- 232 - - เห็นด้วย ๒๑ หน่วยงาน (ส่วนราชการจังหวัด ตรงั ) - เป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถใช้ เรียกร้องให้เปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะต่อฝ่าย ตุลาการได้ และการใหฟ้ อ้ งตอ่ ศาลปกครองสูงสดุ โดย ไ ม่ ต้ อ ง ฟ้ อ ง ต่ อ ศ า ล ป ก ค ร อ ง ช้ั น ต้ น เ ป็ น ก า ร ล ด ระยะเวลาในการพิจารณาคดีและลดขั้นตอนในการ เข้าถงึ ขอ้ มูลข่าวสารสาธารณะ (จังหวัดร้อยเอด็ ) - เป็นไปตามพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทาง ปกครองในกรณีท่ีไม่เห็นด้วยกับคาสั่งของหน่วยงาน ของรัฐ คกู่ รณี (ผู้มีส่วนไดเ้ สีย) สามารถอุทธรณค์ าส่ัง ดังกล่าวต่อศาลปกครองได้ (จังหวัดสงขลา) (จังหวัดระนอง) - เพ่ือประโยชน์ในการคานการใช้อานาจโดยมิชอบ (จังหวัดอทุ ยั ธาน)ี - จะได้มีหน่วยงานฝ่ายตุลาการที่เข้ามาตรวจสอบ การใช้ดุลพินิจของฝ่ายบริหาร เพ่ือความเป็นธรรม กบั ผูข้ อข้อมูล (จังหวดั เพชรบรุ )ี - เป็นการใช้อานาจทางปกครอง ผู้ไม่เห็นด้วยได้รับ ความเดือดร้อนหรือเสียหายย่อมมีสิทธิฟ้องคดีได้ และการฟ้องคดีต่อศาลปกครองสูงสุดก็เพ่ือให้ข้อ พิพาทยุติโดยรวดเร็ว (สานักงานการปฏิรูปที่ดิน จังหวดั กาฬสินธ)ุ์ - จะทาให้กรณีข้อโต้แย้งมีข้อยุติท่ีเป็นธรรมเป็นที่ ยอมรับของประชาชน (อาเภอนามน จังหวัด กาฬสินธ์ุ) - เป็นการเปิดโอกาสให้ผู้ที่ไม่เห็นด้วยซ่ึงเป็นสิทธิท่ี สามารถจะกระทาได้ (จงั หวัดพจิ ติ ร) - เพื่อเป็นการคุ้มครองสิทธิของบุคคลผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยผ่านกระบวนการทางศาล (สานักงานรับรอง มาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา) - เห็นด้วย แต่ควรกาหนดให้เฉพาะบุคคลท่ีมีส่วนได้ เสยี เทา่ นนั้ ทีส่ ามารถดาเนนิ การดังกลา่ วได้ เนื่องจาก ผู้ท่ีไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยนั้น อาจมีท้ังบุคคลท่ีมี ส่วนได้เสียและที่ไม่มีส่วนได้เสีย (สถาบันวัคซีน แห่งชาติ) - เป็นไปตามพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทาง ปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ และพระราชบัญญัติจัดต้ัง
- 233 - ศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ที่ให้สิทธิแก่ผู้ไม่เห็นด้วยต่อคาวินิจฉัย สามารถใช้สิทธิฟ้องคดีต่อศาลปกครองได้ (พรรค เพ่อื ไทย) - เนื่องจากร่างพระราชบัญญัติน้ีมีเค้าโครงตาม กฎหมายเดิม ซึ่งในส่วนท่ีเกี่ยวข้องกับ บมจ.ทีโอที เห็นว่าสามารถปฏิบัติตามได้ (บริษัท ทีโอที จากัด (มหาชน) - สอดรับกับการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคม ดิจิทัล ท่ีมีการเช่ือมโยงเทคโนโลยีทาให้เข้าถึงข้อมูล หรือข่าวสารสาธารณะได้โดยสะดว กแล ะมี ประสิทธิภาพ ลดความเหล่ือมล้าในการเข้าถึงข้อมูล (การยาสูบแหง่ ประเทศไทย) - เพอ่ื ให้ศาลได้มีการตรวจสอบในการใชด้ ุลพนิ ิจของ เจ้าหน้าที่และคณะกรรมการฯ ในการดาเนินการให้ เป็นไปตามขอบอานาจของกฎหมาย (การยางแห่ง ประเทศไทย) - เพอื่ ให้ผู้ขอข้อมูลได้ดาเนินการตามกฎหมาย (การ ทา่ เรือแห่งประเทศไทย) - ไม่ขัดข้องกับข้อกาหนดการปฏิบัติตามคาสั่งหรือ คาวินิจฉัยของคณะกรรมการฯ ตามร่างมาตรา ๔๕ (สานักงานสง่ เสริมเศรษฐกิจดจิ ิทัล) - การตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของหน่วยงานของรฐั หรือหน่วยงานทางปกครอง โดยองค์กรตุลาการยอ่ ม เป็นการให้หลักประกันสิทธิที่ดีแก่ประชาชน (การ ประปานครหลวง) - เป็นสิทธิในการโต้แย้งได้ (เทศบาลเมืองกุฉิ นารายณ์) - นอกจากจะเป็นการรับรองหลักสิทธิเสรีภาพของ ประชาชนแล้ว ยังสอดคล้องกับหลักการใน บทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ (องค์การบริหารส่วน จงั หวัดสมทุ รปราการ) - เพ่ือเป็นการเปิดโอกาสให้บุคคลเข้าถึงข้อมูล ข่าวสารหากผู้ท่ีไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยผู้น้ันก็ ส ม ค ว ร มี สิ ท ธิ น า ค ดี ม า ฟ้ อ ง ต่ อ ศ า ล ป ก ค ร อ ง ไ ด้ (กระทรวงสาธารณสุข) - คาวินิจฉัยของคณะกรรมการถือเป็นการใช้อานาจ ตามกฎหมายของเจ้าหน้าที่ที่มีผลเป็นการสร้างนิติ
- 234 - สมั พันธ์ขึ้นระหวา่ งบุคคลในอันท่ีจะก่อ เปล่ยี นแปลง โอน สงวน ระงับ หรือมีผลกระทบตอ่ สถานภาพของ สิทธิหรือหน้าท่ีของบุคคล อันถือว่าเป็นคาสั่งทาง ปกครองท่ีอยู่ในอานาจพิจารณาพิพากษาของศาล ปกครอง (สานกั งานรัฐมนตรี กระทรวงกลาโหม) - เป็นสิทธิเสรีภาพที่สามารถกระทาได้หากเห็นว่า ไม่ไดร้ ับความเป็นธรรม (สถาบนั พระปกเกล้า) - เป็นการลดขั้นตอนการพิจารณาทางปกครอง ส่งผลให้การดาเนินคดีทางปกครองมีความรวดเร็ว เน่ืองจากผ่านการพิจารณาจากคณะกรรมการข้อมูล ข่าวสารสาธารณะแล้ว (สานักงานเลขาธิการคุรุ สภา) - เห็นด้วย เนื่องจากบุคคลไม่ว่าจะมีส่วนได้เสีย หรือไม่ มีสิทธิในการย่ืนคาขอต่อหนว่ ยงานของรัฐใน การไม่เหน็ ดว้ ยกบั คาวนิ ิจฉยั และสามารถฟ้องคดีต่อ ศาลปกครองสูงสุดภายในเกา้ สบิ วันนับแต่วันที่ทราบ หรอื ถือวา่ ทราบคาวินจิ ฉยั นั้น (กระทรวงพลังงาน) - เห็นด้วยในหลักการดังกล่าว เน่ืองจากเป็น ก ร ะ บ ว น ก า ร ที่ จ ะ ส า ม า ร ถ ร ะ งั บ ข้ อ พิ พ า ท ท า ง กฎหมายในขั้นสุดท้าย หากประชาชนไม่เห็นด้วยใน ผ ล วิ นิ จ ฉั ย ข อ ง ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ข้ อ มู ล ข่ า ว ส า ร สาธารณะ สาหรับการฟ้องคดีต่อศาลปกครองสูงสุด ได้โดยตรงหรือไม่ เม่ือพิจารณาบทบัญญัติ มาตรา ๑๑ (๓) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและ วิธีพิจารณาคดปี กครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ กาหนดวา่ ศาล ปกครองสูงสุดให้มีอานาจพิจารณาพิพากษาคดีที่มี กฎหมายกาหนดให้อยู่ในอานาจศาลปกครองสูงสุด ก็สามารถกาหนดไวไ้ ด้ (สานกั งานนโยบายและแผน พลังงาน) - เห็นด้วย โดยมีข้อสังเกตว่า กรณีเอกชนซ่ึงมีข้อมูล ข่ า ว ส า ร ส า ธ า ร ณ ะ ที่ ไ ม่ ป ฏิ บั ติ ต า ม ค า ส่ั ง ข อ ง คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ ร่างมาตรา ๕๑ ได้กาหนดโทษปรับทางปกครองไว้อยู่แล้ว ซ่ึง น่าจะเพียงพอสาหรับการบังคับใช้กฎหมายในสว่ นน้ี แลว้ อกี ทงั้ ร่างมาตรา ๔๕ วรรคส่ี เอกชนซ่ึงมขี อ้ มูล ข่าวสารสาธารณะท่ีไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยของ คณะกรรมการข้อมลู ข่าวสารสาธารณะมีสิทธิฟ้องคดี ต่อศาลปกครองสงู สดุ จึงสมควรให้ศาลเป็นผวู้ ินิจฉัย
- 235 - และให้คู่กรณีปฏิบัติตามคาบังคับของศาล ซึ่งจะมี ความเหมาะสมกว่าการให้คณะกรรมการข้อมูล ข่าวสารสาธารณะใช้อานาจในส่วนนี้ นอกจากนี้ การ ใ ช้ อ า น า จ ใ น ส่ ว น ดั ง ก ล่ า ว ย่ อ ม ส่ ง ผ ล ท า ใ ห้ คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะอาจถูกร้อง ทุกข์ หรือกล่าวโทษ หรือถูกฟ้องคดีต่อศาลได้ (กระทรวงดิจทิ ัลเพ่ือเศรษฐกจิ และสังคม) - เพราะเป็นสิทธิของประชาชนในการขอเข้าตรวจดู ข้อมูลข่าวสารสาธ ารณะ แต่อย่างไรก็ต า ม คณะกรรมการฯ ควรรับฟังเหตุผลจากหน่วยงานรัฐ และเอกชนเจ้าของข้อมูลในการไม่เปิดเผยข้อมูล ข่าวสารสาธารณะตามคาวินิจฉัย ทั้งน้ีเพื่อให้เป็น ธรรม และความเสมอภาคสาหรับหน่วยงานนั้น ๆ (สานักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคม แห่งชาต)ิ - การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะ ต้อง ดาเนินการอย่างรวดเร็วทันต่อสถานการณ์ ณ ขณะนั้น กรณีท่ีไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยของ คณะกรรมการ ก็ควรดาเนินการฟ้องคดีต่อศาล ปกครองสงู สดุ ได้โดยตรง (สานกั งานศิลปวัฒนธรรม รว่ มสมยั ) - ควรเปน็ ไปตามกระบวนการยุตธิ รรมตามปกติที่จะ ต้ังให้ศาลเป็นผู้พิจารณา หากไม่เห็นด้วยกับคา วินิจฉัยของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ (การเคหะแห่งชาต)ิ - เป็นไปตามพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทาง ปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ และพระราชบัญญัติจัดตั้ง ศาลปกครองและพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ที่ให้สิทธิแก่ผู้ไม่เห็นด้วยต่อคาวินิจฉัยของคณะ กรรมการฯ สามารถใช้สิทธิฟ้องคดีต่อศาลปกครอง ได้ (สานกั งานเลขาธกิ ารสภาผแู้ ทนราษฎร) - เป็นการให้สิทธิแก่ผู้ไม่เห็นด้วยกับคาส่ังคาวินิจฉัย ของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสาร สามารถใช้สิทธิ ฟ้องคดตี ่อศาลปกครองได้ ทง้ั นี้ ตามพระราชบัญญัติ วิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ และ พระราชบัญญัติจัดต้ังศาลปกครองและวิธีพิจารณา คดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ (สานักงานเลขาธิการ วุฒิสภา)
- 236 - - เพื่อให้ “ศาล” สามารถตรวจสอบดุลยพินิจของ คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะได้ และการ ให้ฟ้องตรงต่อศาลปกครองสูงสุดได้ เป็นการลด ระยะเวลาดาเนินคดี เน่ืองจากก่อนการนาข้อพิพาท มาสู่ศาลต้องผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการ ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ ซึ่งเปน็ องค์กรกงึ่ ตุลาการมา ก่อนแลว้ (กรมวิชาการเกษตร) - มีหน่วยงานตัดสินสร้างความยุติธรรม และเป็น สิทธิข้ันพ้ืนฐานของประชาชนที่สิทธิต่อสู้คดี หาก เห็นว่าตนเองไม่ได้รับความเป็นธรรม (ความเห็น จากเว็บไซต์) ขอ้ เสนอแนะเพิ่มเติม - เพื่อเป็นหลักประกันความโปร่งใสและเป็นธรรมในการเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมาย จึง ควรมีการตรวจสอบและถ่วงดุลอานาจของคณะกรรมการฯ เก่ียวกับคาวินิจฉัยด้วย (กรมกิจการสตรีและ สถาบันครอบครัว) - บุคคลท่ีจะฟ้องคดีเห็นว่าเฉพาะผู้ที่ได้รับความเสียหาย หรืออาจจะได้รับความเสียหายจาก คาวินิจฉัยเท่าน้ันท่ีมีสิทธิฟ้องคดีได้โดยตรง เน่ืองจากคาวินิจฉัยของคณะกรรมการฯ ให้เป็นที่สุดนั้น เป็นที่สุด ภายในฝ่ายปกครอง เพราะคณะกรรมการต่าง ๆ ไม่อยู่ในระบบการบังคับบัญชาหรือกากับดูแลของเจ้าหน้าท่ี ใดช้ันเหนือขึ้นไปท่ีจะพิจารณาอุทธรณ์ต่อไปได้ ผู้รับคาส่ังจึงสามารถนาคดีฟ้องต่อศาลปกครองสูงสุดได้ โดยตรง โดยไม่จาเป็นตอ้ งอุทธรณ์ภายในฝา่ ยปกครองก่อน (กรมสนบั สนุนบรกิ ารสขุ ภาพ) - ใช้อานาจเกนิ ความจาเปน็ (สานักงานประกนั สงั คม) - ควรระบุสิทธิการฟ้องคดีต่อศาลปกครองช้ันต้นท่ีมีเขตอานาจแทนศาลปกครองสูงสุด เพื่อให้เป็นไปตามหลักทั่วไปของกฎหมายว่าด้วยการจัดต้ังศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง (สานักงานทรพั ยากรน้าแหง่ ชาต)ิ - ควรมีการกาหนดหลักเกณฑ์และกระบวนการขั้นตอนในการพิจารณาของคณะกรรมการฯ ทมี่ หี ลักประกนั ความเป็นธรรมต่อคู่กรณีท่ีเก่ียวข้องทกุ ฝ่าย เพ่อื ให้คาวนิ ิจฉยั ของคณะกรรมการมคี ุณภาพเพียง พอท่ีจะเสนอเรื่องให้ศาลปกครองสูงสุดพิจารณาได้โดยไม่ต้องผ่านการพิจารณาจากศาลปกครองช้ันต้นได้ (มหาวทิ ยาลยั แม่ฟา้ หลวง) - ควรเปิดโอกาสให้ผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยของคณะกรรมการฯ ยื่นฟ้องคดีได้ต่อศาล ปกครองช้ันต้น เพื่อให้เกิดความเสมอภาคในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางปกครอง (องค์การจัดการนา้ เสยี ) - (๑) ควรให้คาวินิจฉัยของคณะกรรมการเป็นที่สุด (๒) ประชาชนมีสิทธิในการฟ้องร้องหาก ขอ้ มูลไม่เปน็ ความจรงิ (ส่วนราชการจงั หวดั ตรงั ) - ฟ้องคดที ้ังศาลปกครองสูงสดุ และศาลยุติธรรมได้ (สานักงานปศุสัตว์จงั หวดั กาฬสนิ ธ)์ุ - ควรกาหนดให้เฉพาะบุคคลท่ีมีส่วนได้เสียเท่าน้ันที่สามารถดาเนินการดังกล่าวได้ เน่ืองจาก ผู้ทไี่ ม่เห็นด้วยกับคาวนิ จิ ฉยั น้นั อาจมีทั้งบคุ คลทมี่ ีส่วนได้เสยี และท่ไี มม่ สี ่วนได้เสีย (สถาบนั วัคซีนแหง่ ชาติ)
- 237 - - ควรเพิ่มบทบัญญัติให้คณะกรรมการฯ สามารถเปรียบเทียบปรับกรณีอัตราโทษตามร่าง มาตรา ๕๐ และมาตรา ๕๑ ได้ เพอื่ มใิ ห้คดขี ึน้ สศู่ าลมากเกินไป (กลมุ่ เซน็ ทรลั ) - ควรเป็นผู้มีส่วนได้เสียกับเรื่องน้ัน ๆ สามารถฟ้องคดีได้ (องค์การบริหารส่วนจังหวัด ปราจีนบุรี) - แต่เดิมตามมาตรา ๓๗ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ กาหนดให้คาวินิจฉัยของคณะกรรมการวนิ ิจฉยั การเปดิ เผยข้อมูลข่าวสารให้เป็นท่ีสุดส่งผลให้หน่วยงานของรฐั ในฐานะผู้ครอบครองข้อมูลข่าวสารไม่สามารถอุทธรณ์คาส่ังให้เปิดเผยดังกล่าวได้ ซ่ึงในการพิจารณาการ เปิดเผยขอ้ มลู ขา่ วสารของคณะกรรมการมิไดเ้ ปิดโอกาสใหห้ นว่ ยงานของรฐั ในการแจง้ เหตุแห่งการปกปิดข้อมูล อยา่ งเพียงพอ รวมไปถงึ การเสนอพยานหลักฐานใดเพื่อแสดงใหเ้ หน็ ถึงผลกระทบท่ีอาจเกิดข้นึ จากการเปิดเผย ข้อมูลดังกล่าวได้ ดังนั้น เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้หน่วยงานของรัฐซึ่งไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยของ คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ อาจฟ้องคดีต่อศาลปกครองสูงสุดได้ อันเป็นการสามารถอุทธรณ์คาสัง่ คณะกรรมการได้ นอกจากบุคคลตามมาตรา ๑๕ หรือมาตรา ๑๖ และเอกชนผู้มีข้อมูลข่าวสารสาธารณะแล้ว ควรเปิดโอกาสให้หน่วยงานของรัฐซึ่งมีข้อมูลบางประการอาจมีมุมมองท่ีขัดแย้งกันระหวา่ งคณะกรรมการและ ประชาชนหรือหน่วยงานของรัฐภายใต้กฎหมายฉบับนี้ จึงเห็นควรให้ศาลซ่ึงเป็นหน่วยงานอิสระเป็นผู้ตัดสิน เพื่อให้การบังคับใชร้ ่างกฎหมายฉบบั นม้ี ีความเปน็ ธรรมมากขึ้น (ธนาคารอาคารสงเคราะห์) - ควรกาหนด หลักเกณฑ์ คุณสมบัติและวิธีการสรรหา โดยเทียบเคียงกับลักษณะคดีท่ีมี กฎหมายเฉพาะกาหนดให้อยู่ในอานาจของศาลปกครองสงู สุด ตัวอย่างเช่น มาตรา ๑๑๖ แห่งพระราชบัญญตั ิ ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๕๑ กาหนดให้ผู้อุทธรณ์คาสั่งลงโทษที่ไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยอุทธรณ์ ของคณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม (ก.พ.ค.) ให้ฟ้องคดีต่อศาลปกครองสูงสุด ภายในเก้าสิบวันนับแต่ วนั ท่ที ราบหรอื ถือว่าทราบคาวินิจฉยั ของ ก.พ.ค. (สานักงานนโยบายและแผนพลงั งาน) - ตามกระบวนการในช้ันศาลปกครองจะต้องฟ้องที่ศาลปกครองช้ันต้นก่อน ผู้ไม่พอใจในคา พพิ ากษาหรือคาสัง่ ของศาลปกครองชั้นต้นอาจอุทธรณ์ คาพิพากษาหรือคาสง่ั ดังกล่าวต่อศาลปกครองสูงสุดได้ ภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันท่ีได้มีคาพิพากษาหรือคาส่ังน้ันโดยจะต้องยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองช้ันต้นท่ีมีคา พิพากษาหรือคาสั่ง ท้ังน้ี ตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชบัญญัติจัดต้ังศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ได้กาหนดอานาจศาลปกครองสูงสุดไว้ว่า ศาลปกครองสูงสุดมีอานาจพิจารณาพิพากษาคดี ดงั ต่อไปนี้ (๑) คดีพิพาทเกี่ยวกับคาวินิจฉัยของคณะกรรมการวินิจฉัยข้อพิพาทตามที่ที่ประชุมใหญ่ ตุลาการในศาลปกครองสงู สุดประกาศกาหนด (๒) คดีพิพาทเก่ียวกับความชอบด้วยกฎหมายของพระราชกฤษฎีกา หรือกฎท่ีออกโดย คณะรฐั มนตรี หรอื โดยความเหน็ ชอบของคณะรัฐมนตรี (๓) คดีที่มีกฎหมายกาหนดใหอ้ ยใู่ นศาลปกครองสงู สดุ (๔) คดีที่อทุ ธรณ์คาพพิ ากษาหรอื คาสั่งของศาลปกครองชน้ั ตน้ กรณีนี้ จาต้องพิจารณามาตรา ๑๑ (๑) ว่าคดีพิพาทเก่ียวกับคาวินิจฉัยของคณะกรรมการ วนิ ิจฉัยข้อพิพาทตามท่ีท่ีประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสงู สดุ ประกาศกาหนด ซง่ึ ในขณะน้ที ่ปี ระชมุ ใหญ่ฯ ยังไม่ไดก้ าหนดให้คดีพิพาทเกยี่ วกับคาวินจิ ฉัยของคณะกรรมการวนิ ิจฉัยข้อพิพาทฟ้องต่อศาลปกครองสูงสุดได้ จึงต้องฟ้องคดีดังกล่าวต่อศาลปกครองชน้ั ต้น เพราะเป็นคดีตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๑) อยู่แล้ว และเม่ือใดท่ี มีประกาศกาหนดของท่ีประชุมใหญ่ฯ ให้คาวินิจฉัยของคณะกรรมการวนิ ิจฉัยข้อพิพาทใดฟ้องต่อศาลปกครอง สูงสุดได้ ก็ต้องใช้หลักเกณฑ์ตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๑) อานาจของศาลในการพิพากษาคดีจะเป็นไปตาม
- 238 - มาตรา ๗๒ วรรคหน่ึง (๑) และตามมาตรา ๑๑ (๓) ลักษณะคดีที่มีกฎหมายเฉพาะกาหนดให้อยู่ในอานาจของ ศาลปกครองสูงสุดเป็นคดีท่ีมีกฎหมายกาหนดให้อยู่ในศาลปกครอง จึงต้องพิเคราะห์ว่าได้มีการกาหนดไว้ใน กฎหมายเรื่องน้ันหรือไม่เพื่อสอดคล้องกับพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ (องค์การคลงั สนิ ค้า) - ตามหลักการกฎหมายปกครอง (กฎหมายมหาชน) กาหนดให้บุคคล เอกชน สามารถฟ้อง ตอ่ ศาลปกครองได้ ตามลาดับชน้ั ท้งั นี้ การกาหนดให้ฟ้องต่อศาลปกครองสูงสุดไดเ้ ลยนน้ั อาจตอ้ งพจิ ารณาถึง ความเป็นไปไดใ้ นแงก่ ฎหมายรองรับ และหลักปฏบิ ัตนิ ิยมท่ีกาหนดไว้ ซ่ึงโดยทั่วไปยึดตามพระราชบญั ญัตจิ ัดตั้ง ศาลปกครองและวธิ ีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ รวมท้งั ต้องพจิ ารณาถึงเรื่องทตี่ ้องการอทุ ธรณ์ว่ามีความ เกยี่ วเนื่องกับประเด็นอ่นื ๆ ทมี่ ีกฎหมายเฉพาะกาหนดแนวทางปฏิบัติไว้หรือไม่ ซง่ึ การกาหนดตามร่างฯ นี้ จะ ทาให้เกิดความลักล่ันในทางปฏิบัติ และอาจเป็นการขัดต่อหลักการแบ่งแยกอานาจและดุลพินิจฝ่ายปกครอง ซึ่งกาหนดให้อุทธรณ์คาสั่งทางปกครองในระบบกฎหมายไทยเป็นการ “อุทธรณ์บังคับ” หรือเกิดการตีความ ยอ้ นแย้งกันหากตอ้ งนาผลอุทธรณไ์ ปใช้ในกระบวนการยุตธิ รรม (สานักขา่ วกรองแหง่ ชาต)ิ - ร่างมาตรา ๔๕ วรรคสี่ ที่บัญญัติว่า “ในกรณีท่ีบุคคลตามร่างมาตรา ๑๕ และร่างมาตรา ๒๖ หรือเอกชนซ่ึงมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสาร สาธารณะ ผู้นั้นอาจฟ้องต่อศาลปกครองสูงสุดภายในเก้าสิบวันนับแต่วันท่ีทราบหรือถือว่าทราบคาวินิจฉัยนน้ั ...” กรณีอาจขัดต่อหลักการวินิจฉัยของศาล ซ่ึงอย่างน้อยควรจะมีการวินิจฉัยโดยสองช้ันศาล คือ ศาลช้ันต้น และศาลท่ีวินิจฉัยทบทวนอีกช้ันหน่ึง กล่าวคือ ฟ้องคดีต่อศาลปกครองช้ันต้น และย่ืนอุทธรณ์คาพิพากษาหรือ คาส่ังต่อศาลปกครองสูงสดุ (สานักศาลปกครอง) ๒๒. ท่านเห็นด้วยกับการกาหนดให้คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะเปิดเผยข้อมลู ข่าวสาร แทนหน่วยงานของรัฐและเอกชนซึ่งมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะในกรณีที่หน่วยงานของรัฐหรือ เอกชนไม่ปฏบิ ตั ิตามคาวินจิ ฉัยโดยไม่มีเหตอุ นั สมควร ตามร่างกฎหมายน้หี รอื ไม่ อยา่ งไร เห็นดว้ ย ไม่เหน็ ด้วย - เห็นดว้ ย (กรมทางหลวงชนบท) - ไม่เหน็ ดว้ ย (สานกั งานรฐั มนตรกี ระทรวงศกึ ษาธิการ) (กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์) (กรมทรัพยากรน้า - ไม่เห็นด้วย ควรมีมาตรการเชิงบังคับให้หน่วยงาน บาดาล) (กรมควบคุมมลพิษ) (กรมการข้าว) ของรฐั ต้องปฏิบัติตาม (กรมการขนสง่ ทางบก) (สานักงานราชบัณฑิตยสภา) (สถาบันเทคโนโลยี - ไม่สมควรออกพระราชบัญญัติมาใหม่ (สานักงาน ประกันสงั คม) ป้องกันประเทศ) (จังหวัดลพบุรี) (การไฟฟ้าส่วน - ควรให้หน่วยงานของรัฐเป็นผู้พิจารณาในการ เปิดเผยขอ้ มลู ขา่ วสาร (การประปาส่วนภมู ภิ าค) ภูมิภาค) (มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ) - คณะกรรมการฯ ไม่ควรทาหนา้ ทเ่ี ปิดเผยข้อมูลเสีย เอง ควรมีอานาจทาหน้าท่ีเพียงส่ังให้ไปเปิดเผย (มหาวทิ ยาลัยแมฟ่ า้ หลวง) ดาเนินการ ควรทาหน้าที่คล้ายแบบกึ่งศาลก่ึงฝ่าย บริหาร ไม่ควรทาหน้าที่เป็นฝ่ายบริหารเสียเอง (มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์) (องค์การสุรา กรม (มหาวิทยาลยั ทักษิณ) สรรพสามิต) (บริษัท อสมท จากัด (มหาชน)) - การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารใด ๆ ท่ีอยู่ในความ (จังหวัดพระนครศรีอยุธยา) (จังหวัดนนทบุรี) ครอบครองของหน่วยงานของรัฐ ควรให้ได้มีส่วน (จังหวัดอ่างทอง) (สานักงานเกษตรและสหกรณ์ จังหวัดชัยนาท) (จังหวัดสมุทรสงคราม) (จังหวัด หนองบัวลาภู) (สานักงานสภานโยบายการ อุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
- 239 - แห่งชาติ) (สภาเทคนิคการแพทย์) (สานักงาน ร่วมในการตรวจสอบคัดกรองก่อนเผยแพร่ตามคา ส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การ วินจิ ฉัยดว้ ย (มหาวทิ ยาลยั แม่โจ)้ มหาชน)) (ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน)) - ข้อมูลข่าวสารท่ีมีประเด็นเก่ียวกับการเปิดเผย (พรรคพลังสหกรณ์) (พรรคแผ่นดินไทย) (บริษัท ดั ง ก ล่ า ว ห น่ ว ย ง า น ข อ ง รั ฐ ต้ อ ง จั ด ส่ ง ใ ห้ เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จากัด (มหาชน)) (บริษัท คณะกรรมการฯ เพื่อประกอบการพิจารณาอยู่แล้ว ไปรษณีย์ไทย จากัด) (การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่ง หรือตามนัยนี้ บรรดาข้อมูลข่าวสารดังกล่าวอยู่ใน ประเทศไทย) (เทศบาลเมืองมุกดาหาร) (องค์การ ความครอบครองของคณะกรรมการฯ แล้ว ดังนั้น บริหารส่วนจังหวัดกาญจนบุรี) (องค์การบริหาร เมื่อเห็นสมควรให้เปิดเผยก็ย่อมเปิดเผยให้แก่บุคคล ส่วนจังหวัดสมุทรปราการ) (เทศบาลเมือง น้ัน ๆ ได้ทันที โดยไม่ต้องส่งให้หน่วยงานของรัฐ บ า ง ร ะ จั น ) ( อ ง ค์ ก า ร บ ริ ห า ร ส่ ว น จั ง ห วั ด ดาเนินการ (มหาวิทยาลยั มหดิ ล) หนองบัวลาภู) (องค์การบริหารส่วนจังหวัด - คาว่า “เหตุอันสมควร” เป็นการใช้ดุลยพินิจของ นครราชสีมา) (องค์การบริหารส่วนจังหวัด คณะกรรมการฯ ซึ่งในขณะนี้ยังไม่มีบรรทัดฐานหรอื นนทบุรี) (องค์การบริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์) มาตรฐานในเร่ืองเหตุอันสมควรในการเปิดเผย (สานักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค) (กรม หรือไม่เปิดเผยข้อมูลอยา่ งชดั เจน เม่ือคณะกรรมการ อุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธ์ุพืช) (กรม ฯ เปิดเผยข้อมูลข่าวสารแทนกรณีที่ไม่ปฏิบตั ิตามคา ส่งเสริมวฒั นธรรม) (สานกั งานตารวจแห่งชาต)ิ วินิจฉัยตามหลักการนี้ ต่อมาในภายหลังเกิด - ทาให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการรับทราบและ ผลกระทบจากการเปดิ เผยข้อมูลน้ี หน่วยงานของรัฐ ตรวจสอบการดาเนินการต่าง ๆ ของภาครัฐ ให้มี อาจฟ้องคดีต่อศาลปกครองตามมาตรา ๙ แห่ง ความโปร่งใสมากยงิ่ ขึ้น (กรมสง่ เสรมิ อุตสาหกรรม) พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณา - เพ่ือให้สอดรับกับการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและ คดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ (มหาวิทยาลัยนวมินท ราธริ าช) สังคมดิจิทัล ทาให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลหรือ - ไม่เห็นด้วย ๕ หน่วยงาน (ส่วนราชการจังหวัด ข่าวสารได้สะดวกและมีประสิทธิภาพมากยิ่งข้ึน ตรัง) (กรมทรพั ยากรทางทะเลและชายฝ่ัง) - มีการกาหนดบทลงโทษไว้อยู่แล้ว จึงควรให้ - คณะกรรมการฯ ประกอบด้วยบุคลากรท่ีมีความรู้ หน่วยงานดาเนินการตามคาวินิจฉัย (จังหวัด ความสามารถ และมีผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวกับ เพชรบุรี) ความม่ันคงเป็นองค์ประกอบ (กรมชลประทาน) - ต้องได้รับอนุญาตจากหน่วยงานของรัฐและเอกชน - เพื่อให้การบังคับใช้พระราชบัญญัติดังกล่าวเป็นไป ซ่ึงมีข้อมูลข่าวสารก่อนเพื่อจะได้ตรวจสอบความ โดยเคร่งครัด (กรมโรงงานอตุ สาหกรรม) ถูกต้องและผลกระทบจะเกิดขึ้น (สานักงานปศุสัตว์ - การให้อานาจคณะกรรมการฯ ถือเป็นการป้องกัน จังหวดั กาฬสนิ ธ)์ุ มิให้หน่วยงานของรัฐไม่ปฏิบัติตามคาวินิจฉัยโดยไม่ - ไม่เห็นด้วยกับร่างมาตรา ๔๕ วรรคท้าย เน่ืองจาก มีเหตอุ นั สมควร (สานกั เลขาธิการนายกรัฐมนตรี) หลักการเป็นคณะกรรมการควรเป็นผู้กากับดูแล - เห็นด้วยตามที่กาหนดไว้ในร่างกฎหมายนี้ (กรม ( Regulator) ไ ม่ ใ ช่ เ ป็ น ผู้ ป ฏิ บั ติ ( Operator) (สานักงานสถติ ิแห่งชาติ) พลศกึ ษา) - หากเป็นความลับราชการควรได้รับอนุญาตจาก - คณะกรรมการฯ เปน็ หนว่ ยงานทม่ี ีอานาจพจิ ารณา หน่วยงานนั้นก่อน (องค์การบริหารส่วนจังหวัด เร่ืองนโ้ี ดยตรง (สถาบันมาตรวทิ ยาแห่งชาต)ิ ปราจีนบุรี)
- 240 - - เห็นว่ามีความเหมาะสม (กรมพัฒนาพลังงาน - รายละเอียดยังไม่ชัดเจน ดังน้ัน ควรระบุให้ชัดเจน ทดแทนและอนรุ กั ษพ์ ลงั งาน) ย่ิงขึ้น ทั้งนี้ ขอให้คานึงถึงกฎหมายอ่ืนที่เกี่ยวข้อง - เป็นทางออกท่ีเหมาะสมเพ่ือให้มีการปฏิบัติตาม และสนธิสัญญาระหว่างประเทศ ซึ่งการกระทาใดที่ ขดั แยง้ ต่อกฎหมายอืน่ หรือขดั กับสนธิสัญญาระหว่าง กฎหมาย (สานักงานกองทนุ น้ามันเชอ้ื เพลิง) ป ร ะ เ ท ศ จ ะ น า ไ ป สู่ ก า ร ฟ้ อ ง ร้ อ ง ท้ั ง ใ น แ ล ะ - เบ้ืองต้นจะได้ลดข้ันตอนลง ไม่ต้องถึงศาล ต่างประเทศ ดังนั้น ควรพยายามกาหนดแนวทาง (กระทรวงยตุ ิธรรม) และขั้นตอนให้ชัดเจนก่อนท่ีจะประกาศใช้ (กรม - เป็นการกาหนดหน้าท่ีของภาครัฐท่ีเป็นศูนย์กลาง เช้อื เพลิงธรรมชาติ) ในการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร (ธนาคารอิสลามแห่ง ประเทศไทย) - อานาจในการเปิดเผยข้อมูลควรเป็นหน่วยงานท่ี ค ร อ บ ค ร อ ง ดู แ ล ข้ อ มู ล เ ป็ น ผู้ รั บ ผิ ด ช อ บ ข้ อ มู ล - ทาให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร ดังกล่าว ประกอบกับร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ สาธารณะได้โดยสะดวก และรวดเร็วขึ้น (กรม กาหนดให้สิทธิในการฟ้องคดีต่อศาลปกครองสูงสุด คุ้มครองสทิ ธิและเสรภี าพ) ไวแ้ ลว้ (กระทรวงพลังงาน) - ตามกฎหมายเดิมคณะกรรมการฯ มีอานาจแต่ เพียงเข้าไปตรวจสอบข้อมูลข่าวสารและออกคาส่ัง ให้ดาเนินการตามคาสั่ง หากไม่ปฏิบัติตามก็ต้องรับ โทษตามบทกาหนดโทษ แต่ประชาชนท่ีต้องการ ทราบข้อมูลยังไม่ได้รับการเปิดเผยข้อมูล ดังน้ัน เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายสัมฤทธิ์ผลจึงควรให้ อานาจคณะกรรมการฯ เปิดเผยข้อ มูลแทน หน่วยงานได้ เมื่อมีคาวินิจฉัยแล้ว คณะกรรมการ ต้องเปิดเผยตามร่างกฎหมายฉบับน้ีที่ได้กาหนด ข้ันตอนในการเปิดเผยข้อมูล (การประปานคร หลวง) - เม่ือไม่สามารถเปิดเผยข้อมูลข่าวสารได้ไม่ว่าจะ เหตุผลใด ๆ จึงควรมีหน่วยงานหรือองค์กรท่ีจะต้อง มาทาหน้าที่แทน เพื่อมิให้กระบวนการเผยแพร่ ข้อมูลข่าวสาร ต้องเป็นอันสะดุดหยุดลง รวมถึงเพื่อ มิให้สิทธิในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของประชาชน ต้องได้รับผลกระทบจากกร ณีดัง กล่าว ด้ ว ย (มหาวิทยาลยั เทคโนโลยสี รุ นารี) - ทาให้เจตนารมณ์ของร่างกฎหมายนี้บรรลุผลได้ อย่างจริงจังและเป็นไปด้วยความรวดเร็วในการที่จะ ให้อานาจคณะกรรมการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารแทน (สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาด ไทย)
- 241 - - ข้อมูลดังกล่าวเป็นข้อมูลสาธารณะซ่ึงหน่วยงาน ข อ ง รั ฐ ต้ อ ง ป ฏิ บั ติ ต า ม ร่ า ง พ ร ะ ร า ช บั ญ ญั ติ น้ี (มหาวทิ ยาลยั พะเยา) - คณะกรรมการฯ สามารถดาเนินการเมื่อเกิดปัญหา ได้ (สานักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แห่งชาติ) - เห็นด้วย แต่มีข้อสังเกตว่าในร่างมาตรา ๕๑ กาหนดให้เอกชนซ่ึงไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๔๕ ต้อง ชาระค่าปรับทางปกครอง และชาระค่าปรับรายวัน จ น ก ว่ า จ ะ ป ฏิ บั ติ ต า ม ค า ส่ั ง ห รื อ เ ปิ ด เ ผ ย ข้ อ มู ล ข่าวสาร ดังน้ัน เมื่อมีบทกาหนดโทษปรับรายวันแก่ เอกชนจนกว่าจะเปิดเผยข้อมูลข่าวสารแล้ว จึงควร ให้เอกชนรายน้ันเป็นผู้ดาเนินการเปิดเผยข้อมูล สาธารณะด้วยตนเอง คณะกรรมการฯ ไม่จาต้อง เปิดเผยข้อมูลข่าวสารแทนเอกชนรายนั้นอีก (กรม บังคับคดี) - เป็นการตรวจสอบถ่วงดุลการใช้ดุลพินิจของ เจา้ หน้าท่ี (จังหวดั แมฮ่ ่องสอน) - เห็นด้วยกับอานาจของคณะกรรมการฯ (กรม พัฒนาสังคมและสวัสดกิ าร) - เห็นด้วย ๑๘ หน่วยงาน (ส่วนราชการจังหวัด ตรัง) - เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของกฎหมายที่เน้นการ เปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะอย่างรวดเร็วซ่ึงเกิด ประโยชน์กับประชาชน แทนที่จะลงโทษทางอาญา หรือโทษปรับทางปกครองกับผู้ฝ่าฝืนอย่างเดียว (จังหวดั รอ้ ยเอด็ ) - ถือเป็นกระบวนการกากับดูแลและตรวจสอบการ ใช้อานาจของหนว่ ยงานของรัฐหรอื เอกชนซึ่งมีข้อมูล ข่าวสารสาธารณะ (จังหวัดสงขลา) (จังหวัด ระนอง) - เห็นด้วยแต่ต้องมีบทลงโทษกับการไม่ปฏิบัติของผู้ ทเ่ี ก่ยี วข้องดว้ ย (จงั หวัดอทุ ยั ธานี) - เป็นการช่วยเยียวยาหรือแก้ไขปัญหาให้กับ ประชาชนผู้ได้รับความเดือดร้อนได้อย่างรวดเร็ว
- 242 - เพราะหากรอให้มีการดาเนินการตามข้ันตอนจนจบ แล้ว ประชาชนอาจได้รับความเดือดร้อนมากข้ึน (สานักงานการปฏริ ปู ทด่ี ินจงั หวัดกาฬสนิ ธ์)ุ - เห็นด้วย แต่ต้องข้ึนอยู่กับข้อมูลดังว่าเป็นเร่ืองใด (อาเภอนามน จงั หวดั กาฬสนิ ธ)์ุ - คาวินิจฉัยของคณะกรรมการฯ ให้เป็นที่สุด และมี ผ ล ผู ก พั น ห น่ ว ย ง า น ข อ ง รั ฐ ใ ห้ ต้ อ ง ป ฏิ บั ติ ต า ม (จงั หวดั พจิ ติ ร) - เพื่อใช้สาหรับเป็นมาตรการบังคับให้ดาเนินการ ตามร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้มีประสิทธิภาพมาก ย่ิงข้ึน (สานักงานรับรองมาตรฐานและประเมิน คุณภาพการศึกษา) - เห็นด้วย กรณีไมป่ ฏบิ ัตติ ามก็ควรให้คณะกรรมการ ฯ เปิดเผยข้อมลู ข่าวสารแทน เพื่อใหป้ ระชาชนได้รับ ทราบข้อมูลต่าง ๆ ที่ควรทราบ (สถาบันวัคซีน แหง่ ชาติ) - เป็นการกาหนดสภาพบังคับให้ดาเนินการปฏิบัติ ตามร่างพระราชบัญญัตินี้ และเพ่ือให้การทาหน้าท่ี ของคณะกรรมการฯ มีประสิทธิภาพ และบรรลุ วตั ถปุ ระสงคต์ ามกฎหมาย (พรรคเพ่ือไทย) - เนื่องจากร่างพระราชบัญญัตินี้มีเค้าโครงตาม กฎหมายเดิม ซ่ึงในส่วนท่ีเก่ียวข้องกับ บมจ.ทีโอที เห็นว่าสามารถปฏิบัติตามได้ (บริษัท ทีโอที จากัด (มหาชน) - สอดรับกับการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคม ดิจิทัล ที่มีการเช่ือมโยงเทคโนโลยีทาให้เข้าถึงข้อมูล หรือข่าวสารสาธารณะได้โดยสะดว กแล ะมี ประสิทธิภาพ ลดความเหลื่อมล้าในการเข้าถึงข้อมูล (การยาสูบแหง่ ประเทศไทย) - เห็นด้วยกับการดาเนินการดังกล่าว (การยางแห่ง ประเทศไทย) - หากไม่มีเหตุอันสมควรในการไม่ปฏิบัติตามคา วนิ จิ ฉัยดงั กล่าว (เทศบาลเมอื งกุฉินารายณ์) - เพ่ือเป็นการเปิดโอกาสให้บุคคลเข้าถึงข้อมูล ข่าวสารหากในกรณีที่ไม่ดาเนินการเปิดเผยข้อมูล
- 243 - การกาหนดให้คณะกรรมการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร แทนก็เป็นผลดีแก่ประชาชนท่ีจะได้เข้าถึงตรวจสอบ ข้อมลู ข่าวสารได้ (กระทรวงสาธารณสขุ ) - รัฐธรรมนูญเปิดโอกาสใหป้ ระชาชนได้เข้ามามสี ว่ น ร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการดาเนินงาน ของภาครัฐ ซึ่งจะทาให้การป้องกันปัญหาการทุจริต และประพฤติมิชอบในภาครัฐมีประสิทธิภาพ และ เพื่อให้การปฏิบัติราชการมีธรรมาภิบาล โปร่งใส และตรวจสอบได้ ดังนั้น รัฐจึงมีหน้าที่ให้บริการ ข้อมูลต่อประชาชนอย่างท่ัวถึง เม่ือหน่วยงานของรัฐ หรือเอกชนไม่ปฏิบัติตามคาวินิจฉัย จึงเป็นหน้าที่ ของคณะกรรมการที่จะต้องดาเนินการบริการข้อมูล ต่ อ ป ร ะ ช า ช น แ ท น ( ส า นั ก ง า น รั ฐ ม น ต รี กระทรวงกลาโหม) - เพื่อความโปร่งใสและเพื่อประโยชน์ของสาธารณะ (สานักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง) - เห็นดว้ ยในหลกั การ (สถาบันพระปกเกลา้ ) - การบังคับใช้กฎหมายมีผลเป็นสภาพบังคับ หาก หน่วยงานของรัฐและเอกชนซ่ึงมีข้อมูลข่าวสาร ส า ธ า ร ณ ะ ไ ม่ ป ฏิ บั ติ ต า ม ค า วิ นิ จ ฉั ย ข อ ง คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะจะส่งผลให้ การบังคับใช้กฎหมายเสื่อมประสิทธิภาพ การท่ีร่าง พระราชบัญญัติฯ กาหนดให้คณะกรรมการข้อมูล ข่าวสารสาธารณะเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร แทน หน่วยงานของรัฐและเอกชนซ่ึงมีข้อมูลข่าวสาร สาธารณะในกรณีที่หน่วยงานของรัฐหรือเอกชนไม่ ปฏิบัติตามคาวินิจฉัยของคณะกรรมการ จึงเป็นการ ใช้บังคับกฎหมายให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ (สานกั งานเลขาธิการคุรุสภา) - เพ่ือให้เป็นไปตามคาวินจิ ฉัย และเพื่อไม่ให้เกิดการ ประวิงเวลาในการเปิดเผยข้อมูล (สานักงาน สรรพากรพน้ื ทีก่ าฬสนิ ธ)์ุ - เห็นด้วย แต่ควรกาหนดให้คณะกรรมการฯ เข้า ร่วมรับผิดชอบในผลของการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร สาธ ารณะท่ีอาจมีบุคคลท่ีมีส่วนได้เสียหรือ
- 244 - บุคคลภายนอกได้รับผลกระทบจากการเปิดเผย ข้อมลู นัน้ ด้วย (กรมประชาสัมพันธ)์ - เป็นบทบัญญัติไว้รองรับกรณีที่หน่วยงานของรัฐ หรือเอกชนไม่ปฏิบัติตามคาวินิจฉัยโดยไม่มีเหตุอัน สมควร การเข้าดาเนินการดังกล่าวของคณะ กรรมการฯ จะทาให้ข้อมูลที่มีอยู่หน่วยงานรัฐหรือ เอกชนซ่ึงมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะไม่เปิดเผย ถูก เปิดเผยจากการผลักดันของคณะกรรมการฯ โดยไม่ สร้างภาระกับประชาชนในการเข้าถึงข้อมูลหรือ ข่าวสารได้โดยสะดวก (สานักงานนโยบายและแผน พลงั งาน) - เพื่อเป็นการรักษาสิทธิประโยชน์ในการขอตรวจดู ข้ อ มู ล ข่ า ว ส า ร ส า ธ า ร ณ ะ ข อ ง ป ร ะ ช า ช น แต่อย่างไรก็ตามหากคณะกรรมการข้อมูลข่าวสาร สาธารณะมีการเปิดเผยข้อมลู แทนหนว่ ยงานเจ้าของ ข้อมูลควรมีการแจ้งไปยังหน่วยงานนั้นได้รับทราบ เพื่อความเป็นธรรม และปกป้องสิทธิประโยชน์ของ หน่วยงานเจ้าของข้อมูล (สานักงานสภาพัฒนาการ เศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ) - จะทาให้คาวินิจฉัยของคณะกรรมการข้อมูล ข่าวสารสาธารณะให้เป็นที่สุดและมีผลผูกพัน หน่วยงานของรัฐ อย่างเป็นรูปธรรม กรณีที่ หน่วยงานของรัฐหรือเอกชนไม่ปฏบิ ัติตามคาวินิจฉัย โ ดยไม่มีเหตุอันสมคว ร ก็คว รจะให้อาน า จ คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะเปิดเผย ข้อมูลข่าวสารของราชการที่ได้รับ ตามร่างมาตรา ๔๓ แทนหน่วยงานของรัฐและเอกชน เพ่ือเป็น มาตรการบังคับตามคาวินิจฉัยดังกล่าว (สานักงาน ศลิ ปวัฒนธรรมรว่ มสมัย) - กรณีท่ีหน่วยงานของรัฐ หรือเอกชนไม่ปฏิบัติตาม คาวินิจฉัยของคณะกรรมการฯ โดยไม่มีเหตุอัน สมควร คณะกรรมการฯ สามารถเปิดเผยข้อมูล ข่ า ว ส า ร ไ ด้ ส ม ดั ง เ จ ต น า ร ม ร ณ์ แ ห่ ง ร่ า ง พระราชบัญญัติฉบับน้ี (กรมป้องกันและบรรเทาสา ธารณภัย)
- 245 - - ไมม่ ขี อ้ ขดั ขอ้ ง (องค์การคลงั สินค้า) - เม่ือคณะกรรมการมีคาวินิจฉัยให้หน่วยงานของรัฐ เปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะแล้ว หากหน่วยงาน ของรัฐไม่ได้โต้แย้งคาส่ังนั้นและไม่ได้เปิดเผยข้อมูล ข่าวสารสาธารณะตามคาวินิจฉัย ก็ควรให้อานาจ คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะในการส่ง ขอ้ มลู ข่าวสารแทนได้ (การเคหะแหง่ ชาติ) - เห็นด้วยกับหลักการดังกล่าว (สานักงาน ป ลั ด ก ร ะ ท ร ว ง ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ แ ล ะ ส่ิงแวดล้อม) - เป็นการกาหนดสภาพบังคับให้ต้องดาเนินการ ป ฏิ บั ติ ต า ม ร่ า ง พ ร ะ ร า ช บั ญ ญั ติ ข้ อ มู ล ข่ า ว ส า ร สาธารณะ พ.ศ. .... และเพื่อให้การทาหน้าท่ีของ คณะกรรมการฯ มีประสิทธิภ าพและบรรลุ วัตถุประสงค์ตามกฎหมาย (สานักงานเลขาธิการ สภาผแู้ ทนราษฎร) - มีความสอดคล้องกับหลักการของรัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทย มาตรา ๕๙ ท่ีบัญญัติหลักการ การท่ีรัฐต้องเปิดเผยข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะใน ครอบครองของหน่วยงานของรฐั ท่มี ิใชข่ ้อมูลเก่ียวกับ ความมั่นคงของรัฐหรือเป็นความลบั ของทางราชการ ตามท่ีกฎหมายบัญญัติ และต้องจัดให้ประชาชน เข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารดังกล่าวได้โดยสะดวก และ ก า ห น ด ส ภ า พ บั ง คั บ เ พ่ื อ ใ ห้ ก ฎ ห ม า ย บ ร ร ลุ วตั ถปุ ระสงค์ (สานักงานเลขาธิการวุฒสิ ภา) - เพราะหากหน่วยงานของรัฐและเอกชนซ่ึงมีข้อมูล ข่าวสารสาธารณะในกรณีที่หน่วยงานของรัฐหรือ เอกชน ไม่ปฏิบัติตามคาวินิจฉัยโดยไม่มีเหตุอัน สมควร ก็ควรให้คณะกรรมการข้อมูลข่าวสาร สาธารณะเปิดเผยข้อมูลข่าวสารแทนได้ เพื่อ คุ้มครองประโยชน์ของประชาชน (กรมวิชาการ เกษตร) - เป็นการถ่วงดุลอานาจซ่ึงกันและกัน และเป็นการ คานอานาจหน่วยงานรัฐหรือเอกชนที่ไม่ปฏิบัติตาม
- 246 - พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารสาธารณะ (ความเห็น จากเวบ็ ไซต์) ขอ้ เสนอแนะเพิ่มเติม - การให้คณะกรรมการฯ เปิดเผยข้อมูลข่าวสารแทนโดยไม่มีเหตุอันควรมีความเหมาะสม หรือไม่ เพียงใด ทั้งนี้เนื่องจากร่างกฎหมายน้ีได้กาหนดบทลงโทษสาหรับเอกชนผู้ฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคาสั่ง เอาไว้โดยเฉพาะอยู่แล้ว ซ่ึงเป็นกลไกที่บังคับโดยทางอ้อมให้ต้องเสียค่าปรับทางปกครองจนกว่าจะปฏิบัติตาม คาสั่ง และจะถือว่าเป็นการกระทบกระเทือนต่อสิทธิเสรีภาพของเอกชนมากเกินสมควรหรือไม่ เพียงใด (กระทรวงยุติธรรม) - ควรให้คณะกรรมการฯ สามารถเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะของรัฐและเอกชน โดย วิธีการดาเนินการตามมาตรา ๔๓ เพื่อให้สอดคล้องและเป็นไปตามเจตนารมณ์ของร่างพระราชบัญญัตินี้ (กรม สนับสนุนบริการสุขภาพ) - การใหอ้ านาจคณะกรรมการฯ กระทาการดงั กลา่ ว เปน็ การส่งผลกระทบตอ่ ภาคเอกชนที่มี ขอ้ มูลขา่ วสารสาธารณะอยใู่ นความครอบครอง จึงตอ้ งไดร้ บั ฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานภาคเอกชนทีจ่ ะต้อง อย่ภู ายใตบ้ ังคับของกฎหมายฉบับนีก้ อ่ น (สานกั เลขาธิการนายกรัฐมนตร)ี - ควรพิจารณาถึงผู้มีอานาจในการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะและข้อมูลข่าวสารของ ราชการแทนหนว่ ยงานของรัฐและเอกชนให้รอบคอบ (บรษิ ัท ทา่ อากาศยานไทย จากดั (มหาชน)) - อาจมีการกาหนดกระบวนการข้ันตอนก่อนการเปิดเผยแทน เช่น กาหนดให้สิทธิหน่วยงาน ของรัฐหรือเอกชนในการย่ืนคาร้องต่อศาลปกครองก่อน หากไม่ยื่นภายในกาหนดระยะเวลาและยังไม่ ดาเนนิ การตามคาวนิ จิ ฉยั จงึ ให้คณะกรรมการมีอานาจเปิดเผยข้อมูลนั้นแทน เพอื่ ถ่วงดุลและตรวจสอบอานาจ คณะกรรมการ (มหาวิทยาลยั แม่ฟา้ หลวง) - เห็นด้วยกับอานาจของคณะกรรมการฯ อย่างไรก็ตามเห็นควรกาหนดหลักเกณฑ์ในการ พิจารณาเปิดเผยข้อมูลข่าวสารแทนด้วยว่าเหตุเช่นไรที่ถือว่าไม่ใช่เหตุอันควร เช่น หากอยู่ระหว่างการนา คาวินิจฉยั ยน่ื ฟอ้ งต่อศาลปกครอง หรอื ขอขยายระยะเวลาการปฏบิ ตั ติ ามคาวินิจฉัย เหตเุ หล่าน้อี าจถือเป็นเหตุ อันควรได้ ควรกาหนดระยะเวลาการปฏิบัติตามคาวินิจฉัยและหนังสือแจ้งเตือนหน่วยงานดังกล่าวให้ปฏิบัติ ตามอกี ครั้ง เน่ืองจากการเปดิ เผยข้อมูลแทนหน่วยงานดังกลา่ ว ถอื เป็นการบังคับตามคาสั่งทางปกครองจึงควร เป็นไปเพียงเท่าที่จาเป็น เพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ของคาสั่งทางปกครองโดยกระทบกระเทือนผู้อยู่ใน บังคับของคาส่ังทางปกครองน้อยที่สุด เป็นไปตามมาตรา ๖๓/๒ ประกอบกับมาตรา ๖๓/๒๑ แห่ง พระราชบญั ญตั ิวิธปี ฏบิ ัติราชการทางปกครอง (ฉบบั ท่ี ๓) พ.ศ. ๒๕๖๒ (กรมพฒั นาสงั คมและสวัสดกิ าร) - ควรต้องกาหนดกรอบระยะเวลาให้คณะกรรมการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารแทนให้ชัดเจน (บริษัท เจริญโภคภณั ฑ์อาหาร จากดั (มหาชน)) - คณะกรรมการฯ ควรใช้ดุลพินิจอย่างเหมาะสม และไม่ก้าวล่วงดุลพินิจของหน่วยงานของ รัฐหรือสร้างผลกระทบ และความเสียหายให้แก่หน่วยงานของรัฐหรือประเทศชาติเกินสมควร (การยางแห่ง ประเทศไทย) - ควรพิจารณาความสาคัญของขอ้ มูลข่าวสารในประเดน็ มุมมองของราชการและเอกชน (การ ทา่ เรือแหง่ ประเทศไทย)
- 247 - - ตามร่างมาตรา ๔๕ คณะกรรมการฯ อาจเสนอให้ศาลเป็นผู้ใช้ดุลพินิจแทนว่าหน่วยงาน ควรเปิดเผยข้อมลู หรือไม่ การวินิจฉัยของศาลถอื เปน็ ท่สี ุด (สานกั งานสง่ เสรมิ เศรษฐกจิ ดจิ ิทัล) - ในกรณีท่ีหน่วยงานของรัฐหรือเอกชนซ่ึงมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะไม่ปฏิบัติตามคาวินิจฉัย ของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะที่ให้เปิดเผยข้อมูลโดยไม่มีเหตุอันสมควร เว้นแต่ กรณีท่ีคาวินิจฉัย ของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะยังไม่ถึงท่ีสุด เพ่ือเป็นการคุ้มครองสิทธิของประชาชนที่สามารถ เข้าถึงข้อมูลสาธารณะดังกล่าวได้อย่างรวดเร็ว คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะมีอานาจท่ีจะเปิดเผย ข้อมูลดังกล่าว ทั้งน้ี ในการเปิดเผยข้อมูลดังกลา่ วจะต้องเป็นไปตามคาวนิ ิจฉัยของคณะกรรมการโดยเคร่งครดั และต้องมีการแจ้งมายังหน่วยงานถึงการเปดิ เผยข้อมลู ดงั กลา่ วด้วย (ธนาคารอาคารสงเคราะห์) - ควรกาหนดให้คณะกรรมการฯ เข้าร่วมรับผิดชอบในผลของการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร สาธารณะที่อาจมีบคุ คลท่ีมสี ่วนได้เสยี หรือบุคคลภายนอกได้รบั ผลกระทบจากการเปิดเผยข้อมูลนั้นด้วย (กรม ประชาสัมพันธ์) - ต้องพิจารณาให้ชัดเจนและให้ได้ข้อยุติว่ากรณีใดบ้างถือเป็นการปฏิบัติโดยไม่มีเหตุผลอัน สมควร เน่ืองจากบางกรณีการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะอาจก่อให้เกิดผลกระทบหรือความเสียหายต่อ บุคคลอื่น ซ่ึงบุคคลดังกล่าวอาจฟ้องหน่วยงานของรัฐหรือเอกชนซ่ึงมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะ ที่เปิดเผยข้อมูล ได้ท้ังทางแพ่งและทางอาญา รวมถึงร้องเรียนให้ดาเนนิ การทางวนิ ัยกับเจ้าหน้าท่ีได้ (สานักงานปลัดกระทรวง ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอ้ ม) - ข้อมลู ข่าวสาร ถือเป็นทรพั ยส์ นิ ของหน่วยงานของรัฐและเอกชน กรณหี น่วยงานของรัฐหรือ เอกชนไมป่ ฏบิ ัตติ ามคาวินจิ ฉยั ตามรา่ งฯ น้ี ควรกาหนดกลไกทเ่ี หมาะสมในการบังคับใช้กฎหมายโดยไมก่ ระทบ ต่อสทิ ธสิ ่วนบคุ คล หรือผลประโยชนข์ องรฐั และเอกชน ที่อาจมผี ลต่อความม่ันคงแห่งชาติ ผลประโยชน์แห่งรัฐ ความเชอื่ มั่น หรือศักยภาพในการแขง่ ขนั เชงิ เศรษฐกิจ เชน่ กรณีการให้เปดิ เผยขอ้ มลู ข่าวสารท่เี กย่ี วขอ้ งในการ สืบสวน สอบสวน ประเมิน พิจารณา และวินิจฉัย ที่เสร็จส้ินการใช้ดุลยพินิจของหน่วยงานน้ันแล้ว โดยเฉพาะ อยา่ งยิ่งหนว่ ยงานบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวกับความม่ันคง หากเจา้ ของข้อมูลส่วนบุคคลไม่ให้ความยินยอมตาม หลักการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ซึ่งเป็นท่ีน่าสังเกตว่า ร่างฯ นี้ มิได้ระบุบทบัญญัติในเร่ืองดังกล่าวไว้ ขณะที่ กฎหมายข้อมูลข่าวสารของราชการกาหนดไว้ในมาตรา ๑๗ แห่งพระราชบัญญัติข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ หรือกรณีการเปิดเผย บันทึกภาพ และเสียงของการประชุมคณะรัฐมนตรี คณะกรรมาธิการ หรือ คณะกรรมการที่แต่งต้ังโดยกฎหมายหรือโดยมติคณะรัฐมนตรี รวมถึงผลการลงมติและความคิดเห็นของ คณะรัฐมนตรี คณะกรรมาธกิ ารหรอื คณะกรรมการเป็นรายบุคคล (สานกั ข่าวกรองแหง่ ชาต)ิ ๕.๓ ข้อเสนอแนะอื่น ๆ - เห็นชอบด้วยกับร่างพระราชบัญญัติ (กรมการท่องเท่ียว) (กรมฝนหลวงและการบิน เกษตร) (องค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิ) (องค์การบริหารส่วนจังหวัดเพชรบุรี) (องค์การบริหารส่วน จังหวดั สระบุรี) (สานักงานราชบัณฑติ ยสภา) (จงั หวัดนครศรธี รรมราช) (องคก์ ารสวนพฤกษศาสตร์) - เห็นชอบในหลักการร่างพระราชบัญญัติ (สานักงาน ก.พ.) (องค์การบริหารจัดการก๊าซ เรือนกระจก (องค์การมหาชน)) (กรมสอบสวนคดีพิเศษ) (กรมการศาสนา) (สานักงานนโยบายและแผน ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อม) (สานกั งานปลัดกระทรวงกลาโหม) - เหน็ ด้วยกบั หลกั การรา่ งพระราชบญั ญตั ิ (กรมสรรพสามติ ) - เห็นพ้องด้วยกับประเด็นการรับฟังความคิดเห็นร่างพระราชบัญญัติ (กรมปศุสัตว์) - เห็นชอบทกุ ประการเก่ยี วกับรา่ งพระราชบัญญัติ (สานักงานพฒั นาพงิ คนคร (องค์การมหาชน))
- 248 - - เห็นด้วยและไม่มีข้อเสนอแนะเพ่ิมเติมเกี่ยวกับประเด็นการร่างพระราชบัญญัติแต่อย่างใด (สถาบนั วจิ ัยและพัฒนาอญั มณแี ละเคร่ืองประดบั แห่งชาติ (องค์การมหาชน)) - เหน็ ชอบรา่ งพระราชบญั ญตั นิ ้ีทกุ ประเด็น (สถาบนั วจิ ยั ดาราศาสตรแ์ หง่ ชาติ) - เห็นด้วยกับประเด็นการรับฟังความคิดเห็น โดยไม่มีความเห็นและข้อเสนอแนะเพ่ิมเติม (สถาบันวิจัยและพัฒนาพ้นื ทส่ี ูง (องค์การมหาชน)) - ไมม่ ปี ระเด็นขัดข้องกับร่างพระราชบัญญัตนิ ี้ (สถาบันวจิ ัยระบบสาธารณสขุ ) - เห็นด้วยกับหลักการและเหตุผลประกอบร่างพระราชบัญญัติ ทั้งนี้ เพ่ือเป็นการปรับปรุง กฎหมายว่าดว้ ยข้อมูลขา่ วสารของราชการใหม้ ีประสทิ ธภิ าพมากยิ่งขน้ึ (สานกั งานเลขาธิการทันตแพทยสภา) - เหน็ ชอบในหลักการ อันเปน็ การรับรองสิทธิของบคุ คลและชุมชนในการรับทราบและเข้าถึง ขอ้ มูลข่าวสารสาธารณะในการครอบครองของหนว่ ยงานของรฐั ตามที่กฎหมายบัญญัติ และเปน็ การเปิดโอกาส ให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการดาเนินงานของภาครัฐ และเพื่อให้สอดคล้องกับ รัฐธรรมนูญแหง่ ราชอาณาจกั รไทย (กรมกิจการเด็กและเยาวชน) - เห็นด้วยในหลักการของร่างพระราชบัญญัติซึ่งนอกจากจะเป็นไปตามท่ีรัฐธรรมนูญกาหนด แล้ว ยังเกิดประโยชน์แก่ประชาชน (กรมประมง) - เห็นด้วยในหลักการและเหตุผลของร่างพระราชบัญญัติ เพ่ือเป็นการปรับปรุงกฎหมาย ข้อมูลข่าวสารของราชการให้มีความสอดคล้องกับการพัฒนาด้านเศรษฐกิจแ ละสังคมดิจิทัลท่ีมีการเชื่อมโยง เทคโนโลยี ทาให้ประชาชนสามารถเข้าถึงได้โดยสะดวกและมีประสิทธิภาพ ลดความเหลื่อมล้าในการเข้าถึง ข้อมลู หรือข่าวสารสาธารณะมากยิง่ ขนึ้ และสอดคล้องกับหลักการตามรัฐธรรมนูญเกี่ยวกบั สิทธิของบุคคลและ ชุมชนในการรับทราบและเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะในการครอบครองของหน่วยงานของรัฐตามท่ี กฎหมายบัญญัติ (กรมทรพั ยากรธรณี) - เห็นพ้องด้วยในหลักการร่างพระราชบัญญัติ เพราะพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารทาง ราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ ใช้บังคับมาเป็นเวลานานซ่ึงมีบทบัญญัติและมาตรการบางประการท่ีไม่เหมาะสมหรือ สอดคล้องกับสภาวการณ์ในปัจจุบัน โดยมีหลักการสาคัญในการปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยข้อมูลข่าวสารของ ราชการ เพ่ือให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารได้โดยสะดวก ลดความเหลื่อมล้าในการเข้าถึงข้อมูล มีส่วน ร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการดาเนินงานของภาครัฐ ซ่ึงจะทาให้การป้องกันปัญหาการทุจริตและ ประพฤติมิชอบในภาครัฐมีประสิทธิภาพ มีการใช้ระบบปฏิบัติการท่ีมีเทคโนโลยีสารสนเทศทันสมัยมาเพ่ิม ประสิทธิภาพในการปฏบิ ตั ริ าชการ (กรมการขนส่งทางราง) - ร่างพระราชบัญญัติเป็นไปตามมาตรา ๒๖ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย จึง เห็นชอบรา่ งพระราชบญั ญตั ิดังกลา่ วรวมท้งั ประเด็นการรับฟงั ความคิดเห็น (กรมการแพทย)์ - เห็นด้วยในหลักการ เน่ืองจากมีเนื้อหาครอบคลุมลักษณะข้อมูลข่าวสารท่ีต้องเปิดเผยต่อ สาธารณะมากยงิ่ ข้ึน และข้อมลู ของราชการมกี ารแบ่งชนั้ ความลับไว้อย่างชัดเจน และกาหนดให้หนว่ ยงานของ รัฐรวมถึงเอกชนมีหน้าที่ต้องเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะ อีกทั้งยังเป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าถึง ข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะได้โดยสะดวก และรวดเร็ว มีประสิทธิภาพ ลดความเหล่ือมล้าในการเข้าถึงข้อมลู หรือข่าวสารสาธารณะ อันเป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการ ดาเนินงานของภาครัฐ ซ่ึงจะทาให้การป้องกันปัญหาการทุจริตและประพฤติมิชอบในภาครัฐมีประสิทธิภาพ มากยิง่ ขน้ึ (สานกั งานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแหง่ ชาติ) - เห็นพ้องด้วยตามประเด็นที่เสนอและไม่มีความเห็นเพ่ิมเติมต่อร่างพระราชบัญญัติ (กรม ธุรกจิ พลงั งาน)
- 249 - - เห็นพ้องด้วยกับร่างพระราชบัญญัติ เนื่องจากมีการปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยข้อมูลข่าวสาร ของราชการ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารได้โดยสะดวก ลดความเหล่ือมล้าในการเข้าถึงข้อมูล มี ส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการดาเนินงานของภาครัฐ เปิดโอกาสให้ประชาชนมีสิทธิทราบการ ดาเนินงานของภาครัฐท่ีอาจจะมีผลกระทบต่อสิทธิหรือกาหนดหน้าท่ีอย่างใด ๆ แก่ประชาชนอันเป็นการ พิทกั ษ์สทิ ธปิ ระโยชน์ของประชาชนจากคาส่ังทางปกครองหรือการกระทาทางปกครองต่าง ๆ ของเจา้ หน้าท่ีรัฐ โดยมีการใช้ระบบปฏิบัติการท่ีมีเทคโนโลยีสารสนเทศทันสมัยมาเพ่ิมประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการ จึงมี ความสอดคล้องและเหมาะสมกับสถานการณ์บริบทต่าง ๆ ที่เปลี่ยนแปลงไปในสังคมปัจจุบัน (กระทรวงการ ท่องเทย่ี วและกีฬา) - ร่างพระราชบัญญัติไม่ได้มีความขัดหรือแย้งกับกฎหมายในความรับผิดชอบแต่อย่างใด จงึ เหน็ ด้วยกบั หลักการของร่างพระราชบญั ญตั ิ (กรมโยธาธกิ ารและผงั เมอื ง) - สาระสาคัญของร่างพระราชบัญญัติ ไม่มีประเด็นที่ขัดหรือแย้งกับกฎหมายท่ีอยู่ในความ รับผิดชอบ จึงเห็นชอบดว้ ยกับรา่ งพระราชบัญญตั ิ (กรมควบคุมโรค) - เห็นด้วยกับหลักการของร่างพระราชบัญญัติ เพ่ือให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลหรือ ข่าวสารได้โดยสะดวก ลดความเหล่ือมล้าในการเข้าถึงข้อมูล รวมถึงการมีส่วนร่วมในการรับทราบและ ตรวจสอบการดาเนินงานของภาครัฐ โดยใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่มีความทันสมัยในการเข้าถึงข้อมูล ดังกล่าวของประชาชนอันสอดรับกับการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัลของประเทศ (กรมสวัสดิการและ คมุ้ ครองแรงงาน) - เห็นด้วยกับร่างพระราชบัญญัติ เพื่อให้สอดคล้องกับระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการ ส่ือสาร รวมทั้งนโยบายของรัฐในการพัฒนาด้านเศรษฐกิจดิจิทัลที่มีการเชื่อมโยงเทคโนโลยีทาให้ประชาชน สามารถเข้าถงึ ขอ้ มลู ขา่ วสารสาธารณะไดโ้ ดยสะดวกและมปี ระสิทธภิ าพ (กรมราชทัณฑ์) - เหน็ ด้วยกับหลักการและเหตุผลของรา่ งพระราชบญั ญัติ ในการดาเนนิ การปรบั ปรงุ กฎหมาย ให้ทันกบั สถานการณป์ จั จุบนั (สานกั งานพฒั นาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน)) - เห็นด้วยในหลักการของรา่ งพระราชบัญญัติ เน่อื งจากมีการกาหนดหน่วยงานท่ีมหี นา้ ท่ีต้อง เปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะและลักษณะข้อมูลท่ีต้องเปิดเผยครอบคลุมมากข้ึน นอกจากนี้ยังกาหนดให้มี การเปดิ เผยในรปู แบบดิจิทลั ซ่งึ สอดคล้องกบั สภาพปัจจุบนั ข้อสงั เกต (๑) ร่างพระราชบัญญัตินี้กาหนดองค์ประกอบของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ และอานาจหนา้ ท่พี ิจารณาวินิจฉัยคาร้องหรือข้อหารือทเ่ี กดิ จากพระราชบัญญตั ิ ซ่งึ แตกตา่ งจากกฎหมายเดิมท่ี ได้กาหนดให้มีคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารทาหน้าที่พิจารณาเร่ืองการอุทธรณ์คาสั่งมิให้ เปิดเผยข้อมูลข่าวสารโดยเฉพาะ และแต่งต้ังคณะกรรมการตามสาขาความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านของข้อมูล ข่าวสารของราชการ เช่น ความม่ันคงของประเทศ การเกษตร ซ่ึงเป็นประโยชน์ต่อการวินิจฉัยการเปิดเผย ข้อมูลขา่ วสาร (๒) ควรเพ่ิมผู้แทนกระทรวงมหาดไทย ผู้แทนกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ผู้แทน กระทรวงการคลัง และเลขาธิการคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน เพื่อให้มีความครอบคลุมหน่วยงานต่าง ๆ ท่ีเกี่ยวข้อง ในองค์ประกอบของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ (สานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อ เกษตรกรรม) - การยกเลิกกฎหมายเดิม และตราร่างพระราชบัญญัติน้ี เป็นเร่ืองสาคัญท่ีมีผลกระทบในวง กว้าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งมีผลกระทบถึงบุคคลหนือนิติบุคคลเอกชนด้วย จึงควรมีการศึกษาวิจัย วิเคราะห์ ผลกระทบท่ีอาจเกดิ ข้ึนจากร่างกฎหมายโดยรอบด้านเพ่อื ประกอบการพิจารณา (กรมคมุ ประพฤติ)
- 250 - - เห็นด้วยในหลักการปรับปรุงกฎหมายข้อมูลข่าวสารของราชการ ส่วนจะยกเลิกกฎหมาย เดิมหรือไม่นั้น เห็นว่าอาจพิจารณาเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมโดยเพิ่มเติมหมวดหรือส่วนอื่นท่ีนอกเหนือจาก กฎหมายเดิมท่ีทางราชการกาหนดก็ได้ ข้ึนอยู่กับความเหมาะสมหรือเจตนาของผู้ยกร่าง (สถาบันส่งเสริม ความปลอดภัย อาชวี อนามัย และสภาพแวดล้อมในการทางาน (องค์การมหาชน)) - เห็นด้วยในหลักการของร่างพระราชบัญญัติ เนื่องจากสอดคล้องกับสภาพของสังคม เศรษฐกิจ และเทคโนโลยีสารสนเทศที่เปล่ียนแปลงไป อีกทั้งยังช่วยส่งเสริมให้รัฐบาลสามารถดาเนินการให้ เป็นไปตามยุทธศาสตร์ชาติ เรื่องการสร้างโอกาสเข้าถึงข้อมูล และการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหาร จัดการภาครัฐ ด้วยการนาเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการจัดระบบข้อมูลข่าวสาร โดยหน่วยงานรัฐต้องมี ฐานข้อมูลกลางระบบสารสนเทศสาหรับสบื ค้นข้อมูล และระบบเครือข่ายสารสนเทศ หรือเว็บไซต์ที่ประชาชน สามารถเข้าถึงได้ผ่านระบบสารสนเทศและระบบส่ือสารโทรคมนาคมไว้อย่างชัดเจนเพ่ือประโยชน์สาธารณะ และอานวยความสะดวกในการนาข้อมูลข่าวสารมาดาเนินการท่ีเก่ียวข้องในทางเศรษฐกิจได้อย่างถูกต้อง รวดเร็ว มีประสิทธิภาพ และยังช่วยแก้ไขปัญหาเรื่องข้อมูลของหน่วยงานของรัฐที่กระจัดกระจายอละยากต่อ การเข้าถึงของผู้ประกอบการ SME ซึ่งจะช่วยส่งเสริมเรื่องการรับทราบข้อมูลการเข้าถึงแหล่งเงินทุนและองค์ ความรู้ต่าง ๆ จากหน่วยงานของรัฐได้ง่ายและสะดวกมากข้ึน (สานักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและ ขนาดย่อม) - เห็นชอบตามประเด็นการรับฟังความเห็นของร่างพระราชบัญญัติท่ีเป็นการปรับปรุงยกเลิก กฎหมายเดิมท่ีไม่สอดคล้องกับสภาวการณ์ ให้สอดคล้องกับการรับรองสิทธิของบุคคลและชุมชนในการ รับทราบและเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารตามรัฐธรรมนูญ ประกอบกับเพ่ือให้สอดรับกับการพัฒนาดา้ นเศรษฐกิจ และสังคมดิจิทัลที่มีการเช่ือมโยงเทคโนโลยี ทาให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารได้อย่างสะดวก และมีประสิทธิภาพ อันเป็นการเปิดโอกาสให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการ ดาเนนิ งานของภาครัฐได้ (สานกั งานเลขาธกิ ารสภาการศกึ ษา) - ไมข่ ดั ข้องในการเสนอร่างพระราชบัญญัตนิ ี้ เพอ่ื เป็นการปรบั ปรุงกฎหมายใหม้ คี วามทนั สมัย เหมาะสมกับเหตุการณป์ ัจจุบนั โดยให้เปน็ ไปตามขน้ั ตอน ระเบียบ และกฎหมายทีก่ าหนด (จงั หวดั ปทุมธานี) - จากการประชุมคณะกรรมการสัตวแพทยสภา คร้ังท่ี ๑๑/๒๕๖๓ เม่ือวันพฤหัสบดีท่ี ๒๖ พฤศจิกายน ๒๕๖๓ ที่ประชมุ รับทราบและเห็นด้วยตามเสนอ (สานกั งานสัตวแพทยสภา) - ประเด็นรับฟังความคิดเห็น ส่วนมากเป็นแนวทางท่ีสานักงานได้ดาเนินการตามกฎหมาย เดิม ดังน้ัน เพื่อให้ประชาชนรับทราบและเข้าถึงข้อมูลข่าวสารสาธารณะในครอบครองของหน่วยงานของรัฐ รวมทั้งลดความเหล่ือมล้าในการเข้าถึงและมีส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการดาเนินงานของภาครัฐ จึงเห็นด้วยตามประเด็นการรับฟังความคิดเห็นของร่างพระราชบัญญัติ (สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ ความรู้ (องค์การมหาชน)) - เห็นชอบด้วยกับหลักการของร่างพระราชบัญญัติ แต่อย่างไรก็ตาม การแก้ไขปรับปรุงร่าง พระราชบัญญัตินี้มีความเกี่ยวพันและเช่ือมโยงกับกฎหมายที่เกี่ยวข้องอ่ืน เช่น พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูล ส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. ๒๕๔๔ และระเบียบว่าด้วย การรักษาความปลอดภัยแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๒ จึงจาเป็นต้องพิจารณาด้วยความรอบคอบเพ่ือไม่ให้เกิดปัญหา ในทางปฏบิ ตั ติ ่อหน่วยงานเม่ือกฎหมายมีผลใช้บงั คบั (การทางพเิ ศษแห่งประเทศไทย) - เห็นด้วยกับหลักการของร่างกฎหมายฉบับน้ี เน่ืองจากมีการกาหนดรูปแบบหรือลักษณะ ของการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารที่เปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถรับทราบและเข้าถึงข้อมูลข่าวสารในความ ครอบครองของหน่วยงานของรัฐได้สะดวกยิ่งขึ้น โดยคานึงถึงการเปิดเผยรายการข้อมูลข่าวสารสาธารณะที่
- 251 - สาคัญ ซ่ึงสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญที่มีการรับรองสิทธิของประชาชน โดยให้ภาครัฐต้องให้บริการข้อมูลต่อ ประชาชนอยา่ งทวั่ ถึง (การนคิ มอุตสาหกรรมแหง่ ประเทศไทย) - ร่างพระราชบัญญัติน้ีมีสาระสาคัญเพ่ือปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยข้อมูลข่าวสารของราชการ ซ่ึงได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานานจึงมีบทบัญญัติและมาตรการบางประการที่ไม่เหมาะสมหรือสอดคล้องกับ สภาวการณป์ จั จุบนั จึงเห็นชอบดว้ ยในหลกั การ (สานักงานศาลยุตธิ รรม) - สาระสาคัญของร่างพระราชบัญญัติ มีความมุ่งหมายยกเลิกพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสาร ของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ ท่ีมีผลใช้บังคับอยู่ในปัจุจบัน และส่งเสริมการใช้สิทธิของประชาชนโดยให้บุคคล ได้รับทราบและเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะในครอบครองของหน่วยงานของรัฐ รวมท้ังการเสนอ เรื่องราวร้องทุกข์ต่อหน่วยงานของรัฐ ให้หน่วยงานของรัฐต้องเปิดเผยข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะใน ครอบครองของหน่วยงานของรฐั ท่มี ิใชข่ ้อมลู เกย่ี วกับความมนั่ คงของรฐั หรอื เปน็ ความลับของทางราชการตามท่ี กฎหมายบัญญัติและต้องจัดให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารได้อย่างเหมาะสมโดยสะดวก ทันต่อเวล า และไม่เสียค่าใช้จ่ายที่สูงเกินสมควร อันเป็นกลไกสาคัญในการเรียนรู้และการมีส่วนร่วมของประชาชนในการ ติดตามและตรวจสอบการใช้อานาจรัฐให้มีความโปร่งใส เพ่ือเป็นการพิทักษ์สิทธิประโยชน์สาธารณะและ คุม้ ครองสทิ ธิในข้อมลู สว่ นบคุ คลอยา่ งสมดุลรวมทง้ั เป็นกลไกสาคัญในการป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบ ดังน้ัน จึงมีความเห็นว่าร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้มีเนื้อหาและวัตถุประสงค์สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ หมวด ๓ สิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย มาตรา ๔๑ “บุคคล และชุมชนย่อมมีสิทธิ (๑) ได้รับทราบและเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะในครอบครองของหน่วยงานของ รัฐตามท่ีกฎหมายบัญญัติ” และหมวด ๕ หน้าท่ีของรัฐ มาตรา ๕๙ “รัฐต้องเปิดเผยข้อมูลหรือข่าวสาร สาธารณะในครอบครองของหน่วยงานของรัฐที่มิใช่ข้อมูลเกี่ยวกับความมั่นคงของรัฐหรือเป็นความลับของทาง ราชการตามทกี่ ฎหมายบญั ญตั ิ และตอ้ งจัดให้ประชาชนเขา้ ถงึ ขอ้ มลู หรอื ขา่ วสารดงั กลา่ วได้โดยสะดวก” และมี การบัญญตั ใิ หม้ ีการนาเทคโนโลยสี ารสนเทศบนระบบดิจิทัลมาใช้กับระบบการรวบรวม จดั ทา จดั พมิ พ์ จดั เก็บ การเปิดเผย เผยแพร่ซึ่งข้อมูลข่าวสารสาธารณะโดยให้หน่วยงานต้องมีระบบฐานข้อมูล ระบบสารสนเทศ สาหรบั การสบื ค้นข้อมูลท่ีมกี ารจดั เก็บในฐานข้อมูลหรือระบบเทคโนโลยีสารสนเทศดิจิทัล และระบบเครือข่าย สารสนเทศหรือเว็บไซต์ของหน่วยงานที่ประชาชนสามารถเข้าถึงได้ผ่านระบบสารสนเทศและระบบส่ือสาร โทรคมนาคมอื่น ร่างพระราชบัญญัติฯ น้ี จึงเป็นกฎหมายกลางหรือกฎหมายหลกั ในการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร สาธารณะ ไมม่ เี นอื้ หาในส่วนทเี่ กี่ยวข้องอนั จะเปน็ ปัญหาและอปุ สรรคการปฏิบัติงานของกรมป่าไม้ จึงเห็นดว้ ย กับหลักการของรา่ งพระราชบัญญตั ฯิ ฉบับนแ้ี ละประเด็นการรบั ฟงั ความคดิ เหน็ (กรมปา่ ไม้) - การยกเลิกพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ และตราร่าง พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารสาธารณะ พ.ศ. .... ใช้บังคับ ควรศึกษาวเิ คราะห์ผลกระทบทีอ่ าจเกิดขนึ้ จากการ ตรากฎหมาย และเปรียบเทียบกฎหมายที่เกี่ยวข้องในปัจจุบัน เช่น พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ และระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. ๒๕๔๔ เพื่อประกอบการพิจารณา โดยละเอียดรอบคอบ (กระทรวงยุติธรรม) อีกท้ังยังมีผลกระทบถึงบุคคลหรือนิติบุคคลเอกชนด้วย จึงควรมี การศกึ ษาวจิ ัยวิเคราะหผ์ ลกระทบท่ีอาจเกดิ ขึน้ จากร่างกฎหมายโดยรอบด้าน (กรมพนิ ิจและคุ้มครองเด็กและ เยาวชน) - การกาหนดให้ผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ อาจ ฟ้องคดีต่อศาลปกครองสูงสุดได้ เพื่อให้เกิดความชัดเจนเกี่ยวกับความเชื่อมโยงของมาตรา ๔๕ มาตรา ๑๕ และมาตรา ๒๖ เหน็ ควรจัดเนอื้ หาดังกลา่ วให้เปน็ หมวดหมูเ่ ดยี วกัน (กรมกจิ การสตรีและสถาบันครอบครวั )
- 252 - - ควรเพิ่มขอ้ มูลการจาแนกเพศในข้อมลู สถิติและข้อมลู ข่าวสารที่เก่ียวกับอัตรากาลังบคุ ลากร เจ้าหน้าที่ของรัฐ ตามมาตรา ๗ (๑๑) และ (๑๕) รวมถึงข้อมูลส่วนบุคคลตามหมวด ๓ (กรมกิจการสตรีและ สถาบันครอบครวั ) - ควรเพิ่มขอ้ ความ “โดยคานึงถึงสัดสว่ นหญิงชาย” ในมาตรา ๓๕ (๑) (กรมกจิ การสตรีและ สถาบนั ครอบครัว) - ควรแกไ้ ขเพม่ิ เติมบทบญั ญตั ิในหมวด ๓ ข้อมูลสว่ นบุคคล ให้ครอบคลุมถึงเอกชนซ่งึ มีข้อมูล ข่าวสารสาธารณะให้ต้องถือปฏิบัติด้วย เพื่อให้ประชาชนเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลได้รับความคุ้มครอง ในมาตรฐานเดียวกัน (กรมทางหลวงชนบท) - ตามมาตรา ๕๐ กาหนดบทลงโทษในทางอาญากรณีไม่ปฏิบัติตามคาสั่งเรียก ไม่สอดคล้อง กับคาแนะนาของคณะกรรมการพัฒนากฎหมาย เรื่อง การกาหนดโทษอาญาในกฎหมาย ซ่ึงออกตามความใน พระราชบัญญัติหลักเกณฑ์การจัดทาร่างกฎหมายและการประเมินผลสัมฤทธ์ิของกฎหมาย พ.ศ. ๒๕๖๒ ซ่ึง ต้องนามาประกอบการพิจารณายกร่างกฎหมายดงั กล่าวด้วย ดังน้ัน จึงมิควรกาหนดให้มีโทษในทางอาญาโดย อาจแก้ไขเพิ่มเติมเป็นโทษปรบั ทางปกครองดังเชน่ มาตรา ๕๑ (กรมทางหลวงชนบท) - รา่ งพระราชบัญญัติมาตรา ๗ และมาตรา ๘ มีการเพมิ่ เติมรายการซ่งึ ไม่จาเป็นและเป็นการ เพิ่มภาระให้กับหน่วยงานราชการรวบรวมและจัดทาข้อมูลดังกลา่ ว เพือ่ เปดิ เผยต่อสาธารณะ ซ่งึ บางรายการท่ี กาหนดในร่างพระราชบัญญัติฯ น้ัน เป็นรายละเอียดเกี่ยวกับการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าท่ี หรือหน่วยงานของ รัฐ ซ่ึงข้อมูลข่าวสารดังกล่าวไม่มีผลกระทบโดยตรงต่อประชาชนท่ัวไป จึงไม่มีความเหมาะสม หรือคว าม จาเป็นที่ต้องเปิดเผยต่อสาธารณะ ทั้งนี้ หากหน่วยงานภาคเอกชนมีความจาเป็นต้องใช้หรือต้องการทราบ ข้อมูลดังกล่าว ก็สามารถย่ืนคาร้องต่อคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารเพ่ือพิจารณาให้มีคาสั่งเปิดเผยได้ (กรม กาลงั พลทหารบก) - ร่างพระราชบัญญัติน้ี ไม่มีบทกาหนดการคุ้มครองการเปิดเผยข้อมูลของทางราชการที่อาจ ก่อใหเ้ กิดความเสยี หายตอ่ สถาบนั พระมหากษัตรยิ ์ (กรมกาลงั พลทหารบก) - การคุ้มครองข้อมูลส่ว นบุคคล มีพระราช บัญญัติคุ้มครองข้ อมูลส่ว น บุ ค ค ล พ.ศ. ๒๕๖๒ ซ่ึงจะมีผลใช้บังคับกับหน่วยงานของรัฐในวันท่ี ๑ มิถุนายน ๒๕๖๔ ซ่ึงอาจมีความซ้าซ้อน ขัด หรอื แย้งกบั รา่ งพระราชบญั ญัติดงั กลา่ ว (กรมกาลงั พลทหารบก) - มาตรา ๔ “ข้อมูลข่าวสาร” หมายความว่า สิ่งท่ีส่ือความหมายให้รู้เร่ืองราว ข้อเท็จจริง ข้อมูล หรือสิ่งใด ๆ ไม่ว่าการสื่อความหมายน้ันจะทาได้ โดยสภาพของส่ิงน้ันเองหรือโดยผ่านวธิ ีการใด ๆ และ ไม่ว่าจะได้จัดทาไว้ในรูปของเอกสาร แฟ้ม รายงาน หนังสือ แผนผัง แผนท่ี ภาพวาด ภาพถ่าย ฟิล์ม การ บันทึกภาพหรือเสียง การประมวลผล หรือการบันทึกโดยเคร่ืองคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อ่ืน ๆ หรือพ้ืนที่จัดเก็บออนไลน์ เช่น Cloud Google Drive เป็นต้น ท่ีสามารถเก็บ/บันทึกข้อมูลได้ หรือวิธีอื่นใดที่ ทาใหส้ ิง่ ที่บนั ทึกไวป้ รากฏได้ (กรมพฒั นาพลังงานทดแทนและอนรุ กั ษ์พลงั งาน) - มาตรา ๘ (๕) วรรคท้าย สามารถเปิดเผยผ่านช่องทางบนระบบอิเล็กทรอนิกส์ได้หรือไม่ (กรมพัฒนาพลงั งานทดแทนและอนรุ กั ษ์พลงั งาน) - ควรมีประเด็นการรับฟังความคิดเห็นต่อร่างพระราชบัญญัติฯ ในส่วนของคณะกรรมการ ข้อมูลความลับราชการในมาตรา ๔๖ – มาตรา ๔๘ ด้วย โดยมีความเห็นว่าควรมีผู้แทนจากกระทรวงการ ต่างประเทศด้วย เน่ืองจากตามประเภทของช้ันความลับข้อมูลราชการในมาตรา ๑๘ เป็นข้อมูลความลับด้าน การต่างประเทศทเี่ กี่ยวกับความม่ันคงของรฐั (กรมพัฒนาพลงั งานทดแทนและอนุรกั ษพ์ ลังงาน)
- 253 - - ควรมีประเด็นการรับฟังความคิดเห็นต่อร่างพระราชบัญญัติฯ ในส่วนของบทกาหนดโทษ ในมาตรา ๕๐ และมาตรา ๕๑ ด้วย เพ่ือให้มีการพิจารณาถึงความเหมาะสมของบทกาหนดโทษอย่าง ครอบคลุม (กรมพฒั นาพลงั งานทดแทนและอนรุ กั ษ์พลังงาน) - ร่างพระราชบัญญัตินี้หลักการส่วนใหญ่คล้ายกับร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของ ราชการ (ฉบับท่ี ..) พ.ศ. .... ดังน้ัน หากมีการประกาศใช้ร่างพระราชบัญญัติน้ี อาจซ้าซ้อนกับ ร่าง พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ (ฉบับท่ี ..) พ.ศ. .... ซ่ึงสานักงานปลัดสานักนายกรัฐมนตรีเสนอ คณะรัฐมนตรีพิจารณา และอาจกระทบต่อสิทธิการได้รู้ข้อมูลข่าวสารของประชาชน ประโยชน์ของหน่วยงาน ของรัฐและประโยชน์สาธารณะตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ ซึ่งอยู่ระหว่างการ แก้ไขปรับปรุง รวมทั้งอาจส่งผลให้หน่วยงานของรัฐและประชาชนเกิดความสับสนได้ (สานักงานปลัดสานัก นายกรัฐมนตรี) - หลักการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการข้อมูลข่าวสารของราชการได้กาหนดไว้ใน พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ หลักการท่ีเกี่ยวข้องกับการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐใน รูปแบบดิจิทัลได้กาหนดไว้ในพระราชบัญญัติการบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล พ.ศ. ๒๕๖๒ และหลักการท่ีเกี่ยวข้องกับการให้ความคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล รวมถึงการกาหนดสิทธิต่าง ๆ ของ เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลได้กาหนดไว้ในพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ซ่ึงใช้บังคับกับ ทั้งภาครัฐและเอกชน ดังนั้น อาจจะต้องคานึงถึงความซ้าซ้อนของกฎหมายท่ีบังคับใช้อยู่ในปัจจุบัน ประกอบดว้ ย - การพิจารณาให้มีระบบคณะกรรมการไว้ในกฎหมาย รวมถึงการกาหนดโทษในทางอาญา ควรพิจารณาถึงบทบัญญัติของมาตรา ๗๗ วรรคสาม ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยประกอบกับ มาตรา ๕ ของพระราชบัญญตั หิ ลักเกณฑ์การจัดทาร่างกฎหมายและการประเมนิ ผลสมั ฤทธ์ิของกฎหมาย พ.ศ. ๒๕๖๒ ที่กาหนดให้หน่วยงานของรัฐพึงใช้ระบบคณะกรรมการเฉพาะกรณีท่ีจาเป็น และพึงกาหนดโทษอาญา เฉพาะความผิดรา้ ยแรง (สานักงานเศรษฐกิจการคลัง) - หากเห็นว่าพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ ใช้บังคับมาเป็น เวลานาน มีบทบัญญัติและมาตรการบางประการท่ีไม่เหมาะสมหรือสอดคล้องกับสภาวการณ์ก็สามารถทาการ แก้ไขเพมิ่ เตมิ ได้ (สานกั งานคณะกรรมการดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาต)ิ - สานักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรีมีอานาจหน้าที่ศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลเพ่ือเสนอความเห็น เกี่ยวกับร่างกฎหมายที่หน่วยงานต่าง ๆ เสนอต่อคณะรัฐมนตรี เพื่อประกอบการวินิจฉัยส่ังการของ นายกรัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรีตามกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการสานักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี สานัก นายกรัฐมนตรี พ.ศ. ๒๕๕๙ ดงั น้ัน ขอสงวนแสดงความคดิ เห็น (สานักเลขาธิการคณะรฐั มนตรี) - รา่ งมาตรา ๔ นิยามศัพท์ คาวา่ “ข้อมูลสว่ นบคุ คล” มใี ช้คาวา่ “ถึงแกก่ รรม” ควรแก้ไขเป็น “ถึงแก่ความตาย” เพ่อื ใหส้ อดคล้องกบั ป.พ.พ. ในลักษณะ ๒ หมวด ๑ - การบริการตั้งแต่ร่างมาตรา ๗ – ๑๕ ควรตรวจสอบบทบัญญัติในพระราชบัญญัติการ อานวยความสะดวกในการพิจารณาอนุญาตของทางราชการ พ.ศ. ๒๕๕๘ ใช้บังคับบางส่วนอยู่แล้ว อาจจะ ซา้ ซอ้ น ขดั หรอื แยง้ กนั (กระทรวงคมนาคม) - ควรกาหนดใหอ้ งค์กรศาสนาอยู่ภายใตร้ า่ งกฎหมายนเ้ี ช่นเดียวกับหนว่ ยงานของรัฐในส่วนที่ เกี่ยวกับการจัดการทรัพย์สินและหนี้สิน การรับและการใช้เงินบริจาค การดูแลศาสนสถาน การก่อสร้าง ฯลฯ เว้นแต่เป็นการดาเนินการศาสนกิจประจาวัน หรือการใช้จ่ายเงินอันเป็นปกติธุระประจาวัน เน่ืองจากองค์กร ศาสนาเปน็ องคก์ รที่เกีย่ วกับมหาชนจานวนมาก ประกอบกับไดร้ บั บริจาคจากประชาชน
- 254 - - ควรกาหนดใหพ้ รรคการเมืองอยู่ภายใต้ร่างกฎหมายนีเ้ ช่นเดียวกับหน่วยงานของรัฐ เพ่ือให้ รา่ งกฎหมายนีส้ ่งเสริมการมีสว่ นรว่ มของประชาชนในการตรวจสอบทางการเมืองตามระบอบประชาธปิ ไตย - ควรกาหนดให้มูลนิธิอยู่ภายใต้ร่างกฎหมายน้ีเช่นเดียวกับหน่วยงานของรัฐ เน่ืองจาก วตั ถุประสงคแ์ ละการดาเนินงานของมูลนธิ ิต้องเปน็ ไปเพื่อสาธารณประโยชน์ - ควรกาหนดให้บทบัญญัตนิ ้ีใช้บงั คับกบั องค์กรดังต่อไปน้ีเชน่ เดยี วกับหน่วยงานของรัฐ ได้แก่ สถานศึกษาเอกชน สถานพยาบาลเอกชน สมาคม สหกรณ์ และองค์กรอื่นในลักษณะเดียวกัน เท่าที่ไม่ขัดกับ กฎหมายเฉพาะเก่ียวกับองค์กรนั้น ๆ เนื่องจากเป็นองค์กรท่ีเก่ียวข้องกับประชาชนจานวนมาก เพื่อให้การขอ ตรวจดู การขอแกไ้ ข และการขอข้อมูลส่วนบุคคลของตนจากหน่วยงานเหล่านเ้ี ปน็ ไปโดยง่าย (กรมการข้าว) - ข้อสังเกต ข้อมูลข่าวสารของส่วนราชการโดยหลักแล้วส่วนราชการย่อมเป็นเจ้าของข้อมูล ช้ันต้น กรณีหากผู้มีส่วนได้เสียไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ ก็ควรจะ ส้ินสุดขั้นตอนช้ันอุทธรณ์ท่ีคณะกรรมการฯ ดังกล่าว ไม่ควรกาหนดสิทธิของผู้มีส่วนได้เสียในการฟ้องคดีต่อ ศาลปกครองสูงสุดต่อไป เน่ืองจากคู่พิพาทระหว่างส่วนราชการเจา้ ของข้อมูลกับคณะกรรมการฯ ซึ่งได้รับการ แต่งต้ังโดยฝ่ายบริหารท่ีไม่มีส่วนได้เสียกับส่วนราชการต่าง ๆ ย่อมเพียงพอต่อการใช้ดุลพินิจพิจารณาเพ่ือเป็น หลกั ประกนั และความเชอ่ื มั่นต่อผมู้ ีส่วนได้เสียแลว้ (สานกั งานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการ อนั เน่ืองมาจากพระราชดาร)ิ - ร่างพระราชบัญญัติฯ หมวด ๒ ข้อมูลความลับราชการ มาตรา ๑๖ มีความสอดคล้องกับ หมวด ๒ ข้อมูล มาตรา ๘ และมาตรา ๙ แห่งพระราชบัญญัติการให้บริการด้านนิติวิทยาศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๙ ดงั น้ี หมวด ๒ ข้อมูลความลบั ราชการ แห่งร่างพระราชบัญญตั ฯิ มาตรา ๑๖ ข้อมูลข่าวสารของราชการใดที่เป็นข้อมูลความลับราชการ ไม่ต้องถูก เปิดเผยตามมาตรา ๑๐ โดยชี้แจงว่าเป็นข้อมูลความลับราชการ ปกปิดและตัดทอนเฉพาะส่วนท่ีเป็นข้อมูล ความลับราชการและเปดิ เผยข้อมูลขา่ วสารสาธารณะท่เี หลือตามปกติ ให้หน่วยงานของรัฐมีดุลพินิจในการเปิดเผยหรือไม่เปิดเผยข้อมูลความลับราชการตาม มาตรา ๑๔ โดยคานึงถึงการปฏิบัติหน้าท่ีตามกฎหมายของหน่วยงานของรัฐ ประโยชน์สาธารณะ ประโยชน์ และการมีสว่ นได้ส่วนเสยี ของบคุ คลท่ีเกย่ี วข้องประกอบกนั หมวด ๒ ขอ้ มูล แห่งพระราชบญั ญตั กิ ารใหบ้ รกิ ารดา้ นนิตวิ ิทยาศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๙ มาตรา ๘ ข้อมูลให้ถือเป็นความลับ และสถาบันมีหน้าที่เก็บรักษาและทาลายตาม หลักเกณฑ์วิธีการ และเง่ือนไขที่คณะกรรมการกาหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา (สถาบันนิติ วทิ ยาศาสตร์) - ไม่เห็นพ้องด้วยกับการยกร่างพระราชบัญญัติ เน่ืองจากมีความซ้าซ้อนในแง่เนื้อหาและแง่ กลไกการปฏบิ ัติกับพระราชบญั ญตั ิข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ ซึ่งมีสถานะเปน็ กฎหมายกลาง และ ปจั จุบันสานักงานปลดั สานักนายกรัฐมนตรี โดยสานักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ อยูร่ ะหว่าง การเสนอร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ซ่ึงเป็นการปรับปรุงกฎหมาย พระราชบัญญัติดังกล่าว เพ่ือคณะรัฐมนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบ และดาเนินการเสนอรัฐสภาต่อไป (สานกั งานสภาความม่ันคงแห่งชาติ) - ในส่วนท่ีเกี่ยวข้องกับข้อมูลส่วนบุคคล ควรบัญญัติแนวทางปฏิบัติให้สอดคล้องกับ พระราชบัญญตั ิคุ้มครองขอ้ มลู ส่วนบคุ คล พ.ศ. ๒๕๖๓ (สานักงาน ก.พ.)
- 255 - - มาตรา ๔ นิยามคาว่า “ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ” หมายความว่า ข้อมูลข่าวสารที่ ผู้ครอบครองหรือควบคุมดูแลต้องเปิดเผยให้ประชาชนได้รับทราบหรือตรวจดูได้โดยไม่จาเป็นต้องร้องขอนั้น ผู้ครอบครองหรือควบคุมดูแล มีความหมายแค่ไหน อย่างไร และหมายความรวมถึงข้อมูลข่าวสารของเอกชน ด้วยหรอื ไม่ - มาตรา ๗ (๓) กาหนดให้การตอบข้อหารือ เป็นข้อมูลข่าวสารสาธารณะที่ต้องเปิดเผยต่อ สาธารณะ มคี วามเหน็ ว่า เรอ่ื งทข่ี อหารือแต่ละกรณีอาจมีข้อเท็จจรงิ ที่แตกต่างกัน หากมกี ารนาเอาข้อเท็จจริง จากอีกเรื่องหนงึ่ ซง่ึ มขี ้อแตกตา่ งกนั ไปใชเ้ ปน็ แนวทางปฏิบตั ิ อาจเกิดความไมถ่ กู ตอ้ ง - มาตรา ๗ (๖) สัญญาของหน่วยงานของรัฐ กับมาตรา ๗ (๑๒) ร่างสัญญา ที่กาหนดให้เป็น ขอ้ มูลข่าวสารสาธารณะที่ตอ้ งเปิดเผยตอ่ สาธารณะน้ัน เปน็ ข้อมูลขา่ วสารอย่างเดียวกนั หรอื ไม่ อย่างไร - มาตรา ๗ (๙) กาหนดให้บันทึกภาพและเสียงของการประชุม รวมถึง ผลการลงมติและ ความคิดเห็นของคณะกรรมการเป็นรายบคุ คล เปน็ ข้อมลู ขา่ วสารสาธารณะท่ตี ้องเปิดเผยต่อสาธารณะนนั้ อาจ ทาใหค้ ณะกรรมการไม่กลา้ อภิปรายแสดงความคดิ เห็นและออกเสยี งลงคะแนน - มาตรา ๗ (๑๓) กาหนดให้ข้อมูลข่าวสารที่เก่ียวข้องกับส่ิงแวดล้อมและสุขภาพของ ประชาชนในทุกขั้นตอนการดาเนินการ เป็นข้อมูลข่าวสารสาธารณะที่ต้องเปิดเผยต่อสาธารณะนั้น เป็นการ กาหนดข้อมูลข่าวสารที่มีความหมายกว้างเกินไป (สานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและ สง่ิ แวดล้อม) - หากจะเสนอร่างพระราชบัญญัติฉบับน้ีควรจะต้องศึกษาว่ามีความจาเป็นท่ีจะต้องยกเลิก หรือจะแก้ไขเพ่ิมเติมบางส่วนของพระราชบญั ญัตขิ ้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ เท่าน้นั ประกอบกับ จะต้องพิจารณาถึงความซ้าซ้อนของพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ด้วย (กระทรวง การพฒั นาสงั คมและความม่ันคงของมนุษย์) - การเปดิ เผยขอ้ มูลข่าวสารใดท่ีอาจกอ่ ใหเ้ กิดความเสียหายตอ่ สถาบันพระมหากษตั รยิ ์ ความ ม่นั คงของประเทศ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ความมั่นคงในทางเศรษฐกจิ หรือการคลังของประเทศ ขอ้ มูล ด้านการทหารและการป้องกันประเทศ ด้านการข่าวกรอง ดา้ นการป้องกันและปราบปรามการก่อการรา้ ย หรอื ข้อมูลข่าวสารท่ีการเปิดเผยจะก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิตหรือความปลอดภัยของบุคคลใดบุคคลหน่ึง เห็นสมควรกาหนดให้เป็นข้อมูลข่าวสารท่ีไม่ต้องเปิดเผยตามหลักการเดิมแห่งพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสาร ของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ (การรถไฟแหง่ ประเทศไทย) - ตามมาตรา ๕๓ เห็นว่าระยะเวลาตามบทเฉพาะกาลมีเจตนารมณ์พิเศษประสงค์จะให้เป็น บทบังคับให้คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการตามกฎหมายเดิม ปฏิบัติหน้าท่ีต่อไปได้เพียง ๙๐ วัน กรณีดังกลา่ วเปน็ เรื่องระเบียบแบบแผนของทางราชการ ซึง่ หากเจ้าหนา้ ทผ่ี ปู้ ฏิบัติงานไม่สามารถดาเนินการได้ ภายในกรอบระยะเวลาดังกล่าว อาจถือเป็นความผิดทางวินัย ตามมาตรา ๘๒ (๒) มาตรา ๘๔ และมาตรา ๘๕ แหง่ พระราชบัญญตั ริ ะเบียบขา้ ราชการพลเรือน พ.ศ. ๒๕๕๑ (มหาวิทยาลัยศรนี ครนิ ทรวิโรฒ) - ประเด็นเรื่องกลไกคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ เน่ืองจากในปัจจุบันมีกฎหมาย คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลซ่ึงกาหนดให้มหาวิทยาลัยในฐานะท่ีเป็นหน่วยงานที่มีข้อมูลสาหรับบุคคลจะต้อง ดาเนินการต่าง ๆ รวมถึงกาหนดให้มีการแต่งตั้งบุคลากรของมหาวิทยาลัยทาหน้าท่ีในการคุ้มครองข้อมูลส่วน บุคคลโดยใช้อานาจตามกฎหมายดังกล่าว ในขณะที่ร่างพระราชบัญญัติน้ีมิได้มีบทบัญญัติท่ีจะ บูรณาการเช่ือมโยงการปฏิบตั ิหน้าที่ หรือการตอ้ งดาเนนิ การอย่างใดทจี่ ะไม่ขดั แย้งกันระหว่างกฎหมายซึ่งเป็น ภาระต่อมหาวทิ ยาลยั ในฐานจะตอ้ งปฏิบตั ใิ หเ้ ปน็ ไปตามกฎหมาย (มหาวทิ ยาลัยเชยี งใหม)่
- 256 - - เห็นสอดคล้องกับหลักการและเหตุผล แตอ่ ย่างไรกต็ าม การปรับปรุงกฎหมายว่าดว้ ยข้อมูล ข่าวสารของราชการด้วยการยกเลิกกฎหมายเดิมทั้งฉบับ โดยไม่ได้อธิบายว่ากฎหมายเดิมท่ีใช้บังคับอยู่ใน ปัจจุบันมีปัญหาเชิงโครงสร้างหรือไม่ครอบคลุมการใช้สิทธิของประชาชนอย่างไร จึงไม่อาจเห็นสภาพปัญหา ของกฎหมายเดมิ ได้อย่างชดั เจนเพียงพออันจะนาไปส่กู ารยกเลิกกฎหมายฉบบั เดมิ - ร่างมาตรา ๓๕ และร่างมาตรา ๔๖ บัญญัติให้มีคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารฯ และ คณะกรรมการข้อมูลความลับราชการ เห็นควรให้มีคณะกรรมการคณะเดียวซ่ึงทาหน้าท่ีทั้งในส่วนที่เก่ียวกับ ข้อมลู ขา่ วสารสาธารณะและข้อมูลความลบั ราชการ เพือ่ ให้การพิจารณาวนิ ิจฉัยเกี่ยวกับข้อมลู ดังกล่าว รวมท้ัง ข้อมูลข่าวสารอื่น ๆ เป็นไปในทิศทางเดียวกัน ท้ังน้ี ตามร่างมาตรา ๖ ควรให้สานักงานปลัดสานัก นายกรัฐมนตรีเพียงหน่วยงานเดียวปฏิบัติงานให้แก่คณะกรรมการดังกล่าว (สานักงานคณะกรรมการสิทธิ มนุษยชนแห่งชาต)ิ - ไม่ขัดข้องในหลักการของร่างพระราชบัญญัติ เพราะช่วยให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร ได้โดยสะดวก มีส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการดาเนินงานของภาครัฐซึ่งจะช่วยให้การป้องกัน ปญั หาการทุจรติ และประพฤตมิ ิชอบในภาครฐั มปี ระสทิ ธิภาพ มีธรรมาภิบาล โปรง่ ใส ข้อสงั เกต (๑) การเปิดเผยรายการข้อมูลข่าวสารสาธารณะที่หน่วยงานของรัฐต้องเปิดเผย ควร คานึงถึงสิทธิในความเป็นอยู่ส่วนตัวตามท่ีมาตรา ๓๒ ของรัฐธรรมนูญบัญญัติรับรองไว้ เช่น ข้อมูลข่าวสารท่ี เกี่ยวข้องในการสบื สวน สอบสวน ประเมิน พิจารณา และวนิ ิจฉัย ท่ีเสร็จสิ้นการใชด้ ลุ ยพนิ จิ ของหนว่ ยงาน (รา่ ง มาตรา ๗ (๑๙)) รวมถึงความซ้าซ้อนกับกฎหมายอ่ืน เช่น ข้อมูลข่าวสารของราชการที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อ จัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดซ้ือจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (ร่าง มาตรา ๗ (๑๐)) และบัญชีข้อมูล ชุดข้อมูลและข้อมูลข่าวสารภายในบัญชีข้อมูล ตามกฎหมายว่าด้วยการ บรหิ ารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดจิ ทิ ัล (๒) ร่างมาตรา ๓๓ อาจเป็นการสร้างภาระการปฏิบัติงานให้แก่ส่วนราชการท่ีจะต้อง ปฏิบัติตามกฎหมายหลายฉบับ เช่น กฎหมายว่าด้วยธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ กฎหมายว่าด้วยการบริหารงาน และการใหบ้ รกิ ารภาครฐั ผา่ นระบบดจิ ิทัล (๓) เม่ือกาหนดให้หน่วยงานของรัฐต้องปฏิบัติตามคาวินิจฉัยของคณะกรรมการข้อมูล ข่าวสารสาธารณะ (ร่างมาตรา ๔๕ วรรคสอง) แล้ว ไม่ควรกาหนดให้คณะกรรมการมีอานาจแจ้งไปยัง ผ้บู ังคับบัญชาทม่ี อี านาจแต่งตงั้ และถอดถอน หรือผู้ควบคมุ หรอื กากบั ดูแล รวมถงึ นายกรฐั มนตรี เพอื่ สั่งการให้ ดาเนินการตามคาวินิจฉัย และลงโทษทางวินัยภายใน ๗ วัน นับแต่วันท่ีได้รับเรื่อง (ร่างมาตรา ๔๕ วรรค สาม) เนื่องจากการลงโทษทางวินัยจะต้องเป็นไปเท่าท่ีจาเป็นเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์หรือเจตนารมณ์ของ กฎหมาย โดยพิจารณาข้อเท็จจริงของพฤติการณ์ของผู้ถูกลงโทษ เจตนาของการกระทา และความเสียหายที่ เกิดขนึ้ วา่ เปน็ ผลโดยตรงจากการกระทาความผดิ หรอื ไม่ เพ่ือให้เหมาะสมและเป็นธรรมแกผ่ ทู้ ี่ถกู ลงโทษ (๔) บทกาหนดโทษตามมาตรา ๕๐ ควรระบุให้ชัดเจนว่าหมายถึงบุคคลใด เพราะ ความผิดตามมาตรา ๕๐ เป็นกรณีท่ีหน่วยงานของรัฐ และเอกชนซึ่งมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะไม่ได้ปฏิบตั ิตาม คาสง่ั คณะกรรมการขอ้ มลู ข่าวสารสาธารณะที่สง่ั ตามมาตรา ๔๓ (กรมพฒั นาธุรกิจการค้า) - เหน็ ดว้ ยกบั หลกั การของร่างพระราชบัญญตั ิ ขอ้ เสนอแนะ (๑) ควรกาหนดความสัมพันธ์ของร่างพระราชบัญญัติน้ีและกฎหมายเดิม ให้ชัดเจนว่า จะมายกเลกิ กฎหมายเดิมหรอื มาบังคับใช้เสรมิ ในประเด็นใดบา้ ง
- 257 - (๒) ควรยกเอาบทเฉพาะกาลทวี่ า่ ด้วยการมีผลของกฎกระทรวงตลอดจนกฎหมายลาดับ รองอื่น ๆ ที่ออกตามความในกฎหมายเดิม มาไว้ในส่วนต้นของร่างพระราชบัญญัติน้ี เพื่อให้ประชาชนทั่วไป เข้าใจถงึ ความเชอ่ื มโยงกันของกฎหมาย (สานักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ) - การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารควรยังคงหลักการตามกฎหมายเดิม เน่ืองจากการพิจารณาให้ สิทธิในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารต้องพิจารณาควบคู่ไปกับหลักการบริการสาธารณะต้องเป็นไปด้วยความ ต่อเนื่อง การเข้าถึงข้อมูลข่าวสารโดยมีการร้องขอท่ีมากเกินสมควรย่อมเกิดภาระแก่หน่วยงานของรัฐและ เจา้ หนา้ ที่รวมท้ังงบประมาณท่ตี ้องสูญเสียไปมากยง่ิ ข้ึน ทง้ั การให้บริการรวมท้ังการตอบขอ้ ร้องเรียนดังกล่าวที่ จะเกิดขึ้นเป็นจานวนมากซึ่งผลส่วนใหญ่ไม่มีข้อมูลตามข้อร้องเรียนแต่อย่างใด ท้ังที่ข้อมูลข่าวสารในส่วนที่ ประชาชนควรทราบก็สามารถเข้าถึงได้อยู่แล้วตามกฎหมายเดิม ดังนั้น จึงเห็นว่ายังไม่สมควรจัดให้มีร่าง พระราชบญั ญตั นิ เี้ พิม่ เติมแต่อยา่ งใด (สานกั งานพระพุทธศาสนาแหง่ ชาติ) - เห็นด้วยในการปรับปรุงตามร่างพระราชบัญญัตินี้ เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ใน ปัจจบุ ันที่ประชาชนจะสามารถเขา้ ถงึ ข้อมลู หรอื ขา่ วสารสาธารณะไดโ้ ดยสะดวกและมีประสิทธภิ าพ เปดิ โอกาส ให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการดาเนินงานของภาครัฐ ข้อเสนอแนะ ตามร่าง มาตรา ๘ ท่กี าหนดให้นาข้อมูลท่ัวไปของส่วนราชการประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา สว่ นราชการจะเผยแพร่ ผ่านเว็บไซต์ของส่วนราชการเป็นประจาเมื่อมีข้อมูลเปล่ียนแปลง ดังนั้น ควรกาหนดให้เป็นการประกาศ ประจาปีแทนการประกาศในราชกิจจานุเบกษาทุกครั้งเม่ือมีการเปลี่ยนแปลงข้อมูล (สานักงานนโยบายและ ยุทธศาสตรก์ ารค้า) - ร่างพระราชบัญญัติน้ีไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัติคณะกรรมการจัดระบบการจราจร ทางบก พ.ศ. ๒๕๒๑ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซ่ึงอยู่ในความรับผิดชอบ (สานักงานนโยบายและแผนการขนส่ง และจราจร) - ไม่ขัดข้องในหลักการของร่างพระราชบัญญัติ ข้อเสนอแนะ ร่างมาตรา ๑๖ วรรคสอง ดุลพินิจในการเปิดเผยหรือไม่เปิดเผยข้อมูลความลับราชการ อาจตีความได้ว่าหน่วยงานของรัฐสามารถใช้ ดลุ พินิจในการไม่เปดิ เผยไดเ้ ฉพาะข้อมลู ความลับราชการตามร่างมาตรา ๑๗ ถึงรา่ งมาตรา ๒๒ ท่ไี มค่ รอบคลุม ถึงข้อมูลข่าวสารบางประเภทที่อยู่ในความครอบครองซึ่งมีกฎหมายเฉพาะคุ้มครองมิให้เปิดเผยต่อสาธารณะ เช่น มาตรา ๒๑ แห่งพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. ๒๕๒๒ และท่ีแก้ไขเพ่ิมเติม กาหนดห้ามมิให้เจ้าพนักงาน ซ่ึงมีหน้าที่เกี่ยวกับการขอรับสิทธิบัตรเปิดเผยข้อมูลรายละเอียดการประดิษฐ์ในคาขอรับสิทธิบัตรก่อนมีการ ประกาศโฆษณาคาขอรับสิทธิบัตร ดังน้ัน จึงอาจพิจารณาบัญญัติเพ่ิมเติมบทยกเว้นไว้ในร่างมาตรา ๑๖ วรรค สอง ในลักษณะเช่นเดียวกับกฎหมายเดิม มาตรา ๑๕ (๖) โดยให้สามารถมีดุลพินิจในการเปิดเผยหรือไม่ เปิดเผยขอ้ มูลขา่ วสารของราชการทมี่ กี ฎหมายคมุ้ ครองมใิ หเ้ ปิดเผยได้ (กรมทรัพยส์ นิ ทางปญั ญา) - มาตรา ๔ นิยาม \"ข้อมูลข่าวสารของราชการ” กรณีข้อมูลข่าวสารอื่นที่เกี่ยวกับการ ดาเนินการของรัฐหรือเกี่ยวกับเอกชน ควรระบุเพ่ิมเติมว่า “ทั้งนี้ไม่รวมถึงข้อมูลส่วนบุคคล” ด้วย เพื่อให้เกิด ความชัดเจนยง่ิ ข้ึน - มาตรา ๒๙ การจัดระบบและคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล หมายถึงกระบวนการใดบ้าง เน่ืองจากตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ไม่ได้บัญญัติถึงการจัดระบบข้อมูลส่วน บุคคลไว้ ดังนั้น ควรกาหนดให้ชัดเจนว่า “หน่วยงานของรัฐมีหน้าที่ปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดระบบข้อมูลส่วน บุคคลตามพระราชบัญญัตินี้ และคุ้มครองข้อมูลสว่ นบุคคลตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองข้อมูลสว่ นบุคคล” ประกอบกับพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ไม่ได้ครอบคลุมไปถึงข้อมูลของผู้ถึงแก่ กรรม
- 258 - - มาตรา ๓๒ วรรคหนึ่ง ควรกาหนดบุคคลผู้ท่ีมีอานาจกระทาการแทนไว้ให้ชัดเจนกรณีที่ เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลเป็นผู้เยาว์ คนไร้ความสามารถ คนเสมือนไร้ความสามารถ รวมถึงเจ้าของข้อมูลที่ถึง แก่กรรม ทง้ั น้ี ควรพิจารณาแนวทางการเปิดเผยข้อมลู สว่ นบุคคลตามมาตรา ๒๐ ของพระราชบญั ญตั ิคุ้มครอง ข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ เพื่อให้มีความสอดคล้องกัน และกรณีดังกล่าวสามารถนากฎกระทรวง ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๔๑) ออกตามความในพระราชบัญญัตขิ ้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ ท่กี ล่าวถึงบุคคลท่ีมี สิทธิดาเนนิ การแทนมาใช้บังคับตามมาตรา ๕๒ บทเฉพาะกาลได้หรือไม่ - มาตรา ๓๒ วรรคสอง ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มิได้ กาหนดให้ต้องมีการจดั ทาบัญชีแสดงการเปิดเผยกากับไว้กบั ข้อมูลขา่ วสารไว้ชัดเจน ดังน้ัน จึงควรระบใุ หช้ ดั ว่า หมายถงึ กระบวนการใดตามกฎหมายว่าด้วยการค้มุ ครองข้อมูลส่วนบคุ คล (ธนาคารออมสิน) - เหน็ ชอบในหลักการและเหตผุ ลของร่างพระราชบัญญัติ (๑) ตามมาตรา ๑๔ วรรคส่ี การกาหนดระยะเวลาเจ็ดวันเป็นการเร่งรัดเกินสมควรแก่ เจ้าหน้าท่ี จึงควรกาหนดระยะเวลาสิบห้าวันแทนเนื่องจากเป็นกรณีที่บุคคลผู้ขอมีเจตนากลั่นแกล้งเจ้าหน้าท่ี ของรัฐ หรือขอข้อมูลข่าวสารบ่อยครั้งโดยไม่มีเหตุอันสมควร เจ้าหน้าท่ีจึงไม่มีความจาเป็นต้องเร่งรีบอานวย ความสะดวกในการตอบกลบั ในกรณีน้ี (๒) ตามมาตรา ๑๔ วรรคทา้ ย “โดยไมช่ กั ช้า” มาตรา ๑๕ วรรคท้าย “โดยเรว็ ” มาตรา ๒๖ วรรคท้าย “โดยเร็ว” เป็นคาท่ีควรหลีกเลี่ยงเน่ืองจากจะทาให้เกิดปัญหาลักล่ันในการตีความระยะเวลา ดังกล่าวได้ ดังน้ัน หากสามารถกาหนดระยะเวลาท่ีแน่ชัดและเหมาะสมในทางปฏิบัติ ควรจะใส่กาหนด ระยะเวลาทแี่ น่ชัดไว้เพ่ือใหเ้ กิดความชัดเจนและเปน็ แนวทางเดียวกนั ในการปฏบิ ัตติ าม (๓) ตามมาตรา ๓๗ (๘) “ไม่เคยต้องคาพิพากษาให้จาคุกโดยได้พ้นโทษมายังไม่ถึงสิบ ปี” เห็นว่าประโยคดังกล่าวน่าจะมีการส่ือสารที่คลาดเคลื่อนไปจากเจตนารมณ์ เนื่องจากมีความหมายขัดแย้ง กนั เองในตัวและทาให้เกดิ ความสับสนในการตีความ (สานกั งานคณะกรรมการอาหารและยา) - การจัดทาร่างพระราชบัญญัติน้ีจะต้องวิเคราะห์ผลกระทบท่ีอาจเกิดขึ้นจากกฎหมาย โดย การกาหนดใหห้ นว่ ยงานรัฐท่ีต้องเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะในครอบครองจะต้องคานึงถึงความมั่นคงของ รัฐและความลับของทางราชการตามท่ีกฎหมายบัญญัติ และต้องจัดให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลหรือข่าว สาร ดังกล่าวได้อย่างเหมาะสมโดยสะดวก ทนั ตอ่ เวลา และไมเ่ สยี คา่ ใช้จา่ ยที่สูงเกนิ สมควร (กรมการจดั หางาน) - ไมเ่ ห็นด้วยกับบทบัญญัติของร่างพระราชบัญญตั นิ หี้ ลายประการ เชน่ (๑) การกาหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจซ่ึงมีอานาจเหนือตลาดต้องเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร สาธารณะเช่นเดียวกับหน่วยงานของรัฐ (ร่างมาตรา ๔ และร่างมาตรา ๑๓) เน่ืองจากเป็นเพียงเอกชนท่ีมี กฎหมายเฉพาะกาหนดข้อหา้ มกระทาการใด ๆ เทา่ นนั้ มใิ ช่ผูก้ ระทาความผดิ หรอื ผทู้ ม่ี ีนิตสิ มั พนั ธก์ บั หนว่ ยงาน ของรัฐเช่นเดียวกับผรู้ บั สัมปทานหรือทาสญั ญาร่วมทนุ กับหนว่ ยงานของรัฐ (๒) การกาหนดให้หน่วยงานของรัฐต้องเปิดเผยวาระการประชุม เอกสารประกอบการ ประชมุ ต่าง ๆ หรอื นโยบายการตง้ั ราคาและการพจิ ารณาส่วนลดราคา (รา่ งมาตรา ๗ (๙) และ (๑๖)) เนื่องจาก เป็นข้อมูลการประชุมที่ยังไม่เป็นท่ียุติ หากเปิดเผยอาจกระทบต่อการปฏิบัติงานของหน่วยงานของรัฐท่ี เกี่ยวข้อง สาหรับข้อมูลนโยบายการต้ังราคาและการพิจารณาส่วนลดราคาเป็นเร่ืองนโยบายในการบริหาร ราชการแผ่นดนิ หากเปิดเผยอาจกระทบต่อการบงั คับใช้กฎหมาย (๓) ร่างมาตรา ๑๔ การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารใด ๆ ที่อยู่ในความครอบครองให้แก่ บุคคลท่ัวไป ไม่ว่าจะมีส่วนได้เสียหรือไม่ก็ตามอาจกระทบต่อสิทธิหรือประโยชน์ได้เสียของเจ้าของข้อมูล หรือ กระทบต่อความมั่นคงหรอื ระบบเศรษฐกิจของประเทศได้
- 259 - ดังน้ัน จึงเห็นควรคงหลักการของกฎหมายเดิม ท่ีให้หน่วยงานของรัฐมีอานาจใช้ดุลพินิจใน การเปดิ เผยหรือไม่เปิดเผยข้อมูลข่าวสารใด ๆ โดยคานึงถงึ การปฏิบัติหน้าท่ีตามกฎหมายของหน่วยงานของรัฐ ประโยชน์สาธารณะ และประโยชน์ของเอกชนที่เก่ียวข้องประกอบกัน และกาหนดกรอบการใช้ดุลพินิจท่ี ชัดเจนดังท่ีบัญญัติไว้ในมาตรา ๑๕ ของกฎหมายเดิมเป็นหลัก และหากผู้ขอข้อมูลข่าวสารไม่พอใจคาส่ังของ หน่วยงานของรัฐ ก็อาจอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารต่อไปได้ (กรมการค้า ภายใน) - กฎหมายท่ีใช้บังคับอยู่ในปจั จบุ ันมวี ัตถุประสงค์หลกั ในการให้ประชาชนมีสทิ ธไิ ด้รับรู้ข้อมูล ข่าวสารของราชการและมีข้อยกเว้นที่ไม่ต้องเปิดเผยหากจะก่อให้เกิดความเสียหายต่อประเทศหรือผู้มีส่วนได้ เสีย ซึ่งเป็นไปตามหลักการ “เปิดเผยเป็นหลักปกปิดเป็นข้อยกเว้น” และมีความเหมาะสมกับสถานการณ์ ปัจจุบนั ทใ่ี ห้ประชาชนเขา้ ถงึ ไดโ้ ดยงา่ ยแล้ว แต่รา่ งพระราชบัญญตั ินี้อาจกอ่ ใหเ้ กิดความเสียหายหรือผลกระทบ ต่อประโยชน์ของราชการและผู้มีส่วนได้เสียเป็นอย่างมากโดยเฉพาะข้อมูลข่าวสารตามร่างมาตรา ๗ (๖) (๗) (๙) (๑๐) (๑๔) (๑๖) (๑๗) (๑๘) และ (๑๙) เน่ืองจากจะทาให้การเปิดเผยไม่เป็นไปตามหลักการดังกล่าวของ กฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ ท่ีกาหนดไว้โดยชัดเจนว่ามีข้อมูลข่าวสารใดท่ีจะเปิดเผยมิได้ ตลอดจนได้กาหนด หลักเกณฑ์ในการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารของราชการไว้ว่าต้องคานึงถึงกา รปฏิบัติหน้าท่ีตามกฎหมายของ หน่วยงานของรัฐ ประโยชน์สาธารณะ และประโยชน์ของเอกชนที่เกี่ยวข้องประกอบกัน อีกท้ังได้กาหนด หลักเกณฑ์และวิธีการคัดค้านการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร การอุทธรณ์คาสั่งมิให้เปิดเผย รวมถึงกาหนด บทบัญญัติคุ้มครองเจ้าหน้าที่ของรัฐผู้สุจริตไว้แล้ว ดังนั้น การที่ร่างพระราชบัญญัตินี้กาหนดให้หน่วยงานของ รัฐเปิดเผยข้อมูลข่าวสารดังกล่าวต่อสาธารณะโดยไม่ต้องมีการร้องขอและกาหนดข้อมูลข่าวสารท่ีต้องเปิดเผย ต่อสาธารณะโดยไม่คานึงถึงการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยงานของรัฐ ประโยชน์สาธารณะ ประโยชน์ของเอกชน และความมน่ั คงในดา้ นต่าง ๆ ย่อมส่งผลกระทบต่อการปฏิบตั งิ านราชการในวงกว้างได้ - ตามร่างมาตรา ๑๖ วรรคหนึ่ง เห็นว่าเมื่อมีการกาหนดให้ข้อมูลข่าวสารของราชการใดเป็น ข้อมูลข่าวสารลับแล้ว ย่อมมีลักษณะเป็นความลับทั้งหมดโดยไม่สามารถตัดทอนหรือแยกส่วนได้ และในทาง ปฏบิ ตั ิเกย่ี วกับข้อมูลขา่ วสารลับจะต้องมีการกาหนดช้นั ความลับให้ครอบคลุมรายละเอียดท้ังหมดของเร่ืองนั้น ๆ ดังน้ัน การกาหนดให้ปกปิดและตัดทอนข้อมูลข่าวสารลับ โดยให้เปิดเผยเฉพาะส่วนท่ีเป็นข้อมูลข่าวสาร สาธารณะท่ีเหลือจึงไม่อาจกระทาได้ เน่ืองจากอาจก่อให้เกิดการร่ัวไหลของข้อมูลข่าวสารลับ อันจะทาให้การ ปฏิบัติราชการที่เก่ียวกับข้อมูลข่าวสารลับไม่มีประสิทธิภาพ อีกท้ังยังเป็นการสร้างภาระและขั้นตอนท่ีไม่ จาเป็นให้หนว่ ยงานของรัฐอีกด้วย - ตามร่างมาตรา ๒๓ การกาหนดชั้นความลับของข้อมูลข่าวสารของราชการเป็นมาตรการท่ี กาหนดข้ึนเพื่อปฏิบัติต่อข้อมูลข่าวสารที่ไม่ต้องเปิดเผยหรือไม่ควรเปิดเผยเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ท่ีไม่เกี่ยวข้อง เข้าถึงข้อมูลข่าวสารนั้น อันมีวัตถุประสงค์เพ่ือประโยชน์ในการปฏิบัติภารกิจของหน่วยงานของรัฐในบางเรื่อง ให้มีประสิทธิภาพและเพื่อคุ้มครองประโยชน์ของผู้มีส่วนได้เสีย ซึ่งการปรับหรือยกเลิกชั้นความลับต้องขึ้นอยู่ กบั ลกั ษณะของข้อมูลข่าวสารน้ัน ๆ วา่ การเปดิ เผยจะก่อให้เกิดประโยชนห์ รือเกิดความเสยี หายหรือผลกระทบ ในทางใด หรือไม่ อย่างไร ดังนั้น การกาหนดให้นาระยะเวลาที่แน่นอนตายตัวมาเป็นเงื่อนไขในการยกเลิกชั้น ความลับเมื่อครบกาหนดระยะเวลา จึงเป็นการยกเลิกช้ันความลับด้วยเง่ือนไขด้านระยะเวลาแต่เพียงอย่าง เดียว อันเป็นการขัดต่อหลักการในการปฏิบัติต่อข้อมูลข่าวสารลับที่การเปิดเผยจะต้องคานึงถึงการปฏิบัติ หน้าที่ตามกฎหมายของหน่วยงานของรัฐ ความม่ันคงในด้านต่าง ๆ ประโยชน์สาธารณะ และประโยชน์ของ เอกชนประกอบกัน นอกจากน้ี ตามข้อ ๒๓ ของระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ
- 260 - พ.ศ. ๒๕๔๔ ได้กาหนดหลักเกณฑ์การปรับชั้นความลับและการกาหนดระยะเวลาในการปรับช้ันความลับ ล่วงหน้าไวโ้ ดยเหมาะสมแลว้ (กรมการค้าต่างประเทศ) - นิยาม \"ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ” เป็นการกาหนดหน้าที่โดยไมจ่ าเปน็ เพราะหากหน่วยงาน มขี ้อมูลข่าวสารสาธารณะย่อมนาเผยแพร่ให้ประชาชนได้รับทราบหรือเขา้ ถึงไดโ้ ดยไมจ่ าเปน็ ต้องร้องขอ - ไม่เห็นด้วยในหลักการนาเสนอร่างพระราชบัญญัติน้ี เพราะกฎหมายเดิมมีเนื้อหาที่ ครอบคลุมและใช้กับขอ้ มลู ขา่ วสาร (ตามนยิ าม) ซึ่งมนี ยั รวมถึงข้อมลู ข่าวสารสาธารณะอยแู่ ลว้ - ควรปรบั ปรงุ แก้ไขนยิ าม \"ข้อมลู ข่าวสารสว่ นบคุ คล” ใหห้ มายความรวมถึงข้อมูลสว่ นบุคคล ตามกฎหมายว่าดว้ ยการคุ้มครองข้อมูลสว่ นบุคคลด้วย (สถาบันวจิ ยั วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศ ไทย) - ควรแก้ไขความหมายนิยาม \"เจ้าหน้าท่ีของรัฐ” ตามมาตรา ๔ จากเดิม เป็น \"ข้าราชการ พนักงาน ลูกจ้าง คณะบุคคล หรือผู้ท่ีปฏิบัติงานในหน่วยงานของรัฐ” เพ่ือให้การจากัดความและการ ตีความหมายบังคับถูกต้องและบังคับใช้ได้อย่างเป็นธรรมต่อไป (จังหวัดสระบุรี (สานักงานพัฒนาสังคมและ ความม่นั คงของมนุษย์จังหวดั สระบุรี)) - การค้มุ ครองเจา้ หน้าทเี่ ปดิ เผยขอ้ มูลข่าวสารที่เปน็ การกระทาหรอื ดาเนินการโดยสจุ รติ ให้ไม่ ต้องรับผิด กฎหมายเดิมบัญญัติไว้ในมาตรา ๒๐ โดยมีหลักที่สาคัญสองประการในการยกเว้นให้ไม่ต้องรับผิด คือ (๑) กรณีที่เจ้าหน้าที่เปิดเผยข้อมูลข่าวสารตามมาตรา ๑๕ และ (๒) กรณีที่ข้อมูลข่าวสารน้ันยังเป็นข้อมูล ข่าวสารตามมาตรา ๑๕ แต่ร่างมาตรา ๒๒ มีเจตนาเทียบเคียงกับมาตรา ๒๐ ของกฎหมายเดิม แต่เม่ือ พิจารณาจากเน้ือหาแล้วจะเห็นได้ว่ามิได้เป็นเช่นน้ัน เนื่องจากร่างมาตรา ๒๒ อ้างถึงร่างมาตรา ๑๒ ซึ่ง หมายถึงข้อมูลข่าวสารท่ีต้องเปิดเผยหรือต้องจัดเตรียมไว้ให้ประชาชนตรวจดู มิได้หมายถึงข้อมูลข่าวสารลับ หรือขอ้ มูลขา่ วสารทอี่ าจมีคาสงั่ มิใหเ้ ปิดเผยแต่อย่างใด - กฎหมายเดิมในหมวดท่ีว่าด้วยข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลเป็นบทบัญญัติที่ได้นาเอา หลักเกณฑ์เกี่ยวกับการคุ้มครองข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคล ที่เป็นมาตรฐานสากลมาบัญญัติไว้แล้วหลาย ๆ ประการ แต่ร่างพระราชบัญญัตนิ ย้ี งั อาจมีความเข้าใจที่ยังไม่ชดั เจนเกีย่ วกับเจตนารมณห์ รือนัยความหมายของ กฎหมายเดิมในส่วนที่ว่าด้วยการคุ้มครองข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคล ดังจะเห็นได้จากร่างมาตรา ๒๓ บัญญัติ คลา้ ยมาตรา ๒๒ ของกฎหมายเดมิ ซงึ่ มเี จตนาทจ่ี ะมีบทยกเว้นให้องค์กรอย่างเชน่ สานกั งานข่าวกรองแหง่ ชาติ ห รื อ ส ภ า ค ว า ม ม่ั น ค ง แ ห่ ง ช า ติ ส า ม า ร ถ อ อ ก ร ะ เ บี ย บ เ พ่ื อ จ ะ ไ ม่ ต้ อ ง ป ฏิ บั ติ ต า ม ห ลั ก ก า ร เปิดเผย (openness) ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๓ วรรคหนึ่ง (๓) ของกฎหมายเดิม แต่ปรากฏว่าร่างมาตรา ๒๓ กลบั นาไปบญั ญตั ไิ ว้ในหมวดอน่ื ท่ีไม่ใช่เร่อื งการคุม้ ครองข้อมลู ข่าวสารสว่ นบคุ คล - บทกาหนดโทษท้ังจาคุกและปรับตามกฎหมายเดิม บัญญัติไว้ ๒ เรื่อง คือ กรณีไม่ปฏิบัติ ตามคาสั่งของกรรมการ และกรณีท่ีไม่ปฏิบัติตามข้อจากัดหรื่อเงื่อนไข ในส่วนที่สองนี้ จะเห็นได้ว่าเป็น เคร่ืองมือสาคัญในการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารของเจ้าหน้าท่ีในการควบคุมการนาไปใช้ของผู้ขอในทางที่อาจไม่ เป็นไปตามวัตถุประสงค์ แต่ร่างมาตรา ๔๘ ได้กาหนดบทลงโทษกรณีฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคาสั่งของ คณะกรรมการโดยไม่ระบุช้ีว่าเร่ืองใดบ้างจะมีผลกระทบต่อการบังคับใช้กฎหมายหรือไม่ และสมควรกาหนด บทลงโทษกรณีท่ีมีการนาข้อมูลข่าวสารไปใช้โดยไม่ปฏิบัติตามข้อจากัดหรือเงื่อนไขตามที่เจ้าหน้าที่กาหนด ดังเชน่ ที่มีการบัญญตั ิไว้ในมาตรา ๔๑ ของกฎหมายเดิม (จังหวดั ลาปาง) - ตามร่างมาตรา ๑๖ วรรคสอง การใช้ดุลพินิจในการเปิดเผยหรือไม่เปิดเผยข้อมูลความลับ ราชการ อาจส่งผลกระทบต่อสิทธิของประชาชนในวงกว้างและประโยชน์สาธารณะ จึงมีความจาเป็นท่ีการใช้ ดลุ พนิ จิ ของหน่วยงานของรัฐควรเปน็ ไปตามมาตรฐานเดยี วกนั เห็นควรกาหนดหลกั เกณฑ์ในการประเมนิ ความ
- 261 - เป็นไปได้ในความเสียหายจากการเปิดเผยหรือไม่เปิดเผยข้อมูลความลับราชการที่บุคคลตามร่างมาตรา ๑๔ จะได้รับ เปรียบเทียบกับผลประโยชน์ที่สาธารณชนจะได้รับ หากประโยชน์สาธารณะมากกว่าก็ควรต้อง ดาเนินการไปตามน้ัน อันเป็นหลักเกณฑ์ท่ีสอดคล้องกับแนวการพิจารณาของคณะะกรรมการข้อมูลข่าวสาร ของสหราชอาณาจักร (Information Commission's Office หรือ ICO) ท่ีพิจารณาความเหมาะสมของ ข้อยกเว้นในกฎหมายเกี่ยวกับการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารของสหราชอาณาจักร (Freedom of Information Act ๒๐๐๐ หรือ FOIA) (กรมพฒั นาสังคมและสวัสดิการ) - ควรเสนอร่างแก้ไขเพ่ิมเติมพระราชบัญญัติบัญญัติองค์กรควบคุมการประกอบวิชาชีพตาม พระราชบัญญัติวิชาชีพนั้น ๆ โดยกาหนดให้แต่ละองค์กรต้องออกข้อบังคับ หรือข้อกาหนด หรือประกาศ บังคับใช้เพื่อให้ประชาชนหรือผู้ประกอบอาชีพในแต่ละสาขาต้องเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร แต่ต้องไม่กระทบต่อ สิทธเิ สรีภาพขององค์กรควบคุมฯ หรือกระทบต่อข้อมลู ทางวิชาชีพเป็นการเฉพาะหรือประชาชนผูเ้ ก่ียวข้องกับ องคก์ รควบคมุ ฯ นนั้ ๆ (สภาทนายความ) - คณะกรรมการขอ้ มูลความลับราชการ พิจารณาแล้วจานวน ๘ คน ขอเสนอเพม่ิ ๑ คน จาก หนว่ ยงานภาคประชาชนหรอื องค์กรอสิ ระรวม ๙ คน บทกาหนดโทษ กาหนดบทคุม้ ครองเจ้าหนา้ ทีร่ ัฐผู้กระทา การโดยสุจริต กาหนดบทลงโทษกรณีไม่ปฏิบตั ติ ามคาสงั่ ของคณะกรรมการข้อมลู ขา่ วสารสาธารณะได้เสนอบท กาหนดโทษไว้เห็นพ้องผู้ที่เก่ียวข้องได้กาหนดหน่วยงานของภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนท่ัวไปไว้รวม ๙ หนว่ ยงานเหน็ ด้วย (พรรคแผน่ ดนิ ไทย) - เพมิ่ เตมิ ในบทเฉพาะกาล โดยกาหนดใหข้ ยายวนั มผี ลบังคบั ใชอ้ อกไป เชน่ ๑๘๐ วนั เพอื่ ให้ เอกชนมีเวลาศึกษาข้อมลู และเตรียมการท่ีเก่ียวข้อง (กลุ่มเซ็นทรลั ) - ไม่ขดั ข้องในหลักการของร่างพระราชบญั ญัติ มีข้อสังเกตในเรอ่ื งข้อมูลส่วนบคุ คลดงั น้ี (๑) นิยามคาว่า \"ข้อมูลส่วนบุคคล” มีความหมายกว้างกว่านิยามคาว่า \"ข้อมูลส่วน บุคคล” ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งไม่รวมถึงข้อมูลของผู้ถึงแก่กรรม โดยเฉพาะ ดังน้ัน ในการใช้และการตีความตามร่างพระราชบัญญัติน้ีในส่วนท่ีต้องนาบทบัญญัติตาม พระราชบัญญัติดังกล่าวมาใช้บังคับหรือใช้บังคับเป็นการเพิ่มเติมจึงต้องพิจารณาให้ถูกต้องตามบริบทท่ี เก่ยี วขอ้ งดว้ ย (๒) พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลสว่ นบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ เปน็ กฎหมายกลางท่ีกาหนด หลักเกณฑ์ กลไก หรือมาตรการกากับดูแลเกี่ยวกับการให้ความคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลท่ีเป็นหลักการทั่วไป โดยมาตรา ๓ กาหนดเป็นหลักการกรณีท่ีมีกฎหมายวา่ ด้วยการใดบัญญตั ิเกย่ี วกบั การค้มุ ครองขอ้ มูลสว่ นบุคคล ไว้โดยเฉพาะแล้ว ให้บังคับตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยการนั้น เว้นแต่บทบัญญัติเก่ียวกับการเก็บ รวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมลู สว่ นบุคคล สทิ ธิของเจ้าของข้อมลู ส่วนบุคคล รวมท้งั บทกาหนดโทษท่ีเกย่ี วข้อง ให้บังคับตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติน้ีเป็นการเพ่ิมเติม ไม่ว่าจะซ้ากับบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วย การนั้นหรือไม่ก็ตาม มาตรา ๓ (๑) รวมไปถึงบทบัญญัติเกี่ยวกับการร้องเรียน ให้อานาจแก่คณะกรรมการ ผู้เช่ียวชาญ ออกคาส่ังเพื่อคุ้มครองเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล อานาจพนักงานเจ้าหน้าที่ รวมท้ังบทกาหนดโทษ ซ่ึงอาจต้องบังคับตามพระราชบัญญัตินี้ในบางกรณี มาตรา ๓ (๒) ดังน้ัน แม้ว่าร่างพระราชบัญญัตินี้จะมี บทบัญญัติเกี่ยวกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลไว้โดยเฉพาะแล้ว รวมท้ังการจัดระบบข้อมูลส่วนบุคคล และ คุม้ ครองข้อมลู ส่วนบคุ คลตามกฎหมายว่าด้วยการค้มุ ครองข้อมลู สว่ นบคุ คลตามร่างมาตรา ๒๙ แลว้ กต็ าม แตก่ ็ ยังต้องนามาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ไปใช้บังคับเป็นการเพิ่มเติม ดว้ ย (กระทรวงดิจิทัลเพอื่ เศรษฐกิจและสังคม)
- 262 - - ไมม่ ีขอ้ ขดั ขอ้ งในสว่ นของการเผยแพร่ขอ้ มูลด้านอตุ ุนิยมวิทยา แต่เมอ่ื พจิ ารณาเปรียบเทียบ ร่างพระราชบัญญัติน้ีกับกฎหมายเดิมพบว่าหลักการพ้ืนฐานไม่แตกต่างกันท้ังในเร่ืองการให้สิ ทธิประชาชนใน การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร และการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารของราชการ แต่ทั้งน้ีร่างพระราชบญั ญัติน้ียังไม่มีความ ชดั เจนหลายประการ เช่น การกาหนดระยะเวลาในการดาเนินการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารและการอุทธรณ์คาส่ัง มิให้เปิดเผยข้อมูลข่าวสาร หลักเกณฑ์ในการใช้ดุลยพินิจต่าง ๆ ในการพิจารณาเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร การให้ ข้อมูลส่วนบุคคลเป็นส่วนหนึ่งของข้อมูลสาธารณะซ่ึงขัดต่อหลักสากลท่ีให้ความคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของ ประชาชน รวมทง้ั ไม่มบี ทบญั ญตั ใิ นเรือ่ งการรักษาความลับของทางราชการ (กรมอุตุนยิ มวทิ ยา) - ภาพรวมการจัดแบ่งประเภทข้อมูลเป็นหมวดต่าง ๆ มีความเหมาะสม (สานักงานส่งเสริม เศรษฐกจิ ดิจทิ ัล) - หมวด ๒ ข้อมูลความลับราชการ ต้ังแต่ร่างมาตรา ๑๖ ถึงร่างมาตรา ๒๘ มีลักษณะการ บัญญัติทีล่ งในรายละเอียดค่อนขา้ งมากกว่ากฎหมายเดิม และสร้างเง่ือนไขในการเปิดเผยข้อมูลขา่ วสารได้มาก ขึ้น ซึ่งน่าจะขัดกับหลักของการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารที่มุ่งให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของทาง ราชการไดม้ ากขึ้น ควรทบทวนข้อกฎหมายในหมวดดังกลา่ วใหม้ คี วามผ่อนปรน และไมส่ รา้ งเงอื่ นไขเกินสมควร เพอ่ื ไม่ใหข้ ดั ตอ่ หลกั การเปดิ เผยขอ้ มูลข่าวสาร (องค์การบริหารส่วนจังหวดั ชลบุรี) - ร่างหมวด ๖ คณะกรรมการข้อมลู ความลบั ราชการ เหน็ ว่าเป็นคณะกรรมการทีแ่ ยกออกมา จากคณะกรรมการข้อมลู ข่าวสารสาธารณะ ซง่ึ มีการกาหนดตาแหน่งคณะกรรมการดังกลา่ วไว้แล้ว ซงึ่ นา่ จะไม่ เหมาะสม และควรให้คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะเพียงคณะเดียว เป็นผู้พิจารณาเปิดเผยข้อมูล ข่าวสารทุกประเภท ไม่ควรบัญญัติให้มีคณะกรรมการข้อมูลความลับราชการ โดยให้มีคณะกรรมการข้อมูล ข่าวสารสาธารณะ เพียงคณะเดียวเป็นผู้พิจารณาในเรื่องการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารทุกประเภท (องค์การ บริหารสว่ นจงั หวัดชลบรุ ี) - ข้อเสนออ่ืน ๆ ควรพิจารณาปรับเปล่ียนช่ือร่างพระราชบัญญัติเป็น \"ร่างพระราชบัญญัติ ส่งเสริมการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร พ.ศ. ….” เพื่อให้ตรงกับเจตนารมณ์และหลักการสรา้ งสรรประชาธปิ ไตยและ หลักธรรมาภิบาล ในการดาเนินการส่งเสริมการเข้าถึงข้อมูลของประชาชน และส่งเสริมการเผยแพร่ข้อมูล ข่าวสารของหน่วยงานรัฐ ประกอบกับตามร่างพระราชบัญญัติน้ีนอกจากมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะแล้ว ยังมี ข้อมูลข่าวสารลับราชการ และข้อมูลส่วนบุคคล และร่างพระราชบัญญัติไม่ได้กาหนดคานิยามของคาว่า คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ สานักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ เห็นควรพิจารณา เพ่มิ เติมคานยิ ามเพ่ือใหส้ อดคลอ้ ง (องคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั สุรนิ ทร์) - การเสนอร่างพระราชบัญญัติย่อมเป็นไปตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๑๓๓ โดยท่ีต้องมีการรับ ฟังความคิดเห็นของผู้เก่ียวข้องตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๗๗ และหากเป็นการตรากฎหมายท่ีมีผลในการจากัด สิทธิหรือเสรีภาพของบุคคลต้องเป็นไปตามเง่ือนไขที่บัญญัติไว้ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๖ ด้วย ในกรณีนี้เป็น กรณีที่ต้องพิจารณาบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญหลายมาตราประกอบกัน เช่น มาตรา ๓๗ และมาตรา ๕๙ (สานกั งานศาลรัฐธรรมนูญ) - ๑. เหน็ ดว้ ยและไมข่ ัดข้องในหลักการของสาระสาคญั ของร่างพระราชบัญญัติ เนื่องจาก (๑) เปน็ การปรับปรงุ คานิยามหน่วยงานขอรฐั
- 263 - (๒) มีการจัดตั้งสานักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะปฏิบัติงานให้ คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ และให้สานักงานสภาความม่ันคงแห่งชาติปฏิบตั ิงานให้คณะกรรมการ ขอ้ มูลขา่ วสาร (๓) กาหนดให้ประชาชนสามารถยื่นคาขอในการตรวจดูข้อมูลข่าวสาร รวมท้ังย่ืนคา ขอให้เพิ่ม ปรับปรุง ข้อมูลข่าวสารให้ถูกต้องครบถ้วน รวมถึงการร้องเรียนในการปฏิเสธหรือไม่ปฏิบัติตามคา ขอโดยไมม่ ีเหตผุ ลอนั สมควรภายในระยะเวลาทก่ี าหนด (๔) การกาหนดรายละเอยี ดเกี่ยวกับประเภทและชน้ั ของข้อมูลความลบั ราชการ การ เปล่ียนแปลงกาหนดระยะเวลาการเปลี่ยนข้อมูลความลับราชการเป็นข้อมูลข่าวสารสาธารณะ และการ กาหนดใหน้ ายกรัฐมนตรีมีอานาจเข้าถงึ ขอ้ มูลความลบั ราชการทุกช้ันความลับ (๕) กาหนดให้เอกชนซ่ึงมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะมีหน้าที่จัดทาและเปิดเผยข้อมูล ขา่ วสารสาธารณะในรปู แบบข้อมูลดจิ ทิ ัล (๖) กาหนดใหห้ น่วยงานของรฐั มีหน้าท่ีจัดทาและเปิดเผยข้อมูลข่าวสารตามรายการ ที่กาหนด โดยตอ้ งจัดเกบ็ ในรูปแบบดิจทิ ลั การจัดส่งข้อมูลข่าวสารลงประกาศในราชกจิ จานุเบกษา และการจัด ให้มีสถานที่ติดต่อและเจ้าหน้าที่ข้อมูลข่าวสาร จัดทาและเปิดเผยข้อมูลความลับราชการ โดยเผยแพร่ลงบน ระบบเครือข่ายสารสนเทศหรอื เว็บไซต์ รวมถึงการการจัดทาดชั นี และการรักษาคุ้มครองข้อมลู จัดระบบขอ้ มูล ส่วนบุคคลตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และห้ามมิให้เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดย ปราศจากความยินยอมเป็นหนังสือของเจ้าของข้อมูลเวน้ แต่เข้าข้อยกเว้น (๗) การกาหนดหลกั เกณฑ์การส่งมอบข้อมลู ข่าวสารใหห้ อจดหมายเหตุ (๘) กรณีไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยของคณะกรรมการฯ อาจยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง สงู สุดได้ (๙) การกาหนดให้คณะกรรมการฯ มีอานาจเข้าไปในสถานท่ีเพื่อตรวจสอบข้อมูล ข่าวสาร รวมทง้ั สามารถเปิดเผยขอ้ มลู ขา่ วสารแทนในกรณที ไี่ มป่ ฏบิ ตั ิตามคาวินิจฉยั โดยไม่มเี หตุอันสมควร (๑๐) มีความเหมาะสมสอดคลอ้ งกับสถานการณ์ปจั จบุ ัน (๑๑) เป็นการอานวยความสะดวกแก่ประชาชนให้สามารถเข้าถึงและรับรู้ข้อมูล ข่าวสารของราชการหรือหนว่ ยงานภาครฐั ได้งา่ ยข้ึน (๑๒) เป็นประโยชน์แกป่ ระชาชนทจี่ ะมาติดตอ่ ราชการ (๑๓) เป็นการส่งเสริมการทางานของหน่วยงานภาครัฐให้ทางานด้วยความถูกต้อง โปร่งใส สามารถตรวจสอบได้มากขน้ึ (๑๔) เปน็ การคุ้มครองสทิ ธิตามรฐั ธรรมนญู (กรมเจ้าทา่ ) - ๒. เห็นควรแก้ไขในหลักการของสาระสาคญั ของร่างพระราชบัญญัติดังนี้ (๑) ในมาตรา ๔ ควรนยิ าม \"ดจิ ทิ ลั ” ให้ประชาชนทวั่ ไปเขา้ ใจง่ายขน้ึ หมวด ๑ ข้อมลู ข่าวสารสาธารณะ ๑. มาตรา ๑๐ เห็นด้วยกับการกาหนดให้จัดเก็บข้อมูลข่าวสารในรูปแบบข้อมูล ดิจทิ ลั เปน็ การสอดรบั กบั นโยบายด้านดิจิทัลของรฐั บาล
- 264 - ๒. มาตรา ๑๕ ไม่เหน็ ดว้ ยกบั การกาหนดใหบ้ ุคคลไมว่ ่าจะมสี ่วนไดเ้ สียหรือไม่ มสี ทิ ธิ ยื่นคารอ้ งให้เพมิ่ ปรับปรงุ และสามารถรอ้ งเรียนกรณีปฏิเสธหรือไมป่ ฏบิ ตั ิตามคาขอ เนอื่ งจากการยนื่ คาขอต่อ หนว่ ยงานตามมาตรา ๑๕ แต่เจา้ หนา้ ทผี่ ู้รับคาสั่งใหด้ าเนนิ การอาจได้รบั ผลกระทบเชิงลบโดยตรง ประกอบกับ มาตรา ๑๐ และมาตรา ๑๑ ได้กาหนดความถี่ในการปรับปรุงข้อมูลให้ทันสมัยไม่น้อยกว่าหน่ึงคร้ังตอ่ เดือน ซ่ึง กฎหมายบงั คับใหห้ นว่ ยงานดาเนนิ การปรบั ปรุงข้อมูลให้ทนั สมยั อยู่แล้ว ทั้งน้ี รูปแบบการดาเนนิ งานคาดว่าจะ เป็นมติของคณะทางานร่วมกัน ไม่ใช่เป็นผลการปฏิบัติโดยตรงจากเจ้าหน้าท่ีดังกล่าว ดังน้ัน จึงเห็นว่าการ ร้องเรียนเจ้าหน้าท่ี (บุคคลใดบุคคลหนึ่ง) ซึ่งอาจจะมีผลลงโทษในเชิงวินัย หรือเป็นการเสียประวัติ เสียขวัญ และกาลังใจในการปฏิบัติงาน จึงไม่มีความเป็นธรรม และควรปรับปรุงแก้ไขในเชิงสร้างสรรค์มากกว่าการ มุ่งเนน้ ลงโทษเจา้ หน้าทขี่ องรฐั หมวด ๒ ขอ้ มูลความลับราชการ ๑. ควรระบุให้หน่วยงานท่ีรับผิดชอบในการเก็บรักษาข้อมูลความลับราชการ ต้องมี กลไกการจัดการและควบคุมข้อมูลความลับราชการท่ีจัดเก็บในรูปแบบข้อมูลดิจิทัลเพื่อป้องกันการร่ัวไหลใ ห้ ชัดเจนด้วย เพราะข้อมูลดิจิทัลมีความเส่ียงต่อการถูกลักลอบส่งไปเผยแพร่ภายนอกได้ง่ายมาก หมวด ๓ ขอ้ มูลส่วนบคุ คล ๑. เพ่มิ ความหมายของคาว่า \"บคุ คล” ว่า หมายถงึ บคุ คลใดบา้ ง ๒. ไมม่ ีขอ้ กาหนดเกยี่ วกับการเปดิ เผยรายงานการแพทย์ของบคุ คล ควรเพมิ่ - ข้อกาหนดในกรณีท่ี บุคคลมีสิทธิที่จะได้รู้ถึงข้อมูลส่วนบุคคลเก่ียวกับตนและเม่ือ บุคคลนั้นมีคาขอเป็นหนังสือ หน่วยงานของรัฐที่ควบคุมดูแลข้อมูลน้ัน จะต้องให้บุคคลน้ันหรือผู้กระทาการ แทนบคุ คลนน้ั ไดต้ รวจดหู รือได้รับสาเนาข้อมูลสว่ นบุคคลทเ่ี ก่ียวกบั บุคคลนนั้ - การเปดิ เผยรายงานการแพทย์ท่เี ก่ียวกับบุคคล ถา้ กรณีมเี หตุอันควร เจา้ หนา้ ทข่ี อง รัฐจะเปิดเผยต่อเฉพาะแพทย์ที่บุคคลนั้นมอบหมายก็ได้ ถ้าบุคคลใดเห็นว่าข้อมูลส่วนบุคคลที่เกี่ยวกับตนส่วน ใดไม่ถูกต้อง ตามท่ีเป็นจริงให้มีสิทธิย่ืนคาขอเป็นหนังสือให้หน่วยงานของรัฐที่ควบคุมดูแลข้อมูลแก้ไข เปล่ียนแปลงหรือลบข้อมูลส่วนน้ันได้ ซ่ึงหน่วยงานของรัฐจะต้องพิจารณาคาขอดังกล่าว และแจ้งให้บุคคลน้ัน ทราบโดยไม่ชักช้า ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐไม่แก้ไข เปลี่ยนแปลงหรือลบข้อมูลให้ตรงตามท่ีมีคาขอให้ผนู้ ้นั มี สิทธิอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการ กรณีหน่วยงานของรัฐมีคาส่ังไม่ยินยอมแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือลบข้อมูลโดยยืน่ อทุ ธรณ์ตอ่ คณะกรรมการและไมว่ า่ กรณีใด ๆ ให้เจา้ ของข้อมลู มีสิทธิรอ้ งขอใหห้ น่วยงานของรฐั หมายเหตุคาขอ ของตนแนบไว้กับขอ้ มูลขา่ วสารสว่ นบคุ คลทีเ่ กี่ยวขอ้ งได้ - ข้อกาหนดให้บุคคลใดบุคคลหน่ึงมีสิทธิดาเนินการแทนผู้เยาว์ คนไร้ความสามารถ เสมือนไร้ความสามารถ หรือเจ้าของข้อมูลท่ีถึงแก่กรรมแล้วก็ได้ ในกรณีดังกล่าวข้างต้น ซึ่งเป็นไปตามมาตรา ๒๕ ของกฎหมายเดมิ ๓. ตามมาตรา ๓๑ เพิ่ม หน่วยงานของรัฐต้องแจ้งให้เจ้าของข้อมูลทราบ ในกรณีมี การให้จดั ส่งขอ้ มูลสว่ นบุคคลไปยังท่ใี ดซ่ึงจะเปน็ ผลใหบ้ ุคคลทว่ั ไปทราบข้อมลู ข่าวสารนน้ั ได้ เวน้ แต่เปน็ ไปตาม ลักษณะการใชข้ อ้ มลู ตามปกติ ๔. ตามมาตรา ๓๒ (๙) ท่ีบัญญัติไว้ว่า เป็นไปเพ่ือการดาเนินภารกิจประโยชน์ สาธารณะ ใหร้ ะบวุ ่าหมายถึงเพ่ือการใดบ้าง
- 265 - หมวด ๕ คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ ๑. ตามมาตรา ๓๖ เพิ่มอานาจหน้าที่คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ และ เพิ่มอานาจหน้าที่ในการสอดส่องดูแลและให้คาแนะนาเกี่ยวกับการดาเนินงานของเจ้าหน้าท่ีของรัฐ และ หนว่ ยงานของรฐั ในการปฏบิ ตั ติ ามพระราชบัญญตั ินี้ ข้อเสนอแนะ เมื่อร่างพระราชบัญญัตินี้ประกาศใช้ เห็นควรให้มีการทบทวนรายการ ข้อมูลข่าวสารสาธารณะทต่ี อ้ งเปดิ เผยตามมาตรา ๗ และให้ดาเนนิ การจัดทาเปดิ เผยขอ้ มูลให้เป็นรูปแบบข้อมูล ดจิ ิทลั ตามมาตรา ๑๐ (กรมเจ้าท่า) - กรณีการกาหนดองค์กรท่ีมีอานาจหน้าท่ีวินจิ ฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะเหน็ ว่า คณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารตามกฎหมายเดิม เป็นองค์กรท่ีมีบทบาทสาคัญในการควบคมุ ตรวจสอบการใช้ดุลพินิจของหน่วยงานของรัฐในการเปิดเผยหรือไม่เปิดเผยข้อมูลข่าวสารก่อนการฟ้องคดีต่อ ศาล ประกอบกับคณะกรรมการวนิ ิจฉัยการเปิดเผยข้อมลู ข่าวสารเป็นคณะกรรมการที่มีความเช่ียวชาญเฉพาะ ด้านในการพจิ ารณาในเรื่องที่ต้องเปิดเผย เช่น ดา้ นเศรษฐกิจและการคลงั ดา้ นการแพทย์และสาธารณสุข ด้าน วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี อตุ สาหกรรม และการเกษตร ดา้ นสังคม การบริหารราชการแผน่ ดนิ และการบังคับใช้ กฎหมาย จึงเห็นควรกาหนดให้มีองค์กรที่มีอานาจหน้าท่ีในลักษณะดังกล่าวในร่างพระราชบัญญัติข้อมูล ข่าวสารสาธารณะฯ โดยแยกต่างหากจากคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ เพ่ือให้สามารถแต่งต้ังบุคคล ใหเ้ หมาะสมกบั การทาหนา้ ที่ในคณะกรรมการแต่ละคณะได้ (สานักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวสิ าหกจิ ) - กรณีหมวด ๗ บทกาหนดโทษ ในส่วนของความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่ของรัฐตามมาตรา ๔๙ ท่กี าหนดให้ได้รบั ความคุ้มครองมิให้ผใู้ ดฟ้องร้อง หรือกล่าวหาว่าไดก้ ระทาผิดทางอาญา ทางแพง่ และทาง วินัยได้หากมิได้กระทาโดยประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง หรือกระทาการโดยไม่สุจริต เป็นกรณีที่มีกฎหมายท่ี เก่ียวข้องกาหนดหลักเกณฑ์ไว้แล้ว เช่น กรณีความรับผิดทางแพ่งเป็นไปตามพระราชบัญญัติความรับผิดทาง ละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ ความรับผิดทางอาญาเป็นไปตามประมวลกฎหมายอาญาในหมวดของ ความผิดต่อตาแหน่งหน้าที่ราชการหรือกฎหมายอื่นที่กาหนดความผิดทางอาญาของเจ้าหน้าท่ีของรัฐประเ ภท อน่ื ๆ และความรับผดิ ทางวินัยเป็นไปตามกฎหมายและระเบียบเกีย่ วกบั การบรหิ ารงานบุคคลเจ้าหน้าท่ีของรัฐ แต่ละประเภท ซึ่งโดยท่วั ไปหากเจา้ หน้าที่มีอานาจตามกฎหมายท่ีจะดาเนนิ การใด ๆ และได้ดาเนินการภายใต้ กรอบของกฎหมายที่ให้อานาจนั้นก็ย่อมมีข้อยกเว้นความรับผิด เนื่องจากมีอานาจกระทาการตามกฎหมายจึง อาจไมม่ ีความจาเป็นตอ้ งกาหนดยกเวน้ ความรับผิดของเจ้าหน้าท่ีของรฐั ไว้ในกฎหมายฉบับน้ีอีก - นอกจากประเด็นที่ผู้เสนอร่างพระราชบัญญัติ ได้ต้ังประเด็นไว้เพื่อรับฟังความคิดเห็นแล้ว กรมสรรพากรขอเสนอประเด็นเพ่ือประกอบการพิจารณาเพิ่มเติม กล่าวคือตามมาตรา ๓๖ แห่งร่าง พระราชบัญญตั ขิ ้อมลู ขา่ วสารสาธารณะ พ.ศ. ..... ได้บัญญัติไวเ้ พือ่ กาหนดหนา้ ทีแ่ ละอานาจของคณะกรรมการ ข้อมูลข่าวสารสาธารณะไว้กว้างมาก เม่ือเปรียบเทียบกับมาตรา ๒๘ แห่งพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของ ราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ หมวดที่ ๕ คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ ที่กาหนดอานาจหน้าท่ีของ คณะกรรมการขอ้ มลู ข่าวสารของราชการไว้ครอบคลมุ แล้ว ทั้งนี้ มาตรา ๔๓ แหง่ พระราชบญั ญตั ขิ ้อมูลขา่ วสาร สาธารณะ พ.ศ. .... ยังได้บัญญัติเพ่ิมเติมอานาจของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะนอกเหนือจากท่ี บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๖ โดยบัญญัติให้อานาจของคณะกรรมการฯ เข้าไปในสถานที่ของผู้ครอบครองหรือ ควบคมุ ดแู ลขอ้ มลู เพอ่ื ตรวจสอบ หรือเรยี กให้บุคคลมาใหถ้ ้อยคาหรอื ให้ส่งวัตถุ เอกสาร มาใหเ้ พอื่ ประกอบการ พิจารณาได้ และหากผู้มีข้อมูลเป็นหน่วยงานของรัฐหรอื เจา้ หน้าท่ีรัฐ ก็จะต้องยินยอมให้คณะกรรมการฯ หรือ ผู้ซ่ึงคณะกรรมการฯ มอบหมายเข้าตรวจสอบข้อมูลข่าวสารดังกล่าวได้ ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลความลับราชการ
- 266 - หรือไม่ก็ตาม ซึ่งเห็นได้ว่าเป็นการออกกฎหมายให้อานาจกับคณะกรรมการฯ หรือผู้ซ่ึงคณะกรรมการฯ มอบหมาย มากเกนิ ไป (กรมสรรพากร) - คณะกรรมการ ป.ป.ช. ไม่อาจเห็นชอบกับร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารสาธารณะ พ.ศ. .... ดว้ ยหลกั การและเหตุผลในประเด็นดังน้ี (๑) การปรับปรงุ นยิ ามตามร่างพระราชบัญญัติข้อมลู ข่าวสารสาธารณะ พ.ศ. .... มาตรา ๔ ให้องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ เป็นหน่วยงานของรฐั ตามรา่ งกฎหมายน้ี นอกเหนือไปจากหนว่ ยงานของรฐั ตามท่กี าหนดไว้ในพระราชบญั ญตั ิขอ้ มลู ข่าวสารของทางราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ โดยร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารสาธารณะ พ.ศ. .... กาหนดให้คณะกรรมการ ป.ป.ช. ซ่ึงเปน็ องค์กรอสิ ระตามรัฐธรรมนูญ อย่ภู ายใต้รา่ งพระราชบัญญตั ินี้ สง่ ผลกระทบต่อหน้าที่และอานาจ ของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการ ทุจรติ พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๒๘ ท่ีบัญญัติให้ “คณะกรรมการ ป.ป.ช. มหี น้าทแี่ ละอานาจไต่สวนและมีความเห็น กรณีมีการกล่าวหาผดู้ ารงตาแหนง่ ทางการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดารงตาแหน่งในองค์กรอิสระ หรือ เจ้าหน้าท่ีของรัฐว่าร่ารวยผิดปกติ กระทาความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ หรือกระทาความผิดต่อตาแหน่งหน้าท่ี ราชการ หรือกระทาความผิดต่อตาแหน่งหน้าท่ีในการยุติธรรม” และตามมาตรา ๓๖ ได้มีการกาหนดข้ันตอน ในการเปิดเผยข้อมูลหรือข้อเท็จจริงเร่ืองการดาเนินการของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ไว้เป็นการเฉพาะแล้ว โดย บทบัญญัติดังกล่าว กาหนดห้ามมิให้คณะ กรรมก าร ป. ป. ช . พนักงานเจ้าหน้าท่ีและบุ ค ค ล ซ่ึงคณะกรรมการ ป.ป.ช. แต่งต้ังหรือมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่อย่างใด เปิดเผยข้อมูลซ่ึงมีลักษณะเป็นข้อมูล เฉพาะของบุคคลที่ได้มาจากการปฏิบัตหิ นา้ ท่ี รวมถึงห้ามเปิดเผยข้อมลู ท่ีเป็นรายละเอียดของผู้กล่าวหา ผ้แู จ้ง เบาะแส และผู้ซึ่งเป็นพยาน ซึ่งหากมีการเปิดเผยข้อมูลอันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๓๖ ตามมาตรา ๑๘๐ ได้กาหนดโทษสาหรับผู้เปดิ เผยข้อความ ข้อเทจ็ จรงิ หรือข้อมลู ทคี่ ณะกรรมการ ป.ป.ช. หรือพนักงานเจา้ หน้าที่ ไดม้ าเนื่องจากการปฏิบัตหิ นา้ ท่ีไว้ ประกอบกบั ในการเปิดเผยข้อมลู อน่ื ใดใหส้ าธารณชนได้ทราบ ตอ้ งอยู่ภายใตเ้ งือ่ นไขตาม มาตรา ๓๖ วรรคสอง (๓) ซึ่งบัญญัติว่า “เมื่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. มีความเห็นหรือวินิจฉัยว่าผู้ถูกกล่าวหามี พฤติการณ์การกระทาความผิด ให้เปิดเผยความเห็นหรือคาวินิจฉัยได้...” จึงหมายความถึงการเปิดเผยให้ สาธารณชนทราบได้เฉพาะผลของคดีเท่านัน้ ไม่รวมถึงข้อมูลท่ีอยู่ในรายงานและสานวนคดขี องคณะกรรมการ ป.ป.ช. ด้วย นอกจากนนั้ พระราชบัญญตั ปิ ระกอบรฐั ธรรมนญู ว่าด้วยการป้องกนั และปราบปรามการ ทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ มาตรา ๒๘ ยังบัญญัติให้คณะกรรมการ ป.ป.ช. มีหน้าที่และอานาจในการตรวจสอบ ทรพั ย์สนิ โดยกาหนดใหผ้ ูด้ ารงตาแหน่งทางการเมือง ตลุ าการศาลรฐั ธรรมนญู ผดู้ ารงตาแหน่งในองค์กรอิสระ และเจ้าหน้าท่ีของรัฐ ยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินของตน คู่สมรส และบุตรท่ียังไม่บรรลุนิติภาวะ รวมทั้ง ตรวจสอบและเปิดเผยผลการตรวจสอบทรัพย์สินและหน้ีสินของบุคคลดังกล่าวด้วย โดยมาตรา ๑๐๔ ได้ บัญญตั ิวา่ “เมอื่ คณะกรรมการ ป.ป.ช. กาหนดให้ผู้ดารงตาแหนง่ ใดต้องยน่ื บัญชที รัพย์สนิ และหน้สี ิน ตามาตรา ๑๐๒ และมาตรา ๑๐๓ แล้ว ใหเ้ ผยแพร่ให้ประชาชนทราบเป็นการทัว่ ไป...” ประกอบกับมาตรา ๑๐๖ บัญญัติ ว่า “เพื่อประโยชน์ในการมีส่วนร่วมของประชาชนในการตรวจสอบทรัพย์สินและหน้ีสิน ให้คณะกรรมการ ป.ป.ช. เปิดเผยบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน ที่ตั้งของอสังหาริมทรัพย์ และเอกสารประกอบของผู้ ดารงตาแหน่ง ตามมาตรา ๑๐๒ (๑) เฉพาะนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และสมาชิก วุฒิสภา และบุคคลตามมาตรา ๑๐๒ (๒) (๓) (๗) และ (๙) รวมท้ังของคู่สมรสและบุตรท่ียังไม่บรรลุนิติภาวะ ของบคุ คลดังกล่าว ให้ประชาชนทราบเป็นการท่ัวไปโดยเรว็ แต่ตอ้ งไม่เกินสามสิบวนั นับแตว่ ันท่ีครบกาหนดย่ืน
- 267 - บัญชีดังกล่าว...” และมาตรา ๑๑๑ บัญญัติให้ “...คณะกรรมการ ป.ป.ช. เปิดเผยผลการตรวจสอบทรัพย์สิน และหนี้สินของคณะกรรมการ ป.ป.ช. กาหนดให้ย่ืนบัญชีทรัพย์สินและหน้ีสินตามพระราชบัญญัติประกอบ รัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ได้มีการกาหนดเร่ืองการเปิดเผยข้อมูล ดา้ นการตรวจสอบทรัพยส์ นิ ของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ไว้แลว้ ดังนั้น การที่ร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารสาธารณะ พ.ศ. .... มาตรา ๔ กาหนด นิยามคาว่า “หน่วยงานของรัฐ” ให้หมายความรวมถึงองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญด้วย จึงกระทบต่อหน้าที่ และอานาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ตามมาตรา ๒๘ แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการ ป้องกันและปราบปรามการทจุ รติ พ.ศ. ๒๕๖๑ เน่อื งจากไดม้ ีการกาหนดหลักเกณฑเ์ รื่องการเปิดเผยขอ้ มูลด้าน การไต่สวนไว้แล้วตามมาตรา ๓๖ ส่วนเรื่องการเปิดเผยข้อมูลด้านการตรวจสอบทรัพย์สินของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้กาหนดไว้ชัดแจ้งแล้วในมาตรา ๑๐๔ มาตรา ๑๐๖ และมาตรา ๑๑๑ แห่งพระราชบัญญัติประกอบ รฐั ธรรมนูญวา่ ด้วยการป้องกันและปราบปรามการทจุ รติ พ.ศ. ๒๕๖๑ (สานกั งาน ป.ป.ช.) (๒) การกาหนดรายการข้อมูลข่าวสารสาธารณะที่หน่วยงานของรัฐต้องเปิดเผยต่อ สาธารณะตามร่างพระราชบัญญัติขอ้ มูลขา่ วสารสาธารณะ พ.ศ. .... ร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารสาธารณะ พ.ศ. .... มาตรา ๗ (๑๙) ได้บัญญัติให้ “ข้อมูลข่าวสารที่เกี่ยวข้องในการสืบสวน สอบสวน ประเมิน พิจารณา และวินิจฉัยที่เสร็จสิ้นการใช้ดุลยพินิจ ของหนว่ ยงานนนั้ แลว้ ” เป็นรายการข้อมูลขา่ วสารสาธารณะของหน่วยงานของรัฐทีต่ ้องเปิดเผยต่อสาธารณชน เห็นว่าบทบัญญัติดังกล่าวไม่อาจนามาใช้กับการพิจารณาและวินิจฉัยคดีของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้ เน่ืองจากกระทบต่อหน้าที่และอานาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ด้านการไต่สวน ตามมาตรา ๒๘ แห่ง พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ และไม่ สอดคล้องกับการปฏิบัติงานตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญดังกล่าว ด้วยเหตุที่ได้มีการกาหนด ขั้นตอนในการเปิดเผยข้อมูลหรือข้อเท็จจริงเรื่องการดาเนินการของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ไว้เป็นการเฉพาะ แล้วในมาตรา ๓๖ ซึ่งหากฝ่าฝืนจะต้องได้รับโทษตามที่กฎหมายกาหนด ประกอบกับเรื่องกล่าวหาที่ คณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้วินิจฉัยชี้มูลความผิดแล้ว ยังคงมีหน้าที่ต้องดาเนินการตามมาตรา ๙๑ โดยหากเป็น เร่ืองทีม่ ีมูลความผดิ ทางอาญาต้องส่งเรอ่ื งให้อัยการสงู สดุ เพ่อื ใหอ้ ยั การสงู สดุ ยื่นฟอ้ งคดี และหากมมี ูลความผิด ทางวินัยต้องส่งเรื่องให้ผู้บังคับบัญชาหรือผู้มีอานาจแต่งต้ังถอดถอน เพื่อให้ดาเนินการทางวินัยต่อไป ดังนั้น ภายหลังจากที่คณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้พิจารณาและมีมติว่าผู้ถูกกาล่าวหามีพฤติการณ์การกระทาความผิด จึงเปิดเผยได้เฉพาะความเห็นหรือคาวินิจฉัยตามมาตรา ๓๖ วรรคสอง (๓) เท่าน้ัน โดยไม่อาจเปิดเผยข้อมูลที่ อยู่ในรายงานและสานวนคดีของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ให้สาธารณชนทราบได้ เน่ืองจากถือเป็นความลับทาง ราชการตามความในมาตรา ๓๖ วรรคท้าย อนึ่ง กรณีที่ร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารสาธารณะ พ.ศ. .... มาตรา ๗ ได้กาหนด รายการข้อมูลข่าวสารสาธารณะทหี่ น่วยงานของรัฐต้องเปิดเผยไว้ในอนมุ าตรา (๑) – (๒๐) เหน็ ว่าสง่ ผลกระทบ ต่อการจัดระบบเอกสารและข้อมูลของสานักงาน ป.ป.ช. เนื่องจากปัจจุบันสานักงาน ป.ป.ช. มีกระบวนการ และข้ันตอนในการเปิดเผยขอ้ มลู ที่อยู่ในความครอบครองหรือควบคุมดูแล โดยมรี ะเบยี บคณะกรรมการป้องกัน และปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ว่าด้วยการเปิดเผย และการเผยแพร่เอกสารและข้อมูล พ.ศ. ๒๕๖๑ ซ่ึงระเบียบดังกล่าวได้กาหนดเร่ืองการจัดแยกประเภทของเอกสารและข้อมูลที่อยู่ในความครอบครองหรือ ควบคุมดูแล โดยพิจารณาจากประเภทเอกสารและข้อมูลท่ีจะเปิดเผย ว่าเป็นเอกสารและข้อมูลที่จะเผยแพร่ ในราชกิจจานุเบกษา หรือเอกสารและข้อมูลที่จะจัดไว้ให้ประชาชนเข้าตรวจดูได้หรือเป็นเอกสารและข้อมูล ที่ได้มีการกาหนดชั้นความลับไว้ รวมถึงระเบียบดังกล่าวได้กาหนดหลักเกณฑ์เร่ืองการขอเอกสารและข้อมูล
- 268 - และเรื่องการอนุญาตไว้เป็นการเฉพาะแล้ว โดยหากเป็นเอกสารหรือข้อมูลท่ีได้มาเน่ืองจากการปฏิบัติตาม หน้าที่และอานาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. เป็นอานาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ในการพิจารณาอนุญาต แต่หากเป็นเอกสารและข้อมูลท่ีอยู่ในความครอบครองของสานักงาน ป.ป.ช. เป็นอานาจของเลขาธิการ คณะกรรมการ ป.ป.ช. ในฐานะท่ีเป็นผู้รับผดิ ชอบการปฏิบัตงิ านของสานักงาน ป.ป.ช. เป็นผู้พิจารณาอนญุ าต ดังน้ัน รายละเอียดเก่ียวกับประเภทและช้ันของข้อมูลความลับของสานักงาน ป.ป.ช. ได้กาหนดไว้ในระเบียบ ดงั กล่าวแล้ว (สานกั งาน ป.ป.ช.) - ข้อเสนอแนะ (๑) มาตรา ๔ นิยามของคาว่า “เจ้าหน้าท่ีของรัฐ” ที่ให้รวมถึงองค์กรควบคุมการ ประกอบวิชาชีพนั้น ควรกาหนดใช้ชัดเจนกว่านี้ หรือ ระบุเลยว่าหน่วยงานของรัฐท่ีหมายความรวมถึงองค์กร ควบคุมการประกอบวิชาชีพ ให้หมายถึงหน่วยงานของรัฐเฉพาะตามพระราชบัญญัติฉบับน้ีเท่านั้น เพราะ องค์กรควบคุมการประกอบวิชาชีพมิใช่หน่วยงานของรัฐท่ีแท้จริง เนื่องจากผู้ปฏิบัติหน้าท่ีในองค์กรเหล่านี้มี ฐานะเป็นลูกจ้างตามกฎหมายแรงงานมิใช่ข้าราชการผู้ที่ผ่านการคัดเลือกโดยหน่วยงานของรัฐตามกฎหมาย งบประมาณ คาว่า “เจ้าหน้าท่ีของรัฐ” ควรให้คาจากัดความให้ชดั เจนเช่นเดียวกับ หน่วยงานของรัฐ เน่ืองจากเจา้ หน้าทข่ี องรฐั เปน็ ผู้ท่ไี ดร้ ับเงินเดอื นจากงบประมาณของรัฐ ทั้งนี้ หากการนิยามความหมายขององค์กรควบคุมการประกอบวิชาชีพ และเจ้าหน้าที่ ของรัฐไม่ชัดเจนจะทาให้เกิดผลกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ได้ นอกจากนี้ยังมีผลต่อการฟ้องคดีในศาลได้ เน่ืองจากว่าการฟ้องหน่วยงานของรัฐและเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องฟ้องต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ แต่หากมิใช่หน่วยงานของรัฐและเจ้าหน้าที่ของรัฐก็ต้องฟ้องที่ศาลอาญาหรือศาลจังหวัด ดังนั้นหากนิยาม องค์กรควบคุมการประกอบวิชาชีพว่าเป็นหน่วยงานของรัฐ ดังน้ันบุคคลที่ปฏิบัติหน้าที่ในองค์กรควบคุมการ ประกอบวิชาชีพต้องถือว่าเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐตามบทนิยาม ก็จะต้องฟ้ององค์กรควบคุมการประกอบวิชาชีพ และบคุ คลที่ปฏิบัติหน้าที่ในองค์กรควบคุมการประกอบวชิ าชีพ ต่อศาลอาญาคดที ุจริตและประพฤติมิชอบมิใช่ ศาลอาญา ซ่ึงหากไม่ระบุให้ชัดเจนว่าองค์กรควบคุมการประกอบวิชาชีพ และบุคคลท่ีปฏิบัติหน้าท่ีในองค์การ ควบคุมการประกอบวิชาชีพ เป็นหน่วยงานของรัฐและเจา้ หน้าที่ของรัฐเฉพาะตามพระราชบัญญัติฉบับนี้ อาจ ทาให้เกิดการตีความขยายไปถงึ การกระทาในกรณีอนื่ อีกด้วย องค์กรอัยการ ควรจะต้องให้นิยามเพิ่มเติมว่าในส่วนท่ีไม่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาและ การส่ังคดีด้วยเนื่องจากว่าในคดีท่ีอัยการพิจารณาสานวนการสอบสวนเพ่ือมีคาส่ังนั้น หากมีการเปิดเผยข้อมูล ไปแล้วอาจก่อให้เกิดการกดดันการพิจารณาของอัยการได้และถึงแม้จะได้มีการพิจารณาส่ังสานวนไปแล้ว ก็ อาจจาต้องปกปิดข้อมูลในสานวนการสอบสวนเพื่อมิให้เกิดความเสียหายแก่ผู้เสียหายและผู้ต้องหารวมทั้ง พยานในสานวนการสอบสวนด้วย (๒) มาตรา ๗ รายการข้อมลู ขา่ วสารสาธารณะอย่างน้อยที่หน่วยงานของรัฐต้องเปิดเผย ต่อสาธารณะเห็นว่า มีขอบเขตกว้างกว่าข้อมูลข่าวสารตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารทางราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ มาตรา ๙ และการกาหนดรายการดังกล่าว ควรพิจารณาถึงความจาเป็นเพ่ือให้เกิดความโปร่งใส และการมีส่วนร่วมของประชาชนในการตรวจสอบการบริหารงานของภาครัฐ โดยไม่ก่อให้เกิดภาระแก่ หนว่ ยงานของรัฐเกินสมควรดว้ ย สาหรบั มาตรา ๗ (๖) ควรกาหนดขอบเขตใหช้ ดั เจน เชน่ สัญญาทเ่ี กยี่ วข้องกบั การจัดทา บริการสาธารณะหรือการดาเนินภารกิจหลักของหน่วยงานของรัฐโดยตรง เป็นต้น เน่ืองจากถ้อยคาใน ร่างพระราชบญั ญตั ฯิ มาตราดังกล่าวมขี อบเขตกวา้ งขวางมาก
- 269 - ส่วนมาตรา ๗ (๑๙) ควรให้หน่วยงานที่เป็นเจ้าของข้อมูลเป็นผู้พิจารณาว่าจะสามารถ เปิดเผยข้อมลู ไดเ้ พยี งใดเน่ืองจากการเปดิ เผยขอ้ มูลอาจก่อให้เกดิ ความเสียหายตอ่ ผู้ท่เี กย่ี วข้องได้ (๓) มาตรา ๑๐ วรรค ๑ และ ๒ หน้าที่ของหน่วยงานของรัฐในการจัดทาและเปิดเผย ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ มีข้อสังเกตว่า หากเนื้อหาของท้ังสองวรรคเป็นประเด็นเดียวกันคือการกาหนดหนา้ ท่ี และวิธีการในการจัดทาและเปิดเผยข้อมูล ควรบัญญัติรวมเป็นใจความเดียวกันเพ่ือไม่ให้เกิดความสับสน และ กาหนดให้ชัดเจนว่า วิธีการเปิดเผยข้อมูลให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์อย่างไร ซ่ึงกาหนดไว้ในกฎหมายหรือ ระเบยี บฉบบั ใด (๔) มาตรา ๑๓ หน้าที่ของเอกชนซ่ึงมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะในการจัดทาและเปิดเผย ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ ควรกาหนดขอบเขตของข้อมูลท่ีเอกชนดังกล่าวจะต้องเปิดเผยให้ชัดเจนว่า ได้แก่ ข้อมูลใดบ้างในลกั ษณะเดียวกบั ข้อมูลข่าวสารสาธารณะทหี่ นว่ ยงานของรฐั มีหนา้ ที่ต้องเปดิ เผย ตามมาตรา ๗ (๕) มาตรา ๑๔ บุคคลที่ไม่ได้มีส่วนได้เสียจะตรวจดู ขอสาเนา หรือขอสาเนาท่ีมีคา รับรองนั้นไม่ควรจะรวมข้อมูลในสานวนการสอบสวน เพราะอาจก่อให้เกิดความเสียหายกับการดาเนินคดีได้ และถึงแม้คดีจะถึงท่ีสุดแล้ว ก็ควรจะกาหนดให้เฉพาะผู้มีส่วนได้เสียเท่านั้นที่จะขอข้อมูลได้ ซึ่งหน่วยงานรัฐที่ จะจัดหาข้อมูลให้จะต้องพิจารณาเสียก่อนว่าการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารนั้นจะก่อให้เกิดความเสียหายกับ ผ้เู สยี หาย ผ้ตู ้องหา หรอื พยานหรือไม่ (๖) มาตรา ๑๕ การยื่นคาขอให้แก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ เปิดเผยข้อมูลหรือส่งมอบข้อมูล มีข้อสังเกตว่า ไม่ครอบคลุมถึงการยื่นคาขอให้เอกชนซึ่งมีข้อมูลข่าวสาร สาธารณะเปิดเผยข้อมูลตามาตรา ๑๓ ขณะที่บทบัญญัติมาตรา ๕๑ กาหนดโทษปรับทางปกครองหากเอกชน ดงั กล่าวไม่เปดิ เผยข้อมลู ตามาตรา ๑๓ (๗) มาตรา ๒๒ ควรให้รวมถึงพยานท่ีได้รับการคุ้มครองพยานตามมาตรการพิเศษใน คดอี าญาทกุ คนมิใชเ่ ฉพาะคดีความมน่ั คงแหง่ ราชอาณาจักรเทา่ นั้น (๘) มาตรา ๒๕ การรับรองดชั นีขอ้ มลู ความลบั ราชการโดยคณะกรรมการข้อมลู ความลับ ราชการมีข้อสังเกตว่า วัตถุประสงค์ของการรับรองดัชนีข้อมูลดังกล่าวเป็นเพียงการรับทราบเท่านั้นหรือไม่ คณะกรรมการข้อมูลความลับราชการมีอานาจไม่รับรองและมีคาสงั่ ให้หนว่ ยงานของรัฐแก้ไขเปลย่ี นแปลงดัชนี ข้อมูลได้หรือไม่และ/หรือมีผลของการไม่รับรองดชั นขี ้อมูลในประการอื่นหรอื ไม่อย่างไร เช่น กรณีท่ีหน่วยงาน ของรัฐต้องจัดทาดัชนีขอ้ มลู โดยขัดตอ่ แนวคาวนิ ิจฉัยของคณะกรรมการขอ้ มลู ขา่ วสารสาธารณะ (๙) มาตรา ๓๑ วิธีปฏิบัติในการจัดระบบข้อมูลส่วนบุคคล มีข้อสังเกตว่า มีเนื้อหา เหมือนกับพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ มาตรา ๙ แต่มีการตัดวรรคท้ายซึ่ง กาหนดให้หน่วยงานของรัฐแจ้งให้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลทราบในกรณีการจัดให้มีการจัดส่งข้อมูลซึ่งเป็นผล ให้บุคคลทั่วไปทราบข้อมูลน้ันได้ เว้นแต่เป็นการใช้ข้อมูลตามปกติออก เห็นว่า ควรคงบทบัญญัติวรรคท้าย ดังกล่าวไวด้ ้วย (๑๐) มาตรา ๓๗ มิได้กาหนดห้ามข้าราชการประจาเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ซ่ึงเห็น ว่าหากมิได้กาหนดห้าม อาจทาให้ได้คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารทั้งคณะเป็นข้าราชการประจาทั้งหมดได้ คือ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ และกรรมการโดยตาแหน่ง ซ่ึงอาจก่อให้เกิดการครอบงาคณะกรรมการข้อมูลข่าวสร โดยบคุ คลทอี่ ยใู่ นรฐั บาลได้ อันจะทาใหก้ ารปฏิบตั ติ ามพระราชบัญญัตฉิ บับน้ไี ม่เปน็ ไปตามวัตถุประสงค์ได้ นอกจากนใี้ น มาตรา (๘) ยังมคี วามขดั แย้งกนั เองว่าคณุ สมบัตขิ องกรรมการผทู้ รงคุณวุฒิ น้ันจะตอ้ งไม่เคยตอ้ งคาพิพากษาใหจ้ าคุกเลย หรอื ว่าเคยถกู จาคกุ มาแล้วแต่พน้ โทษยังไม่ถึง ๑๐ ปี
- 270 - (๑๑) มาตรา ๓๘ อาจเกิดความขัดกันแห่งผลประโยชน์ (conflict of interest) มาตรา ๓๘ กาหนดให้มีคณะกรรมการสรรหากรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะผู้ทรงคุณวุฒิ วรรคสองกาหนดให้ ประธานกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ เลือกกรรมการสรรหาหนึ่งคนเป็นประธาน ในขณะท่ีประธาน กรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะมาจากกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ตามมาตรา ๓๕ วรรคสอง ซึ่งคณะกรรมการ สรรหาเป็นผู้คัดเลือกกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งประธานคณะกรรมการสรรหามาจากการคัดเลอื กของประธาน กรรมการข้อมูลขา่ วสารสาธารณะ (๑๒) มาตรา ๔๐ วรรคสอง ให้ทาเฉพาะคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารชุดแรกหรือให้ทา ทุกชดุ หากใหท้ าทกุ ชดุ กรรมการบางคนอาจอยู่ ๒ ปี บางคนอาจอยู่ถงึ ๘ ปี (๑๓) มาตรา ๔๒ วรรคสอง ผู้ที่จะเป็นประธานในกรณีที่ประธานและรองประธานไม่มา ประชุมหรือไม่อาจปฏิบัตหิ น้าที่ได้จะต้องเป็นกรรมการผู้ทรงคุณวฒุ ิหรือไม่ เพราะตามมาตรา ๓๕ วรรคสองได้ กาหนดให้ประธานและรองประธานมาจากกรรมการผทู้ รงคณุ วุฒิ (๑๔) มาตรา ๔๓ อานาจของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะในการเข้าไปใน สถานที่ของผู้ครอบครองหรือควบคุมดูแลข้อมูลเพื่อตรวจสอบข้อมูลข่าวสารของราชการและข้อมูลข่าวสาร สาธารณะเห็นวา่ มีขอบเขตกว้างขวางมากและสมควรกาหนดกรอบในการใชอ้ านาจของคณะกรรมการเพ่ือให้ เกิดความโปร่งใสและป้องกันมิให้เกิดการใช้อานาจโดยมิชอบหรือเกินสมควร เช่น จากัดกรอบการใช้อานาจ เฉพาะในกรณีที่จาเป็นเพื่อบังคับให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์การเปิดเผยข้อมูลและหากไม่ใช้อานาจดังกล่าวจะ ก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลหรือสาธารณะอย่างมาก รวมถึงหลักเกณฑ์การเข้าไปในสถานท่ี ซ่ึงอาจ เทยี บเคียงกบั การค้นตามประมวลกฎหมายและวิธพี ิจารณาความอาญา เปน็ ต้น คณะกรรมการจะต้องแจ้งถึงสาเหตุท่ีเข้าไปตรวจด้วยว่ามีความจาเป็นหรือไม่เพียงใด หากไม่มีเหตุอันสมควรอาจปฏิเสธไม่ให้เข้าไปในสถานท่ีหรือไม่ให้ถ้อยคาหรือไม่ส่งวัตถุ เอกสาร ตามท่ี คณะกรรมการข้อมูลขา่ วสารสาธารณะตอ้ งการได้ (๑๕) มาตรา ๔๕ ในกรณีท่ีหน่วยงานรัฐไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัยของคณะกรรมการ ข้อมูลข่าวสารจะต้องทาอย่างไร ในวรรคสี่ พูดถึงเฉพาะกรณีท่ีหน่วยงานเอกชนซึ่งมีข้อมูลสาธารณะเห็นด้วย กับคาวินิจฉัยของคณะกรรมการข้อมูลขา่ วสาร ควรแก้ไขเป็นว่าให้ดาเนินการทางวินัยเท่าน้ัน (ต้ังกรรมการสอบข้อเท็จจริง) มิใช้ให้ ลงโทษทางวินัย เน่ืองจากคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารมีอานาจหน้าที่ในการอานวยความสะดวกแก่ประชาชน ในการดาเนินการให้หน่วยงานของรัฐดาเนินการให้มีการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารแก่ประชาชน จึงไม่ควรให้มี อานาจในการสั่งการหน่วยงานของรัฐให้ลงโทษผู้ใต้บังคับบัญชาได้ ซึ่งจะทาให้คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารมี อานาจครอบงาหน่วยงานของรัฐและเจา้ หนา้ ทขี่ องรัฐได้ จึงควรให้ผ้บู ังคบั บญั ชาเปน็ ผู้พิจารณาเอง คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารมีแต่ตัวคณะกรรมการ เลขาและผู้ช่วยเลขาเท่านั้น แต่ไม่มี ผูท้ ่จี ะปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ทางธุรการใหก้ ับคณะกรรมการข้อมลู ขา่ วสาร (กรมศลุ กากร) - เห็นควรมีการดาเนนิ งาน ดังน้ี (๑) ให้มีคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารมีเพียงคณะเดียว โดยให้มีการ แตง่ ตงั้ คณะกรรมการข้อมลู ข่าวสารสาธารณะประจาแตล่ ะหนว่ ยงาน (๒) ในกรณีที่มีข้อโต้แย้งจากบุคคลผู้ร้องขอข้อมูลข่าวสารว่าข้อมูลดังกล่าวสามารถ เปิดเผยได้ ให้ย่ืนเร่ืองร้องเรียนขอมาที่คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะของหน่วยงานรัฐท่ีมีโต้แย้ง หากผูร้ อ้ งขอยงั มีข้อโต้แยง้ ต่อคาวนิ จิ ฉยั ของคณะกรรมการข้อมลู ข่าวสารสาธารณะของหน่วยงานของรฐั ใหย้ ่ืน
- 271 - อุทธรณ์ไปยัง คณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร ถ้าผู้ร้องขอไม่เห็นด้วยกับคาวินิจฉัย ผู้ร้องขอมี สทิ ธยิ ่ืนเรอื่ งไปยังศาลปกครอง โดยให้คาวินิจฉัยของศาลปกครองเป็นทีส่ ดุ (๓) กาหนดให้มีระเบียบว่าด้วยการอุทธรณ์และร้องเรียนเป็นการเฉพาะเพ่ือกาหนด รายละเอียด หลักเกณฑ์ ขั้นตอน วิธีการ และเง่ือนไขท่ีเกี่ยวกับการพิจารณาการไม่เปิดเผยข้อมูลข่าวสารของ หนว่ ยงานของรฐั (สานักงานผตู้ รวจการแผน่ ดนิ ) - ขอ้ เสนอแนะเพ่มิ เตมิ (๑) ร่างมาตรา ๙ กรณีใช้บังคับในทางให้โทษจะต้องประกาศในราชกิจจานุเบกษา ค่าปรับหนังสือเกินกาหนดเปน็ เง่ือนไขหน่ึงท่ีต้องประกาศระเบียบในราชกิจจานเุ บกษาหรือไม่ และเกินแต่รู้ถงึ ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ พ.ศ. .... ตามความเป็นจรงิ มาก่อนยงั คลมุ เครอื จะอ้างวา่ ไมท่ ราบไดห้ รือไม่ (๒) ร่างมาตรา ๑๐ บรรทัดที่ ๑๗ ควรปรับเป็น “ในการปรับปรุงข้อมูลให้ทันสมัยไม่ น้อยกวา่ สองคร้งั ต่อเดอื น...” (๓) เห็นควรเตรียมดาเนินการจัดทาระบบสารสนเทศเพ่ือการจัดเก็บข้อมูลข่าวสารของ ราชการตามร่างมาตรา ๑๑ และการเปิดเผยข้อมูลสู่สาธารณะตามร่างมาตรา ๑๐ รวมไปถึงการรักษาความ ปลอดภยั ของขอ้ มูลส่วนบคุ คลตามมาตรา ๓๓ ด้วย (กรมวิทยาศาสตร์บรกิ าร) - ตามมาตรา ๓ ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ มีความเห็นว่าท่ี ผ่านมาพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ สามารถบังคับใช้ได้อยู่ หากมีการปรับปรุง บางส่วนจะเป็นการเหมาะสมกว่าการแก้ไขชอ่ื ร่างพระราชบญั ญัตใิ หม่ (สานักงานตารวจแหง่ ชาติ) ส่วนที่ ๓ รายงานผลการวเิ คราะห์ผลกระทบอันเกิดจากร่างพระราชบญั ญัติ ๑. ความเป็นมา สภาพปญั หา ความจาเป็นที่จะตอ้ งตราพระราชบญั ญัติ โดยท่ีพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ ได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานาน จึงมีบทบัญญัติและมาตรการบางประการท่ีไม่เหมาะสมหรือสอดคล้องกับสภาวการณ์ในปัจจุบัน ประกอบกับ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ได้มีการรับรองสิทธิของบุคคลและชุมชนในการรับทราบและเข้าถึงข้อมูล หรือข่าวสารสาธารณะในครอบครองของหน่วยงานของรัฐตามที่กฎหมายบัญญัติ โดยกาหนดหน้าที่ของรัฐ ใหต้ ้องเปดิ เผยข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะในครอบครองของหนว่ ยงานของรัฐที่มิใช่ข้อมลู เกี่ยวกบั ความม่ันคง ของรัฐหรือเป็นความลับของทางราชการตามท่ีกฎหมายบัญญัติ และต้องจัดให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลหรือ ข่าวสารดังกล่าวได้โดยสะดวก อีกท้ัง เพื่อให้สอดรับกับการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัลที่มีการ เช่ือมโยงเทคโนโลยีทาให้ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะได้โดยสะดวกและ มีประสิทธิภาพลดความเหล่ือมล้าในการเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะ อันเป็นการเปิดโอกาสให้ ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการดาเนินงานของภาครัฐ ซ่ึงจะทาให้การป้องกัน ปัญหาการทุจริตและประพฤติมิชอบในภาครัฐมีประสิทธิภาพ การปฏิบัติราชการมีธรรมาภิบาล มีการกากับ ดูแลตรวจสอบการดาเนินงานภาครัฐให้เป็นไปอย่างโปร่งใส รวมท้ัง เพ่ือเปิดโอกาสให้ประชาชนมีสิทธิทราบ การดาเนินงานของภาครัฐที่อาจจะมีผลกระทบต่อสิทธิหรือกาหนดหน้าที่อย่างใด ๆ แก่ประชาชนอันเป็นการ พิทกั ษส์ ิทธิประโยชน์ของประชาชนจากคาส่ังทางปกครองหรือการกระทาทางปกครองต่าง ๆ ของเจา้ หน้าท่ีรัฐ โดยมีการใช้ระบบปฏิบัติการที่มีเทคโนโลยีสารสนเทศทันสมัยมาเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการ จงึ จาเปน็ ต้องตราพระราชบัญญัติน้ี
- 272 - ๒. ความสอดคล้องของร่างพระราชบญั ญัติ รฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจกั รไทย มาตรา ๔๑ (๑) และมาตรา ๕๙ ยุทธศาสตร์ชาติด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ ประเด็น เป้าหมาย ๔.๑ ภาครัฐที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง ตอบสนองความต้องการ และให้บริการอย่างสะดวก รวดเร็ว โปร่งใส ๔.๑.๒ ภาครัฐมีความเชื่อมโยงในการให้บริการสาธารณะต่าง ๆ ผ่านการนาเทคโนโลยีดิจิทลั มาประยุกต์ใช้ ๔.๔ ภาครัฐมีความทันสมัย ๔.๔.๒ พัฒนาและปรับระบบวิธีการปฏิบัติราชการให้ทันสมัย ๔.๖ ภาครัฐมีความโปร่งใส ปลอดการทุจริตและประพฤติมิชอบ ๔.๖.๑ ประชาชนและภาคีต่าง ๆ ในสังคม รว่ มมือกนั ในการปอ้ งกนั การทุจรติ และประพฤตมิ ชิ อบ แผนการปฏิรูปประเทศด้านสื่อสารมวลชน เทคโนโลยีสารสนเทศ เร่ืองและประเด็น ปฏริ ปู ที่ ๖ การปฏิรปู ระบบการบริหารจัดการข้อมูลข่าวสารภาครัฐ พระราชบญั ญตั ขิ อ้ มูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ ๓. ประโยชน์ท่ปี ระชาชนและสังคมจะได้รับ เม่ือพระราชบญั ญัติฉบบั นป้ี ระกาศใช้จะทาให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลหรือขา่ วสารโดยสะดวก สามารถเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะได้โดยสะดวกและมีประสิทธิภาพลดความเหล่ือมล้าในการเข้าถึง ข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะ อันเป็นการเปิดโอกาสให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบ การดาเนนิ งานของภาครฐั ซึง่ จะทาให้การปอ้ งกนั ปัญหาการทจุ รติ และประพฤติมชิ อบในภาครฐั มปี ระสทิ ธิภาพ การปฏิบัติราชการมีธรรมาภิบาล มีการกากับดูแลตรวจสอบการดาเนินงานภาครัฐให้เป็นไปอย่างโปร่งใส รวมท้ัง เพ่ือเปิดโอกาสให้ประชาชนมีสิทธิทราบการดาเนินงานของภาครัฐท่ีอาจจะมีผลกระทบต่อสิทธิหรือ กาหนดหน้าท่ีอย่างใด ๆ แก่ประชาชนอันเป็นการพิทักษ์สิทธิประโยชน์ของประชาชนจากคาสั่งทางปกครอง หรือการกระทาทางปกครองต่าง ๆ ของเจ้าหน้าท่ีรัฐ โดยมีการใช้ระบบปฏิบัติการท่ีมีเทคโนโลยีสารสนเทศ ทนั สมยั มาเพ่มิ ประสทิ ธภิ าพในการปฏบิ ัติราชการ ๔. ความสัมพนั ธ์หรือความใกล้เคยี งกบั กฎหมายอนื่ ร่างพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารสาธารณะ พ.ศ. .... มีความใกล้เคียงกับพระราชบัญญัติ ขอ้ มลู ขา่ วสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ ซึง่ เป็นกฎหมายหลักที่ใช้บังคับอยู่ และพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูล ส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ รวมถึงพระราชบัญญัติการบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล พ.ศ. ๒๕๖๒ ๕. ผลกระทบโดยรวมท่อี าจเกดิ ขึ้นจากกฎหมาย ผลกระทบอ่ืนทสี่ าคัญ (๑) เปน็ การอานวยความสะดวกให้ประชาชนสามารถเขา้ ถงึ ข้อมลู หรือข่าวสารสาธารณะได้ โดยสะดวกและมีประสิทธิภาพลดความเหล่ือมล้าในการเข้าถึงข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะ อันเป็นการเปิด โอกาสให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการรับทราบและตรวจสอบการดาเนินงานของภาครัฐ ประชาชนมีสิทธิ ทราบการดาเนนิ งานของภาครัฐท่ีอาจจะมีผลกระทบต่อสิทธหิ รือกาหนดหน้าท่ีอยา่ งใด ๆ แก่ประชาชนอนั เป็น การพิทักษ์สิทธิประโยชน์ของประชาชนจากคาส่ังทางปกครองหรือการกระทาทางปกครองต่าง ๆ ของ เจ้าหน้าทรี่ ัฐ
- 273 - (๒) การปรับปรุงคานยิ าม - คานิยาม “หน่วยงานของรัฐ” กว้างขวางกว่าท่ีเคยกาหนดในกฎหมายท่ีบังคับใช้อยู่ เดิม อาจจะส่งผลกระทบต่อความเป็นอิสระและความยุติธรรมในการพิจารณาคดีต่าง ๆ ของศาลและศาล รัฐธรรมนูญ รวมถึงองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญด้วย ซึ่งส่วนใหญ่เป็นหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย หน่วย วินิจฉัยตัดสินช้ีขาด หรือหน่วยงานท่ีมีหน้าท่ีในการตรวจสอบการดาเนินการภาครัฐ และการบริหารราชการ แผ่นดิน ซ่ึงอาจมีผลกระทบในทางปฏิบัติ ที่จะให้ภารกิจ ไม่บรรลุวัตถุประสงค์ ไม่เกิดประสิทธิภาพ กระทบ สิทธิสว่ นบุคคล หากต้องปฏบิ ัติตามบทบญั ญตั ิในร่างกฎหมายฉบบั นี้ และคานิยาม “ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ” อาจเกิดการกระทบสิทธิของบุคคลที่เกี่ยวข้องเนื่องจากเป็นข้อมูลข่าวสารสาธารณะท่ีต้องเปิดเผยให้กับทุก ๆ คน แม้จะไมม่ ีส่วนไดเ้ สยี และไม่ได้มีการร้องขอ (๓) การเปดิ เผยข้อมูลขา่ วสารสาธารณะ - รายการข้อมูลข่าวสารสาธารณะท่ีหน่วยงานของรัฐต้องเปิดเผยมีลักษณะที่ ครอบคลุมกว้างมาก อาจกระทบต่อการดาเนินงาน ความมัน่ คงปลอดภยั ของหนว่ ยงาน อกี ทง้ั อาจมีข้อมูลส่วน บุคคลรวมอยู่ด้วย การกาหนดให้หน่วยงานของรัฐเปิดเผยข้อมูลข่าวสารต่อสาธารณะโดยไม่ต้องมีการร้องขอ โดยไม่คานึงถึงการปฏิบัติหน้าท่ีของหน่วยงานของรัฐ ประโยชน์สาธารณะ ประโยชน์ของเอกชน และความ มั่นคงในด้านต่าง ๆ ย่อมส่งผลกระทบต่อการปฏิบัติงานราชการในวงกว้างได้ ซ่ึงตามร่างมาตรา ๗ (๖) หน่วยงานรัฐมีหน้าท่ีปฏิบัติตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ อยู่แล้ว ซ่ึงต้องเปิดเผยและโปร่งใส การต้องเปิดเผยสัญญาตามร่างพระราชบัญญัตินี้จะเป็นการ สร้างภาระแก่เจ้าหน้าที่ของรัฐเกินสมควร และการกาหนดให้หน่วยงานของรัฐที่มีบริบทในการดาเนินงานทาง ธรุ กจิ ตอ้ งเปดิ เผยขอ้ มลู ตามรา่ งมาตรา ๗ (๑๒) และ (๑๖) ส่งผลกระทบตอ่ การแขง่ ขันทางธุรกิจ อาจก่อให้เกิด ความเสียหายต่อการดาเนินงานของหน่วยงานเจ้าของข้อมูลได้ รวมถึงตามร่างมาตรา ๗ และมาตรา ๘ มีการ เพิ่มเติมรายการซึ่งไม่จาเป็นและเป็นการเพ่ิมภาระให้กับหน่วยงานราชการรวบรวมและจัดทาข้อมูลเพื่อ เปิดเผยต่อสาธารณะ รายละเอียดอาจเปล่ียนแปลงได้บ่อยครั้งตามระยะเวลา บางรายการเป็นรายละเอียด เก่ียวกับการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ หรือหน่วยงานของรัฐ เช่น โครงการสร้าง รายนามผู้บริหาร สถานท่ี ปฏบิ ัติ หมายเลขโทรศัพท์ ซ่งึ ข้อมูลขา่ วสารดังกล่าวไม่มีผลกระทบโดยตรงต่อประชาชนทว่ั ไปและสามารถมีไว้ ให้ประชาชนตรวจดูได้ หรือเผยแพรไ่ ด้ในช่องทางต่าง ๆ โดยไมจ่ าเป็นตอ้ งลงประกาศในราชกจิ จานเุ บกษา - ข้อมูลข่าวสารท่ีเก่ียวข้องในการสืบสวน สอบสวน ประเมิน พิจารณา และวินิจฉัยท่ี เสร็จส้ินการใช้ดุลพินิจของหน่วยงานน้ันแล้ว จะมีข้อมูลท่ีเกี่ยวข้องกับต่อผู้ทาการสืบสวนสอบสวน พยาน บุคคล รวมถงึ ตัวผกู้ ล่าวหาหรือผู้ถกู กล่าวหาพยานบคุ คลทีม่ าให้ถ้อยคาต่าง ๆ อีกทงั้ มีพยานหลักฐานทน่ี ามาใช้ ในการพิจารณา ซ่ึงการเปิดเผยย่อมกระทบต่อบุคคลดังกล่าวได้ หากกระบวนการยังไม่เป็นที่ยุติอาจก่อให้เกิด ผลเสียอาจมีผลกระทบต่อการดาเนินคดี แม้ได้ดาเนินการสอบสวนเรียบร้อยแล้ว แต่ข้อมูลบางประการอาจมี ความสาคัญในการสอบสวนในเร่ืองอ่ืนต่อไป การเปดิ เผยอาจสง่ ผลเสยี ต่อการดาเนนิ งานของหน่วยงานรฐั และ ส่งผลให้การทางานของเจ้าหน้าที่เป็นไปด้วยความยากลาบากมากข้ึน อีกทั้งในบางกรณีเมื่อเสร็จส้ินแล้วจะมี การดาเนินคดีต่อในชั้นศาล หรือส่งเรื่องต่อไปยังองค์กรอื่น ๆ เช่น องค์กรอัยการ กรมสอบสวนคดีพิเศษ เป็นต้น การเปิดเผยย่อมส่งผลเสียหายต่อการดาเนินคดีของหน่วยงานของรัฐ และถึงแม้ว่าจะเสร็จสิ้นข้ันตอน ของการใช้ดุลพินิจของหน่วยงานนั้นแล้วแต่กระบวนการพิจารณาทางคดีไม่ว่าจะชั้นศาลยุติธรรมหรือศาล ปกครองยังไม่สิ้นสุดกระบวนการของชั้นอุทธรณ์ ซ่ึงการเปิดเผยดังกล่าวย่อมกระทบต่อการใช้อานาจดุลพินิจ ตดั สินใจของผู้มอี านาจทเี่ กยี่ วขอ้ งก่อนจะออกคาส่ังทางปกครองต่าง ๆ ในเวลาตอ่ มาได้
- 274 - - การเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร วาระการประชุม รายงานการประชุม บันทึกภาพและ เสียงของการประชุม เอกสารประกอบการประชุมต่าง ๆ เน่ืองจากเป็นข้อมูลการประชุมท่ียังไม่เป็นท่ียุติ หาก เปิดเผยอาจกระทบต่อการปฏบิ ตั ิงานของหน่วยงานของรฐั ที่เกี่ยวข้อง อาจทาใหก้ ระทบการแสดงความคิดเห็น ของผู้เข้าร่วมประชุม เน่ืองจากการแสดงความคิดเห็นบางประการอาจกระทาได้ไม่เต็มที่ ทาให้ไม่สามารถ พจิ ารณาโดยอสิ ระซึง่ จะกระทบต่อความเป็นกลางในการปฏิบัติหน้าท่ี และเปน็ การรุกล้าสิทธสิ ่วนบุคคลโดยไม่ สมควร นอกจากนี้ ในการประชุมอาจมีถ้อยคาท่ีส่งผลกระทบหรือทาให้บุคคลอ่ืนเสียหาย จนอาจนาไป ฟ้องร้องคดตี ่อศาลได้ สาหรบั ขอ้ มูลนโยบายการต้ังราคาและการพิจารณาส่วนลดราคาเปน็ เร่ืองนโยบายในการ บริหารราชการแผ่นดิน หากเปิดเผยอาจกระทบต่อการบังคับใช้กฎหมาย ในส่วนของการเปิดเผยข้อมูล บันทึกภาพและเสียงของการประชุมในที่ประชุมของคณะรัฐมนตรี คณะกรรมาธิการ หรือคณะท่ีแต่งต้ังโดย กฎหมายหรือโดยมติคณะรัฐมนตรีอาจส่งผลให้กรรมการขาดความเป็นอิสระ หรือไม่กล้าแสดงความคิดเห็นท่ี ตรงไปตรงมาในบางกรณี และในการประชุมของคณะรัฐมนตรีหรือคณะกรรมาธิการบางกรณีอาจเป็นการ ประชุมลับหรอื มกี ารลงมติใด ๆ ที่หากเปิดเผยอาจสง่ ผลเสยี มากกวา่ ผลดีตอ่ การบรหิ ารราชการแผน่ ดิน - รายการข้อมูลขา่ วสารสาธารณะที่หน่วยงานของรฐั ต้องเปิดเผยมีความเปิดกวา้ ง อาจ มีผลกระทบในแง่ของความมั่นคงและผลประโยชน์ของชาติ รวมทั้งประสิทธิภาพในการบรรลุผลสัมฤทธิ์ตาม ภารกิจของแต่ละหน่วยงานท่ีแตกต่างกัน บางรายการกระทบต่อประสิทธิภาพในการบรรลุภารกิจ โดยเฉพาะ หน่วยงานด้านความม่ันคง ขณะที่บางรายการอาจกระทบต่อศักยภาพในการแข่งขันในเวทีประชาคมโลก เนื่องจากสามารถนาข้อมูลไปใช้ในการวิเคราะห์ประมาณการ แนวโน้มภาพรวมของทิศทางการกาหนด ยุทธศาสตร์ในการบริหารประเทศ การกาหนดรายการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ จาเป็นต้องพิจารณาถึง กฎหมายเฉพาะที่บัญญัติเก่ียวกับการเปิดเผยไว้ประกอบด้วย และอีกหลายรายการถือเป็นข้อมูลสาคัญที่หาก เปิดเผยอาจทาให้ลดศักยภาพในการแข่งขันในเวทีประชาคมโลก เช่น ข้อมูลข่าวสารทุกขั้นตอนเกี่ยวกับ งบประมาณ รายรับ การใช้และการบริหารเงินแผ่นดิน การใช้และการบริหารทรัพย์สินของทางราชการ รายงานการศึกษาและวิจัยและเอกสารที่เกี่ยวข้อง ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับอัตรากาลัง ความรับผิดชอบ ผลงาน ตามเป้าหมาย ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับที่ดิน พิกัดและตาแหน่งที่ดิน นอกจากนี้ ร่างแผนงาน ร่างโครงการ ร่าง ขอบเขตงาน ร่างคาของบประมาณท่ีเจ้าหน้าที่จัดทาข้ึนซึ่งยังไม่แล้วเสร็จ เน่ืองจากเอกสารดังกล่าวมักจะมี จานวนมาก และมีการปรับแก้ไขหลายคร้ังจะเป็นการสรา้ งภาระแก่เจ้าหน้าท่ีของรฐั เกินสมควรมผี ลเสียต่อการ บริหารจดั การภาครัฐและการบรหิ ารราชการแผ่นดนิ - ธนาคารท่ีเป็นสถาบันการเงินเฉพาะกิจของรัฐซึ่งการดาเนินธุรกิจแตกต่างจาก หน่วยงานของรัฐอ่ืนทั่วไปในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารสาธารณะแม้กฎหมายจะกาหนดให้ธนาคารต้องเปิดเผย แต่ธนาคารยังคงสงวนไวส้ าหรับผมู้ ีส่วนไดเ้ สยี ที่จะสามารถเข้าถึงข้อมูลได้เท่าน้ัน เช่น รายงานการประชุมเพอ่ื พิจารณาการดาเนินทางธุรกิจ ข้อมูลเกี่ยวกับการบริหารทรัพยากรบุคคล หรือข้อมูลทางการเงินอื่น ๆ ซึ่งอาจ ส่งผลกระทบต่อการดาเนินธุรกิจของธนาคารได้ (๔) การเปดิ เผยขอ้ มลู ขา่ วสารของเอกชนซง่ึ มีข้อมูลข่าวสารสาธารณะ - การเปิดเผยข้อมลู ข่าวสารของเอกชนซ่ึงมีข้อมลู ข่าวสารสาธารณะ เป็นการเพ่ิมภาระ หรอื จากัดสทิ ธิเสรีภาพของบุคคล เพราะในการดาเนินการทางธุรกิจย่อมมีกลยุทธ์และอาจกระทบกับกฎหมาย ทีเ่ กี่ยวกบั ความลับทางการค้า อาทิ พระราชบัญญัตคิ วามลับทางการค้า พ.ศ. 2545 พระราชบญั ญัติสทิ ธิบัตร พ.ศ. 2522 ซ่ึงในทางปฏิบัติอาจไม่สามารถดาเนินการได้ เป็นการสร้างภาระให้แก่เอกชน อาจมีการใช้ข้อมูล ในการทาลายคู่แขง่ ธุรกจิ และบางข้อมูลเป็นข้อมลู ความลับทางการคา้ อาจเป็นข้อมลู ที่ซา้ ซ้อนกับทห่ี นว่ ยงาน ของรัฐมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามร่างพระราชบัญญัติน้ีอยู่แล้ว ซึ่งส่งผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจ และการ
- 275 - ดาเนินการต่าง ๆ มีผลกระทบต่อการแข่งขันทางการค้า เป็นการสร้างภาระให้แก่เอกชนมากเกินไปและทาให้ เกิดต้นทุนในการดาเนินงานโดยไม่จาเป็น ส่งผลให้เอกชนนามาประกอบการพิจารณาในการเข้ามาลงทุน ประกอบธุรกิจในประเทศ รวมถึงความเส่ียงจากการใชด้ ุลยพินิจของคณะกรรมการท่ีตอ้ งพิจารณารายการข้อมลู เป็นกรณีท่ีจะกระทบต่อการบริหารงานของเอกชนท่ีต้องมีการแข่งขันท้ังเวลาและนโยบายในการดาเนินธุรกิจ ซึ่งอาจส่งผลต่อเศรษฐกิจในภาพรวม ปัจจุบันส่วนใหญ่ภาคเอกชนมี Code of product กากับ และการ กาหนดหน้าที่แก่เอกชนในการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะ อาจเป็นการสร้างภาระ และอาจเป็นเร่ืองที่ เอกชนไม่สามารถดาเนินการได้ เน่ืองจากความไม่พร้อมในด้านต่าง ๆ เช่น ในด้านดิจิทัล รวมถึงในเรื่องของ ของกรอบระยะเวลาในการดาเนินการ ซึ่งอาจส่งผลให้มีเอกชนจานวนมากต้องถูกลงโทษจากข้อกาหนดตาม บทบญั ญัติและอาจมกี ารนาขอ้ กาหนดไปใชเ้ ปน็ ชอ่ งทางในการกลนั่ แกล้งเอกชนได้ ส่วนความถ่ีในการปรบั ปรุงขอ้ มลู ให้ทันสมยั ไม่นอ้ ยกวา่ ๑ คร้งั ต่อเดือน ตามรา่ งมาตรา ๑๓ อาจเกิดปัญหาและอุปสรรคในการปรับปรุงข้อมูลเน่ืองจากมีความถ่ีมากเกินไปอาจไม่สอดคล้องกับ ความก้าวหน้าของโครงการต่าง ๆ หรือตามความเป็นจริง รวมถึงอาจเป็นการเพิ่มภาระภาคเอกชนมากเกนิ ไป และข้อมูลข่าวสารบางประการอาจส่งผลกระทบในการดาเนินธุรกิจ เช่น แผนงาน โครงการ และงบประมาณ ของปีที่กาลังดาเนินการ นโยบายการต้ังราคาหรือค่าบริการ ตามที่กาหนดไว้ในร่างมาตรา 7 (4) และ (16) อาจสร้างภาระให้กับเอกชนท่ีจะต้องเผยแพร่ข้อมูลสาธารณะโดยเร็วและอาจขัดต่อหลักการส่งเสริมให้ ภาคเอกชนในการร่วมลงทุนกับหน่วยงานรัฐได้ นอกจากน้ี จานวนค่าปรับหากไม่เปิดเผยข้อมูลตามร่างมาตรา ๑๓ (คา่ ปรบั ตามรา่ งมาตรา ๕๑) อาจเปน็ อตั ราโทษท่สี งู เกนิ เนื่องจากความถข่ี องการปรบั ปรงุ ไม่สมเหตผุ ล (๕) สทิ ธใิ นการเขา้ ถึงขอ้ มูลข่าวสาร - การให้บุคคลท่ีไม่มีส่วนได้เสียมีสิทธิย่ืนคาขอเข้าตรวจดูข้อมูลข่าวสาร ยื่นคาขอให้ เพิ่มปรับปรุงรายการข้อมูลข่าวสาร หรือย่ืนคาขอให้แก้ไขปรับปรุงรายการข้อมูลความลับราชการ โดยมิได้ จากัดหรือคัดกรอง อาจกระทบต่อสิทธิหรือประโยชน์ได้เสียของเจ้าของข้อมูล หรือกระทบต่อความม่ันคงหรอื ระบบเศรษฐกิจของประเทศได้ และอาจมผี ลกระทบตอ่ บคุ คลภายนอกและต่อการปฏิบตั ิงานของเจา้ หนา้ ท่ีของ รัฐผู้เกี่ยวข้อง รวมท้ังงบประมาณท่ีต้องสูญเสียไปมากยิ่งขึ้น ซ่ึงอาจก่อให้เกิดปัญหาในทางปฏิบัติได้หากมี บคุ คลที่มเี จตนาไม่สุจรติ ใชช้ ่องวา่ งดงั กลา่ วในการเข้าตรวจดูข้อมูลขา่ วสาร ซ่ึงเปน็ การกระทบสิทธิหรอื เสรภี าพ ของบุคคลอื่น ตามมาตรา ๒๖ และมาตรา ๒๗ แหง่ รัฐธรรมนญู สรา้ งภาระงานกับหน่วยงานของรฐั หรือเอกชน ท่ีจะต้องเสียเวลาและเจ้าหน้าที่ในการดาเนินการจัดทาสาเนาข้อมูลข่าวสารให้กับบุคคลดังกล่าวโดยนา ช่องทางน้ีมาสร้างภาระงาน หรือกลั่นแกล้ง ถึงแม้จะมีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมหรือค่าใช้จ่ายที่เกิดข้ึนจาก การดาเนินการก็ตาม รวมถึงหากมีผู้ขอข้อมูลข่าวสารท่ีไม่ได้มีการจัดทาไว้เป็นเอกสารขอบ่อยคร้ังจากผู้ขอ รายเดิม เป็นภาระแก่ส่วนราชการที่ต้องรวบรวมข้อมูลเท่าที่หาได้มาพิมพ์จัดทาเป็นเอกสารขึ้นใหม่ เพ่ือส่งให้ ผูข้ อภายในระยะเวลาท่ีกฎหมายกาหนดไวซ้ ่ึงเป็นช่วงระยะเวลาสั้น ๆ ประกอบกบั มิไดม้ ีการกาหนดยืดหยุ่นให้ สามารถขยายระยะเวลาดาเนินการได้อาจสง่ ผลให้เกดิ ความผิดพลาดในการปฏบิ ัตขิ องหนว่ ยงานของรัฐได้และ เปน็ การสร้างภาระแกเ่ จ้าหน้าท่ีของรัฐเป็นอย่างมาก นอกจากน้ี ในกรณีที่ไมม่ ีเหตจุ าเป็นอาจใช้เร่ืองนี้เป็นการ ใช้เป็นมูลเหตุกล่าวโทษแก่เจ้าพนักงานได้ว่า ละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ การร้องเรียนเจ้าหน้าที่ (บุคคลใดบุคคล หนึ่ง) ซ่ึงอาจจะมีผลลงโทษในเชงิ วนิ ัย หรือเป็นการเสยี ประวัติ เสียขวัญ และกาลังใจในการปฏิบัติงาน จึงไม่มี ความเป็นธรรม และควรปรับปรุงแก้ไขในเชิงสรา้ งสรรคม์ ากกวา่ การมงุ่ เน้นลงโทษเจา้ หน้าท่ีของรฐั - การขอให้หน่วยงานของรัฐเปิดเผยข้อมูลข่าวสารบนเว็บไซต์ เป็นดุลพินิจของ ผู้บริหารสูงสุดของหน่วยงานของรัฐนั้น ๆ ท่ีจะพิจารณาเป็นรายกรณีไป เพราะหากต้องดาเนินการตามคาขอ
- 276 - ของบคุ คลในทุกกรณีท่ีมีการร้องขอ อาจมีผลต่อการบริหารจัดการข้อมลู ที่จาเป็นต้องมีการวางแผนลว่ งหน้าใน การสารองพ้ืนที่เก็บข้อมูลในระบบสารสนเทศและกระทบต่อการจัดสรรงบประมาณเพิ่มมากข้ึนในทุก ๆ ปี และการจัดเก็บข้อมูลข่าวสารของราชการในรูปแบบข้อมูลดิจิทัล รวมถึงการจัดให้มีสถานท่ีติดต่อและ เจ้าหนา้ ทข่ี ้อมลู ข่าวสารสาธารณะเพ่มิ ข้นึ อาจมีภาระด้านงบประมาณเพิ่มเติมได้ (๖) ขอ้ มูลความลับราชการ - ข้อมูลข่าวสารของราชการใดเป็นข้อมูลข่าวสารลับ ย่อมมีลักษณะเป็นความลับ ทัง้ หมดโดยไมส่ ามารถตดั ทอนหรือแยกส่วนได้ และในทางปฏบิ ตั จิ ะตอ้ งมีการกาหนดชั้นความลับใหค้ รอบคลุม รายละเอียดทั้งหมดของเรื่องนั้น ๆ ดังน้ัน การให้ปกปิดและตัดทอนข้อมูลข่าวสารลับ โดยให้เปิดเผยเฉพาะ ส่วนท่ีเป็นข้อมูลข่าวสารสาธารณะท่ีเหลือจึงไม่อาจกระทาได้ เนื่องจากอาจก่อให้เกิดการรั่วไหลของข้อมูล ขา่ วสารลบั อนั จะทาให้การปฏิบัติราชการทีเ่ กี่ยวกับข้อมลู ขา่ วสารลับไม่มปี ระสิทธภิ าพ อีกทงั้ ยังเป็นการสร้าง ภาระและขนั้ ตอนท่ไี ม่จาเปน็ ใหห้ น่วยงานของรัฐอีกดว้ ย - การให้หน่วยงานของรัฐจัดทาและเปิดเผยรายการข้อมูลความลับราชการ เพื่อแสดง ใหเ้ หน็ ประเภทหรอื ขอบเขตของความลับราชการใหป้ ระชาชนไดร้ บั ทราบและเข้าใจงา่ ย จะขัดต่อวตั ถุประสงค์ ของการกาหนดให้ข้อมูลเป็นข้อมูลความลับของราชการ เนื่องจากแม้ว่ารายการข้อมูลความลับอาจปรากฏแต่ ช่ือของข้อมูลโดยไม่ปรากฏเน้ือหา แต่ก็อาจมีประเด็นท่ีมีความอ่อนไหว ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบและความ เสียหายแกป่ ระโยชนแ์ ห่งรัฐในดา้ นต่าง ๆ อีกทงั้ การจดั ทาดัชนขี ้อมลู ความลับราชการและนาสง่ คณะกรรมการ ข้อมูลความลับราชการรับรอง น้ัน ความลับของทางราชการควรเป็นอานาจหน้าที่และความรับผิดชอบของ หวั หน้าหนว่ ยงานของรฐั โดยไม่ควรต้องสง่ ใหค้ ณะกรรมการขอ้ มูลความลับราชการรับรองอีกเน่ืองจากอาจมิได้ มีความเช่ียวชาญหรือมีความเข้าใจอย่างแท้จริง รวมทั้งปัจจัยและบริบทต่าง ๆ ของข้อมูลอย่างเพียงพอ ซ่ึงจะ ทาให้เกิดการทางานที่ซ้าซ้อนและเพิ่มภาระงานด้านเอกสารอันไม่จาเป็น ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพ โดยรวมของหน่วยงานของรัฐ ไม่ก่อใหเ้ กิดประโยชนท์ แ่ี ท้จรงิ ตอ่ ประชาชน - การแบ่งชั้นความลับ เง่ือนไขบางประการถูกกาหนดให้เป็นไปตามประเภท (category) ของข้อมลู ความลับ อาทิ ข้อมลู ข่าวสารใด ๆ ทจ่ี ะก่อให้เกิดความเสียหายต่อความสัมพันธ์ระหว่าง ประเทศ เป็นข้อมูลลับท่ีสุด และข้อมูลข่าวสารด้านการป้องกันและปราบปรามการก่อการร้าย เป็นข้อมูลลับ มาก นั้น จะส่งผลให้หน่วยงานของรัฐไม่สามารถใช้ดุลพินิจในการกาหนดชั้นความลับจากปัจจัยต่าง ๆ อาทิ ความสาคัญของเน้ือหา แหล่งที่มาของข้อมูลข่าวสาร วิธีการนาไปใช้ประโยชน์ จานวนบุคคลที่ควรรับทราบ และผลกระทบหากมีการเปิดเผย อันเป็นองค์ประกอบท่ีจะต้องนามาพิจารณาในการกาหนดช้ันความลับ ซ่ึง อาจทาให้ขาดความยืดหยุ่นและไม่สามารถตอบสนองต่อพลวัต (dynamic) ที่อาจเปล่ียนแปลงไปในอนาคต นอกจากน้ี การกาหนดให้ระยะเวลาที่ข้อมูลความลับราชการในแต่ละช้ันความลับจะถูกปรับเปล่ียนเป็นข้อมลู ข่าวสารสาธารณะเม่ือครบกาหนดระยะเวลาท่แี ตกต่างกัน (ลบั ทีส่ ุด ๗๕ ปี ลบั มาก ๒๐ ปี และลับ ๑๐ ป)ี การ กาหนดชั้นความลับตามประเภทของข้อมูลโดยไม่ได้คานงึ ถงึ ปัจจยั อ่นื ๆ ทเ่ี ก่ียวขอ้ งโดยเฉพาะผลกระทบ (หาก มีการเปิดเผย) อาจส่งผลให้ข้อมูลข่าวสารบางรายการถูกกาหนดชั้นความลับสูงกว่าที่ควรจะเป็น และอาจไม่ กอ่ ใหเ้ กดิ ประโยชน์ทแี่ ท้จริงต่อประชาชน - การเผยแพร่ข้อมูลความลับราชการบนระบบเครือข่ายสารสนเทศหรือเว็บไซต์ซ่ึง ประชาชนท่ัวไปสามารถเข้าถึงได้โดยง่าย เป็นข้อมูลท่ีมีความสาคัญยิ่งกว่าข้อมูลข่าวสารอ่ืน ๆ จึงมีความเส่ียง ต่อการนาไปใช้ในทางที่อาจส่งผลกระทบต่อบุคคลหรือประโยชน์สาธารณะอย่างร้ายแรงได้ อาจจะกระทบต่อ ประสทิ ธิภาพในการปฏิบตั ิงานทจี่ ะต้องมคี วามเชื่อมโยง ตอ่ เนื่องต่อไป แม้วา่ บางภารกจิ อาจพจิ ารณาวา่ สิ้นสุด ยุติลงแล้ว หากแตง่ านดา้ นความม่นั คงโดยเฉพาะการข่าว จาเปน็ ตอ้ งมกี ารจัดทาฐานข้อมลู และรวบรวมค้นคว้า
- 277 - อยา่ งต่อเนือ่ งจึงเป็นไปได้ยากทจี่ ะแสดงรายการข้อมลู ความลบั นอกจากน้ี ข้อมลู ข่าวสารของหนว่ ยงานจัดเก็บ ภาษีอากรของรัฐหลายรายการเข้าลักษณะไม่ต้องถูกเปิดเผยได้เน่ืองจากเป็นข้อมูลความลับราชการ ประกอบ กับความเกี่ยวข้องกับข้อมูลการเงินการคลังของประเทศ อันจะมีผลกระทบต่อความมั่นคงทางการคลังของรัฐ จึงไมเ่ ปน็ ประโยชน์ตอ่ ประชาชนทั้งอาจทาให้เกดิ ความเสยี หายต่อหนว่ ยงานของรัฐ เนอ่ื งจากหลกั การความลับ ของทางราชการเปน็ เรื่องท่ีไม่อาจเปดิ เผยได้ซ่งึ หากเปิดเผยอาจกระทบต่อความมนั่ คงของชาติ กระทบสิทธิของ ประชาชน หรือเสียหายต่อเศรษฐกิจ เป็นต้น แม้ว่าสิ่งท่ีร่างพระราชบัญญัติน้ีมุ่งจะให้เปิดเผย “รายการข้อมูล ความลับราชการ” ไม่ใช่ข้อมูลข่าวสารความลับของราชการก็ตาม ท้ังการเผยแพร่บนระบบเครือข่ายดังกล่าว น้ัน อาจทาใหก้ ลุ่มมจิ ฉาชีพซ่ึงมีความเชีย่ วชาญอาจโจมตีระบบสารสนเทศเพื่อเข้าถงึ หรือขโมยข้อมูลต่าง ๆ ได้ งา่ ย จึงไมค่ วรท่จี ะให้มีการเปดิ เผยรายการข้อมูลความลบั ราชการและเผยแพรบ่ นระบบดงั กลา่ ว - ข้อมูลอันเก่ียวกับการพิจารณาพิพากษาคดี ซึ่งอยู่ในความครอบครองขององค์กร อิสระตามรัฐธรรมนูญหรือองค์กรอัยการมีความเชื่อมโยงกับนายกรัฐมนตรี ดังน้ี การให้นายกรัฐมนตรีเข้าถึง ข้อมูลความลับราชการทุกชั้นความลับ อาจกระทบต่อหลักความยุติธรรม หลักเรื่องการไม่มีส่วนได้เสียของผู้ ดารงตาแหน่งทางการเมือง รวมถึงรัฐธรรมนูญกาหนดให้องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญมีอานาจหน้าที่ในการ ตรวจสอบการใช้อานาจรฐั (๗) ข้อมูลส่วนบคุ คล - การกาหนดห้ามไม่ให้หน่วยงานของรัฐเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลที่อยู่ในความ ควบคุมดูแล โดยปราศจากความยินยอมเป็นหนังสือของเจ้าของข้อมูล โดยมีข้อยกเว้นถึงเรื่องการเปิดเผย ข้อมูลส่วนบุคคลต่อเจ้าหน้าที่ของรัฐเพื่อการป้องกันการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย คาว่า “เพื่อป้องกัน การฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย” เป็นถ้อยคาที่อาจทาให้เจ้าหน้าท่ีใช้ดุลพินิจได้อย่างกว้าง อาจขัดต่อ หลักของกฎหมายในการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และกระทบสิทธิเสรีภาพของบุคคลอย่างมีนัยสาคัญได้ รวมถึงข้อยกเว้นกรณีกาหนดข้อมูลผู้ถือครองกรรมสิทธิ์ในที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ อาจกระทบต่อสิทธิส่วน ตัวบางประการของเจา้ ของขอ้ มลู ได้ - ควรกาหนดให้เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลได้เฉพาะกรณีเจ้าของข้อมูลยินยอมเท่านั้น เว้นแต่มีเหตอุ ันจาเป็น หรอื เหตทุ ่ีอาจก่อใหเ้ กดิ ความเสียหายอย่างรา้ ยแรงต่อหน่วยงานรัฐซ่ึงไดก้ าหนดไว้อย่าง ชัดเจนด้วย จึงจะมีสิทธิจัดระบบข้อมูลส่วนบุคคลได้ เน่ืองจากการเข้าไปจัดระบบโดยไม่มีเหตุอันสมควรอาจ กระทบสทิ ธสิ ว่ นบคุ คลและขัดตอ่ บทบัญญัติรัฐธรรมนูญ - ร่างมาตรา ๗ (๖) ประกอบร่างมาตรา ๑๐ ได้บัญญัติให้หน่วยงานของรัฐมีหน้าท่ี จัดทาและเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะในรูปแบบข้อมูลดิจิทัล ซ่ึงรวมถึงสัญญาของหน่วยงานของรัฐด้วย โดยเมอื่ พิจารณาขอ้ เทจ็ จรงิ ในการปฏิบัตริ าชการแล้ว ปรากฏวา่ มีการจัดทาสญั ญาเชา่ และสญั ญาตา่ งตอบแทน อ่ืนนอกเหนือจากสัญญาเช่ากับเอกชนเป็นจานวนมาก เช่น สัญญาเช่าท่ีดินราชพัสดุเพื่ออยู่อาศัย สัญญาเช่า ที่ดินราชพัสดุเพ่ือการเกษตร สัญญาเช่าอาคารราชพัสดุ เป็นต้น ซึ่งสัญญาดังกล่าวจะระบุชื่อ สกุล อายุ เชื้อ ชาติ สัญชาติ ที่อยู่ของเอกชนค่สู ัญญาไว้ หากจะต้องจดั ทาในรูปแบบขอ้ มูลดจิ ิทัลและให้คนทุกกลมุ่ เข้าถึง อาจ สง่ ผลกระทบต่อการคุ้มครองข้อมูลส่วนบคุ คลและก่อใหเ้ กดิ คา่ ใชจ้ า่ ยในการดาเนนิ การ (๘) คณะกรรมการสรรหากรรมการขอ้ มูลข่าวสารสาธารณะผทู้ รงคุณวฒุ ิ - พรรคการเมืองดาเนินการอยู่ภายใตผ้ ลประโยชนข์ องพรรค การมฝี ่ายพรรคการเมือง เข้าไปเป็นกรรมการสรรหาฯ อาจกลายมาเป็นรักษากลุ่มผลประโยชน์กันอาจจะไม่มีความอิสระเพียงพอ นักการเมอื งมวี าระการปฏิบตั หิ น้าท่ไี ดไ้ ม่นาน แมจ้ ะเป็นผู้แทนของประชาชนโดยหลักการแลว้ กอ็ าจมีข้อโต้แย้ง ในเร่ืองของการทับซ้อนทางผลประโยชน์และความไม่โปร่งใสได้ ประกอบกับอาจมีการย้ายจากฝ่ายรัฐบาลมา
- 278 - เป็นฝ่ายค้านทาให้เกิดความยุ่งยากในการดาเนินการ และอาจเกิดความไม่คล่องตัว อาจมีปัญหาเรื่องความ ต่อเน่ืองการทาหน้าท่ีของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารฯ หากมีปัญหาในช่วงรอยต่อที่มีการเลือกตั้งพรรค การเมืองเพื่อเข้ามาทาหน้าท่ีเป็นคณะกรรมการสรรหาฯ ท้ังน้ี หน้าที่ในการดาเนินการสรรหากรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิ ควรเป็นหน้าท่ีของฝ่ายบริหารในการดาเนินการ ไม่ควรนาฝ่ายนิติบัญญัติมาเกี่ยวข้อง หรือ คัดกรองจากผู้แทนองค์กรอิสระ เช่น ศาลยุติธรรม ศาลปกครอง อดีตผู้พิพากษา และอดีตตุลาการในศาล ปกครอง หรอื ผแู้ ทนจากองค์กรอิสระอ่ืน ๆ ภาคประชาสงั คม และเอกชน เป็นต้น เพ่ือมใิ หม้ กี ารตง้ั ข้อสงสัยใน เรอ่ื งของผลประโยชน์ทบั ซอ้ น (๙) อานาจของคณะกรรมการข้อมลู ข่าวสารสาธารณะ - การให้อานาจคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะเข้าไปในสถานท่ีเพื่อตรวจสอบ ข้อมูลข่าวสาร เป็นการกระทบสิทธิของเอกชนเจ้าของสถานท่ี ท้ังนี้ ตามมาตรา ๓๓ ของรัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทย ประกอบกับมาตรา ๙๒ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา รวมถึงกรณีข้อมูล ข่าวสารสาธารณะอยู่ในความครอบครองของเอกชนก็มีความเส่ียงท่ีจะถูกร้องเรียนว่าใช้อานาจหน้าท่ีตาม กฎหมายท่ีไม่ชอบก็ได้ หากเข้าไปในสถานท่ีของผู้ครอบครองแล้วปรากฏว่าไม่พบข้อมูลข่าวสาร นอกจากนี้ การให้อานาจคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร แทนหน่วยงานของรัฐและเอกชน ซึ่งมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะ เป็นการส่งผลกระทบต่อภาคเอกชนท่ีมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะอยู่ในความ ครอบครอง (๑๐) บทกาหนดโทษ - การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะอาจก่อให้เกิดผลกระทบหรือความเสียหายต่อ บุคคลอ่ืน ซ่ึงบุคคลดังกล่าวอาจฟ้องหน่วยงานของรฐั หรือเอกชนซ่ึงมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะ ที่เปิดเผยข้อมลู ได้ทั้งทางแพ่งและทางอาญา รวมถึงร้องเรียนให้ดาเนินการทางวินัยกับเจ้าหน้าท่ีได้ และการลงโทษทางวินัย เป็นการดาเนินการท่ีกระทบสิทธิเสรีภาพของบุคคลซ่ึงเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ โดยมีกฎหมายและระเบียบท่ี เก่ียวข้องกาหนดขั้นตอน วิธีการและระยะเวลาในการดาเนินการทางวินัยกับเจา้ หนา้ ท่ีของรฐั แตล่ ะประเภทไว้ แล้ว การกาหนดระยะเวลาแล้วเสร็จของการดาเนินการทางวินัยอย่างจากัดอาจทาให้ผู้ที่พิจารณาลงโทษทาง วินัยไม่ได้ใช้ดุลพินิจให้เหมาะสมกับกรณีอันอาจส่งผลกระทบกระเทือนต่อสิทธิเสรีภาพของบุคคลที่เป็น เจ้าหน้าท่ีของรฐั ท่ีถูกลงโทษทางวินัยอยา่ งไมเ่ ป็นธรรม ๖. การกาหนดใหม้ รี ะบบอนญุ าต อนมุ ัติหรือการใชด้ ุลพินจิ ของเจ้าหน้าที่ มี ไมม่ ี เหตุผลและความจาเปน็ เป็นการบริหารจัดการการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารสาธารณะ และการเปิดเผยหรือไม่เปิดเผย ข้อมูลความลับราชการ ๗. การกาหนดให้มรี ะบบคณะกรรมการ มี ไมม่ ี เหตผุ ลและความจาเป็น (๑) คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารสาธารณะ เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายเกิดผลสัมฤทธ์ิ มปี ระสิทธิภาพมากย่ิงข้ึน เพอื่ ใหเ้ กิดความเหมาะสมในการบรหิ ารจดั การข้อมลู ขา่ วสารสาธารณะอย่างรวดเร็ว ซึ่งเกิดประโยชน์กับประชาชน ทาให้การตรวจสอบและการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารของราชการและข้อมูล
- 279 - ข่าวสารสาธารณะสามารถกระทาได้ในเชิงรุกและเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และยังเป็นการตรวจสอบการ ทางานของเจ้าหน้าที่ด้านขอ้ มูลข่าวสารใหเ้ กิดความโปรง่ ใส สุจริตและตรงไปตรงมา (๒) คณะกรรมการขอ้ มลู ความลับราชการ เพอ่ื รกั ษาคุ้มครองข้อมูลความลับราชการ รับรอง ดัชนขี ้อมูลความลับราชการ การเปดิ เผยข้อมูลความลับราชการทีค่ รบระยะเวลา ๘. บทกาหนดโทษ ไมม่ ี โทษทางอาญา โทษทางปกครอง โทษปรบั เป็นพินัย โทษอปุ กรณ์ เหตผุ ลและความจาเปน็ มีความจาเป็นต้องกาหนดโทษทางอาญาและโทษทางปกครองเพ่ือให้หน่วยงานของรัฐหรือ เจ้าหน้าที่ของรัฐ และเอกชนซึ่งมีข้อมูลข่าวสารสาธารณะ ปฏิบัติตามคาสั่งให้เปิดเผยข้อมูลข่าวสารของ คณะกรรมการขอ้ มลู ข่าวสารสาธารณะตามกฎหมายนี้ สว่ นท่ี ๔ การเปิดเผยรายงานผลการรับฟังความคิดเหน็ และรายงานผลการวเิ คราะห์ผลกระทบอันเกิดขนึ้ จากรา่ งพระราชบญั ญัติ ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร รั บ ฟั ง ค ว า ม คิ ด เ ห็ น แ ล ะ วิ เ ค ร า ะ ห์ ผ ล ก ร ะ ท บ ท่ี อ า จ เ กิ ด ขึ้ น จ า ก ร่ า ง พระราชบัญญัติที่เสนอโดยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือผู้มีสิทธิเลือกต้ัง ได้เปดิ เผยรายงานผลการรับฟังความ คิดเห็นและรายงานผลการวิเคราะห์ผลกระทบอันเกิดจากร่างพระราชบัญญัติ ทางเว็บไซต์รัฐสภา www.parliament.go.th แล้วต้งั แต่วันท่ี ๑๔ มถิ ุนายน ๒๕๖๔ คณะกรรมการรับฟังความคิดเหน็ และวเิ คราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขน้ึ จากร่างพระราชบัญญัตทิ เ่ี สนอโดยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือผู้มสี ิทธิเลือกต้ัง สานกั งานเลขาธิการสภาผ้แู ทนราษฎร
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
- 186
- 187
- 188
- 189
- 190
- 191
- 192
- 193
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
- 200
- 201
- 202
- 203
- 204
- 205
- 206
- 207
- 208
- 209
- 210
- 211
- 212
- 213
- 214
- 215
- 216
- 217
- 218
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
- 230
- 231
- 232
- 233
- 234
- 235
- 236
- 237
- 238
- 239
- 240
- 241
- 242
- 243
- 244
- 245
- 246
- 247
- 248
- 249
- 250
- 251
- 252
- 253
- 254
- 255
- 256
- 257
- 258
- 259
- 260
- 261
- 262
- 263
- 264
- 265
- 266
- 267
- 268
- 269
- 270
- 271
- 272
- 273
- 274
- 275
- 276
- 277
- 278
- 279
- 280
- 281
- 282
- 283
- 284
- 285
- 286
- 287
- 288
- 289
- 290
- 291
- 292
- 293
- 294
- 295
- 296
- 297
- 298
- 299
- 300
- 301
- 302
- 303
- 304
- 305
- 306
- 307
- 308
- 309
- 310
- 311
- 312
- 313
- 314
- 315
- 316
- 317
- 318
- 319
- 320
- 321
- 322
- 323
- 324
- 325
- 326
- 327
- 328
- 329
- 330
- 331
- 332
- 333
- 334
- 335
- 336
- 337
- 338
- 339
- 340
- 341
- 342
- 343
- 344
- 345
- 346
- 347
- 348
- 349
- 350
- 351
- 352
- 353
- 354
- 355
- 356
- 357
- 358
- 359
- 360
- 361
- 362
- 363
- 364
- 365
- 366
- 367
- 368
- 369
- 370
- 371
- 372
- 373
- 374
- 375
- 376
- 377
- 378
- 379
- 380
- 381
- 382
- 383
- 384
- 385
- 386
- 387
- 388
- 389
- 390
- 391
- 392
- 393
- 394
- 395
- 396
- 397
- 398
- 399
- 400
- 401
- 402
- 403
- 404
- 405
- 406
- 407
- 408
- 409
- 410
- 411
- 412
- 413
- 414
- 415
- 416
- 417
- 418
- 419
- 420
- 421
- 422
- 423
- 424
- 425
- 426
- 427
- 428
- 429
- 430
- 431
- 432
- 433
- 434
- 435
- 436
- 437
- 438
- 439
- 440
- 441
- 442
- 443
- 444
- 445
- 446
- 447
- 448
- 449
- 450
- 451
- 452
- 453
- 454
- 455
- 456
- 457
- 458
- 459
- 460
- 461
- 462
- 463
- 464
- 465
- 466
- 467
- 468
- 469
- 470
- 471
- 472
- 473
- 474
- 475
- 476
- 477
- 478
- 479
- 480
- 481
- 482
- 483
- 484
- 485
- 486
- 487
- 488
- 489
- 490
- 491
- 492
- 493
- 494
- 495
- 496
- 497
- 498
- 499
- 500
- 501
- 502
- 503
- 504
- 505
- 506
- 507
- 508
- 509
- 510
- 511
- 512
- 513
- 514
- 515
- 516
- 517
- 518
- 519
- 520
- 521
- 522
- 523
- 524
- 525
- 526
- 527
- 528
- 529
- 530
- 531
- 532
- 533
- 534
- 535
- 536
- 537
- 538
- 539
- 540
- 541
- 542
- 543
- 544
- 545
- 546
- 547
- 548
- 549
- 550
- 551
- 552
- 553
- 554
- 555
- 556
- 557
- 558
- 559
- 560
- 561
- 562
- 563
- 564
- 565
- 566
- 567
- 568
- 569
- 570
- 571
- 572
- 573
- 574
- 575
- 576
- 577
- 578
- 579
- 580
- 581
- 582
- 583
- 584
- 585
- 586
- 587
- 588
- 589
- 590
- 591
- 592
- 593
- 594
- 595
- 596
- 597
- 598
- 599
- 600
- 601
- 602
- 603
- 604
- 605
- 606
- 607
- 608
- 609
- 610
- 611
- 612
- 613
- 614
- 615
- 616
- 617
- 618
- 619
- 620
- 621
- 622
- 623
- 624
- 625
- 626
- 1 - 50
- 51 - 100
- 101 - 150
- 151 - 200
- 201 - 250
- 251 - 300
- 301 - 350
- 351 - 400
- 401 - 450
- 451 - 500
- 501 - 550
- 551 - 600
- 601 - 626
Pages:
