﻛﻬﺎﮢﻲ ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ُﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا. اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازاﮐﺮ /ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ﮔﺠﺮ ،ﮔﺎھ ،ﮔﻮﮔﮍو ،ﮔﻴﺖ ،ﮔﻴﻨﮉو‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري ۽ آواز ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل] :گ[ ﮔﺠﺮ /گ] ،/ﮔﺎ[ ﮔﺎﻫﻪ /ﮔﺎ] ،/ﮔِﻲ[ ﮔِﻴﺖ /ﮔِﻲ] ،/ﮔﻲ[ ﮔﻴﻨﮉو /ﮔﻲ/ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ُاﻫﻲ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ ﺟﻦ ﺟﻲ آﺧﺮ ۽ ﺷﺮوع ۾ اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ اﭼﻲ ﻣﺜﺎل :ﮔﮇھ ،ﮔﺠﺮ ،ﮔﺎھ ،ﮔﻞ ،ﻧﺎﻧﮓ ،ﮔﻮﺑﻲ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎل :ﮔﺎﻫﻪ ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ﮔﺎ ۽ ﻫﻪ ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ) .ﮔﮇھ ،ﮔﺠﺮ ،ﮔﺎھ ،ﮔﻞ ،ﻧﺎﻧﮓ ،ﮔﻮﺑﻲ(.2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ اﺳﺎن اﮐﺮ /ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪاﺳﻴﻦ ۽ ﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﺗﻮﻫﺎن ﺟﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻮن ﭔﮅي ان ﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﻛﻦ. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 157
ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ اﭤﻲ ﺑﻴﻬﻦ ،ﭔﺎﻧﻬﻦ ﮐﻲ ﻣﭥﻲ ﺳﮅو رﮐﻦ ۽ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ آﮜﺮ ﻫﻮا ۾ ﺑﻠﻨﺪ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ڏاﻧﻬﻦ ُﭘﭡﻲ ﻛﺮي ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻫﭣ ﺟﻮن ﭔﺌﻲ آﮜﺮﻳﻮن )ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ( ﻫﻮا ۾ ﻣﭥﻲ ﻛﻴﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻧﻤﻮﻧﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺪاﻳﺘﻮن ڏﺋﻲ ﻫﻮا ۾ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ.ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭘﻬﺮﻳﺎن ﮐﻠﻴﻞ اﮐﻴﻦ ﺳﺎن ۽ ﭘﻮ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﺮي ﭨﻲ ﭼﺎر ﭜﻴﺮا اﮐﺮ/ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ﺳﻨﮓ ﮐﮣﻲ اچ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﻫﻮ ﮔﺎھ ۽ ﮔﻮﮔﮍو آﻫﻦ. ﭘﮭﺮﻳﺎن وڏي آواز ۾ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن. ﭔﺎرن ﺑ ِﮕﻲ ۾ ﭼﻨﮓ وﭴﺎﻳﻮ. ﻫﻮ ﮘﺎڙﻫﻮ رﻧﮓ رﻧﮕﻲ آﻳﻮ. ﺟﻤﻠﻦ ﮐﻲ ﭔﻴﻬﺮ ﭘﮍﻫﻮ ،ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﮇﻫﻦ اﮐﺮ/ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﺟﺎوﻳﺪ ﺳﺎرﻧﮕﻲ وﭴﺎﺋﻲ. ﺟﻮ ﭘﺪ اﭼﻲ ُﻫﻮ ﻫﭣ َﻣﭥﻲ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن اﮐﺮ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ اﻫﮍﻳﻦ ﺗﺼﻮﻳﺮن ﺗﻲ ) ( ﺟﻮ ﻧﺸﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ ﺟﻦ ﺟﻲ ﺷﺮوﻋﺎت ۾ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ اﭼﻲ. ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﺳﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ۾ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﺗﻲ داﺋﺮو )( ﻟﮙﺎﻳﻮ. اﮐﺮ /ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ﺟﻴﺌﻦ ﮔﮇﻫﻪ اﭼﻲ ُان ﮐﻲ ﮔﺎﻫﻪ ڏﺋﻲ ﮀﮇ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ) ﺧﺎل ﭜﺮﻳﻮ ِزﺑﺎﻧﻲ( ﺳﺒﻖ ﻣﺎن ﻛﻮ ﺑﻪ ﮬﻚ ﻟﻔﻆ ،ﺑﻮرڊ ﺗﻲ اﮬﮍي رﻳﺖ ﻟﮑﻮ ﺟﻮ وچ وارو ،آﺧﺮي ﻳﺎ ﭘﻮﻳﻮن اﮐﺮ ﻏﺎﺋﺐ ﮬﺠﻲ،ﺟﻴﺌﻦ ،اﮐﺮ ﮔﺎﻫﻪ ﮐﻲ ﮬﻴﺌﻦ ﻟﮑﻮ گ__ھ ﺷﺎﮔﺮدن ﻻ ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ورﺟﺎﻳﻮ ۽ ﭘﻮرو اﮐﺮ ﭼﺌﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺑﻮرڊ ﺗﺎن ﻟﮑﻴﻞ ﻟﻔﻆ ﭘﻨﮭﻨﺠﻲ ﻛﺎﭘﻲ ﺗﻲ ﻟﮑﻦ ۽ ﺟﻴﻜﻮ اﮐﺮ رﮬﻴﻞ آﮬﻲ ،اﮬﻮ ﻟﮑﻲ اﮐﺮ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﻦ .ﺟﮇﮬﻦ ﺷﺎﮔﺮد ﻟﮑﻲ ﮀﮇﻳﻦ ﺗﻪ اﻧﮭﻦ ﻣﺎن ﮬﻚ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﮬﻮ ﻟﻔﻆ ﭘﮍﻫﻲ ﭔﮅاﺋﻲ ﺗﻪ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻴﻞ اﮐﺮ ﻣﺎن ﻛﮭﮍو اﮐﺮ رﮬﻴﻞ ﮬﻴﻮ. ﻛﻨﮭﻦ ﮬﻚ ﭔﺎر ﮐﻲ اﮬﻮ ﻟﻔﻆ ﭼﻮڻ ﻻ اﮘﻴﺎن ﮔﮭﺮاﻳﻮ .ﺻﺤﻴﺢ ﺟﻮاب ﺗﻲ ﺗﺎڙﻳﻮن وﭴﺮاﻳﻮ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭘﻬﺮﺋﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ.158 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ڏﻳﻨﻬﻦ ﭔﻴﻮ َگِ ،گُ ،گ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 14 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 80 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: آواز ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. آواز ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. آواز ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ آواز ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺟﺎ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ﻛﻬﺎﮢﻲ ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازآواز ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’ َﮔﮇھ ،ﮔِﺪروُ ،ﮔﻞ‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري آواز َ /گِ / ،/گُ / ،/گ /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ. ﻣﺜﺎلَ :گ ــ َﮔﮇﻫﻪ َ /گِ ،/گ ــ ﮔِﺪرو ِ /گُ ،/گ ــ ُﮔ ُﻞ ُ /ﮔﻞ./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎلَ :ﮔﺮم ،ﮔِﺪڙ ،ﮔِﺴﻜﮡُ ،ﮔﮇيُ ،ﮔﺮَ ،ﮔﻨﺞ ،ﮔِﺮھُ ،ﮔﻼب.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎلُ :ﮔﺮ ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ُگ ۽ ر ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮَ ) .ﮔﺮم ،ﮔِﺪڙ ،ﮔِﺴﻜﮡُ ،ﮔﮇيُ ،ﮔﺮَ ،ﮔﻨﺞ ،ﮔِﺮھُ ،ﮔﻼب(.2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ اﺳﺎن ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪاﺳﻴﻦ ۽ ﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﺗﻮﻫﺎن ﺟﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻮن ﭔﮅي ان ﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﻮ اﭤﻲ ﺑﻴﻬﻦ ،ﭔﺎﻧﻬﻦ ﮐﻲ ﻣﭥﻲ ﺳﮅو رﮐﻦ ۽ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ آﮜﺮ ﻫﻮا ۾ ﺑﻠﻨﺪ ﻛﻦ. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 159
ﺷﺎﮔﺮدن ڏاﻧﮭﻦ ُﭘﭡﻲ ﻛﺮي ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻫﭣ ﺟﻮن ﭔﺌﻲ آﮜﺮﻳﻮن )ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ( ﻫﻮا ۾ ﻣﭥﻲ ﻛﻴﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻧﻤﻮﻧﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺪاﻳﺘﻮن ڏﺋﻲ ﻫﻮا ۾ ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭘﻬﺮﻳﺎن ﮐﻠﻴﻞ اﮐﻴﻦ ﺳﺎن ۽ ﭘﻮ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﺮي ﭨﻲ ﭼﺎر ﭜﻴﺮا ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ اﺳﺎﭔانﻮﭼرَﮔﮐﮔﻮﮇﺎيﻲﺗھﻪجُﮔ ُﮔَﮔﺪَﮔا۾ﻼﮇﭗﺑمﺟَﮔﻲ۾ﻲﺠ۾رﭰﮕَﮔﻧُﺎﮔﻮﺠﺳﻢڙﺮﮓﭤﻲآﭘﮐﻫﭘﻲﺎﺴﺋﻴﻲﻨ.وﻮﻮﺪ.ﺋنآ.ﻲ.ﻫﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﭘﮭﺮﻳﺎن وڏي آواز ۾ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن. ﺟﻤﻠﻦ ﮐﻲ ﭔﻴﻬﺮ ﭘﮍﻫﻮ ،ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﮇﻫﻦ ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﺟﻮ ﭘﺪ اﭼﻲ ُﻫﻮ ﻫﭣ َﻣﭥﻲ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن ﭘﺪ ’ َگِ ،گُ ،گ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ 2 min ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﺗﺼﻮﻳﺮن ﺟﻲ ) ( ﺟﻮ ﻧﺸﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. ﺗﺼﻮﻳﺮون ڏﺳﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﺗﻲ داﺋﺮو )( ﻟﮙﺎﻳﻮ. ’ َگِ ،گُ ،گ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو )ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ( ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﮑﻴﻞ ﻟﻔﻈﻦ ڏک ،ﻻڏﻟﻲ ،ڏﻳﮇر ،ڏاﺗﺎر ،ڏاﻛﻮ ،ڏڻ ،ﮐﮇ ،ﮔﺎڏي ،ﮔﮇھ ،ڏﻧﻮ ،ﺟﻲ ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ ﻟﮑﮡ ﻻ ﭼﺌﻮ: ﮬﺮ ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﭔﻪ ﭔﻪ ﭨﻲ ﭨﻲ دﻓﻌﺎ ،ﮬﻮرﻳﺎن ﮬﻮرﻳﺎن ۽ ﭼﭩﻲ ﻃﺮح ورﺟﺎﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻲ ،ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﻛﻦ. اﺳﺘﺎد ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ ﺟﻲ ﻣﻜﻤﻞ ﭤﻴﮡ ﮐﺎن ﭘﻮ اﮬﻲ ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﮬﺪاﻳﺖ ﻛﺮي ﺗﻪ ﮬﻮ ﭼﻴﻚ ﻛﻦ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭔﺌﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________160 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ڏﻳﻨﻬﻦ ﭨﻴﻮن گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲَ ،گِ ،گُ ،گ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 14 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 81 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲَ ،گِ ،گُ ،گ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲَ ،گِ ،گُ ،گ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲَ ،گِ ،گُ ،گ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲَ ،گِ ،گُ ،گ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲَ ،گِ ،گُ ،گ‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺟﺎ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازﭘﺎﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲَ ،گِ ،گُ ،گ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’ﮔﺠﺮ ،ﮔﺎھ ،ﮔﻮﮔﮍو ،ﮔﻴﺖ ،ﮔﻴﻨﮉوَ ،ﮔﮇھ ،ﮔِﺪروُ ،ﮔ ُﻞ‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري آواز /گ/ ،/ﮔﺎ/ ،/ﮔﻮ/ ،/ﮔِﻲ/ ،/ﮔﻲَ / ،/گِ / ،/گُ / ،/گ /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :گ ــ ﮔﮇﻫﻪ /گ ،/ﮔﺎ ــ ﮔﺎﻫﻪ /ﮔﺎ ،/ﮔﻮ ـ ﮔﻮﮔﮍو/ ،ﮔﻮ ،/ﮔِﻲ ــ ﮔِﻴﺖ /ﮔِﻲ ،/ﮔﻲ ــ ﮔﻴﻨﮉو /ﮔﻲَ ،/گ ــ َﮔﮇﻫﻪ َگِ ،/گ ــ ﮔِﺪرو ِ /گُ ،/گ ــ ُﮔ ُﻞ ُ /گ./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲَ ،گِ ،گُ ،گ‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﮔﺠﺮ ،ﮔﻴﭽﻮ ،ﮔﺪڙ ،ﮔﻮرو ،ﮔﺎھ ،ﮔﻞ ،ﮔﺪرو.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎل :ﮔﻮرو ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ﮔﻮ ۽ رو ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ )ﮔﺠﺮ ،ﮔﻴﭽﻮ ،ﮔﺪڙ ،ﮔﻮرو ،ﮔﺎھ ،ﮔﻞ ،ﮔﺪرو( USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 161
7 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻﻫﻦ ﺗﻼ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﮔﺠﺮ ڏﭠﻲ.ﺗﻜﮍ ۾ ﺗﺮ ِﻛﻲ ﻫﻴﭟ ﻛﺮﻳﻮ. ﻫﻚ ﺳﻬﻮ ﻫﻮ ،ﻫﻦ ﺟﻮ ﻧﺎﻟﻮ ُﮔﻠ ُﮕﻠﻮ ﻫﻮ. ورڪ ُﺑﻚ ۾ ڏﻧﻞ ﻋﺒﺎرت ﭘﻬﺮﺋﻴﻦ وڏي آواز ۾ ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻦ. ُﮔﻠ ُﮕﻠﻲ ﮔﺠﺮ ﮐﺎﺋﻲ ﭘﺎﮢﻲ ﭘﻴﺘﻮ. ﮔﺠﺮ ﮐﺎﺋﮡ ﻻ ﻫﻮ آﻳﻮ. 5 min َﭘﺮ ُﻫﻮ َﻣﭥﻲ ﻧﻜﺮي آﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن ﭘﺪ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲ، َگِ ،گُ ،گ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 2 min ورڪ ﺑﻚ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲَ ،گِ ،گُ ،گ‘ ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮﻳﻮ. ’گ ،ﮔﺎ ،ﮔﻮ ،ﮔِﻲ ،ﮔﻲَ ،گِ ،گُ ،گ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ﮔﺪڙ ﻛﻴﺌﻦ ﮔﺠﺮ ﮐﺎڌي. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو)ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭨﻮﻟﻲ( ﮔﻮرو ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﮬﻴﭟ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﻣﺎن ’گ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭨﻮﻟﻲ ﭠﺎﮬﻦ .ﺟﻴﺌﻦ ﮔﻞ ﮔﮇھ ،ﮔﻮرو ،ﮔﺪڙُ ،ﮔ ِﮇي ،ﮔﻞ ،ﮔﺲ ،ﮔِﺴﻜﮡ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ’ر‘ ﻟﮑﻮ. ُﮔﮇي ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮﺗﻪ ﮬﻮ گ ﺳﺎن ﻟﻔﻆ ﺳﻮﭼﻴﻦ. ﮔِﺴﻜﮡ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﭘﮁﻨﺪي ﻟﻔﻆ ’گ‘ ﺗﻲ ﮔﻮل داﺋﺮو ﻟﮙﺎﻳﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﻃﺮﻓﺎن ﺟﻮاب ۾ اﻳﻨﺪڙ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ داﺋﺮي ﺟﻲ ﭔﺎﮬﺮان ﻟﻜﻴﺮ ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻟﮑﻨﺪا وﭸﻮ.ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﺟﻲ وﻗﺖ ﺟﻮ ﮔﮇﻫﻪ ﺧﻴﺎل ﻛﻨﺪي اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﺋﻲ. ﻧﻮٽ :ﮬﻦ ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﻻ اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﻧﺎﻟﻦ ﺟﻮن ﭘﺮﭼﻮن ﭘﮭﺮﻳﺎن ﮐﺎن ﻟﮑﻲ ﮬﻚ ﭨﻮﻛﺮي ۾ رﮐﻲ .ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﺷﺮوع ﻛﺮڻ ﮐﺎن اڳ ۾ ﮀﻬﻪ ﭘﺮﭼﻴﻮن ﮐﮣﻲ ۽ اﻧﮭﻦ ﭔﺎرن ﮔﺪڙ ﮐﺎن ﺟﺎﺋﺰي ﺟﺎ ﺳﻮال ﻛﺮي. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭨﺌﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________162 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ڏﻳﻨﻬﻦ ﭼﻮﭤﻮن ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 14 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 82 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف5 min ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺟﺎ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ﻛﻬﺎﮢﻲ ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا. اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آواز اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ڏھ ،ڏاڙﻫﻮن ،ڏوﺋﻲ ،ڏﻳﺌﻮ ،ڏﻳﮇر‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري ۽ آواز ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل] :ڏ[ ڏﻫﻪ /ڏ] ،/ڏا[ ڏاڙﻫﻮن /ڏا] ،/ڏو[ ڏوﺋﻲ /ڏوِ ] ،/ڏي[ ِڏﻳﺌﻮ ِ /ڏي] ،/ڏي[ ڏﻳﮇر /ڏي./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ُاﻫﻲ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ ﺟﻦ ﺟﻲ ﺟﻦ ﺟﻲ ﺷﺮوﻋﺎت ۾اﮐﺮ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ اﭼﻲ .ﻣﺜﺎل :ڏاﻛﮡ ،ڏول ،ڏور ،ڏاﻧﺪ، ڏوڏو ،ڏاﮬﻮ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎل :ڏول ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ڏو ۽ ل، ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ) .ڏاﻛﮡ ،ڏول ،ڏور ،ڏاﻧﺪ ،ڏوڏو(.2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ اﺳﺎن ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪاﺳﻴﻦ ۽ ﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﺗﻮﻫﺎن ﺟﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻮن ﭔﮅي ،ان ﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﻛﻦ. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 163
ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﻮ اﭤﻲ ﺑﻴﻬﻦ ،ﭔﺎﻧﻬﻦ ﮐﻲ ﻣﭥﻲ ﺳﮅو رﮐﻦ ۽ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ آﮜﺮ ﻫﻮا ۾ ﺑﻠﻨﺪ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ڏاﻧﮭﻦ ُﭘﭡﻲ ﻛﺮي ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻫﭣ ﺟﻮن ﭔﺌﻲ آﮜﺮﻳﻮن )ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ( ﻫﻮا ۾ ﻣﭥﻲ ﻛﻴﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻧﻤﻮﻧﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺪاﻳﺘﻮن ڏﺋﻲ ﻫﻮا ۾ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭘﻬﺮﻳﺎن ﮐﻠﻴﻞ اﮐﻴﻦ ﺳﺎن ۽ ﭘﻮ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﺮي ﭨﻲ ﭼﺎر ﭜﻴﺮا ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ڏﻧﺪڻ ڏﻳﻨﻬﻦ ۾ ﭔﻪ ﭜﻴﺮا ﻛﺠﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﭼﺎڪ ﭼﮝﺎ ﭜﻼ ڏاڏو ۽ ڏاڏي آﻫﻦ. ﭘﮭﺮﻳﺎن وڏي آواز ۾ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن. ڏﻳﮇر ڏاﻛﮡ ﺗﻲ ﭼﮍﻫﻲ وﻳﻮ. ﺟﻤﻠﻦ ﮐﻲ ﭔﻴﻬﺮ ﭘﮍﻫﻮ ،ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﮇﻫﻦ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﺟﻮ ڏاڏي ڏاﻧﺪ ورﺗﺎ آﻫﻦ. ﭘﺪ اﭼﻲ ُﻫﻮ ﻫﭣ َﻣﭥﻲ ﻛﻦ. ڏا ِڏي ڏوﻛﺮي وﺋﻲ آﻫﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ اﻫﮍﻳﻦ ﺗﺼﻮﻳﺮن ﺗﻲ ) ( ﺟﻮ ﻧﺸﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ ﺟﻦ ﺟﻲ ﺷﺮوﻋﺎت ۾ آواز ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ اﭼﻲ. ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﺳﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ۾ اﮐﺮ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﺗﻲ داﺋﺮو )( ﻟﮙﺎﻳﻮ. اﮐﺮ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺌﻴﻦ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ڏﻧﺪن ﮐﻲ ڏﻧﺪڻ ﻛﻴﺌﻦ ﻛﺮڻ ﮔﻬﺮﺟﻲ؟ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ 5 min ﺟﺎﺋﺰو )ﭘﺪن ﺟﻮ ﻛﻮڊ ﻧﻤﺒﺮ(گ ِڏي ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﮑﺎرﻳﻞ ﻟﻔﻆ ﻻﺋﻦ ۾ ۽ ﺧﺎﻧﻦ۾ ﻟﮑﻮ: ٣٥ ﮬﺮ ﭘﺪ ﺟﻲ ﮬﻴﭡﺎن ﻧﻤﺒﺮ ڏﻳﻮ ،ﮬﺮ ﻧﻤﺒﺮ ان ﺧﺎﻧﻲ ﺟﻲ ﭘﺪ ﻳﺎ اﮐﺮ ﺟﻮ ﻛﻮڊ ﻧﻤﺒﺮ آﮬﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﮇﮬﻦ ﮬﻮ اﮐﺮن ﻣﺎن ﻟﻔﻆ ﭠﺎﮬﻦ ﺗﻪ ان ﭘﺪ ﺟﻲ ﮬﻴﭡﺎن واره ﻛﻮڊ ﻧﻤﺒﺮ ﻟﮑﻦ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻲ ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﻛﻦ. ﮬﺮ ﮬﻚ ﺷﺎﮔﺮ ﮐﺎن ان ﺟﺎ ﻟﮑﻴﻞ ﻟﻔﻆ ﭔﮅي ﻛﻮڊ ﺳﻤﻴﺖ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻨﺪا وﭸﻮ.ڏ گ ﮐِﻲ ِڏي ڏ ھ م ن ﻣﺎ چ ر گ و ﺳﻮ١ ٢٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩ ١٠ ١١ ١٢ ١٣ ١٤ 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭼﻮﭤﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ.164 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ڏﻳﻨﻬﻦ ﭘﻨﺠﻮن َڏِ ،ڏُ ،ڏ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 14 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 83 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. ُڏ‘ ِڏ، ’ َڏ، ﭘﺪ ُڏ‘ ِڏ، ’ َڏ، ﭘﺪ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. ُڏ‘ ِڏ، ’ َڏ، ﭘﺪ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ُڏ‘ ِڏ، ’ َڏ، ﭘﺪ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮي ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ ﭘﺪ ’ َڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ ﺟﻲ آواز ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺟﺎ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ﻛﻬﺎﮢﻲ ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازاﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ َڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’ َڏﻧﺪِ ،ڏﺳﮡُ ،ڏ ُک‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري آواز َڏِ / ،/ڏُ / ،/ڏ ،/ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻣﺜﺎلَ :ڏ ــ َڏﻧﺪ َ /ڏِ ،/ڏ ــ ِڏﺳﮡ ِ /ڏُ ،/ڏ ــ ُڏک ُ /ڏ./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ’ َڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎلَ :ڏھِ ،ڏ ِسُ ،ڏکَ ،ڏ ُس ،ﻟﻮ َڏ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎلَ :ڏﻫﻪ ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ َڏ ۽ ﻫﻪ ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ ) َڏھِ ،ڏ ِسُ ،ڏکَ ،ڏ ُس ،ﻟﻮ َڏ(.2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ اﺳﺎن ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏي‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪاﺳﻴﻦ ۽ ﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﺗﻮﻫﺎن ﺟﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻮن ﭔﮅي ان ﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﻛﻦ. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 165
ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﻮ اﭤﻲ ﺑﻴﻬﻦ ،ﭔﺎﻧﻬﻦ ﮐﻲ ﻣﭥﻲ ﺳﮅو رﮐﻦ ۽ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ آﮜﺮ ﻫﻮا ۾ ﺑﻠﻨﺪ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ڏاﻧﮭﻦ ُﭘﭡﻲ ﻛﺮي ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻫﭣ ﺟﻮن ﭔﺌﻲ آﮜﺮﻳﻮن )ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ( ﻫﻮا ۾ ﻣﭥﻲ ﻛﻴﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻧﻤﻮﻧﻲ ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺪاﻳﺘﻮن ڏﺋﻲ ﻫﻮا ۾ ’ َڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭘﻬﺮﻳﺎن ﮐﻠﻴﻞ اﮐﻴﻦ ﺳﺎن ۽ ﭘﻮ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﺮي ﭨﻲ ،ﭼﺎر ﭜﻴﺮا ’ َڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ُڏڌ ﻣﮑﮡ ﮐﺎ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ڏاﻫﻮ ﭤﻲ ،ڏﻳﮫ ِڏس. ﭘﮭﺮﻳﺎن وڏي آواز ۾ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن. ڏاﻧﺪ ڏاڍو ڏﭔﺮو آﻫﻲ. ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻲ روﺷﻨﻲ ﺗﻪ ِڏس. ﺟﻤﻠﻦ ﮐﻲ ﭔﻴﻬﺮ ﭘﮍﻫﻮ ،ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﺟﮇﻫﻦ ’ َڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ڏاڏي ﻣﻮن ﮐﻲ َڏھ روﭘﻴﺎ ڏي ﺟﻮ ﭘﺪ اﭼﻲ ُﻫﻮ ﻫﭣ َﻣﭥﻲ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن ﭘﺪ ’ َڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’ َڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮﻳﻮ. ’ َڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ﺗﻮﻫﺎن ڏاﻛﮡ ﺗﻲ ﻛﻴﺌﻦ ﭼﮍﻫﻲ وﻳﺎ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو )ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ( ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﮑﻴﻞ ﻟﻔﻈﻦ ڏﻛﺮ ،ڏاﻛﮡ ،ڏوﻛﮍِ ،ڏﻳﺌﻮ ،ڏﻳﮫ ،ڏھ ،ڏوڏو ،ڏاڏو،ڏوﺋﻲ ،ڏﻳﮇر ﺟﻲ ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ ﻟﮑﮡ ﻻ ﭼﺌﻮ: ﮬﺮ ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﭔﻪ ﭔﻪ ﭨﻲ ﭨﻲ دﻓﻌﺎ ،ﮬﻮرﻳﺎن ﮬﻮرﻳﺎن ۽ ﭼﭩﻲ ﻃﺮح ورﺟﺎﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻲ ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﻛﻦ. اﺳﺘﺎد ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ ﺟﻲ ﻣﻜﻤﻞ ﭤﻴﮡ ﮐﺎن ﭘﻮ اﮬﻲ ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﮬﺪاﻳﺖ ﻛﺮي ﺗﻪ ﮬﻮ ﭼﻴﻚ ﻛﻦ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭘﻨﺠﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:_______________________________________________________________________________________________________________________166 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ڏﻳﻨﻬﻦ ﮀﻬﻮن ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 14 ﻣﻨﭧ 35 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 84 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﺟﻲ آوازن ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ ،ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮي ﺳﮕﮭﻦ. ﻛﻬﺎﮢﻲ ﭔﮅڻ ﮐﺎن ﭘﻮ ان ﺑﺎﺑﺖ ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﺌﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﺎ اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ۽ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ ڊﮔﻬﻮ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﻬﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻲ اﮐﺮ ۽ آوازن ﺟﻮ ورﺟﺎ ﻛﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ ،ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﺎل ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آواز ﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻈﻦ ’ڏھ ،ڏاڙﻫﻮن ،ڏوﺋﻲ ،ڏﻳﺌﻮ ،ڏﻳﮇر َڏﻧﺪِ ،ڏﺳﮡُ ،ڏک‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري آواز /ڏ/ ،/ڏا/ ،/ڏوِ / ،/ڏي/ ،/ڏيَ / ،/ڏِ / ،/ڏُ / ،/ڏ ،/ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ڏ ــ ڏﻫﻪ /ڏ ،/ڏا ــ ڏاڙﻫﻮن /ڏا ،/ڏو ــ ڏوﺋﻲ /ڏوِ ،/ڏي ــ ِڏﻳﺌﻮ ِ /ڏي ،/ڏ ــ ڏﻳﮇر /ڏيَ ،/ڏ ــ َڏﻧﺪ َ /ڏِ ،/ڏ ــ ِڏﺳﮡ ِ /ڏُ ،/ڏ ــ ُڏک ُ /ڏ/ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﻛﻮڏ ،ڏاﻛﮡ ،ڏول ،ڏﻳﮇر ،ڏا ِڏيِ ،ڏسَ ،ڏسُ ،ڏک.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ) .ﻛﻮڏ ،ڏاﻛﮡ ،ڏول ،ڏﻳﮇر ،ڏا ِڏي ِڏسَ ،ڏسُ ،ڏک( وﻏﻴﺮه. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 167
7 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ڏﻳﮇر ﺟﻲ ڏاڏي ۽ ڏاڏو. ورڪ ُﺑﻚ ۾ ڏﻧﻞ ﻋﺒﺎرت ﭘﻬﺮﺋﻴﻦ وڏي آواز ۾ ﭘﮍﻫﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﺗﻼ ﺟﻲ ﻛﭗ ﺗﻲ. ڏﻳﮇر اﻫﻮ ڏﺳﻲ َﺳﺮﻫﻮ ﭤﻴﻮ. ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ُﻫﻮ ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﻦ. ڏاڏي ۽ ڏاڏي ﺳﺎن ﻣﻠﻴﻮ. ڏﻳﮇر ڏي آﻳﺎ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﻋﺒﺎرت ﻣﺎن ﭘﺪ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ وارن ڏاﻛﮡ ﮐﮣﻲ ﻣﭥﻲ آﻳﻮ. ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺮاﻳﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮﻳﻮ. ’ڏ ،ڏا ،ڏوِ ،ڏي ،ڏيَ ،ڏِ ،ڏُ ،ڏ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ ،ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ ،ﻛﻴﺌﻦ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ ،ﻛﻴﺌﻦ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ﺟﻴﺌﻦ ڏاڏو آﻳﻮ ۽ ڏﻳﮇر ڏس ﻧﺎچ ﻛﻴﺌﻦ ﻛﺌﻲ؟ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺟﻴﺌﻦ ،ﻛﻴﺌﻦ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو )ﭘﺪن ﺟﻲ داﺋﺮي ۾ رﻧﮓ ﭜﺮﻳﻮ( ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﮬﻴﭡﻴﺎن ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻮ .اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﺳﺎن ﮔﮇﺟﻲ ﺗﻴﺰي ﺳﺎن ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻴﻞ ﻟﻔﻆ ورﺟﺎﺋﻲ. َڏ َﻛ ُﺮُ ،ڏ ُکَ ،ڏ ُسَ ،ڏ َﻛ ُﮡ ،ڏﻳ ُﮫ ،ڏاﮬﻮ ،ڏاﮬﺮِ ،ڏ َﺳ ُﮡ ،ڏاﺗﺎر ،ﮔﺎڏو ،ﮔﮇھ ،ﮔِﻴﭽﻮ ،ﮔﺮﻛﻲ،ﮔﺠﺮ ،ﮔﺎھ ،ﮔﺪڙ ،ﮔﻮرو ،ﮔﻞُ ،ﮔ ِﮇي ،ﮔﻮﺑﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺣﻮﺻﻠﻲ اﻓﺰاﺋﻲ ﻻ ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﺟﻲ ﺻﺤﻴﺢ ﻣﻜﻤﻞ ﭤﻴﮡ ﺗﻲ ﺗﺎڙﻳﻮن وﭴﺮاﻳﻮ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﮀﻬﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________168 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭘﻬﺮﻳﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 15 ﻣﻨﭧ 30 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 85 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﭘﮍﻫﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ اﮐﺮ /ﭘﺪ ۽ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﮭﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ /ﭘﺪ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﻨﺪڙ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ﻛﻬﺎﮢﻲ ’ ُﮔﮇي ﺟﻲ ﺷﺎدي‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آواز اﮐﺮ ’م‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ﻣﮁﻲ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎري ۽ آواز /م /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :م ــ ﻣﮁﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ /م./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ”م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م“ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎر َڊ وري وري ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /م ،ﻣﺎِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م/ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن اﮐﺮ /ﭘﺪ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﻣﭧ ،ﻣﮏ ،ﻣﺎس ،ﻣﺎﮢﻬﻮ ،ﻣﺎﺳﻲ ،ﻣﻮﻛﻞ ،ﻣﻮٽ، ﻣﻮر ،ﻣﻴﻨﺎ ﻣﻴﻨﻬﻦ ،ﻣﻴﺰِ ،ﻣﺮچُ ،ﻣﻼﻗﺎت،2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎل :ﻣﮏ ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ م ۽ ک ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ )ﻣﭧ ،ﻣﮏ ،ﻣﺎس ،ﻣﺎﮢﻬﻮ ،ﻣﺎﺳﻲ ،ﻣﻮﻛﻞ ،ﻣﻮٽ ،ﻣﻮر ،ﻣﻴﻨﺎ ﻣﻴﻨﻬﻦ، ﻣﻴﺰِ ،ﻣﺮچُ ،ﻣﻼﻗﺎت( ، USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 169
2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ اﺳﺎن ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲ‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪاﺳﻴﻦ ۽ ﻫﻮ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﺗﻮﻫﺎن ﺟﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻮن ﭔﮅي ان ﺗﻲ ﻋﻤﻞ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﻮ اﭤﻲ ﺑﻴﻬﻦ ،ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﭔﺎﻧﻬﻦ ﮐﻲ ﻣﭥﻲ ﺳﮅو رﮐﻦ ۽ ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ آﮜﺮ ﻫﻮا ۾ ﺑﻠﻨﺪ ﻛﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ڏاﻧﮭﻦ ُﭘﭡﻲ ﻛﺮي ﭘﻨﻬﻨﺠﻲ ﻫﭣ ﺟﻮن ﭔﺌﻲ آﮜﺮﻳﻮن )ڏﺳﮣﻲ ۽ وﭼﻴﻦ( ﻫﻮا ۾ ﻣﭥﻲ ﻛﻴﻮ ۽ ڏﻧﻞ ﻧﻤﻮﻧﻲ ﻣﺆﺟﺐ ﻫﺪاﻳﺘﻮن ڏﺋﻲ ﻫﻮا ۾ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲ ،ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭘﻬﺮﻳﺎن ﮐﻠﻴﻞ اﮐﻴﻦ ﺳﺎن ۽ ﭘﻮ اﮐﻴﻮن ﺑﻨﺪ ﻛﺮي ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲ‘ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﭨﻲ ،ﭼﺎر ﭜﻴﺮا ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ اﻣﺎن ﻣﻮن ﮐﻲ ﻣﺎﻧﻲ ڏي. ُاﺳﺘﺎد وڏي آواز ﺳﺎن ڏﻧﻞ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﮡ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ُﭔﮅن ﻣﺎﻣﺎ اڄ ﻣﻮن وٽ آﻳﻮ آﻫﻲ. اﺳﺘﺎد ﭔﻴﻬﺮ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﮡ. ﻣﻮﻛﻞ ﻣﻠﻲ ﺗﻪ ﻣﺰو آﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’م‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﻫﻲ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ؟ ﻛﺮاﺋﻲ ۽ ﭘﮍﻫﺎﻳﻮ. ﺗﻮﻫﺎن ﮐﻲ ﻫﻦ ﻋﺒﺎرت ۾ ﻛﻬﮍي ﮘﺎﻟﻬﻪ ُﺳﭡﻲ ﻟﮙﻲ؟ ﭔﻦ ﻳﺎ ﭨﻦ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻣﻮﻗﻌﻮ ڏﻳﻮ ﺟﻴﻜﻲ ﻟﮑﻴﻞ ﺟﻤﻠﻦ ﭘﺮ ’م‘ ﺟﻲ آواز واري ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﻫﻴﭟ ﻻﺋﻴﻦ ﻟﮙﺎﺋﻴﻦ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ﻫﻴﭟ ڏﻧﻞ ﺳﻮال ﭘﮁﻮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﻟﻔﻈﻦ ۾ اﮐﺮ /ﭘﺪن ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﮐﻲ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺳﺎن ﻣﻼﻳﻮ. ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ ۽ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ﻛﺠﻬﻪ ڏﻳﻨﻬﻦ ﮐﺎﻧﭙﻮ اﻣﺎن ﻛﺮاﭼﻲ اﻳﻨﺪي ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو )ﺧﺎل ﭜﺮﻳﻮ( ﺳﺒﻖ ﻣﺎن ﻛﻮ ﺑﻪ ﮬﻚ ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ اﮬﮍي رﻳﺖ ﻟﮑﻮ ﺟﻮ وﭼﻮن ،آﺧﺮي ﻳﺎ ﭘﻮﻳﻮن اﮐﺮ ﻏﺎﺋﺐ ﮬﺠﻲ ،ﺟﻴﺌﻦ ،اﮐﺮ ﻣﻮر ﮐﻲ ﮬﻴﺌﻦ ﻟﮑﻮ م__ر ﺷﺎﮔﺮدن ﻻ ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ورﺟﺎﻳﻮ ۽ ﭘﻮرو اﮐﺮ ﭼﺌﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﺑﻮرڊ ﺗﺎن ﻟﮑﻴﻞ ﻟﻔﻆ ﭘﻨﮭﻨﺠﻲ ﻛﺎﭘﻲ ﺗﻲ ﻟﮑﻦ ۽ ﺟﻴﻜﻮ اﮐﺮ رﮬﻴﻞ آﮬﻲ اﮬﻮ ﻟﮑﻲ اﮐﺮ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﻦ .ﺟﮇﮬﻦ ﺷﺎﮔﺮد ﻟﮑﻲ ﮀﮇﻳﻦ ﺗﻪ اﻧﮭﻦ ﻣﺎن ﮬﻚ ﺷﺎﮔﺮد ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﮬﻮ ﻟﻔﻆ ﭘﮍﮬﻲ ۽ اﮬﻮ ﭔﮅاﺋﻲ ﺗﻪ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻴﻞ اﮐﺮ ﻣﺎن ﻛﮭﮍو اﮐﺮ رﮬﻴﻞ ﮬﻴﻮ. ﻛﻨﮭﻦ ﮬﻚ ﭔﺎر ﮐﻲ اﮬﻮ ﻟﻔﻆ ﭼﻮڻ ﻻ اﮘﻴﺎن ﮔﮭﺮاﻳﻮ .ﺻﺤﻴﺢ ﺟﻮاب ﺗﻲ ﺗﺎڙﻳﻮن وﭴﺮاﻳﻮ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﮔﮇي ﺟﻲ ﺷﺎدي‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭘﻬﺮﺋﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ.170 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭔﻴﻮ ڏﻳﻨﻬﻦ م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 15 ﻣﻨﭧ 30 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 86 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﮐﻲ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ اﮐﺮ /ﭘﺪ ۽ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﮭﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ /ﭘﺪ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﻨﺪڙ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ﻛﮭﺎﮢﻲ ’ ُﮔﮇي ﺟﻲ ﺷﺎدي‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آواز ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ اﮐﺮ ’م‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ﻣﮁﻲ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎر َڊ ڏﻳﮑﺎري ۽ آواز /م /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :م ــ ﻣﮁﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ /م./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎر َڊ وري وري ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /م ،ﻣﺎِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م/ ﮐﻲ ﭔﻴﻬﺮ ﭘﮍﻫﻮ.ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن اﮐﺮ /ﭘﺪ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﻣﭧ ،ﻣﮏ ،ﻣﺎس ،ﻣﺎﮢﻬﻮ ،ﻣﺎﺳﻲ ،ﻣﻮﻛﻞ ،ﻣﻮٽ، ﻣﻮر ،ﻣﻴﻨﺎ ﻣﻴﻨﻬﻦ ،ﻣﻴﺰِ ،ﻣﺮچُ ،ﻣﻼﻗﺎت.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭘﺪن ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ )ﻣﭧ ،ﻣﮏ ،ﻣﺎس ،ﻣﺎﮢﻬﻮ ،ﻣﺎﺳﻲ ،ﻣﻮﻛﻞ ،ﻣﻮٽ ،ﻣﻮر ،ﻣﻴﻨﺎ ﻣﻴﻨﻬﻦ ،ﻣﻴﺰ، ِﻣﺮچُ ،ﻣﻼﻗﺎت( USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 171
7 min ﻋﺒﺎرت ﭘﮍﻫﮡﻣﺎﻣﺎ ﻣﻮر ﻣﺎﺋﻮ ﮐﺎﺋﻲ آﻳﻮ. ﺑﺮﺳﺎت ﺟﻲ ﻣﻮﺳﻢ ۾. ُاﺳﺘﺎد وڏي آواز ﺳﺎن ڏﻧﻞ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﮡ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ُﭔﮅن ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ ُﭘﮁﻮ ﺗﺼﻮﻳﺮ ۾ ﮀﺎ ﻧﻈﺮ اﭼﻲ ﻣﺎﮐِﻲ ﺟﻮ َﻣﮡ ﮐﺎﺋﻲ آﻳﻮ. ﻣﺎﮐِﻲ ﺟﻲ َﻣﮏ ﺳﺎن ِﻣﻠﻲ آﻳﻮ. ﭤﻮ. َﻣﮑﮡ ﺟﻮ َﻣﮡ ﮐﺎﺋﻲ آﻳﻮ. ُﻣﺮﻛﻲ ﻣﻴﻨﺎ ﺳﺎڻ ِﻣﻠﻲ آﻳﻮ. ﻣﺎﮐِﻲ ﺟﻲ َﻣﮏ ۽ ﻣﻴﻨﺎ ﭘﮑﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻋﺒﺎرت ﭘﺎڻ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻮ ﻣﻮﻗﻌﻮ ڏﻳﻮ.ﻣﺎﻣﺎ ﻣﻮ َر ﺳﺎن ﮔﮇﺟﻲ ﻧﺎچ ﻛﻴﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’م‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﺳﻮال ُﭘﮁﻮ؟ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ. ﺗﻮﻫﺎن ﮐﻲ ﻋﺒﺎرت ۾ ﻛﻬﮍي ﮘﺎﻟﻬﻪ ُﺳﭡﻲ ﻟﮙﻲ.ﻧﻮٽ:اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﻴﻦ ﻣﻮﺳﻤﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ ﭔﮅاﺋﮡ ﻻ ﭘﮁﻲ ﺗﻪ ﺑﺮﺳﺎت ﺟﻲ ﻣﻮﺳﻢ ﮐﺎﻧﺴﻮا ﭔﻴﻮن ﻛﻬﮍﻳﻮن ﻣﻮﺳﻤﻮن ﭤﻴﻨﺪﻳﻮن آﻫﻦ؟ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻣﻮﺳﻤﻦ ﺟﺎ ﻧﺎﻻ ﭔﮅاﻳﻮ ﺟﻴﺌﻦ :اوﻧﻬﺎرو،ﺳﻴﺎرو ،ﺑﻬﺎر ،ﺳﺮ. 5 min ورڪ ﺑﻚ 2 min 5 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’م ،ﻣﺎ ،ﻣﻮِ ،ﻣﻲ ،ﻣﻲَ ،مِ ،مُ ،م‘ ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮڻ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 8 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ورڪ ُﺑﻚ ۾ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺟﺎﺋﺰو ) زﻳﺮ،زﺑﺮ ،ﭘﻴﺶ ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﭘﮍﮬﮡ( ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﮑﮡ ﻻ ﻟﻔﻈﻦ ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻲ ﭘﺪن ﺟﻮ ﺗﻌﺪاد ﭔﮅاﻳﻮ. ﻟﻔﻆَ :ﻣ ِﮏَ ،ﻣ َﮑ ُﮡُ ،ﻣﺮ َڪِ ،ﻣﺮ َچَ ،ﻣﻼﺋِﻲُ ،ﻣﺘﺮﻛﻮ ،ﺟﻲ ﭘﺪن ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﮬﻮ ﭘﻨﮭﻨﺠﻲ ﺳﻠﻴﭧ ﻳﺎ ﻛﺎﭘﻲ ﺗﻲ زﻳﺮ زﺑﺮ ﭘﻴﺶ ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﭠﺎﮬﻦ. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﮔﮇي ﺟﻲ ﺷﺎدي‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭔﺌﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:_______________________________________________________________________________________________________________________172 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭨﻴﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 15 ﻣﻨﭧ 30 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 87 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﮐﻲ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ اﮐﺮ /ﭘﺪ ۽ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎر َڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﮭﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ /ﭘﺪ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ﻛﮭﺎﮢﻲ ’ ُﮔﮇي ﺟﻲ ﺷﺎدي ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازاﮐﺮ ’ٻ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ﭔﻜﺮي‘ ﺟﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ آواز /ٻ /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ٻ ــ ﭔﻜﺮي ﺗﺼﻮﻳﺮ /ٻ./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎر َڊ واري واري ﺳﺎن ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲ، َٻِ ،ٻُ ،ٻ /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﭔﻠﻲ ،ﭔﻴﮍي ،ﭔﻪ ،ﭔﻴﺎﺳﻲ ،ﭔﻮر ﭔﻮڙو ،ﭔﻮﭨﻮ ،ﭔﻮڏ ﭔﻴﻠﻮ ،ﭔﻴﭧ2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎل :ﭔﻜﺮي ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ٻ ،ڪ ۽ ري ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ ) ﭔﻠﻲ ،ﭔﻴﮍي ﭔﻪ ،ﭔﻮڙو ،ﭔﻮﭨﻮ ،ﭔﻮڏ ﭔﻴﻠﻮ(2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲ‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 173
5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ﭔﻨﻲ ۾ ﭔﭕﺮ آﻫﻦ ُاﺳﺘﺎد وڏي آواز ﺳﺎن ڏﻧﻞ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﮡ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ُﭔﮅن .اﺳﺘﺎد ﭔﻴﻬﺮ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﻦ. ُﭔﻚ ۾ ﭔﻴﺮ آﻫﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﭔﻴﮍي ﭔﺎرن ﺳﺎن ﭜﺮﻳﻞ آﻫﻲ. ﻛﺮاﻳﻮ. ﭔﻦ ﻳﺎ ﭨﻦ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻟﮑﻴﻞ ﺟﻤﻠﻦ ﺗﻲ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺟﻲ آوازن ﭔﻪ ﭔﻪ ﭘﻴﺴﺎ ﮀﻬﻪ ﮀﻬﻪ ﭘﺎﻳﻮن واري ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻫﻴﭡﺎن ﻻﺋﻴﻦ ﻟﮙﺎﺋﻴﻦ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﺳﻮال ُﭘﮁﻮ؟ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ. ﭔﻨﻲ ۾ ﮀﺎ آﻫﻦ؟ ﭔﻴﮍي ﻛﻨﻬﻦ ﺳﺎن ﭜﺮﻳﻞ آﻫﻲ؟ﻧﻮٽ :ﻫﻦ ﻋﺒﺎرت ۾ ﺳﻮاري ﭔﻴﮍي آﻫﻲ .اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﭔﻴﻦ ﺳﻮارﻳﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ﭘﮁﻲ ﺗﻪ ﭔﻴﮍي ﮐﺎﻧﺴﻮا ﭔﻴﻮن ﻛﻬﮍﻳﻮن ﺳﻮارﻳﻮن ﭤﻴﻨﺪﻳﻮن آﻫﻦ؟ ﺳﻮارﻳﻦ ﺟﺎ ﻧﺎﻻ :ﺑﺲ ،ﻛﺎر ،ﭘﻴﮉل ﺳﺎﺋﻴﻜﻞ،ﻣﻮﭨﺮ ﺳﺎﺋﻴﻜﻞ ،ﺟﻬﺎز ،ﺟﻴﭗ وﻏﻴﺮه. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮﻳﻮ. ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ ۽ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ .ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﮐﻲ زﺑﺎﻧﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ﻣﻮن ﮐﻲ ﻛﺠﻬﻪ ﻣﻨﭧ ڏﻳﻮ ﺗﻪ اﭼﺎن. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﻛﺠﻬﻪ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ﺑﻮرڊ ﺟﻲ ﭜﺮﺳﺎن ﻟﮙﺎﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ) ﻟﻔﻆ ﭠﺎﮬﻴﻮ(و ﻟﻲ ٻ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﻤﺠﮭﺎﻳﻮ ﺗﻪ ﮬﻮ ﭘﻨﮭﻨﺠﻲ ﻛﺎﭘﻲ ﺗﻲ ﭘﮍﮬﻴﻞ اﮐﺮن ﻣﺎن ﻟﻔﻆ ﭠﺎﮬﻦ. ڪ ﭔﻮ ي َٻِ +ڪِ +ريُ ،ٻُ +ڪ،ﭔﻲ+ﻟﻮ ،ﭔِ ِﻲ+ڙو ،ﭔﺎ+ر ،ﭔﻮ+ﻟِﻲِ ،ٻ+ﻟِﻲ ،ﭔﻮِ +ري ﭔﻲ ري ﻟﻮ ر ڙو ﭔﺎ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﻴﮑﺎرﻳﻞ اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ﻛﺎﭘﻲ ﻳﺎ ﺳﻠﻴﭧ ﺗﻲ ﭠﺎﮬﻴﻞ ﺧﺎﻧﻦ ۾ ﻟﮑﺮاﻳﻮ .ﻛﺎﭘﻲ ﻳﺎ ﺳﻠﻴﭧ ﺗﻲ آواز ﻣﻼﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﭠﺎﮬﻲ اﻧﮭﻦ ﺗﻲ داﺋﺮو ﻟﮙﺎﺋﮡ ﺟﻮ ﭼﺌﻮ .ﺟﮇﮬﻦ ﻟﻔﻆ ﭠﮭﻲ وﭸﻦ ﺗﻪ ﺷﺎﮔﺮد ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﮐﮣﻲ ،واري ﺳﺎن ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﭘﮁﻮ ﺗﻪ اﻧﮭﻦ ﻛﮭﮍا ﻟﻔﻆ ﭠﺎﮬﻴﺎ آﮬﻦ. اﻧﮭﻦ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﺳﻮال ﻛﻴﻮ ﺟﻴﻜﻲ اڳ ۾ ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﺟﻮ ﺣﺼﻮ ﻧﺎﮬﻦ رﮬﻴﺎ. وﻗﺖ ﺟﻮ ﺧﻴﺎل ﻛﻨﺪي ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮاﻳﻮ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﮔﮇي ﺟﻲ ﺷﺎدي‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭨﺌﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. 174 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭼﻮﭤﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 15 ﻣﻨﭧ 30 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 88 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﮐﻲ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ اﮐﺮ /ﭘﺪ ۽ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﮭﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ /ﭘﺪ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﻨﺪڙ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازاﮐﺮ ’ٻ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ﭔﻜﺮي‘ ﺟﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ آواز /ٻ /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ٻ ــ ﭔﻜﺮي ﺗﺼﻮﻳﺮ /ٻ./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ واري واري ﺳﺎن ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲ، َٻِ ،ٻُ ،ٻ /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل:ﭔﻠﻲ ،ﭔﻜﻞ ﭔﻴﮍي ﭔﻪ ،ﭔﻴﺎﺳﻲ ،ﭔﻮر ﭔﻮڙو، ﭔﻮﭨﻮ ،ﭔﻮڏ ﭔﻴﻠﻮ ،ﭔﻴﭧ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭘﺪن ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ ) ﭔﻠﻲ ،ﭔﻜﻞ ﭔﻴﮍي ﭔﻪ ،ﭔﻮڙو ،ﭔﻮﭨﻮ ،ﭔﻮڏ ﭔﻴﻠﻮ(5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ُاﺳﺘﺎد وڏي آواز ﺳﺎن ڏﻧﻞ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﮡ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ُﭔﮅن. USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 175
ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ ُﭘﮁﻮ ﺗﺼﻮﻳﺮ ۾ ﮀﺎ ﻧﻈﺮ اﭼﻲ ﭤﻮ. ﺟﻬﮍي ﭔﻮﻟﻲ ﺗِﻬﮍي ﻟﻮﻟﻲ ﭔﺎرن ﺟﻲ ﭔﺎراﮢﻲ ﭔﻮﻟﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻋﺒﺎرت ﭘﺎڻ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻮ ﻣﻮﻗﻌﻮ ڏﻳﻮ. ﭔﻮل آﻫﻦ ﺳﭽﺎ ﻫﺮ ﻫﻚ ﭼﺌﻮ ﭔﺎرو ﭔﻜﺮي ۽ ُﭔﻚ ﭼﺌﻮ ﭔﻴﻠﻲ ۾ آﻫﻲ َﻣﺘﺎ ِري َﭔ ِﻠﻲ. ﭔﻚ ۾ ﭔﻴﺮ ۽ ﭔﻮري ۾ ﭔﻠﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ٻ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﭔﻨﻲ ۾ ﭔﭕﺮ ۽ ﭔﺎﻟﻚ ﺳﺎرا ﭔﻴﮍي م ﭼﮍﻫﻲ آﻳﺎ ﺳﺎرا. ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﺳﻮال ُﭘﮁﻮ؟ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ. ﻧﻮٽ :ﻫﻦ ﻋﺒﺎرت ۾ ”۾،۽” ﺣﺮف ﺟﺮ آﻫﻦ .اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﻴﻦ ﺣﺮف ﺟﺮ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ ﭔﮅاﺋﻲ .ﺣﺮف ﺟﺮ :اﻧﺪر ،ﭔﺎﻫﺮ ،ﭜﺮﺳﺎن ،ﻫﻴﭡﺎن وﻏﻴﺮه. 5 min ورڪ ﺑﻚ 2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’ٻ ،ﭔﺎ ،ﭔﻮ ،ﭔِﻲ ،ﭔﻲَ ،ٻِ ،ٻُ ،ٻ‘ ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮڻ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ورڪ ُﺑﻚ ۾ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ) ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ( ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﮑﻴﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﭔﻜﺮي ،ﭔﻮﻟﻲ ،ﭔﻴﺮ ،ﭔﻠﻲ ،ﭔﺎرو ،ﭔﻮري ﭔﻚ،ﭔﻴﻚ ،ﭔﺎﻟﻚ ،ﭔﭩﻮ ﺟﻲ ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ ﻟﮑﮡ ﻻ ﭼﺌﻮ: ﮬﺮ ﻟﻔﻆ ﮐﻲ ﭔﻪ ﭔﻪ ﭨﻲ ﭨﻲ دﻓﻌﺎ ،ﮬﻮرﻳﺎن ﮬﻮرﻳﺎ ۽ ﭼﭩﻲ ﻃﺮح ورﺟﺎﻳﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻲ ﮬﭣ ﻣﭥﻲ ﻛﻦ. اﺳﺘﺎد ﺻﻮرﺗﺨﻄﻲ ﺟﻲ ﻣﻜﻤﻞ ﭤﻴﮡ ﮐﺎن ﭘﻮ اﮬﻲ ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻲ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﮬﺪاﻳﺖ ﻛﺮي ﺗﻪ ﮬﻮ ﭼﻴﻚ ﻛﻦ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﮔﮇي ﺟﻲ ﺷﺎدي‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭼﻮﭤﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________176 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭘﻨﺠﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 15 ﻣﻨﭧ 30 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 89 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮﻳﻮ.. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ اﮐﺮ /ﭘﺪ ۽ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﮭﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ /ﭘﺪ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﻨﺪڙ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آواز اﮐﺮ ’ٺ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ﭠﭙﻮ‘ ﺟﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ آواز /ٺ /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ٺ ــ ﭠﭙﻮ ﺗﺼﻮﻳﺮ /ٺ./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎر َڊ واري واري ﺳﺎن ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺ، ِٺُ ،ٺ /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﭠﻮﻧﭟ ﭠﺎﻫﮡ ،ﭠِﻜﺮ ،ﻛﺎﭠِﻲ ،ﭠﻴﻚ ﭠﻬﺮا ﭠﺎرو، ﭠﻜﺎ ،ﭠﭡﻮﻟﻲ ،ﭠﻮڙو ،ﭠﺎﻫﻪ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭘﺪن ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ )ﭠﻮﻧﭟ ،ﭠﺎﻫﮡ ،ﭠﻮڙﻫﻮ ،ﭠﻴﻚ ،ﻛﺎﭠِﻲ ،ﭠِﻬﺮاَ ،ﭠﻜﺎ(2 min ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲ‘ ﮐﻲ ﻫﻮا ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 177
5 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ﭠﻜﺮ ﺟﻲ ﭤﺎﻧﻮن ۾ ﭔﻮڙ رڌ ﺟﻲ ُاﺳﺘﺎد وڏي آواز ﺳﺎن ڏﻧﻞ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﮡ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ُﭔﮅن. ﻫﻦ ﭠﺎرو ﺷﺎﻫﻪ ۾ ﮔﻬﺮ ﭠﻬﺮاﻳﻮ آﻫﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ ُﭘﮁﻮ ﺗﺼﻮﻳﺮ ۾ ﮀﺎ ﻧﻈﺮ اﭼﻲ ﭤﻮ. ﻛﺎٺ ﻣﺎن ﻓﺮﻧﻴﭽﺮ ﭠﻬﻨﺪو آﻫﻲ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻋﺒﺎرت ﭘﺎڻ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻮ ﻣﻮﻗﻌﻮ ڏﻳﻮ. ﻣﻨﭡﺎر ﺟﻲ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﭠﻴﻚ آﻫﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ٺ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﺳﻮال ُﭘﮁﻮ؟ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ. ﻫﻲ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ. ﻛﺎٺ ﻣﺎن ﮀﺎ ﭠﻬﻨﺪو آﻫﻲ؟ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﭠﻴﻚ ﻧﺎﻫﻲ؟ 5 min ورڪ ﺑﻚ ﺷﺎﮔﺮن ﮐﺎن ورڪ ُﺑﻚ ۾ ڏﻧﻞ ﺳﻮاﻟﻦ ۽ ﺟﻮاﺑﻦ ﺟﻲ ﻟﮑﮡ واري ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮاﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو ) ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭨﻮﻟﻲ( ﭠِﻜﺮ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺳﻤﺠﮭﺎﻳﻮ ﺗﻪ ﮬﻴﭟ ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﻣﺎن ”ٺ“ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﭨﻮﻟﻲ ﭠﺎﮬﻦ ﭠﭩﻮ ﺟﻴﺌﻦ ﭠﮭﮡ ،ﭠﮍﻛﻮ ﭠﻴﻚ،ﭠﭙﻮ،ﭠﺮڻ ،ﭠﻮﻛﻲ ،ﭠﻮﻛﮡ .ﭠﻜﺮ ﺑﻮرڊﺗﻲ ”ٺ“ ﻟﮑﻮ.اﮘﻴﺎن ٺ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﮬﻮ ’ٺ‘ ﺳﺎن ﻟﻔﻆ ﺳﻮﭼﻴﻦ .ﭠﻴﻚ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﭘﮁﻨﺪي ﻟﻔﻆ ”ٺ“ ﺗﻲ ﮔﻮل داﺋﺮو ﻟﮙﺎﻳﻮ ۽ ﺷﺎﮔﺮدن ﻃﺮﻓﺎن ﺟﻮاب ۾ اﻳﻨﺪڙ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ داﺋﺮي ﺟﻲ ﭔﺎﮬﺮان ﻟﻴﻚ ﺟﻲ اﮘﻴﺎن ﻟﮑﻨﺪا وﭸﻮ.ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﺟﻲ وﻗﺖ ﺟﻮ ﭠﻚ ﭠﻚ ﭠﺮي ﺧﻴﺎل ﻛﻨﺪي اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﺋﻲ.ﻧﻮٽ :ﮬﻦ ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﻻ اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﻧﺎﻟﻦ ﺟﻮن ﭘﺮﭼﻮن ﭘﮭﺮﻳﺎن ﮐﺎن ﻟﮑﻲ ﮬﻚ ﭨﻮﻛﺮي ۾ رﮐﻲ .ﺳﺮﮔﺮﻣﻲ ﺷﺮوع ﻛﺮڻ ﮐﺎن اڳ ۾ﮀﻬﻪ ﭘﺮﭼﻴﻮن ﮐﮣﻲ ۽ اﻧﮭﻦ ﭔﺎرن ﮐﺎن ﺟﺎﺋﺰي ﺟﺎ ﺳﻮال ﻛﺮي. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﮔﮇي ﺟﻲ ﺷﺎدي‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﭘﻨﺠﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. 178 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﮀﻬﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 15 ﻣﻨﭧ 30 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 90 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﮐﻲ ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻛﺮﻳﻮ.. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ اﮐﺮ /ﭘﺪ ۽ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎر َڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﮭﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ /ﭘﺪ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﻨﺪڙ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ’ ُﺳﺴﺘﻲ ﺟﻮ ﻧﺘﻴﺠﻮ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آواز اﮐﺮ ’ٺ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ﭠﭙﻮ‘ ﺟﻲ ﺗﺼﻮﻳﺮ ڏﻳﮑﺎرﻳﻮ ۽ آواز /ٺ /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ٺ ــ ﭠﭙﻮ ﺗﺼﻮﻳﺮ /ٺ./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎر َڊ واري واري ﺳﺎن ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺ، ِٺُ ،ٺ /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﭠﻮﻧﭟ ﭠﺎﻫﮡ ،ﭠِﻜﺮ ،ﻛﺎﭠِﻲ ،ﭠﻴﻚ ﭠﻬﺮا ﭠﺎرو، ﭠﻜﺎﮢﻮ ،ﭠﻜﺎ ،ﭠﭡﻮﻟﻲ ،ﭠﻮڙو ،ﭠﺎﻫﻪ.2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2 ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎل :ﭠِ َﻜﺮ ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ٺ ۽ ﻛﺮ ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ )ﭠﻮﻧﭟ ،ﭠﺎﻫﮡ ،ﭠﻮڙﻫﻮ ،ﭠﻴﻚ ،ﻛﺎﭠِﻲ ،ﭠِﻬﺮاَ ،ﭠﻜﺎ( USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 179
7 min ﻋﺒﺎرت ﭔﮅڻ ﭠﻚ ﭠﻚ ﭠﻚ ﭠﻴﻜﻴﺪار آﻫﻲ َﭠﻚ َﭠﻚ َﭠﻚ در ﺗﻲ ﻛﻴﺮ آﻫﻲ ُاﺳﺘﺎد وڏي آواز ﺳﺎن ڏﻧﻞ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﮡ ۽ ﺷﺎﮔﺮد ُﭔﮅن.ﭠﻚ ﭠﻚ ﭠﻚ ﭠﻜﺮن وارو ﭠﺎرو آﻫﻲ َﭠﻚ َﭠﻚ َﭠﻚ در ﺗﻲ ﻛﻴﺮ آﻫﻲ اﺳﺘﺎد ﭔﻴﻬﺮ ﺟﻤﻼ ﭘﮍﻫﻦ. َﭠﻚ َﭠﻚ َﭠﻚ در ﺗﻲ ﻣﻮﭼﻲ آﻫﻲ. َﭠﻚ َﭠﻚ َﭠﻚ در ﺗﻲ ﻛﻴﺮ آﻫﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ﺟﻤﻠﻦ ۾ اﮐﺮ ۽ ﭘﺪ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ، َﭠﻚ َﭠﻚ َﭠﻚ در ﺗﻲ َﻣﻨﭡﺎر آﻫﻲ. َﭠﻚ َﭠﻚ َﭠﻚ در ﺗﻲ ﻛﻴﺮ آﻫﻲ ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ وارن ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ﻛﺮاﺋﻲ ،ﭘﮍﮬﺎﻳﻮ. ﭔﻦ ﻳﺎ ﭨﻦ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ ﻟﮑﻴﻞ ﺟﻤﻠﻦ ﺗﻲ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﺟﻲ آوازن واري ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻫﻴﭡﺎن ﻻﺋﻴﻦ ﻟﮙﺎﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮد ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﺳﻮال ُﭘﮁﻮ؟ ﻋﺒﺎرت ﻛﻨﻬﻦ ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ آﻫﻲ.ﻧﻮٽ :ﻫﻦ ﻋﺒﺎرت ۾ ’ﻣﻮﭼﻲ،ﻛﻨﭝﺮ‘ ڌﻧﮅن ﺟﺎ ﻧﺎﻻ آﻫﻦ .اﺳﺘﺎد ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﻴﻦ ڌﻧﮅن ﺟﻲ ﺑﺎري ۾ ﭔﮅاﺋﻲ.ﺟﻴﺌﻦ :ﻣﻼح ،دﻛﺎﻧﺪار، ﻛﻮري ،ﺣﺠﻢ ،ﻛﺎﺳﺎﺋﻲ وﻏﻴﺮه. 5 min ورڪ ﺑﻚ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﻟﮙﺎﺋﻲ ﻟﻔﻆ ﻣﻜﻤﻞ ﻛﺮﻳﻮ. ’ٺ ،ﭠﺎ ،ﭠﻮ ،ﭠِﻲ ،ﭠﻲَ ،ٺِ ،ٺُ ،ٺ‘ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮﻳﻮ. 2 min ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﭨﻲ ﭜﻴﺮا ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’اﺳﺎن‘ ﺟﻤﻠﻲ ۾ ﻟﮑﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 5 min ﺟﺎﺋﺰو )ﺗﻴﺰي ﺳﺎن ﭘﮍﻫﮡ( ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﮬﻴﭡﻴﺎن ﻟﻔﻆ ﻟﮑﻮ .ﺷﺎﮔﺮدن ﺳﺎن ﮔﮇﺟﻲ ﮬﻴﭡﻴﺎن ﻟﻔﻆ ﺗﻴﺰي ﺳﺎن ﭘﮍﮬﻮ. ﻟﻔﻆ:ﻣﮏُ ،ﻣ َﻚُ ،ﻣﺮڪِ ،ﻣﺮچ ،ﻣﺎﻧِﻲ ،ﻣﻴﮡِ ،ﻣﻴﻨﺎ ،ﻣﭡﻮ ،ﻣﺎﻣﺎ ،ﻣﺎ ِﻣﻲ ،ﻣﻴﺮو ،ﻣﺎل ،ﻣﻮﻻ ،ﻣﺎﮐﻲ ،ﻣﻮڙ ،ﻣﺎ ِڙي ،ﻣ ُﺲ ،ﻣﺘﺎرو ،ﻣﺎﭘﻮ، ﻣﺎﭘﮡ ،ﻣﺎ ِﭼﻴﺲ ،ﺟﻲ ﭘﺪن ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. 8 min ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻫﻦ ﻫﻔﺘﻲ ﺟﻮ ﺑﮓ ُﺑﻚ ’ ُﮔﮇي ﺟﻲ ﺷﺎدي‘ ﺟﻲ ﻛﮭﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﺟﻲ ﺳﺎﻣﮭﻮن وڏي آواز ۾ ﭘﮍﮬﻮ. ﮀﻬﻴﻦ ڏﻳﻨﻬﻦ ﺟﻮن ﺳﺮﮔﺮﻣﻴﻮن ﻫﺪاﻳﺘﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﻛﺮاﻳﻮ. ﻧﻮﭨﺲ:_______________________________________________________________________________________________________________________180 USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT
ﭘﻬﺮﻳﻮن ڏﻳﻨﻬﻦ ٽ ،ﭨﺎ ،ﭨﻮ ،ﭨِﻲ ،ﭨﻲَ ،ٽِ ،ٽُ ،ٽ ﻫﻔﺘﻮ ﻧﻤﺒﺮ 16 ﻣﻨﭧ 30 ﺳﺒﻖ ﻧﻤﺒﺮ 91 ﺳﺒﻖ ﺟﻲ آﺧﺮ ۾ ﺷﺎﮔﺮد ان ﻗﺎﺑﻞ ﭤﻲ وﻳﻨﺪا ﺗﻪ ُﻫﻮ: اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٽ ،ﭨﺎ ،ﭨﻮ ،ﭨِﻲ ،ﭨﻲَ ،ٽِ ،ٽُ ،ٽ‘ ﺟﻲ آواز ﮐﻲ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ۽ ُاﭼﺎري ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٽ ،ﭨﺎ ،ﭨﻮ ،ﭨِﻲ ،ﭨﻲَ ،ٽِ ،ٽُ ،ٽ‘ ﺳﺎن ﺷﺮوع ﭤﻴﻨﺪڙ ﻟﻔﻆ ﭔﮅاﺋﻲ ﺳﮕﻬﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٽ ،ﭨﺎ ،ﭨﻮ ،ﭨِﻲ ،ﭨﻲَ ،ٽِ ،ٽُ ،ٽ‘ ﮐﻲ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ُﺳﭹﺎﮢﻲ ﺳﮕﮭﻦ. اﮐﺮ ،ﭘﺪ ’ٽ ،ﭨﺎ ،ﭨﻮ ،ﭨِﻲ ،ﭨﻲَ ،ٽِ ،ٽُ ،ٽ‘ ﺟﻲ ﭘﻮري ﺷﻜﻞ ﻟﮑﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺗﻪ‘ ﭘﮍﻫﻲ ﺳﮕﮭﻦ. ﺳﺒﻖ ﺟﻲ ﺗﻴﺎري اڄ ﺟﻮ اﮐﺮ /ﭘﺪ ۽ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﭼﭩﻲ رﻳﺖ )ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﭔﻪ ﻓﻮٽ( ﻟﮑﻮ. ﻋﺒﺎرت ﺟﻮ ﭼﺎرٽ ﻟﮙﺎﻳﻮ ﻳﺎ ﺑﻮرڊ ﺗﻲ ﻟﮑﻮ. ﮔﻬﺮﺑﻞ ﺗﺪرﻳﺴﻲ ﻣﻮاد ،ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎرڊ ،ﺑﮓ ُﺑﻚ ۽ ورڪ ُﺑﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻫﺌﮡ ﮔﮭﺮﺟﻲ.1 min ﺗﻌﺎرف ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭔﮅاﻳﻮ ﺗﻪ اڄ ُﻫﻮ ﻧﺌﻴﻦ اﮐﺮ /ﭘﺪ ﺟﻲ ﺳﭹﺎﮢﭗ ۽ ان ﺳﺎن ﭠﻬﻨﺪڙ ﻛﺠﮫ ﻟﻔﻆ ﺳﮑﻨﺪا. ﺑﺼﺮي ﻟﻔﻆ ’ﺗﻪ‘ ﮐﻲ ﭘﮍﻫﮡ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﻨﺪا. ﺑﮓ ُﺑﻚ ﻣﺎن ’ﺳﺎرﻧﮓ ﺟﻮ ﺧﺎﻣﻮش دوﺳﺖ‘ ﭔﮅي ﺳﻮاﻟﻦ ﺟﺎ ﺟﻮاب ڏﻳﻨﺪا.5 min اﮐﺮ /ﭘﺪ /ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ /آوازاﮐﺮ ’ٽ‘ ﺟﻲ ﺑﻨﻴﺎدي ﻟﻔﻆ ’ﭨﻤﺎﭨﻮ‘ ﺟﻮ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎر َڊ ڏﻳﮑﺎري ۽ آواز /ٽ /ﺟﻮ ﺗﻌﺎرف ﻛﺮاﻳﻮ .ﻣﺜﺎل :ٽ ــ ﭨﻤﺎﭨﻮ ﺗﺼﻮﻳﺮ /ٽ./ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ”ٽ ،ﭨﺎ ،ﭨﻮ ،ﭨِﻲ ،ﭨﻲَ ،ٽِ ،ٽُ ،ٽ“ ﺟﺎ ﻓﻠﻴﺶ ﻛﺎر َڊ ڏﻳﮑﺎرﻳﻨﺪي ،آواز /ٽ ،ﭨﺎ ،ﭨﻮ ،ﭨِﻲ ،ﭨﻲَ ،ٽِ ،ٽُ ،ٽ /ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ. ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن اﮐﺮ /ﭘﺪ ’ٽ ،ﭨﺎ ،ﭨﻮ ،ﭨِﻲ ،ﭨﻲَ ،ٽِ ،ٽُ ،ٽ‘ ﺟﺎ ﻟﻔﻆ ﭘﮁﻮ .ﻣﺜﺎل :ﻣﭧ ،ﮐﭧ ،ﭘﭧ ُﺳﭧ ،ﭘﭩﺎﭨﺎ ،ﭔﻮﭨﻮ ،ﺟﻬﻮﭨﻮ ،ﭨﻴﻚ، ﻣﺎﭨِﻲ ،ﮔﻬﺎﭨِﻲ ،ﺟﻬﭩﻲ ،ﻣ ِﭧ ،ﭨﻮﻛﺮي،2 min ﻟﻔﻈﻦ ۾ آواز2ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﻲ ﭼﺌﻮ ﺗﻪ ﻫﺎﮢﻲ ﻫﻮ ﻟﻔﻈﻦ ﮐﻲ ڌﻳﺎن ﺳﺎن ﭔﮅن ۽ ﻟﻔﻈﻦ ۾ ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺪن ﺗﻲ ﺗﺎڙي وﭴﺎﺋﻦ .ﻣﺜﺎل’ :ﭨﻮﭘﻲ‘ ۾ ﭔﻪ آواز آﻫﻦ ’ﭨﻮ‘ ۽ ’ﭘﻲ‘ ،ﻫﺎﮢﻲ ﺷﺎﮔﺮدن ﮐﺎن ڏﻧﻞ ﻟﻔﻈﻦ ﺟﻲ ﻣﺸﻖ ﻛﺮاﻳﻮ ﺟﻴﺌﻦ) :ﻣﭧ ،ﮐﭧ ،ﭘﭧ ُﺳﭧ ،ﭘﭩﺎﭨﺎ ،ﭔﻮﭨﻮ ،ﺟﻬﻮﭨﻮ ،ﭨﻴﻚ، ﻣﺎﭨِﻲ ،ﮔﻬﺎﭨِﻲ ،ﺟﻬﭩﻲ ،ﻣ ِﭧَ ،ﭨﻨﮉڻ ،ﭨﻮﻛﺮي( USAID-FUNDED PAKISTAN READING PROJECT 181
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
- 186
- 187
- 188
- 189
- 190
- 191
- 192
- 193
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
- 200
- 201
- 202
- 203
- 204
- 205
- 206
- 207
- 208
- 209
- 210
- 211
- 212
- 213
- 214
- 215
- 216
- 217
- 218
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
- 230
- 231
- 232
- 233
- 234
- 235
- 236
- 237
- 238
- 239
- 240
- 241
- 242
- 243
- 244
- 245
- 246
- 247
- 248
- 249
- 250
- 251
- 252
- 253
- 254
- 255
- 256
- 257
- 258
- 259
- 260
- 261
- 262
- 263
- 264
- 265
- 266
- 267
- 268
- 269
- 270
- 271
- 272
- 273
- 274
- 275
- 276
- 277
- 278
- 279
- 280
- 281
- 282
- 283
- 284
- 285
- 286
- 287
- 288
- 289
- 290
- 291
- 292
- 293
- 294
- 295
- 296
- 297
- 298
- 299
- 300
- 301
- 302
- 303
- 304
- 305
- 306
- 307
- 308
- 309
- 310