เรื่องควรรู้ คู่มือนักปกครอง

ใหแ้ กอ่ งคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ

1. การจัดต้งั และการกระจายอา� นาจ





กรมสง่ เสรมิ การ การจัดตงั้ และการกระจายอ�านาจใหแ้ ก่องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิน่ ล�าดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สงั่ ความรบั ผดิ ชอบ มตคิ ณะรฐั มนตรี หนังสอื สั่งการ เร่อื งควรรู้ คู่มอื นกั ปกครอง 321 1 คา� สง่ั คณะกรรมการการกระจายอา� นาจใหแ้ ก่ ประธาน องค์กร ปกครองส่วนท้องถ่ิน ที่ ๖/๒๕๕๓ อนุกรรมการฯ ลงวนั ที่ ๒ สิงหาคม ๒๕๕๓ เรอ่ื ง แต่งต้ังคณะ อนุกรรมการอ�านวยการการกระจายอ�านาจ ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินระดับ จงั หวัด 2 ประกาศคณะกรรมการการกระจายอ�านาจ ประธาน ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ลงวันท ี่ อนกุ รรมการฯ ๒๓ พฤศจกิ ายน ๒๕๕๓ เรอื่ ง หลกั เกณฑก์ าร สนับสนุนขององค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาลและองค์การบริหารส่วนต�าบล ในการให้บริการสาธารณะ

รปกครองท้องถ่นิ อา� นาจในการสงั่ การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ หมายเหตุ แนวทางการปฏิบัต ิ หรอื ดา� เนนิ การอืน่ ของผวู้ า่ ราชการจังหวัด บรหิ ารจดั การเกยี่ วกบั การถา่ ยโอนภารกจิ บุคลากรและงบประมาณในจังหวัด รวมถึงแกไ้ ขปญั หาและอปุ สรรคท่เี กดิ ขนึ้ พิจารณา อนุมัติ/เห็นชอบ กรณีองค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น จะสนับสนุน งบประมาณให้แก่องค์กรปกครอง สว่ นทอ้ งถนิ่ สว่ นราชการหรอื หนว่ ยงานอน่ื ของรัฐในจังหวัดในกรณีนอกเหนือจาก ด้านการศึกษาและด้านสาธารณสุข โ ด ย ต ้ อ ง ข อ อ นุ มั ติ / เ ห็ น ช อ บ จ า ก คณะอนกุ รรมการอา� นวยการฯ ระดบั จงั หวดั

322 เรื่องควรรู้ ค่มู อื นักปกครอง กรมสง่ เสรมิ การ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ค�าสง่ั ความรับผดิ ชอบ มติคณะรัฐมนตร ี หนังสือสง่ั การ 3 หนงั สอื กระทรวงมหาดไทย ท ี่ มท ๐๘๙๐.๒/ ใหค้ วามเหน็ เกยี่ วกบั ก ว ๓๑๕๖ ลงวนั ท ี่ ๒๐ กันยายน ๒๕๔๗ เรอ่ื ง การขอจดั ตัง้ อบต. เป แนวทางปฏิบัติการจัดตั้งและเปลี่ยนแปลง เทศบาลของ อบต. ใ ฐานะองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น พ้นื ที ่ เพ่ือประกอบกา พิจารณาของกระทรว มหาดไทย 4 พระราชบัญญัติสภาต�าบลและองค์การ - ตรวจสอบเรือ่ งการข บรหิ ารส่วนต�าบล พ.ศ. ๒๕๓๗ แก้ไขเพมิ่ จดั ตงั้ อบต. เปน็ เทศบา เติมถึง (ฉบบั ท่ ี ๕) พ.ศ. ๒๕๔๖ ต า ม ห ลั ก เ ก ณ ฑ มาตรา ๔๒ ภายใต้บังคับแห่งกฎหมาย กฎหมายก�าหนด วา่ ดว้ ยการเทศบาล อาจจดั ตงั้ องคก์ ารบรหิ าร - กา� กบั ดแู ลให้ อบต. ส่วนต�าบลขึ้นเป็นเทศบาลได้โดยท�าเป็น ได้รับการจัดต้ังเป ประกาศของกระทรวงมหาดไทย เทศบาลแล้ว ปฏิบ ตามที่กฎหมายบัญญ

รปกครองทอ้ งถ่ิน หมายเหตุ อา� นาจในการสง่ั การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ แนวทางการปฏบิ ตั ิ หรอื ดา� เนินการอืน่ ของผวู้ ่าราชการจงั หวดั กบั ปน็ ใน าร วง ขอ าล ์ ท่ี ท่ี ป็น บัติ ญัติ

กรมส่งเสรมิ การ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ค�าสง่ั ความรับผิดชอบ มติคณะรัฐมนตร ี หนังสอื สัง่ การ เร่อื งควรรู้ คู่มอื นกั ปกครอง 323 องค์การบริหารส่วนต�าบลที่ได้จัดต้ังเป็น เทศบาลตามวรรคหนึ่ง ให้พ้นจากสภาพ แห่งองค์การบริหารส่วนต�าบล รวมทั้งให้ สมาชิกภาพของสมาชิกสภาองค์การบริหาร สว่ นตา� บลสน้ิ สดุ ลง และนายกองคก์ ารบรหิ าร ส่วนต�าบลพ้นจากต�าแหน่งนับแต่วันท่ีได้มี ประกาศกระทรวงมหาดไทยจัดตั้งข้ึนเป็น เทศบาลเปน็ ตน้ ไป บรรดางบประมาณ ทรัพย์สิน สิทธิ สิทธิ เรยี กรอ้ ง หน ี้ พนกั งานสว่ นตา� บลและลกู จ้าง องค์การบริหารส่วนต�าบลตามวรรคหนึ่ง ให้โอนไปเปน็ ของเทศบาลที่จดั ตงั้ ข้นึ นั้น บรรดาขอ้ บญั ญตั อิ งคก์ ารบรหิ ารสว่ นตา� บล ทไี่ ดใ้ ชบ้ งั คบั ในเรอ่ื งใดอยกู่ อ่ นแลว้ ใหย้ งั คงใช้ บงั คบั ได้ตอ่ ไปเปน็ การช่ัวคราว จนกวา่ จะได้ มีการตราเทศบัญญตั ใิ นเร่ืองนัน้ ขน้ึ ใหม่

รปกครองท้องถิ่น หมายเหตุ อา� นาจในการสง่ั การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ แนวทางการปฏบิ ตั ิ หรือดา� เนินการอื่น ของผวู้ า่ ราชการจังหวดั

324 เรื่องควรรู้ ค่มู อื นักปกครอง กรมส่งเสรมิ การ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สง่ั ความรับผิดชอบ มตคิ ณะรฐั มนตร ี หนงั สือสัง่ การ 5 พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ แกไ้ ขเพ่มิ เติมถงึ (ฉบับท่ี ๑๒) พ.ศ. ๒๕๔๖ มาตรา ๗ เมือ่ ทอ้ งถิน่ ใดมสี ภาพอนั สมควร ยกฐานะเป็นเทศบาล ให้จัดต้ังท้องถ่ินน้ันๆ เป็นเทศบาลต�าบล เทศบาลเมือง หรือ เทศบาลนคร ตามพระราชบัญญตั นิ ้ี ให้เทศบาลเป็นทบวงการเมือง มีอ�านาจ หนา้ ทต่ี ามพระราชบญั ญตั นิ แี้ ละกฎหมายอนื่ มาตรา ๙ เทศบาลต�าบล ได้แก่ ท้องถิ่น ซึ่งมีประกาศกระทรวงมหาดไทยยกฐานะ ข้ึนเป็นเทศบาลต�าบล ประกาศกระทรวง มหาดไทยนั้นให้ระบุช่ือและเขตของเทศบาล ไวด้ ว้ ย มาตรา ๑๐ เทศบาลเมอื ง ไดแ้ ก ่ ทอ้ งถิ่น อันเป็นท่ีต้ังศาลากลางจังหวัด หรือท้องถ่ิน ชุมนุมชนที่มีราษฎรตั้งแต่หนึ่งหม่ืนคนขึ้นไป ทั้งมีรายได้พอควรแก่การท่ีจะปฏิบัติหน้าที่ อันต้องท�าตามพระราชบัญญัตินี้และซึ่งมี ประกาศกระทรวงมหาดไทยยกฐานะเป็น เทศบาลเมือง ประกาศกระทรวงมหาดไทย น้ันระบุชอ่ื และเขตของเทศบาลไว้ดว้ ย

รปกครองท้องถิ่น หมายเหตุ อา� นาจในการสง่ั การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ แนวทางการปฏบิ ตั ิ หรือดา� เนินการอื่น ของผวู้ า่ ราชการจังหวดั

กรมสง่ เสรมิ การ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สง่ั ความรบั ผดิ ชอบ มติคณะรัฐมนตร ี หนงั สอื สงั่ การ มาตรา ๑๑ เทศบาลนคร ได้แก่ ท้องถ่ิน ชุมนุม ท่ีมีราษฎรต้ังแต่ห้าหม่ืนคนขึ้นไป ท้ังมีรายได้พอควรแก่การท่ีจะปฏิบัติหน้าท่ี อันต้องท�าตามพระราชบัญญัติน้ี และซ่ึงมี ประกาศกระทรวงมหาดไทยยกฐานะเป็น เทศบาลนคร ประกาศกระทรวงมหาดไทยนนั้ ระบุชอ่ื และเขตของเทศบาลไว้ดว้ ย เร่อื งควรรู้ คู่มอื นกั ปกครอง 325

รปกครองท้องถิ่น หมายเหตุ อา� นาจในการสง่ั การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ แนวทางการปฏบิ ตั ิ หรือดา� เนินการอื่น ของผวู้ า่ ราชการจังหวดั





2. การเลือกต้งั สมาชกิ สภาทอ้ งถ่นิ







การเลอื กต้ังสมาชกิ สภาท้องถน่ิ กรมสง่ เสริมการ ลา� ดับ กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สงั่ ความรบั ผดิ ชอบ มตคิ ณะรฐั มนตร ี หนงั สอื สั่งการ เร่อื งควรรู้ คู่มอื นกั ปกครอง 329 1 พระราชบัญญัติการเลือกต้ังสมาชิกสภา 1.1 การปฏิบัติหน้า ท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๔๕ การเลือกต้ังในองค์ก แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ ถงึ (ฉบบั ท่ี 3) พ.ศ. 2554 ปกครองส่วนท้องถ ตามคา� รอ้ งของผอู้ า� นว การการเลือกต้ังประจ องค์กรปกครองส่ว ท ้ อ ง ถิ่ น ห รื อ ค ณ กรรมการการเลือกต ประจ�าองค์กรปกครอ ส่วนท้องถน่ิ 1.2 จัดให้มีเจ้าหน้า รักษาความปลอดภ ประจ�าที่เลือกต้ังตาม ผู้อ�านวยการการเลือ ต้ั ง ป ร ะ จ� า อ ง ค ์ ก ปกครองส่วนท้องถ ร้องขอ

รปกครองทอ้ งถนิ่ หมายเหตุ อา� นาจในการสง่ั การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ แนวทางการปฏบิ ัติ หรอื ดา� เนนิ การอืน่ ของผวู้ ่าราชการจังหวัด าท่ี - ออกคา� สง่ั ให้ขา้ ราชการ พนกั งาน หรือ กร ลูกจ้างของหน่วยราชการ หน่วยงาน ถิ่น ของรฐั รฐั วสิ าหกจิ หรอื ราชการสว่ นทอ้ งถน่ิ วย ซง่ึ ปฏบิ ตั หิ นา้ ทอี่ ยใู่ นจงั หวดั นน้ั ใหช้ ว่ ยเหลอื จ�า ในการปฏิบัติงานเก่ียวกับการเลือกต้ังได้ วน ตามมาตรา 25 ณ ะ - จัดให้มีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย ต้ัง ประจ�าที่เลือกตั้ง/ด�าเนินการหากพบ อง ผกู้ ระทา� ตามความผดิ ตามพระราชบญั ญตั ิ น ้ี (มาตรา 26 และมาตรา 27) าที่ - กรณีที่ผู้ว่าราชการจังหวัด หรือ ภัย นายอ�าเภอมีเหตุอันควรสงสัย และมี มท่ี หลักฐาน ทน่ี ่าเชอื่ ได้ว่าผสู้ มคั รผ้ใู ดใช้จ่าย อก ในการเลอื กตงั้ เกนิ จา� นวนเงนิ คา่ ใชจ้ า่ ย ท่ี ก ร คณะกรรมการการเลือกตั้งประจ�าจังหวัด ถิ่น ประกาศก�าหนดให้แจ้งคณะกรรมการ การเลอื กต้ังประจ�าจงั หวดั เพอื่ ดา� เนนิ การ ในสว่ นทเ่ี กี่ยวข้องตามมาตรา 56

330 เรื่องควรรู้ ค่มู อื นักปกครอง กรมส่งเสริมการ ลา� ดับ กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สงั่ ความรบั ผดิ ชอบ มติคณะรัฐมนตร ี หนังสอื สงั่ การ 1.3 ตรวจสอบเหตุอ ควรสงสัย และมีหล ฐ านที่ น่ าเช่ื อไ ด้ว ผู้สมัครผู้ใดใช้จ่ายใ การเลือกตั้งเกินจ�านว เงินค่าใช้จ่ายท่ีคณ กรรมการการเลือกต ประจ�าจังหวัดประกา กา� หนดให้ 1.4 สิทธิย่ืนค�าร้อ คัดค้านการเลือกต้ังต คณะกรรมการการเลอื ต้ัง หากการเลือกต ห รื อ ก า ร นั บ ค ะ แ น เลือกต้ังในเขตเลือกต น้ัน เป็นไปโดยทุจร หรือไม่เท่ียงธรรมหร ไมถ่ กู ต้อง

รปกครองท้องถ่นิ อา� นาจในการสงั่ การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ หมายเหตุ แนวทางการปฏบิ ตั ิ หรือด�าเนินการอน่ื ของผู้ว่าราชการจงั หวดั อัน - ยื่นค�าร้องคัดค้านการเลือกต้ัง ต่อคณะ ลัก กรรมการการเลือกต้ัง/ชี้แจงข้อเท็จจริง ว่ า หรอื มาใหถ้ อ้ ยคา� หรอื สง่ เอกสาร หลกั ฐาน ใน ห รื อ พ ย า น ห ลั ก ฐ า น อื่ น ท่ี เ ก่ี ย ว ข ้ อ ง วน เ พ่ื อ ป ร ะ ก อ บ ก า ร พิ จ า ร ณ า ข อ ง ณะ คณะกรรมการการเลือกตงั้ (มาตรา 102 ต้ัง มาตรา 103 และมาตรา 104) าศ อง ต่อ อก ตั้ง นน ต้ัง ริต รือ

กรมส่งเสรมิ การ ลา� ดับ กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สงั่ ความรับผิดชอบ มติคณะรัฐมนตร ี หนงั สือสั่งการ ๒ ระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้งว่าด้วย 2.1 เป็นประธานคณ การเลอื กตัง้ สมาชิกสภาท้องถ่ินหรอื ผบู้ รหิ าร กรรมการสรรหาคณ ท้องถนิ่ พ.ศ. ๒๕๕๔ แก้ไขเพมิ่ เตมิ ถึง (ฉบับ กรรมการการเลือกต ที่ 5) พ.ศ. 2556 ประจ�าองค์กรปกครอ สว่ นทอ้ งถ่ิน 2.2 เป็นผู้ช่วยเหล แ ล ะ ส นั บ ส นุ น ค ณ กรรมการการเลือกต ป ร ะ จ� า จั ง ห วั ด ใ ควบคุมดูแลและด�าเน การจัดให้มีการเลือกต เป็นไปด้วยควา เ รี ย บ ร ้ อ ย สุ จ ริ ต แ ล เร่อื งควรรู้ คู่มอื นกั ปกครอง 331 เทย่ี งธรรม 3 พระราชบญั ญตั อิ งคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั - ทราบรายละเอีย พ.ศ. 2540 แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ ถงึ (ฉบบั ท ่ี 4) พ.ศ. เกี่ยวกับคุณสมบัติแล 2552 ลั ก ษ ณ ะ ต ้ อ ง ห ้ า ม จ�านวน/วาระการด�า ต�าแหน่งของผู้สมัครร เลือกตง้ั

รปกครองทอ้ งถนิ่ หมายเหตุ อา� นาจในการสงั่ การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ แนวทางการปฏิบัต ิ หรอื ดา� เนินการอ่ืน ของผ้วู ่าราชการจงั หวัด ณะ - ให้คณะกรรมการการเลือกต้ังประจ�า ณะ จังหวัดแต่งต้ังคณะกรรมการสรรหา ตั้ง คณะกรรมการการเลือกตั้งประจ�าองค์กร อง ปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ ตามขอ้ 32 - ให้คณะกรรมการการเลือกต้ังประจ�า ลือ จังหวัดแต่งตั้งผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นท่ี ณ ะ ปรึกษาคณะกรรมการการเลอื กตั้งประจา� ต้ัง จังหวัด และแต่งต้ังนายอ�าเภอหรือ ห ้ เจ้าหน้าที่ของรัฐเป็นผู้ช่วยเหลือและ นนิ สนับสนุนคณะกรรมการการเลือกตั้ง ตั้ง ประจา� จังหวัด ตามข้อ 192 าม ละ ยด - คณุ สมบตั แิ ละลกั ษณะตอ้ งหา้ ม/จา� นวน/ ละ วาระการด�ารงต�าแหน่ง (มาตรา 7 มาตรา ม / 8 มาตรา 9 มาตรา 10 มาตรา 35 มาตรา รง 35/1 และมาตรา 35/2) รับ

332 เรื่องควรรู้ ค่มู อื นักปกครอง กรมสง่ เสริมการ ลา� ดับ กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ค�าสง่ั ความรับผิดชอบ มติคณะรัฐมนตรี หนงั สอื ส่ังการ 4 พระราชบญั ญตั เิ ทศบาล พ.ศ. 2496 แกไ้ ข - ทราบรายละเอีย เพิ่มเตมิ ถงึ (ฉบบั ท่ี 13) พ.ศ. 2552 เกี่ยวกับคุณสมบัติแล ลั ก ษ ณ ะ ต ้ อ ง ห ้ า ม จ�านวน/วาระการด�า ต�าแหน่งของผู้สมัค รบั เลือกต้ัง 5 พระราชบัญญัติสภาต�าบลและองค์การ - ทราบรายละเอีย บรหิ ารสว่ นตา� บล พ.ศ. 2537 แกไ้ ขเพ่ิมเติม เกี่ยวกับคุณสมบัติแล ถึง (ฉบบั ท่ี 6) พ.ศ. 2552 ลั ก ษ ณ ะ ต ้ อ ง ห ้ า ม จ�านวน/วาระการด�า ต�าแหน่งของผู้สมัครร เลอื กต้งั 6 พระราชบัญญัติว่าด้วยการลงคะแนนเสียง - เป็นเจ้าพนักงานร เพอ่ื ถอดถอนสมาชกิ สภาทอ้ งถนิ่ หรอื ผบู้ รหิ าร ค�าร้องและด�าเนินกา ทอ้ งถน่ิ พ.ศ. ๒๕๔๒ เ ก่ี ย ว กั บ ถ อ ด ถ อ สมาชกิ สภาทอ้ งถนิ่ หร ผูบ้ ริหารท้องถน่ิ

รปกครองทอ้ งถน่ิ หมายเหตุ อา� นาจในการสง่ั การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ แนวทางการปฏิบตั ิ หรือด�าเนนิ การอืน่ ของผู้วา่ ราชการจังหวัด ยด - คณุ สมบตั แิ ละลกั ษณะตอ้ งหา้ ม/จา� นวน/ ละ วาระการด�ารงตา� แหนง่ (มาตรา 8 มาตรา ม / 14 มาตรา 15 มาตรา 16 มาตรา 48 รง ทวิ มาตรา 48 เบญจ และมาตรา 48 คร สัตต) ยด - คณุ สมบตั แิ ละลกั ษณะตอ้ งหา้ ม/จา� นวน/ ละ วาระ การด�ารงต�าแหน่ง (มาตรา 44 ม / มาตรา 45 มาตรา 47 มาตรา 47 ทว ิ รง มาตรา 58 มาตรา 58/1 และมาตรา รับ 58/2) รับ - ตรวจสอบจา� นวนตามเกณฑข์ องผมู้ สี ทิ ธิ าร เลอื กตงั้ ที่เข้าช่ือถอดถอน (มาตรา 5) อ น - จัดส่งค�าร้องไปให้สมาชิกสภาท้องถ่ิน รอื หรือผู้บริหารท้องถิ่นผู้ที่ถูกร้อง/ได้รับค�า ชี้แจงข้อเท็จจริงเพื่อแก้ข้อกล่าวหา/แจ้ง ใหค้ ณะกรรมการการเลอื กตง้ั ทราบภายใน

กรมส่งเสรมิ การ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ค�าสง่ั ความรบั ผดิ ชอบ มติคณะรฐั มนตรี หนงั สอื สั่งการ เร่อื งควรรู้ คู่มอื นกั ปกครอง 333 7 มติคณะรฐั มนตรที ี่เกี่ยวกบั การเลอื กตัง้ - เป็นผู้ช่วยเหลือแล - มติคณะรัฐมนตรีวันที่ 9 ก.ค. 2539 ส นั บ ส นุ น ค ณ ท่ี นร 0216/ว 141 ลงวันท่ี 15 ก.ค. กรรมการการเลือกต 2539) - มติคณะรัฐมนตรีวันที่ 17 ต.ค. ป ร ะ จ� า จั ง ห วั ด ใ ควบคุมดูแลและด�าเน 2543 ที่ นร 0205/ว 149 ลงวนั ท ่ี 19 การจัดให้มีการเลือกต ต.ค. 2543) เป็นไปด้วยควา เ รี ย บ ร ้ อ ย สุ จ ริ ต แ ล เทยี่ งธรรม

รปกครองทอ้ งถิน่ อา� นาจในการสง่ั การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ หมายเหตุ แนวทางการปฏบิ ัติ หรือดา� เนินการอื่น ของผู้วา่ ราชการจงั หวดั เจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับค�าชี้แจงหรือ วนั ครบกา� หนด แลว้ แตก่ รณ ี เพอ่ื ดา� เนนิ การ จัดให้มีการลงคะแนนเสียงถอดถอน สมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถ่ิน ตอ่ ไป/ใหค้ ณะกรรมการการเลอื กตง้ั จดั ให้ มีการลงคะแนนเสียงถอดถอนสมาชิก ส ภ า ท ้ อ ง ถิ่ น ห รื อ ผู ้ บ ริ ห า ร ท ้ อ ง ถิ่ น ใน องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ นนั้ โดยให้ ประกาศก�าหนดวันลงคะแนนเสียงไม่เกิน เก้าสิบวันนับแต่วันท่ีได้รับแจ้งจากผู้ว่า ราชการจังหวัด (มาตรา 7 และมาตรา 8) ละ - กา� ชบั ขา้ ราชการ พนกั งาน และเจา้ หนา้ ท่ี ะ ในสังกัด ทุกประเภท ทุกระดับ วางตัว ต้ัง เป็นกลางในการเลือกต้ังอย่างเคร่งครัด ห้ ไมป่ ฏบิ ตั กิ ารใดๆ ในทางตรงและทางออ้ ม นิน ต้ัง ท้ังส่วนตัวและราชการโดยมิชอบด้วย าม กฎหมายเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัคร ละ รับเลือกต้ัง

334 เรื่องควรรู้ ค่มู อื นักปกครอง กรมสง่ เสรมิ การ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ค�าสง่ั ความรบั ผิดชอบ มติคณะรัฐมนตร ี หนังสือสัง่ การ - มติคณะรัฐมนตรีวันท่ี 9 ต.ค. 2550 (ท ี่ นร 0506/ว 147 ลงวนั ท ี่ 18 ต.ค. 2550) - มตคิ ณะรัฐมนตรีวนั ที่ 12 ก.พ. 2551 (ท ่ี นร 0506/ว 49 ลงวนั ท ่ี 20 ก.พ. 2551)

รปกครองทอ้ งถิน่ หมายเหตุ อา� นาจในการสง่ั การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ แนวทางการปฏบิ ัต ิ หรือดา� เนนิ การอืน่ ของผ้วู า่ ราชการจงั หวดั - การให้ความร่วมมือช่วยเหลือและ สนับสนนุ การด�าเนนิ การเลือกตัง้ ผู้บริหาร ท้องถิ่นและสมาชิกสภาท้องถิ่นเมื่อได้รับ การรอ้ งขอจากคณะกรรมการการเลอื กตง้ั คณะกรรมการการเลือกตั้งประจ�าจังหวัด หรอื คณะกรรมการการเลอื กตงั้ ประจา� เขต เลือกต้ัง - นับแต่มีประกาศให้มีการเลือกตั้ง ผู้บริหารท้องถ่ินและสมาชิกสภาท้องถิ่น การแตง่ ตง้ั (โยกยา้ ย) ขา้ ราชการ พนกั งาน และเจ้าหน้าท่ีของรัฐทุกประเภทและ ทกุ ระดบั ทงั้ ในสว่ นกลางสว่ นภมู ภิ าคและ ส่วนท้องถ่ินให้พิจารณาเท่าที่จ�าเป็น รวมทั้งไม่ควรจัดให้มีการฝึกอบรมหรือ ประชุมสัมมนาในช่วงระยะเวลาประมาณ ๑๐ วันก่อนวันเลือกตั้ง เพราะอาจจะ กระทบต่ออัตราก�าลังของเจ้าหน้าที่ ซ่ึง จะต้องปฏบิ ัติงานการเลือกต้ัง

องคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ

3. การก�ากบั ดแู ล





การก�ากับดแู ลองค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน กรมสง่ เสรมิ การ การก�ากบั ดแู ลองคก์ ารบริหารส่วนจงั หวดั ลา� ดับ กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั ค�าสง่ั ความรบั ผดิ ชอบ มตคิ ณะรฐั มนตร ี หนังสือส่งั การ 1 การอนุมตั ขิ อ้ บัญญัตทิ ว่ั ไป ผู้ว่าราชการจังหวดั - พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วน ในฐานะก�ากับดูแล จังหวัด พ.ศ. 2540 มาตรา 53 เร่อื งควรรู้ คู่มอื นกั ปกครอง 337

รปกครองทอ้ งถ่ิน อา� นาจในการสงั่ การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ หมายเหตุ แนวทางการปฏิบัติ หรอื ดา� เนนิ การอืน่ ของผ้วู า่ ราชการจงั หวดั เมอื่ สภา อบจ. มมี ตเิ หน็ ชอบรา่ งขอ้ บญั ญตั ิ กรณีที่ ผวจ. ไม่เหน็ ชอบดว้ ยกบั ประธานสภาตอ้ งสง่ รา่ งขอ้ บญั ญตั ใิ ห ้ ผวจ. ร่างข้อบัญญัติและส่งคืนสภา พิจารณา ภายใน 7 วัน นับแตว่ นั ที่สภา อบจ. พิจารณาใหม่ ถ้า สภา อบจ. มมี ต ิ กรณนี ี ้ ผวจ. ตอ้ งพิจารณาร่าง อบจ. มีมติยืนยันตามร่าง ข้อบัญญัติให้เสร็จและส่งคืนประธานสภา ข้อบัญญัติเดิมด้วยคะแนนเสียง อบจ. ภายใน 15 วนั นับแตว่ ันทีไ่ ด้รบั รา่ ง ไม่น้อยกว่าสองในสามของ ขอ้ บญั ญัติน้นั หาก ผวจ. เห็นชอบกบั รา่ ง จา� นวนสมาชกิ สภาทง้ั หมดเทา่ ที่ มอี ยใู่ หป้ ระธานสภา อบจ. สง่ รา่ ง ข้อบัญญัติดังกล่าว ให้ส่ง นายก อบจ. ข้อบัญญัติน้ันให้นายก อบจ. ลงนามใชบ้ งั คบั ตอ่ ไป หาก ผวจ. ไมเ่ หน็ ชอบ ลงนามใช้บังคับเป็นข้อบัญญัติ ด้วย ให้ส่งร่างข้อบัญญัตินั้นพร้อมด้วย และแจ้งให้ ผวจ. ทราบ แต่ถ้า เหตผุ ลไปยังสภา อบจ. เพือ่ พจิ ารณาใหม่ สภา อบจ. ไมย่ ืนยันภายใน 30 ภายใน 15 วัน นับแต่ได้รับร่าง วัน นับแต่วันที่ได้รับร่างข้อ ข้อบญั ญตั ินนั้ กรณที ่ี ผวจ. ไมพ่ จิ ารณาให้ บัญญัติหรือยืนยันด้วยคะแนน เสร็จภายใน 15 วัน ให้ถือว่าเห็นชอบ เสียงน้อยกว่าสองในสาม ใหร้ ่าง กบั รา่ งขอ้ บัญญัตนิ ัน้ ขอ้ บญั ญตั นิ นั้ ตกไป

338 เรื่องควรรู้ ค่มู อื นักปกครอง กรมส่งเสริมการ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สง่ั ความรับผิดชอบ มตคิ ณะรฐั มนตร ี หนงั สอื ส่งั การ 2 การด�าเนินการของ ผวจ. กรณีทสี่ ภา อบจ. ผู้วา่ ราชการจงั หวัด ไมร่ บั หลกั การแหง่ รา่ งขอ้ บญั ญตั งิ บประมาณ ในฐานะก�ากับดแู ล ร า ย จ ่ า ย ป ร ะ จ� า ป ี ห รื อ ร ่ า ง ข ้ อ บั ญ ญั ติ งบประมาณรายจา่ ยเพิ่มเตมิ - พระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วน จงั หวดั พ.ศ. 2540 อบจ.มาตรา 55

รปกครองท้องถน่ิ อา� นาจในการสง่ั การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ หมายเหตุ แนวทางการปฏบิ ัต ิ หรอื ด�าเนนิ การอ่นื ของผู้วา่ ราชการจงั หวัด 1. ให้ ผวจ. ตงั้ คณะกรรมการ 15 คน ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ดั ง ก ล ่ า ว เพอ่ื พจิ ารณา หาข้อยตุ คิ วามขัดแย้ง ให้ประกอบด้วยสมาชิกสภา อบจ. ซ่งึ สภาเสนอจ�านวน 7 คน 2. ในกรณที ไี่ มส่ ามารถเสนอบคุ คลทจ่ี ะ และบุคคลซ่ึงเป็นหรือมิได้เป็น ท�าหน้าที่เป็นกรรมการหรือประธาน สมาชกิ สภา ซง่ึ นายก อบจ. เสนอ กรรมการได้ภายในก�าหนดเวลา หรือ จา� นวน 7 คน โดยให้ ผวจ. ตงั้ กรรมการหรอื ประธานกรรมการ ไมป่ ฏบิ ตั ิ ภายใน 7 วนั นบั แตว่ นั ทสี่ ภามมี ติ หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าท่ีได้ ผวจ. ต้องต้ัง ไม่รับหลักการ กรรมการทั้ง บคุ คลซ่ึงมิได้เป็น นายก อบจ. รองนายก 14 คน ดังกล่าวต้องร่วมกัน อบจ. เลขานุการนายก อบจ. ท่ีปรึกษา ปรึกษาเพ่ือเลือกบุคคลซ่ึงมิได้ นายก อบจ. และมิได้เป็นสมาชิกสภา เปน็ นายก อบจ. รองนายก อบจ. อบจ. ท�าหน้าที่กรรมการหรือประธาน เลขานกุ ารนายก อบจ. ทปี่ รกึ ษา กรรมการดงั กล่าวใหค้ รบตามจา� นวน นายก อบจ. และสมาชิกสภา อบจ. คนหนึ่งท�าหน้าท่ีเป็น 3. ผวจ. ตอ้ งสง่ รา่ งขอ้ บญั ญตั ทิ ผ่ี า่ นการ ประธานกรรมการภายใน 7 วัน พิจารณาของคณะกรรมการหรือประธาน และเสนอให ้ ผวจ. แตง่ ตงั้ นบั แต่ กรรมการให้นายก อบจ. โดยเร็ว วั น ที่ ก ร ร ม ก า ร ค ร บ จ� า น ว น 14 คน สภา อบจ. ต้องน�าเข้า 4. นายก อบจ. ตอ้ งเสนอร่างข้อบัญญัติ พิจารณาในวาระที่สอง ขั้น ดงั กล่าวต่อสภาภายใน 7 วัน นบั แต่วนั ท่ี แปรญัตติและวาระท่ีสามต่อไป ไดร้ ับรา่ งขอ้ บัญญตั ิจาก ผวจ. หากนายก (ค�าพิพากษาศาลปกครองสูงสุด อบจ. ไม่เสนอร่างข้อบัญญัตินั้นต่อสภา ค ดี ห ม า ย เ ล ข ด� า ท ่ี ภายในเวลาที่ก�าหนด ผวจ. ต้องรายงาน อ.๖๕๘/๒๕๔๙ คดีหมายเลข ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย แดงท ่ี อ.๒๗/๒๕๕๓) เพ่ือส่งั ใหน้ ายก อบจ. พน้ จากต�าแหนง่

กรมส่งเสริมการ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สง่ั ความรับผิดชอบ มตคิ ณะรฐั มนตรี หนังสือสง่ั การ 3 การยับย้ังการปฏิบัติการของนายก อบจ. ผูว้ า่ ราชการจงั หวัด หรือรองนายก อบจ. ในฐานะก�ากับดแู ล - พระราชบญั ญตั อิ งคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั พ.ศ. 2540 มาตรา 77 เร่อื งควรรู้ คู่มอื นกั ปกครอง 339

รปกครองทอ้ งถิ่น อา� นาจในการสงั่ การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ หมายเหตุ แนวทางการปฏบิ ัติ หรอื ดา� เนนิ การอนื่ ของผู้ว่าราชการจงั หวดั 5. กรณที ่ ี สภา อบจ. พจิ ารณาร่างข้อ บัญญัติดังกล่าวไม่เสร็จภายใน 30 วัน นับแต่วันท่ีได้รับร่างข้อบัญญัติจากนายก อบจ. หรือมีมติไม่เห็นชอบให้ตราข้อ บัญญัติงบประมาณ ผวจ. ต้องเสนอ รัฐมนตรวี า่ การกระทรวงมหาดไทย เพอื่ มี ค�าส่ังยุบสภา อบจ. 1. ผวจ. มอี า� นาจสงั่ สอบสวนขอ้ เทจ็ จรงิ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวง หรอื ส่ังให ้ อบจ. ชี้แจงแสดงความคิดเห็น มหาดไทยวินิจฉัยสั่งการในเรื่อง เกีย่ วกับการปฏิบัติราชการของ อบจ. ได้ ดังกล่าวภายใน 30 วัน นับแต่ 2. กรณที ี่ ผวจ. เหน็ วา่ นายก อบจ. หรอื วนั ทไ่ี ดร้ บั รายงานจาก ผวจ. ค�า รองนายก อบจ. ปฏิบัติการในทางที่อาจ สั่งของรัฐมนตรีว่าการกระทรวง น�ามาซึ่งความเสียหายแก่ อบจ. หรือ มหาดไทยให้เป็นที่สดุ กระท�าการฝ่าฝืนกฎหมาย กฎ หรือ ระเบยี บขอ้ บงั คบั ของทางราชการ ผวจ. มี อ�านาจยับย้ังการปฏิบัติการดังกล่าวไว้ เป็นการช่ัวคราวได้ แล้วให้รายงาน รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงมหาดไทยภายใน 15 วัน นับแตว่ ันทีอ่ อกคา� ส่งั

340 เรื่องควรรู้ ค่มู อื นักปกครอง กรมสง่ เสริมการ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สงั่ ความรับผิดชอบ มติคณะรัฐมนตรี หนงั สือสั่งการ 4 การเพกิ ถอนมตขิ องสภา อบจ. ผูว้ า่ ราชการจังหวดั - พระราชบญั ญตั อิ งคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั ในฐานะกา� กับดแู ล พ.ศ. 2540 มาตรา 78

รปกครองท้องถ่ิน อา� นาจในการสง่ั การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ หมายเหตุ แนวทางการปฏิบตั ิ หรอื ด�าเนินการอื่น ของผวู้ า่ ราชการจังหวัด ผวจ. อาจสง่ั เพกิ ถอนมตขิ อง สภา อบจ. - ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวง ซึ่งมิใช่ข้อบัญญัติได้ กรณีที่ปรากฏว่า มหาดไทย วนิ จิ ฉยั สงั่ การ ในเรอื่ ง มตนิ ัน้ ฝ่าฝนื กฎหมาย กฎ หรอื ระเบียบ ดังกล่าวภายใน 30 วัน นับแต่ ข้อบังคับของทางราชการ หรือเป็นมติท่ี วันทีไ่ ด้รับรายงานจาก ผวจ. นอกเหนืออ�านาจหน้าท่ีของ อบจ. โดย ตอ้ งกระทา� ภายใน 30 วนั นบั แตว่ นั ทส่ี ภา อบจ. มีมติและต้องแสดงเหตุผลของการ เพิกถอนมติน้ันด้วย กรณีท่ี สภา อบจ. ยนื ยนั มตเิ ดมิ ดว้ ยคะแนนเสยี งไมน่ อ้ ยกวา่ สองในสามของจา� นวนสมาชกิ สภาเทา่ ทม่ี ี อยู่ ผวจ. ต้องรายงานการยืนยันมติ ดังกล่าวและเหตุผลของการเพิกถอนมติ ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ภายใน 45 วนั นบั แตว่ นั ทีส่ ภา อบจ. มี มติยืนยนั มตเิ ดิม

กรมสง่ เสรมิ การ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สงั่ ความรับผิดชอบ มติคณะรฐั มนตร ี หนังสอื ส่ังการ 5 การสั่งให้ นายก อบจ. รองนายก อบจ. ผวู้ ่าราชการจังหวดั ประธานสภา อบจ. รองประธานสภา อบจ. ในฐานะกา� กับดูแล พ้นจากตา� แหนง่ - พระราชบญั ญตั อิ งคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั พ.ศ. 2540 มาตรา 79-นส.มท. ดว่ นที่สดุ ท ี่ มท 0313.1 / ว 2110 ลว. 9 สค. 2545 เร่อื งควรรู้ คู่มอื นกั ปกครอง 341 6 การยบุ สภา อบจ. ผูว้ ่าราชการจงั หวัด - พระราชบญั ญตั อิ งคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั ในฐานะก�ากับดแู ล พ.ศ. 2540 มาตรา 80

รปกครองท้องถ่ิน อา� นาจในการสงั่ การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ หมายเหตุ แนวทางการปฏบิ ัต ิ หรอื ดา� เนินการอนื่ ของผู้ว่าราชการจงั หวดั กรณที ปี่ รากฏวา่ นายก อบจ. รองนายก ค�าส่ังของรัฐมนตรีว่าการ อบจ. ประธานสภา อบจ. รองประธานสภา กระทรวงมหาดไทย ให้เปน็ ท่ีสดุ อบจ. ละเลยไม่ปฏิบัติการตามอ�านาจ ตอ้ งสอบสวนตามหลกั เกณฑแ์ ละ หน้าที่หรือปฏิบัติการไม่ชอบด้วยอ�านาจ วิธีการที่ก�าหนดไว้ในระเบียบ หน้าที่ หรือประพฤติตนฝ่าฝืนต่อความ กระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการ สงบเรียบร้อยของประชาชน ผวจ. จะ สอบสวนคณะเทศมนตรีหรือ ด�าเนินการสอบสวนก็ได้ ถ้าหากผลการ เทศมนตร ี พุทธศกั ราช 2500 สอบสวนปรากฏว่ามีพฤติการณ์เช่นน้ัน จริง ให้ ผวจ. เสนอให้รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงมหาดไทย ใชด้ ลุ พนิ จิ สง่ั ใหบ้ คุ คล ดงั กลา่ วพ้นจากต�าแหน่ง หาก ผวจ. พิจารณาเห็นว่า เพ่ือเป็นการ เม่ือมีกรณีดังกล่าวหรือกรณี คุ้มครองประโยชน์ของประชาชนในเขต อ่ืนใดตามท่ีก�าหนดไว้ใน พ.ร.บ. อบจ. หรือประโยชน์ของประเทศเป็น อบจ. รัฐมนตรีว่าการกระทรวง ส่วนรวม ผวจ. จะรายงานเสนอความเหน็ มหาดไทย มอี า� นาจยบุ สภา อบจ. ต่อ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้โดยต้องแสดงเหตุผลไว้ในค�า เพอ่ื ยบุ สภา อบจ. ก็ได้ สงั่ ดว้ ย

342 เรื่องควรรู้ ค่มู อื นักปกครอง กรมสง่ เสริมการ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สงั่ ความรบั ผดิ ชอบ มตคิ ณะรฐั มนตร ี หนังสือส่ังการ ๗ การสอบสวนและวินิจฉัยกรณีมีข้อสงสัย ผู้ว่าราชการจังหวัด เกยี่ วกบั ความเปน็ นายก อบจ. และรองนายก ในฐานะกา� กับดูแล อบจ. สิน้ สดุ ลง - พระราชบญั ญตั อิ งคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั พ.ศ. 2540 มาตรา 36 มาตรา 37

รปกครองทอ้ งถนิ่ อา� นาจในการสงั่ การอนญุ าต การอนมุ ตั ิ หมายเหตุ แนวทางการปฏบิ ัต ิ หรือดา� เนินการอน่ื ของผู้ว่าราชการจงั หวัด ผวจ. ต้องสอบสวนและวินิจฉัยโดยเร็ว 1. คุณสมบัติและลักษณะต้อง คา� วนิ ิจฉัยของ ผวจ.เปน็ ทส่ี ดุ หา้ มตามมาตรา 35/1 ไดแ้ ก ่ (1) ต้องมีคุณสมบัติและไม่มี ลักษณะต้องห้ามตามกฎหมาย ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภา ท้องถ่ินหรือผ้บู ริหารทอ้ งถน่ิ (2) มีอายุไม่ต�่ากว่าสามสิบปี บริบูรณใ์ นวันเลือกตง้ั (3) ส�าเร็จการศึกษาไม่ต่�ากว่า ปริญญาตรีหรือเทียบเท่า หรือ เ ค ย เ ป ็ น ส ม า ชิ ก ส ภ า จั ง ห วั ด สมาชิกสภา อบจ. ผู้บริหาร ทอ้ งถิ่น หรอื สมาชิกรัฐสภา

กรมส่งเสรมิ การ ลา� ดบั กฎหมาย ประกาศ ระเบยี บ ขอ้ บงั คบั คา� สง่ั ความรับผิดชอบ มติคณะรฐั มนตร ี หนงั สอื สง่ั การ เร่อื งควรรู้ คู่มอื นกั ปกครอง 343