คำนำ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล3านนา มีเป5าหมายในการพัฒนามหาวิทยาลัยไปสู=องค?กรแห=งการเรียนร3ู โดยได3มีการจัดทำแผนการจัดความรู3 ในการดำเนินงานจัดการความรู3ในองค?กร (Knowledge Management) ของมหาวิทยาลัยให3สอดคล3องวิสัยทัศน?และเปVนไปตามแผนยุทธศาสตร?ของมหาวิทยาลัย โดยมีการรวบรวมความรู3 ที่มีอยู=ในมหาวิทยาลัย (Tacit Knowledge) ถ=ายทอดไปสู=บุคลากรและนำไปปฏิบัติอย=างเปVนระบบ (Explicit Knowledge) จนเกิดเปนV แนวปฏบิ ัตทิ ีด่ ี มหาวิทยาลัย จึงได3รวบรวมผลงานแนวปฏิบัติที่ (Good Practices) ประจำปiการศึกษา 2563 จากทุก หน=วยงาน ใน 3 ประเด็นองค?ความรู3 คือ องค?ความรู3ในการผลิตบัณฑิตให3เปVนที่ยอมรับในวงวิชาชีพ องค?ความรู3ใน การส=งเสริมเผยแพร=ผลงานวิจัย ผลงานสร3างสรรค?นวัตกรรมและผลงานบริการวิชาการในระดับชาติและนานาชาติ องค?ความรู3ในการพัฒนาสมรรถนะการปฏิบัติงานเพื่อตอบสนองยุทธศาสตร?และพันธกิจของมหาวิทยาลัย จำนวน 43 เรื่อง ไว3ในเล=มนี้และหวังเปVนอย=างยิ่งว=า ผลงานเหล=านี้จะเปVนประโยชน? สามารถนำไปประยุกต?ใช3ในหน=วยงาน และองคก? รอนื่ ๆ ต=อไป (ผู3ช=วยศาสตราจารยเ? กรยี งไกร ธารพรศรี) ผอ3ู ำนวยการสถาบนั ถ=ายทอดเทคโนโลยีส=ชู มุ ชน ประธานคณะกรรมการดำเนนิ งานจัดการความรู3ในองคก? ร
สารบญั หนา$ องคค$ วามรู*ในการผลิตบณั ฑิตให*เปน9 ทย่ี อมรบั ในวงวิชาชีพ 6 o รปู แบบการจดั การเรยี นการสอนยุค New Normal ทีส่ >งผลตอ> ผลสมั ฤทธ์ิทางการเรยี น 17 o การพัฒนาการศึกษาเพื่อผลิตกำลงั คนนกั วชิ าชพี ท่เี นQนปฏบิ ตั กิ าร (Hands-On) 24 o การจดั การเรยี นการสอนเพ่อื ผลิตบัณฑิตนกั ปฏิบัตใิ นสถานการณ_ COVID-19 43 o การจดั การเรียนการสอนออนไลนท_ ่สี >งผลใหQเกดิ ประสทิ ธิภาพสงู สดุ 52 o ขQอสอบออนไลน_โดยใชโQ ปรแกรม Microsoft Forms 56 o แนวปฏิบตั กิ ารเทียบโอนผลการเรยี นจากการศึกษานอกระบบหรอื การศกึ ษาตามอัธยาศยั เขาQ สู>ในระบบ 62 o ทักษะการออกแบบสอื่ สารสรรคส_ ำหรับการเรยี นรQอู อนไลน_ 67 o การจัดการความรูQสำหรับแนวทางการจดั การเรยี นรQูแบบผสมผสาน (Blended Learning) ในสถานการณไ_ มป> กติ 72 o การบรู ณาการการจัดการศกึ ษาระดบั บัณฑติ ศกึ ษา ตอ> เนือ่ ง ปทu ่ี 2 75 องคค$ วามรใู* นการสBงเสรมิ เผยแพรBผลงานวิจยั ผลงานสร*างสรรคน$ วตั กรรม 79 และผลงานบรกิ ารวชิ าการในระดบั ชาติและนานาชาติ 91 108 o การสง> เสริมการเผยแพรผ> ลงานวิจยั 117 ผลงานสรQางสรรคน_ วัตกรรมและผลงานบรกิ ารในระดบั ชาตแิ ละนานาชาติ 129 o เทคนคิ การเขยี นโครงการอยา> งไรใหไQ ดQทนุ 133 o รูปแบบ/กระบวนการถ>ายทอดความรจQู ากงานวิจยั สู>ชุมชน 137 o เทคนิคการเขียนแผนงานวิจัย o การพฒั นาขอQ เสนอโครงการวิจยั เพอ่ื ขอทุนจากแหล>งทนุ ภายนอกและส>งเสรมิ การเผยแพร>ผลงานวจิ ัย ผลงานสราQ งสรรค_ นวตั กรรม และผลงานบริการวชิ าการ ในระดบั ชาตแิ ละนานาชาติ o การเตรยี มตนQ ฉบบั บทความวิชาการเพอ่ื ส>งตพี มิ พ_ o เทคนคิ การเขยี นหัวขอQ วจิ ัยเพือ่ พชิ ติ ทุน o การเขยี นบทความวิจัยและบทความวิชาการเพอื่ ตพี มิ พใ_ นวารสารที่ปรากฏในฐานขQอมลู ในระดับดี
o แนวทางการเสริมสรQางความเขมQ แข็งการทำงานวจิ ัยรว> มกับสถานประกอบการและชุมชน 144 o แนวทางการเขียนขQอเสนอโครงการเพอ่ื ขอรับการสนบั สนุนจากแหลง> ทุนภายนอก 148 องคค$ วามรู*ในการพัฒนาสมรรถนะการปฏบิ ตั ิงานเพอ่ื ตอบสนองยุทธศาสตร$ และพันธกิจของมหาวิทยาลัย 151 o งานประจำส>ูงานวจิ ัย 161 169 o เทคนคิ การเขียนค>ูมอื การปฏิบัตงิ าน 176 o เทคนคิ การสราQ งเครือขา> ยในการทำงาน 189 o การจัดการขอQ มลู ภายในองคก_ รเพือ่ การสืบคนQ ขอQ มลู อย>างมปี ระสิทธภิ าพ 193 o แนวทางการปฏิบตั ิการเบกิ -จา> ยเงิน ของงานคลังและพสั ดุ 200 มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลQานนา พษิ ณุโลก 212 o เทคนคิ การประสานงานภายในหน>วยงาน 229 o เทคนคิ การเขียนแบบประเมินคา> งาน ตำแหน>งประเภทวิชาชพี เฉพาะหรอื เช่ียวชาญเฉพาะ 232 ระดับชำนาญการ 238 342 o การเขยี นแบบประเมินคา> งานและผลงานเพ่อื กำหนดระดบั ตำแหน>งที่สูงขึ้นของบคุ ลากร 345 สายสนบั สนนุ คณะศิลปกรรมและสถาป}ตยกรรมศาสตร_ 351 o การจัดการความรวูQ ทิ ยาลยั เทคโนโลยแี ละสหวิทยาการ 359 o กระบวนการบริหารงานพสั ดุ สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยสี ารสนเทศ 364 o แนวปฏิบัตทิ ่ีดีในการขอเอกสารและการชำระเงนิ ค>าออกเอกสารหลกั ฐานการศกึ ษาออนไลน_ o การแลกเปลี่ยนเรียนรดQู าQ นสิทธิประโยชน_ของบุคลากรทจ่ี ะเกษยี ณอายุราชการ “การยื่นขอรับบำเหนจ็ บำนาญดQวยตนเองทางอเิ ลก็ ทรอนิกส_” o เทคนิคการติดตามและประเมนิ ผลโครงการบรกิ ารวิชาการ o เทคนิคการวเิ คราะห_ค>างาน เพ่ือกำหนดตำแหน>งทีส่ ูงข้ึน o การพัฒนาดQานงานสารบรรณของมหาวทิ ยาลยั มปี ระสทิ ธภิ าพสู>แนวทางปฏิบัตทิ ่ดี ี รายช่อื คณะทำงาน
องอคง์ค์ ค%ววาามมรูร้�้ใู+ในนกการรผผลลิติติ บบณั ััณฑิตฑิิต ใหใ้ห้เปเ+็ปน็ น: ทีท่่ย� ยี่ ออมรรัับในวงงววิชิ ชิ าาชชพีีีพ
บนั ทึกแนวทางการปฏบิ ตั ิท่ีดี ชื่อผลงาน รูปแบบการจดั การเรียนการสอนยคุ New Normal ท่ีส>งผลต>อผลสมั ฤทธ์ิทางการเรียน 1.เจ&าของผลงาน คณะบรหิ ารธุรกิจและศลิ ปศาสตรL , คณะวิศวกรรมศาสตรL และคณะวิทยาศาสตรฯL 2.สังกดั มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลลาR นนา เชียงราย 3. ชมุ ชนนักปฏบิ ัติ R ดาR นการผลิตบณั ฑติ £ ดRานการวจิ ัย £ ดาR นการพฒั นาสมรรถนะการปฏิบตั ิงาน 4.ประเด็นความร&ู (สรปุ ลกั ษณะผลงานทีป่ ระสบความสำเรจ็ ) ประเดน็ ความสำเร็จจากการจดั การเรียนการสอนแบบออนไลนN 1) สุ>มเรยี กชอ่ื บอ> ยๆ ป\\องกนั การออนไลนทL ง้ิ ไวR มอบหมายแบบฝ`กหัดทสี่ อดคลอR งกบั เนือ้ หาที่สอน 2) response ระหว>างชั้นเรียน มีการแสดงความสนใจในประเด็นที่ชั้นเรียนตRองการแลกเปลี่ยน ทั้งน้ี อาจเปนg เฉพาะเสยี งกย็ งั ดี หากการเปดi กลRองทำเกิดปkญหาดRานคา> ใชRจา> ยอินเตอรเL นต็ 3) สื่อการสอนประเภทแบบจำลองที่เปgนสามมิติที่ผูRสอนใชRในการสาธิต เพราะเทคนิคดังกล>าวจะ สามารถดงึ ความสนใจของนักศกึ ษาใหRดูมากกวา> การสอนแบบปล>อยไฟลLใหRไปศึกษาเอง 4) สัญญาณอินเตอรLเน็ต , อุปกรณL/สื่อการสอนในการเรียนการสอน , สภาพแวดลRอมที่เหมาะสมท้ัง ผRูเรียนและผRูสอน และการเตรียมความพรอR ม ทักษะการแกRปkญหาเฉพาะหนRาของครผู Rสู อน 5) พฤติกรรมของผูRเรียน ไดRแก> นักศึกษาสามารถตอบคำถามในชั้นเรียนไดR , นักศึกษาสามารถทำงาน แบบฝ`กหัดในแต>ละหน>วยการเรียนรูRไดRอย>างถูกตRอง , นักศึกษาสามารถประยุกตLความรูRในแต>ละหน>วยการ เรยี นรูRดวR ยงานมอบหมายประจำรายวิชา 6) การสรRางกระบวนในการเรียนการสอนท่ียืดหยุ>น ไม>ใหRเกิดภาวะความเครียดทั้งผูRสอนและผูRเรียน การสรRางเนื้อหาที่เช>น ผูRสอนมีคลิปบรรยายเนื้อหาที่สำคัญใหRนักศึกษาเขRาไปฟkงซ้ำหรือทบทวน การมอบหมาย งานที่เหมาะสม เปgนตนR 7) การสรRางเนอื้ หาการเรยี นการสอนใหกR ระชับ ชดั เจน สามารถเรยี นรไRู ดRง>าย 8) การติดต>อ สื่อสาร การติดตาม การใหRคำปรึกษาอย>างสม่ำเสมอระหว>างอาจารยLและนักศึกษา การ กำหนดเวลาในมีการส>งงานเปgนระยะๆ เพื่อตรวจสอบความถูกตRอง เพื่อลดปkญหาความกดดันในช>วงปลายภาค การศึกษา 9) อุปกรณLการรับ-ส>งท่มี คี ุณภาพ สัญญาณการรับส>งท่มี ีคุณภาพ ไมข> าดตอน 10) ความสามารถของผูRสอนในการจัดการเรียนการสอนแบบออนไลนL และความตั้งใจมุ>งมั่นของ ผRูเรียน 11) ดRานอุปกรณL ไดRแก> คอมพิวเตอรL โทรศพั ทLมือถอื สัญญาณอินเตอรเL น็ต สรุป การสอนออนไลนLจะสำเร็จไดRจะตRองมีความพรRอมทั้งในเรื่องอุปกรณL สัญญาณอินเตอรLเน็ต และ ความตั้งใจทั้งสองฝ}าย (ฝ}ายผูRสอนและฝ}ายผูRเรียน) รวมถึงสื่อการสอน/วิธีการสอนที่จะกระตุRนใหRผูRเรียนมีความ 6 แนวปฏิิบัตั ิทิ ี่ด่� ีี (Good Practices)การจััดการความรู้้� ปีีการศึึกษา2563
สนใจและมีส>วนร>วมในการเรียนอยู>ตลอดเวลา หากเพียงแต>ขาดเรื่องใดเรื่องหนึ่งไปก็ไม>สามารถทำใหRการสอน ออนไลนLประสบความสำเร็จไดR 5.ความเปPนมา (ปQญหา วัตถุประสงคN เปาU หมาย) การจัดการความรูR (Knowledge Management : KM) เปgนกลไกที่สำคัญประการหนึ่งที่ทำใหR องคLกรสามารถรวบรวม วิเคราะหL และสังเคราะหL ความรูRที่เกิดขึ้น และสะสมอยู>ในองคLกรเพื่อแพร>กระจาย ความรูRดังกล>าวไปใชRในการพัฒนาคน พัฒนางาน และพัฒนาองคLกรอย>างต>อเนื่อง รวมทั้งการพัฒนาการของ ปฏิสัมพันธLแห>งการเรียนรูRของบุคลากรและทีมงาน เพื่อใหRเกิดวัฒนธรรมการเรียนรูRขึ้นในองคLกร การจัดการ ความรจRู งึ เปgนหัวใจสำคญั ในการนำองคกL รไปสู>องคLกรแหง> การเรยี นรูR ทักษะความรูR ความสามารถ และองคLความรูRในการปฏิบัติงานของบุคลากรสายวิชาการ เปgนสิ่งจำเปgน ต>อการสนับสนุนการจัดการศึกษา เพื่อใหRเกิดประสิทธิภาพในการจัดการศึกษา ดังนั้นการพัฒนาบุคลากรสาย วิชาการจึงเปgนสิ่งจำเปgนต>อสถาบันการศึกษา เพื่อใหRสถาบันการศึกษามีศักยภาพมากยิ่งขึ้นและพัฒนาใหRทัน ตอ> สภาวะการเปลีย่ นแปลงของสงั คมปจk จุบนั และอนาคต ปkจจุบันการระบาดของเชื้อไวรัส โควิด -19 ส>งผลต>อระบบการศึกษาเปgนอย>างมาก ตั้งแต>เชื้อไวรัสเร่ิม ระบาดในประเทศจีนปลายปÖที่แลRวจนถึงปkจจุบัน ประเทศไทยอยู>ในสถานการณLการระบาดเกิดขึ้นในช>วง สถานศึกษาปiดภาคเรียน โดยในช>วงตRนเดือนเมษายน คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบใหRเลื่อนวันเปiดภาคเรียนที่ 1 ไปเปgนวันที่ 1 กรกฎาคม 2563 ประเทศไทยจึงมีโอกาสทบทวนบทเรียนจากต>างประเทศเพื่อเตรียมตัวใหR พรRอมในการจัดการเรียนการสอนรูปแบบใหม>ที่สอดรับกับมาตรการป\\องกันการระบาด พรRอมกับเตรียม มาตรการต>างๆ เพือ่ ป\\องกนั ไม>ใหRผเูR รยี นไดรR ับผลกระทบจากรปู แบบการเรียนทเี่ ปลยี่ นไป สิ่งแรกที่รัฐบาลตRองตัดสินใจ คือ การเปiด-ปiดสถานศึกษา แต>ผลของการปiดสถานศึกษาอาจไดRไม>คRุม เสีย มาตรการเร>งด>วนที่รัฐบาลใชRเพื่อป\\องกันการแพร>กระจายของเชื้อไวรัส คือ มาตรการกึ่งปiดเมือง (Semi- lockdown) และมาตการเวRนระยะห>างทางสังคม (Social Distancing) สถานศึกษาจึงจำเปgนตRองถูกปiดไปดRวย เพื่อลดชองทางการแพร>เช้ือไวรัส มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลRานนา ประกาศเร่ืองแนวทางการจัดการเรียนการสอน กรณีอัน เนื่องมาจากการแพร>ระบาดของโรคไวสัสโคโรนา 2019 ประจำภาคเรียนที่ 2/2563 (ฉบับที่ 1) ถึง ประกาศ เรื่องแนวทางการจัดการเรียนการสอนและการสอบ ภาคฤดูรRอน ปÖการศึกษา 2563 ในสถานการณLแพร>ระบาด ของโรคติดเชอ้ื ไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ระลอกใหม> (ฉบบั ท่ี 2) ใหRมหาวทิ ยาลัยจดั การเรียนการสอนใน รูปแบบออนไลนL ตั้งแต>วันที่ 4 มกราคม 2564 จนถึง ภาคเรียนที่ 1/2564 โดยใหRเปgนไปตามวัตถุประสงคL ผลลัพธLการเรียนรูRรายวิชา เวRนแต>กรณีมีความจำเปgนอย>างยิ่งที่ตRองจัดการเรียนการสอนในรูปแบบอื่น ตRอง ปฏิบตั ติ ามมาตรการ และแนวทางปอ\\ งกนั การแพร>ระบาดของโรคติดเชือ้ ไวรัสโคโรนา 2019 อย>างเครง> ครดั มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลRานนา เชียงราย ไดRจัดกิจกรรมการจัดการความรูR เรื่องรูปแบบการจัดการ เรียนการสอนยุค New Normal ที่ส>งผลต>อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เพื่อเปgนแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ในการจัดการเรยี นการสอนออนไลนL ในสถานการณLการแพรร> ะบาดของโรคตดิ เชื้อไวรัสโคโรนา 2019 7 แนวปฏิบิ ััติทิ ี่�่ดีี(Good Practices)การจััดการความรู้้ � ปีกี ารศึกึ ษา2563
6. วตั ถปุ ระสงคN เพ่ือพัฒนารูปแบบการจัดการเรยี นการสอนแบบออนไลนL ยคุ New Normal ที่ส>งผลตอ> ผลสัมฤทธ์ิ ทางการเรียน 7. เปUาหมาย อาจารยLผสRู อนในมหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลลาR นนา เชยี งราย 8.แนวทางการปฏบิ ตั ิท่ีดี (วธิ ีการ กระบวนการ เครอื่ งมอื การจัดการความร&ทู ี่ใช)& แนวทางการดำเนนิ การจัดการเรยี นการสอนแบบออนไลนยN คุ New Normal ท่ีสงd ผลตdอผลสมั ฤทธิท์ างการเรียน 1. วิธีการสอนออนไลนทN ี่อาจารยNใช& 1) วิธกี ารสอน แบบผสมผสาน สดั สว> น 40/60 เหตผุ ลทเ่ี ลอื กใชR 1. เนอ่ื งดRวยมีประกาศของมหาวทิ ยาลยั ใหRดำเดินการสอนออนไลนใL นชว> งแรกเปนg แบบออนไลน1L 00% และหลัง สอบกลางภาคไปแลวR มีประกาศของเขตพน้ื ทสี่ ามารถสอน on site ไดR จงึ เกดิ การสอนท้ัง2 แบบ 2. เน่อื งจากเปนg วิชาท่ีมีท้ังทฤษฎีและปฏบิ ัตจิ ำเปgนตRองมกี ารฝ`กทกั ษะปฏิบตั จิ รงิ จึง ตอR งลงภาคปฏบิ ัติ 2. โปรแกรมทเ่ี ลือกใชใ& นการสอน 1) Microsoft team เหตผุ ลทเ่ี ลอื กใชR 1. เปgนโปรแกรมที่มหาวิทยาลัยมีลิขสิทธิ์อยู>แลRว ซึ่งเปgนโปรแกรมที่ใชRงานง>าย สามารถสรRาง Teams ไดหR ลายรูปแบบ มีฟงk กLช่นั การใชRงานหลากหลาย เชน> การอัพโหลดไฟลLสื่อการสอน การ มอบหมายงาน การสอบออนไลนL การส>งงาน การแยกกลุ>มเรียนย>อย เปgนตRน สามารถสอนออนไลนLไดRไม>จำกัด เวลา รวมถึงสามารถกดบนั ทกึ การสอนไวไR ดR เพอ่ื ใหนR ักศกึ ษาเขาR มาทบทวนเนอื้ หารายวชิ าไดหR ลงั จากจบคลาส 2. มหาวทิ ยาลัยมีการอำนวยความสะดวกใหใR ชR platform นไี้ ดRฟรี นา> เช่ือถือ สามารถเพิ่มผเRู รยี นโดยคRนหารายชื่อนกั ศกึ ษาไดRอย>างสะดวก 3. มีฟงk กLช่ันใหRเลือกใชRทหี่ ลากหลายใชRงานง>าย ไม>ยุง> ยาก ครอบคลุมความตRองการ ใชRงานของผสRู อนไดอR ย>างครบถRวน อกี ทงั้ ยงั ไม>จำกดั ระยะเวลาในการเปiดการประชุมในแตล> ะครง้ั แต>อาจจะตดิ ปkญหาในบางครงั้ สำหรบั การบนั ทึกการประชุมท่ลี Rมเหลว 8 แนวปฏิิบัตั ิิที่�่ดีี (Good Practices)การจัดั การความรู้ �้ ปีกี ารศึึกษา2563
4. ผเRู รียนเขาR ถึงงา> ย ใชงR านงา> ย และสรRางความสนใจในการเรียนการสอน 5. ไม>จำกดั เวลา และเปนg ซอฟตLแวรลL ิขสทิ ธข์ิ องมหาวิทยาลยั 4) Facebook เหตุผลท่เี ลือกใชR 1. ผูRเรียนเขRาถึงงา> ย ใชงR านงา> ย และสราR งความสนใจในการเรยี นการสอน 2. ใชRเปนg ชอ> งทางการตดิ ตอ> สื่อสาร นัดหมาย พดู คยุ กับนักศกึ ษา 3. เปgน application ที่นกั ศกึ ษาส>วนใหญใ> ชR ทำใหRการติดตอ> สือ่ สารนกั ศกึ ษาทำไดR เร็วกว>าชอ> งทางอ่ืน ๆ 5) youtube เหตุผลท่เี ลอื กใชR 1. ผRูเรียนเขRาถงึ ง>าย ใชงR านงา> ย และสรRางความสนใจในการเรยี นการสอน 2. ใชRเปgนชอ> งทางในการเผยแพร>ส่ือการสอน คลปิ บรรยาย ในแต>ละหัวขอR เพื่อใหR นักศึกษาสามารถเขRาไปศึกษาเพม่ิ เติม สว> นใหญ>ใชRอธิบายทฤษฏี เฉลยกรณศี กึ ษา ซ่ึงนกั ศึกษาสามารถเขาR ไป ฟkงซ้ำไดR 3. เคร่อื งมือ/อุปกรณทN ี่ใชใ& นการสอน 1) Computer 2) หฟู kง 3) แทปเลท 4) smalltalk 5) microphone 8) สญั ญาณอนิ เตอรLเนต็ 6) โทรศัพทมL อื ถือ 7) กลRอง 4. การวางแผนเตรียมการสอนออนไลนN 4.1 ระยะเตรยี มการสอน 1) วิธกี ารนดั หมายนักศกึ ษา (เชน> ในกลม>ุ Line , Facebook กลุม> ปiด ฯลฯ) - นัดหมายผา> น Microsoft team - มกี ารนัดหมายนกั ศึกษาผ>านกลุ>ม Line - นัดหมายทางกลม>ุ Facebook กล>มุ ปดi - อดั คลปิ วีดีโอส>วนท่เี ปนg เนอื้ หา ทฤษฎี อัพโหลดลงใน YouTube Chanel ส>งลงิ คL ใหRนกั ศกึ ษาเขRาไปฟkงและศกึ ษามาล>วงหนาR พรRอมมอบหมายกรณศี กึ ษากอ> นเขRาชัน้ เรยี น - การสอน On-Site : กระดานไวทLบอรดL ปากกาไวทLบอรLด คอมพิวเตอรL สัญญาณ อินเตอรLเน็ต กระดาษปรùูฟ ปากกาเคมี โพสอทิ บอรดL เกม 2) วธิ กี ารกำหนดแบบฝ`กหดั และการมอบหมายงาน - ใหRส>งงานกิจกรรมเคล่ือนไหวทางกลมุ> line 9 แนวปฏิบิ ััติิที่ด่� ีี (Good Practices)การจัดั การความรู้้� ปีกี ารศึกึ ษา2563
- อพั โหลดไฟลLแบบฝ`กหัด และการมอบหมายงาน เขาR ในระบบ Microsoft team แลRวใหRนักศกึ ษาดาวนLโหลดเพื่อทำแบบฝก` หัด และงานทีม่ อบหมายใหR พรRอมทง้ั กำหนดวนั เวลาทตี่ อR งสง> งาน - เม่อื นกั ศึกษาทำแบบฝก` หดั และงานที่มอบหมายแลRว ใหRนกั ศึกษาอพั โหลดไฟลL โดยสรRางโฟเดอรเL ปgนชอื่ ของตนเอง - อาจารยLทำการตรวจทำแบบฝก` หดั และงานท่มี อบหมายใหRกบั นักศกึ ษา - ทำการชแ้ี จง แนะนำ แบบฝ`กหัด และงานท่มี อบหมายใหRกับนกั ศกึ ษา ในการสอน ครง้ั ถัดไป - อพั โหลดไฟลLแบบฝ`กหดั และการมอบหมายงาน เขาR ในระบบ Microsoft team แลRวใหRนกั ศึกษาดาวนโL หลดเพ่ือทำแบบฝก` หัด และงานท่มี อบหมายใหR พรRอมท้งั กำหนดวัน เวลาทต่ี Rองสง> งาน 3) เทคนิคทจี่ ะใชRในการสอน - Power point อพั โหลดข้นึ ไมโครซอฟตLทีมประกอบการบรรยายออนไลนL พรอR มมีการถาม ตอบเปgนช>วงๆ -โดยรูปมีการสอนในลักษณะบรรยาย มีการใชRแทปเลตในการแสดง PowerPoint โดยการ เขียนดRวยปากกาแทปเลตแสดงจุดเนRนสำหรับหลักการของบทเรียนและการคำนวณ และมีบางช>วงที่มีการใหR นักศกึ ษาดคู ลปิ วีดีโอ และวพิ ากษใL นประเดน็ ทน่ี า> สนใจตามหัวขRอที่สอน - การเตรียมสื่อวีดีโอที่เปgนวิธีการทดลองและสาธิตผลการทดลองมีการจัดฉากสีขาวจำลอง การทดลองในหRองปฏิบัติการที่มีการจัดสภาพแวดลRอมใหRสว>างเพื่อใหRเห็นผลการปฏิบัติการที่ชัดเจน มีดสนตัด ตอ> วีดีโอผา> น application imov และนำมาเรยี บเรียงใน PowerPoint เพ่อื ใชเR ปนg สอ่ื การสอน - การสอนในช>วงแรกหลังเชค็ ความพรอR มของนกั ศกึ ษาแลวR จะมกี ารบรรยายสรปุ หลกั การของ บทปฏิบัติการวิธีการทดลอง และวิธีการบันทึกผลในใบงานโดยสังเขป สำหรับปฏิบัติการที่มีหลายตอนจะมีการ บรรยายสรุปแทรกเปgนระยะสลับกับการใหRเวลานักศึกษาสำหรับการดูสื่อการสอนที่จัดเตรียมไวRใหR สำหรับบท ปฏิบัติการที่มีการแสดงแบบจำลองโครงสรRางผลึกจะมีการสาธิตผ>าน VDO conference แบบ real time เพื่อใหนR ักศึกษาติดตามไดงR า> ย - การอภิปรายกล>ุมการเรยี นรรRู >วมกัน (collaborative learning-group discussion) - การเรียนรดูR วR ยโครงการ (Project-Based learning) - การสอนโดยยึดผูRเรียนเปgนศูนยLกลางเนนR การมสี >วนร>วมของผเRู รยี น การกลาR แสดงออก - การสอนโดยยดึ ผRูเรยี นเปนg ศนู ยกL ลางเนนR การมสี >วนรว> มของผRูเรียน การกลาR แสดงออก - การใชR Game based Learning โดยการใชR Kahoot มาช>วยทดสอบก>อนเรยี นและหลัง เรียน - การเรยี นในหอR งเนนR การมีส>วนรว> มและการลงมือปฏิบัติจรงิ - การทบทวนความเขาR ใจดวR ยการถามตอบ ในชน้ั เรียน 10 แนวปฏิิบัตั ิทิ ี่�ด่ ีี(Good Practices)การจััดการความรู้ ้� ปีีการศึึกษา2563
- การทบทวนความรูRดRวยการมอบหมายแบบฝ`กหัดในแต>ละหน>วยการเรียนรูR ประยุกตLใชRงาน ความรใูR นแตล> ะหนว> ยการเรียนรูดR Rวยงานมอบหมายประจำรายวิชา - ใชRเทคนิคการตัง้ คำถามใหRนกั ศึกษาตอบเปgนรายบคุ คล เพื่อกระตRนุ ใหนR กั ศึกษามีความตง้ั ใจ และเทคนิคการนำเสนองานประจำสัปดาหL - บรรยาย อธบิ ายกรณศี กึ ษาตัวอยา> งผา> น Microsoft Team พรRอมมีการถามตอบเปgนช>วงๆ ในช>องแชท และใหนR กั ศกึ ษาพมิ พตL อบคำถาม - เขRาเรียนในชั้นเรียน มอบหมายกรณีศึกษาใหRนักศึกษาฝ`กปฏิบัติ และนำมาอภิปรายในช้ัน เรียน โดยสุม> ตัวแทนในการมาอธิบายและตอบคำถาม - การอภิปรายกลม>ุ การเรียนรรRู >วมกัน (collaborative learning-group discussion) - สรRางกลุ>มใน MS Teams และส>งลิงคLการเขRา Teams ใหRแก>นักศึกษาผ>านทาง Facebook และMessenger กลุม> รายวิชา - เตรยี มส่ือการสอน PowerPoint อดั คลิปวีดโี อ และการมอบหมายงาน (Assignment) และ อัพโหลดไฟลLลงใน MS Teams 4.2 ระยะดำเนินการสอน 1) วธิ ีการเชค็ ความพรอR มของนกั ศึกษา (เชน> นักศกึ ษารายงานตัว บอกชือ่ บอกรหสั นักศกึ ษา) - เชค็ ความพรRอมของนักศึกษา ประมาณ 5-10 นาที - เรียกช่อื ใหRนกั ศึกษาขานชื่อในหRองแชท ms team กอ> นเขาR ส>ูบทเรยี น - ตรวจสอบจากรายชอื่ ท่ีเขRาช้นั เรียนในช>องแชทเพ่อื ตรวจทานว>ามีใครเขRามาแลRวบRางและมี การขานชื่อสำหรับคนที่ยงั ไมไ> ดRเขRาหRองแชทเพ่อื เช็คความม่นั ใจว>านักศึกษาตกหลน> หรือบางกรณอี ย>กู ับเพื่อน - เปดi กลRองเชค็ ชื่อนักศึกษาและใหนR ักศึกษาแสดงตัวตน พรRอมสอบถามถึงเนื้อหาทท่ี ำการ เรียนการสอนไปแลRวในคาบกอ> นหนาR 2) ช>องทางการสือ่ สารอ่นื ๆ เพื่อชว> ยใหผR Rูเรียนสามารถปรกึ ษาผสูR อนไดตR ลอดเวลา - ชอ> งทางใหนR ักศกึ ษาสอบถามส่ือสารผ>าน Facebook Line E-mail และเบอรโL ทรศพั ทL สว> นตวั - ช>องทางใหนR ักศกึ ษาติดต>อผา> นช>องทาง ms team chat และ ms team post 3) การบันทึกไฟลL เพอื่ ใชสR ำหรบั การทบทวนซ้ำ - บนั ทกึ การสอนทกุ สปั ดาหผL >านระบบ ms team นักศึกษาสามารถเขาR ไปทบทวนไดRใน หอR งเรยี น ms team - บนั ทึกไฟลวL ดี โี อสอน เฉลยแบบฝก` หัด กรณีศกึ ษา หรือประเด็นท่ซี บั ซRอน เพอื่ ใหRศกึ ษา สามารถเขาR ไปทบทวนไดตR ลอดเวลา 11 แนวปฏิบิ ััติิที่ด่� ีี (Good Practices)การจััดการความรู้ ้� ปีกี ารศึึกษา2563
4) วธิ กี ารสราR งแรงจงู ใจผRเู รยี น (การใหคR ะแนนพเิ ศษ , การใหรR างวัล) - ใหคR ะแนนการตอบคำถาม และการมีสว> นรว> มในการเสนอความคิดเห็น - สุม> ถามนักศกึ ษาเปgนระยะตลอดชว> งการสอน โดยมีการใหRคะแนนจิตพสิ ยั เปนg โบนัส และมี คะแนนพิเศษใหRสำหรับคำถามท่กี ล>าวถงึ ประเดน็ สำคญั ของปฏบิ ัติการ - มีการใชRกระดิง่ กระตุRนความสนใจนักศึกษาในภาวะท่ชี ้นั เรียนเงียบ และมีการสุ>มถามเปgน รายบคุ คลเพือ่ ใหนR ักศึกษามีความต่ืนตัวในระหว>างการเรียน - ใหRคะแนนสำหรบั การส>งงานเรว็ และตรงเวลา - ใหRคะแนนในแต>ละสว> นของการประเมนิ เช>น คะแนนเขาR เรยี น คะแนนแบบฝก` หัด คะแนน งานทม่ี อบหมาย คะแนนการนำเสนอ คะแนนการมีส>วนรว> มในการเรียนและการนำเสนอ และคะแนนสอบ เปนg ตนR 4.3 ระยะประเมนิ ผล 1) ช>องทาง วิธีการส>งงาน การตรวจงาน วิธกี ารทำแบบทดสอบ วิธีการทดสอบ - สง> ไฟลงL านเปนg PDF, สง> Hard-copy หนาR หRองโดยดำเนนิ การตามมาตรฐานโควดิ -19 - ส>งงาน ตรวจงาน ผ>านทาง ms team ประจำสัปดาหL และการทดสอบ upload ไฟลLผ>าน ระบบ ms team ใหRนักศกึ ษา download ไปทำและสง> ไฟลLผ>าน ms team - ในการเรียนภาวะปกติมีการทดสอบก>อนเรียนในรูปแบบ kahoot และการทดสอบย>อย แบบอัตนยั - ในภาวะออนไลนL มีการทดสอบหลังเรียนโดยใชR quizizz ควบคู>กับการสอบแบบ ms form ท่อี อกแบบเปgน quiz ผ>านรูปแบบ assignment - มีการโพสตใL บงานปฏิบตั ิการใน MS assignment เพ่อื ใหRนักศกึ ษาลอกลงสมุดหรอื ปริน้ ทL เตรียมไวกR >อนคาบเรยี น และมกี ารกำหนดใหสR ง> ภายในวันทสี่ อนโดยใหRถา> ยรูปใบงานท่ีบันทกึ ผลจากการสงั เกต ใน PowerPoint สื่อการสอนทเี่ ตรียมไวใR หR และมกี ารตรวจงานโดยการดึงขRอมูลเพื่อตรวจคะแนนดRวยการเรยี ก ไฟลทL น่ี กั ศกึ ษาแนบส>งในระบบดจู ากคอมและบันทึกคะแนนในระบบเปgนรายคนไป - การออกแบบดRวย ms form เปgนปรนัย 8 ขRอต>อปฏิบัติการที่มีการเรียนแบบออนไลนLและ ส่งั งานใหRระบบปลอ> ยชุดแบบทดสอบเปนg quiz โดยมกี ารกำหนดเวลาใหนR กั ศึกษาทำใชเR วลา 30 นาที - การประเมินผลจากงานที่มอบหมาย การมีส>วนร>วมในการเรียน และการสอบ (ออนไลนL) ผา> นโปรแกรม MS Teams - การสอบมีทั้งแบบอัตนัย และปรนัย (ใชRโปรแกรมสลับคำถามและคำตอบไม>ใหRขRอคำถาม ของนักศึกษาคนตรงกนั ) โดยใหRนกั ศกึ ษาเปiดกลRองในขณะทำขRอสอบ ผา> นโปรแกรม MS Teams - อัพไฟลLขRอสอบไวRล>วงหนRา โดยตั้งเวลาในการเริ่มทำขRอสอบและเวลาสิ้นสุดในการทำ ขRอสอบ 12 แนวปฏิบิ ัตั ิทิ ี่ด�่ ีี (Good Practices)การจัดั การความรู้ ้� ปีกี ารศึึกษา2563
5. การจดั กิจกรรมการเรียนร&ูออนไลนN/ออฟไลนN 5.1 การจดั สภาพแวดลอR ม - การเรยี นออนไลนLใชหR อR งเรียนปกติในการเขRาสอนโดยพนื้ หลังเปนg กระดานเพ่ือใหเR กดิ บรรยากาศเหมือนการเรยี นปกตใิ นหRอง - เลอื กใชRหอR งเรียนเปgนตำแหนง> การสอนแบบออนไลนL โดยใชRหRองที่ไม>มกี ารจัดการเรยี นการ สอนเพ่อื ใหRไดRสภาพแวดลอR มทเี่ งยี บสงบ ในคาบสอนจะมีการแสดงสไลดLสอนพรอR มทั้งเปiดกลอR งของผสRู อน เพื่อใหRนกั ศึกษาไดRเห็นการสาธิตแบบจำลองโครงสราR งอะตอมไดRชดั เจน หรอื ใหRเห็นการสาธิตส่ือการสอนอื่นๆ แบบบรรยากาศจรงิ - ครูสอนในหRองเรียนและมกี ารเปiดกลRองเพอื่ สรRางบรรยากาศการสนทนาแบบ face to face พรอR มทัง้ มกี ารซักถาม พูดคยุ กับนักศึกษาเปนg ระยะๆ - ใชRการพดู คุยเปนg กันเองมสี ว> นร>วม และทำงานเปนg ทีม - จดั พื้นท่ใี นการเรยี นการสอนออนไลนLโดยเนนR ไม>ใหมR ีเสียงรบกวนจากภายนอก จัดเตรียม อุปกรณLคอมพิวเตอรL กลRอง ไมโครโฟน อนิ เตอรเL น็ต ใหRพรRอม เพอ่ื ใหผR ูRเรยี นไดRรบั เสยี งและภาพทชี่ ัดเจน - ทำการสอนในหRองเรียนตามคาบสอนในตารางสอน มกี ารเชค็ ชื่อก>อนเรมิ่ เรียน ผูสR อนเปดi กลRองตลอดเวลาและใหRผูเR รยี นเปiดกลRองเชน> กัน เพอื่ ใหเR ห็นสภาพแวดลอR มในการเรยี นของนักศึกษาดRวย นอกจากน้ี ยงั มกี ารถามตอบท้งั แบบใหนR กั ศึกษาตอบในช>องแชท และตอบดRวยเสยี ง - การสอน On-Site สำหรับการจัดการสอนแบบออฟไลนL ทำการสอนภายในหอR งเรยี น โดย การใชวR ิธีการบรรยาย ทำแบบฝก` หัดภายในหRองเรียน และกจิ กรรมอนื่ เชน> การนำบอรดL เกมมาช>วยในการ เรยี นรูขR องนกั ศึกษา เปgนตRน - การเรียนแบบออฟไลนL จัดใหRมีหRองเรยี นทส่ี ะอาด อากาศถา> ยเทสะดวก มีพ้ืนท่เี พียงพอใหR นกั ศกึ ษาสามารถนงั่ เรียนแบบเวนR ระยะหา> ง มีแสงสวา> งท่เี พียงพอและมีสญั ญาณอนิ เตอรLเน็ตทีค่ รอบคลมุ เพอ่ื ใหนR กั ศกึ ษาไดใR ชRคนR ควRาในระหว>างเรียน 5.2 กิจกรรมการมีสว> นร>วมของผเูR รียน - ตัง้ คำถามนกั ศกึ ษาตอบเปgนรายบคุ คลตามการสุม> เชน> เดียวกับการแสดงความคิดเหน็ และ ใหRนกั ศึกษามเี วลาคดิ หาคำตอบ - เปiดโอกาสใหนR ักศกึ ษาถามหลังจากบรรยายบทเรียน / เมือ่ จบหวั ขRอย>อย เพอ่ื ใหนR กั ศึกษามี ความเขRาใจในการบันทกึ บทปฏิบตั กิ าร กำหนดใหนR กั ศกึ ษาเปดi กลRองเปgนรายคนตอนทาR ยคาบเรยี นและแสดง แบบบันทึกใบงานปฏิบัติการเพอ่ื ใหนR กั ศึกษากระตือรือรนR และใชRเวลาในช้ันเรยี นเพื่อบันทึกและคำนวณจากผล ปฏิบตั กิ ารจากสอ่ื การสอนใหไR ดมR ากที่สดุ - ใชRคำถามนำเขาR เรอ่ื งทจี่ ะเรียน - ใชสR ือ่ ทาง you tube นำเขRาสบ>ู ทเรียน 13 แนวปฏิบิ ััติทิ ี่่ด� ีี (Good Practices)การจัดั การความรู้ ้� ปีกี ารศึึกษา2563
- นกั ศกึ ษาสามารถสอบถาม แสดงความคิดเหน็ ไดRตลอดเวลาของเรียน หรือสามารถสอบถาม แสดงความคิดเหน็ หลงั จากการเรียนไดR - การสอน On-Site กจิ กรรมท่ีใหนR กั ศกึ ษามีสว> นร>วม คือ - นกั ศกึ ษาสามารถยกมือเพอื่ ถามในสิง่ ทีไ่ มเ> ขาR ใจไดRทันที - ใชRวิธีการตง้ั คำถามเพอ่ื ใหRนักศึกษาตอบ หรอื แสดงความคดิ เห็นเพมิ่ เติม - ต้งั ประเดน็ ขึ้นมาเพ่อื ใหRนกั ศึกษาแสดงความคิดเหน็ ต>อเนือ่ งกันไป - ใชบR อรLดเกมช>วยในการเรียนรRู แลRวใหRนกั ศึกษาสะทอR นส่ิงทไ่ี ดRเรยี นรูR โดยการใชวR ิธกี ารเขยี น ลงในโพสอทิ โดยใชเR ทคนิค I wish, I like, I learn 6. การวัดและประเมนิ ผล 6.1 วธิ กี ารวดั และประเมินผลตามวัตถปุ ระสงคขL องรายวชิ า 1) ขอR สอบกลางภาค ออกขอR สอบใหเR ปนg เชิงวเิ คราะหL หรือการประยกุ ตLใชงR าน เพ่ือใหR สามารถเปiดตำราประกอบไดR และใหRเขยี นคำตอบลงในกระดาษพรRอมถ>ายรปู สง> ในแชทส>วนตัวพรRอมระบชุ ือ่ เวลาท่ีส>ง 2) ทดสอบเก็บคะแนนยอ> ยเมอื่ เรยี นไดRครบทุก 3 บทเรยี น และการสอบกลางภาคและปลาย ภาค รวมถึงการนำเสนองานภาคปฏบิ ัตผิ า> น ms team และหนาR ชั้นเรียน - สอบปฏิบัตใิ นหอR งปฏบิ ัตกิ าร ใชRขอR สอบคนละชุด ไมซ> ำ้ กนั - การถามตอบเพื่อตรวจทานความเขRาใจนักศึกษา การจัดการทดสอบย>อยเพื่อวัดผลราย หัวขRอในรูปแบบของ ms assignment มีการออกแบบขRอสอบหลายชุดมอบหมายใหRนักศึกษาและไม>ไดRระบุว>า แต>ละคนใครบาR งจะไดRชดุ ไหนเพ่อื ลดโอกาสในการลอกกัน - การถามตอบแบบ face to face, วัดจากรอ> งรอยการบนั ทกึ ผลในใบงาน และในการทดสอบ ปลายภาคมีการสอบโดยมขี Rอสอบแบบอตั นัยใชRรูปแบบการสอบในช้นั เรียน (onsite) - การทำโปรเจคในรูปแบบวิดโี อ และนำเสนองาน - การส>งงานหลังเรยี น และเกบ็ คะแนนยอ> ยประจำบท - การทดสอบผา> นโปรแกรม Quizziz และ Kahoot - มอบหมายงานเพื่อใหRนักศึกษานำเสนอเปgนรายบุคคลแบบ face-to-face และตอบคำถาม ท่ีผRสู อนสอบถามจากงานทีน่ ักศกึ ษาทำอย>างนRอย 3 คำถาม และตามรูปแบบทส่ี นใจ - ขRอสอบยอ> ย และขRอสอบปลายภาค ตามเนื้อหารายวิชาที่มลี ักษณะเปนg ขอR สอบอัตนัย และ เปนg การวิเคราะหL 6.2 วธิ ีการประเมินความพงึ พอนกั ศกึ ษาต>อการสอน - หลังจากช>วงทีก่ ลับมาเรยี นตามปกติ (onsite) มกี ารใหRนักศกึ ษาประเมนิ การจดั การเรียน การสอนผ>านชอ> งทางออนไลนโL ดยการเขียนลงในกระดาษ A4 โดยการใหเR ขยี นอธิบายตามท่ีนักศกึ ษารRูสกึ ตาม อสิ ระ 14 แนวปฏิบิ ััติิที่่�ดีี (Good Practices)การจัดั การความรู้ �้ ปีีการศึึกษา2563
- การสอบถามจากนักศกึ ษาโดยตรงระหวา> งพักช>วงใหนR ักศึกษาจดบนั ทึกผลการปฏิบัติการ จากสื่อการสอน และแบบประเมนิ ผสRู อนตามระบบงานทะเบียน - ใชเR ทคนคิ I wish, I like, I learn เพือ่ สะทRอนความคดิ เห็นในการจัดการเรยี นการสอน 7.ผลสมั ฤทธ์ิ (ผลสัมฤทธด์ิ า& นตาd ง ๆ ได&แกd เชงิ คุณภาพ เชิงปรมิ าณ รางวัลทไ่ี ด&รบั การเปPนแบบอยdางทด่ี ี ใหก& บั หนวd ยงานตdาง ๆ ฯลฯ) 7.1 เชงิ คุณภาพ วธิ กี ารจัดการเรียนการสอนแบบออนไลนL 7.2 เชิงปรมิ าณ รูปแบบ และโมเดลการจดั การเรียนการสอนแบบออนไลนL 8. ปจQ จัยความสำเรจ็ (สรปุ เปPนขอ& ๆ) 1) สุม> เรียกชื่อ บ>อยๆ ป\\องกนั การออนไลนทL ้งิ ไวR มอบหมายแบบฝก` หัดท่สี อดคลอR งกบั เนอื้ หาท่สี อน 2) response ระหวา> งชน้ั เรียน มีการแสดงความสนใจในประเดน็ ท่ชี น้ั เรยี นตRองการแลกเปลยี่ น ท้ังนี้ อาจเปgนเฉพาะเสียงก็ยงั ดี หากการเปiดกลRองทำเกิดปญk หาดRานคา> ใชRจา> ยอินเตอรLเน็ต 3) สือ่ การสอนประเภทแบบจำลองทเ่ี ปgนสามมติ ิทีผ่ สRู อนใชใR นการสาธติ เพราะเทคนิคดงั กลา> วจะ สามารถดงึ ความสนใจของนักศกึ ษาใหดR มู ากกวา> การสอนแบบปล>อยไฟลใL หไR ปศึกษาเอง 4) สัญญาณอนิ เตอรเL นต็ , อุปกรณL/สอ่ื การสอนในการเรยี นการสอน , สภาพแวดลRอมทเ่ี หมาะสมท้งั ผูRเรียนและผูRสอน และการเตรยี มความพรอR ม ทักษะการแกRปญk หาเฉพาะหนRาของครผู ูสR อน 5) พฤตกิ รรมของผRเู รยี น ไดแR ก> นกั ศึกษาสามารถตอบคำถามในชนั้ เรยี นไดR , นกั ศึกษาสามารถทำงาน แบบฝ`กหัดในแต>ละหน>วยการเรยี นรRไู ดอR ย>างถกู ตอR ง , นกั ศกึ ษาสามารถประยุกตLความรใูR นแต>ละหนว> ยการ เรียนรูRดวR ยงานมอบหมายประจำรายวชิ า 6) การสราR งกระบวนในการเรียนการสอนทย่ี ืดหยนุ> ไมใ> หเR กิดภาวะความเครยี ดทงั้ ผูสR อนและผเูR รยี น การสรRางเนอื้ หาท่ีเชน> ผสRู อนมีคลปิ บรรยายเนอ้ื หาทสี่ ำคัญใหRนักศกึ ษาเขRาไปฟงk ซ้ำหรือทบทวน การมอบหมาย งานทเ่ี หมาะสม เปgนตนR 7) การสรRางเนือ้ หาการเรียนการสอนใหกR ระชบั ชดั เจน สามารถเรียนรไูR ดRง>าย 8) การติดต>อ สือ่ สาร การตดิ ตาม การใหRคำปรึกษาอยา> งสม่ำเสมอระหวา> งอาจารยแL ละนักศกึ ษา การ กำหนดเวลาในมีการสง> งานเปนg ระยะๆ เพ่อื ตรวจสอบความถกู ตอR ง เพ่อื ลดปkญหาความกดดนั ในช>วงปลายภาค การศกึ ษา 9) อุปกรณLการรบั -ส>งท่ีมีคณุ ภาพ สัญญาณการรบั ส>งท่มี ีคุณภาพ ไมข> าดตอน 10) ความสามารถของผูสR อนในการจัดการเรยี นการสอนแบบออนไลนL และความต้งั ใจม>งุ ม่ันของ ผRเู รยี น 15 แนวปฏิบิ ัตั ิิที่ด�่ ีี(Good Practices)การจัดั การความรู้ �้ ปีกี ารศึกึ ษา2563
11) ดาR นอุปกรณL ไดแR ก> คอมพวิ เตอรL โทรศพั ทLมอื ถือ สญั ญาณอินเตอรLเน็ต สรุป การสอนออนไลนLจะสำเร็จไดRจะตRองมีความพรRอมทั้งในเรื่องอุปกรณL สัญญาณอินเตอรLเน็ต และ ความตั้งใจทั้งสองฝ}าย (ฝ}ายผูRสอนและฝ}ายผูRเรียน) รวมถึงสื่อการสอน/วิธีการสอนที่จะกระตุRนใหRผูRเรียนมีความ สนใจและมีส>วนร>วมในการเรียนอยู>ตลอดเวลา หากเพียงแต>ขาดเรื่องใดเรื่องหนึ่งไปก็ไม>สามารถทำใหRการสอน ออนไลนLประสบความสำเรจ็ ไดR 9. ปญQ หาอปุ สรรคและข&อเสนอแนะ แนวทางการพัฒนาตอd ไป อาจารยผL ูสR อนไมใ> หคR วามสำคัญในการใหขR Rอเสนอแนะจากการนำแนวปฏิบตั ทิ ี่ดไี ปใชRประโยชนL 16 แนวปฏิบิ ััติทิ ี่�่ดีี (Good Practices)การจัดั การความรู้� ้ ปีกี ารศึกึ ษา2563
บนั ทกึ แนวทางการปฏบิ ตั ิท่ีดี ชื่อผลงาน การพฒั นาการศกึ ษาเพื่อผลิตกำลังคนนักวชิ าชพี ทเ่ี นน: ปฏบิ ตั ิการ (Hands-On) 1.เจ&าของผลงาน คณะกรรมการจัดการองคค- วามรู0ดา0 นการเรยี นการสอน 2.สังกัด มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลล0านนา ลำปาง 3. ชุมชนนักปฏิบตั ิ R ดา0 นการผลติ บัณฑติ £ ดา0 นการวจิ ัย £ ดา0 นการพฒั นาสมรรถนะการปฏิบตั งิ าน 4.ประเด็นความร&ู (สรปุ ลักษณะผลงานทป่ี ระสบความสำเร็จ) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล0านนา ลำปาง มีการจัดการเรียนการสอนทั้งรูปแบบการเรียนรู0เชิง รับ (Passive Learning) และการเรียนรู0เชิงรุก (Active Learning) ทั้งในรายวิชาทฤษฎี รายวิชาปฏิบัติ และ วิชาพื้นฐานทั่วไป คณะกรรมการการดำเนินงานการจัดการองค-ความรู0ได0ดำเนินการทบทวนผลการ ดำเนินงาน รวบรวมองค-ความรู0 วิธีการปฏิบัติที่ดี ตลอดจนบทเรียนตbางๆในการทำงานโดยศึกษายุทธศาสตร- ชาติ ยุทธศาสตร-ของมหาวิทยาลัย ในประเด็นยุทธศาสตร-การพัฒนาการศึกษาเพื่อผลิตกำลังคนนักวิชาชีพที่ เน0นปฏิบัติการ (Hand-On) รวมถึงองค-ความรู0ในการผลิตบัณฑิตให0เปlนที่ยอมรับในวงวิชาชีพ ซึ่งสามารถสรุป ประเดน็ สำคัญในการมbงุ เน0นผลติ บัณฑิตนักปฏบิ ัติได0 5 หัวข0อ ดงั นี้ 1.การวางแผนการสอน 2.การดำเนินการสอน 3.การประเมินประสิทธภิ าพการสอน 4.การปรับปรงุ และพัฒนาการเรยี นการสอน 5.ปญv หาและอปุ สรรคตอb การผลิตบณั ฑิตนักปฏิบัติ จากกระบวนการสกัดความรู0จากคณาจารย-ในครั้งนี้ ทำให0ได0กระบวนการสอนที่เน0นการฝxกนักศึกษา ใหเ0 ปlนบัณฑิตนักปฏบิ ัติ ซงึ่ มีรายละเอยี ดดงั น้ี 1.การวางแผนการสอน การวางแผนการสอนของคณาจารย-ได0วางแผนให0ครอบคลุมเนื้อหาที่ระบุไว0ใน มคอ.3 ซึ่งได0 ระบุขอบเขตของเน้ือหา ตามกรอบมาตรฐานคณุ วฒุ ิระดับอดุ มศกึ ษาแหbงชาติ 2.การดำเนนิ การสอน การดำเนินการสอนทางคณาจารย-ได0จัดการเรียนการสอนให0เปlนไปตามแผนการสอนที่ระบุไว0 ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแหbงชาติ โดยเน0นกระบวนการเรียนรู0แบบ Active Leaning ซึ่ง สามารถจำแนกได0 7 วธิ คี ือ 2.1 การจัดการเรียนรู0ผbานปญv หา (Problem-based Learning) 2.2 การจดั การเรยี นร0ูผbานโครงงาน (Project-based Learning) 2.3 การจดั การเรยี นรผู0 าb นกจิ กรรม (Activity-based Learning) 17 แนวปฏิิบัตั ิิที่่�ดีี(Good Practices)การจัดั การความรู้ ้� ปีีการศึึกษา2563
2.4 การเรียนรท0ู ีเ่ นน0 ทกั ษะกระบวนการคิด (Thinking Based Learning) 2.5 การเรยี นรแู0 บบใชก0 รณีศกึ ษา (Case-Study Learning) 2.6 การเรยี นรู0โดยใช0สถานการณจ- ำลองเสมอื นจรงิ 2.7 การเรียนรู0ที่มีการบูรณาการระหวbางรายวิชา ระหวbางสาขา และระหวbางคณะ เพื่อให0เกิด องคค- วามรู0ทน่ี กั ศึกษาสามารถนำไปประยุกต-ใช0ไดจ0 ริง นอกจากการสอนด0วยเทคนิคตbางๆแล0ว ยังมีการสอดแทรกกิจกรรมหรือการจัดโครงการที่เชื่อมโยงกับ เนื้อหาในการเรียน เพื่อให0เกิดทักษะการเรียนรู0ในศตวรรษที่ 21 เปlนการสbงเสริมให0บัณฑิตมีความรู0 มีทักษะ ตลอดจนมีคุณธรรมและจริยธรรมที่ตรงตามความตอ0 งการของสถานประกอบการ 3.การประเมนิ ประสทิ ธิภาพการสอน การประเมินประสิทธิภาพการสอนสำหรับการเรียนรู0ที่เน0นการฝxกบัณฑิตนักปฏิบัติ มีการประเมินใน รูปแบบตbางๆเชbน การสร0างสถาณการณ-จำลองเพื่อให0นักศึกษาได0แสดงความรห0ู รือความคิดเห็น การซักถาม- การโต0ตอบ การจัดโครงงานหรือโครงการตbางๆที่เน0นให0นักศึกษาได0ฝxกคิดและลงมือปฏิบัติด0วยตนเอง เชbน โครงการ street food การออกแบบทริปการทbองเที่ยว การประเมินจากการให0นักศึกษาลงมือสอบปฏิบัติ การออกแบบและสรา0 งผลิตภณั ฑ-ใหมbๆทีม่ มี ลู คาb ในเชิงพาณชิ ย- เปlนตน0 4.การปรับปรงุ และพัฒนาการเรียนการสอน การปรับปรุงและพัฒนาการเรียนการสอน ทำได0หลายวิธีเชbน พิจารณาถึงผลการจัดการเรียนการสอน ในภาคการศึกษาที่ผbานมา จากนั้นนำมาวิเคราะห-จุดแข็ง-จุดอbอน เพื่อนำไปปรับปรุงและพัฒนาการเรียนการ สอนในภาคการศึกษาตbอไป การปรับปรุงจากข0อเสนอแนะของผู0ประกอบการหรือหนbวยงานที่นักศึกษาได0 ฝxกงาน เปนl ต0น 5.ปvญหาและอุปสรรคตอb การผลติ บัณฑิตนกั ปฏิบัติ ปญv หาและอุปสรรคตbอการผลิตบณั ฑติ นกั ปฏบิ ัติที่สำคญั มีดังนี้ 5.1 งบประมาณ ปvญหาและอุปสรรคในด0านงบประมาณที่เกิดขึ้นเชbน การเบิกจbายลbาช0า การได0รับจัดสรร งบประมาณไมbเพียงพอ ทำให0กลไกการจัดการเรียนการสอนไมbเปนl ไปตามท่รี ะบุไว0ในแผน เปนl ต0น 5.2 วัสดกุ ารเรียนการสอน, ครุภัณฑ,- จำนวนอาจารยใ- นการฝxกทกั ษะไมbเพยี งพอ ปvญหาและอุปสรรคเหลbานี้เชbน วัสดุสำหรับการฝxกปฏิบัติไมbเพียงพอมีจำนวนน0อย มีความ เสื่อมโทรม ครุภัณฑ-ชำรุด ทรุดโทรม มีการตอบสนองตbอการทำงานที่ลbาช0า หรือจำนวนอาจารย-ในการสอนมี น0อยเนื่องจากอาจารย-หลายๆทbานเกษียณอายุราชการ ทำให0ไมbสามารถหาอัตรากำลังมาทดแทนได0ทันเวลา ซ่ึง ปvญหาเหลbานจี้ ะสงb ผลกระทบตbอการเรยี นการสอนเปlนอยbางมาก 5.3 นักศึกษา อุปสรรคสำคัญในการพัฒนาบัณฑิตนักปฏิบัติอยbางหนึ่งก็คือลักษณะนิสัยหรือบุคลิกของ นักศึกษาเอง เชbน ความใฝäรู0 ความกระตือรือร0น ความรับผิดชอบตbอตนเองและสังคม ซึ่งคุณลักษณะตามท่ี กลbาวมานมี้ ีสวb นสำคญั ในการพฒั นาตนเองเพื่อให0ไปสbูการเปlนบณั ฑิตนกั ปฏบิ ัตอิ ยbางแทจ0 รงิ 18 แนวปฏิิบััติทิ ี่�่ดีี(Good Practices)การจัดั การความรู้� ้ ปีีการศึึกษา2563
5.ความเปนK มา (ปญL หา วตั ถปุ ระสงคP เปาQ หมาย) จากแผนยุทธศาสตร-ชาติ 20 ปå (พ.ศ.2561-พ.ศ.2580) รัฐบาลได0ให0ความสำคัญเกี่ยวกับการศึกษาใน ประเด็นของการสร0างขีดความสามารถในการแขbงขัน การพัฒนาคนรุbนใหมb การพัฒนาทรัพยากรมนุษย-ของ ประเทศให0มีหลักคิดที่ถูกต0องและมีทักษะที่จำเปlนสำหรับศตวรรษที่ 21 ที่มุbงเน0นให0ผู0เรียนมีทักษะการเรียนรู0 และมีใจใฝäเรียนรู0ตลอดเวลา จากสาระสำคัญของแผนยุทธศาสตร-ชาติ ทางมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ล0านนา ลำปาง จึงได0ให0ความสำคัญตbอการพัฒนาการศึกษาเพื่อผลิตกำลังคนนักปฏิบัติ ควบคูbกับสbงเสริม ศักยภาพผู0สอนเพื่อให0เกิดคุณภาพในการเรียนการสอน และการผลิตบัณฑิตนักปฏิบัติทมี่ ีความใฝäรู0 อดทน และ เชี่ยวชาญในการปฏิบัติงาน เพื่อตอบสนองความต0องการของสถานประกอบการซึ่งเปlนองค-ประกอบที่สำคัญใน การพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ ดังนั้นเพื่อให0เกิดประสิทธิภาพในการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัยฯ จึงมี การจดั การความรใ0ู นคร้ังน้ี ซึง่ มีวัตถุประสงคใ- นการดำเนนิ งานดงั น้ี 1.เพื่อสbงเสริมให0เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู0และแนวปฏิบัติที่ดีแกbบุคคลากรด0านการสอนในการจัดการ เรียนการสอนแบบ Active learning เพอ่ื ผลิตกำลังคนนักวิชาชพี ทเี่ น0นปฏบิ ตั ิการอยbางแทจ0 รงิ 2.เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาในการผลิตบัณฑิตนักปฏิบัติที่มีความสอดคล0องกับความต0องการ ของประเทศ 6.แนวทางการปฏิบัติท่ีดี (วธิ ีการ กระบวนการ เครือ่ งมือการจัดการความรูท& ่ใี ช)& จากการจดั กจิ กรรมแลกเปลยี่ นเรยี นร0ใู นหวั ข0อเร่ืองการพฒั นาการศึกษาเพือ่ ผลติ กำลังคนนักวชิ าชพี ท่ี เนน0 ปฏบิ ตั ิการ (Hands-On) สามารถสรุปประเดน็ วธิ กี ารที่ใช0ในการจัดการเรยี นการสอนทจ่ี ะนำมาสร0างเปนl แนวทางปฏบิ ัติท่ีดี ได0ดงั นี้ 1.จดั รปู แบบการเรียนการสอนท่มี งbุ เนน0 ใหป0 ฏบิ ตั กิ ารจรงิ 2.การใหน0 ักศึกษาไดท0 ดลองปฏิบตั งิ านจากหอ0 งปฏบิ ัตกิ ารและงานฟาร-มตbางๆ 3.การสอนโดยเน0นมมาตรฐานท่เี ก่ียวขอ0 งกับงานในสายอาชีพ 4.ฝxกปฏิบตั โิ ดยการแบbงกลุมb ทำงาน หรอื การสงb เสริมการทำงานรวb มกันเปนl ทมี 5.ฝxกให0มีการนำเสนองาน เพอ่ื สงb เสรมิ ความกล0าคิดกลา0 ทำกล0าแสดงออก และสงb เสรมิ ความภาคภมู ิใจ ในตนเอง 6.การสอนโดยเนน0 การทำโครงงานหรอื โครงการ 7.การเรียนร0ูโดยใช0สถานการณ-จำลองเสมือนจริง 8.จัดการเรียนการสอนทมี่ กี ารบูรณาการระหวาb งรายวิชา ระหวbางสาขา และระหวbางคณะ วธิ กี ารจดั การเรยี นการสอนแบบ Active Learning มbุงเน0นปฏิบัติการ (Hands-On) มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลลา0 นนา ลำปาง มวี ธิ กี ารจดั การเรยี นการสอนแบบ Active Learning มุbงเน0นปฏิบัติการ (Hands-On) ในบางหนbวยเรียนหรือเฉพาะบท และทั้งรายวิชา โดยมีวิธีการสอนที่ หลากหลายรูปแบบผสมผสานกัน โดยอาจารย-ผู0สอนแตbละทbานมีการวางแผนการสอน คัดเลือกเทคนิคที่ใช0ใน 19 แนวปฏิบิ ััติทิ ี่่ด� ีี (Good Practices)การจััดการความรู้�้ ปีีการศึกึ ษา2563
การสอนให0สอดคล0องกับลักษณะรายวิชา วัตถุประสงค-การเรียนรู0 ลักษณะผู0เรียน และลักษณะบัณฑิตที่พึง ประสงค- โดยรปู แบบวิธีสอนที่ใชม0 ี 7 รปู แบบคือ 1. การสอนแบบใช0ปญv หาเปlนฐาน (Problem-based Learning) 2. การสอนแบบโครงงาน (Project-based Learning) 3. การสอนผาb นกิจกรรม (Activity-based Learning) 4. การสอนท่เี นน0 ทักษะกระบวนการคดิ (Thinking Based Learning) 5. การสอนแบบใช0กรณีศกึ ษา (Case-Study Learning) 6. การสอนโดยใช0สถานการณจ- ำลองเสมอื นจรงิ 7. การสอนที่มีการบูรณาการระหวาb งรายวชิ า ระหวbางสาขา และระหวbางคณะ โดยมีแนวปฏบิ ัตใิ นการเรียนการสอนดงั นี้ การดำเนินการเรียนการสอน การจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning 1.การจดั การเรียนการสอนโดยลงมอื ปฏิบัติงานจรงิ การสอนแบบโครงงาน (Project-based Learning) การสอนผbานกจิ กรรม (Activity-based Learning) 2.การสอนใหน0 ักศกึ ษาไดท0 ดลองจาก การสอนโดยใชส0 ถานการณจ- ำลองเสมือนจรงิ ห0องปฏิบตั กิ ารทเี่ หมาะสม การสอนแบบใชป0 vญหาเปนl ฐาน (Problem-based Learning) 3.การสอนท่เี น0นมาตรฐานท่เี กย่ี วข0องกับ การสอนทเี่ น0นทกั ษะกระบวนการคดิ (Thinking Based Learning) งานสายอาชพี การสอนแบบใช0กรณีศึกษา (Case-Study Learning) การสอนโดยใช0สถานการณจ- ำลองเสมอื นจริง 4.การทำงานเปlนทมี การสอนแบบโครงงาน (Project-based Learning) การสอนแบบใชป0 ญv หาเปlนฐาน (Problem-based Learning) การสอนแบบโครงงาน (Project-based Learning) การจดั การเรียนร0ูแบบเนน0 ประสบการณ- การสอนแบบโครงงาน (Project-based Learning) การสอนผาb นกิจกรรม (Activity-based Learning) การสอนทม่ี กี ารบูรณาการระหวbางรายวิชา ระหวbางสาขา และ ระหวาb งคณะ การจดั การเรยี นการสอนแบบ Active Learning มงุb เนน0 ปฏบิ ัตกิ าร (Hands-On) มีรายละเอียดดังน้ี 1. การสอนแบบใช0ปvญหาเปlนฐาน (Problem-based Learning) เปlนรูปแบบการสอนโดยเน0นให0 ผู0เรียนเกิดการคิดวิเคราะห- และคิดแก0ปvญหา การเรียนรู0โดยใช0ปvญหาเปlนฐานจึงเปlนผลมาจากกระบวนการ ทำงานที่ต0องอาศัยความเข0าใจและการแก0ไขปvญหาเปlนหลัก โดยเลือกปvญหาที่สอดคล0องกับเนื้อหาในบทเรียน โดยปvญหานั้นเปlนเหมือนเครื่องมือกระตุ0นให0เกิดการเรียนรู0 การคิดวิเคราะห- และการหาแนวทางแก0ปvญหา 20 แนวปฏิบิ ัตั ิทิ ี่ด�่ ีี(Good Practices)การจัดั การความรู้้� ปีกี ารศึกึ ษา2563
เมื่อเสร็จสิ้นกระบวนการเรียนการสอน จะมีการสรุปสาระสำคัญและแลกเปลี่ยนเรียนรู0ซึ่งกันและกันระหวbาง ผู0เรยี นและผส0ู อน 2. การจัดการเรียนรู0ผbานโครงงาน (Project-based Learning) เปlนการจัดการเรียนรู0ที่นำความสนใจ ของผู0เรียนมาใช0ในการทำกิจกรรมค0นคว0าหาความรู0ด0วยตัวเอง โดยมีการเรียนรู0ผbานการทำงานเปlนกลุbม มีการ ลงมือปฏิบัติ การค0นคว0าหาความรู0 มีการเขียนกระบวนการจัดทำโครงงานและได0ผลการจัดกิจกรรมเปlน รูปธรรมหรือชิ้นงาน มีการประเมินผลตามสภาพจริง โดยมีการกำหนดเกณฑ-การประเมินให0ทราบลbวงหน0ากbอน การเรียนการสอน 3.การสอนผbานกิจกรรม (Activity-based Learning) เปlนการจัดการเรียนการสอนที่เน0นให0ผู0เรียนได0 ทำกิจกรรมที่จัดขึ้นโดยเน0นให0เกิดการคิด การวิเคราะห- การลงมือปฏิบัติ ซึ่งอาจมีการเรียนรู0รวb มกันเปlนกลุbม หรือรายบุคคล ผส0ู อนมบี ทบาทใหค0 ำแนะนำ อำนวยความสะดวกและกระตน0ุ ให0ผ0เู รยี นมีสวb นรbวมในช้ันเรียน 4.การสอนที่เน0นทักษะกระบวนการคิด (Thinking Based Learning) เปlนการสอนที่ผู0สอนใช0เทคนิค หรือวิธีการที่กระตุ0นให0ผู0เรียน คิดเปlนลำดับขั้น คิดอยbางมีวิจารณญาณ สามารถเชื่อมโยงความรู0เดิมที่มีและ ความรู0ใหมbที่ได0 จนสามารถสร0างสิ่งใหมbหรือสามารถหาข0อสรุปเพื่อนำไปแก0ไขปvญหาอยbางมีหลักการ ในช้ัน เรียนจะเปëดโอกาสให0ผู0เรียนรbวมกันแสดงความคิดเห็น อภิปรายในชั้นเรียน โดยผู0สอนมีบทบาทชbวยชี้แนะและ สรุปความคิดตามหลักการ สุดท0ายมีการประเมินผลการเรียนรู0จากการคิดพัฒนาชิ้นงานหรือการทำแบบฝxกหัด เปนl ต0น 5.การสอนแบบใช0กรณีศึกษา (Case-Study Learning) เปlนการจัดการเรียนกิจกรรมการเรียนรู0ท่ี ผู0เรียนได0ศึกษากรณีตัวอยbางที่เกี่ยวข0องกับเนื้อหาในบทเรียน จากนั้นให0ผู0เรียนวิเคราห-และแลกเปลี่ยนความ คิดเหน็ หรือแนวทางการแกไ0 ขปญv หาภายในกลbุม จากนัน้ นำเสนอความคดิ เห็นตอb ผูเ0 รียนท้ังหมด 6.การสอนโดยใช0สถานการณ-จำลองเสมือนจริง เปlนการเรียนรู0โดยใช0สถานการณ-จำลองเสมือนจริง เปlนวิธีการเรียนรู0ผbานประสบการณ- ผู0เรียนมีสbวนรbวมในกระบวนการเรียนรู0เสมือนอยูbในสถานการณ-จริง การ สรุปผลการเรียนรู0โดยการสะท0อนคิดประสบการณ-จากสถานการณ-จำลอง ชbวยถbายโยงความรู0จากทฤษฎีสูbการ ปฏิบัติ ผู0เรียนได0ทำความเข0าใจ วิเคราะห-ความคิด ความรู0สึกตbอกิจกรรมที่ได0ปฏิบัติในสถานการณ- และสรุป หลักการหรือแนวคิดที่จะนำไปประยุกต-ในสถานการณ-ใหมb ผลลัพธ-การเรียนรู0ชbวยสbงเสริมทักษะการปฏิบัติ การคดิ อยbางมวี ิจารณญาณ และทกั ษะอืน่ ๆ ได0แกb การทำงานเปlนทมี และการส่ือสาร เปlนตน0 7.การสอนที่มีการบูรณาการระหวbางรายวิชา ระหวbางสาขา และระหวbางคณะ เปlนการจัดการเรียน การสอนที่เชื่อมโยงวิชาหนึ่งเข0ากับวิชาอื่นๆ ในการสอนเพื่อให0ผู0เรียนเกิดองค-ความรู0ที่หลากหลาย และ สามารถนำไปใช0ประโยชน-ในชีวิตประจำวัน ชbวยให0เกิดความสัมพันธ-เชื่อมโยงระหวbางความคิดรวบยอดใน ศาสตร-ตbาง ๆ ทำให0เกิดการเรียนรู0ที่มีความหมาย มีประโยชน-ในการขจัดความซ้ำซ0อนของเนื้อหาตbาง ๆ ใน หลักสูตร การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบบูรณาการจะชbวยให0ผู0เรียนเชื่อมโยงสิ่งที่เรียนเข0ากับชีวิตจริง ได0และในทางกลับกันก็จะสามารถเชื่อมโยงเรื่องของชีวิตจริงภายนอกห0องเรียนเข0ากับสิ่งที่เรียนได0 ทำให0 ผเ0ู รยี นเข0าใจวาb สงิ่ ท่ตี นเรยี นมีประโยชน-หรอื นำไปใช0จรงิ ได0 21 แนวปฏิิบััติทิ ี่ด�่ ีี (Good Practices)การจััดการความรู้ ้� ปีกี ารศึึกษา2563
7.ผลสัมฤทธิ์ (ผลสัมฤทธ์ดิ &านตา[ ง ๆ ไดแ& ก[ เชิงคณุ ภาพ เชิงปริมาณ รางวลั ทไ่ี ดร& ับ การเปKนแบบอย[างท่ดี ี ให&กบั หน[วยงานต[าง ๆ ฯลฯ) 1. คณะกรรมการจดั การความรด0ู า0 นการเรียนการสอนไดแ0 ลกเปลีย่ นเรียนร0ูประสบการณแ- ละเทคนิคการ สอนตาb งๆเพ่ือใหเ0 กดิ บัณฑิตนักปฏบิ ตั ิ 2. คณะกรรมการจัดการความรด0ู 0านการเรียนการสอนได0เหน็ ตวั อยาb งและแนวปฏบิ ตั ทิ ด่ี ขี องเทคนิคการ สอนของอาจารย-แตลb ะทbาน 3. บุคลากรสายสอนรอ0 ยละ 20 สามารถนำไปประยุกต-ใช0ใหเ0 กิดประโยชนแ- ละเกิดความร0ูใหมb 4. บคุ ลากรสายสอนเกิดแรงจูงใจใฝäสมั ฤทธใ์ิ นการสอนเพอ่ื การสรา0 งบัณฑติ นักปฏบิ ตั ทิ พ่ี งึ ประสงค- 8.ปจL จยั ความสำเร็จ 1. บุคลากรเหน็ ความสำคญั ของการจดั การความรู0 2. บคุ ลากรเหน็ ความสำคญั ของเทคนคิ การสอนในรปู แบบตาb งๆทส่ี งb ผลให0บัณฑิตเปนl บัณฑิตนกั ปฏิบตั ิ 3. สbงเสรมิ ใหม0 กี ารแลกเปลี่ยนเทคนิคการสอนของผ0ูรจู0 ากหลักสูตร และสาขาวชิ าตbางๆ 9.ปLญหาอปุ สรรคและขอ& เสนอแนะ แนวทางการพฒั นาต[อไป 1. บคุ ลากรขาดความร0คู วามเข0าใจองคค- วามรูท0 ่ีมีอยใbู นตนเอง ต0องสbงเสรมิ สนบั สนุนให0บคุ ลากรได0รับการ พฒั นาอบรมทักษะการจัดการความรู0 2. ระยะเวลาในการดำเนินงานคbอนข0างสั้น ประกอบกับสถานการณ-การแพรbระบาดของโรคโควิด 19 ทำใหก0 ารดำเนินการขาดความราบร่นื ไมเb ออื้ อำนวยตอb การแลกเปล่ยี นเรยี นรเ0ู ทาb ท่คี วร 22 แนวปฏิบิ ัตั ิทิ ี่�ด่ ีี (Good Practices)การจัดั การความรู้้� ปีีการศึกึ ษา2563
ภาพแสดงการจดั กิจกรรมแลกเปลย่ี นเรยี นรูใ& นหวั ขอ& เรอ่ื งการพฒั นาการศกึ ษาเพอ่ื ผลติ กำลงั คนนักวชิ าชพี ที่เนน& ปฏิบัตกิ าร (Hands-On) วันที่ 11 พฤษภาคม 2564 23 แนวปฏิิบััติิที่่ด� ีี (Good Practices)การจััดการความรู้ ้� ปีีการศึกึ ษา2563
บันทกึ แนวทางการปฏบิ ตั ทิ ีด่ ี ชอื่ ผลงาน การจัดการเรียนการสอนเพ่อื ผลิตบัณฑติ นักปฏบิ ตั ใิ นสถานการณ; COVID-19 1.เจา& ของผลงาน อาจารย;คณะบริหารธุรกจิ และศลิ ปศาสตร; อาจารยค; ณะวิศวกรรมศาสตร; อาจารย;คณะวทิ ยาศาสตรแ; ละเทคโนโลยกี ารเกษตร 2.สงั กดั มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลลาS นนา นาT น 3. ชมุ ชนนกั ปฏบิ ัติ R ดSานการผลิตบัณฑติ £ ดSานการวจิ ยั £ ดาS นการพัฒนาสมรรถนะการปฏิบตั งิ าน 4.ประเดน็ ความร&ู (สรุปลกั ษณะผลงานทีป่ ระสบความสำเร็จ) เรื่อง การจัดการเรียนการสอนเพ่อื ผลติ บณั ฑติ นกั ปฏิบัติในสถานการณ; COVID-19 รปู แบบการจัดการเรยี นการสอน ในการดำเนินการจัดการแลกเปลี่ยนรูSในประเด็นการจัดการเรียนการสอนในสถานการณ;โควิด-19 ของ บุคลากรสายวิชาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลSานนา นTาน ไดSรูปแบบการจัดการเรียนการสอน หลัก ๆ 6 รูปแบบ ไดSแกT 1. การจดั การเรยี นการสอนออนไลนโO ดยใช& Microsoft Teams มีขัน้ ตอนดังน้ี 1. ติดตงั้ โปรแกรม Microsoft Teams และศึกษาการใชงS าน ดงั รปู 2. ผูSสอนเพ่มิ ผSูเรียนโดยการคลกิ Add member หรือ Get link to team 3. ผสSู อนแจSงใหผS SูเรียนตอบรับการเขSาหSองเรยี น 4. ผูSสอนตอบรบั การเขSาเรยี นโดยคลิกตอบรับท่ี Activity 5. ผูสS อนเรมิ่ จดั การเรียนการสอนโดยคลกิ เลอื กท่ี Meet และทำการสอน 6. ผูสS อนแจงS ผูเS รียนใหS 6.1 ดาวนโ; หลดเอกสารประกอบการสอนไดSทเ่ี มนู Files 6.2 สTงงานที่เมนู Posts 6.3 ทำแบบฝก| หดั หรือแบบทดสอบไดทS ่ีเมนู Assigments 24 แนวปฏิิบัตั ิิที่ด่� ีี(Good Practices)การจััดการความรู้ �้ ปีีการศึกึ ษา2563
ซึง่ ขน้ั ตอนการจดั การเรยี นการสอนวธิ ีน้สี ามารถดูไดSดังรปู ท่ี 1 รปู ท่ี 1 การจดั การเรียนการสอนโดยใชS Microsoft Teams 2. การจัดการเรียนการสอนออนไลน/โดยใช3 Google classroom มขี น้ั ตอนดงั น้ี 1. เขาS สTูระบบ Gmail โดยเปด เวบไซต; https://mail.google.com/ 2. ทำการลงช่อื ใชงS านดวS ย E-mail ของ Google (Gmail) กรณไี มมT ใี น Gsuite ในองคก; ร ใหSใชS Gmail สTวนตัว 3. จะปรากฏหนาS ตTาง Gmail จากนัน้ คลิกเลอื ก Application ของ google และคลกิ เลือก Classroom 25 แนวปฏิิบััติิที่�่ดีี (Good Practices)การจััดการความรู้� ้ ปีีการศึกึ ษา2563
4. สำหรบั การใชงS าน Google Classroom ในครัง้ แรก เม่ือเขSาสรTู ะบบแลวS เราตอS งเลอื กบทบาทในการ ใชSงาน Google Classroom ใหSเลือก “ฉันเปäนครู” (I am a Teacher) 5. คลกิ เคร่อื งหมาย + ทีบ่ ริเวณดSานมมุ ขวา 6. หลังจากน้ันใหเS ลอื ก สราS งชัน้ เรียน 26 แนวปฏิบิ ัตั ิิที่่�ดีี (Good Practices)การจััดการความรู้ �้ ปีกี ารศึกึ ษา2563
7. กรอก ขอS มูล ในการสรSางช้ันเรยี น และคลิกปุéม สรSาง (กรณสี อบวชิ าเดยี วกนั 2 หอS ง ใหสS รSางช้ันเรียนแยกกนั ) 3. การจดั การเรยี นการสอนออนไลนOโดยใช&คลิปวิดีโอ มขี ้ันตอนดงั น้ี 1. จดั ทำคลปิ วิดีโอใหสS อดคลอS งกบั เนือ้ หาท่จี ะสอนหรอื หาคลิปทีม่ อี ยแูT ลวS ในอนิ เทอร;เน็ต เพือ่ ใชSเปนä ส่ือ ประกอบการเรยี นการสอน 2. สราS งกลTมุ ไลน;ในรายวิชาทีส่ อน โดยทำการแยกกลTมุ ตามตารางสอน 3. นำคลิปวิดีโอ upload ลงใน Youtube 4. คดั ลอกลิ้งค;ใน Youtube มาวางบนกลTุมไลน; และแจSงใหนS ักศกึ ษาเขSาเรยี นตามตารางเรียน 5. ตรวจสอบการเขาS เรียนโดยการใหSนักศึกษาสงT เลคเซอรแ; ละงานมอบหมายตามคลิปทส่ี อนภายหลงั จาก เรียนเสรจ็ 3 ชวั่ โมง ซึ่งขนั้ ตอนการจัดการเรยี นการสอนวิธนี ้ีสามารถดไู ดSดงั รูปที่ 2 รปู ที่ 2 การจัดการเรียนการสอนโดยใชSคลปิ วิดโี อ 4. การจดั การเรยี นการสอนโดยใชโ3 ปรแกรมคอมพิวเตอร/ การจัดการเรยี นการสอนโดยใชSโปรแกรม คอมพิวเตอร; มขี นั้ ตอนดงั น้ี 1. ผสูS อนสราS งคTูมือการจัดการเรยี นการสอนโดยใชSโปรแกรมคอมพิวเตอร; 27 แนวปฏิบิ ัตั ิิที่ด่� ีี (Good Practices)การจััดการความรู้ �้ ปีีการศึึกษา2563
2. ผูSสอนแจSงนักศึกษาทำการติดตั้งโปรแกรมที่สอดคลSองกับการจัดการเรียนการสอน เชTน html php Mathlab เปนä ตSน 3. ผูสS อนจำลองปëญหาใหสS อดคลSองกบั เน้ือหาวชิ า 4. ใหSนักศึกษาแกSปëญหาทก่ี ำหนดโดยการเขยี นโปรแกรม 5. นัดหหมายใหSนกั ศึกษาสงT งานใหSผูSสอนทำการตรวจสอบโปรแกรม ถSาไมTผาT น แจงS ใหนS กั ศึกษาปรับปรงุ แกไS ข และสงT ตามนดั หมายใหมT 5. การจัดการเรียนการสอนแบบเว&นระยะ ในการจดั การเรยี นการสอนบางวชิ าไมสT ามารถใชวS ธิ กี ารทก่ี ลาT วมา ขSางตSนไดS เนื่องจากเปäนวิชาที่จำเปäนตSองฝ|กปฏิบัติใหSเกิดความเชี่ยวชาญกับนักศึกษา สามารถการเรียน การสอนแบบเวSนระยะไดSดังนี้ 1. ผSสู อนจดั หอS งเรยี นใหSเหมาะสมเปäนไปตามมาตรฐานการเวSนระยะและเปäนไปตามประกาศของ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลลาS นนา 2. ผูสS อนจัดเตรยี มแอลกอฮอรส; ำหรับลาS งมอื ใหนS กั ศึกษาอยาT งเพยี งพอ 3. ผสูS อนแจงS ใหSนักศึกษาใสหT นSากากอนามัยหรือหนSากากผSาทุกคน 4. จดั การสอบแบบเวSนระยะภายในมหาวิทยาลัย 6. การจัดการเรียนการสอนแบบผสมผสาน เปäนรูปแบบการผสมผสานการจัดการเรียนการสอนหลายรูปแบบ เขSาดSวยกันตามความเหมาะสมของเนื้อหาและสถานการณ; เชTน นำคลิปวิดีโอไปเปดสอนใน MS teams หรือ Google classroom การสอนแบบออนไลนส; ลบั กบั การสอนแบบเวนS ระยะ เปนä ตSน ขอ\" เดน& -ข\"อดอ\" ย ของรูปแบบการเรยี นการสอน ข\"อเดน& ขอ\" ดอ\" ย รปู แบบการสอน 1. การจดั การเรยี นการสอนออนไลนโ2 ดย - MS Teams เปFนโปรแกรมท่ี - ถ6าสญั ญาณอินเทอร2เนต็ ไม[ดี การ ใช6 Microsoft Teams มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล จัดการเรียนการสอนโดย MS Teams ล6านนาไดซ6 ื้อลขิ สทิ ธ์ิ จึงมคี วามสะดวก จะทำใหเ6 กดิ การกระตกุ ในการใชง6 าน - ถา6 เรียนผา[ นโทรศพั ท2 การจดั การ - MS Teams ถกู ออกแบบใหม6 ี เรียนการสอนโดย MS Teams อาจจะ ความสามารถในการสง[ เสริม มีข6อจำกดั ในการมองสือ่ การสอน ปฏิสมั พันธ2ระหว[างผ6ูสอนและผเ6ู รียน 28 แนวปฏิบิ ัตั ิทิ ี่่ด� ีี (Good Practices)การจัดั การความรู้ ้� ปีกี ารศึกึ ษา2563
2. การจัดการเรยี นการสอนออนไลน2โดย - MS Teams ถกู ออกแบบให6ผสู6 อน - ถา6 สญั ญาณอนิ เทอร2เน็ตไมด[ ี การ ใช6 Google classroom สามารถใหค6 ำปรกึ ษากบั ผูเ6 รียนไดโ6 ดย จดั การเรยี นการสอนโดย Google ใหผ6 ู6เรยี นแชร2หน6าจอ classroom จะทำใหเ6 กิดการกระตกุ - Google classroom เปนF โปรแกรม - ถ6าเรียนผ[านโทรศัพท2 การจดั การ ที่มีความสะดวกในการใชง6 าน เรียนการสอนโดย Google classroom อาจจะมีขอ6 จำกัดในการ มองส่อื การสอน 3. การจัดการเรียนการสอนออนไลนโ2 ดย - เนอ่ื งจากคลิปถูกนำไปอัพโหลดลงใน - ยงั ขาดระบบการตดิ ตามผู6เขา6 ไปเรยี น ใชค6 ลิปวดิ ีโอ Youtube แลว6 ผเ6ู รียนจงึ สามารถหา ในคลปิ เวลาเขา6 ไปเรยี นในช[วงเวลาทีต่ วั เอง - ถ6าคลิปมีความยาวมาก ๆ การดาวน2 สะดวกได6 โหลดอาจจะชา6 และเปลืองอนิ เทอร2เนต็ - ผ6เู รยี นสามารถเขา6 ไปเรยี นซ้ำในเร่อื ง - คลปิ การสอนอาจจะมภี าพท่ไี ม[ค[อย ทไี่ มเ[ ข6าใจได6หลายๆคร้ัง สมบรู ณ2 เน่ืองจากข6อจำกดั ในการทำ คลิปของผ6ูสอน 4. การจดั การเรียนการสอนโดยใช6 - สง[ เสรมิ ผู6เรียนให6มีศักยภาพในการ - ถา6 ผูเ6 รยี นมจี ำนวนมาก การให6 โปรแกรมคอมพวิ เตอร2 เรยี นรู6เนือ้ หาเปFนอย[างดีกอ[ นท่จี ะนำไป คำปรกึ ษาของผสู6 อนจะไมท[ ่ัวถงึ และ เขยี นโปรแกรมคอมพวิ เตอร2 โดยมี ขาดประสิทธิภาพ 5. การจดั การเรยี นการสอนแบบเว6นระยะ ผ6ูสอนเปFนคนใหค6 ำปรึกษา - ผู6เรยี นและผ6ูสอนมีปฏสิ มั พนั ธ2ทีด่ ตี อ[ - อปุ กรณ2และเครือ่ งมือมีไม[เพยี งพอ กนั - ภาระของอาจารย2และเจ6าหน6าทเ่ี พ่มิ - นักศึกษาไดฝ6 tกปฏิบตั ิจรงิ ใน มาก ห6องปฏิบัติการตามมาตรการของ มหาวทิ ยาลัย 6. การจัดการเรียนการสอนแบบ - สามารถนำข6อดีของรปู แบบการ - ถา6 ผส6ู อนมีความหลากหลายใน ผสมผสาน จัดการเรียนการสอนรูปแบบอืน่ ๆ มา รูปแบบการจดั การเรยี นการสอนมาก ทำการจัดการเรยี นการสอน เกินไป อาจทำใหผ6 ู6เรียนปรับเปล่ียน ตามไม[ทนั 29 แนวปฏิบิ ัตั ิทิ ี่่�ดีี(Good Practices)การจััดการความรู้้ � ปีกี ารศึึกษา2563
รปู แบบการวัดและประเมนิ การเรยี นการสอน การวัดและประเมินผลการเรียนการสอนสำหรับการจัดการเรียนการสอนในสถานการณ;โควิด-19 โดยเฉพาะการสอบ สามารถดำเนินการไดSหลากหลายวิธีขึ้นอยูTกับความเหมาะสมของเนื้อหาและสถานการณ; ยกตัวอยTางเชTน จัดการสอบแบบเวSนระยะภายในมหาวิทยาลัย โดยจะตSองปฏิบัติตามขSอกำหนดการปฏิบัติตัว ในสถานการณ;โควิด-19 ของมหาวิทยาลัยอยTางเครTงครัด นอกจากนี้แลSวยังสามารถจัดการสอบแบบออนไลน; โดยใหSนกั ศึกษาเปด กลSองขณะทำขอS สอบ ขอ& เสนอแนะในการจดั การเรยี นการสอนในสถานการณOโควดิ -19 ความพร้อมในการจดั การเรียนการสอนของผสู้ อน 1. ผสู้ อนมคี วามพรอ้ มและสามารถใชค้ อมพวิ เตอร์ โทรศพั ทม์ อื ถอื สอ>ื อุปกรณ์ต่าง ๆ ได้ 2. ผสู้ อนสามารถสรา้ งสอ>ื ประกอบการสอนไดภ้ ายใตท้ รพั ยากรทม>ี ี ความพร้อมเรียนออนไลน์ของผเู้ รียน ผูSเรยี นสTวนใหญ่ไมม่ คี วามพรอ้ ม ดาS นสอ>ื และอุปกรณ์ในการเรยี น รวมถงึ อนิ เทอรเ์ น็ต สงิ่ ท่ีมหาวิทยาลยั ควรจะสนับสนุน 1. มหาวทิ ยาลยั ควรจดั หาอุปกรณ์พนPื ฐานทจ>ี าํ เป็นสาํ หรบั ผเู้ รยี นและผสู้ อน 2. มหาวทิ ยาลยั ควรจดั พนPื ทเ>ี รยี นรใู้ นมหาวทิ ยาลยั ใหม้ ากขนPึ ภายใตม้ าตรการเวน้ ระยะ 3. มหาวทิ ยาลยั ควรจดั สรรงบประมาณเพอ>ื สง่ เสรมิ การสรา้ งสอ>ื การสอน 4. มหาวทิ ยาลยั ควรจดั อบรมใหบ้ ุคคลากรในดา้ นการการผลติ สอ>ื การสอน 5. มหาวทิ ยาลยั ควรจดั หาแนวทางในการตดิ ตามและประเมนิ ผลการจดั การเรยี นการสอน 6. มหาวทิ ยาลยั ควรหาวธิ ลี ดคา่ บาํ รงุ การศกึ ษา 7. มหาวทิ ยาลยั ควรหาแนวทางชว่ ยคา่ อนิ เตอรเ์ น็ตใหแ้ กน่ กั ศกึ ษา ตลอดจนขอความรว่ มมอื กบั พกั นกั ศกึ ษาใหม้ บี รกิ ารอนิ เทอรเ์ น็ตในหอพกั 8. มหาวทิ ยาลยั ควรจดั หอ้ งสอนออนไลน์ และมอี ุปกรณ์พรอ้ มใหบ้ รกิ าร 9. มหาวทิ ยาลยั ควรหาแนวทางสรา้ งหลกั สตู รในอนาคตทส>ี อดคลอ้ งกบั การเรยี นการสอน ออนไลน์ 10. มหาวทิ ยาลยั ควรอบรมเชงิ ปฏบิ ตั กิ ารสาํ หรบั การจดั การเรยี นการสอนออนไลน์ 11. มหาวทิ ยาลยั ควรสนบั สนุนและสง่ เสรมิ การจดั ทาํ บทเรยี นออนไลน์ 12. มหาวทิ ยาลยั ควรสรา้ งความตระหนกั และความมวี นิ ยั แกน่ กั ศกึ ษาและบุคคลากร 13. มมี าตรการหรอื แผนทจ>ี ะรองรบั ความพรอ้ มและการปรบั ปรงุ กระบวนการต่าง ๆ 30 แนวปฏิิบัตั ิทิ ี่�่ดีี (Good Practices)การจััดการความรู้� ้ ปีีการศึึกษา2563
อาจารยOมหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลล&านนา นาd น สอนกนั อยdางไรในสถานการณโO ควิด-19 “การจัดการเรียนการสอนของผมมีทั้งปฏิบัติและทฤษฏี ถ6าเปFนทฤษฎี ผมก็ใช6ไฟล2 Power point อธิบายตาม Power point ผ[าน MS teams ถ6าเปFนปฏิบัติ ผมจะต6องไปหาโปรแกรม Simulate เปFนโปรแกรมจำลองการทำงาน มาให6เด็กทดลองทำ แต[ เปFนการทำโดยใช6คอมพิวเตอร2 ไม[ใช[ปฏิบัติจริง ผมมีใบงานให6เด็กทำ ถ6าหากสถานการณ2ดีขึ้น ก็ให6เด็กมาปฏิบัติจริงที่ห6องฝtก ปฏิบัติ ว[าจะได6ผลตามที่เรียนในโปรแกรมไหม พอต[อจริง ๆ ได6ผลตามนั้นไหม ซึ่งเด็กจะเห็นข6อผิดพลาดที่เกิดขึ้น หากได6ปฏิบัติจริง แต[ส[วนใหญ[ก็ผิดพลาดเล็กน6อย เพราะในโปรแกรมสามารถป}อนค[าได6เลย แต[ว[าพอใช6งานปฏิบัติจริงก็ต6องปรับเครื่องมือให6 ใกล6เคียง ถ6าสอนทฤษฎี มีใช6โปรแกรม MS teams ร[วมด6วย หากปฏิบัติจะต6องใช6โปรแกรมจำลองก[อน หากเป~ดเรียนปกติ มาเรยี นที่มหาวทิ ยาลยั ได6 คอ[ ยมาปฏิบตั ิจริง กด็ ูผลทเี่ กดิ ขนึ้ ” ผ\"ูชว& ยศาสตราจารยว= รรณกร พรหมอารยี = คณะวิศวกรรมศาสตร= “การจัดการเรียนการสอน ถ6าเปFนภาคทฤษฏี ใช6โปรแกรม MS teams ปญหาก็คือการติดต[อสื่อสารกับเด็ก ในส[วนของ ความเร็ว ความเสถียรของอินเตอร2เน็ต นี่คือปญหา รายวิชาที่สอน ปฏิบัติล6วน ซึ่งมันจะไม[มีในส[วนของโปรแกรมจำลอง ซ่ึง วิชาผม เด็กต6องลงมือทำอย[างเดียว เช[น การพันหม6อแปลงไฟฟ}า การพันมอเตอร2 การต[อวงจรควบคุม ซึ่งจะต6องปฏิบัติอย[างเดียว เทา[ น้นั ซึ่งหากเกดิ สถานการณ2โควดิ หากเรียนออนไลน2 จะคอ[ นขา6 งลำบากมาก หรือถ6าหากเราจะใหม6 อเตอร2ไปแล6วเครอ่ื งมือ ก็ไม[เพียงพอ เครื่องพันมอเตอร2 เครื่อง เด็กมีมากกว[า และต6องช[วยกันทำสองคน คนนึงจับลวด คนนึงต[อ เช็ค เปFนต6น ถ6า 4-5 เรยี นออนไลน2จะไม[สามารถเรียนไดเ6 ลย สรุป คอื ยังไงกต็ อ6 งมาปฏบิ ัติจรงิ เทา[ นัน้ หากเปFนวชิ าปฏิบตั ิ” อาจารยก= ฤษนนท= สนธิ คณะวศิ วกรรมศาสตร= “การจัดการเรียนการสอน รายวิชาเคมี มีทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ เช[น หัวข6อที่ผมสอน หัวข6อ พันธเคมี จะต6องเขียนโปรแกรม การทำงานรูปร[างโมเลกุล สมบัติของธาตุที่ต6องคำนวณหาน้ำหนักของสาร เด็กต6องคำนวณให6ได6 ซึ่งต6องอาศัยข6อมูล ความเข6าใจ ทางเคมี ความเข6าใจในการเขียนเปFนโปรแกรมคอมพิวเตอร2 เพื่อแก6ปญหาทางเคมี และโปรแกรมคอมพิวเตอร2มาผนวกกัน จะต6องทำ lab ในคอมพิวเตอร2หมดเลย แต[เปFนข6อมูลทางเคมี เช[น โปรแกรมหาน้ำหนักโมเลกุล โปรแกรมอ[านชื่อ สารประกอบไฮโดรคาร2บอน เปFนต6น เขาจะต6องฝtกเขียนในโปรแกรมคอมพิวเตอร2 และเด็กสามารถอ[านสารได6ว[าคือ สารประกอบอะไร ได6ทำการสอนมาแล6ว เปFนปÇที่ 3 เปFนการนำข6อมูลมาแก6ไขปญหา ซึ่งเด็กจะได6ทักษะการเขียนโปรแกรม ไปด6วย แต[จะไม[ได6สัมผัสสารเคมี ซึ่งภาษาที่ใช6ได6แก[ html php ภาษาที่ใช6ในการประมวลผล เปFนโปรแกรมท่ีสั่งให6มัน ทำงานออกมา เพิ่มฐานข6อมูลเข6ามา ต6องมีการประยุกต2ใช6 หากสถานการณ2ดีขึ้น การใช6โปรแกรมคอมพิวเตอร2ก็ยังใช6อยู[ และ มีการสอนปฏิบตั ิร[วมดว6 ย วชิ าทีผ่ มสอนเปFนวิชาเลือก” อาจารย= ดร.กาศรี นามเคน คณะวทิ ยาศาสตรแ= ละเทคโนโลยกี ารเกษตร “การจัดการเรียน การสอนโดยการสอนออนไลน2มีข6อจำกัดในหลาย ๆ เรื่อง โดยเฉพาะความพร6อมของอุปกรณ2การสื่อสารของ นักศึกษา และแม6ว[าจะคาดหวังให6การเรียน การสอนในภาคทฤษฎีสามารถทำออนไลน2ได6 แต[ด6วยการเรียน การสอนที่ต6อง กระตุ6นความใจเพื่อความเข6าใจของนักศึกษาทำได6ยากเนื่องจากสภาพแวดล6อมที่นักศึกษาเรียนออนไลน2ไม[ได6เอื้อต[อการมีสมาธิ ในการรับรู6 และในส[วนของการสอนภาคปฏิบัติยังมีความจำเปFนอย[างยิ่งที่จะยังคงต6องมีการเรียน การสอนแบบปฏิบัติจริง ซ่ึง 31 แนวปฏิบิ ัตั ิิที่�่ดีี (Good Practices)การจััดการความรู้� ้ ปีีการศึกึ ษา2563
ทั้งนี้ในกระบวนการดังกล[าวน[าจะยังสามารถปฏิบัติได6ด6วยมาตรการรักษาระยะหว[างและการเน6นย้ำนักศึกษาในการดูแล สุขนิสยั ทดี่ เี พอื่ การลดความเสีย่ งตอ[ โรคระบาด” อาจารย= ดร.เชาวลยี = ใจสุข คณะวทิ ยาศาสตร=และเทคโนโลยีการเกษตร “ทางด6านคอมพิวเตอร2 การสอนออนไลน2 จะให6เต็มร6อยไม[ได6 ในภาคทฤษฎี ผมก็สอนบรรยายไป วิชาที่เปFนปฏิบัติ ผมจะทำ โชว2หน6าจอไว6เด็กต6องทำ ผมบอกเด็กเสมอว[า ต6องมีสองหน6าจอ มีโนáตบุáคตัวหนึ่ง และก็มีอีกจอหนึ่ง เพื่อดูว[าผมทำอะไร ก็จะ ไดท6 ำตาม ซง่ึ เคสเนย่ี ไดบ6 อกเด็กแต[ตน6 แล6ววา[ มีแหลง[ ทีซ่ ้อื จอถกู เยอะแยะ มาต[อกับโนตá บุáค กับ PC และใหม6 กี ารบันทกึ ขอ6 มูล ไว6 และสื่อต[างๆ ก็ได6มาจากยูทูปแล6วก็มาแปะลิงก2ในเฟสบุáค เวลาเรามองเห็นลักษณะหลาย ๆ อย[างว[า เวลาเราสอน เราจัด แผนการเรียน ของผมมี คาบ ซึ่งผมว[าทำใหเ6 สียเวลาผมอยากให6เอา 1 คาบ แล6วมาเรียน 2 คาบ แล6วแยกคาบ โดยแบ[งเปFน 3 คาบ เรียนทีเดียวไปเลย เพราะกว[าจะเริ่มสอนได6 กว[าจะเตรียมความพร6อมของอุปกรณ2ก็ผ[านไปหลายนาทีแล6ว 3 มารวม อุปกรณ2การเรียนของแต[ละคนก็พร6อมบ6างไม[พร6อมบ6าง ไม[ได6ยินกันบ6าง ทำให6เสียเวลาไปแล6วเกือบ นาที ดังนั้นผมมองว[า 20 คาบไปเลยทีเดียว ตอนนี้มันทำให6เราเริ่มต6นที่จะ 3 อนาคตเราคงหลีกเลี่ยงการสอนออนไลน2ไม[ได6 ผมมองว[า ควรกำหนด เรียนรู6สิ่งใหม[ๆ ในการเรียนออนไลน2 เรียนอย[างไรให6ได6มากที่สุด การสอบผมก็คิดไว6ว[า จะนัดมาสอบ คงทยอยมาสอบ นั่งเว6น ระยะ ที่ผมคิดไว6เรื่องการสอนก็จะประมาณนี้ อย[างเด็กเรียนออนไลน2เราต6องทำใจ เพราะเด็กอาจเป~ดเมนูค6างไว6 แต[เด็กอาจ ไม[ได6นั่งอยู[ตลอด ผมบอกเด็กเสมอว[ามันคือความรับผิดชอบของคุณเอง ต6องขวนขวายเอง วธิ ีเช็คชื่อขอผมคือ เด็กเข6า MS teams ก็จะมีรูปของเขาขึ้น ในเฟสบุáคผมก็จะสร6างเปFนรายวิชาไว6 แล6วผมก็จะเขียนว[า เช็คชื่อของวันนี้ เวลา ซึ่งผมก็จะนับ แต[ถ6าเด็กมาทีหลังหรือเลยเวลาที่เช็ค ก็จะทราบทันที ก็มีการโกงของเด็กด6วย ผมก็เตือนเขาหลายๆ อย[าง สรุปว[าเทอมนี้เปFน การเรียนรู6การสอนออนไลน2 และเราก็จะได6รู6ปญหาและหาวิธีการแก6ไข ซึ่งการสอนออนไลน2ผมว[าเหนื่อยกว[าสอนปกติ บอกเด็กเสมอว[าอัดที่ผมสอนไว6ด6วย เพื่อกลับมาฟงทีหลังได6 ซึ่งถือว[าเปFนการเปลี่ยนเปลี่ยนการสอนของอาจารย2อย[างมาก มีอะไรยูทูป ก็นำไปแปะลิงก2ให6เด็กดูตลอด การสอนออนไลน2จะจบเร็วกว[าสอนปกติ มีข6อดีของ MS teams คือ สมมุติว[าเด็ก ทำโปรแกรมแล6วติดปญหาผมบอกเด็กแชร2 สกรีนมา ผมสอนตัวต[อตัวเลย ให6คลิกตาม ตรงนี้ทำให6เพื่อนคนอื่น ๆ ดูตามไปด6วย ซึ่งเราจะคลิกปุäมขอควบคุมหน6าจอของเด็กตรงนี้ก็ได6 ซึ่งก็เปFนการสอนตัวต[อตัวก็ดีเหมือนกัน กำลังจะคิดหาวิธีการสอบที่ดี ๆ อยู[เหมือนกัน ที่ผมสอบถามมาคือ การสอบออนไลน2 ที่สามารถรู6เลยว[าเด็กกำลังทำอะไรอยู[ เด็กมีการส[งข6อมูลให6เพื่อน กำลังดู โปรแกรมนี้อยู[ ซึ่งโปรแกรมนี้ มทร.ล6านนา กำลังจะนำมาใช6 เด็กจะต6องเป~ดกล6องในขณะสอบ สามารถจับภาพว[าเด็กกำลัง อะไร เคล่ือนไหวไปไหน มนั จะแจง6 เตอื น อนาคตนา[ จะนำมาใช6” อาจารย= ดร.ปกรณ= จนั ทรอ= ินทร= คณะวิทยาศาสตรแ= ละเทคโนโลยกี ารเกษตร “การจัดการเรียนการสอน ที่ผมวางแผนไว6 หากเกิดสถานการณ2โควิด ก็คิดว[าจะใช6 MS teams อีกวิธีคือ การทำคลิป นำปล[อยในไลน2กลุ[ม หรือสร6างเพจในเฟสบุáค พอช[วงที่ผมสอนจริง ปรากฏว[า ให6สอนที่มหาวิทยาลัยได6 ก็เลยสอนให6นั่งเว6น ระยะ แยกกลุ[มเด็กให6น6อยคน ให6เด็กใส[หน6ากากมาทุกครั้งที่เรียน ช[วงแรก ๆ ผมก็จะเข6มมากในการใส[หน6ากาก ที่ทำเพิ่มเติม คือการให6คำปรึกษาทางไลน2 เปFนหลัก โดยสั่งงานทางไลน2กลุ[ม หรือไลน2ส[วนตัว โดยเด็กหลายคนถามมาทางไลน2เยอะอยู[ ซึ่ง เราจะต6องตอบคำถามเยอะหน[อย โดยส[วนตัวผมคิดว[า วิชาที่ผมสอนมันง[าย น[าจะเหมาะกับการใช6 MS teams เท[าท่ี 32 แนวปฏิิบััติทิ ี่�ด่ ีี(Good Practices)การจัดั การความรู้้ � ปีีการศึกึ ษา2563
ประเมินเด็ก ก็มีปญหาเรื่องการเข6าถึงอินเตอร2เน็ต อุปกรณ2มือถือ กับคอมพิวเตอร2 ก็เข6าถึงไม[เท[ากัน ช[วงแรก ๆ เคยให6เด็ก เรยี นผา[ น Microsoft teams เด็กคนไหนไมม[ คี อมพวิ เตอร2 กไ็ ปนงั่ รวมกบั เพือ่ น 3-4 คน ทำให6กไ็ ม[ได6ชว[ ยแกป6 ญหาสถานการณ2 โควิดได6 ดงั นัน้ ปญ หาของเด็กเราก็คือ อุปกรณ2ในการใช6เรียนออนไลน2ทไ่ี ม[พร6อมและไมเ[ พยี งพอ” ผูช\" &วยศาสตราจารย= ดร.พชร สายปาระ คณะวิทยาศาสตร=และเทคโนโลยีการเกษตร “การจัดการเรียนการสอนในสถานการณ2โควิด-19 ก็ได6สอนออนไลน2ผ[าน Microsoft teams เหมือนกัน แต[ก[อนอื่น วิชา ที่สอนได6จัดการเรียนการสอนแบบ Wil เริ่มต6นจะต6องเอามคอ.3 มาดู ซึ่งในมคอ. 3 กำหนดไว6 15 สัปดาห2 ทำให6ต6องย[น การสอนให6เหลือ 2 สัปดาห2 ให6จบ เนื่องจากข6อจำกัดออนไลน2มีหลายอย[าง เช[น ความเสถียรด6านอินเตอร2เน็ต บางทีของเรา เร็ว ของเด็กไม[เร็ว เด็กไม[ได6มาจากกลุ[มเดียว เด็กมาจากหลายที่มาก ดังนั้นเราควรทำ 2 อย[าง คือ ในการนำเสนอ จดบันทึก เนื้อหาไว6เสมอ ในสไลด2 สไลด2ก็ต6องปรับให6กระชับมากขึ้น ควรเปFนหัวข6อใหญ[ๆ ในคอร2ส Material ควรให6เด็กทำก[อนเสนอ ก[อน 1 วันก็ได6 เพื่อให6เด็กได6เตรียมตัว ในมคอ.3 หากกำหนดให6เด็กทำกิจกรรมกลุ[ม ก็ต6องมาปรับเปFนกิจกรรมเดี่ยวแทน การสอน lecture กำหนดไว6 2 ชม. มีช[วงเวลาให6เด็กได6พักด6วย แล6วกลับมาเรียนต[อ รูปแบบงาน เปFนงานโปรเจก ทำผ[าน google form จะเรว็ ที่สดุ ซึ่งเปFนการสอนออนไลน2 100 %” อาจารย= ดร.กจิ จาณัฏฐ= ตั้งจิตนสุ รณ= คณะบริหารธรุ กจิ และศิลปศาสตร= “การจัดการเรียนการสอน วิชาปฏิบัติ ผมจะให6งานไปทำเพิ่มเติมอยู[แล6ว เคยได6ใช6โปรแกรม MS teams เด็กไม[ ok เขาก็ ยอมที่จะมาเรียน ใส[หน6ากากเอา ส[วนการสอนแบบออนไลน2 ผมต6องมาวางแผนการสอน ทั้งเนื้อหาปรับให6กระชับขึ้น ได6นำ วิธีการมาใช6หลายอย[าง มีการให6ทำรายงานมาส[ง สิ่งที่เปFนออนไลน2ที่ทำอยู[แล6ว คือ ผมใช6 Google classroom มันเต็มที่ แค[ การสั่งงาน และส[งงาน มันไม[สามารถที่จะตอบสนองการเรียนแบบในห6องเรียนได6 ในช[วงสถานการณ2โควิด ผมก็ให6ส[งงาน ใน MS teams ด6วย แต[มีการคุยกันน6อยมาก ส[วนใหญ[จะสั่งงาน ส[งงาน เปFนหลักมากกว[า ข6อจำกัดการใช6 MS teams ที่ ลองใช6ช[วงแรก ๆ เด็กไม[มีสมาธิเลย สมาธิหลุด พูดคุยได6อย[างเดียว การใช6โปรแกรมผ[านมือถือ เราไม[สามารถเล[นฟÇตเจอร2 บางตัวได6 เวลาเอาข6อมูลขึ้นไป เขาก็ดูไม[ได6 น่ีคือปญหา อีกอย[างคือ นักศึกษาเรามีต6นทุนเรื่องอุปกรณ2ต[างกัน บางคนใช6 คอมพิวเตอร2 ใช6โนáตบุáค ใช6มือถือ (การใช6งานแต[ละอย[างก็ต[างกัน) แต[มหาวิทยาลัยเราก็มีการอนุญาตให6เด็กมาใช6คอมพิวเตอร2 ที่มหาวิทยาลัยได6 แต[ต6องดูจำนวนคนอีก ไม[เกิน 20 คน ก็ต6องใส[หน6ากากอีก สักพักเด็กเปลี่ยนใจมานั่งเรียนอีก ทำให6คนเยอะอีก การสั่งงานผ[าน Microsoft teams เด็กจะอ6างไม[ได6 เพราะเด็กสามารถมองเห็นงานที่สั่งได6 สรุปคือ เด็กพร6อมที่จะมานั่งเรียน ที่หอ6 งเรยี น และใส[หน6ากากอนามยั ” อาจารยณ= ัฐพันธ= ปญR ญโรจน= คณะบริหารธุรกจิ และศลิ ปศาสตร= “ได6สอนออนไลน2 แต[ละวิชาแตกต[างกัน เพราะมีทั้งคำนวณ 100% ปฏิบัติจริง ทฤษฎีไม[ค[อยมีปญหา พูดไปเรื่อย ๆ ซักถาม บ6าง แต[ก็ไม[รู6ว[าเด็กนั่งฟงเราตลอดไหม หรือหลับ มีการเรียกชื่อให6ตอบ บางคนก็เงียบไม[ตอบ แต[เด็กมี กว[าคน เรา 10 สามารถเรียกชื่อได6ตลอด ถ6าเปFนทฤษฎี ก็จะสอนทฤษฎีไปเรื่อย ๆ แต[เราจะมองไม[เห็นสีหน6าของเด็ก เหมือนเราจะพูดอยู[คน เดียว เด็กฟงหรือไม[ก็ไม[รู6 เพราะไม[เห็น ปฏิกิริยาของเด็กก็ไม[เห็น แต[ก็มีข6อดีคือ เด็กกล6าถาม ถ6าไม[เข6าใจเขาจะถาม มีคนบาง กลุ[มที่ชอบถาม การบ6าน จะส[งเข6าระบบทุกอย[าง เด็กส[งกลับมาในระบบเช[นกัน โทรถาม ไลน2ถามได6ตลอด มีการส[งเฉลยให6 เขาตลอด เพื่อให6เขาทราบว[าสิ่งที่เขาทำถูกต6องหรือไม[ หากมีการมาเรียนปกติ ในภาคปฏิบัติ เช[น จะให6นักเรียนคิดผลิตภัณฑ2 33 แนวปฏิิบัตั ิทิ ี่ด�่ ีี (Good Practices)การจััดการความรู้�้ ปีีการศึึกษา2563
มาชิ้นหนึ่ง ปฏิบัติในห6องเรียน แล6วให6ทำการวิเคราะห2 ผลิตจริง แล6วนำไปขาย เปFนการผลิตสินค6าขึ้นมา ซึ่งหากเกิด สถานการณ2โควิด งานปฏิบัติแบบนี้ก็ยังไม[ได6ทำ เพราะต6องมาปฏิบัติที่มหาวิทยาลัยเพื่อร[วมกันผลิตสินค6าขึ้นมา ทำให6วิชานี้ ก็ยังไม[ได6ปฏิบัติเลย ก็สอนทฤษฎีไปก[อน ให6ผ[านสถานการณ2โควิดไปก[อน ที่คิดไว6ว[า จะมีการแบ[งกลุ[มเด็กเปFน กลุ[ม ก็เรียก 2 มาทีละกลุ[มแล6วสอนว[าสินค6านี้ทำอย[างไร เช[น การทำขนมจีบ สอนวิธีการทำ วันถัดไปก็สอนอีกกลุ[มหนึ่ง ส[วนการขาย ก็ให6 ขายออนไลน2 หลีกเลีย่ งและลดการพบปะผค6ู น ก็พอทำได6อยู[ เพราะเด็กไม[มาก” อาจารยว= รรณดิ า ชนิ บตุ ร คณะบรหิ ารธุรกจิ และศิลปศาสตร= “วิชาที่สอน เปFนทฤษฎี ปฏิบัติ 2 มีนักศึกษาจำนวนมากเกือบ 50 คน ซึ่งการสอนออนไลน2 หากเปFนปฏิบัติ มีชุดเครื่องมือ 2 เปFนเครื่องช[วย มีสมุดเล[มฝtกปฏิบัติทั้งหมด ให6เด็ก คือมีคู[มือของเด็กเอง แล6วสอนเนื้อหาที่เปFนทฤษฎีไป แต[อาจจะปฏิบัติไม[ เพราะเราไม[ไ % 100ด6คลุกคลีกับเด็ก แต[เราให6เด็กทำหมดเลยในชุดฝtกปฏิบัติ มีการเพิ่มกรณีศึกษา เนื้อหามีการเชื่อมโยงแต[ ละบท เช[นเรียนบทที่ ก็จะมีเนื้อหาเดิมของบทที่ 1 ด6วย เพื่อทบทวนของเดิมด6วย มีกรณีศึกษาที่ยากขึ้นตามไปแต[ละบท 2 หลังจากจากนั้น ก็จะให6เด็กทยอยเข6าพบอาจารย2 เปFนกลุ[ม ๆ เล็ก ๆ เพราะเราต6องหลกี เลี่ยงการเข6าพบกลุ[มใหญ[ ได6ใช6ระบบ ออนไลน2มาตลอด ตอนแรกก็ได6ทดลองแบ[งเปFน กลุ[ม คือ กลุ[มที่ 1 มาเรียนปกติ นั่งเว6นระยะห[าง กลุ[มที่ 2 เรียนออนไลน2 2 ซึ่งในขณะที่สอนกับเด็กกลุ[มมาเรียนปกติ ก็จะให6เด็กที่เรียนออนไลน2ก็เรียนออนไลน2ที่บ6านพร6อมกับเด็กกล[ุมมาเรียนปกติ คือ เรียนพร6อมกัน แต[อยู[ต[างสถานที่กันเท[านั้น คือเด็กก็จะให6เพื่อนๆ ในห6องด6วย มันก็ได6ผลในระดับหนึ่ง แต[พอเรียนไปสักระยะ เด็กบอกว[าเหลี่ยมล้ำกัน ก็เลยตัดสินใจเรียนออนไลน2 100% ปญหาของการเรียนออนไลน2 ด6วยทรัพยากรที่ใช6แตกต[างกัน บางคนก็ไม[ได6ยิน บางคนกเ็ สยี งสอดแทรกเสียงดงั เสียงไกข[ ัน เสยี งดัง มีการเช็คชอื่ โดยใหข6 านรับเวลาอาจารย2เรียก” ผู\"ช&วยศาสตราจารย=อัจฉราภรณ= พูลย่งิ คณะบรหิ ารธุรกจิ และศลิ ปศาสตร= วตั ถปุ ระสงค/ เพื่อส'งเสรมิ ให.บุคลากรไดแ. ลกเปลี่ยนเรียนรูเ. กดิ แนวปฏิบตั ิท่ีดปี ระเดน็ องคDความรใ.ู นการจดั การเรยี น การสอนเพอ>ื ผลติ บณั ฑติ นกั ปฏบิ ตั ิ ในสถานการณ์ COVID-19 34 แนวปฏิบิ ัตั ิทิ ี่่�ดีี (Good Practices)การจัดั การความรู้้ � ปีีการศึึกษา2563
เปาe หมาย จำนวนองคค; วามรทูS ี่นำมาพฒั นาการปฏิบตั งิ านจริงของหนวT ยงานอยาT งเหน็ ผลเปäนรปู ธรรม จำนวน 1 เรื่อง 6.แนวทางการปฏบิ ัตทิ ด่ี ี (วิธีการ กระบวนการ เคร่อื งมอื การจดั การความรทู& ่ใี ช)& มหาวิทยาลัยแตdงตง้ั คณะกรรมการจดั การความรู& โดยมอี าจารยทO ้ัง 3 คณะ ใช&กระบวนการ 7 ขนั้ ตอนของ กพร. ข้นั ตอน การบงd ชีค้ วามร&ู 1. ประชมุ คณะกรรมการจดั การความรSู เพือ่ เลอื กประเด็น และเขยี นแผนการดำเนินงาน เลอื กประเด็น เขยี นแผนการดำเนนิ งาน การบงd ชี้และคัดเลอื กความรทู& ี่ตอ& งจดั การ ขอบเขตของ KM ประจำปkการศกึ ษา 2563 คณะกรรมการบริหารจดั การความรSู ไดพS จิ ารณาแลSวเห็นวTาประเด็นยุทธศาสตรท; ่ี มหาวทิ ยาลัยจะนำการจัดการความรูไS ปประยุกตใ; ชS ไดแS กT ยุทธศาสตร;ท่ี 1 การพฒั นาการศกึ ษาเพื่อผลติ กำลงั คนนักวชิ าชพี ทเ่ี นSนปฏบิ ตั กิ าร (Hands-On) เปeาประสงคO เพอ่ื พัฒนาและผลติ กำลงั คนนักปฏบิ ัติในสาขาวิชาชพี ทส่ี อดคลอS งกับ ความตSองการของประเทศใหSมคี วามเขSมแข็ง ยั่งยืน และยึดมั่นในจรรยาบรรณวิชาชพี องคคO วามรูท& ่ีได& : การจดั การเรยี นการสอนเพอ>ื ผลติ บณั ฑติ นกั ปฏบิ ตั ิ ในสถานการณ์ COVID-19 จัดประชุมระดมสมองในกลุTมคณะกรรมการจัดการความรูS เพื่อกำหนดประเด็นความรูS คณะกรรมการไดSแลกเปลี่ยนความคดิ เหน็ ประธานใหทS ุกคนรTวมกันเสนอประเดน็ ในการแลกเปลี่ยนเรียนรSู และมีความเห็นวTายุทธศาสตร;การจัดการศึกษาของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลSานนา ไดSวางแนว ทางการจัดการศึกษาในทุกหลักสูตรคือการผลิตบัณฑิตนักปฏิบัติ (Hands On) บนพื้นฐานเทคโนโลยีและ 35 แนวปฏิบิ ััติทิ ี่�่ดีี (Good Practices)การจััดการความรู้้ � ปีีการศึึกษา2563
นวัตกรรมโดยเนSนผูSเรียนเปäนสำคัญ ปëจจุบันเกิดสถานการณ;โรคระบาดโควิด-19 ทำใหSการจัดการเรียนการ สอนตSองมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบใหSเหมาะสมกับสถาน ทำใหSคณะกรรมการสนใจที่จะแลกเปลี่ยนเรียนรูS รTวมกันในประเดน็ เรอื่ ง การจดั การเรยี นการสอนเพอ>ื ผลติ บณั ฑติ นกั ปฏบิ ตั ใิ นสถานการณ์ COVID-19 โดยแต่ละคนเสนอหวั ขอ้ นําหวั ขอ้ มาพจิ ารณาคดั เลอื ก ใชม้ ตทิ ป>ี ระชมุ เสยี งสว่ นใหญ่ การตดั สนิ ใจเลอื กเพราะ 1) สอดคลอS งกบั เปาô หมาย พันธกิจ วิสัยทัศน; ประเดน็ ยุทธศาสตรข; อมหาวิทยาลยั 2) ตอS งทำเพื่อหารูปแบบการจัดการเรียนการสอนทเ่ี หมาะสมในสถานการณ;โรคระบาดโควิด-19 คณะกรรมการใชSวธิ ีการแลกเปลี่ยนเรียนรSู ทง้ั มีการพบปะกนั ทหี่ อS งประชมุ การนำเทคโนโลยี แอพพลเิ คช่ัน Line เขSามาเปäนชอT งทางการตดิ ตTอสอื่ สาร กำหนดกลTุมเปôาหมายในการนำองคค; วามรูSไปใชSประโยชน; การกลุTมเปôาหมายการนำไปใชSประโยชน; คือ อาจารย;ประจำหลักสตู ร อาจารย;ผูสS อน ขัน้ ตอน การสร&างและแสวงหาความรู& เครอ่ื งมอื การจดั การความร&ูท่ใี ช& : การเล่าเรCอื ง คณะกรรมการจัดการความรแูS ลกเปลยี่ นเรยี นรูS การจดั การขอ้ มลู ภายในองคก์ รเพอ>ื การสบื คน้ ขอ้ มลู อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ คนละ 3 นาที ใหคS รบทุกคน ผูบS ันทึกจะตอS งบันทกึ คำพดู ทง้ั หมดไวS โดยยังไมตT Sองสรปุ ประเดน็ คณะกรรมการ km ไดSมีถTายทอดแลกเปลยี่ นความรรSู Tวมกัน จำนวน 5 ครง้ั ดังนี้ ครงั้ ท่ี 1 วนั พธุ ท่ี 23 ธันวาคม 2563 ณ ห&องประชุมกองการศึกษา จากท่คี ณะกรรมการเลาT เรอื่ ง การจัดการเรยี นการสอนเพอื่ ผลิตบณั ฑติ นกั ปฏิบัติ ในสถานการณ; COVID-19 สรปุ ไดSดงั น้ี สรปุ การจดั การเรยี นการสอนในสถานการณ์โควดิ ปฏบิ ตั ิ ทฤษฎี 1. สอนผTาน Microsoft teams มกี าร 1. ใชSโปรแกรมจำลอง simulate แลSว จดั ทำเนอ้ื หาในโปรแกรม พอสถานการณด; ขี ึน้ จงึ ลงมอื ปฏิบัติ PowerPoint แลวS มานำสอนใน จริง Microsoft teams 2. ใชโS ปรแกรมคอมพวิ เตอร; ในการ 2. การใชS Google classroom ในการ คำนวณ สงั่ งานและสTงงาน 36 แนวปฏิิบััติทิ ี่�่ดีี(Good Practices)การจััดการความรู้�้ ปีีการศึึกษา2563
3. สง่ั งาน สงT งาน ผTานไลน; 3. ตSองมาปฏิบตั ิจริงกบั อปุ กรณ; 4. การถTายวิดโี อทอี่ าจารย;อธบิ ายเนอ้ื หา เคร่ืองมือไฟฟôาเทาT นั้น ไมTสามารถ แลวS สงT ใหนS ักศึกษาดูไดS นำไปทำที่บาS นไดเS นื่องจากอุปกรณ; 5. การหาเน้ือหา โดย Link เน้ือหาจากที่ เครือ่ งมอื ไมเT พียงตTอตTอจำนวน อื่น ๆ ในเวบ็ แลSวใหนS กั ศึกษาเปดดู นกั ศึกษา นอกเวลาสอน 4. ตอS งมาปฏิบตั จิ รงิ กบั สารเคมี (ตอS งรอ สถานการณโ; ควดิ ดีขึน้ กTอน) ในการสอนในสถานการณ์โควดิ อาจารยจ์ ะตอ้ งปรบั เปลย>ี นวธิ ที ห>ี ลากหลาย อาจารย์ จาํ ตอ้ งทาํ งานหนกั ในปีแรก เพราะตอ้ งปรบั เนPือหา จดั ทาํ เนPือหาเพอ>ื นําเสนอออนไลน์ จะตอ้ ง มาปรบั เนPือหาใหก้ ระชบั เพอ>ื นําเสนอออนไลน์ คร้งั ที่ 2 วนั พุธที่ 27 มกราคม 2564 ณ หอ้ ง LC ROOM ตกึ ศลิ ปศาสตร์ จากที่คณะกรรมการเลTาเร่ือง การจัดการเรยี นการสอนเพอ่ื ผลิตบณั ฑติ นกั ปฏบิ ัติ ในสถานการณ; COVID-19 สรปุ ความรทSู ่ไี ดจS ากการแลกเปล่ยี นเรียนรSคู ร้งั นี้ มดี ังน้ี ทฤษฎี ปฏบิ ตั ิ 1. สอนเนอื้ หา ส่ังงาน สTงงาน ผาT น 1. ตอS งมาปฏบิ ัติจริงทมี่ หาวทิ ยาลยั แตT Ms-teams แบTงเปäนกลTมุ เล็ก 2 กลมTุ เพ่อื เวนS ระยะหTาง 2. การถTายคลปิ วิดีโอเน้ือหาท่ีจะสอน 2. มชี ุดปฏิบตั ใิ หทS ำผTานคอมพวิ เตอร; 3. การหาตัวอยาT งเน้อื หาจากยูทปู สTง แลวS ทยอยมาพบอาจารย;เปนä กลมTุ เล็ก ใหนS ักศึกษานำไปศึกษาเพมิ่ เติม การสอนอนไลน์ ปัญหาทพ>ี บของนกั ศกึ ษา คอื 1. ความเรว็ ของอินเทอรเ; นต็ ที่เด็กใชS โหลดชSา ติดขัด ภาพกระตกุ เสียงไมTชัด 2. นกั ศกึ ษาเปด ออนไลน;ทง้ิ ไวS แตTไมTไดSรับฟëง 3. เสยี งรบกวนขณะเปด ไมลพ; ดู เสียงคนรอบขาS งรบกวน เสยี งไกขT ัน เปäนตนS 4. นักศึกษาไมมT ีอนิ เทอรเ; นต็ จะตอS งใชS wifi ของหอพัก หรอื ท่ีมหาวทิ ยาลยั หรือบSาน เพื่อน 5. มอื ถือของนกั ศึกษาไมรT องรับการใชSงาน Ms-teams 37 แนวปฏิบิ ััติิที่่�ดีี(Good Practices)การจัดั การความรู้� ้ ปีีการศึกึ ษา2563
ครง้ั ท่ี 3 วนั พธุ ท่ี 10 กมุ ภาพนั ธO 2564 ณ หอ้ ง LC ROOM ตกึ ศลิ ปศาสตร์ จากท่ีคณะกรรมการเลTาเรอ่ื ง การจัดการเรยี นการสอนเพือ่ ผลิตบณั ฑติ นกั ปฏบิ ตั ิ ในสถานการณ; COVID-19 สรุปการประเมินเบื้องตนS จากการจดั การเรียนการสอนออนไลน; (ความคดิ เห็นของ นกั ศกึ ษาและอาจารย); 1. ฝ|กความรับผิดชอบของนกั ศึกษา 2. ลดเวลาการเดนิ ทาง ท้ังนกั ศึกษาและอาจารย; 3. มชี อT งทางส่ือสารระหวTางนกั ศึกษาและอาจารย;ไดสS ะดวก 4. ใชเS คร่ืองมือออนไลน;คSนควาS ขอS มลู เพิ่มเติมไดมS ากขนึ้ 5. อาจารย;ตSองพฒั นาตนเอง พฒั นาสอื่ ตาT ง ๆ เพือ่ ใชSในการเรยี นการสอน 6. เปนä การเพ่มิ ภาระงานใหอS าจารยใ; นชTวงแรกมากข้ึน เพราะตSองปรบั เน้อื หาใหมT จดั ทำ สอ่ื ใหSสามารถสอนออนไลน;ไดอS ยTางเหมาะสม 7. การสอนทีเ่ ปäนการสือ่ สารทางเดียว มีโอกาสเกดิ ความผิดพลาดในการรับรูS เพราะฉะนั้นตอS งมีแบบทดสอบที่ประเมนิ การเรียนรขูS องผูเS รียน 8. การเขาS ถึงอปุ กรณ;เรียนออนไลนไ; มวT Tาจะเปนä โทรทัศน;, โทรศัพทม; อื ถือ, แท็บเลต็ หรอื สัญญาณ อนิ เทอรเ; นต็ มีขอS จำกัด 9. นักศกึ ษาไมTมีสมาธิในการเรียน ไมมT วี นิ ยั ไมTทุTมเท 10.นกั ศกึ ษาไมสT ามารถไตรตT รองความถูกตอS งของขSอมลู จากการเขาS ถึงขSอมลู ทไ่ี มT นTาเช่อื ถอื 11. เพ่ือนอาจชวT ยตอบคำถามหรอื ทำการบSานแทนกันไดS 12. ถาS อาจารย;สรSางส่ือ เชนT คลิปวดิ โี อ และสTงลิงกใ; หSนักศกึ ษา นกั ศึกษาสามารถทบทวน เรยี นซ้ำไดS 38 แนวปฏิิบััติทิ ี่ด่� ีี (Good Practices)การจัดั การความรู้�้ ปีกี ารศึกึ ษา2563
ครั้งที่ 4 วนั พธุ ที่ 24 กุมภาพนั ธO 2564 ณ หอ้ ง LC ROOM ตกึ ศลิ ปศาสตร์ สรปุ การจดั การเรียนการสอนในสถานการณ์โควิด ความพรอ้ มในการจดั การเรียนการสอนของอาจารย์ -อาจารยม์ คี วามพรอ้ มในระดบั หน>ึงและสามารถใชค้ อมพวิ เตอร์ โทรศพั ทม์ อื ถอื สอ>ื อุปกรณ์ ต่าง ๆ ไดใ้ นระดบั หน>ึง -อาจารยส์ ามารถสรา้ งสอ>ื ประกอบการสอนได้ ความพร้อมเรียนออนไลน์ของนักศึกษา -นกั ศกึ ษาทส>ี อนสว่ นใหญ่ไมม่ คี วามพรอ้ ม เน>ืองจาก ขาดสอ>ื อุปกรณ์ในการเรยี น รวมถงึ สญั ญาณอนิ เตอรเ์ น็ต ความต้องการสิCงสนับสนุนของ มหาวิทยาลยั -จดั หาอุปกรณ์ทจ>ี าํ เป็น - ลดคา่ บรกิ ารซมิ การด์ - จดั พนPื ทเ>ี รยี นรู้ - จดั สรรงบประมาณเพอ>ื สรา้ งสอ>ื - จดั อบรมเพอ>ื การผลติ สอ>ื - จดั หาแนวทางในการตดิ ตามและ ประเมนิ ผล - อาจลดคา่ บาํ รงุ การศกึ ษา 39 แนวปฏิิบัตั ิทิ ี่�่ดีี(Good Practices)การจัดั การความรู้้ � ปีกี ารศึึกษา2563
- การทาํ สญั ญาชว่ ยคา่ อนิ เตอรเ์ น็ตใหแ้ ก่ นกั ศกึ ษาหรอื แมก้ ระทงั> หอพกั - จดั หอ้ งสอนออนไลน์ และมอี ุปกรณ์พรอ้ ม ใหบ้ รกิ าร - การสรา้ งหลกั สตู รในอนาคต กเ็ รม>ิ สอดคลอ้ งกบั การเรยี นการสอนออนไลน์ - สนบั สนุนหอ้ งสตดู โิ อ - อบรมเชงิ ปฏบิ ตั กิ ารสาํ หรบั การจดั การ เรยี นการสอนออนไลน์ - มงี บประมาณจดั ทาํ บทเรยี นออนไลน์ - ใหส้ รา้ งความตระหนกั และความมวี นิ ยั - มมี าตรการหรอื แผนทจ>ี ะรองรบั ความพรอ้ มและการปรบั ปรงุ กระบวนการต่างๆ ครงั้ ที่ 5 วนั องั คารที่ 11 พฤษภาคม 2564 ณ หSอง LC ROOM ตกึ ศิลปศาสตร; สรุปขอ& เดนd -ข&อดอ& ย รูปแบบการสอน ข\"อเดน& ข\"อดอ\" ย ๑. การจัดการเรยี นการสอน - MS Teams เปFนโปรแกรมท่ี - ถา6 สัญญาณอนิ เทอรเ2 นต็ ไมด[ ี ออนไลน2โดยใช6 Microsoft มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล การจดั การเรยี นการสอนโดย Teams ลา6 นนาได6ซอ้ื ลขิ สทิ ธ์ิ จึงมคี วามสะดวก MS Teams จะทำให6เกดิ การ ในการใช6งาน กระตกุ - MS Teams ถกู ออกแบบให6มี - ถ6าเรยี นผา[ นโทรศัพท2 การ ความสามารถในการสง[ เสริม จดั การเรียนการสอนโดย MS ปฏิสมั พนั ธ2ระหวา[ งผส6ู อนและผูเ6 รยี น Teams อาจจะมขี อ6 จำกดั ใน - MS Teams ถกู ออกแบบให6ผ6ูสอน การมองสื่อการสอน สามารถใหค6 ำปรึกษากับผ6เู รยี นไดโ6 ดย ใหผ6 6เู รียนแชร2หน6าจอ ๒. การจดั การเรยี นการสอน - Google classroom เปนF โปรแกรม - ถ6าสญั ญาณอนิ เทอรเ2 น็ตไมด[ ี ออนไลนโ2 ดยใช6 Google ทมี่ ีความสะดวกในการใชง6 าน การจดั การเรียนการสอนโดย classroom Google classroom จะทำให6 เกิดการกระตกุ 40 แนวปฏิิบััติทิ ี่ด�่ ีี(Good Practices)การจัดั การความรู้ ้� ปีีการศึึกษา2563
- ถา6 เรียนผา[ นโทรศพั ท2 การ จดั การเรยี นการสอนโดย Google classroom อาจจะมี ข6อจำกดั ในการมองสอ่ื การสอน ๓. การจดั การเรียนการสอน - เน่อื งจากคลิปถูกนำไปอพั โหลดลงใน - ยังขาดระบบการตดิ ตามผ6เู ข6า ออนไลน2โดยใช6คลิปวดิ ีโอ Youtube แล6ว ผเ6ู รยี นจึงสามารถหา ไปเรียนในคลปิ เวลาเข6าไปเรียนในชว[ งเวลาทีต่ ัวเอง - ถ6าคลปิ มีความยาวมากๆ การ สะดวกได6 ดาวนโ2 หลดอาจจะช6าและเปลอื ง - ผเ6ู รียนสามารถเข6าไปเรียนซ้ำในเร่อื ง อนิ เทอรเ2 นต็ ทไี่ ม[เข6าใจไดห6 ลายๆครั้ง - คลิปการสอนอาจจะมภี าพที่ ไมค[ อ[ ยสมบรู ณ2 เน่ืองจาก ข6อจำกัดในการทำคลปิ ของ ผู6สอน ๔. การจัดการเรยี นการสอนโดย - ส[งเสรมิ ผเู6 รียนให6มศี ักยภาพในการ - ถา6 ผู6เรยี นมจี ำนวนมาก การให6 ใช6โปรแกรมคอมพวิ เตอร2 เรยี นรู6เนอ้ื หาเปนF อยา[ งดกี อ[ นท่จี ะนำไป คำปรึกษาของผสู6 อนจะไมท[ ว่ั ถึง เขยี นโปรแกรมคอมพวิ เตอร2 โดยมี และขาดประสิทธภิ าพ ๕. การจดั การเรยี นการสอน ผู6สอนเปFนคนให6คำปรึกษา แบบเว6นระยะ - ผ6เู รยี นและผส6ู อนมปี ฏิสมั พันธท2 ี่ดีตอ[ - อปุ กรณ2และเครอื่ งมอื มีไม[ กนั เพียงพอ - นกั ศกึ ษาได6ฝกt ปฏิบัตจิ รงิ ใน - ภาระของอาจารยแ2 ละ หอ6 งปฏิบัตกิ ารตามมาตรการของ เจา6 หน6าที่เพิม่ มาก มหาวทิ ยาลยั ๖. การจัดการเรยี นการสอน - สามารถนำข6อดขี องรูปแบบการ - ถ6าผู6สอนมีความหลากหลายใน แบบผสมผสาน จดั การเรยี นการสอนรูปแบบอื่นๆ มา รปู แบบการจดั การเรียนการ ทำการจดั การเรียนการสอน สอนมากเกนิ ไป อาจทำให6 ผูเ6 รียนปรบั เปลย่ี นตามไม[ทัน 41 แนวปฏิบิ ัตั ิิที่ด�่ ีี(Good Practices)การจััดการความรู้้� ปีกี ารศึกึ ษา2563
รูปแบบการจัดการเรยี นการสอน ในการดำเนินการจัดการแลกเปลี่ยนรูSในประเด็นการจัดการเรียนการสอนในสถานการณ;โค วิด-19 ของบุคลากรสายวิชาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลลSานนา นTาน ไดSรูปแบบการ จดั การเรียนการสอนหลักๆ 6 รปู แบบ ไดแS กT 1. การจดั การเรยี นการสอนออนไลน;โดยใชS Microsoft Teams 2. การจัดการเรยี นการสอนออนไลนDโดยใช. Google classroom 3. การจดั การเรยี นการสอนออนไลนโ; ดยใชSคลปิ วดิ โี อ 4. การจัดการเรียนการสอนโดยใช.โปรแกรมคอมพวิ เตอรD 5. การจดั การเรียนการสอนแบบเวSนระยะ 6. การจดั การเรยี นการสอนแบบผสมผสาน 7.ผลสัมฤทธิ์ (ผลสมั ฤทธิ์ดา& นตาd ง ๆ ไดแ& กd เชิงคณุ ภาพ เชิงปริมาณ รางวลั ทีไ่ ด&รบั การเปนt แบบอยdางท่ดี ี ให&กบั หนวd ยงานตdาง ๆ ฯลฯ) - คณาจารยม; ีความรSูความเขSาใจในรูปแบบการสอนในสถานการณ;โควดิ -19 เพ่ิมขึน้ และนำไป ประยกุ ต;ใชใS นการสอนปëจจบุ นั ไดเS ปนä อยTางดี 8.ปwจจัยความสำเรจ็ (สรปุ เปtนข&อๆ) 1. การมีสTวนรวT มของอาจารย;ทง้ั 3 คณะ ในการแลกเปล่ียนเรียนรูรS วT มกัน ท่ีมาจากหลายศาสตร; และ สามารถทำงานรTวมกนั จนประสบความสำเร็จไดS 2. ไดSรูปแบบการจัดการเรียนการสอนใสถานการณ;โควดิ -19 9.ปญw หาอปุ สรรคและขอ& เสนอแนะ แนวทางการพฒั นาตdอไป อาจารยม์ ภี ารกจิ การสอน และมภี าระงานอน>ื ไมส่ ามารถเขา้ รว่ มแลกเปลย>ี นเรยี นรไู้ ดค้ รบทกุ คน 42 แนวปฏิิบััติิที่�่ดีี (Good Practices)การจัดั การความรู้้ � ปีีการศึกึ ษา2563
บนั ทึกแนวทางการปฏิบัตทิ ีด่ ี ชื่อผลงาน “การจัดการเรียนการสอนออนไลน0ทส่ี 3งผลใหเ8 กิดประสทิ ธภิ าพสูงสุด” 1. เจา& ของผลงาน ฝา# ยวิชาการและกิจการนกั ศึกษา 2. สังกัด คณะบรหิ ารธุรกจิ และศิลปศาสตร= 3. ชุมชนนกั ปฏิบตั ิ Rด?านการผลิตบณั ฑิต £ ด?านการวิจยั £ ดา? นการพัฒนาสมรรถนะการปฏบิ ัตงิ าน 4. ประเดน็ ความรู& (สรปุ ลักษณะผลงานทป่ี ระสบความสำเรจ็ ) บทความนี้จะได?นำเสนอแนวทางปฏิบัติงานและผลของการดำเนินงานในการจัดการองค=ความร?ูด?าน การเรียนการสอนออนไลน=ที่สSงผลให?เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ของนักศึกษาคณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร= ประกอบด?วย 1. หลกั สูตรการบญั ชี 2. หลกั สตู รบริหารธุรกจิ วชิ าเอกการจดั การธรุ กจิ 3. หลกั สูตรบรหิ ารธรุ กิจ วิชาเอกการตลาด 4. หลกั สูตรบริหารธุรกจิ วิชาเอกภาษาองั กฤษธุรกจิ 5. หลักสูตรบริหารธุรกจิ วิชาเอกการจดั การธุรกิจค?าปลีกสมยั ใหมS 6. หลกั สูตรระบบสารสนเทศทางคอมพวิ เตอร= 7. หลักสตู รการจดั การธุรกิจระหวาS งประเทศ 8. หลกั สตู รภาษาอังกฤษเพือ่ การสื่อสารสากล 9. หลกั สูตรการทอS งเทยี่ วและการบรกิ าร จากผลดำเนินงานและแนวทางปฏิบัติรูปแบบกลไกการจัดการองค=ความรู?ในการเรียนการสอน รูปแบบออนไลน= จึงเปbนรูปแบบหน่ึงท่ีสามารถใช?เปbนแนวทางในการนำไปใช?เปbนรูปแบบในการจัดการเรียน การสอนให?สอดคลอ? งกับสภาพแวดลอ? มในปจc จุบนั หรือหนวS ยงานทางการศึกษาอืน่ ๆ ตอS ไป 5. ความเปนL มา (ปญM หา วัตถปุ ระสงคQ เปาR หมาย) จากการแพรSระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) สSงผลให?มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี ราชมงคลล?านนา กำหนดให?มีการจัดการเรียนการสอนในรูปแบบออนไลน= ไมSสามารถจัดการเรียนการสอนได? แบบปกติ วัตุประสงคQ เพื่อปoองกันการแพรSระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) และพัฒนา คุณภาพการศึกษาด?วยการนำเทคโนโลยีตSาง ๆ มาใช?ในการจัดการเรียนการสอนรูปแบบออนไลน=ท่ีสSงผลให?เกิด ประสทิ ธิภาพสงู สุด เปRาหมาย รูปแบบและวิธีการ การจัดการเรียนการสอนรูปแบบออนไลน=ท่ีสSงผลให?เกิดประสิทธิภาพ สูงสดุ ด?วยการใชเ? ทคโนโลยีสารสนเทศตาS ง ๆ 43 แนวปฏิบิ ัตั ิิที่่ด� ีี(Good Practices)การจัดั การความรู้ �้ ปีีการศึกึ ษา2563
6. แนวทางการปฏิบัตทิ ีด่ ี (วิธีการ กระบวนการ เคร่ืองมอื การจัดการความรทู& ่ีใช)& รูปแบบการเรียนการสอนออนไลน=ที่คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร=เปbนรูปแบบท่ีการผสมผสาน หลายรูปแบบข้ึนกับวัตถุประสงค=ในการจัดการเรียนการสอนในแตSละรายวิชา และหัวข?อเร่ืองในการการจัดการ เรียนการสอน ซ่ึงระบบท่ีคณะเลือกใช?มากท่ีสุด คือการใช? Microsoft team เน่ืองจากระบบมีความเสถียร และเปbนรูปแบบที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล?านนาจัดซ้ือ และมีการอบรมให?อาจารย=ท้ังคณะฯได?มี ทักษะการใชโ? ปรแกรม การวางแผนการเตรียมการสอนออนไลนQ การออกแบบวธิ ีการสอนและกลยทุ ธกQ ารสอน การเตรยี มสอน/วางแผนการสอน 1. อาจารย=เตรียมความรู?เก่ียวกับรูปแบบออนไลน=ท่ีจะใช?สอน วิธีการใช? เลือกให?เหมาะสมกับ ความสามารถของตนเองในการใช?เทคโนโลยี 2. กำหนดกฎกติกาในการเรียน การวัดผล การสSงงาน การเช็คชื่อ รูปแบบกิจกรรมในชั่วโมงการเรียน การสอนน้นั และการประเมนิ ผล 3. เตรียมเนื้อหาการสอนในรูปแบบ PowerPoint, pdf, วีดีโอ และเตรียมแบบฝÖกหัดภายหลัง การเรียน 4. เตรียมข?อสอบท่ีสอดคล?องกับวัตถุประสงค=ในรายวิชา ที่เปbนลักษณะการนำไปใช? และสามารถใช? สอบในรูปแบบข?อสอบออนไลน= MS form, google form และ Moodle ขณะสอน 1. เริ่มสอนตามเวลา ให?นักศึกษาเปâดกล?องรายงานตัว หรือเช็คช่ือผSาน form หรือแจ?งช่ือในชSองแชท และดู meeting Attendant 2. สอนตามเวลา ระยะเวลาการสอนไมSนานเกนิ ไป เนอื่ งจากเปนb การสนิ้ เปลืองอินเตอรเ= นต็ นักศกึ ษา 3. ติดตามการสอนออนไลน=โดยใช?ชSองทางการสื่อสารอ่ืนชSวยโดยเลือกชSองทางท่ีเข?าถึงได?งSาย เชSน Line chat เพอื่ ใหผ? ?ูเรยี นสามารถปรึกษาผ?สู อนไดต? ลอดเวลา 4. ใชก? ารต้ังคำถามแทนการบรรยายอาจมีเกมส= หรือ วดิ ิโอแทรก เพ่ือสSงเสริมการทำความเขา? ใจ 5. สอนผSานโปรแกรม Facebook live เปbนการสอนแบบ real time และนำเสนอขึ้นหน?าจอเพื่อให? ผ?ูเรียนและผ?ูสอนมีการปฏิบัติสัมพันธ=ตSอกันตลอดเวลา เปbนการเรียนผSานออนไลน=แบบ Active learning ผส?ู อนจะมกี ารกระต?ุนพูดคยุ 6. ขณะสอนจะทำการบันทึกไฟลก= ารสอนเผอื่ มนี กั ศกึ ษาต?องการทบทวนซำ้ 7. ขณะสอนจะมกี ารซักถาม หรือตง้ั ข?อคำถามชวนตอบ และมีการให?คะแนน การจดั การเรียนการสอน 1. สอบในรปู แบบข?อสอบออนไลน= Google form และ Moodle 2. แจ?งเวลาในการสอบวัดและประเมินผลท่ีชัดเจน ระบบท่ีใช?ในการสอบ การเตรียมความพร?อม อินเตอรเ= น็ต 3. การทำข?อสอบเพอ่ื ทดสอบความเข?าใจของผ?ูเรยี นตลอดการสอน 44 แนวปฏิบิ ััติิที่่ด� ีี (Good Practices)การจััดการความรู้ �้ ปีีการศึกึ ษา2563
4. มรี ะบบการทดสอบ Online ให?นักศึกษาทบทวนอยูเS สมอ 5. การประเมินผลการเรียนในลักษณะการมอบหมายงานลSวงหน?าและจากการทดสอบยSอยในระบบ การสอบออนไลน= 6. ติดตามการสอนออนไลน=โดยใช?ชSองทางการสื่อสารอ่ืนชSวยโดยเลือกชSองทางที่เข?าถึงได?งSาย เชSน Line chat เพ่ือให?ผู?เรียนสามารถปรึกษาผู?สอนได?ตลอดเวลา ทั้งกSอนชั่วโมงเรียน ขณะเรียนแบบสอนสด และ หลังชัว่ โมงเรียน 7. การจัดกิจกรรมการเรียนร?ูออนไลน= (การจัดสภาพแวดล?อมในการเรียนออนไลน=, การสSงเสริมการ มสี วS นรวS มของผเู? รยี น ) 8. การเรียนการสอนออนไลน= ควรมกี ารจัดสภาพแวดลอ? มให?เอือ้ ตSอการเรยี นการสอน 9. การเรียนท่ีมีประสิทธิภาพและบรรลุตามวัตถุประสงค=ของรายวิชา อาจารย=ในคณะฯ ได?จัดเตรียม สภาพ แวดลอ? ม และวางแผนการจดั การเรียนโดยใหผ? ?ูเรียนมีสวS นรวS มในการเรยี นการสอนมากท่สี ดุ 10. เตรียมสภาพแวดล?อม ห?องทำงาน พ้ืนหลังให?สะอาด และเหมาะกับการเรียนการสอนเสมือนการ สอนในห?องเรยี น ไมSมเี สยี ง หรือบุคคลเดินผาS นไป-มาและรบกวน 11. กำหนดระเบียบและทำขอ? ตกลงในการเรยี นกบั นักศกึ ษา 12. ชี้แจงแนวทางการจัดการเรียนการสอน การมอบหมายงานการเรียน กำหนดการสSงงานอยSาง ชดั เจน 13. จัดรูปแบบการเรยี นท่ใี ห?นกั ศึกษาแสดงความคิดเหน็ ผาS น Quizizz. Kahoot 14. ใชค? ำถามนำเข?าเร่อื งทกี่ ำลังจะเรยี น เพื่อให?เกิดบรรยากาศการมสี SวนรวS ม 15. การแนะนำและชSวยเหลือผเ?ู รียน (การใหค? ำแนะนำแกSผเู? รยี น, การสงS เสรมิ และสนบั สนนุ ผเ?ู รียน) 16. การจัดการเรียนการสอนในระบบออนไลน= ยSอมมีปcญหาและอุปสรรค คณะได?มีการแนะนำและ ชSวยเหลือผ?เู รียนดังนี้ การใหค& ำแนะนำ 1. ใหค? ำแนะนำสำหรับผเู? รยี นทมี่ คี วามต?องการเฉพาะ 2. บSงช้ีวิธีการในการแนะนำแหลSงการเรียนรู?หรือหนSวยบริการทางการเรียนที่เหมาะสมทั้งในและนอก สถาบนั 3. จดั การเรยี นการสอนในฐานะผใ?ู หค? ำปรกึ ษาและสนับสนนุ แหลงS การเรยี นร?ู 4. ให?คำแนะนำการใชร? ะบบจัดการการเรียนร?ู 5. ให?คำแนะนำการเรยี นแตลS ะหัวข?อการอภิปรายอยSางชัดเจน การสง[ เสรมิ และสนบั สนุนผเ&ู รยี น 1. สนับสนุนผู?เรียนในการพัฒนาการวางแผนการเรียนรายบุคคล การกำหนด เปoาหมายการพัฒนา กลยทุ ธท= างการเรยี นเพอื่ ใหบ? รรลเุ ปาo หมายทวี่ างไว? 45 แนวปฏิิบัตั ิทิ ี่่ด� ีี(Good Practices)การจัดั การความรู้ ้� ปีกี ารศึกึ ษา2563
2. ตดิ ตอS สอ่ื สารกับผ?ูเรยี นทไ่ี มSติดตามการเรยี นอยSางตอS เนอ่ื ง 3. ใหผ? ลปอo นกลับท่ลี ะเอียดชัดเจน 4. ให?ผลปoอนกลับทนั ที 5. แจ?งคะแนนหรือผลการประเมินให?ผ?ูเรียนทราบ เพ่ือชSวยผู?เรียนประเมินและกำกับตนเองในการ เรียน 6. สรา? ง แกไ? ข ขอ? คำถาม และมีการตอบคำถามท่เี กิดขึน้ ในระหวาS งการบรรยาย 7. สSงเสริมให?ผเู? รียนมีพฤตกิ รรมทด่ี ใี นระหวาS งการเรียนในช้นั เรยี น 8. เสนอแนวทางการแกป? ญc หาเม่อื ผเู? รียนเผชิญปcญหาตาS ง ๆ 9. กระต?ุนหรือสนับสนุนผู?เรียนอยSางมีเปoาหมาย โดยการชSวยให?ผ?ูเรียนสังเกต และควบคุมการทำ ความเขา? ใจในบทเรียนดว? ยตนเอง 10. ติดตามและทราบความก?าวหน?าของผู?เรียน เพ่ือให?การสนับสนุนท่ีเหมาะสมท้ังผู?เรียนที่ก?าวหน?า เร็วและผ?ูเรียนท่ีเริ่มได?ช?า โดยมีการติดตามการเรียนทั้งภาพรวมคือยอดคนเรียนครบหัวข?อและรายบุคคล สามารถบอกรายละเอยี ดหัวข?อที่ขาดเรียนได? การวดั และประเมนิ ผล (ประสทิ ธภิ าพการสอน, การมีสว[ นร[วมของนกั ศึกษา) การจัดการเรียนการสอนออนไลน=เนื่องจากผ?ูเรียนและผ?ูสอนอยูSหSางไกลกัน การวัดและประเมินผล จึงเปbนส่ิงสำคัญที่จะต?องประเมินได?วSาผ?ูเรียนและผ?ูสอนมีความเข?าใจตรงกัน และการเรียนการสอนดำเนินไป ตามวัตถุประสงค=ของรายวิชา ผ?ูเรียนมีความพึงพอใจหรือไมS จากประสบการณ=ในการสอนของอาจารย=ทุกทSาน อาจารยไ= ดเ? ลอื กใชก? ารประเมินดงั นี้ 1. ใชก? ารถามตอบเพ่ือให?ทราบวSามีความเขา? ใจตามวตั ถปุ ระสงคห= รอื ไมS 2. มีการทดสอบเก็บคะแนนหลังการเรียนการสอนผาS นออนไลน= 3. ใหน? ักศึกษาประเมนิ ความพึงพอใจผาS นแบบสอบถาม 4. การสอบถามความคิดเห็นของผ?ูเรียนระหวSางเรียนแบบ face to face และเมื่อสิ้นสุดการเรียน ในแตลS ะครั้ง 5. การใหท? ำแบบประเมนิ ผลการสอนออนไลน= 6. มีแบบประเมินความพงึ พอใจนักศกึ ษา 7. ใช?แบบทดสอบผSานระบบ QUIZIZZ ประเมินความร?ู และประเมนิ ความพงึ พอใจใน google form 7. ผลสัมฤทธ์ิ (ผลสมั ฤทธ์ิดา& นตา[ ง ๆ ไดแ& ก[ เชงิ คุณภาพ เชิงปริมาณ รางวลั ที่ได&รับ การเปนL แบบอย[างทดี่ ี ให&กบั หนว[ ยงานตา[ ง ๆ ฯลฯ) ยกระดับการจัดการเรยี นการสอนออนไลน=ทีส่ Sงผลใหเ? กดิ ประสิทธิภาพสูงสุด ดว? ยการใช?เทคโนโลยี สารสนเทศ รูปแบบ และวธิ กี าร 46 แนวปฏิบิ ัตั ิทิ ี่�่ดีี (Good Practices)การจัดั การความรู้ ้� ปีกี ารศึกึ ษา2563
8. ปMจจยั ความสำเร็จ (สรุปเปนL ขอ& ๆ) การจดั การเรียนการสอนออนไลน=ใหส? ำเร็จนัน้ ขึ้นอยูSกับปจc จยั ดงั ตSอไปน้ี 1. ทัศนคติของผ?ูสอนและผ?ูเรียนตSอการเรียนการสอนแบบออนไลน=ท่ีเปâดใจ ยอมรับและปรับตัวเข?า กบั รูปแบบทแ่ี ตกตSางออกไป 2. ทักษะพนื้ ฐานในการใช?เทคโนโลยสี ารสนเทศของผ?ูสอนผเ?ู รยี น 3. อปุ กรณท= ่ีใช?ในการสื่อสารท่มี ีประสทิ ธภิ าพ (smart devices) 4. ระบบเครอื ขาS ยการส่ือสาร (network) ทดี่ ขี องทง้ั ผูส? อนและผเ?ู รยี น 5. การเตรยี มความพร?อมของผูส? อนและผ?เู รียนลSวงหน?า 6. การจดั ตารางสอนและตารางสอบของแตลS ะวิชาในชวS งเวลาทีเ่ หมาะสม 7. การให?ขอ? มูลแกSนักศกึ ษาทชี่ ัดเจนและถูกตอ? ง 8. ความชSวยเหลือ การให?คำปรึกษาเพื่อแก?ไขปcญหาตSาง ๆ ในการจัดการสอนออนไลน=จากสำนัก วทิ ยบริการของมหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีราชมงคลลา? นนา 9. ความนSาสนใจของส่ือการสอน การกระต?ุนถามตอบข?อสงสัยโดยตรง เพื่อกระต?ุนการคิดและให? นักศกึ ษารSวมแลกเปล่ยี นความคิดเห็น 10. สงิ่ แวดล?อมในการสSงเสริมการเรยี นรข?ู องผูส? อนและผู?เรยี น 11. ความใสใS จของทงั้ อาจารยน= ักศกึ ษาในการตดิ ตามความก?าวหนา? ของงานทีม่ อบหมาย 47 แนวปฏิบิ ััติิที่่�ดีี(Good Practices)การจััดการความรู้ �้ ปีกี ารศึึกษา2563
9. ปMญหาอุปสรรคและขอ& เสนอแนะ แนวทางการพัฒนาต[อไป จากการเปลย่ี นแปลงอยSางกะทันหัน ในชSวงการระบาดของเชอ้ื ไวรสั โคโรนSา จึงทำให?รปู แบบการเรยี น การสอนเปลีย่ นแปลงไปอยSางรวดเรว็ ในการจดั การเรียนการสอนแบบออนไลน= อาจารยผ= ู?สอนได?พบปcญหา และอปุ สรรค รวมทง้ั ได?มีแนวทางแก?ไขดังน้ี - อินเตอร=เน็ตนักศึกษาไมSเสถียร ในกรณีการสอบเก็บคะแนนจะสSง Code และรายละเอียดให? นกั ศกึ ษาเปนb รายบคุ คลให?นักศึกษาเข?ารับการสอบใหมS - นักศึกษาบางรายท่ีอยูSในพื้นท่ีหSางไกล อาจมีปcญหาตSอการใช?งานของอินเตอร=เน็ต วิธีแก?ไขคือ โหลด ไฟล=การสอนไวใ? น Facebook กลุSมเพอ่ื ให?นกั ศกึ ษาเขา? มารับชมการสอนได?เสมอ - นักศึกษาใช?ฟcงก=ชั่นตSาง ๆ ในโปรแกรมไมSเปbน เชSน การแชร=วิดีโอ แก?ไขโดยการให?คำแนะนำท้ังการ พดู อธบิ ายและพิมพ=ข?อความบนหน?าจอ - การเข?ากลSุมออนไลน=ของนักศึกษาแตSละคนไมSพร?อมกัน แก?ปcญหาโดยแจ?งเวลาให?นักศึกษาทราบ ลวS งหนา? พรอ? มสงS ลงิ คแ= ละเตือนกSอนเวลาเรยี น 30 นาทที างไลน= จุดแข็งและจดุ ออ[ นของการสอนออนไลนQ การจัดการเรียนการสอนแบบออนไลน= จากการรSวมแสดงความคิดเห็นของอาจารย=พบ จุดแข็งและ ขอ? จำกดั ดังน้ี จุดแขง็ - ยืดหยSุนเร่ืองสถานที่ เวลา และวธิ กี ารเรยี นการสอน - ผส?ู อนและผเู? รียนไมมS ขี อ? จำกัดเรือ่ งสถานทใ่ี นการเรียน - มีการเรียนการสอนท่ีสามารถเข?าถึงได?งSาย สะดวก รวดเร็ว แม?มีปcจจัยอื่นแทรกแทรก เชSน มา ไมSได?ติดธุระสำคัญ ป#วย เปbนต?น นอกจากน้ียังสามารถติดตาม และอัฟเดทการเรียนการสอนได?รวดเร็ว เข?าถึง ได?ทุกคน ประหยดั เวลา และลดโลกรอ? นลดกระดาษในการใช?เรยี น - เราสามารถสอนนกั ศึกษาในที่ใดเวลาใดกไ็ ด?ท่ีมีชอS งทางการสอื่ สารทมี่ ีคุณภาพ และเสถยี รพอ - การเรียนแบบ face to face ชSวยให?ผู?สอนและผ?ูเรียนมีปฏิสัมพันธ=ตSอกันอยSางทั่วถึงและเพ่ิมมาก ขนึ้ กวาS การเรยี นแบบปกติ - ผู?เรียนมีโอกาสในการแสดงออกอยSางเปbนอิสระมากข้ึน สร?างสรรค=และส่ือสารได?ตรงกับความคิด ความต?องการมากข้ึน มีการริเร่ิมทำสิ่งใหมSมากกวSาเมื่ออยSูในหอ? งเรียน ท้ังการเปâดประเด็นพูดคุยหรือโต?ตอบใน เรื่องทผี่ ?ูอน่ื เสนอความคิดเห็น - ในห?องเรียนที่ผ?ูเรียนร?ูสึกคุ?นเคยและปลอดภัย บทบาทของผ?ูสอนจะลดลง ผ?ูเรียนเปbนศูนย=กลางของ การแสดงความคดิ เหน็ และการเรยี นร?ูมากข้นึ เมอ่ื เทียบกบั การเรยี นแบบปกติ - ทำให?นักศึกษามีวินัยในการเรียนมากข้ึน รับผิดชอบตSอตนเอง ฝÖกความซ่ือสัตย= ความสามารถใน การเรียนรูด? ว? ยตนเอง 48 แนวปฏิิบัตั ิิที่่�ดีี(Good Practices)การจััดการความรู้้ � ปีกี ารศึกึ ษา2563
ข&อจำกดั - ทักษะของผ?ูสอนในการใช?โปรแกรมตSาง ๆ เทคนิคข้ันพ้ืนฐานในการใช?เทคโนโลยีสารสนเทศและ การส่ือสาร และสามารถชSวยสSงเสริมผู?เรียนให?เข?าถึงการเรียนรู?ได?อยSางมีประสิทธิภาพ โดยอาจจะต?องเข?ารับ การอบรมหรือปรกึ ษาผูเ? ชย่ี วชาญให?มีความคุน? เคยกบั ฟงc ก=ชั่นตาS งๆ ในโปรแกรมทต่ี ?องการใชก? Sอน - ทักษะของผู?เรียนในการเข?าถึงการเรียนโดยการใช?โปรแกรมแตSละชนิดที่ผู?สอนปรับเปลี่ยนไปในแตS ละครั้งอาจทำให?ผ?ูเรียนเกิดความเครียดจากการใช?เทคโนโลยีที่มากเกินไปและไมSค?ุนเคย ตลอดจนปcญหา อุปสรรคจากการเชื่อมตอS ของเครอื ขาS ยการส่อื สารท่ใี ชอ? ีกด?วย - หากสญั ญาณไมSดี อาจจัดการเรียน การสอนไมไS ดต? ามท่ีวางแผนไว? - ไมSมีบรรยากาศรวS มในการเรยี นการสอน - ถ?าครูใช?แอพพิเคช่ันแตกตSางกันมาก ๆ นักศึกษาที่ใช?เรียนจากโทรศัพท=จะไมสS ะดวก อาจไมSสามารถ ตดิ ตัง้ แอพพเิ คชนั่ ได?ทุกอัน - ไมSสะดวกในการมอบหมายงานให?นักศึกษาทำเปนb กลSุม - ขาดการมีปฏิสัมพันธ= ขาดการทำกิจกรรมรSวมกันกับเพ่ือนในชั้นเรียน ในวิชาทางด?านทักษะอาจไมS สามารถทำใหบ? รรลวุ ตั ถปุ ระสงคใ= นรายวชิ าอยาS งแทจ? ริง 49 แนวปฏิิบััติทิ ี่�่ดีี (Good Practices)การจัดั การความรู้ �้ ปีีการศึึกษา2563
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
- 186
- 187
- 188
- 189
- 190
- 191
- 192
- 193
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
- 200
- 201
- 202
- 203
- 204
- 205
- 206
- 207
- 208
- 209
- 210
- 211
- 212
- 213
- 214
- 215
- 216
- 217
- 218
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
- 230
- 231
- 232
- 233
- 234
- 235
- 236
- 237
- 238
- 239
- 240
- 241
- 242
- 243
- 244
- 245
- 246
- 247
- 248
- 249
- 250
- 251
- 252
- 253
- 254
- 255
- 256
- 257
- 258
- 259
- 260
- 261
- 262
- 263
- 264
- 265
- 266
- 267
- 268
- 269
- 270
- 271
- 272
- 273
- 274
- 275
- 276
- 277
- 278
- 279
- 280
- 281
- 282
- 283
- 284
- 285
- 286
- 287
- 288
- 289
- 290
- 291
- 292
- 293
- 294
- 295
- 296
- 297
- 298
- 299
- 300
- 301
- 302
- 303
- 304
- 305
- 306
- 307
- 308
- 309
- 310
- 311
- 312
- 313
- 314
- 315
- 316
- 317
- 318
- 319
- 320
- 321
- 322
- 323
- 324
- 325
- 326
- 327
- 328
- 329
- 330
- 331
- 332
- 333
- 334
- 335
- 336
- 337
- 338
- 339
- 340
- 341
- 342
- 343
- 344
- 345
- 346
- 347
- 348
- 349
- 350
- 351
- 352
- 353
- 354
- 355
- 356
- 357
- 358
- 359
- 360
- 361
- 362
- 363
- 364
- 365
- 366
- 367
- 368