Banber-6

204 Ա . Մ ա թ ևոսյա ն հ ի շյա լ հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ն ե ր ի տ ւէյս ղ ն ե ր ո վ ա յ\" երկու. Ա ս տ վ ա ծ ա տ ո ւր ե ր ե ց ն երր ն ո ւյն ա ց վ ո ւմ ե ն , և ա յգ ա ն ձ ն ա վ ո ր ո ւթ յա ն լ, Ս ա րի վ ա նքի մ ի ա ր ա ննե ր Ս տ ե ֊ փ ա ն ո ս ի ս Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ի հ ա յր ն կ, 1 Տ 1 7 թ վ ա կ ա ն ի ն գ ր վ ա ծ ա վ ե տ ա ­ ր ա ն ի հ ի շա տ ա կ ա ր ա ն ի ,, ի մ ա ն ո ւմ ե ն ր , որ Ա ս տ վ ա ծա տ ո ւր ի հ ա յր ը Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ն կ, մ ա յր ը Տ ի կ ի ն Մ ա յր ը , վ ա ր դ ա պ ե տ ն ե ր ն են «դ Պ ո ո ղ ո ս ք ա հ ա ն ա յ զ փ ո խ ե ք ե ս ղ ն ի Ք ր ի ս տ ո ս , ե ղ Ա ս ս ա կ ս ծ ա տ ո ւ ր կ ր ա ւ ն ա ւ ո ր ն և ղ Ս տ ր կ ա ս ս գ , ր Ն //ւ ,ւ ւ ի ն /;//- ո ր ր ա ր էր ք ա հ ա ն ա յ վ Ա ա ե փ ա ն ն ո ս , որ ո ւ ս ո յ, ի ն ձ '/գ ի ր ս »: Մ յո ւս ձ ե ո ա գ ր ո ,,! ն ո ւյն ծ ն ո ղ ն ե ր ն ե ն , ն ա յն վ ա ր դ ա պ ե տ ն ե ր ը , ա վ ե ր ,,ց ր ա ծ ղ ր ա ն ց «ե ղեղրա րսն ի , Г ղ Տ ի ր ս , տ ո ւ ր , ղ Կ ա ր ա պ ե տ , դ Մ ե ծ ա ա ա ր , ղ Հ ա յ ր ա ո , ե տ , գ Մ ո վ ո կ ս I, ղ ք ո յ ր ն ի մ Ո ոկի և ղիս ղ ր ա ղ մ ա մ ե ղ ո դԱ ստ ա ա ծ տ տ ուր»։ Ա ստ վա ծա տ ուրի ա յս ե ղ բ ա յր ­ ն ե ր ի ն հ и/ ն դ ի պ ո ւ մ ե ն ք ո ր դ ո ւ Ս տ ե փ ա ն ս ս ի 1 3 5 0 թ վ ա կ ա ն ի ն ը ն դ օ ր ի ն ա կ ա ծ «Ո դ ր եր գ յււթ ե ա ն մ ա տ ե ա ն ի » հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ո ւ մ , ա ր ղ ր ի չն հ ի շ ո ւ մ կ « ի Ք ր ի ս ­ տ ո ս հ ա ն գ ո ւց ե լո ց ••• ն ա խ ն ե ռ ո , ի մ ո ց ... Յ ո հ ա ն ն ի ս ի (գ ր չի պ տ պ ն կ, Ա ս տ վ ա ծ ս ,- տ ա ր ի հ ա յր ը ), հ տ ւր ե գ ր ա յր տ ւ, ի մ ո ց ՝ Տ ի ր ա տ ր ո յ... Հ ա յր ա պ ե ս ,/,... Կ ա րա ոլե- ա ի ...» : Մ ո վ ս /ս ի ն հ ի շ ո ւմ է հ ետ ո (ս ա կ ե ն դ ա ն ի է): Հ ո ր ն , Ա ս տ վ ա ծ ա տ ո ւր ի ն կ, ա ռ ա ն ձ ի ն I, հ ի շ ո ւ մ : Ա յ / ե ս կ ա ս կ ա ծ չ ի մ ն ո ւ մ , ո ր ս ր ա ն ր ն ա յ ն ա ն ձ ն ա վ ո ր ս ւ - թ յա ն ն ե ր ն ե ն , ո ր ն ո ւյն Ա ս տ վ ա ծա տ ո ւր ք ա հ ա ն ա ն կ հիշա տ ւսկվա ծ ա վե տ ա ր ա ն­ ն ե ր ի գ ր ի չ ր ե Ս տ ե ւիա ն ո ս ի ա Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ի հ ա յ ր ր : Մ ե ղ թ վ ո ւ մ է , ո ր ձ ե ռ տ գ ր ե ր ի ց ե ր կ ր ո ր դ ի ա ս ա ց ո ղ ն ե ր ' Հ ա յր ա պ ե ս , ու Կ ,ս ր ա պ ես , ք ա հ ա ն ա ն ե ր ը Ա ս ա վ ա - ծ ա տ ու ր դ ր չ / ւ ե դ ր ա յ ր ն ե ր ե ն : Հ ո գ և ո ր ա կ ա ն ա յ ս ր ն ա ա ն ի ք ր ա պ ր ե լ I; Ս ա ր ի ս . Գ և ո ր գ վ ա ն ք ի մ ո տ , ի ս կ ն ր ա կ ր ո ն ա վ ո ր ա ն դ ա մ ն ե ր ր ա խ տ ի մ ի ա բ ա ն ն ե ր են ե ղ ե ր Պ ա տ ա հ ա կա ն չկ , որ Ս տ եփ տ նոսր ա խ տ ի հ ա ն գ ո ւց յա լ մի ա բա նն եր ի շա րքում հիշա մ I նա և հա ն գ յւպ մ ո ր ն ու քր ո ջը : Ս րա նք վ ա նքի մ ի ա բա նն եր ի օդ),ա կ ա ն ն ե ր ն Հին: Ա յս պ ի ս ո վ , Ս ա րի վ ա ն /ա ւմ ը ն դ օր ի ն ա կ վ ա ծ ա ո ա ջի ն ձ եո ա գի ր ը կա րոդ ենյ '>ա մ ///ր հ ւ Ա ս ա վ ա ծ տ ա , ո ր ք ա հ ա ն ա յ ի 1 3 1 7 թ վ ա կ ա ն ի ա վ ե տ ա ր ա ն ը : Ի ս կ ո ր ւ ո ե գ կ ս ո վ ո ր ե լ Ա ս տ վ ա ծ ա տ ո ւ ր , н и Հ ո ւ ն տ ն : Հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ի ց ե ր և ա մ կ , ո ր նւ>՛ մ ի ա յն գ ր չո ւթ յո ւն չի ս ո վ ո ր ե ր Երկու հ ի շա տ ա կ ա ր ա ն ն ե ր ս ,մ կ, նա երկու ա ն ­ գա մ հիշում կ ի ր վա րդա պ ետ ներին՝ Պ„գ ո ս ի ն , որր 1317 թ վա կա նին ա րդեն մ ա հ ա ց ա ծ կր, Ա ս տ վ ա ծա տ ո ւր ի ն և Կ իրա կոս „ա ր կ ա վ ա դ թ (մ ե կ ա ն գ ա մ ա սում կ մ ի ա յն « ս ա րկ ա ս ո գ » , ա ռ ա ն ց նշելու ն ր ա Կ իրա կոս ա ն ո ւն ը ) և մ ի ա յն մ ի ա ն ­ գ ա մ Ս տ եւիա նոո ք ա հ ա ն ա յի ն , որից գ ր չո ւթ յա ն կ ս ո վ ո ր եր Ս ա ր ի վ ա ն ր ո иГ ե ն ա շ խ ա տ ե լ ն ր ա ն բ , թ ե մ ի ա ղ ւո 1 զ , մ1.ղ հ ա յտ ն ի չէ* Մ ի ա յ ն 4 ա ր ի //. Գ ե ո ր է /ի ո ւ / ս տ ի տ ա ս ա ն ո ր դ ի պ ա շ տ ո ն ո ւ մ հ ի շ վ ո ւ մ կ մ ի Կի ր ա ­ կս ո, որր գո ւցե հենց Ա ստ վա ծա տ ուրի ուսուցիչն կր: Նա ծեր կր և 1350-ա կա ն թվա կա ններին ա րդեն վա խ ճա նվա ծ™ ։ Սա րի ս . Գ եորգի վ ա ն ք ի մ ե գ հ ա յտ ն /, ա ոա ջին գ ր ի չր , ի ն չպ ե ս տ ե ս ն ո ւմ ենր. Ա ստ վա ծա տ ուրն կ դ ա ո ն ա մ , որից սո վորո ւմ և որին հա ջորդում կ նրա որդի Ս ա եվ,ա ն ո ս ր : Վ երջինից մ ի ա յն մ ի ձ ե ռ ա գ ի ր Լ հ ա յտ ն ի մ ե գ և . ա յգ Ս ա տ ենա - դ ա ր ա ն ի X ՛ 5 5 0 7 ձ ե ռ ա գ ի ր Ն ա ր ե կ ն կ : Չ ն ա յա ծ դ ր ա ն , ա յգ կլ բ ա վ ա կ ա ն կ , որ գր չի մ ա ս ի ն հ ա մ ե մ ա տ ա բ ա ր ա մ բո ղ ջա կ ա ն կ ա ր ծի ր կ ա գ մ ե ն ք : Ա յս հա րցում մ ե ղ о դ ն ո ւմ ե ն Ս ա րի վ ա ն ք ի հ ա մ ա ր յա ր ոլոր գ ր չա գ ր ե ր ը , ո ր ո ն ց ո ւմ մ ի շտ հիշ՜ 3 0 Ասէոէ/ածաւ/էուրք սով ո ր ա ծ վ ա յր ո ւ մ ս /յս վ ա ր դ ա պ ե տ ն ե ր ի ց » • գ ր չ ո ւ թ յա ն ո ւս ո ւց չի ց հ ի շվ տ մ են ւղ Յ ո վ հ ա ն ն Լ ւ, ր ա հ ա ն ա , ո ր ր ն ղ ե ր ե ա ց ի ն ձ ի г/ ո ր ծ ն ա ա ո ո ւ ծ ո յ... և դ Ե ո ա յի բ ա ՜ Հ ա ն ա , ո ր ւ ր ,,ր ք ն ա կ ն շ ն ո /ւ հ ե ա ց օ I Բ ր ի տ ա ն ա կ ա ն թ ա ն ղ ա ր ա ն 1 3 ( ОГ. Դ6Տ0) Կ ո ն ի ր ե ր , Տ ո ւ ց օ ՚կ ւ կ 2 1 ։ Հ մ մ տ . Ժ Դ դա ր ի հ իշա տ ա կա րա ններ, կ 2 0 4 ։

Մ„կ ա ց Սարի Գ եորգ վա նրի գ ր չռ թ յա ն կենտ րո ն,, X IV —X V զ ա ր կ ո ւ մ վում է ա յո դ ր ի չլ՛: Ս ա ե փ ա ն ո ս ը Հ մ ո ւտ և ր ա ն ի մ ա ց գ ր ի չ Լր, ք ա շ տ ի ր ա պ ե ­ ւոում էր գ ր չո ւթ յա ն ա ր վ ե ս տ ի ն և ս ո վ ո ր /է,հ ո ւմ ա յլո ց : Նա Հ ո լա կ ,/!, Է ն ա և ո ր ֊ պ ես ձ տ գ կ ի » կ ա մ «ա ն յա դ թ » փ ի լի ս ո փ ա , ի ս կ ե ղ բո ր ' Հո վ Հա ն ն և ո ի կ ո ղ մ ի ց' «ղա մևնիմա ոտ գիտ ողն Հին և Նոր կա ա կտ րա ն ա ց»: Ս տ ե փ ա ն ո ս ր « ն ա ր ե կ ն » ր ն ղ օ ր ի ն ա կ ! , I, Մ խ ի թ ա ր վ ա ր ղ տ պ ե տ թ 7 դ ր ա ծ և ո ւ ղ ղ ա ծ օ ր ի ն ա կ ի ց , ո ր ր մ ե ղ թ վ ո ւ մ I; * ի թ ո ւ ի ն Հ ա յ ո ց Չ Ծ հ ( 1 3 0 8 ) յ ա ն ա պ ա ֊ ա իս Մ ե ծ ո վ :ա , վս/նս տ ո ձ ա յն ե լո յ... ձ ե ո յս մ բ ա ն պ ի տ ա ն ևւ մ և ղ ո ւց ե ա , ո ւբոյ Մ խ ի թ ա ր ո , ի ա ա կ ա ն ո ւ ն վ ա ր դ ա պ ե տ ի » ղ ր ա ծ Ն ա ր ե կ ն I, 4 : Ի մ ի ջի ա յլո ց , Ս ա րի վւսնքի գ ր ի չն ե ր ի Հ ա մ ա ր ո ր պ եո ш п и ч //,ո ւթ յո ւն պ ետ ք Է ն շ ե ,, որ ն ր ա ն ,, ա շխ ա տ ե լ ե ն ա մ ե ն կ ե ր պ Մ խ ի թ ա ր ի ը ն դ օ ր ի ն ա կ ո ւ­ թ յո ւն ն ե ր ը ղ ա ր ձ ն ե , ղ ա ղ ա ,ի ա ր ֊օ ր ի ն ա կ ն ե ր , ի ն չպ ե ս ե ր և ա մ Է ն ա և մ ե կ ն ո ւթ յա ն ֊ ն ե ր ի ր ն ւ, օ ր ի ն ա կ п ւթ յ ո ւ ն ն ե ր ի ց : « Ո վ ե ղ բ ա յ ր և Հ ո դ ւ ո յ ի մ ո ս ) ' Հ ա ր ո ւ ղ ա տ , — դ ի մ ո ւ մ Է 11ա ե վ ւ ա ն ո ս ր Հ ե տ ա ­ գա ր նդօրինսէկ ո ղ ն ե ր ի ն , — որ ա լր ի ն ա կ ը ն ղ ո ւն ի ց ի ո ղս ա ա ո ի յա յ,ս գ ր ե լո յ, յ ո յ ժ վ ս տ ա Հ ա ց ի ր ի բ ա ն ս ս ո ր ա , ղ ի ի ո ա ո յ դ և ի ճ շ մ ա ր ի տ ս ո ր ի ն ա կ Ւ, ղ ր ե ա , և ո լղ ղ ե տ , ե մ ղ ս ա , ի ն մ ա ն Է , ո ր Մ խ ի /հ ո ր վ ա ր դ ա պ ե տ ն Էր ղ ր ե, և ո ւղ ղ ե ,, ո ր ոչ ին; պ ա կ ա ս գտ ա ն /ո ր ի կ մ ա րտ ո ւթ ենԷ: եւ ա յն պ ի ս ի խ ն ա մ տ տ ր ցե ո ս մ տ , ո ր ֊ պ էո ղ ք ո յի ն մ ա տ ա ն ց գ ր ե ա , և տ ա մ ա ն ետ , ի ս ա յ, որս,էս և ե ո ո , ոչ ի ն չ բա ն և կա մ բ ա յ և տ ա ռ բե ր ե լո վ ի ս մ ա ն է, և կ ա մ յո ո ե /ո ո ինչ ի ս մ ա յ. ա յ, և դ դ ո ւշա ֊ ցիր յ ա մ են ա յն դԺ րողա ց ղ ս ա յ' ի ց ե ց ո յ և ի կ ե ր չա ց և ի Հ /ս թ ո ց ե յա մ ե ն ա յն ւ(ս/ ա ն ՈI/ ա ; յ ւ /1/ ա յ ե լ չ ո լ թ ի ւ ն գ ո ր տ , մ ի ա ն կ ա մ ա յ ն և վ ե ր ա ր կ ո ւ ծ ա ծ կ ա թ ի ւ Հ ա յ ա ա ր ց ե ս ղ մ ա յ , ո ր պ է ս և ի մ ա ս տ ո ւ ն վ ա ձ ա ո ա կ ա ն ո ր ո տ ա ա կ ա ն մ տ ր գ ա ր ս ո ո ց » 3 '.- Ա յս խ ո ր Հ ուրգ ն ե ր ը , Ն ա ր ե կ ա ց ո ւ ն կ ա տ մ ա մ բ ,/բչի ո ւն ե ց ա ծ Հ ա ր ղ ա ն բ ի ա ր տ ա Հ ա ր ո ա թ յա ն ն ե ր ի ց մ ե կ ն է: Ս ա եվւա նոսի կ ո ղ մ ի ց Մ ա տ յա ն ն ը ն դ օ ր ի ն ա կ վ ա ծ Լ վարմ, գեղեցիկ, մա նրից մի քիչ մեծ և սովորա կա նից մի փորր թ եր, կա նոնա ­ վ ո ր բ ո լ ո ր գ ր ո վ : 2 2 4 ֊ր ղ թ ե ր թ ի ց ս կ ս ա ծ թ ե ք ո ւ թ յո ւ ն ,, մ ե ղ մ ա ն ա մ է , ո ր ի Հ ե ֊ ,„և ,„Հ ,բ ո վ ա տ ս ե ր բ մ ի ք ի լ Հ ա ս տ ա ն ա մ ե ն : Գ րչի դր/ւչ- ե ղ ե դ ն ը Ն ո ւյն ն է . Ն ույնն են ն ա և թ ա ն ա բ ը և թ ո ւղ թ ը , ոո „ի ր ո վ կ ո կ ե, է ղ բչի ե ղ բ ա յր Հ ո վ Հ ա ն ն ե ս ը : Զ ե ֊ /: и л ц /ք: ո կ դ ր ո ւ մ /// մ ր ա յ Հ է շ ի լ ա յ ն ք ո վ ձ գ վ ո ւ մ է մ ի ն ե ղ դ , խ ո , դ ա ր դ : Վ ե ր ն ա գ ր ե ր ը դրվա ծ են մա նր բո լո ր գր ո վ , դ ր ո խ ն եր ը ս կ ո վ ա մ են կա րմիր երկա թ ա գրերով, երբեմ ն է /' դ ա ր դ ա դրևբ ո վ և ն շվ ա ծ են լո ւս ա ն ց ք ն ե ր ո ւմ : Մ ա տ յա ն ը ս ո վ ո ր ա կ ա - նից ւիոոր չա վ ,ի է , բ ա ղ կ ա ց ա ծ ԻԲ պ ր ա կ ն ե ր ի ց , դ ր ո ւթ յո ւ ն ր ' մ ի ա ս յո ւն : Տ ե ր ա ն ա ­ կա ն բ ա ս ե ր ի ց բ ա ց ի , Հ ա մ ա ռ ո տ ա գ ր վ ա ծ է մ ի ա յն թ ի ւն » վ ե ր ջա ծ ա ն ց ,,: Կ ե տ ա ֊ • 3 7 Մ խ ի թ ա ր վ ա ր գ ա պ ե տ ր Մ խ ի թ ա ր Ա ա ս ն ե ց ի կ ա ,է Կ ն ր մ ա ն ե ց ի ( 1 2 6 0 — 1 3 3 7 ) ն շ ա ն ա վ ո ր մ ա տ ե ն ա գ ի ր ,,, գ ր ի չ ր , ծ ա ղ կ ո ղ ն Լ , ս ո վ ո ր ն , Լ Գ ,ս .ձ ո ր ի Հ ա մ ա /ո ա ր ա ն ռ մ և ա պ ա ա շխ ա տ ն , Ա րճեշա մ Մ եձոփ ա վ ա ն գո ւմ , Ն ա որպ եո Օ րա րտ ուղա ր. Տա ր տ ա ր , գե ղ ե ցկ ա գի ր ե օ տ ա ո ա ֊ ր ա ն * շա ր ո ւն ա կ ձ ե ո ա գ ի ր ն !,,, Լր պ ա տ ր ա ս տ ո ւմ л /. ղ շ ա Հ գ ր ն ,ո յն ր ա շխ Լ ր ш тш д հ կա րօա ե֊ ( п д р ( Գ ա ր ե գ ի ն ,ի. Հ ո վ и ե վ յ ա ն , ՞ Մ խ ի թ ա ր Ա ա ս ն ե ց ի ( Կ կ մ ա ն ե ց ի ) յ > , Վ ա գ - պ ա ա , 1 Տ 9 9 , կ 1 ձ ) ' Ա Հա ա յգ к ,,տ ա ղ ա ր ա ն » գ ր ա գ ի ր ն ե ր ի ց մ ե կ ի ց ' Ն ա ր ե կ ի ց Ս տ նվւա նու/լ, կ ա տ ա ր ո ւմ Լ ի ր ր ն գ օ ր ի ն ս ւ- կ \" ,թ յո ,ն ր , Մ խ ի թ ա ր Ս ա ս ն ե ց ո , ձ ե ո ա գ ի ր ե ր ի ց ո ր պ ե ս վ „ ա ա Հ ե ,ի , ա ն ս խ ա , գ ա գ ա ւի ա ր -օ ր ի ն ա կ ի ./ ր ն գ օ ր ի ն ա կ ն ,ր ա մ ե ն մ ի գ ր ի չ ի ր ե ն ձ ե ո и ,դ ր ի ա ր մ ա ն ի ր ն Լ Հ ա մ ա ր ո ւմ , Ա յգ պ ե ս Լ Ս տ ն վ ւա ն ո ո ր ։ Ա յ գ պ ե ս , ն ս , հ Վ ա ր ա ղ ի վ ա հ ր ի մ ի ա բ ա ն Ա ա ե փ ա ն ո ս ր , ո ր ր 1 3 6 9 թ վ ա կ ա ն ի ն ա յ ն տ ե ղ ս կ ո ա ■' ե Ա րտ ա մ ե ա ո ,մ ա վ ա ր տ ա ծ Ն ա ր եկ ի վ ե ր չ ռ մ գ ,„ „ մ Լ . Գ ի ր գ » Մ ի Հ ի թ ա ր վ ա ր գ ա պ ե ա ի ա ,ր ի - նա կԼն Հ ր ղ ո ր ղ ա ծ , ա ւե յի ն ր ե ր ա ծ ե ս տ ո յգ Ն ի գ ր ա ծ * (Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն , ձ ե ո . -V ՜>$ՏՅ . կ Ш р ), ՅՏ Հ . Հ . Ո ւ, կ յ ա ն , վ . Վ . Վ . , գ ի ր ր Բ , կ -127, 3<֊> Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն , ձ ե ո . Л* 5 9 7 , կ է Տ 7 ա , Հ մ մ ա . Ժ Գ գ ա ր ի Հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ն ե ր , կ Յ Տ Յ ,

206 Ա . Մ ա թ և ո ս ,ան //Ր սւ կ ա ն ն շ ա ն ն հրիքյ ս գ ա ա դ ո ր ծ վ ա ծ ե ն ս տ ո ր ա կ ե տ , վ ե ր ջ ա կ ե տ , մ ի ջ ա կ ե տ հ ր ութ նշա նները սովորա կա նի ն մ ա ն , մ ի ա յն շեշտ նշա նն է , որն ա վելի բա ցա - կա նշտ կա նի նմա ն է , քա ն շեշտ ի, ա յն սկսվում կ շեշտ վող բ ա ռ ի ց և թ եքու­ թ յ ա մ բ , բ ա վ ա կ ա ն ե ր կ ա ր գ ծ ո վ բ ա ր ձ ր ա ն ո ւ մ ՛վերւ Տ ո ղ ա դ ա ր ձ ը կ ա տ ա ր վ ա ծ կ ա նկա նոն։ Ս ի ր ո վ I ղր հ/ Ս տ ե /ի ս /ն ո ս ր Մ ա տ յ ա ն ը և ն ա ա յ ն ք ա ն կր и բ ա ն չ ա ղ ա ծ Ն ա ֊ րեկսւղիով, որ հա ճա խ դա դա րեցնելով շա րա դրա նքը, Նա րեկա ցու մա սին իր հի ա //մ ա ն րն կ ա ր տ ա հ ա յտ ել ձ եոա ղրի /ո ւս ա ն ցքն ե ր ո ւմ ։ Ա յս պ ե ս , «'հրի դորի ո ս , Գ րիղորիոս, տ ս տ ո ւա ծա յի ն ղ Գ րիդ որիոս» (է ջ 151 ա , Ր ա ն Կ Գ )։ ((Երանի ա սեմ դ ա մ բ ա ն ի ն , п/ւ ղ / ե ղ ի ծ ո ց ի է ր կ ր ե ա լ ա ն ի , ո վ Գ ր ի դ ո ր ի ո ս , պ ե տ դ ր ա ր ո ւ ն ե ա ց ЗУ (1 5 6 ա , Բան Կ Գ )։ Նա ՛րեկա ցին 1 5 8 բ Էջում (Բ ա ն Հ Բ ') դրում կ. «Ա հ ա , վ ա ՛յ ինձ ա եւթնից ա ն դ ա մ ...» , ղրիշր խ լո ւմ կ նրա նից ա յղ «վ տ յբ » միա տ եսա կ Հ ա նդիմ ա ֊ Դ/անք ո վ , ) ՚Ր վ մ ե ծ դ Գ ր ի ղ ո ր ի ո ս , դ վ ա յ որ ի ն ձ կ վ ի ճ ա կ ե /ս լ- ղ ի ա ՜ր դ յ ի ն Էն յ ա ֊ վ ւշա ա կ ե լ ջ ա ն ա ս » : Ե ր բ ե մ ն կլ ր ա ց ա տ ր ս ւ մ կ որո շ ա ր տ ա հ ա յա ո ւթ յո ւն ն ե ր կ ա մ մ տ ք ե ր , դ ա տ ո ղ ո ւ թ յ ո ւ ն ն ե ր ա ն ո ս է ։ Բ ն ա դ ր ի « Գ ե ր ա ք ր ի ւ : տ ո ս ի ն » ( Բ ա ն քկ Ս ) բ ա ռ ի կ ա պ ա կ ցո ւթ յա մ բ լո ւս ա ն ցքո ւմ դրում կ. «Գ երտ քրիստ ոսին //Նեոնն ա սէ»ւ 1 3 7 տ կջում (Բ ա ն Ծ թ ) ղրիշր դ ր ո ւմ կ. «Ժ՝Գ Հ ո տ ի ն ա յ/ ա ս ա ց ղ ր ա ն ս ա յո մ ե ծ Գ ր ի դ ո ր ի ո ս », կր կնութ յուն կ ն կ ա տ ո ւմ , ի ս կ 2 1 Օտ կջի /ո ւս ա ն ց ք ո ւմ (Բ ա ն Ձ Գ յ ա սում կ. «բա ղ ո ւմ ա նդ ա մ ծա նուցեսղ ուստ ր, ղի ճա ռս ղ ա յս ի դկմս ոբղւոյ իսաւսի թկո/կտ ե սա կ հ ո ղ ի դ ա ս ա ծ ո յւ ՛կարդ ա ս /հ ո ն ա սկ»: Վ երջին բ ա ս ե ր ո վ Ստ հ ի ա ն ո ս ր Ս [ ս ի թ ա ր վ տ ր դ ւ ս պ ե տ ի ն կ ա կ ն ա ր կ ո ւ մ , ո ր ր հ ա վ ա ն ա բ ա ր ույդ կա րծիքն կ հա յտ նել ի ր րնդօրինա կութ յտ ն լուսա նցքում, որից ե մեջ կ բերում մեր դրիչը < ղժրսւի/ա ա բս/ր, ա րիշ ձեոա դիր մ եղ հա յտ նի չկ: Բա յց Աա եվւա նոսից, հ ա ր / է ն ի I; յ ո ր ն ա շ ա ա Լ ր ի ն Լ АԼ ո /// г/ր //ր ա է ( 1 լ ա ր տ ա գ ր ե լ ո ւ հ ա մ ա ր 1ւ ն ր ւ ս ո ւ - ր / ւ շ ն 1 ր ի ն ւ ո վ ա ծ գ ա աա փ ա ր օ ր ի ն ա կ ն ե ր ը ա Վ Կ Ի շ ո ւ տ ի ր ձ ե ռ ք ո վ դ ր վ ա ծ и/ ե ա ք կ հա մ ա ր ել, քա ն թ ե ձ ե ռ ք բ ե ր վ ա ծ : Ուստի Ստեվւսւնոսի բ ն ղ օրի ն ա կ ա ծր պ ետք կ հ ա մ ա ր ե լ 1 3 ( 5 թ վ ա կ ա ն ի ն Ս ի մ ե ո ն վ ա ր դ ա պ ե տ ի ն շ ն ո ր հ ա ծ ((Լուծմունք սուրր դ ր ո ց Վ ա ր դ ա ն ա յ Ա ր ե ե լց ւ ո յ» դսոլա ւի տ բ ֊օ ր ի ն ա կ ը ։ Ն ո ւյն ձ ե ո ա ղ ր ի ց 1 3 6 6 թ . ընդօրինա կեք կ Ա տ ոմ ղրիշր: Խ իղա նցի Հովհ ա ննես ը 13Տ1 թ վա կա նին Սարի վ ա ն ք կ ղ ա / ի ս ե ՍШ ե վւ ա ն ո ս ի 1 ղ բ ա յր ր Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ի ց մ ի մ ե կ ն ո ւ թ յ ո ւ ն կ ր ն է/օ­ ր ի ն ա կ ս է մ : Ն ա ա յ ս տ ե ղ ա ո ա ն ձ ի ն ս ի ր ո վ կ հ ի շ ո ւ մ ա ր դ ե ն մ ա հ ա ց ա վ Ս ա ե էիա ֊ ն ո ս ի ն , գ ո ւց ե հ ե ն ց ն ր ա հ ա մ ա ր , ո ր ղ ա ղ ավւ ա ր ֊օ ր ի ն ա կ ր ն ր ա ն ն կր: Ա յղ ե ղ ֊ բա յրներին հա ճա խ կ հիշում Սիմեոն վա րդա պ ետ ը, իրեն օղնե/ու հա մա ր: Ի ն չպ ե ս վ ե ր և ո ւմ ն շ ե ց ի ն ք , Ս ՚ո հ է ի ա ն ո ս ը ի ր ե ղ բ ա յր Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ի հ ե տ հ ի շ­ վ ո ւ մ կ Ս ա րի վ ա ն ք ի ց մ ե ղ հ ա ս ա ծ բ ո /ո ր ձև ս ա ղ բ ե ր ո ւմ : Ա յս հ ա ն դ ՚ս մ ա ն ք ը օ գ ­ նում կ մեղ վե/ւա կա նղնե/ււլ ա յղ վ ա ն քո ւմ դր վ ա ծ, բ ա յղ ա և//ա նունը չպ ա հ ֊ ո ր ո ն ա ծ ձե ո տ դ բ ե ր ի ղ ր չտ վա յ ր ր , և ա յղ и/ի и ո վ հ ն ա ր ա վ ո ր ո ւթ յո ւն կ ը ն ձ ե ռ ո ւմ մեղ հա մեմա տ ա բա ր ա վելի՝ որոշա կի կա րծիք կ ա գմ ե/ո ւ գրչութ յա ն ա յդ կենա ՝ րոնի մասին: Ա ստ վա ծա տ ուր բա հ ս/նա յի և Մ ս/րա թա յի՛® որդիներ Ս տ եւիա նոսն ու Հ ո վ ֊ հ ա ն ն ե ս ը , ի ր ե ն ց ո ւ ս ո ւ մ ն ո ւ դ ր չ ո ւ թ յ ո ւ ն ր ս ո վ ո ր ե / ե ն ի ր ե ն ց հ ո ր ի ց , մ ա ս ա մ բ կ/ Ս իմևոնից: Ս րա նք են ((բնա րետ /բ երկոքինն սնես/լբ սրբոլթ եա մբ և ա րղա րու֊ ՀՕ Սէ/յեփաննո սի մա յ ր ր մյո ւս Հովհաննես գրչի մոտ ( 1 3 $ 1 ) կոչված կ Ւ ա ղուհի, հավա­ նաբար նա երկու անունով Լ կԴէվեր •

Մ ոկա ց Սարի ս ր . Գ նորդ վա նքի գր չո ւթ յա ն կենտ րոնր X IV —Л Г դա րերում 207 թ ե ա մ բ ի մ ի ա ս ի ն որպ էս զ ձ ա գ ս ա ղա ւն հ ա ց» '11 ի ն չպ ե ս Հ ի շո ւմ է Ս սւհի ա նո սի ա շ ա կ ե ր տ Ա տ и մ գ ր ի չ ը • Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ը 1‘ 'Օվ է մ ի շ տ ի ր հ ղ ր ո ր Հ ե տ մ ի ա ս ի ն , թ ո ւգ թ է 1րւկ1ք, ա սրս զրտ ւ/վել է գ ր չո ւթ յտ մ ր , ի ս կ Հ ե տ ա գ ա յո ւ մ ն ա և հ ւ ս ո ւ ց չ ո լ֊ քկ ա մ բ: Ն րա նից մևղ Հա յտ ն ի ա ոա ջին ձեոա գիրր՝ Սարի վա հրի երկրորդ ձհ - ոտ գիրն է , որա և ղ ն շվ ա ծ է գր չո ւթ յա ն տ ե ղ ը ։ Դ ժ բա խ տ ա բա ր ա յդ ձեոա գիրր մեղ շի Հա ս ե լ, նրա հիշա տ ա կա րա նը պ ա հ պ ա ն վ ե լն մ ի ա յն Փ ի ր դ ա լև մ յա ն ի բ ա դ ֊ վ ա ծ ո ը ն դ օ ր ի ն ա կ ո վ ) յա մ բ 42։ « Ի թ ո ւ ի ն Հ ա յ ո ց Պ Ժ9. ( 1 3 6 7 ) յս / ն տ պ ա ա ս Ս ա ր ի սուրբ Գ կորգա յ վ յս ն ս ա ո ձ ա յն ե լո յ... յա ռա շն որդ ութի։ն Յ ո Հա ն ն էս և Գ էորգ կ ր ա ւն ո ո ո ր ա ց ս » , Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ը գ ր ո ւ մ է . « Ս ՚ա տ ե ա ն ո գ բ և ր գ ո ւ թ ե ա ն Գ ր ի գ ո ր ի Ն ա ր ե կ տ ց ւո յ» , ա ն շո ւշտ Մ խ ի թ ա ր ի կ ա մ եւլյէոր օ ր ի ն ա կ ի ց ։ Վ ա ն ք ի մ ի ա բ ա ն ո ւ ­ թ յո ւնը ր ա վ ա կ ա նքն շա տ ա ց ե լ Հր։ Հի շվ ա ծ ա ո աջն ո ր գ ն ևր ի ց բ ա ց ի , ո ր ո նց մ ե ­ կից ա վելի լի ն ե լը ն ո ւյն պ ես նշա ն է մ ի տ բ ա նությա ն մ ո գ ո ւթ յա ն , գրիչը Հիշում կ. «դՍ սւևվւա ննոս ղ ե գ ր ա յր ն գ ա ն դ բ ա ն ի կ , և ղ հ ա յր ա կր Ա ս տ ո ւա ծ ա ո/ուր բ ա - Հա նա յ, և գ և գ բ ա յր նորին ղՍ ովսէս կրօնա ւոր ն, և դվա րդա պ ևա ն մ ե ր ղՍի մէօն և գա մևնա յն կրոսն ալորբ սուրբ ո ւխ տ ի ս ...» ու թ վ ա րկո ւմ մ յո ւս տ ա սներեք Կ րոնա վորներին։ Հա ն գո ւցյա լն ե ր ի ն թ վա րկելիս Հի շո ւմ կ ա խ տ ի նա խ կին ա ռ ա ջ­ ն ո ր դ Աի ր ա կ ո ս ի ն և է լ ի մ ի յ ո ս ն ի ս ի է ւ ։ Հ ո վ > ա ն ն !ւ ս ի գ ր չ ո ւ թ յ ա ն ա ր վ ե ս տ ի մ ա ս ի ն մ ենք դ ա տ ել չէ ի ն ք կ ա ր ո ղ ա ն ա , եթ ե բա ր եր ա ի ս տ ա բա ր մ ե ղ Հ ա ս ա ծ չլի ն ե ր գրչի մի ա յլ ր ն գ օ ր ի ն ա կ ո ւթ յո լն ը ' «Մ տ ր գ ա ր էո ւթ ի ւն Ե ս ա յև տ յ և թ ո ւդ թ բ Պ օղ ո ս ի », Մ ա տ ևնա գա րա նի Л * 3 4 6 0 ձ ե ո ա գ ի ր ը ։ ՀոէէՀա ննեսի ա յս գործը Հիշա տ ա կա րա ն չունի, մ ի ա յն Յա էջո ւմ կ ա ր դ ո ւմ ե ն բ. «Զ վշտ ւսցեա լ և գ ե գկ և լի գրիչս Յովա նէս ա ղա չեմ յի շե լ ի ա կր Յիսուս, և գծնա ւգբս ի մ Հա նգուցե ա լ, և ղ եգ ր ա յր ն ի մ Ս տ ե ֊ ւիաննոս դ ա մ են ի մ ա ստ գ ի տ ո ղ ն Հ ի ն և Նոր կտ ա կ ա ր ա ն ՛ս ց, գի ( ն ա ) Հ ա ն գ ե տ ւ ի ակր և ի ն ձ տ րտ մութ իւն մ ն ա ց »։ Ա ն Հտ յտ է գր չո ւթ յա ն տ եգր և թ վ ա կ ա ն ը ։ Տ ե գ ը Հ ա ս կ ա ն ա լ ի է , պ ե տ ը է Ս ա ր ի վ ա ն ք լ ի ն ի , ո ր ո վ 1, ' ե տ և Հ ո վ Հ ա ն ն ե ս ը Ս ա ր ի վ ա ն ք ի միա բա ն էր ։ Փ որձեն բ ճշտ ել ժ ա մ ա ն ա կ ը ։ Ս ևդ Հա յտ նի է ա ր դ են, որ ձեոա գիրր Դքվել է Ս տ ե փ ա նո ս ի մ ա հ ի ց Հ ե տ ո , ա յն էլ ոչ շա տ ուշ, ո ր ո վ Հե ա և գրչի վիշտ ը դեռ թ ա ր մ է երև ո ւմ , ((գեգկևլի և տ ա րա կուսելի գր ի չս Յ ո վ Հ ա ն էս ա ղ ա չե մ յ ի ֊ շել» կ ա ր դո ւմ ե ն բ նո ւյն ձ ե ռ ա գր ի 2 9 1 բ էջում։ 1 3 8 2 թ վ ա կ ա ն ի ն ե/իգա նի սուրբ Խտ չի գրիչ Հ ո վ Հ ա ն ն ե ս ը «Հ ր ա մ ա ն ա լ սուրբ րաբոլնեա ցն մ հրոց, ՅոՀա նիսի և Կիրա կոսի, որ կա ն բն ա կ ե տ լ ի սուրբ և Հոլա կա լոր ուխ տ ն որ կոչի Սուրբ հ ա չ... Հա նդեպ քա ղա քին Խ ի գ ա ն ա յ...», գ ա ­ լիս կ Ս ա րի վ ա ն ք և « ը ն դ Հ ո վ ա ն ե ա ւ ս ո ւր բ Ա ս տ ո ւ.ա ծ ա ծ ն ի և ս ր / ՚ո յ ն Գ է ո ր գ ա / զ օ ը ա ւ ա ր ՚է ն ' հ ա ն դ ե պ Ո ս տ ա ն ք ա գ ա ք ի » ր ն գ օ ր ի ն տ կ ո ւ մ « Մ ե կ ն ո ւ թ ի ւ ն մ ա ր դ ո ւ ֊ րէոլթևա ն Ե ղ եկ ե և լի . . . » * 3 ձև ռ ա գ ի ր ը : Ո ր Ռ շտ ո ւն յա ց Ո ստ ա ն ք ա ղ ա ք ի ց ոչ Հ և ֊ ո ո լ ղ ՚ո ն վ ո ղ ա յ ո վ ա ն ք ը Մ ո կ ա ց Ս ա ր ի վ ա ն ք ն է , Հ ա ս տ ա տ վ ո ւ մ է Ս ա ր ի վ ա ն ք ի վա րդա պ ետ Սի մ հոնի 1 3 7 7 թ վա կա նին դրա ծ ձեռա գրով, որի Հիշա տ ա կա րա նում կարգում ե ն ր . «Գ ր եցա լ ս ա յ Հա նդէսլ Ո ստ ա ն քա ղ ա քի ն ի վա նս որ կոչի Սարի ս ո ւ ր բ Գ է ո ր դ » Հ-'>, ի ս կ , , ր ա յ գ վ ա ն բ ր ն ա և « յ ա ն ո ւ ն ս ո ւ ր բ Н и ш ո ւ ա ծ ա ծ ն ի է » ա յ ղ մ ե ն ք տ ե ս ա ն ք վ ե ր ր . Խ ի գ ա ն ց ի գ ր ի չ ր գ ա գ ա վ ո ո ր ֊օ ր ի ն ա կ ր վ ե ր ց ն ո ւ մ է ր Հ ո վ ­ հա ննեսից* Ս տ եփ ա նոսի ե ղ բո ր ի ց և ա յգ ա ռթ իվ խ նդ րո ւմ է «...յի շ մ տ ն ա ր ֊ 41 Х ,У Դ ա ր ի հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ն ե ր , կ 4 7 4 , Հ մ մ т . Р . Ս ա ր դ „ յ ա ն , Տ ո ւ յա կ , կ $ 4 6 , 42 Տ ե ՛ս Մ ա տ ենա դա րա ն, ձեո. .Հ- С 2 7 3 , կ 109, Հմմտ . ԺԴ դա րի հ ի շա տ ա կ ա ր ա ն ն ե ր ,. Կ 4Տ0, А г ш .< 3 0 բ ս ֆ ո ր դ М . Տ . К Յ օ . Տ ի ր ա յր վ յ,դ ., Տ ո ւը ա կ , կ 1 0 3 2 - 1 0 3 5 , ^*ք Ն ո ւ յն տ եղում»

208 Ա. Մ ա թ և ոս յա ն ժա նի ա ո ն /զ ... և,, ա ռա ւել ղ Յ „հ ա ն ե ո \\ կրա ւեա ւոր, որ ս ի բե ա ց և ընդոմւեցա ւ և օգնա կա ն և ,,և , զօրինա կն շնորհՀկով, ա յլև ղևղրտ յրն իւբ Ա ա եփ ա ննոս կրաւ- նա սոր' զւիոխ եցևա ,ն ի ք ր ի ս տ ո ս յա յս մ ա մի, որ ք ա ղ ո ւմ ա րա մութիւն եդե, եղբորն և ա մենա յն սիրև/ ևш цЬ »*: : Ա յսպ իսով Ստևւիանոսը մա հա ցել է 1382 թ վ ա կ ա ն ի ն , ո ւ ս տ ի , ղ ր ա ն ի ց ո ; շ ա տ հ ե տ ո Է յ ը ն ղ օ ր ի ն ա կ , Լ ե լ I; « Մ ա ը դ ա ր է ո ւ թ ի ւ ն Ե սւսյեա յ» ձեոա գիրը : 1390-ա կա ն թվա կա ններին Հովհա ննեսն արդեն վա րդա պ ետ կ „ Ձեռագրի մ ե ղ , ա ր հ ա ճ ա խ ի ր ե ն հ ի շ ե լ 1; ի ս ն ղ ր ո ւ մ ղ ր ի շ ր . ա ն վ ա ն մ ո տ չ ի դ ր ե լ վ ա ր դ ա ­ պ ե տ » րա ոլւ, ինչպ ես ա յղ ա րվում Հ սովորա բա ր, և ինչպ ես ի ն բն է ա րել 1395 թվա կա նին մի ձև ոտ գիր վա ճա ռելիս' «ես Յոհա նէս վա րդա պ ետ ս, Ա ստ ուա ծա - տ ուր ի ր ի ցս , որդիս, Սա եվ,ա նոսի ե ղ բա յր ս » * և ա յլն : Չ ի ' կա րելի ա բդ յո բ ե ն ­ թ ա դ ր ե լ , ո ր ն ա ձ ե ո ա գ ի ր ը դ ր ե լ 1, ե ր բ դ ե ռ վ ա ր դ ա պ ե տ չ կ ւ , ա յ ս ի ն ք ն ' մ ի ն չ և 1390 թվականբ ։ ե ղ բ ո ր մ ա հ ի ց հ ե տ ո , թ ե ր և ս հին ա րհեստ ին Լ դ ի մ ե լ ղ բ ի չբ , ,Ա ,շտ ը մ ա ս ո ­ ղ ո ւթ յա ն ա սղու հ ա մ ա ր , որովհետ և ա յժ մ ' ծ ե ր ո ւթ յա ն հ ա ս ա կ ո ւմ ն ա բո,որով]ւն մենա կ էր մ ն ա ցե լ; Հովհ ա ննես ի ա յս . 1 3 8 2 թ վ ա կ ա նի ց հետ ո դ րվ ա ծ ձեոա գիրն Լ մեղ հա սել: Փ ոքրա դիր ( 1 2 У & ) , մ ա նր բոլոր դրով , միա սյուն գրչա գիր է, տ եղ- տ եղ ճա շա կով գլխ ա գիր դարդ ա ղբերով և լուսա նց ա ղա բդերով դա րղա րվա ծ: սև­ ո տ դիրը պ ա ր ո ւն ա կ ո ւմ է երկ.,, դիր ք աո ա չի ն ,, կ ա զ մ վ ա ծ 1 1 , ի ս կ ե ր կ ր ո ր դ ը ' 15 պ րա կներից: Բա ռա նջա տ ում չկա , մ ի ա յն վերջա կետ ից, մի վ ո ք բ էլ ստ որա կե­ տ ից հետ ո են բտ ոեր ր ա նջա տ վում, մ յո ւս դեպ քերում բ ո լո բ տ ա ռերը շարվում են իրա ր հետ ևից: կ ե ր խ ն ա յելո ւ Հա մա ր է թ երևս ա յս , ինչպ ես և ա յն , որ նոր պ ա րբերսւթյուննեբր և նոր գլուխ ները երբեք նոր տ ողից չեն գրվում, ա յէ շա ­ րունա կվում են վերջին կիստ ա տ ո ղ ի ց, տ ա րբերվելով բնա գր ի ց մ ի ա յն կա րմիր, երկա թա գիր սկզբնա տ ա ռերովг Լուսա նցա ղա բղեբբ բուսա կա ն ե ն ։ Լուսա նցքնե­ ր ո ւ մ դ ր վ ա ծ ը ն թ ե ր ց վ ա ծ ք ն ե բ ր և ո ւ ղ ղ ո ւ մ ն ե ր ը մ ա ն ը և գ ե ղ ե ց ի կ տ ա ռ ե ր ո վ են դրվա ծ: Ձեոա գիրը որը ա ղբվա ծ Լ նա խ ղրչի, ապա ուրիշի կողմ ից: И/ ւ մ ե ո ն ի և ե ղ բ ո ր մ ա հ ի ց հ ե տ ո ն ա շ ա ր ո ւ ն ա կ ո ւ մ է ա շ խ ա տ ե լ Ս ա ր ի դ պ ր ո ­ ց ո ւմ Иուրդիս 4 որբեցու և մ յո ւս վա րդա պ ետ ների հևա : Հովհա ննեսի անվանը վերջին ա ն դ ա մ հ ա ն դ ի պ ո ւմ ե ն ք 1 3 9 5 թ վ ա կ ա ն ի ն , մի ձ ե ո ա գ ի ր վա ճա ռելիս'՛7: Մ եղ ձ ե ռ ա գ ր ե ր են հ ա ս ե լ Ս ա րի դպ րոց՛ի վ ա ր դ ա պ ե տ , ա պ ա րա բունա պ ետ Ս իմևոնից: 1/իմեոնր գրիչ չի եղեց մ ա ս ն ա ղ խ ո ո ւթ յտ մ բ, ա յսինքն ա յն գրիչնե­ րից չ է , որոնք գրչութ յա ն ա բվեսա բ սովորելու/' մ ա ս նա գիտ ա նում են ա յգ գոր­ ծ ո ւ մ և գ ՛՛ա ղ վ ո ւմ գ ր չ ո ւ թ յա մ բ : Նւս գ ի տ ն ա կ ա ն է . և գրեք է ի ր դի տ ա կ ա ն -մ ա ն - կ пп/ա ր մ ա կ ա ն ա շ խ ա ա ա ն ր ն ն ր ի պ ա հ ա ն ջ ն ե ր ի ց ե ք ն ե լո վ ո ւ մ ի շ տ դ ժ գ ո հ ե լ որ ք ն ք ր քա ւք ձ ե ո ա գ ի ր չ ա ն ի , և ե թ ե դ ր ա մ Լ , տ ւ ղ տ պ ա տ ճ ա ռ ն ա յ ն / , ո ր ուրիշ դ ր ի չ ; կ ա , ի ս կ դ ի ր ք ը շ ա տ !։ պ ե տ ք ա կ ա ն և ա յ լ ն : Ն ր ա ն ի ց մ ե ղ հ ա ս ա ծ ե ր ե ր գ ր չ ա գ ր ե ր ո ւ մ /,/ ա յս ա ն կ ե ղ ծ խ ո ս տ ո վ ա ն ո ւ թ յ ա ն ը կ ա . « ա ն մ ե ղ ա դ ի ր ա դ ա չե մ Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն , ձ ե , , . .V 5 3 5 2 , կ 2 5 $ / ՛, ձ մ մ ա . Ժ Գ դ ա ր ի Հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ն ե ր , կ 5 3 9 , Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն , ձ ե ււ. Л- 5 3 5 2 . կ 2 3 0 սւ։ «քե ս в п '.и М \" >7 Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն ի -V 3 5 5 2 ձ ե ո ս ւ դ ր ի 2 3 0 ա ե ր ե ս ո ւ մ կ ա ր դ ա մ ե ն ր . ղիմ Ս ա ղմոսէ վ ա ր դ ա պ ե տ \" , Ա ս ս ա ւ ա ձ ա տ ա ր ի ր ի ՚ւ / ո ւ ո ր դ ի ս , Մ տ ե ՚ի ա ն ո ս ի ե ղ բ ա յ ր ս , ձ ա խ ե ր ի Մ ե կ ն ի չ ,, Ց ո վ ա ն ի ս ի ն ՝ „ պ ա ս տ ո ՛ ր ի ր ա ն ի , Վ ա ր դ ա ն ա , ւ ւ ր դ ս յւ Մ ա ր դ ՛ ,, դ ր ո ւ ց չ կ ա ,1 ի ն ե ր ս , \"1 ի մ ո ՛ / ո ւ ո չ ս ո ւ / ՛ ա ր ա ր , ո , / ո ր դ ա ւ ի ա ո ն Լ ա ՚ո ե ն ի ն ( ք ր ի ս տ ո ս ի մ ա տ ն ի ՛ 0է1՝ Սա ր /ք ի ս րա րուհա Տէքե տ վ կ ս ււ Ե ս ՝ Կ ա րս ւպ եա ւ՛ վ կ ա ,, ե ս Ս ա ե փ ա ն ո ս , \" ր դ դ ք ր \" ԴՐ^ց Ւ վ կ ա , !> վ . Պ ե Գ ( 1 3 9 5 ի ,

Մ \"կ ա ց Иարի որ* *Ւեորղ վանքի դրչու[/յա ն կենա րոնր А / Г — А I պարերում 209 վ ւ ն հ լ ք ս ո շ ո ր ո ւ ք } ե ա ն է / ր ք ւ / , էյի ղ ր ա գ ք ւ ր չ կ ս ւ յ ր հ ր / //ն ք ս Է ր п/ ի ս ւ ա ն ա է յ ո Լ , Հ ա ր կ 1 յց ա 1,1ւ ե / » ՀՏ կ ա մ ' Թ էս /էւո ւլի դ ի ր ս կ ա ն յա ր մ ա /ւ, Բ ա յց մ ե ղ ա դ ր ե լն չկ ա ր դա ր, 9,ի ) մ ա ս ա ն ո ց ն կ սա ս ա տ ա ր , ՈՂ մ տ ա ս ա կ ա ն կ ա ր ղ ա յտ ւժ :ս /ւ: Չ կ ա յ ր լ ա լ ր ա ր տ ո ւ ղ տ ր'՛՝՛: Ե թ ե շ ա տ գ ր ի չն ե ր ա ն հ ա ր կ ի ա ն մ ե դ ա դ ր ո ւ թ յա ն են խ ն դ ր ո ւ մ ի ր ե ն ց '՛դրի խ ոշորութ եա ն» հ ա մ ա ր , ա սրս Ս ի մ ե ս ն ի խ ն դ ր ա ն ք ը ա յսւո եղ տ ե ղ ի ն կ հ ն չո ւմ , որովհետ և, ն ր ա գիրք}ւ ի ս կ ա ս /ե ս , « խ ո շ ո ր » կ ( ա ն ո ղ ո ր կ , կ ո շ տ , ա նշուՀ>, տ ձ և ) : Իսկ ի ն չ ո ՜ ւ կ գ ր ի չ ը տ ր տ ն ջ ո ւ մ , ո ր « չ կ ՚ո յ ր ր ՚՚ւ ք ՛ա ր տ ո ւ ՛լ ա ր » , չկ ո ր ա յ ն տ ե ղ , Ս ա - 1>1՛ վ ա հ ր ո ւ մ ն ր ա լ ծ ա կ ի ց ր հ կ ե ր հ ե ր ր ' Ս ա ե փ ա ն ո ս հ ո ւ Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ը , ի ն չ պ ե ս և Ա տ ո մ հ ու ի ր ե հ Հ ո ղ ե ո ր ո ր ղ յա կ Հ ո վ հ ա ն ն ե ս / / վ :ս /и ! ղ ր ի չ ն ե ր կ ի ն : Ս ե ղ թ վ ո ւ մ կ Սարի վ ա ն ք ի ո ւս ո ւց ի չն ե ր ն ո ւն ե ի ն ի ր ե ն ց հ ա տ ո ւկ հ ա ն ձ ն ա ր ա ր ո ւթ յո ւն ն ե ր ը , նրա նցից ա մ ե ն մ ե կ ը ս/ա րսսսվոր կր որոշ ը ն դ օ ր ի ն ա կ ո ւթ յո ւն ն ե ր կ ա տ ա ր ե լ « մ ա - կա ցւսկա հա ց» հ ա մ ա ր և Ս իմեոնը կ ա տ ա ր ո ւմ կր ի ր պ ա ր տ ա կ ա ն ո ւթ յո ւն ը ; Հ ա ֊ մ ե ն ա յն ղես/ս Ս իմեսնի ձ և ի տ ե ս ա կ ե տ ի ց ո չ գ ե ղ ե ց ի կ ձե ո ա գ ր ե ր ր ա վ ե լի են Հրա պ ուրել Թ ո վ մ ա Ս ե ծ ա ի ե ց ո ւն , րա ն ո ր և է ա յլ գ ե ղ ե ց կ ա դ ի ր ը ն դ օր ի ն ա կ ո ւթ յո ւն և պ ա տ ա հա կա ն չկ, որ Ս իմեոնից մ ո գ հա սա ծ երեր ձեռա գրերից երկուսր պ ա տ ֊ կանեք ե ն ն ր ա ն , ո ր ո ն ց վրա հ ե տ ա ց ա յո ւմ ա շի ւա տ ե/ կ Մ ե ծ ո փ ե ց ի ն և ո ր ո ն ք , Հ ա վ ա հ ա ր ա ր , ղ տ գ ա էի ա ր - о ր ի ն ա կ ե ն ծ ա ռ ա յ ե ք Մ ե ծ ս / ի ա դ պ ր ո ց ի ա շ ա կ ե ր տ ն ե ր ի Հա մա ր: Ս ի մ ե ս ն ի ը ն դ օր ի ն ա կ ո ւթ յո ւն պ ե տ ք կ հ ա մ ա ր ե լ նա և ն ր ա կ ո ղ մ ի ց Հ ո վ ֊ > ա ն ն ե ս գ ր չ ի ն 1 3 8 1 թ վ ա կ ա ն ի ն տ ր ա մ ա դ ր ա ծ դ ա ղ ա վ ւ ա ր ֊օ / ւ ի ն ա կ ը ^ : 1 3 6 3 թ վ ա կ ա ն ի ն Ս ի մ ե ո ն ը ս կ ս ո ւմ կ «Դ ա ւթ ր / ա ծ մ ա ն ր ճու՛ռից Ս ս տ ո ւա ծ ա - րա նի » գ ո ր ծի ը ն դ օր ի ն ա կ ո ւթ յո ւն ը և ա վ ա ր տ ո ւմ մ ի ա յն 1 3 7 0 թ վ ա կ ա ն ի ն , որով- • ետև «ո չ գ ո յր հ ա ն գ ի ս տ ի տ ե գ ի գ ր ե լո յ» '*: Ս ա կ ա յն ա յգ տ ա ր ի ն ե ր ի ց մ ե ղ հ ա ֊ ս ե լ կ՜ ղ ր չ / ։ մ ի ա յ լ ր ն / յ օ ր ի ն ո / կ ո ւ ք ք յո ւ ն և ս . « Ի թ ո ւ ի ն Պ Ժ Գ ( 1 3 6 5 ) . . . գ հ ա ր ա գ ա ս . •ոդոյ և /ե ր դ ա կ ի ց ե ղ ր ա յր ն Ս տ եւիա ննոսի և Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ի » շնո ր հ ա ծ օրինա կից Սիմեոնը ա րտ ա դրել կ «Լուծմունք սուրր դրոց Վ ա րդա նա յ Ա րևելց ւս յ» ա շխ տ ա ո ւ ֊ ք յո ւն ր , որն ա յժ մ պ ա հ վ ո ւմ կ մ ե ր Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն ո ւմ (X- 3 4 1 ): Փ ո ք ր ա դ ի ր Է ձ ե ■ ոա ՛լիրը, ա ն կ ա ն ո ն ր ո լո ր գ ր ո վ դ ր վ ա ծ , գ ո ր ծ ա ծ վ ա ծ ե ն ն շ ա ն ա գ ր ե ր . ի ս կ 1 0 5 ր , 107ր Էշերում ա ր վ ա ծ Է նշա նա գր եր ի ր ա ց տ ա ր ութ յո ւն ր , որն ա վ ա ր տ ո ւմ Է «ա յս \"4 1 շ ա տ լի ն ի , ր ա յց ի՛ա :ա կ ա ն Է մ ա կ տ ց ո լ ա ց » ն ա ք ւ ա գ ա ս ո ւ թ յա մ ր : Ն ո ւյն ն ո ր ս ֊ \" ւ ս ւ կ ն ե ր ւ :վ II/ п 1ե ո ն ր ձ ե ո ա ղ ր ի լ ո ւ ս ա ն ց ք ն ե ր ո ւ մ ր ա ղ մ ա թ ի վ / ՛ ա ս ե ր Է ր ա ց ա - 'ո ր ա մ կ ա մ ա վ ե լա ց ն ո ւ մ ր :ո :յ ս /կ ա յո գ որևէ րա ո՝՝~: Ա յս տ ե ւլ երկու ա ն գ ա մ ( 18ո՛ 1 3 0 ր է շ ե ր ո ւ մ ) Ս ի մ ե ո ն ը վ ո ս կ ա ղ ր ո վ կ դ ր ե լ ի ր ա ն ա ն ր ՝ '‘ Ս ի մ ե ո ն վ ա ր դ ա ­ պ ե տ ,,; 1]վ Ս ի մ ե ո ն վ ա ր դ ա պ ե տ ը , ի ն չս /ե ս ե ր և ա մ է և մ յո ւ ս ձ ե ռ ա գ ր ե ր ի ց , գ ր ի չ Լ վերցրել մ ի ա յն « մ ս:կ ա ց ո ւա մ » հ ա մ ա ր և ձ ե ո ա գ ի ր ր ն դ օ ր ի ն ա կ ե /ի ս ա ն գ ա մ ՛քնա ցել ո ւս ո ւց ի չ; Ա յս ձ ե ռ ա գ ր ո ւ մ Ս ի մ ե ս ն ի գ ր չո ւթ յա ն ա ն կ ա ն ոն ո ւ թ յո ւ ն ը պ ա ֊ ա Օ/հա կա ն չէ : Ն ո ւյն պ ի ս ի ղ ր չո ւ թ յա մ ր են գ ր վ ա ծ ն ր ա մ յո ւ ս (՛է ի ե ն ն ա յո ւ մ և ■\"՛ ' ք ա տ ե ն ա ղ ա ր ա ն , ձ ե ո . .V 3 - 1 1 , կ Ю 5 ш : ձ մ մ ա . Ժ Գ // ա ր ի հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ն ե ր , կ - 1 7 1 : ն . Պ и դ ա ր յ ա ն , \" Մ ա յ ր ց ո ւ ց ա կ ձ ե ո ա ւ / ր ա ց ւ ւ ր ր ւ ւ ց 3 ա 1 / ւ ւ յ ՚ե ա ն ց շ , հ ա . 3 , / « 3 3 , 1 9 5 4 / / . ՛ Տ ա շ յ ա ն , ռ Տ ո ւ ց ա կ հ ա յ ե ր ե ն ձ ե ո ա /՚ ր ա ց » , ՛Լ ի հ ն ն ա , 1 8 9 5 , կ 7 7 5 ։ ! հրեա ն, ձ ե ո . 5 3 5 2 , կ 2 5 9 ր ւ Հ մ մ ա . Ժ Գ դ ա րի Հիշա տ ա կա րա ններ, էք 5 3 9 ։ Մ ա ա ե ն ա ղ ա ր ա ն , ձ ե ո . .V Հ Հ / , տ ե ս / Հ ր , 1 Տ ս / — 3 5 ր , Հ Հ ր , Տ Տ ա ե ա // էքերւ

210 Ա . Մ ա թ ևոսյա ն Երուսա ղ ե մ ո ւմ պ ա հ վ ա ծ) ձ ե ռ ա գ ր ե ր ը ։ Տ ա շ յա ն ը ի ր ե ն ;, օրինա կք մա սին գրում կ. «Բ ո լո ր գի ր ո չ կ ա ն ո ն ա վ ո ր , պ ե ս պ ի ս ո ւթ յո մ ւք 1լս։եսնվ}։ն, մ ա ս մ 'ա վ ե ,ի կ ա ­ ն ո ն ա վ ո ր ր ո լ ո ր գ ի ր » ^ ! Ա յս կ ա ն ո ն ա վ ո ր մ ա ս ե ր ն կլ ա ն շ ո ւշ տ Ս ի մ ե ո ն ի գ ր չ ի ն են պ , ս ա կ , ս ն ո ւ մ : « Ա ն կ ա ն ո ն ր ո լ ո ր գ ր ո վ , ս ա կ ա վ տ ե գ ե ր մ ի ջ ի ն ե ր կ ա թ ա գ ր ո վ » I. գր վ ա ծ Երուսա ղեմ ի օրին ա կ ր , ինչպ ես վ կ ա յո ւմ կ Ն . Պ ոգա րյա նը''՛: Երևանի և Վ ի եննա յի ձ ե ռ ա գր եր ի գրչությա ն վ ա յր ի մա սին հիշա տ ա կ ա - թ յո լե ն ե ր ր պ ա կ ա սո ւմ են: Ա վելին. Տ ա շ յա ն ը Վ ի են նա յի օրինա կի գրչությա ն ա եգը Մ եծովւա վա նքն կ ն շ ա ն ա կ ե լ Ս ա կ ա յ ն գրչությա ն վ ա յր ր հի շա տ ա կ­ վ ա ծ կ Ե ր ո ւ ս ա ղ ե մ ի օ ր ի ն ա կ ո ւ մ . « Գ ր ե ց ա լ ս ա յ (Մ ե կ ն ո ւ թ ի ւ ն թ է,թ ո ւյն Պ օ ղ ո ս ի — 11. Ս *.^ հ ա ն գ Հ պ Ո ս տ ա ն ք ա ղ ա ք ի վ ա ն ս , ո ր կ ո չ ի I I ա ր ի ս ո ւ ր / ՛ Գ է ո ր գ , ի թ ւ[ի Պ ֊ե ր ո ր ղ ի , ի ֊ե ր ո ր զ ի և վ ե ց ե ր ո ր դ ի ( 1 3 7 7 ) ի զս ւո ն և վշւոա/իքք ժ ա մ ա ն ա կ ի , որ ր ա ղ ո ւ մ դ ի ք ր ի ս ա ո ն կ ի ց ս ր ա /и ո ղ ո զ ի ն ի ր ր զ կ ն , օ հ , о < » :Л: Ա յլև ս չի կա ր ելի կ ա ս կ ա ծ ե ի որ նաքսորզ ձ ե ռ ա գր ե ր ը ևս Աա րի վ ա ն ք ո ւմ են գրվել, տ եղի վա րդա պ ետ ի կ ո ղ մ ի ց : Մ եր եզրա կա ցութ յա նն ա մ ր ա ն ա մ է նաև նրա նով, որ ա ռա ջին, 1365 թվա կա նին, կա տ ա րվա ծ րն զօրին ա կա թ յա ն համար գա ղա փ ա ր- օրինա կ կ հա նդիսա ցել Սարի վա նքի միա ր ա ններ Սաեվւանոս հ Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ե զ ր ա յ ր ն ե ր ի տ վ ա ծ օ ր ի ն ա կր՜\"7, ի ս կ մ յ ա ս ր ն զ օ ր ի ն ա կ ո ւ թ յ ա ն հիշա տ ա կա րա նում Ս իմեոնը զրում կ, որ «ի թվա կա նի ՊԺՐ (1 3 6 3 ) ո կ ս տ յ ի դրել եւ աւ ա րտ ա մ ն ե ղ ե լ Պ Ժ Ր ( 1 3 7 0 ) » և ա ղա չում հիշել ('զհա րա զա տ հոգեւոր ևղրարոս ի մ զՍտ եւիա ննոս, զՅովա ննկս և գ ա յլս , որ ի գրելն ա լգնա կա ն եղեն, ղՍա րդիս, զԱ միրն, ն ա յե լ զսրրա սնեա լ հոգեւոր որդնա կն մեր զՅովաննկւ- քա հա նա , ել զՎ ա րգա ն և զՅ ո հ ա ն ն կ ս , որ ի ր ա ղ ա մ ս զթա ւյին ի մ ե զ » և ա յլն ՛* Ա յս Ր ո լո րը Սարի վա նքի մ ի ա ր ա նն ե ր ի ց ե ն , ի ս կ Սա եվ։ ա ն ո ս ր , Հ ո վ հ ա ն նե ս ՜ «և զ ա յր /» նրա ն օ գ ն ե լ կա րող կին մ ի ա յն Ս ա րի վ ա ն ր ո ւմ , լսսնի որ նրա նք ա յնտ եղ կին բ ն ա կ վ ո ւմ : Տ ա շ յա ն ը ա յս ձ ե ռ ա գ ր ի գ ր չո ւթ յա ն վ ա յր ը հ ա մ ա ր ո ւմ կ II եծաիա վա նքը, որովհետ և նրա ն հա յտ նի չի եղել Ս իմեոն վա րգ տպետ ի Սարի վանքի դ պ ր ա պ ե ա լի ն ե լո ւ հ ա ն գ ա մ ա ն ք ը , ա ռ ա վ ե լ ևս շ փ ո թ ո ւթ յա ն մ ե ջ կ գ ց ե լ Ր՜ովմա Մ եծա իեցսւ հետ ա գա հիշա տ ա կա րա նը, Ս եծա իա վա նքի հի շա տ ա կութ յա մբ, ար ա ս վ ա ծ կ. «ղ նուա ս տ վա ր դ ա պ ետ ս Ր՜ովմա յի շե լ ա ղ ա չե մ , որ յե ա ո յ զա ա յ և գ ր ե ց ի ի գ ի ր ո Պ Զ Գ ( 1 4 3 4 ) թ վ ա կ ա ն ի ս ի ս ո ւր ր ո վ ս տ ս Ս ս տ ո ւ ա ծ ա ծ ն ի , ո ր Ս ե- ծ ա ի ա յ վ ե ր ա ձ ա յն ի »**։ Պ ա րզ ա ս վ ա ծ կ, որ Բ՜ովմա Մ ե ծ ո փ ե ց ի ն հետ ս կ գրել և որ ա յն գ ր վ ա ծ կ գ ր չա գ ր ի ա վ ա ր տ ի ց 6 4 ս։4ւրի հետ ո : Ա յս ձ ե ո ա գ ի ր ր գ ր ե լի ս Ս ի մ ե ո ն ը 5 0 տ ա ր ե կ ա ն կր: « Չ կ ա գ ր ա գ ի ր , որ գրէ գ ե ղ և ց կ ա յա ր մ ա ր ր տ ն ս , ե ս Ծ ( 5 0 ) տ մ ե ա եւ ա նա րհեսսւ զ ր ի ս » ^ , /;//// 1 3 7 / թ վ ա կ ա ն ի ն ղ ր ա մ կ . « տ կ ա ր և ծ ե ր ա ց ե ա լ վ ա թ ս ն ա մ ե ն ի ն » Շ՝-: Ո ւ ր ե մ ն Ս ի մ ե ո ն վա րգա պ եա ր ծնվեք կ 1317 թվա կա նին և 1 3 5 0 թ վա կա նին, 3 3 -ա մ յա Սիմեոնր ա ր զ ե ն « ի ւԼեր ա յ » 4 ա ր ի վ ա ն ք ի կ ր ո ն ա վ ո ր ն ե ր ի է « ր ա ղ ո ւ մ հ ո ղ ա յ ր . . . ր ս ա հողևոր խ ր ա ա ո ւց)): Ի ն չպ ե ս տ ե ս ն ո ւ մ ե ն ր , ե ր ե ս ն ա մ յա Ս ի մ ե ո ն ն ա ր դ են ո ւս ո ւցի չ Էր: Նա 53 5 ա շ յ ա ն , Ց ուցա կ, 775։ 8 4 Պ ո ղ ա ր յ ա ն , Ց ո ւ ց ա կ , հ ա տ . 3 , 1;է 6> 55 Տ ա շ յ ա ն , Տ ո ւց ս /կ , Լջ 7 5 5 ։ 56 Պ ո ղ ա ր յ ա ն , Ց ո ւցւս կ , Հա տ . 3 , Էք 9 1 5 7 Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն , ձ ե ո . X 3 4 1 , Է յ էՕ Տա տ Հ մ մ է/է. Ժ Դ ՛ յ ա ր ) Հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ն ե ր , կ { 58 Տ ա շ յ ա ն , Ցուցա կ, (է 7 5 7 1 Հ մ մ տ . Ժ Դ դա րի Հիշա տ ա կա րա ններ, կշ Հ02ւ 59 Տ ա շ յ ա ն , Ցուցա կ, Էք 7 5 5 1 Հ մ մ տ . Ժ Դ ղ ա րի Հիշա տ ա կա րա ններ, Հհ 7 5 5 1 60 Ն ո ւյն տ ե ղ ո ւմ , կ 7 5 5 է 6! Պ ո ղ ա ր յ ա ն , Ց ուցա կ, Հա տ . 3 , Էշ Տ։

Մ ոկա ց Սարի Գ եորղ վա նքի դ ր շո ,թ յա ն կենտ րոնը X IV — X V դ ա ր ե ր ո ւմ 21 1 հ հ ս , ա դ ա յ ո ւ մ հ ի շ ո ւ մ կ ի ր ո ւ ս ո ւ ց ի չ ն ե ր ի ն ‘՛ ե ր ա խ ա ա ւ ո ր ն ի մ դ ա ր ի ն և դ ր ա ջ ն ի վ ա ր ժ ս կ ր թ ո ւ թ ե ա ն մ ա ն կ ա վ ա ր ժ ի ց , դ Գ ր ի դ ո ր ի ո ս ր ա ր ո ւ ն ա պ ե տ ն . . . ։ ՛Սահ դ Ս ա ր ­ դիս ր ա ր ո ւն ա պ ե ս ճ I և դա յք ա մ ե ն ա յն ե ր ա խ տ ա ւո ր ս ն մ ե ր »\"2: Ս ա րղ իսը, թ ե ր և ս . Ա պ ր ա կ ո ւ ն ե ց ի ն ( ք ն ի , Ե ս ա յ ի Ն չ ե ց ո ւ ա շ ա կ ե ր տ ն ե ր ի ց , ի ս կ ո ' վ I' Գ ր ի դ ո ր ի ա . ր ա բո ւն ա ս /ե տ լւ, ա ռ ա յժ մ հ ա յա ն ի չկւ Սիմեոնն իր ա րտ ա դրա ծ վերջին (1 3 7 7 թ .) դրչտ դրում ևս պ ա րդ շարադրեք !- 1'Ր ը ն դ օ ր ի ն ա կ ո ւ թ յ ո ւ ն ն ե ր ի ն պ ա տ ա կ ը , « Ո ւ ս տ ի ե լ ե ս ա ն ա ր ժ ա ն ս ե ւ ե տ ն ա - տ ր ո ւպ ս ի վ ա ր ժ ա պ ե տ ա ց . . . և դ յե տ ի ն ս ի ր ա ն ա հ խ ս ա ց . . . Ս ի մ ֊է ո ն ս պ ա ս ա ս ։ր ր ա - նի, յ ո յ ժ ւիէսւիսւդմսար ձ ե ո ն ի դ ո ր ծ ա րկի գրել մ ե ծ ա վ ա ս տ ա կ չա րչա ր ա ն ա լը, ա կա ր Ա ծ ե ր ա ց ե ա լ վա թ ս ն ա մ և ն ի , վա սն ա լդա ի և մ ա կ ա ցա կ ա ն ա ց որր ե լ /ի- ն ե /ո ց ե ն յա պ ա դ ա յս ի վ ա ր ժ ս կ ր թ ո ւթ ե ա ն . և ս ա ռա ւեք հ ո դ և ո ր հ ա ր ՚ս դ ա ա ե ղ ֊ ր ա ր ց և ա շ ա կ ե ր տ ե ք и д ի մ կ ն ջ Ղ Ր ՚Վ . ա ս տ ո ւ ա ծ ա յն ո վ » 63: Ձ եռա գրի 0 3 5 -ր դ կքում կա ա յսպ իսի մ ի հիշա սւտ կա դրություն, որին Պո- զա րյա ն ը կա ր և ո ր ո ւթ յո ւն չի տ վեք. «Յ ե տ ն ե տ լս յտ մ ե ն տ յն ր տ ր ե ա ց և կա սես։/а յա րդ ա րութ ե ան մ սա նկ՝ դՄ իւիթա ր, դհսւսեւսքո ի վերջս Ա սա ուա ծս։յի ն դա ն- ձո ւցս ... և ա յլն »: Սա դրշի հիշա ւոա կա դրույթա ն կ, ր ա յց ձեոտ դրի գրիչը Ս ի­ մեոն վա րդա պ ետ ն կ և ոչ Ս (սիթա րը, ի ս կ Սարի վտ նրի Մ /սիթա ր գրիչը լինել չ կ ր կ ա ր ո դ , ո ր ո վ հ ե տ և ն ա ա յ դ ժ ա մ ա ն ա կ դ : ս ն վ ո ւ մ կ ր օ տ ա ր ո ւ թ յ ա ն մ և ջ Շ'։ ; Մ նում կ ենթա դրեք, որ ա յս Ս խ [։թ ա րր, գա ղ ա վ։ա ր -Օրինա կի դրիչն կ և ա ր դ յո ՜ք Մխիթար Ս ա սնևցին չկ: Սիմեոն վա րդա պ ետ ը վերջին ա նդա մ հիշվում կ Հա- կոր Ռ շտ ոմւցու կո դմից 1386 թ վա կա նին, ի ս կ 1 3 9 0 թ վա կա նին նա Սարի վ ա ն ­ գում տ յքևս չի հ ի շա տ ա կ վ ո ւմ ։ Հա վ ա ն ա ր ա ր վա խ ճա նվեք կր ա րդեն։ Ս ա րք։ վ ա ն ք ի դ ր ի չ ն ե ր ի ց կ ր ն ա և Ա տ ո մ ր , ո ր ն ի ն չ պ ե ս հ ի շ ե ց ի ն ք >, ա շ ա կ ե ր ­ տեք կ Ս տ ե ւ ի ա ն ո ս ո ւ ս ո ւ ց չ ի ն ։ ՛Ս ր ա ն ի ց հ ա յ տ ն ի կ « Լ ո ւ ծ մ ա ն ը ս ո ւ ր ր դ ր ո ց Վ ա ր - դանա յ Ա րէլե/ցլոյ» ձեոա գիրը , որր գտ նվ ո ւմ կ Վ ենետ իկի Ս/սիթ ա րյա ն մ ա տ ե ­ նա դա րա նում ե նկա րս։դրվա ծ կ Բ. Սարդսյա ն ի «Ց ուցա կում»: Ա յս Ցուցա կում բերվա ծ կ և /ր ի վ հիշա տ ա կա րտ նր, ր ա յց գրչութ յա ն վա յրի հիշտ տ ա կում չկա : '՛Ցուցա կի » հ ե ղ ի ն ա կ Р . Ս տ ր դ ս յա ն ր ա յն սքա րդտ պ ես հ ա մա ր ո ւմ կ Ա դթ ա մա րի սուրր հ ա չո ւմ դ ր վ ա ծ ձ ե ո ա դ ի ր . «հ ի շա տ ա կ ա ր ա ն ե ս ա կ ն ե ր և կ ե ր և ա , կ տ ե ս նվ ի թև դրիչն Ս ա ո մ ' Ա խ թ ա մ ա ր տ и . Iէտչի վ ա նքի կ ր ոնա վո ր մ'կր և հոն դ ր ա ծ կ մ ա տ յա ն ս , իր կ ր ո ն ա կ ցի ն Մ կ ր ո ղ ի ձ եո ն վ ո ւթ յա մ /՛»՛՛': Ն ույն կա րծիրին են եդե/ ր ա ն ա սեր Պ ո տ ո ւր յա նը , որից Օգսէվել կ Ֆ րեդերիկ Ս ակ[երր, հ ա յ մ ա նրա նկ ա րչութ յա նը ն վ ի ր վ ա ծ ի ր աշիս ա տ ո ւթ յա ն մ ե ջ և ո ւ­ րիշների, Ս ա կ ա յ ն հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ի ց ր ո ք ո ր ո ւԱ ւն կք ա յ դ չ ի ե ր և ո ւ մ ։ Ը ն դ հ ա կ ա ռ ա կ ը , հենց ա յն վոսստ ր, որ դրչա վա յր հա նդիսա ցող «Սուրր ուխ տ ի ա ռա ջնորդ» հիշ­ վում են Գ ևորգ կրոնսո/որր և Օ հա ննեսր և ոչ թե Գա վ]ւթ կա թողիկոսը (Ս դթ ա - մարի կ ա թ ո դ ի կ ո ս ներ ր մ ի ա ժ ա մ ա ն ա կ սուր/՛ հ ա չի ա ռա ջնորդներ.ն կին) սոդա - 9 ոլՏՍ Կ ա յ ն ր ա ն ի , ո ր ա յ դ ձ ե ո ա գ ի ր ն ա յ ն տ ե ղ չ ի դ ր վ ա ծ ։ Ի ս կ Գ և ո ր գ և Օ հ ա ն ն ե ս 62 Պ Ո ղ Ш ր յ Ш ն , Ց ո ւ ց ա կ , կ $I 63 Ն ո ւ յն տ ե ղ ո ւ մ , Հ ա տ . 3 , կ 8 ։ Ն ո ւ յն տ ե ղ ո ւմ , 6 ' ք ՝ Ս ա I՛ դ \" 1 ա Ь , с Մ ա յր ց ո ւց ա կ Հ ա յե ր ե ն ձ ե ո ա ղ ր ա ց Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն ի ն Մ խ ի թ ա ր յա ն ց ի Ղ ե Ն ե տ ի կ յ,, Հ ա յ ,. 2 ք 1 0 2 Հ կ 816— 847. I՜ г с <1 е г ւ с М <1 с I е г М 1 п М и г е $ А г ш с Ш с п п е в . Р а п е . 1913. 6 . Տ ե ՛ ս ն ա և Ь . * / . կ կա ն, в Ա ղթ ա մ ա ր », и ի ո ն . 1919, Էջ Ա 5,

Ա . Ս՛աթԱոIIյա ն կրոնա վորները Ս ա րի վա նքի ա ռա ջնորդներն կին: Ա տ ո մ ից մ ի տ ա րի Հետ ո. Ս ա ե է ի ա ն ո ս ի ե զ ր ա յր Հ ո վ հ ա ն ն ե ս կ ր ո ն ա վ ո ր ի ձ ե ռ ք ո վ ց ր վ ա ծ « Մ ա տ ե ա ն ո ւլ- ր ե ր դ ո ւթ հ ա ն » հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ո ւմ կ ա ր դ ա մ ե ն ք . Հ ... յա ն ս ա լտ ա ս Ս ա ր ի ս ա ր /՛ Գ էորգ ա ո ձ ա յն ե լո յ... ի յ ա ո ա ք ն ո ր գ ո ւթ ե ա ն Տոհա ննԷ ս և Գ էորգ կ ր ա ւն ա ւո ֊ ր ա չյս )№ : Ո ւր ե մ ն ա յդ ձ ե ո ա գ ի ր ը դ ր վ ե լ կ Ս ա ր ի վ ա ն ք ո ւ մ ւ Մ ե ր օ դ ա ի ն կ խ ո ս ո ւ մ Ն ա և հ ե տ և յա լը : Ե թ ե ա յդ ձ ե ռ ա գ ի ր ը դ ր վ ա ծ կ Ա զ թ ւս - մ ա ր ո ւմ , հա ս րս ի ն չպ ե ս կ Ա տ ո մ ն իբՄ ս ո ւս ո ւմ ն ա կ ց ի մ ա ս ի ն դ ր ո ւմ ' «ղ ա ս ո ւմ ֊ ն ա կ ի ցն մ ե ր Ս ա եփ ա ննոս կ րօնա ա ր ի սուրբ հ ւս ւչէն Ա ի ւ ր ա մ ս ւ ո ս յ» . չ է ՜ որ տ վ յա լ դ ե պ ք ո ւ մ ի ն ք ը , ի ն չպ ե ս և մ յո ւ ս ն ե ր ը , ո ր ո ն ց հ ի շ ո ւմ է հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ո ւմ , ն ո ւ յն ч /1 ս ս յի ա ի լ ի ն ե ի ն Ա զ թ ա մ ա ր ի ց ։ է լ թ ւ չ ո ՜ ւ պ ե տ ք է մ ի ա յն Ս ա ե ւ ի ա ն ո ս ի ո ր տ ե ղ ի ց լի ն ե լը ն շ վ ե ր : Ա տ ո մ ը մ ի ա յն Ս ա ե ւի ս /ն ո ս ի տ եղի մա սին է դրևի ո ր ո վ հ ե տ և ի ր ը ն կ ե ր ն ե ր ի ց մ ի ա յն ն ա է ր , ո ր ե կ ե լ է ր Ա ղ թ ա մ ա ր ի ց : Բ ա ց ի ա յղ , ո ր ք ա ն մ ե ղ հ ա յտ ն ի է , ա յղ ժ ա մ ա ն ա կ Ա ղ կ ա մ ա ր ո ւ մ հ ա լև ո ր դ պ ր ո ց չ կ ա ր , հ և - տ և ա ր տ ր Ա տ ո մ ը ո ւս ո ւմ ն ա կ ի ց ո ւն ե ն ա լ չէ ր կ ա ր ո դ ո չ Ս ւո ե ւի ա ն ո ս ի ն , ո չ կլ Ր ՝ա ղ ե ո ս ի ն : Ա տ ոմը շա րունա կում է հիշել Ս տ եփ ա նոս և Հովհա ննես հա րա զա տ եղ/՛ա յր- Ն երին, ո ր ո ն ց ի ց ա ո ա ջի նը զլւչի ո ւս ա ց ի չն էր , որր а յ օրին ա կն սիրո վ շն ո ր հ ե ա ց »: Ս ր ա ն ք Ս ա ր ի վ ա ն ք ի ց է ի ն և. ա յ ն տ ե ղ ի ո ւ ս ո ւ ց ի չ ն ե ր , ա / ն տ ե զ է լ օ ր ի ն ա կ ը շ ն ո ր ­ հել են գ ր չի ն ...։ Հիշվում կ նա և Մ ովսեսր — հ ի Ա ՚Ղ ուսուցիչների հորեզ- , ՛ա յր ը . <'որ բ ա զ ո ւ մ ջ ա ն ի ւ ա շ խ ա տ է ր յ ա ղ ա զ ս շ ի ն ո լթ ե ա ն ս ա ր ը ո ւխ տ ի ս » 68» Ա տ ո մ ի ա յս ը ն դ օ ր ի ն ա կ ո ւ թ յո ւ ն ի ց վ ե ց տ ա ր ի ա ն ց , 1 3 7 1 թ վ ա կ ա ն ի ն քէա - քա ր ա Ա ղ թ ա մ ա ր ցի ն թ վ ա ր կ ո ւմ է Ա գթ ա մ ա ր ի կ ր ո ն ա վ ո ր ն ե ր ի ն , ա ն ո ւն սա ա ն ո ւ ն ւ՛ ո ր ի ր ա զ մ ա ց ն ս ա կ ա ւ ք ե ն ւ է ն ա ց ե պ լ , և ե ն թ ո ւ ո վ ի ր ր և Ժ Ե » ' ՝ 1. ո ր ա ն դ մ ե ջ չ ե ն ք հ ՛ա ն դ ի պ ո ւ մ Ա տ ո մ ի կ ո ղ մ ի ց վ ե ր ը հ ի շ վ ՛ա ծ ա ն ո ւ ն ն ե ր ի ն : Ա յս ա մ ե ն ն ա պ ա ց ո ւ ց ո ւ մ ե ն , ո ր Ա տ ո մ ի հ ի շ յա լ ձ ե ո ա գ ի ր ր դ ր վ ե լ է ո չ թ ե Ա ղ թ ա մ ա ր ո ւ մ , ա յլ Ս ա ր ի ս . Գ և ո ր գ ի վ ա ն ք ո ւ մ , ո ր տ ե ղ ի ր կ ր թ ո ւ թ յա ն ն է ս տ ա ց ե լ և դ ր չ ո ւ թ յա ն ա ր վ ե ս տ ս ո վ ո ր ե լ գ ր ի չը : Ա տ ո մ ը , ը ս տ ե ր և ո ւ յթ ի ն , Ս ա ր ի վ ա ն ք ո ւմ ե ր կ ա ր չի ւք ն ո ւմ , ո ւս տ ի և հ ե տ ա գ ա յո ւ մ ա յն տ ե ղ չի հ ի շ վ ո ւ մ : Ն ա հ ա վ ա ն ա բ ա ր տ ե ղ ա փ ո խ ­ վ ե լ է ա յլ վ ա ն ք , գ ո ւ ց ե և Ա ղ թ ա մ ա ր : Ս ա րի վ ա ն ք ի X I V զ ա ր ի մ ե ղ հ ա յտ ն ի վ ե ր ջի ն զ ր ի էն է Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ը : Սա ս ո վ ո ր ե լ է Ս ի մ ե ո ն ր ա ր ո ւն ա սլե տ ի դ պ ր ո ց ո ւ մ , ա յս ի ն ք ն Ս ա րի զ պ ր ո ց ո ւ մ և հ ա ­ վա նա բա ր Ս իմհոնի «սրբա սնեա լ հոգևոր որղեա կն» է հիշա տ ա կվա ծ դեռևս 1 3 7 0 թ վ ա կ ա ն ի ն 70: Հ ո վ հ ա ն ն ե ս գ ր ի չ ը ս ի թ ո լ ի ն Պէ ( 1 3 8 1 ) , ի խ ն ղ ր ո յ ս ր բ ա ս ն ե ա լ և ա ն յա ղ թ վ ւի լի ս ո ւի ա յի ն Տ ո հ ա ն ն Է ս կ ր ա ւն ա ւո ր ի ն , ի վ ա յե լո ւմ ն ա ն ձ ի ն իւրու և ի ր ե ղ բ ա ւբ ք ա հ ա ն ա յ Ստ ե :ի ա ննո սի » — ղ ր ա մ է «Մ ե կ ն ութ իւն Սա զմոսա ւյ 'Լ ա ր զ ա ն ա / Ա ր և ե լց ւո յ» , ա ր հ ի շ ո ւմ է « զ տ է ր Մ ա ր զ ա ր է ն , ղ Ս կ ր տ ի չ ն ... գ ա ր - ձ ե ս գ ղ ե ր ի ց ս և ր ա ն ե ա լ զ ր ա բ ո ւ ն տ պ ե տ ն մ ե ր Ս ի մ է ո ն , ո ր զ ա էր ի ն ա կ ն շն/ւր- հ ե ա ց - ) \" 1; ՛Սա հ ի շ ո ւ մ Է ն ա և մ ի ա բ ա ն ո ւ թ յ ա ն մ յ ո ւ ս ա ն դ ա մ ն ե ր ի ն ՝ Բ ՚ա ղ ե ո ս ի ն , Ս ւ ո ե ւի ա ն ո ս ի ն , Ա ս տ վ ա ծ ա տ ո ւ ր ի ն , Վ ա բ զ ա ն ի ն , Մ խ ի թ ա ր ի ն , Բ 'ա մ ա յի ն , Հ ՚՚վ ՜ հսէննեսիւն, մ յո ւս Ս տ ե փ ա ն ո ս ի ն , վ ա ն ա դ հ ա յր Ս տ ե վ ւա նո ս ի ն և ա ր զ ե ն վ ա խ - / I ւս ն վ ա ծ մ յ ո ւ ս Ս ի մ ե ո ն ի ն : / 3 8 0 - ա կ ա ն թ վ ա կ ա ն ն ե ր ի ն մ ի ա ր ա ն ո ւ թ յ ա ն ա ն գ ա մ - 67 Ժ Դ դ արի Հիշա տ ա կա րա ններ, կ Տ80ւ 68 Ն ո ւյն ւոևդումւ 6 9 Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն , ձ ե ւ ւ . X - - 1 6 Տ 7 , կ Տ 9 1 ա , Հ մ մ 1К . Ժ Դ դ ս ՛ ր ի Հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ն ե ր , կ 1 0 Л \"0 Տ ա շ յ ա ն , Ց ուցա կ, կ 757։ 71 Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն , ձ ե ո . X 5 3 5 2 ւ Հ մ մ տ . Ժ Դ դ ա ր ի Հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ն ե ր , կ 5 3 5 — 5 3 0 1

Մ ո կ ա ց IIա րի սր. Գհորպ վա նքի գ ր չո ւթ յա ն կենա րոնր X IV — X V դա ր ե ր ո ւմ ЪЬ/ւ ի յ մ ա հ ա ց ա ծ ե ն ա ր դ ե ն Ս ի մ ե ո ն վ ա ր դ ա պ ե տ ը , Ս տ ե ւի ա ն ո ս ը և մ յո ւս Ս ի- մ ե ո ն ր , ն ր ա ն ց վւո խ ա ր ի նո ւմ էի ն Ս սւեվւա նոսի եզր ա յր Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ր , մ յո ւս Հո վ հ ա նն ես ը ե Թ ո ւմ ա ն , որոնր ա րդեն վա ր դ ա պ ետ ն եր Հի ն և ա շխ ա տ ո ւմ էին Ս ա րի վ ա ն ք ո ւմ , Ս ա րդիս Ս ս րբեցՈ ւ դ լխ ա վ ո ր ո ւք !յա մ ր : Հ ո վ հ ա ն ն ե ս ի ձ ե ս ա դ ր ի հիշա տ ա կա րա նը ա մ բո ղ ջա կ ա ն է : Թ ե և }ի հ ի շվ ա ծ դրչո ւ/կ ա ն վ ա յր ը , ր ա յց մ ե դ հ ա մ ա ր պ ա ր դ է , ո ր ա յն դ ր վ ա ծ է Ս ա ր ի վ ա ն ք ո ւ մ , ՛Որա հ ա յ տ ն ի մ ի ա ր ա ն ն ե ր ի ց մ ե կ ի ' Ս սւեվւա նոսի ե ղ բ ա յր Հո վ հ ա ն ն ե ս ի պ ա տ վ ե ր ո վ , որի օր ի ն ա կ ը շն ո ր հ ել է ա յդ վ ա նքի բա բո լն ա ս լետ Ս իմեոն վա րդա պ ետ րւ Ս յա ս մ ի ա րա նն երն էլ Սարի վա նքի մ ի ա բա ն ն ե ր ն ե ն , ո ր ո ն ք հ ի շա տ ա կ վ ա ծ են ա յդ տ ե ղ : Շ ա տ հա ճա խ են դրչի կ ո ղ մ ի ց դ ր վ ա ծ հ ի շա տ ա կ ա գ ր ո վ )յո :ն ն ե ր ը , ուր հ ի շվ ո ւմ են ս տ ա ց ո ղ ե ղ բա յր ն ե ր ն ու թ ա ղ թ կո կ ո դ ը ' վերջիններիս ա ղդա կա ն Մ կրտ իչ կրոնա վորր: 2 ե սա դիրը ո ր բ ֊ ,՛ ա ղ բ վ ա ծ է ա ո ա ջ ի ն :դ բ ա կ ն ե ր ր դ ր ե /ո ւց հ ե տ ո ՛*: Ա յն ս բ բ ա դ ր վ ե լ է ն ա և հ ե տ ա դ ա ս տ ա ցող Վ ա ր ա ղեցի Հո վ հ ա նն ես ի կ ո ղ մ ի ց , որբ «մ ե ծ ս :: ջա նիւ եւ րսո: կա րի ա շ­ խ ա տ ո ւ թ ե ա ն ո ւ ղ դ ե ս : ց դ մ ա ա ե ա ն ս ա ս տ ո ւ ա ծ տ յ ի ն հ ո ղ ո ք ն ի լ ա : , և ի յ ր ն է]/»// ա ւր ի ն ա կ է, ո ր ո :դ [ղ )եա լ էր (ի մ ա ս տ ո ւն ա ր ա ն ց , ե: դ ա ս ի ւ ա ո ո տ ն է ր երջա նիկ վ ա ր ժ սող ե ա ի ս մ ե ր ս Ս ա ր դ ս ի , ի ս ո ւր բ ո ւ խ տ ս Վ ա ր ա դ Ո : 1'սկ ի ն չ է ր ո ւղ ղ ե լ '/ ա - ր ա դ ց ի դրիչը • «ղ ի էր տ ե ղ ի ք , որ բ ա ն ն էր ս ղ ա յ, ե էր՝ որ բ ա ս ն , ե էր ' որ կէտ ն ե շ ե շ տ ն , ր ո տ (լա րի մ ե ր ս , ղոր դ ի տ ա ց ա ք , և ո դ ո ր դ ե ց ա ր ե ղ ր ա ք դ հ ա ր ց ա կա ն)/ և ղ հ ի ա ց ա կ ա ն » ^ : 1‘ն չ ո վ բ ա ց ա տ ր ե լ ձ ե ս ա դ ր ի ա յ ո կ ա ր դ ի ս ի : ա լ ն ե ր ը : Ս ր ա ն ք մ ի ա յն դ ա ղա վ: տ ր -օ ր ի ն ա կ ի ց բ խ ո ղ սի: աքն Լր չե ն : Որ ո վ հ ե ա և ե ր բ բ ա ս կ ա մ բ ա ն է բ ա ց թ ո ղ ն վ ա ծ , ա յդ կ ա մ դրչի մ ե ղ ր ո վ է կ ա տ ա ր վ ե լ, կ ա մ էլ ղ ա ղա վ:ա ր - օր ի - ն ա կ ն ե ր ի հ ն ո ւթ յո ւն ի ց կ ա մ խ մ բա դ ր ո ւթ յո ւն նե -ր ի ց ո ւ ս ր բս ւդ ր ո ւթ յո ւն ն ե ր ի ց կ դ ա յի ս ։ ՛հույնն է ն ա և կ ե տ ա դ ր ո ւթ յա ն հ ա ր ց ը , բ ա յց ա յն կ ա ր ա / է ն ա և դ պ ր ո ց ֊ ՛էլերում կ ի ր ա ո վ ո ղ կ ե ս :ա դ բ ո ւ թ յո ւ ն ն ե ր ի տ ա բ բ ե ր ո ւթ յ::է ն ն ե ր ք ւ ա ր դ յո ւ ն ք լի ն ե լ, ի ն չ պ ե ս ն կ ա տ վ ո ւ մ ' Է ա յ ս տ ե ղ : Ս ի մ ե ո ն վ ա ր դ ա ւ դ ե ո ղ ւ ( դ ս ո ր ս :ի ս :բ ֊օ ր ի ն ա կ ի դ ր ի ֊ չ ը ) , ո չ Էլ պ ա տ վ ի ր ա տ ո ւ ն , ո ր ը ն ո ւ յ ն պ ե ս վ ա ր դ ա պ ե տ Կ ՚> ա ն փ ո ւ յ թ չ է ր ։ Բ ա ն ն այ ն էք \" Ր գ ր չո ւթ յա ն հ ա մ ս /ր մ շ ա կ վ ա ծ կ ե տ ա գ ր ո ւթ յա ն ու ս ւո գ ա գ ա ր ձ ի կ ա ն ո ն ֊ ն ե ր ր ղ ե ո 1ւ ս ր ո / ո ր г/ и ц т է յ ն Լ ր ո ւ մ կ ի ր ա ա ւ ւ թ յ ա ն չ է ի ն ւ ր ո Լ ր Ա յո գ ր ի չո վ ու ղ ր չա գ ր ո վ էլ ս պ ա ռ վ ո ւմ ե ն մ ե ր տ ե ղ ե կ ո ւթ յո ւն ն ե ր ը Սարի վ ա ն ք ի X I V /ր ս ր ի գ ր չ ո ւ թ յ ա ն մ ա ս ի ն } ո ր ն ո կ ի ւ / ր ա ռ ն ե լ ո վ / / ա ր ա ո կ ղ ր ի է ի ծ ա գ ֊ կ ո ւ մ Է հ /// ///կ ա ոք ե ս է լ ա ր ի ե ր կ ր ո ր դ կ Լ ս ո ւ մ , ե ր բ Ս ի մ ե ո ն վ [ ա ր г/ ա ս / Լ ս / ի դ լ քս ա վ ո ր ո ւթ յա մ ր ւլործԼլ Է ս կ ս ո ս է հ ո գ և ո ր գ պ ր ո ց ը * Գ ր չո ւթ յա ն նորսա ա կն ա յս ա ե գ ս ո վ ո ր ո դ ն ե ր ի Ա ս ո վ ո ր Լ էյ ն ո // ն ե ր ի հ ա մ ա ր ա ն հ ր ա ժ ե շ ա ւլր չ ա ւլի ր մ ա ա յ ա ն ն Լ ր ի ր ն է լ օ ր ի ն ա կ ո ւ թ յ ո ւ է է ն ո ւ ր ա ւ լ մ ա ւ յ ո ւ մ ն Է ր : Ս ր ա ն ի էյ ե լ ն ե լ ո վ Է լ ա ս ւ ո վ ա ծ ա ր ա ն ա ֊ կա ն ա ո ա ր կ ա նԼ ր ի ո ւս ո ւց մ ա ն հ ա մ ա ր Ս ա րի վյոնրի գ ր ի չն ե ր ը ա ր տ ա գ ր ո ւմ Էին հ ա տ կ ա պ ե ս մ ե կ ն ա ր ս կ ա ն գ ր ա կ ա ն ո ւ թ յ ո ւ ն ՝ « Մ ե կ ն ո ւ թ յ ո ւ ն ն ե ր » ե հհԼո ւ ծ մ ո ւ ն ք • ն ե ր » : թ ա յւյ մ ի ա յ ն ս ր ա ն ո վ չ է ի ն ս ա հ մ ա ն ա ւ ի ա կ վ ո է մ ա յ գ ւ /ր ի չ ն ե ր ր , ա ր ա ա - 7 2 Ա ոա ջի ն պ ր ա կ ն ե ր ո ւմ ղ ր ի չր հ ի շա տ ա կ ո ւմ Լ ս տ ա ց ո ղ ն ե ր ի ն * ա յս պ ե ս . ղ տ Լ ր Յ ո Հ ա ն ն Լ ս , 4 էոԷ ր Ս տ ն է ի ա ն ն ո ս » . 2 0 7 ա ե ր ե ս ո ւ մ « ւ ո Լ ր Ձ ր ա ո ի վ ր ա կ ա ր մ ի ր թ ա ն ա ր ո վ ո ւ ղ ղ վ ա ծ ե դ ր վ ա ծ Ւ. 'քկ & , ՈՐ ( ՛ մ ի ա ն ա լ ո վ Оր Ռ ի֊ Հ ե տ ն շ ա ն ա կ ե լ ո ւ Լ * կ ր ո ն ա վ ո ր ի է Ն ո ւ յ ն ձ և ո վ ո ւ ղ ղ վ ա ծ ե ն ն ա է ւ մ ի ն չ և ա1Ղ գ ր վ ա ծ * ա կ ր » ր ա ո ե ր ր , ո ր ո ն ր վ ե ր ա բ ե ր ո ւմ ե ն ս տ ՛ա ց ո ղ ն ե ր ի ն , ի ս կ ա յղ կ ի ց Հ ե տ ո ս տ ա - Հ յո ղ ն ե ր ն Հ ի շ վ ո ւ մ ե ն մ ի ա յ ն ււրւղետս ա կ ր ո ն ա վ ո ր ն ե ր 7 > է Բ ա զ մ ա թ ի վ ս խ ա լ ն ե ր Ա ա ն ճ շ տ ո ւ թ յ ո ւ ն ն ե ր /• ր ա ց թ ո ղ ե լ գ ր ի չր ա ռ ա էի ն մ ա ս ո ւմ , ա յս ի ն ք ն մ ի ն չև ս ր ր ա ղ ր ե յր , ր ա յց ս ր բ ա գ ր ե լո ւց Հ ե տ ո ա ր - դ ե ն ա վելքէ ո ւշ ա դ ի ր Լ գ ր ե լ , և ձ ե ո ա դ ր ի վ ե ր ք ի ն մ ա ս ո ւ մ Հ ա մ ա ր յա ո ւ ղ ղ ո ւ մ ն ե ր չ կ ա ն ( Մ ա տ ե ն ա ֊ Դ ա րա ն, ձ ե ո . Л- 5 3 5 2 , կ Տ Չ ր , 1 0 9 ր , 1 1 Տ ր , 1 2 5 ա թ 1 2 9 ր , Щ ш և ա յլն )ւ 73 Տ ե ՛ս ե ր և ա ն , ձ ե ո . 5 3 5 2 , կ 2 6 0 ա է Հ մ մ ա . Ժ Գ դ ա ր ի Հ ի շ ա տ ւս կ ա ր ա ն ն ե ր , կ 612ւ

214 Ա . Մ ա թ ևոսյա ն դրույք էին ն ա և վ ա ճ ա ռ ե լո ւ Հա մ ա ր և դ ր ա ն ո վ զ բ ա ղ վ ո ւ մ էր հ ա տ կ ա պ ե ս I I ա ե ֊ ւի ա ն ո чի ե ղ / ՛ ա յ ր Հ ՛ ո վ հ ա ն ն ե ս ը 7'': Ը ն ղ Օ ր ի ն ա կ վ ա ծ մ ա տ յ ա ն ն ե ր ի բ ո վ ա ն դ ա կ ո ւ ­ թ յո ւն ի ց հ նպ ա տ ա կներից բ խ ե լ է Սարի գրիչների ղ րելա ձ և բ. ձեռքո ւմ բռնելու հ ա մ ա ր վ ՚ռ ր բ չա վ /ե ր ի մ ա տ յա ն ն ե ր , մ ի ա ս յո ւ ն , մ ա ն ր ո ւ գ ե ղ ե ց ի կ , հ ա տ - հ ա տ դ յուրի ն ը ն թ ե ր ց վ ո ղ բո լո ր ղ ի ր , զա րդ ա գր եր ի ու զա ր դ ա նկ ա ր նե ր ի հ ա մ ա ր յա բ ա ֊ ւյա կ ա յո ւ թ յա ն : Ո րոշ ձ ե ռ ա գ ր ե ր ն ո ր ւգ ա ր բ ե բ ո վ )յ ա ն ա ն դ ա մ չ ա ն ե ն , ա մ ե ն ի ն ՝ շա րա դրվում է իրա ր կից: Սարի վա նքի դրչութ յա ն կ ե ն տ ր ո ն ո ւմ թ ռ պ թ ր կ ո կ ե յ են տ ե ղ ո ւմ : Ա յն դ ե ղ ­ ն ա վ ո ւն է , հ ա ս տ ու դ ի մ ա ց կ ո ւն : Ո ր պ ե ս թ ո ւղ թ կ ո կ ո դ հ ա յտ ն ի ե ն Հ ո վ հ ա ն ն ե ս դ ր ի չ ը ( Ս տ ե ւի ա ն ո ս ի ե ղ բ ա յ ր ) և Մ կ ր տ ի չ ը , ո ր հ ի շ վ ո ւ մ է ս կ ս ա ծ 1 3 6 0 ֊ա կ ա ն թ վա կա ններից, իսկ /3 8 1 թվա կա նի ձեռսւդրում Հովհա ննեսբ, հա ճա խ ե մեծ գ ո հ ո ւ ն ա կ ո ւ թ յ ա մ բ I, հ ի շ ո ւ մ ն ր ա ն : Գ ո ր ծ ա ծ ե լ ե ն ս և ե կ ա ր մ ի ր թ ա ն ա ր , վ ե ր ջ ի ն ս դ լխ ա ղրերի հտՈ ա ր: Սարի վա նքի ղրչա տ ա ն ձեռա գրերի կ ա զմ ելո ւ մա սին ոչինչ չե ն ք կարոդ ա ս ե լ, ո ր ա /հ ե տ և մ ե ր ձ ե ռ ք ի տ ա կ ե ղ ա ծ մ ա տ յա ն ն եր ր կա գ։1 ա ծ ե ն հ ետ ա դա ժ ա մ ունա կներում: Ս տ եվւա նոսի ր ն դ օբի ն ա կ ա ծ Նա րեկբ վերջին ա ն դ ա մ կ ա զ մ ­ վեք է 1 6 1 4 թ վ ա կ ա ն ի ն . կտ գմ ա րա րր ա յն ք ա ն ա նշնորհք ու խ ո ր ն է կտ ր ե/ ձ ե ո ա ֊ դ ր ի լ ու ս ա ն ց ք ն ե ր բ , ո ր /;/ ա թ ս /բ վ ե / ե ն հ ա մ ա ր յա բ ո լ ո ր լո ւ ռ ա ն ց ա գ ր ո ւ թ յո ւ ն ն հր// ե տ ե ղ ֊տ ե ղ նո ւյնի ս կ դրա ղա շտ ի ե զր ե ր ր : Ս րի ւէանքի ն շա ն ա վ ո բ դ ր ի շն ե ր ն ե ն ' Ս տ եփ ա ն.ո սբ ե Հ ո վ հ ա ն ն ե ս բ , որո նք բ ա զ մ ա թ ի վ ա շ ա կ ե ր տ ն ե ր ֊ դ ր ի չն ե ր ե ն պ ա տ ր ա ս տ ե լ, ի ն չպ ե ս Ս տ ո մ գ ր ի չ ը , Ո'ա- գ ե ո ս ր ե Ս տ եվւա նոս Ա ղ թ ա մ ա րցի ն : Վ երջիննե ր բ Ա ւռռմի ուսումնա կիցներն Աւն ե ն ր ա ն ց ի ց մ ե դ հ ա ս ա ծ ո չի ն չ չո ւն ե ն ք : Ա պ ա դ ա լի ս ե ն Հ ո վ հ ա ն ն ե ս բ ' Ս ի ֊ մ ե ո ն ի հ ո գ և ո ր ո ր դ ի ն , Հ ա կ ո բ Ո ՚շ տ ո լ ն ց ի ն , ո ր բ հ ե տ ա գ ա յո ւ մ հ ի շ վ ո ւ մ է Ո ր ո տ ­ ն ե ցո ւ մ ո տ սա Լորե/իս ե ուրիշներին գ ր չո ւթ յա ն ս ո վ ո ր ե ց ն 1 յի ս : Եթե սրա նց ա վ ե լա ցն ե ն ք նա և Ս իմ եոն վ ա ր դ ա պ ե տ ի ն , սա լա А /1 դա րի երկրորդ կես ին Սարի վ ա նքում կտ եսնենք դրիչների մ ի հա մերա շխ բո ւյլ: Ա յդպ ես չէ , ս ա կ ա յն , հա ջորդ, X V դ ա ր ը։ Եթե X IV դա րի և , հ ա տ կ ա պ ե ս , ա յղ դա րի երկրորդ կես ի մա սին հ ա յտ նի որոշ ւիա ստ եբ կ ա յի ն , որոշ տ ե դ ե կ ո ւ֊ թ յ ո ւ ն ն ե բ է լ ն ո ր հ ա յ տ ն ա բ ե ր վ ե ց ի ն , ա պ ա հ ա ջ ո ր դ ' А' V դ ա ր ի ց շ ա տ ք ի չ բ ա ն գիտ ենք Սա րի վա նքի մսւսին բն ղ հ տ ն բա պ ես : Սա րի սուրբ Գ ևորգ ա նա պ ա տ ին ս ա կ ա վ ե ն բ հ ա ն դ ի պ ո ւմ հիշսւտ ա կ ա ր ա ններ ում, ի ս կ դ պ ր ո ց ի ն ' բոլոբուԱ էն: Ս ա կ ա յն կ ր թ ո ւ թ յա ն ե դ ր չ ո ւ թ յա ն ա յ դ օ ջ ա խ ը մ ի ա ն դ ա մ ի ց չ ի հ ա ն ղ չ ո ւ մ : ՛Լան ք ա մ հա վա րվա ծ գրչա գրերն ու ս տ եղ ծվ ա ծ ա վա նդն երբ դրչությա ն գործր շ ա ֊ բ ա ն ա կ ե լո ւ պ ա յմ ա ն ն ե ր ու տ բա մ ւս ղ ր ռ ւթ յռ ն են ս տ ե ղ ծո ւմ և ա հա X V զա րից մ ն ա ց ա ծ որոշ ձ ե ռ ա գ ր ե ր դ ա տ ո ղ ո ւթ յո ւն ն ե ր ա նելու, տ ե ղ ի ք ե ն տ ա լիսւ Ա յդ ձ ե ­ ռ ա գ ր ե ր ի ց մ ե կ ր Ս ա շ տ ռ ց Է, մ յո ւս ր Ա վ ե տ ա ր ա ն : Ի ն չպ ե ս ե ր և ո ւմ Է, հոգևոր դ պ ր ո ց ի վ ե ր ա ց մ ա՛հ հ ե տ մ ե կ տ ե ղ , վ ե ր ա ն ո ւ մ Է ն ա և մ ե կ ն ո ւ թ յո ւ ն ն ե ր ի ր ն դ օրի - ն ա կութ յո ւն ր : Ա ոա ջին ձեռա դիրբ ա յղ դա րից 1 4 1 8 թ վ ա կա նին Կա րա պ ետ ա բե ղ ա յի կոգ • մ ի ց «յա բթ ա ն ա կ ա ն երկիրս Ս ո կա ց ի յա ն ա պ ա տ ի ս սուրբ Գ էոբղ, ի իւնդբոյ Մ ա ր դ ա ր է ոքա տ ո ւ ա կ ա ն ք ա հ ա ն ա յ ի » դ ր վ ա ծ Մ ա շ տ ո ց ն է ՚ $ ։ Փ ի բ դ ա լ ե մ յ ա ն բ ա յ ս ?■* Երևան, А1։ո. 5 5 9 7 , կ 2 5 9 ա : Հ մ մ ո . Ժ Դ ղ արի Հիշա տ ա կա րա ններ, Հ ա մ ա պ ա տ ա ս խ ա ն ս /ր ՚֊ Ր 398 և 612. և ձեո. 5352, կ 260ա, 75 Փ ի ր Ղ ա , ե մ յ ա հ , (էՆօտարր Հոէյո^ոէ Լշ 54ւ

Մ ո կ ա ց Ս ա ր ի ,,Ր . Գ և ո ր գ Հ ա ն ք ի գ ր չո ւթ յա ն կ ե ն տ ր ո ն ը X IV — X V դ ա ր ե ր ո ւմ 215 ուխ տ ը Փ ութ կա սուր բ Գ ևորգն է հա մա րում76, որը Ս ա րի վ ա ն ք ն է : Ուխտ ի առաջնորդ է հիշվա ծ ակր Ստ եվւա նոսը։ Սա 1381 թվա կա նին հիշա տ ա կվա ծ Սարի վ ա ն ք ի վ ա ն ա հ ա յր Ս տ եվւա նոսը չ է ՜ ա ր դ յո ք , իս կ գ ր ի չը ' Կա րա պ !,տ ա բեղա ն* 1 3 9 5 թվա կա նին Ստեվւանոսի եղբա յր Հովհա ննեսի ձեռա գրի վ ա ­ ճ ա ռ ք ի ն վ կ ա Կա ր ա պ ե տ ը չ է * 77։ 1 4 3 5 թ վ ա կ ա ն ի ն Մ ա րգա րե գրիչը «յա ր ք ո ւն ա կ ա ն ե ր կ ի ր ս Ս ո կ ա ց ... ի վա նքս որ կոչի սուրբ Գէորգ. ղա ւրա ւա ր ը ն գ հ ո վ ա նեա լ սուրբ ե կ ե ղ ե ց ո յս ե ս ո ւր բ ն շ ա ն ա ց ս » 78 ա վ ա ր տ ո ւ մ է մ ի ա վ ե տ ա ր ա ն ։ Ձ ե ո ա գ ի ր ը ճ ո խ ն կ ա ր ա զ ա ր դ ֊ վսւծ է. ա յն գ ա ր ա ս կ գ բ ո ւմ գ տ ն վ ո ւմ էր Ջ ո ւյա մ ե բ կ ի Փ ոկ ա ն գյո ւղ ի ե կ ե ղ ե ց ո ւ։!. քա վ ւԱւճւսկռւմ։ Թ ե ր և ս ա յս ն ո ւ յն ձ ե ո ա գ ի ր ն է , ո ր ա յժ մ գ ա ն վ ո լմ է Ս յո ւ ֊Յ ո ր - ր ո լմ, Գ 1 ոչւգյա ն հ ա վ ա ք ա ծ ո ւի մ ե ջ , -V 1 0 ֊ ի տ ա կ , ո ր ո վ հ ե տ և ն ո ւյն ժ ա մ ա ն ա կ ն կ, նույն գ ր ի չր , ն ո ւյն վ ա յր ր , նկա րա զա րդ ղա րձյա ք ճ ո խ , որի նկա րները պ րոֆ. Սիրարվ։ի Տ ե ր ֊Ներսի ս յ ա նբ 1 9 6 0 թ վա կա նի ա մ ռ ա ն ը , Ե րևա նում դ ա նվ ելո ւ ժ ա ­ մ ա ն ա կ , ց ո ւց ա դ ր ե ց Մ ա տ ե ն ա ղ ա ր ա ն ո ւմ , որպ ես Խիզան՛ի մ ա ն ր ա նկ ա ր չո ւթ յա ն դպ րոցին պ ա տ կա նող գ ո ր ծ; Րոտ հա րգեքի պ րոֆ եսորի, ա յդ դպ րոցին է պ ա տ ­ կա նում նա և Ագթա մա րի Հա բա բա յի ղործ երբ, որոնցից, հա վա նա բա ր, ընդօ­ րինակեք է Մ ա րգա րեն, եթե նկա տ ի ունենա նք, որ Սարի վա նքում էին գտ նվում Զ ա ք ա ր ա յ ի ծ ա ղ կ ա ծ ձ ե ռ ա գ ր ե ր ի ց ե ր կ ո ւ ս ը , գ ր վ ա ծ 1 3 5 7 և 1 3 9 0 թ վ ա կ ա ն ն ե ր ի ն 7՛՝ . Մոկաց Սարի սուրբ Գևորգի գրչությա ն մա սին ա յլև ս ոչ մ ի տ եղեկութ յուն չու - նե.նք, բ ա յ ց ն ր ա ւի ո խ ա ր են -VI' դ ա ր ո ւմ Մ ո կ ո ո ւմ հ ա ն դ ե ս ե ն դա քիս գ ր չո ւթ յա ն նոր կենտ րոններ, որոնց հետ կծա նոթա նա նք մի ա յ/ հոդվա ծում։ Ա յսպ իսո վ, Սարի վա նքից պահպանվեք են X IV — X V դա րերում բնդօբի- ն ակ վա ծ հետ ևյա ք ձ եռա գրերը. 1. Ա ւետ ա ր ա ն, Ս ս տ ո ւա ծա տ ո ւր դրիչ> 1 3 1 7 թ ., տ ե ղ ն ա ն հ ա յտ —■ Ր բի տ . թ ա նգա րա ն 13 ( 0Г- 2 6 8 0 ). 4. Ա ւետ ա րա ն, Ս ա ռ ո ս ս ծա ա ուր գրի չ, 1 3 2 7 թ ., տ եղն ա ն հ ա յտ — Ս ա րսուդյա )։, Ց ո ւցա կ , Սդուքիս 16. 3 . Մ ա տ ե ա ն Ո դյ< ե բ դ ո ւ թ ե ա ն Գ ր ի գ ո ր ի Ն ա ր ե կ տ ց ւ ո յ — Ս ա ե ւ ի ա ն ո ս գ ր ի չ , 1350 թ ., Սարի ս. Գ ևորգ, Մ ա տ ենա դա րա ն, ձեո. Л 5597. I. Մ ա տ եա ն Ո ղբերդութեա ն Գրի ղորի Ն ա րեկտ ցւոյ, Հովհա ննես դրիչ, 1367 թ ., Սարի //. Գ ևորգ, Մ ա տ են ա դ ա ր ա ն , ձ ե ո . Л* 6 2 7 3 (Փ ի ր ղ ա լ. էէ 1 6 9 ). 5. Ս ա րդա րէութ ի ։ն Ե ս ա յե ա յ, Հովհա ննես գրիչ, 1 3 8 2 թ վա կա նից հետ ո մինչև 1 3 9 0 թ ., տ եղն ա նհա յտ , Մատ են ա ղա րա ն, ձեո. Л՛ 346 0 . 6. Լուծմունք սուրբ Գ Ր ՚ց Վ ա րդա նա յ Ա րևելցւոյ — Ս իմեոն վա րդա պ ետ . 1365 թ ., տ եղն ա նհա յտ , Մ ա տ ենա դա րա ն, ձեո. Л 341. 7. Լուծմունք ճա ռից Գրիգորի Ա ստ ուա ծա բա նի — Ս իմեոն վա րդա պ ետ , 1 3 6 3 — 1 3 7 0 թ թ ., տ եղն ա նհա յտ , Վ իեննա , Միսիթ. Մ ա տ ենա դա րա ն, Л՚ 336. V. Մ ե կ ն ո ւ թ ի ւ ն թ դ թ ռ ց Պ օ դ ո ս ի , Ս ի մ ե ո ն վ ա ր դ ա պ ե տ , 1 3 7 7 թ . , Ս ա ր ի ս . Գ և ո ր գ . Երոլս աղ ե մ , ս . Հ ա կ ո ր յտ ն ց Մ ա տ ենա դա րա ն, Л? 3 4 5 . 9. Լուծմունք սուրբ գրոց Վ ա րդա նա յ Արևեքցւոյ — Ասա մ գրիչ, 1 3 6 6 թ ., տ եղն ա ն հ ա յտ , Վենևտիէկ, Մ խ ի թ . Ս ա տ ե ն ա դ ., .V 2 6 4 . '6 Ն ո ւյն տ ե ղ ո ւմ , ծ ա ն ո թ ո ւթ յո ւն ։ 2 3 0ու ս: ' 7 Մ ա տ ե ն ա դ ա ր ա ն է ձ ե ո . Л? 5 3 5 2 , կ Լ ա յ ա յ ա ն , «Ց ո ւցա կ Վ ա սպ ուրա կա նի... > , կ 372< 7 0 Մ ա տ են ա դ ա ր ա ն, ձ ե ո . А ?-» 5 3 3 2 ե 4941$

216 Ա . Մ ա թևոսյա ն 10. Մ եկնութ իւն սա ղմոսս/ց Վ ա րգ ա ն ա յ Ա ր և ե լց ւո յ— մ յո ւս Հ ո վ հ ա ն ն ե ս գրիչ 1 3 8 1 ք )., ա ևւ/ն ա ն հ ա յտ , Մ ա տ և ն տ գս ւր ա ն , ձ ե ո . .V 5 3 5 2 . 1 1 . Մ ևկնութ իւն մ ա ր գ ա ր էո լթ ե ա ն ն Ե ղ ե կ ի էՀի ... — Հ ո վ հ ա ն ն ե ս հ ի զ ա ն ց ի , /3 8 2 . Ս ա ր ի ո . Գ և ո ր գ , Օ ր ո ֆ ո ր գ , ЛЛՏ. ЛГГТ1. Е. 3 5 . 1 2 . Մ ա շտ ո ց, Կ ա րա պ եա ա ր ե գ ս ,, 1 4 1 8 //., Մ ո կ ա ց ե ր կ ի ր . Ս . Գ ևորգ — Փ ի ր լա լե մ յա ն , Նօա ա րր 5 4 . 1 3 . Ա ւեա ա րա ն, Մ ա րգա րէ գրիչ, 1 4 3 5 թ ., Մ ոկա ց երկիր, ս . Գ ևորգ — Հ ա ր ս ֊ բ ո ն . Ց ո ւց ա կ Հ ա յե ր ե ն ձ ե ո ա գ ր ա ց ՛Լա ս ո ր ո ր ա կ ա ն ի , ս յո ւ ն 3 7 2 : А, С. М ЛТЕБОСЯН монастырь св. георгия в м оксе, как один ИЗ КАЛЛИГРАФИЧЕСКИХ ЦЕНТРОВ X IV ֊ XV ВЕКОВ (Резюме) Настоящ ая статья является частью работы, посвященной важней­ шим центрам письменности и писцам Васпуракана X III—XV веков. М онастырь св. Георгия в Моксе или Сари-ванк (Горный монастырь)„ который позднее получил название Путка-ванка, в X IV веке являлся одним из важнейших центров письменной культуры Васпуракана. Д о наших дней дош ло всего три рукописи X IV века с упоминанием этого монастыря, хотя их было несомненно больше. Кроме того, в части написанных там рукописей не упоминается место их написания, а в некоторых рукописях памятные записи сохранились плохо или же дошли до нас не полностью. Самой ранней рукописью, написанной в монастыре св. Георгия, сле­ дует считать евангелие 1317 года, написанное писцом Аствацатуром (Брит, музей). После А ствацатура здесь работали его сыновья писцы Степанос и Ованнсс, которые в своих памятных записях упоминают монастырь св. Геогрня. Монастырь св. Георгия как центр письменности достиг своего рас­ цвета во второй половине X IV века. Здесь начинает в это время действо­ вать монастырская школа, возглавляемая вардаиетом Симеоном. Тогда же в качестве педагогов выступают и братья Степанос и Ованнес и дру­ гие. А. Мовсесян в своей работе, посвященной истории армянских школ и педагогики, ошибочно относит этих педагогов к сюникской школе кал­ лиграфии (к школе монастыря Воротан). Б ольш и н ство со х р ан и вш и х ся рукописей т о го периода-—это р азл и ч ­ ные толкования. Как педагоги, так и их ученики были замечательными писцами. Почти все написанные ими рукописи имеют малый формат. Написаны они на бумаге мелким уставом (болоргиром). После смерти наставника Симеона монастырскую школу возглавил вардапет Саркис Сорбсци, деятельность которого продолжалась до кон­ ца XIV века. О т X V века до нас дошло очень мало сведений об этой школе. И з ֊

Մոկաէք Ս ա ր ի ///». Գ ե ո ր ղ վ ա հ ր ի գ ր չ ո ւ թ յա ն կ ե ն տ ր ո ն ը X I V — Л Т ղ ա ր ե ր ո ւ մ 217 вестно, однако, что духовная ш кола монастыря св. Георгия к этому времени уже закрылась, тогда как скрниторий продолжал существовать, причем в его продукции вместо толковании на первый план выступали книги обрядовые. На смену каллиграфической школе монастыря св. Георгия в Моксе пришли другие крупные скриптории, история которых будет освещена автором в ходе дальнейшей работы по изучению центров армянской письменности. Л. Տ. Л1ЛТЕУ08§1Л\\' Լ1* М ( Ж Л $ Т Е К Е ՕՈ $Л 1М Т -О Е О К О Е $ Օ Ս 8Л К 1 -У Л К К о е м о к $ с о м м е ь ’Ш ռւ-տ с е х т к е б о е с л ш о к а р н п * л и х XIVе- X V е 81ЕСЬЕ8 Ь’аШ еиг н е р г& еШ е 1 С1 срГипе рагН$ с!е տօո о пугаче соп эасгё аих Տ^ոամտ сеп 1 ге$ с!е саШ «гар Ы е օէ а и х շօթւտէօտ с!е Х-аэроигакап <1е 1а рё- Пос1е <1и XIIIе аи XVе 8шс1е. Ье т о п а в Ш е с1е Տէ-Օօօո^օտ с!е М оке գա՛ քօ^սէ р!и$ 1 агс1 1 е п о т | е Рои1ка-Уапк, քսէ аи X IV е з ! ё с ! е ип !оу ег сиИиге! с1ев թ!ստ 1աբ<ծէՅոէտ (1е У’азр о и гак ап . \\ !օստ п е օօոոՅւտտօոտ (|ие էւ՚օւտ ւոՅոստ^Ոէտ <1и X IV е տ!օշ1օ теп И оп паМ 1е п о т (1е с с т о п а & ё г е . Х о т Ь г е (1е ташГ$сгИ$ п с 1е т е п - иоппеЩ раэ. ՕյՈտ с Г а т г е э , 1օտ ատօՈբէւ՜օոտ ап а1 о\"и е$ տօոէ (Ш е ^ и ё и я е з ои пе ոօստ տօոէ раэ е п и ё г с т с ш рагуепиев. 1.е ргепиег еп с!а!е (1օտ тапиБСТИБ с о т р о Б ё з аи пю пазгёге с1с $ Ь 0 е о г ^ е $ շտէ ип ёУап^Ие с!е 1317 с!и օօրւտէօ ձտհ^էտՅէօւՄ (М ияёе В г ь 1 а п п !< ^ и е ). Бея ргоргев է՜ւ՚1տ 1и1 5иссёс1ёгеп{, ՏէօթՅոօտ օէ НоуИаппёв <|սւ т е п - էւօոոօոէ, с1ап5 1օւստ т ё т 0 1 ге$, 1е п о т с1и т о п а Б гё ге с!е Տէ-Օօօւ՜յ^տ. Օ՚օտէ (Աւոտ 1а 8есопс1с т о Ш ё с!и XIVе $1ёс1с ^ и е 1с т о п а в г ё г е соп- Ո8ւէ ип р 1 е т ё р а п о и ^ е т е п ! еп էոոէ ^и е сеп !ге ПИога1 ге. С ’ օտէ а1ог? <ц«!оп уоК տ*оиVГ1 г ипе ёсо1е сцю (Пп’^ е 1е ргс!ге Տւոաօո. Լօտ йсгев- ՏէօթՅոօտ օէ Ноу11аппё$ շէ (1’аи1ге^ у օոտօ^ոօոէ. КаНасНег сев рё(1а§:о&ие8 а Г ё с о 1 е с!е саШ ^ гар Ы е (1е в ф ц Ш к ( е с о 1 е <1и шрпа81ёге с!е У ого1 а п ) ев ! ипе еггеиг сцю А . М о у $ е8 8 1 ап с о т т е ! ՝1ձոտ տ օ ո о и у г а ^ е $иг ГШ$и>1ге с1е Гёсо1е օէ с!е 1а рёс!а^о§1е а г т ё - п!еппе. Ьеэ ուտոստշփտ с!е сеИ е рёПо<1е р г ё в е Ш е т , еп ^гапск՝ р аШ е, (1ёв 1п1егрге!аИоп5 с1Шёгеп1е$. МаИгев օէ ё'1&ге$ сЧакчП (1օտ օօթւտէօտ ёргои- у& . Ьеиге тапи$сгИ $ տօոէ р гезди е էօստ с!е реШ 1 о г т а |, с о т р о э ё ? виг рар*ег еп ёсгНиге опс!а!е (Ьо1оп*Шг). Лргёэ 1а т о П <1е БПпёоп, се քսէ 1е թ^էքօ 8 агк1 $ 8 огЪё1 в1 (յսւ еп а ^ п т а 1а сИгесНоп. Տ օ ո асМуЦё <1ига ]ստգս’ծ 1а Ип с!и X IV $1ёс1е. Еп се <|и! соп сегпе 1а р ёП о й е 4 и X V е в1ёс1е, ոօստ пе розвёдОПз зи г сеЙе 0со1е еще էւ՜ձտ реи <1е с1ё1а!18. Ի1օստ տ յ \\ 'օ ո տ сереп<1ап1 с|ие Гёсо1е <1е ^ ■ О е о г^ е в 1 е г т а տշտ роПеэ а с е « е ёр о(|и е е 1 <|ие 1 օտ շօթւտէօտ соп Н п и ё-

218 Ա . Մ ա թևոսյա ն ген! с1е и ау аШ е г, р г ё й и К а м поп բ 1 ււտ ճօտ с о т т е п М г е в ոտ!տ ճօտ Нуге? Տ 8 0 1 ՜Օ Տ . Լ е с о !о с!е саШ ^гар Ы е (1ս т о п а е т е с1е Տ է - Օ օ օ ^ տ քսէ г е т р !а с ё е раг (ГаШгеБ. Есо1е$ ժօոէ ոօստ (1оппегоп$ ип прении հւտէօՈգսշ аи Гиг օէ . а т е з и г е (էշտ гесИегсИез еп օօւստ.

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ЧИП- ՄԻՆԻՍՏՐՆեՐԻ ՍՈ՛ԼԱՏԻՆ Ա Դ ԸՆԹ եՐ ՄԱՇՏՈՑԻ ԱՆՎԱՆ ՀԻՆ 21.ՌԱԴՐԱՐԻ Ի Ն Ս ՏԻՏՈ ԻՏ-^Մ Ա ՏեՆ Ա Դ Ա Ր Ա Ն » Ս ք ե ՚Լ Ա Ն ԲԱՆԲեՐ ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆԻ 1962 .V С ՄԱՐԳԱՐԻՏ ԳԱՐՈԻՆՅԱՆ ձԱՅ ՊԱՏՄԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ձՈԻՇԱՐԶԱՆՆԵՐԻ ՌՈԻՍեՐեՆ ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԻ ՔԱ Ն Ի ՏԵՍԱԿԱՆ ձԱՐՑԵՐԻ ՄԱՍԻՆ Մ ի ջն ա դ ա ր յա ն Հ ա յա ս տ ա ն ի մ ե ղ հա սա ծ հա րուստ մ ա տ հ ն ա գ ր ո ւթ յա ն մեջ ■ա ո ա ջ ի ն տ ե ղ ե ր ի ց մ ե կ ր , — ե թ ե ո չ ա մ հ ն ա ա ո ա ջ ի ն տ հ ղ ր , — и / ա տ կ ա ն ո ւ մ է։ պ ա տ մ ա կ ա ն հ ր կ հ ր ի ն : Հ ա յ սրսա ւքա գր ո ւթ յո ւնր ոշ մ ի ա յն գ ի տ ո ւթ յա ն ը տ ր ա մ ա ­ դ ր ո ւ մ կ Հ ա յ ա ս տ ա ն ի հ •* ա ր և ա ն հ ր կ ր ն հ ր ի ո ր ս տ մ ո էթ յ ա ն ր ւ ( հ ր ա ր 1 ր ո է ւ կ ա ր և ո ր փ ա ստ ա կտ ն ն յո ւթ ե ր , ա յ/և հ ր և ա ն կ /՛հ ր ո ւմ ն ո էյն ի ս կ ո ր ս ա մ ա կ ա ն ա սո/ա րհէ/իд ա ն հ հ տ կ ո ր ա ծ մ ի ա յն ս /ի ս ի մոգու)/'//ք' ո ր ս ո ւմ ո /թ յո ւն , քւնշո/իոին կ ա ւր [ա ն ժ ս ֊ դովուրղր: Հ ա յ կ ա կ ա ն ս կ Ար ն ա ւ /ր յ ո է/ւն I ր ր վ ա ղ ո ւ ց ս / ր գ հ ն ւ / ր տ ւ / հ / հ ն ա ր և /./ ա ւ/ հ տ ն հ ր ք ո ւշա դ ր ո ւթ յո ւն ը : Հ և ա տ ր ր ր ր ա թ յա ն ր ն ր ա ն ց ն կ ա ա մ ա մ ր ա ո ա ն ձ ն ա ս /հ ս ո ւ ժ հ ֊ '1и1У \" \" 1 А / Л դ ա ր ո ւ մ , հ ր ր ա ր և մ տ ս / ե / [ յ / / / պ ս / կ ա ն հ ա յ տ ւ / հ ս / ն հ ր ի , հ տ ա կ ա ս / ե ս ֆ ր ա ն ս ի ա ցի , գ ե ր մ ա ն ա ց ի և /•հ ր /ի ա ցի գ ի տ ն ա կ ա ն ն հրի մի ա մ բո ղ ջ խ ո ւմ բ ս կս եց քհսրգւքտնհ/ մ ի ջ ն ա դ ա ր յա ն հ ա յ ս /ա սւմիշնհ րի հր1/հրր հ/ք/ա ո/ա կա ն /հ լո ւ ն ե ր ո վ : Ա յս ն ո /խ ս/ձ ե/ւնո ւթ յա ն մ ե ջ ա ո ա ն ձ ն ա հ ա տ ո ւկ գ ե ր հն կ ա ա ա ր հ / ֆ ր ա ն ս ի ա ց ի նշա նա վոր հ ա յա գ ե տ ն ե ր ՝ Լա նգ/ուա ն, Դ յո ւլո բե ն և Ր ր ո ս ս ե ն : Հ ա յ պ ա տ մ ա գ ր ո ւ­ թ յա ն հ ա մ ա ր յա ր ո /ո ր իւոշոր հրկեր/ւ յա մ ա ն ս /կ ի ն թ ա ր ւ/մ '/ս ն վ ե ցի ն ֆ ր ա ն ս ե ր ե ն : Ա յս թ ա բգ ւք ա ն ո ւթ յո մ /ն ե ր ի ց , ի հ ա ր կ ե , ոշ ր ո ր /ր ն են ա չր ի ր ն կ ն ո ւ մ ր ն ա գ ր ի 1ււ1///ս//ւի հ ա ր ա զ ա տ վ ե ր ա ր ո / ս / / / ր ո ւ թ յ ս / մ ր : Ա տ վ ե ր ա ր ե ր ո ւ մ կ հ ա տ կ ա / ւ / ե / / I՛///://- \"ե ի թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւն ն ե ր ի ն , որոնց հևդ ի ն ա կր ր ո /ո ր գ ե ս /բե ր ո ւմ չկ , որ հ ա ս - կա ցև/ կ ժո ղով րդի խ ո ս ա կ ցա կ ս /ն լե դ վ ո /մ գ ո ր ծա ծ վ ո ղ /՛ա ս ե ր ը , ինշս/ևս նա և պ ա ր ս կ և ր հ ն ի ց , մ ո ն դ ո /հ ր ե ն ի ց և թ ո ւ ր ք ե ր ե ն ի ց վ /ո խ ա ո յա / ր ս /ո հ ր ն ո ւ ս/ր/ոս/~ >ա յտ ո ւթ յո լնն ե ր ր , սրի հ ես /և ս /էրով րնտ դ ի ր ր թ ա ր դ մ ա ն ե / կ տ նրա վա րա ր & է գ ր ւո ո ւթ յա մ ր , երբեմն.ւ կ /' ա շ խ /ս ա ե լ կ հ ս /ր թ հ / թ ա ր/լմա նվող հեղինա կների ա ն չ ա /ի ա ո լ ր ա ր ա ա հ ա յ ա ո ւ թ յ ո ւն ն եր ր : Ռ ոլսա ս տ ա ն ո ւմ հ ա յկ ա կ ա ն ա ղ բյո ւր ն ե ր ի ն շա ն ա վ ո ր թ ա ր գ մ ա ն ի չն ե ր են 1 ՚ղ ե լ ա յ ն ս / ի ս ի խ ո շ ո ր հ ա յ ա ղ հ / ո ն ե բ , ի ն չ պ ի ս ի ք հ ն ' Մ . կ մ ի ն ր , Ք . Պ ա տ կ ա ն յ / ս ն ր , '՛• 4 ա ս ր , ո ր ո ն ց և հի/Ո /ա կա ն ո ւ մ պ ա տ կ ա ն ո ւմ կ հ ա յ մ ա տ ե ն ա գ ր ո ւթ յա ն հ ո ւ­ շա րձա նների X IX //ա րում հր ա տ ա ր ա կվ ա ծ հ ա մ ա ր յա ր ո /ո ր թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւն ­ ները: Ռ ո ւս եր են թ ա ր գ մ ա ն վ ե լ են Ե ղ ի շե ի , Մ ո վ ս ե ս Խ ո ր ե ն /ս ց ո ւ, ՛կա րդա ն Մ ե ծ ի (Ա ր և ե /ց ո լ), Ս տ ե /ի /ս ն ո ս Տ /ո ր ո ն ե ց ի Ա ս /ւդ ի կ ի , Ս ե ր ե ո ս ի , Ղև/էն դ ի , Մ ո վ ս և ս Կ ա - ղ ա ն կ է ս տ վ ա ց ո լ, Մ и,դ ս /ր ի ա Ա բ ե ղ ա յի ( ի մ ա Գ ր ի գ ո ր Ա կ ն ե ր ց ո լ ) պ ա տ մ ո ւ թ յո ւ ն - ն և բ ը , հ ր ա տ ա ր /и կ վ ե լ ե ն « Հ ա յ կ ա կ ա ն ա ղ բ յո ւ ր ն ե ր ը մ //ն դ ո /ն ե ր ի մ ա ս ի ն » Ժ ո ղ ո ­ վա ծուի ե ր ե ր պ րս /կն երր , ի ն չպ ե ս ն ա և մ ի շա ր ր պ /ս ր ա կ ա ն ո ն /.բկ ե ր : Ա յս ո ւ ֊

Մ . Դ ս/րրինյա ն Հա նդերձ, ն կ ա տ ե լի Լ, որ ռ ո ւս ե ր ե ն թ ա ր գ մ ա ն վ ա ծ Հա յկա կ ա ն ս կ ղ բ ն ա ղ ր յո ւր ֊ ն ե ր ի ր ա ն ա կ ր շ ա ա ա ն ն շ ա ն Լ: զբա ղեցրեք Հ ա յկ ա կ ա ն ա ղ բյո ւր ն ե ր ը եր կ ա ր ժ ա մ ա ն ա կ ա ր և ելա գետ նե ր ին են մ ի ա յն որպ ես Մ եր ձ ա վ ո ր և Մ իջին Ա րևելրի ժ ո զո վ ո ւր դ ն երի պ ա տ մ ո ւթ յա ն հիմնւսկա ն ա ղ բյո ւր ն ե ր ի հա մա ր լր ա ց ո ւցի չ ն յո ւթ ե ր : Ա յս հ ա ն զա մ ա նր ր ժս/մա - նա կին նշե/ Լ Ն. Մ ա սը: <ւԲոլորովին ա ն ը ն դ ո ւն ե լի Լ ա յն մ տ ա յն ո ւթ յո ւն ը , — դ ր ո ւմ Լ ն ա , — որ լռ ե ի յ ա յ ն ն ե ր դ ր վ ո ւ մ I, Հ ա յ ա գ ե տ ն ե ր ի ա շ խ ա տ ա ն ք ն ե ր ո ւ մ և ո ր ի ՛ Հ ա մ ա ձ ա յ ն Հ ա յ դ ր ա կ ա ն ո ւթ յա ն ն ի ր ե ն ի ց ն ե ր կ ա յա ց ն ո ւմ Է ի բ ր հուշա րձա նների մ ի պ ա տ ա հ ա • կ ա ն հ ա վ ա ք ա ծ ո ւ , ո ր ն ա ր ժ ե ք ա վ ո ր !; ա յն ք ա ն ո վ ', ո ր ր ա ն ո վ ո ր ն ր ա պ ա հ ա ն ջ ն զ ղ ո ւմ են հ ա ս ա ր ա կ ա կ ա ն и/յ/ գ ի տ ո ւթ յո ւն ն ե ր ի ն ե ր կ ա յա ց ո ւց ի չն ե ր ր : Հ ա յ մ ա ֊ ս :ե ն ա զ ր ո ւ թ յա ն ո/ :ս:ո մ ա կ ա ն , ի ն չս /ե ս ն :ս և ա յլ բ ն ո ւ յթ ի ս :ո ե ղ ծ :ո ղ ո ր ծ ո :.թ յո :ն . ն ե ր ր պ ե ս : / > /- դ ի ՛ տ վ ե ն ն ր ա ն ց գ ր ա կ ա ն փ ո խ հ ա ր ա բ ե ր ո ւ թ յ ո ւ ն ն ե ր ի հ ո ղ ի վ ր ա ե Հա յ ա ղ ի : : : : : : թ յ ս : ն ս : ե и и : ն կ յ ո է ն ( ց » * I[ Հ ա յ ժ ողո:[]:ղի ս /տ տ մ ո ւթ յա ն մ ե ջ ս ո վ ե ս :ա կ ա ն շր ջա ն /: ն շ ա ն ա վ ո ր վ ո ւմ Հ ա յ ա զ ի ա ո / թ յ ա ն / ՛ ո ւ ռ ն ղ տ բ դ տ ց մ ա մ բ , ո ր ր հ ա ն դ ի ս ա ն ո ւ մ Է 1111Ռ11 ժ ո ղ ո վ ո ւ ր դ - ն ե ր ի ա զ գ ա յի ն մ ղ ա կ հ ւյթ ն ե ր ի ծ ա ղ կ մ ա ն և ն ր ա ն ց ն կ ա տ մ ա մ բ ս ո վ ե տ ա կ ա ն դիս.- ն ա I/ ա ն ն ե ր ի ց ո ւց ա րե>րա ծ ՜ հ ե ս : ս :ր ր ր ր ո ւթ յ ա ն ա մ ա ն ա ր ա :ս հ ա յ ա ո : թ յ ո ւ ն ն ե ր ի ց մեկը: Հ ա յկ ա կ ա ն ս կ ղ ր ն ա զ բ յո ւ ր ն ե ր ն ա յժ մ ուսու մ ն ա ս ի բ վ ո ւ մ 1 ն ո ՝ ւ!'իա յն որպ ես Ա րևելքի մ յո ւս երկրների պ ա տ մ ո ւթ յա ն հա մ ա ր ւր ա ց ո լց ի չ ն յո ւթ , ա յ/և ա ռա ջին հ ե ր թ ի ն ի ր ե ն ' հ ա յ ժ ո ղ ո վ ր դ ի և Ա ն դ ր կ ո վ կ ա ս ի մ յո ւ ս ժ ո ղ ո վ ս : ր զ ն ե ր ի и /ա ս: մ ու- թ յա ն լո ւս ա բ ա ն մ ա ն հ ա մ ա ր : Ե վ ա յս ա ռ ո ւմ ո վ ն ր ա ն ք ձ ե ո ք ե ն /՛եր ե/ ա ոա նձ- ն ս: կի ն շ ա ն ս :կ ո ւ թ յո ւ ն : Ա յս ս / ի ս ո վ հ ա յ կ ս :կ ա ն ս կ զ / ՚ն ս: ղ բ յ ո : ր ն ե ր ր ո ո ւ ս ե ր ե ն թ ո :ր ղ մ :ս ն ե / ո : զ ո ր ծ ն սոէե/ի ա շ խ ո ւժ ա ց ն ե լո ւ հ ա ր ց ն ա յժ մ ա ռ ա վ ե լ հ ր ա տ ա պ Լ դ ա ո ն ո ւմ : ՛հոշի ե Փ ա վ ս ա ո ս ք՛ո: զ ա ն զ ի և Աե ր ե ս ս ի ս /ա ա ւքութ յ ո ւ ն ն ե ր ի , Ս քսիք՛քար Սմ/՛ա տ И պ ա րս:պ ետ ի զ ա տ ա սս:ա նա դրքերի, Ս իմեոն Ե րևտ նցու «Հ ա մ ր ::»-ի ՛ Ա րբա հ ս : մ Ե բ և ա ն ց ո ւ «Պ ս::ո երա զ մ ն է ր ի ս/ա ս:մ ո ւթ յա ն )), Ա ա քա ր իտ Ա ղ:::լեցու օրա գրութ յա ն սովետ ա կա ն շրջա նում կա ս:ա րվա ծ թ ա րգմա նութ յունները բո/ո՝ / :ո :Ա :ն կ չ ե ն / ր ա ց ն ո լ մ ա յ ն բ ա ց ը , ո ր ն կ ա տ վ ո ւ մ Ւ, ա յ ս ա ս պ ա ր ե զ ո ւ մ : Հ ա յ ղ ր ա վոր մ շա կ ո ւյթ ի հ ո ւշա ր ձա ններ ի թ ա ր դ մ ա ն ո ւթ յո ւն ր հա նդիսա նա մ Լ Մ ա տ ենա դա րա նի թ ա րգմա նչա կա ն սեկտ որի ա ռջև դրվա ծ աոաջնակարղ իսնգիրր: Ա յղ ո ւղ ղ ո ւթ յա մ բ ս եկա ո ր ո ւմ ա ա րվող ծր ա գ ր վ ա ծ ա շխ ա տ ա նքները ն ս /ա ա ա կ ունե/ն թ ա ր ղ մ ա ն ա բ ա ր ն ե ր կ ա յա ց ն ե լո ւ ոչ մ ի ա յն հ :ս յ պ ա տ միչների./ ա յ/և :ի ի ւ/:ս ո վ ւա նե ր ի , բ ժ ի շ կ ն ե ր ի և մ ի ջ ն ա դ ա ր յա ն գ ի տ ո ւթ յա ն ա յլ ներ կա յա - и ՛ ՛ 1з 1 ч Р ւ ՚ւ ՚1 ՚ ւ ՚ր հ է ՛ ր ը ՚ կամ Մ ա տ ե ն ս : զ ա ր ա ն ո ւ մ ւ: ո ւ ս ե ր ե ն թ ա ր գ մ ա ն վ ե լ ո : հ ր ա պ ա ր ա կ վ ե լ ե ն ս լ ա ս : բ ա ս : ո վ ո ւ մ ե ն հ ր ա տ ա ր : ս կ ո : թ յ ա ն Կ ի ր ա կ ո ս ՛է'ա ն ձ <սկ ե ց ո ւ Պ ա տ մ ո ւ թ յ ո ւ ն ը / Կ ո ր յո ւն ի «Մ ա շ տ ո ց ի վ ա ր ք ը », Չ ,ա քա րիա Սա րկս : վ ա զ Ք ա ն ա ք ե ո ց ո ւ Պ տ ա մ ա ՜ թ յ ո ւ ն ը , Ա ն ո ւն ի ս : Շ ի ր ա կ ա ց ո ւ « Տ ի ե զ ե ր ա գ ի տ ո ւ թ յ ո ւ ն ը » , Ս ի մ ե ո ն Լ ե հ ա ց ո ւ « Ո : զա­ զ ր ո ւթ յո ւն ը » և ա յ/ ե ր կ ե ր : ՛Լերջերս լո ւ յս տ ե ս ա վ Ա ր ի տ ո ո տ ե լի Կ ա տ եգորիա ն երի ւ Н. Я . М а р р. К вопросу о за д а ч а х арменоведения. Речь, читанная прнват-доисн том Н. М арром, перед защитой магистерской диссертации «Сборник притч В ар д зи а*- 23 м ая 1899 г., СПб.

յ ւ/յյ պ ա տ մ ա գ ր ո ւ թ յա ն Հո ւշա ր ձ ա ն ն ե ր /է ռ ո ւ ս ե ր ե ն ք1ա ր դ մ ւ ս ն ո է /յյ ա հ մ ա ս ի ն 221 VI դա րի ա ն ա ն ո ւն մ ե կ ն ո ւթ յա ն ս ուս ե ր ե ն թւոր դ մ ш Ъ ոլ թ յունր հ ա յե ր ե ն ր ն ա դ ր ո վ Հա նդերձ: // ա ւ դ ա կ ւ յ ո ւ ք ! յ ա //’ր ք *ա ր դ մ ա ն ա կ ա ն սւշիւ ա տ ա ն ք ն ե ր ի ծ ա վ ա լի մ ե ծ ա ւյմ ւս ն զ գ ա ,/ ն շա ն ա կ ո ւթ յո ւն են սա ա ն ո ւմ թ ա ր դ մ ա նութ յա ն ա ե ս ո ւթ յա ն հետ կ սարքած մ ի շ ա ր ք քոն դ ի ր ն ե//%• Ա ն դ ր ա դ ա ռ ն ա ն ք ն ր ա ն ց ի у մ ի ք ա ն ի ս ի ն ։ 1^ա ր դ մ ա ն ո ւթ յա ն պ ա տ մ ո ւթ յո ւն ը մ ե ղ ն ե ր կ ա յ ա ց ն ///մ Լ ր ն սւդրերր թ ա ր դ ֊ մտ նելու երկու ս կ դ ր ո ւն ք, ա յլա լե զ ո ւ դր վ ա ծքներ ի թ ա ր դ մ ա ն ո ւթ յա ն երկու\" խ ի ս տ Հա կա դիր ե ղ ա ն ա կ ն ե ր ք ո ր ո ն ք գ ո յո ւթ յո ւն են ո ւն ե ց ե լ ի ն չս /ե ս ա ն ա ի կ ա շ/սա ր ֊ !ո ւմ , ա յն պ ե ս կ մ ի ջն ա դ ա ր ս /մ ե նոր դա րերում: Դ րա նք են. թ ա ր դ մ ա ն ո ւթ յո ւն , 7 . ( ։ն ա դ ր ի ր ա ս ա ց ի վ ե ր ա ր տ ա դ ր ո ւ թ յ ա ն վ ր ա Հ ե ն վ ո ղ \"ր ի ս ա ո ւժ ո ւմ ե ն և ր ն ա դ ր ի ա մ ր ողջութ յունը հ ա յն լե ղ ո ւն , ո ր ո վ թ ա ր ղ մ ա ն վ ո ւմ ( Րն ա ԴԻՐՕ! 2 . Բ ն ա գ ր ի « ո գ ի ն » , ի մ ա ս ա ր :քերա րւոտ գրե/ ձ գ տ ո ղ թ ա ր գ մ ա ն ա կ ա ն ս կ ր ղ ֊ րո&ք: Բ ա ռ ա ց ի թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յա ն դ ե մ մ ղ վ ո ղ պ ա յք ա ր ր X V I I / գ ա ր ո ւմ Հա նգ!»;/ и/յ ս ո լ ե ս կ ո չ վ ա ծ « ո ւ ղ ղ ի չ » , ш ц ш ш թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յ ա ն տ ա ր ա ծ մ ա ն ր : Թ ա ր գ մ ա ն ո ւ ­ թ յա ն ա յ ո ե գ ա ն ա կ ն ր ն ղ ո ւ ն վ ա ծ է ր ո չ մ ի ա յ ն գ ե //ա ր վ ե ս ա ա կ ա ն , ա յլ և ո ր ո շ չ ա - ք ո վ նւսհ դիսւա կ ա ն հ ա ո ա ջին Հեր թ ի ն ոլա ա մ ա դրա կա ն ր ն ա դրերի թ ա ր դ մ ա - նությա ն ր ն ա դ ա վա ո ում : Ա յս տ ե ս ա կ ե տ ի ց ր ն ո ր ո շ Լ I՝ր ո ս ս ե ի կ ա ր ծ ի ք ր , որր ն ա Հ ա յս ւն ե լ Լ ի ր կ ա էի մ ա ծ сС оИ еС и О П Б (Г Ь Ш О П е П в а г т е п 1 е п ^ > ֊/ ' ե ր կ ր ո ր դ Հ ա տ ո ր ի „ . „ ա շ ա ր ա ֊ ՛Սա . մ ։ Խ ո ս ե լո վ ա յն մ ա ս ի ն , որ Ն ո յմ ա ն ր Ե ղիշեի, /'\" կ Պ ր յո ւդ ո մ ր Ա րիսա ա կեո / ա սա ի վ ե ր տ ց ո ւ թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յո ւ ն ն ե ր ի ը ն թ ա ց բ ո ւ մ /՛ն ա գ ր ի ց ղ ո ւլա ե ն գ ց ե լ ա՛յն ա մենը, ի ն չ որ ի ր ե ն ց կ ա ր ծ ի ք ո վ ;Լ ր կա ր ո գ հետ ա րրրրել ե վ /ա պ ա ցի ը ն թ ե ր ֊ գ ո ղ ի ն , ի ս կ ե ր ր ե մ ն Էլ ե ր կ ՛ \" ֊ե ր ե ր ԷՀ ա ն ո ց ր ն ա գ ր ի բ ո վ ա ն դ ա կ ո ւ թ յո ւ ն ը հ ա յ տ ­ ն ե լ ե ն մ ի ք ա ն ի ա ո ւ /ո վ ՝ Բ ր ո ս ս ե ն ա ս ո ւ մ I,, ո ր թ ա ր գ մ ա ն ե լ ո ւ ա յ գ ձ ա յ ն եդ ա կ ւա - հ \"վ Լ վա րվեք ն ա և Լա նգլուա ն Ա գա թ ա ն գ ե ղ ո ս ի ֆ ր ա ն ս ե ր ե ն թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յա ն ժա մա նա կ: «ե ս գա նո ւմ ե մ , — ա վ ելա ցնում Է Բ րոսսեն, — ո ր ոչ որ չի կա րող մ ե ղ ա գ ր ե լ Լա նգ լո լա յի ն ա յ!ւ ր ա ն ի հ ա մ ա ր , ո ր ն ա հ ե տ և ե լ Է ի ր ն ա խ ո ր դ ն ե ր ի ն : ես ինքս ե մ պ ա տ ր ա ս տ ա ն հ ր ա ժ ե շտ ո ւթ յա ն դ ե պ ք ո ւմ հ ե տ և ե լո ւ ն ր ա ն »6/ Ա յղ կ ա ր գ ի ա գա տ թա րգ/քա ն ութ յա ն օրինա կ կա րող Լ որոշ չա վ /ո վ ծ ա ս ա ֊ լել Եղիշեի Պ ա տ մ ո ւթ յա ն ՛թ ա ր գմ ա նո ւթ յո ւնը , որ կ ա տ ա ր ե լ Լ Շ ա ն շի և ր : Բ երեն ր '4 ' Փ \"Ք Ր օ ր ի ն ա կ : Հ ա յ ե ր ե ն ր ն ա գ ր ո էմ կ ա ր գ ո ւ մ ե ն ր . « Եւ ի ր ր ե ւ ո ե ս ի |.7 ՝ թ է ա յ ս ո ւ ա մենա յնի։ չկուրա ցա ր ձա նձրա ց ա ց ա ն ե լ , /ա յն ժ ա մ յա յա ն ա պ է ս հրա մա ն եսէուն մ ո գ ա ց ե լ մ ա յպ ե ա ա ց ն ա մ ա կ մ ի գ ր ե լ ր ս տ ձ ա խ ո ղ ա կ ի ղ են ի ն ի » ր ե ա ն ց է ՝: Բ ա ս ա գ ի թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յ ո ւ ն / ! կ լ ի ն ի ա յ ս պ ե ս . « И КОГДЯ ОНИ УВИДеЛИ. что всем э ти м не см о гл и о д о л еть [ар м ян ], т о г д а о тк р ы т о д а л и п р и к аз могам и м огпетам н ап и сать послание согласн ое л ж и вой их пере». Ա յս )ւա ի /ա դ ա ս ո ւթ յւււն ր О էս ն շի եի թ ա ր դ ւէս ւն ո ւթ յա մ ր Հ ե ս ւև յա ք ա ե ս ք ն ոէն ի . Մ ե ծ 4 և ւ ո ա ր ր բ ր ւ է 1 . թ յ ո ւ .^ 1 է՜ ՚1 ւ ե ր կ ա յ ։ս < յ “1ւո ւ.ւք [ I ա / ч / ւ ք ա ՛հ ի I ք ! յ ա Ն ա ե ս ա ք մ յ ա ՚հ / ւ / / . ր ա ր ե - ր » ղ Հ ե տ և յա լ ա ր ժ ե ք ա վ ո ր ա յ ի ա ա ո ւ . թ յ ո ,. ն ը ճ Ф е Д О р О В А . В . . В вС Д С Н И С В ТО О рИ Ю 110- ревода. (Лингвистические проблемы). .Москва. 195* у. » I . Р . կ X X V II, ■ եղիշԼի Վ ասն Վարդանալ և Հա յո ց սյատերադմին, ի րւյս ա ծեա լ բա ղդա տ ութ յա մ բ ձե. 0 . Տ ե ր ֊Մ ի ն ա ս ե ա ն , Երեան, 1 9 5 ? , կ 23 — 2 հ

// . Դ ա րբինյա ն « К о г д а д во р персидский за м е т и л , что несм отря н а все его взы ск ан и я, он не мог укротить муж ества армян, то решился бросить личину и уже открыто дать собранию могов приказ написать от имени министров И езд и гер д а м ан и ф ест, зак л ю ч а ю щ и й п р а в и л а л о ж н о г о и х учени я»5. Ս ա ո չ ւս / ն ք ա ն թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յ ո ւ ն Լ , ո ր ր ա ն ա գ ա ա փ ո խ ա գ ր ո ւ թ յ ո ւ ն , ո ր ր ո չ ր ա ո հ ր ի ը ն ա ր ո է թ յա մ ր , ոչ կլ ո ճ ո վ չի հ ա մ ա պ ա տ ա ս խ ա ն ո ւ մ Ե դ ի շ ե ի ն ։ Ա ռ հ ա ­ սա րա կ Շ ա նշի եի թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յա ն մ ե ջ Ե ղիշեի ոճը փ ո խ ա ր ի ն վ ա ծ կ թ ա ր գ մ ա ն չի ոճով: 3 1 ՛ կ ա ր ե լ ի չ ն կ ա տ ե ք , ո ր ա յ ս Աքե ս կ ո չ վ ա ծ ա գ ա ա թ ա ր գ ս ա ն ո ւ թ յ ա ն ր , ի ս կ ա ե ղ տ ե գ Կւ կ ր ճ ա տ ո ւ մ ն ե ր ը , փ ո խ ա մ ե ն պ ա տ մ ա կ ա ն հ ո ւշ ա ր ձ ա ն ի տ ե ս ք ը , խ ա խ տ ո ւմ են ս կ զ բ ն ա ղ բ յո ւր ի կ ո լո ր ի տ ր , որն ա ն խ ո ւս ա փ ե լի ո ր ե ն կ ա պ վ ա ծ Լ ն ր ա ս ա ե լ ծ մ ա ն դ ա ր ա շ ր ջ ա ն ի հ ե տ : /;/ չ ե ն ք խ ո ս ո ւ մ ա յն մ ա ս ի ն , ո ր ա յն , ի ն չ մ ի պ ա տ մ ա ր ա նի կ ա ր ծի ք ո վ ա ն հ ե տ ա քր ք ի ր կ, կա ր ո գ կ հ ետ ա քր քի ր լի ն ե / մ յո ւ­ սի հա մ ար: X IX գա ր ի երկրորդ կ ե ս ո ւմ «ո ս լղ ի չ» թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւն տ ե գ ը հետ դհետ ե բոնում: կ ր ն ա գր ի ր ն ո ր ո շ ա ռ ա ն ձ ն ա հ ա տ կ ո ւթ յո ւն ն ե ր ն ա րտ ա հա յա ոգ թ ա ր գ մ ա ­ ն ո ւթ յո ւն ը : Ա յս կ ա պ ա կ ց ո ւ թ յա մ բ հ ե տ ա ք ր ք ի ր կ հիշեք Մ ա ս ի ն , ո ր ր հեւոևյա / կեր պ կ ձ և ա կ ե ր պ ե լ ա յն ս կ զ բ ո ւն ք ն ե ր ը , ո ր ո ն ց հ ե տ և ե լ Լ ի ն քր թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յա ն ը ն թ ա ց րում. «(ա ր գ մ ա ն ութ յա ն ո ւմ ,— դ ր ա մ Է նա , — մ ե նք ճշգրիտ կերպ ով սուս երեն ե ն ք ն ե ր կ ա յա ց ն ո ւմ ոչ թ ե բս ւո և ր ը , ա յլ ի մ ա ստ ր , ձ դ յո ե լո վ չենթա րկվեք ա յն կ ե ղ ծ ա ե ս ա կ ե ա ի ն , ո ր ի հ ա մ ա ձ ա յն ճ շգ ր ի տ Լ հ ա մ ա ր վ ո ւմ թ ա ր գ մ ա ն ութ յուն ա и п ։ ա ц ի ո էթ յ ո ւ ն ր , ո ր ն ա յ լ ա ն դ ա կ ո ւ մ և ն ո ւ յ ն ի ս կ մ թ ա դ ն ո ւ մ կ ա յ ն , ի ն չ բ ն ա ­ գ ր ո ւմ ց ա ն կ ա ց ե լ Լ հ ա յտ ն ե լ հ ե ղ ի ն ա կ ը »6: ! ք ի ա մ ա մ ա ն ա կ Մ ա ս ը դ ե մ կ ր ր ն ա գ ր ի ք ' \" / \" / ' տ ե ս ա կ ի ի մ ա ս տ ա էի ո խ ո ւ ­ թ յա ն ն ե ր ի ն : Գր. Խ ուքա թ յա ն ց ի « Հ ա յ վ ե պ ը Մ ո վ ս ե ս Խ ո բ ե ն ա ց ո ւ Հ ա յո ց Պ ա տ մ ո ւթ յա ն մ ե ջ » ա շխ ա տ ո ւթ յա ն ը նւԱ ւրա ծ գ ր ա խ ո ս ա կ ա ն ո ւմ Ս սա ր գ ր ա մ Լ• <(Ր՝ա րդմա ն ո ւ թ յա ն ր ծ ա խ ն դ ի ր ճ շ գ ր տ ո ւ թ յո ւ ն ը մ ե գ պ ե տ ք կ ո չ մ ի ա յն հ օ գ ո ւտ «ա ր վ ե ս տ ր ա րվեստ ի հ ա մ ա ր » տ ե ս ո ւթ յա ն , ա յլև հուշա րձա նի մ ա նր ա կ ր կ ի տ ե ի ր ա կ ա ն ը ն կ ա լ մ ա ն հ ա մ ա ր » 1: թ ա ր խ ա ն ո ւթ յո ւն ն ե ր ի Ա յս ն ո ւյն ս կ գ ր ունքն եր ո վ ե ն ա ռ ա ջն ո ր դ վ ե լ ի ր ե ն ց ը ն թ ա ց ք ո ւմ հ ա յ գր ա վ ո ր մ շա կ ո ւյթ ի հ ո ւշա ր ձա ններ ը ռ ո ւս ե ր ե ն ն ե ր կ ա յա ց ր ա ծ ա յն պ ի ս ի նշա նա վոր հ ա յա գ ե տ ն ե ր և թ ա ր գ մ ա ն ի չն ե ր , ի ն չպ ես Մ . կմ ինր ե Ք , Պ ա տ կ ա ն յա ն ր , ո ր ո ն ք ի ր ե ն ց թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւն ն ե ր ի ա ռ ա ջ ա ր ա ն ն ե ր ո ւմ րտ /լ- մ ի ց ս ա ն դ ր ա դ ա ր ձ ել են թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յա ն ա յգ եգա ն ա կին: ն շվ ա ծ երկու ն շա ­ նա վ ո ր հ ա յա գ ե տ ն ե ր ի թ ա ր գ մ ա ն չա կ ա ն գ ո ր ծո ւն ե ո ւթ յա ն մ ե ջ բա վ ա կ ա ն ա չս ո ի Լրիվ կ ա րտ ա ցոլվեք X IX դա րի երկրորդ կես ի հ ա մ ա ր ը ն դ հ ա ն ո ւր ա յն տ ե ն դ ե ն ­ ց ը , որն ա ր տ ա հ ա յտ վ ո ւմ Լր տ ե ք ս տ ի ի մ ա ս տ ա յի ն ր ս վա նդ ա կ ա թ յո ւն ը և թ ա ր գ ­ մ ա ն վ ո ղ երկի րնորոշ ո ճա կ ա ն ու լե զ վ ա կ ա ն ա ո ա ն ձ ն ա հ ա տ կ ո ւթ յա ն ն ե ր ն ա ռ ա ­ վեք Ճ շդ ր տ ո ւթ յէս մ ր հա գ ո ր գ ե լո ւ ձ գ տ մ ա ն մ ե ջ: կմինի և Պ ա ա կա նյա ն ի թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւն ն երի հ ա մ ա ր ը ն դ հ ա ն ո ւր սւոմա մբ 5 Е г и ա е. История Егиш е Вардапета. Борьба христиан с учением зороастровым и V столетии, перев. с арм янск. П . Щ ан ш и ева, Тифлис, 1853, стр. 39. 6 Մ ե շ ր է յր ո ւ մ ն ը ս տ Մ ի ի ա ն կ ո վ ա յի գ ր ր ի ' «Н иколай Яковлевич М ар р . Очерк его жизни и научной д е я т е л ь н о с т и » , М.— Л . , 1949 г., с т р . 101. прим. 1. 7 Н . Я . М а р р , « К кри ти ке И сто ри и М о и с е я К о р ей ск о го. 1. Г . X а л а т ь я н ц , А р­ мянский эп о с в И сто ри и А рмении М ои сея Х о р е н екого», С П б ., 1898, с т р . 10.

՛ա յ պ ա տ մ ա գրութ յա ն հուշա րձա նների ռուսերեն թ ա ր գմ ա ն ո ւթ յա ն մա սին 223 բ ն ո ր ո շ !; բ ն ա դ ր ի ի մ ա ս տ ի վ ե ր ա ր տ ա դ ր ւ ս թ յա ն Ճ շ գ ր տ ո ւ թ յո ւ ն ը , բ ն ա դ ր ի բ տ ր գ հա տ վա ծների անոքս ա լ վերծա նումը (ժ ա մ ա ն ա կ ի հ ա յա գի տ ո ւթ յա ն րնդհա նուր մա կա բգա կի սա հմա ններում) և ոճա կա ն հա րա զա տ ությունը ռուսերենի ն կ ա տ ֊ մա մ ր : Ի սկ ռ ո ւս ե ր ե ն ի ո ճ ա բ ա ն ա կ ա ն օ ր ե ն ք ն ե ր ի ց ա ննշա ն շե ղ ո ւմ ն ե ր ը ( ե[)Լ կա րե/ի Է ն ր ա ն ց ա յգ/դ ե ս կ ո չե լ) հ ա մ ա ր յա թ ե անիոուսավէելի ե ն լի ն ո ւմ ա ր և ե լ֊ յա ն , ա յդ թ վ ո ւմ նա և հ ա յկ ա կ ա ն , սկզբնա ղբյուրների թ ա րգմա նութ յա ն ժ ա ­ մանակ։ Երկա ր ն ա /ս ա դ ա ս ո ւթ յո լն ն ե բր , բ ա զ մ ա թ ի վ ա յն պ ի ս ի բ ա ռ ե ր ի պ ա կ ա ս ը , որոնց ա ն հ ր ա ժ ե շտ ո ւթ յո ւն ը կ ռ ա հ վ ո ւմ I մ ի ա յն ա մ բ ո ղ ջ բ ն ա դ ր ի մ ի ջ ո ց ո վ , մ բ շ - սւա կա ն կ ր կ ն ա բ ա ն ռ ւթ յո ւն ն ե ր ը (պ լև ս ն ա զ մ յ, բ ա յե ր ի բ ա ց թ ո ղ ո ւմ ը ՝ ա յս ա մ ե ն ը հ ա յկ ա կ ա ն ա ղ բ յո ւր ն ե ր ի ռ ո ւս ե ր ե ն թ ա ր գ մ ա ն ութ յո ւն ր դ ա ր ձ ն ո ւմ ե ն բ ա վ ա կ ա ն գ ժ վ ա ր մ ի գ ո ր ծ ։ /// լ ե ն ք ի ։ ո ռ ո ւ մ բ ն ա դ ր ի ա ն հ ա ս կ ա ն ս ղ ի տ ե զ ե ր ք ։, Ժ ո ղ ո վ ր դ ա ­ կա ն ա ր տ ա հ ա յտ ո ւթ յո ւն ն ե ր ի և խ ո ս ա կ ց ա կ ա ն ո ւ գր ա կա ն հ ա յե ր ե ն ի մեջ թ ա - լիա նց ա ծ բ ա զ մ ա թ ի վ ա ր ա բ ե ր ե ն , պ ա ր ս կ ե ր ե ն , մ ո ն ղ ո լե ր ե ն և թ ո ւր ք ե ր ե ն փ ո ­ խ ա ռ յա լ բ ա ռ ե ր ի մ ա ս ի ն , ո ր ո ն ք ո չ մ ի ա յն դ ժ վ ա ր ա ց ն ո ւմ ե ն թ ա ր գ մ ա ն չի ա շխ ա - ա ա նքր, ա յ/և պ ա հա նջում են թ ա ր գ մ ա ն վ ո զ լեզուն ի մ ա նա լո ւց բ տ ց ի հա սու լի ­ նել նա և Հ ա յա ս տ ա ն ի պ ա տ մ ո ւթ յա ն ր վ եր ա բե ր ո ղ հա տ ուկ գի տ ե լի քնե ր ի ն : Ա յս կ ա մ ա յն բն ա գ ր ի ց բ խ ո ղ պ ա հա նջների ա մ բո ղ ջ յուրա հա տ կութ յա մբ հա նդերձ' բո լո ր թ ա րգմա նիչների հա մա ր ր ն դ հ անուր են երկու հա նգա մա նք, նա խ ' թա րգմա նվող երկի լեզուն չիմա ցող ընթերցողին հնա րա վորին չտ՚ ի մ ո տ ի ֊ կից ծա ն ո թ ա ցն ել բնա գր ի հետ և երկբՈ բգ' մ ի լեզվի հնա րա վորությունն՛երով ա րտ ա հա յտ ել ա յն ա մենը, ի ն չ որ ա րա տ հ ա յտ վ ա ծ Լ մ յո ւս լե զ վ ի հն ա րա վոբ ո ւ­ ր յա ն ն ե ր ո վ ։ Կ ա րճ ա ս ա ծ , լի ա ր ժ ե ք թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յո ւ ն ն շ ա ն ա կ ո ւ մ !; բ ն ա գ ր ի իմասա ա յին բովա նդա կ ութ յա ն սպ ա ռիչ վերա բա ա գրությունր և ոճա կա ն լրիվ հա մսոգա տ ա սի։ա նա թ յո ւ նր բն ա գ ր ի ն ь: ավե/քւ կա մ Մ իևնույն բնա գի ր ը թ ա րգմա նելիս տ ա րբեր թ ա րգմա նիչներ պակաս հա ջողութ յա մբ են ր ն ա րում արա ահայա ութ յա ն ա յս կ ա մ ա յն միջոցբ ՝ Բերենք հա մա րյա պ ա տ ա հա կա ն կերպ ով ընտ րվ ա ծ մ ի օրինա կ «Ս երեոսի Պ ա տ մ ո ւթ յա ն »' Պտ ա կ տ ն յա ն ի և Ս ա . Մս/լիսասյա ն ց ի կ ա տ ա ր ա ծ թ ա ր գ մ ա ն ո ւ­ թ յո ւն ն ե ր ի ց ։ «Մսւտևան ժա մա նս/կետ ն, պ ա ա մ ութիւն թ ա զա ւ որա կա ն, վէպ ա րիա կա ն, վանումն տ իեզերա կա ն, հկն Սա ս տ նա կա ն' յԱ պ րուէզն Խ ոսրովեա ն, որ հրգե- •ես։լ բ ո ց ա ց ո յց զ ա ռ ի ն ե ր ք ո յս ա մ ե ն ա յն , զ ղ ո ր դ ե ա լ գ ծ ո վ և լլցա մ ա ք , զա բ- թուցա նել զ կ ռ բ ծ տ ն ռ ւմ ն ի վ ե ր ա յ ա մ ե ն ա յն երկրի»՜*։ Պ ա ա կ տ ն /ա ն ի թ ա ր դ մ ա ն ո ւ թ յ ա մ բ ա յս հա սւվսւծն ունքւ հ ե տ և յա լ տ ե ս ր ր . «Книга времен, история царей, повесть арийская о всемирном гонении, о хищнике Сасанидском, Лбруэз Хосрое, который поджег и воспламенил с низу все, во зм у ти л м о р е и су ш у , п р и зы вая руш ение н а в сю з е м л ю » 10. Մ ա լիսա и յ ա ն ց ի մ ո տ ա յ ս ն ո ւ յ ն հ ա տ վ ա ծ ը թ ա ր գ մ ա ն վ ա ծ !, ա յ ս պ ե ս . «Книга современная, история царская, повесть арийская — о всемирном разгроме, сасан и д ск ом р а з б о е , о Х о с р о в с А пр у езе, который р а з ж е г по- 8 Հ մ մ տ . Л. В. Ф е д о р о в . Введение;.., կ ' 3 2 ՛ 9 Ա երէոսի եպ իսկոպ ոսի Պ ա ա մութ իւն, Ե րևա ն, 19 3 9 , Հ * 3 2 ։ 10 С е б е о с . И с т о р и я и м п ер ато р а И р а к л а . С оч. Е п и ск о п а С е б е о с а , пи сател я 7 в., нерев. с арм ян.. С П б ., 1862, стр. 37. ♦

224 Մ , Դ ա րրինյա ն ж ар о м всю поденбесную , учинил р азгр о м н а су ш е и н а м оре, нанес ги­ б е л ь н а в с ю з е м л ю » 11. Պ III ա կ ա ն յ ա ն I թ ա ր գ ւ Տ ա ն ո ւ թ յ ո ւ ն ր բ ն ա գ ր ի ի մ ա ս տ ի ն ճ շ ղ ր տ ո ր ե ն հ ա մ ա II/ա ա ա ս խ ււ&ւել ո վ Հ ա ն ՛ դ ե ր ձ ' չ ի հ ա ղ ո ր դ ո ւ մ ւ ս յն ն ե ր ք ի ն չ ա փ ը , ն ո ւ յ ն ի ս կ ' հ ա ն գ ը , ո ր հ ա ա ո ւ կ Է հ ա տ վ ա ծ ի ն : ((Ժ ա մ ա ն ա կ հ ա ն » , к[հ ր գ и л /пր ա կ ա ն » , « ա ր ի ա կ ա ն » լ ՛ա ­ ռերը ա ծա կա ններ հ ն : Ս րա նցից ա ոա ջին երկուսը Պ ա տ կա նյա ն ի կ ո ղ մ ի ց ա ր ­ տ ա հ ա յտ վ ա ծ են « ц а р е й » , « в р е м е н » դ ՛:յա կ ա ն ն ե ր ի մ ի ջ ո ց ո վ ։ Մ ա լխ ա ս յա ն ց ր դ ր ա ն ք ր ո է ո ր ր ք)ա ր դ մ ա ն ո ւ մ կ ա ծ ա կ ա ն ն ե ր ո վ ՝ «С О В рС М С Н Н аЯ », « Ц а р С К а Я » , « а р и й с к а я » , ո ր ո ն ք ա վ ե լ ի ե ն հ ա մ ա ւդ տ ա տ ս /и ա ն ւ ս մ դ ր ա ր ա ր բ ն ա դ ր ի ո ճ ի ն : Ս ա կ ա յն հ ա յե ր ե ն «<հ ս մ ս ւնւս 1|ե ա ն»-// ռ ո ւս ե ր ե ն « С О В р С М С Н Н а Я » թ պ ր գ մ ա ն ո ւ ֊ ք1յ ո ւ ն ր չ ի հ ա մ ա պ ա տ ա ս խ ա ն ո ւ մ ա յ դ ր ս ւ ո ի ի մ ս ւ ս ա ի ն , ո ր ր ւ դ ե ա ք Է թ ա ր գ Ո ա ն ե լ « В р е м е н н а я » - - ն ա խ ա դ ա ս ո ւ թ յ ա ն հ ա ջ ո ր դ մ ա ս ի ' ս Վ ա ն ո ւ ւ ք ն տ ի ե զ ե ր ա կ ա ն , հ!;1ւ Ս ա ս ա ն ա կ ա ն » բ ա ռ ե ր ի ի մ ա ն ա ր Պ ա ս ՚կ ա ն յ ա ն ր ճ շ գ ր ի տ վ ե ր ա ր տ ա դ ր ո ւ թ յա մ բ թ ա ր գ մ ա ն ե լ կ « о в се м и р н о м го н ен и и , о х и щ н и к е С а с а н и д с к о м », »/«- կ ա խ դ ա ր ձ յա լ չ ո ո ի ր չ ի ս յա Հսլ ա ն ե լ, մ ի բ ա ն , ո ր ի ն կ ա բ ե լի Լ ր հ ա ս ն ե լ ր ա ռ հ ֊ ր ի մ ի վ ա ք բ վ հ բ ա դ ա ռ ա վ ռ բ ո ւ թ յ ա մ բ : Մ ալքս ա ս յա ն ց ի թ ա բ դ մ ա ն ո ւ թ յո ւ ն ո ւ մ չ ռ ւ վ ւ ր ե ’/ ւ ո լ յ հ ի ռ կ Հ ա ն գ ր պ տ Հ ս լ ս ւ ն վ ա ծ ե ն ՝ « о в с е м и р н о м р а з г р о м е , о с а ­ сан и д ск о м р аЗ б О е*; ի մ ՛ա ս տ ա յի ն ա ռ ո ւմ ո վ ա յն էիսվ ի ն չ ի Հ ա մ ա պ ա - ւ ո ա ս / ռ ա ն ո ւ մ լ ն ա դ բ ի ն , ո բ ո վ Հ հ ո ւ հ « ւ | Ш С п ч Г » ո ո ւ ս ե ր ե ն ն շ ա ն ա կ ո ւ մ !; Г И б С Л Ь , ի ո կ «1ւ1.0յ> р а з б о й н и к , Х И Щ Н И К : Щ Ь п / Л ե ա հ « ո ր Հ բ դ ե Հ ե տ լ բ ո ց ա ց ո յ ց դ ա ռ ի ն ե ր ք ո յ ս ա մ ե ն ա ք ե ձ ր ա ռ հ բ բ Պա ս մ բ ս ՚հ (ш 'и /, թ ա ր գ մ ա ն ե լ կ բ ա ռ ա ց ի . «КОТОрЫИ п о д ж е г И в о с п л а м е н и л с НИЗУ в с е » , \" ր ր ՚>՝Ի տ ե ս ա կ ա ն ս ո վ ո ր է Հ ն չ ո ւ մ : Ս ւո լի ւա ս յա ն ցն ա ր , Հ ա ա վ ւռ ծ ր թ ա բ դ մ ո ւն հ լ Հ Հ ա բ ա դուա ւՈ ւռւլռվ բ ն ա դ ր ի հ իմա ստ ին հ ոճին, г к о то р ы й р а з ж е г п о ж а р о м в с ю поднебесную »-- //. ւи ն ա / ս ա գ ա ս ո ւ թ յ ա ն վ ե ր ջ ի ն մ ա ս ը ' С ւ լդ ո բ ւ լհ ա լ գ ծ ո վ հ գ ց ա մ ա ք , դ ա ր ՝ թ ո ւ ց ա ն կ ւ դ կ ո բ ծ ս ւ ն ո ւ մԳւ ի վ ե ր ա յ ա մ հ ն ա լՈ ե բ կ բ ի » Պ ա ա կ ա ն յ ա ն ր թ ա ր գ մ ա ­ ն ե լո վ ա յո ,դ ե ,, « в о з м у т и л с у ш у и м о р е , п р и з ы в а я р у ш е н и е н а в с ю з е м ­ л ю » , դ ա ր ձ յա լ ճ ի շ տ /; ա ր ա ա Հ ա յա ե լ բ ն ա դ ր ի ի մ ա ո ա ր : Ա յն ի ն չ Ս՛ալքս ա ս յա ն ց ի թ ա բ դ մ ա ն ո ւթ յա ն ո ւմ ՝ «гучинил р а з г р о м н а м о р е и с у ш е , н ан е с ги б е л ь н а ВСЮ з е м л ю » ի մ ա ս տ բ ս ա կ ա վ Հ ա ջ ա լ է ա ր վ ա ծ : Ա բ ա ա Հ ա յա ո ւ թ յ ա ն վ ե ր ջ ը « н а н е с г и б е л ь н а ВСЮ з е м л ю » ա յն ք ա ն է լ ռ ո ւ ս ե ր ե ն չ ի Հ ն չ ո ւ մ , պ ե տ ք էր թ ա ր գ մ ա ն ե լ, «п р и н ес ги б ел ь всей земле»-- «Զ ա բ թ ո ւց ա ն հ լ» բ ա յբ , թ վ ո ւմ կ , ա վ ե լի ճ ի շ տ կ լի ն ի թ ա ր գ մ ա ն ե լ ' ПрИЗЫВаТЬ, ա յո ի ն ք ն ' «Н рИ З Ы В аЯ ГИбеЛЬ ք վ ա խ ա ն ա կ Պ ա ս ւ կ ս ւ ն յ ա ն ի р у ш е Н И С ՜ / ' » ս բ բ է ա վ ւ ա ւ լ ւ ս ն ց Հ ն ա ձ հ I թ վ ո ւ մ ) Ш1 ВСЮ з е м л ю » - Կ ա բ ե լ ի կ ա ա ռ բ կ ե լ ն ա հ Մ ա լ ի ւ ա ս բ ռ ն ց ի « у Ч И П И Л р Л З Г р О М НУ м о р е И н а с у ш е » թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յա ն բ : Ա յս Հ ա տ վ ա ծ ի ա մ բ ո գ ջ թ ա ր գ մ ա ն ո ւ­ թ յ ա ն մ ե ջ Մ ա//ււ ա ո լա ն ց ր ե բ !բ ււ ա ն դ ա մ դ ո ր ծ ա ծ ե լ կ р аЗ Г р О М բ ա ո ր : Ա ռ ա ջի ն ա ն գ ա մ ն ա ա յ գ բ ա ս ո վ թ ա ր գ մ ա ն ո ւ մ է գ ր ա բ ա ր | | 1Ան 1Ա մ ֊ բ , ո ր բ ն շ ա ն ա կ ո ւ մ Կ ги б ел ь, и зби ен и е, п ри тесн ен и е, п реследован и е- Երկրորդ ա նգա մ р а з ֊ ГрОМ բ ա ռ ր վ ա խ ա ր ի ն ո ւ մ է դ ղ ո ր դ |>| բ ա ռ ի ն , \" V I I ն շ ա ն ա կ ո ւ մ է Т рЯ С ГИ , КОЛС* б а т ь , в о з м у щ а т ь , в о л н о в а т ь . Ա յս մ ա ս ր ճիշտ կ թ ա ր գ մ ա ն ե լ Պտ ա կ տ նյա նր « В О З М У Т И Л М О р е И С У Ш У » - - Ե թ հ թ ա ր գմ ա ն ի չը , բնա գրի ոճի բնորոշ ա ոա նձնա - ա կ ա թ լուՀՏհԼր ր սրսՀսրւէԳւ1լէէւ նւտլաաակուի պ ա ր տ ա վ ո ր Է ո ո ւս հ ր ե ն ո ւ մ ’ ” С е б е о с . История епископа Себеоса. Пер. с армян. Ст. М алхасянца. Ереван, 1939. сгр. 32.

Հ ա յ ս ր ս տ մ ա դ ր օ է թ յա ն Հ ո ւշ ա ր ձ ա ն ն ե ր ի ս ո ւո Լ ր /ւն (1ա րւր1 անտէւքհան փքաս/ Л 225 ՜հ ո ւ լն պ ե ս կ ր կ ն ե / բ ՚հ ա գ ր ո ւ /I կ ր կ ^ ՚Վ ՚Դ / ч и п ր ե ո ՝ թ ե ւ ի ՚հ ա ր ե / ո ւ ի ՚ււչ ո ր ՛է/որ ր ա ո ( ո ճ ը у ե դ հ ց կ ա ՚ց ն եք ու ՝>աւ1ա ր ), ա ւ ղ ա ա լ դ ՛հու յ ն ր շ ի կ ա ր ե լ ի ա ս ե լ Հ ա կ ա ֊ //ա կ է / հ ս յր ր / մ I ւո ք ո ի ն բԿ ւ շ ի կ ա ր հ / ի ե բ կ ա ս ւ ս ւ բ բ ե բ ձ հ ե բ ո վ ա Ն դ ա կ ա ք ժ ր ււ՚հ ա ն ե ց ո ղ ր ա ո հ ր , ի ՚հ Հ ս / հ ո ի ՚հ ո ր ե ն ա վ լ ո ւ ք գ ե պ ր ո ւ ւ ք ( [ щ П п ч Г հ 1| 1| ո ր ւ } ե | ր ա ֊ ււհրր, /մ ա ր գմ ա ՛հ ե լ մ ի րա ո ո ւ/: . 1Լ ս ո ո է / ւ ո ֆ ն ա մ ր ո ղ ջ ո ւ ք Ւ յ ա մ ր կ ա ր ե ք ի կ ր թ ա ր գ մ ա ն ե լ ա յ ս պ ե ս , «КнИГ временная, история царская, повесть арийская, о гонении всемирном, о хищнике Сасанидеком, Хосрове Абруезе, который пожаром разж ег всю поднебесную, возмутил сушу и море, призывая гибель на всю землю». Բ՜ուր դւքւսն ո ւթ յ ա ն ո ր ս սւմ ո ւ ք յյո ւ ն ր ծ ա ն ոք! հ ն մ ի շ ա բ ր ղ հ պ ր հ ր . հ ր ր Բ ՛ո ր ՛! - ւքւսնիէն քոքш и т ա փ ս ի ւե լ / ր ն ա գ ի ր ր : Գ ո ր ծ ն ա կ ա ն ո ւմ դ ա ա ր ա ա հ ա յա վ հ / I /ե ղ Վ ա կ ։ո ն , մ ի ջ ո ց ն / . ր ի ա ն հ ա մ ա պ ա ա ա ս / ո ս - 1ւ ր ն ա ր ո ւթ յ ո :մ / ՛ ; Վ ե ր ա ի մ ա ս ա ա վ ո ր մ ա ' чր ի ն ս ւկ կ ա ր ո ղ Լ ծ ա ո ւ ս յհ /, ո ր ո շ չւսփ ուք // ո վ ս ե ս Խ ո ր ե ն ս ււյո ւ -.ա յո // Պ ш и п ) ո ւ - Բ յա ն 1 'մ ի ն յա ն ե ր կ ր ո ր դ ք 1 ս ւր ղ մ ս ւն ւո թ յո ւն ր , ո ր ր Լ ա հսհլ հհոմա հւո 1 ձ 0 3 ք/.: 1/րկա ր ա ա ր ի ն ե ր դ ք /ա ղ վ ե /ո վ Ս ո վ ս ե ս հ/ոքւենա ցւո Պ ա ա մ ո ւթ յա ն ւււսումնա - ս ի ր ւո թ յա մ լ/ . Էս՜ինր հ կ ե յ'Է ա յն ե դ ր ա կ ա ց ո ւ թ յ ա ն , ո ր Պ ա տ մ ո ւթ յա ն կ ա ր ե ո ր ա դույն ա ղ բ յո ւր ն ե ր ի ց մ Լ կ ր հ ա ն դ ի ս ա ց ե ք Լ / ողս/քրդա կա ն Լ ւդոսր. •Բ ո լո ր ն ա խ ­ ն ա կ ա ն Հ ա յ ո ց պ ա ա մ ո վ } յ ա ն ր , — դ ր ո ւ մ Լ ) ո ո , — 1 ս ո ր ե ն ա ց ո ւ մ ո տ հ ի մ ն վ ա ծ /. ա ղ ո ւ ս յ ի ն >/ե ւ ղ ե ր ի վ ե ր ա յ ա մ ի շ ա ր ր բ ա գ մ ա թ ի վ վ ի պ ա կ ա ն ա ր ս ւ ա հ ա յ ա ւ ո • ք1յա նցւ№ : Խ որ հնուց ու Պ т и п ! ա ր յո ւն մ ե ջ ա ր ս ո ո ց ո լվ ա ծ վ ի պ ա կ ա ն ւուսրրով ա ւսրվելր Էմինին հ սւնդեցրե/ / ա յն բա ն ի )ւ, որ ն ա ի ր հրկրորղ թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւն ա մ օդ - ա ա գո ր ծե/ Լ ա յն պ ի ս ի /եդ վ ա կ ա )ւ .ն ա ր ս ո /ո /ւա .թ /ա ն ն ե ր . ո ր ո ն ր ի ր ե ն ց ա մ բ ո ղ ­ ջո ւթ յա ն մ ե ջ բ ն ա դ ր ի ի մ ա ս ա ր չա ղ ա վ ա ղ ե լո վ ,'ս ւն գ ե ր ձ ' ն ր ա ն հ ա ղ ո ր դ ո ւմ են \"\"//»/ի ց ա յս ս ս ն կ ե ր պ ս ւ( ւ/ր ս ե ո ր վ ա ծ վ ի ւղւսկ ա ն կ ո ք ո ր ի ա . Բերենք ա յգ սքեսա կետ ից ա ոա վել բնորոշ մի օրինա կ. Մ ա ն կ ա ն ն ք ր հ ե /ո յ ւոնձրհ հ ա ր և Հա կ ա ո ա կ հ ա ք հ հ ո վ ա ն ի թ ո չն ո յ պ ա ո ո ս ն Լ Ո ՚յն թ ա լ կ ա ց ե ք !!յւ>1՛: / ‘ա ս ա ց ի թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յո ւ ն ր կ լի ն ի ա յս պ ե ս . «Сну отрока мешали дождь и солнце, птица сенью была изнеможенному юноше». Էմինի ա ո ա ջի ն թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յա ն մեջ ա յս ն ւս խ ա դ ա ս ս ւթ յո ւն ր թ ա ր գ մ ա ն վ ա ծ «Дитя спало (под открытым небом], его беспокоили дож дь и солнце; птица своими кры льям и о сен ял а изнем ож енн ого ю н о ш у » 11. է Н .(Щ թ . ե ր կ ր ո ր դ թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յ ո ւ ն ո ւ մ հ ո ւ յ ն բ ն ա գ ի ր ն ո ւ ն ի հ ե ա ե յ ա լ ա հ ս ր ր . Дремлет юноша {под открытым небом|. его сечет дождичек, его печет солнышко птица крыльями, осеняет изнем ож енн ого ю н о ш у » 111. հնչւղհս տ ե ս ն ՛ա մ հհ ր՝ ա ոա ջին թ ա ր դ մ ա ն ո լթ յո մ ւր Խ որեն ա լյա բն ա գ ր ի ն ա վ ե լ ի մ ո ա Լ : « С о Ч С Т Д О Ж Д И 4 0 К . 11СЧСТ С О Л Н Ы Ш К О » / ч и п հ ր ր ե ր կ ր ո ր դ թ ս ւ ր դ ֊ ՛էա ս ո ւ թ յա ն մ ե ջ ն ա / ս ա գ ա ս ո ւ թ յս ւ ն ր հ ս ւ ղ ո /ւ գ ո ւ մ ե ն գ ր ե թ ե բ ի ք ի ն ա յ ի բ ն ո ւ յ թ : -ե ն ց ա յղ ւղա ւոձա ոսվ Է, որ Գր. Խ ա / ա թ յա ն ց ր ՛Հ ա յ վեւղր Մ ո վ ս ե ս Խ ո բ ե ն ա ց ա Ո Մ . հ <ք /< > .֊ Մ , „ խ և , ւ Խ ս ի հ Ն ա ց ք /, ,'ի Ն Հ ա յ կ ա կ ա ն վ ե պ . / > ի ֆ / ի » . 1 Ш , Լ ք /՝» 1Г \" վ о I. и հ ո ր Լ Ն ա է) ք . 1Гա ա ևՆ ա ղրուք/քււնքւ, Վ Լ ն հ ա ի կ , 1 Տ 7 5 , կ ~ 1 ‘ М о и с с й X о р с н с к и и, И сто ри я Армении М о и с е я Хоренского. 11сре». с армян, объяснил Н . Эмин. М осква. 1858, стр. 82. 15 Стр. 57. ■458-15

/Г. Գ ա ր ր ի ն յա ն Հ ա յ ո ց и / տ ա մ ո ւ թ յ ա ն մ / յ ջ » ա շ խ ա տ ո ւ թ յ ո ւ ն ո ւ մ է մ թ ւ ի ն Հ ա ն դ ի մ ա ն ո ւ մ !р ա յ ն ր ա ֊ ն ի հ ա մ ա ր , ո ր ն ա բ ն ա գ ի ր ը պ ա տ վ ա ս տ ե լ կ ա յ ն Հ պ ի կ ս /կ ա ն ձ և ե ր ո վ , որր պ ետ ը Լ ո ւնենա ր ե ն թ ա դ ր վ ո ղ ժ ո ղ ո վ ր դ ա կ ա ն ե ր գ ը : էմ ի ն ի թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յա ն բ ո լո ր ա ր ժ ա ն ի ք ն ե ր ը , ա յդ թ վ ա մ ն ա և գ ե ղ ա ր վ ե ս տ ա կ ա ն ա րժա նի բն ե ր ը նշելով հ ա ն դ ե ր ձ , ն ր ա մ ե ջ ս & ճ շ տ ո ւ թ յո ւ ն Դ ւ ե ր 1.ն ն կ ա տ ե լ ն ա և Պ ա տ կ ա ն /տ նր . I/. Մ ա ո ր , Ն . Ա դ ո ն ց ը : Յ ո ւր ա ք ա ն չյո ւ ր թ ա ր գ մ ա ն }]։ ա ռ ջ և , ա նխ ոէԱ Шվւե լի :որե ն , ծ ա ռ ա ն ո ւ մ Լ յո ւ ­ րա հա տ ուկ տ ե ր մ ի ն ն ե ր / ռուսերեն ն ե ր կ ա յա ց մ ա ն կա րևոր հ ա ր ցր : Դ րա ն կ ա - ր ե լ ի Հ հ ա ս ն ե լ ե ր կ ո ւ ճ ա ն ա պ ա ր հ ո վ [. I . Տ ե ր մ ի ն ի ռուսերեն տ տ ռսւվւոիւա նցմա ն (ա ր ա նԱ լի տ եր ա ցի ա ) միջոց ա յս ի ն ք ն ' հ ա յե ր ե ն տ ե ր մ ի ն ը ն ո ւյն ո ւթ յա մ բ ռուսերեն տ ա ռ ե ր ո վ գրելու միջոցով 2. Հ ա յե ր ե ն տ ե ր մ ի ն ի վ ւո խ ա ր ե ն մ ի ա յն պ ի ս ի ռ ո ւս ե ր ե ն հ ա մ ա պ ա տ ա ս խ ա ն /чип ը ն տ ր ե լո վ , որն ի ր բ ո վ ա ն դ ա կ ո ւթ յա մ բ մ ո տ ե ն ա ր թ ա ր գմ ա նվ ո ղ տ ե ր մ ի նի ն կա ն ո ւ յն ա ն ա ր ն ր ա հ ե տ ւ Ա տ մ ո տ ա վ ո ր թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յո ւ ն կ , ո ր ն ր ն կ ա / վ ա մ I; բ ն ա ­ գրի ա մ բո ղ ջո ւթ յա ն մ ե ջ: Ռ ուսերեն թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւն ն ե ր ի ժա մ ա ն ա կ ա ա ռ ա վ ւո խ ա ն ցռ ւմ ը հա ճա խ կ ի ր ա ռ վ ո ւ մ Ւ, ա յ ն դ ե պ ք ե ր ո ւ մ , ե ր բ խ ո ս ք ը վ ե ր ա բ ե ր ո ւ մ Հ տ վ յ ա լ ե բ կ ր ի ն յ ո ւ ր տ - Հա տ ա կ հա ս տ ա տ ո ւթ յա ն ն երի ա պ ա շտ ոնների ա նո ւն ն եր ի ն , ա յս ի ն քն հա ս ա ­ ր ա կ ա կ ա ն ֊ք ա ղ ա ք ա կ ա ն կ յ ա ն ք ի ո լ ո ր տ ի ն , ի ն չ է ղ ե ս ն ա և ն յո ւ թ ա կ ա ն կ ե ն ց ա ղ ի ա ռ ա ր կ ա ն ե ր ի ն ո ւ հ ա ս կ ա ց ո ւթ յո ւն ն ե ր ի ն , ղ ր ո լց ա կ ց ի ն դ ի մ ե լո ւ ձ և ե ր ի ն և ա յլն- Ա յդ պ ե ս ե ն , օ ր ի ն ա կ , հ ա յ ե ր ե ն հ ե տ և յ ա լ բ ա ռ ե ր ը ' քւսւ{սШ Г Ш Г , ն ա ք ս ս 1 14 1 1 ա 1 թ յա ս , ի շ խ ա ն , ււս |ա ր ա ս |ե ա . շ ի ն ա կ ա ն , ոա ւքիկ, գ ո ւս ա ն , ա շո ւղ , Г п т ф , ш г Ь |и , յ՛ ա ն ֊ բի ո հ և ա յլն : Ս րա նցից մ ի ք ա ն ի ս ը , որոնք վա ղուց մ ուտ ք են գործեք ռուսերեն թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւն ն ե ր ի մ ե ջ , ի ն չպ ե ս օ ր ի ն ա կ ' նա իւա ւսսւ*. ա շո ւղ կ ա մ գուսա ն. կա ր ի ք չո ւնեն բ ա ց ա տ ր ո ւթ յա ն , բ ա յց եթ ե սւա ոա վւոխ ա նցվող բ ա ռ ը հա զվա դեպ Է գ ո ր ծ ա ծ վ ո ւ մ , մ ա ն ա վ ա ն դ ե թ ե ա յ ն ա ո ա ջ ի ն ա ն դ ա մ I՝ մ տ ն ա մ ռ ո ւ ս ե ր ե ն թ ա ր գ ­ մ ա ն ո ւ թ յ ա ն մ ե ջ . ա ն հ ր ա ժ ե շ տ I, / ի ն ո ւ մ դ ի մ ե ք և մ ե կ ն ա բ ա ն ո ղ բ ա ց ա տ ր ո ւ թ յ ա ն և նրան պ ա րզա բա նող հա մա պ ա տ ա սխ ա ն բնա գրա կա ն կտ որի: Տե ր մ ի ն ն ե ր ի т и п երեն ն ե ր կ ա յա ց մ ա ն երկրորդ ե ղ ա ն ա կ ը , ա ս ա ցի ն ք, կ ա ­ յ ա ն ա մ / т и п ե ր ե ն ա յ ն Աքի ս ի բ ա ռ ե ր ի ը ն տ բ ո ւ թ յ ա ն մ ե ջ , ո ր ո ն բ ի ր ե ն ց բ ո վ ա ն ­ դ ա կ ո ւթ յա մ բ մ ո տ ե ն ա ն թա րգմա նվող տ երմինին կ ա մ ն ո ւ յ ն ա ն ա ն ն րւ՚ւ հ և ա : Ա յս պ ե ս օր ի ն ա կ . հ ա յե ր ե ն սոյսսո բ ա ռ ը կէորեքի Լ թ ա րգմա նեք д в о р я н и н , в о л ь н ы й ч е л о в е к կ ա մ с в о б о д н ы й ч е л о в е к , ոսու՜իկ-ք՝ п р о с т о л ю ­ д и н . ք ո փ ւս ււո ս -ք / к а м и н , կսւ п и и -/;՛ КуПШ ИН և ա յ՛ն г Ն մ ա ն թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւն դ կ ա ր ո դ ք; շ ա տ թ ե ք ի չ հ ա ր մ ա ր վ ե ք բ ն ա դ ր ի ի մ ա ս տ ի ն և տ ա / բ ն ա գ ր ի հ ա մ ա պ ա ա տոքսա ն բա ռ ի կ ե ն ցա ղ ա յի ն տ ես քը , մի դեպ բ ո ւմ նրա ն հա գ ո ր գ ե լո վ ռ ո ւս ա ց ֊ վ ո ղ ե ր ա ն դ , մ յ ո ւ ս դ ե պ ք ո ւ մ ն ր ա մ ե ջ ո չ ւ)'ի ն ո ր գ ի ծ ' մ տ ց ն ե լ ո վ , բ ա յ ց ր ռ լ ո ր դ ե պ ք ե ր ո ւմ Է/, ի հ ա ր կ ե , թ ա /ա ց ն ե /ո վ բ ա ռ ի ա ր տ ա հ ա յտ ա ծ ա զ գ ա յի ն յա ր ա հ ա ֊ ա ա ե ա ո ա ն ձ ն ա հա ա կ ա թ յ ու ն ն ե ր ր : ք ՛ ե ր ե ն , ) մ ի օ ր ի ն ա կ Մ ո վ ս ե ս Կ ա գ ա ն կ ա տ վ ա ց ո ւ *<Ա ղ վ ա ն ի ց պ ա տ մ ա թ յ ա ն Պ տ ա կ ա նյա ն ի թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւն ի ց : Ն ա խ բ ն ա ղ ի ր ը «Ա րր ա զ տ ա ք ' որչսոի ի ւ- ր ե ա ն ց դ. ա ս տ ա կ ե ր ա ք ն ի ք / ե ն , գ ե ր կ ա ռ ա ն ց ե պ ի ս կ ո պ ո ս ի ն մ ի ի շ խ ե ս ց ե ն հա ն ե ք , , \" ՝ : Պ ա տ կ ա ն յ ա ն ն ա յ ս ն ա խ ա դ ա ս ո ւ թ յ ա ն ը թ ա ր գ մ ա ն ե ք I, հ ե տ և ե ք ո վ ե ր կ ր ո ր դ • > * > Մ „ ,/ „ / I / Կ ա դ 1Վ Ն կ ա ք) Ա ւրռսնից աշխարհի, Մ „ ւ , ! ՀՕ) կ <!8,

֊ պ ա ա մ •ւգ ր ո ւք կ ա հ Հ ո ւշ ա ր ձ ա ն ն ե ր ի ւ „ „ „ ե ր 1 ,հ Բ ս ւ/ււյմ ւս Ն ո ք /յա հ մ ա ս ի }. ՀՀ7 ե ղ ա ն ա կ ՛ի ն , ա յս ի ն ք ն ' ագատ ե գա սսսսկԼա » բ ա ռ ե ր ը թ ա ր գ մ ա ն ե ր ,ւ / ն ր ա ն ,, Հ ա մ ա պ ա տ ա ս խ ա ն ռ ո ւ ս ե ր ե ն բ ա ռ ե ր ո վ . «В О Л Ь Н Ы С ЛЮДИ В СВОИХ ПОМССТЬЯХ д а н е п о с м е ю т з з я т ь и л и и з г н а т ь и е р е я б е з е п и с к о п а » ՛ 7» Ա յ ս պ ի ս ի թ , „ , „ , . մ ա ն ո ւ թ յա մ բ ա զ գ ա յի ն կ ո ր ,,,ի ա ,, ի հ ա ր կ ե կ ո ր /./ կ , թ ե կ ա ղ և ի մ ա ս ա բ ո ր ո շ չ ա - փ ա ք ճ ի շ տ Լ Հ ,Ա ։Լи 1и1 Վ }*1։ 11ր Պ ա տ կ ա ն յ ա ն ի թ ա ր ց մ ա ն է / ւ ք յ յ ա մ ր ր ն ա ւ / ր ի ի մ ա ս ա ն ա ր տ ա հ ա յ տ վ ա ծ Լ մ ի ա յն ռ ր ռ շ չ ա փ ո վ ե ո չ { ի ռ վ ի ն , ա յղ կ ա ր ե ,ի Է ա տ , « ա ղ ա ս ,» բ ա ռ ի օ ր ի . նա կով, մ ի և ն ո ւ յն կ ո ւմ թ ա րգմա նվա ծ կ երեր տ ա րբեր ձևերով* в о л ь н ы е ЛЮДИ, с в о б о д н ы е ЛЮДИ, д в о р я н и н * Ա յ ն ի ն չ ' ե թ ե ն ա խ ա դ ա ս ո ւ թ յ ո ւ ն ը թ ա ր գ մ ա ն վ ե ր ա ա ո ա ,ի ո խ ս ,ն ց մ ա ն կ ի բ ա ո մ ա մ բ ' կ պ ա հ պ ա ն վ ե ր բ ն ա գ ր ի և ա ղ֊ գ ա յ ի ն կ ո լ ո ր ի տ ը , և ;Հք, շ „ , ի մ ա ս տ ը : Ա ր , պ ե ս ' Д з а Т Ы ДЯЖС В СВОИХ ластакертах не властны изгонять иерея без епископа. Թ ա ր գ մ ա ն ,լ ո ղ բ ն ա գ ր ի ա ղ գ ա յի ք ;, յ ռ բ տ հ ա ա կ ռ ւ թ յա ն բ պ ա հ պ ա ն ե լ,,, հ /,,,, մ ի ա ս ի ն կ ա ր և ո ր ն շ ա ն ա կ ,„ թ յո ւ ն ո ւ ն ի ն ա և ն ր ա պ ա տ մ ա կ ա ն կ ո լո ր ի տ ի ա ր ա տ , հ ա յ\",մ ա ն Հ ա ր ց ը , Ա յս կ ,„ մ ա յն ե ր կ ի հ ո ր ի ն մ ա ն ղ ա ր տ շ ր ջ ա ն ր ա ն խ ո ս ,,,,,ի կ ի ո - բ ե ն ի ր դ ր ո շ մ ն կ գ ն ո ւ մ տ վ յա լ ևբ կ ի վ ր ա , Մ ի ջ ն ա դ ա ր յա ն , հ ա տ կ ա պ ե ս ա ր և :,,, յա ն պ ա տ մ ա գ ր ա կ ա ն ե ր կ ե ր ի թ ա ր գ մ ա ն ,,,թ յո լ ն ր պ ա հ ա ն ջ ,,,մ կ ն ր ա ն ց „ .հ ա կ ա ն ա ռ ա ն ձ ն ա հ ա տ կ ո ւ թ յա ն ն !,բ ի կ ղ բ ի ս , ա ր տ ա հ ա յտ ո ւ թ յա մ բ , ո ր ի ն կ ա ր ե լի Լ հ ա ս - ն ե ՚ '‘Ո ՛՛՛մ ն ա ռա վել հին տ երմիններ գ ո ր ծ ա ծ ե լո վ և հ ր ա ժ ա ր վ ե լո վ մ ի բ ա ն ի ժ ա մ ա ն ա կ ա կ ի ց բ ա ռ ե ր ի ց , մ տ ո ն ա վ ո ր ս ,ա ե „ ա յն ս ,ի ս ի ն ե ր ի ց , ո բ ո ն բ ա ր դ յո ւ ն ք են հ ա ս ա ր ա կ ա կ ա ն կ յա ն ր ի և ղ ի ն ,Է ,,,ա կ ա ն տ ե խ ն ի կ ա յի զ ա ր գ ա ց մ ա ն , Ա յն պ ի ս ի տ ե ր մ ի ն ն ե ր ի օ գ տ ա գ ո ր ծ ո ւ մ , , , ի ն չ պ ի ս ի ք ե ն , օ ր ի ն ա կ , р е Н С Г а Т , ЯМНИСТИЯ контрибуция, манифест, классы , эгои зм , сим м етрия, аван гард, фланг. Ф ронт ե ա յլ ն ( ի գ ե պ ճ Շ ա ն ջ ի ե ի կ տ ա ս ,բ ա ,) Ե ղ ի շ ե ի թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յա ն ն կ ն մ ա ն տ ե ր մ ի ն ն ե ր ո վ ) „ „ „ ն ա մ Հ լե պ ի բ ն ա գ ր ի չա փ ա զ ա % ւյ մ ա մ ա ն ա կ ա կ ի ց ի մ ա ս տ ա վ ո ր մ ա ն ը : Բ ե ր ե ն ք մ ի ք ա ն ի օ ր ի ն ա կ ն ե ր : «М И Н И С Т р ЗаСеД ЯЛ КОК п р е з и д е н т с у д и л и щ а и в ы с л у ш и в а л о д н у с т о р о н у з а д р у г о ю » 1*-- Ա ր , ա ր ա ա Հ ա յա ա թ յո ւ ն ր լր ի վ մ ա ,ք ա ն ա կ ա կ ի ց ի մ ա ս ս , ո ւ ն ի և , ի Հ ա բ կ և , \" \" Բ Ր՚ չ է V Գ ՛ ՛ ՛ ր ի բ ն ա գ ր ի ն : Ա ր ա ն Հ ա կ ա ռ ա կ ՛ < ֊■ ? ; , ն „ „ „ , „ Հա զա րա պ ետ ն* 11՛ է ՛՛՛ի ց /, կ ո ղ մ ա ն ց ե ր կ ,,,,ա ն ց Л ն ա խ ա դ ա ս ո ւ թ յա ն ը կ ա ր ե լի կ թ ա ր գ մ ա ն ե լ ‘ \" բ ա լ ե , , . <г!1 с е л а з а р а н е т , ч т о б ы в ы с л у ш а т ь о б е с т о р о н ы » . - Ա յ „ Ք \" ' . մ ա ր տ ա ձ ա յ , , , ո ւ թ յ ա ն Հ ե ն ց կ , „ „ „ լ ց վ ա ծ ք ը , „ ր ն „ կ ո վ ո ւ մ կ Ա ֊ո վ ք ո ր ն ի ր '\"/V ' 1 { ' լ ՚4 - \" Ղ Կ Կ Հ ի ն բ ն ա գ ր ե ր ի ն ) ե հա զա րա պ ետ տ ե ր մ ի ն ,, պ .„ Հ պ ա . են ի ն չպ ե ս ո րոշա կի մ ա մ ա ն ա կ ա յի ն տ ա ր ա ծ ,,, թ յա ն ը , ա լն ս լե ,, կ , ա ղ ֊ ՛Բ ՛կ ի ն կ ո լ ո ր ի ,!,,,: \" ե կ ա ր ի շ „ ր ի ն ա կ : Բ ն ա դ ր ո ւ մ կ ,ս բ ղ ա մ ե ն բ . ս Ն ո յն պ կ ս և ե պ ի ս կ ‘ Ր ի Ր՚ ՚ն ց դ ն կ ի ն { հ ա ր կ ս ) ո չ մ ի ա յ ն շ ի ն ա ց , ա յ լ և , ա ե ր ա կ Շ ա ն շ ի և ի թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յա մ բ ա յս ն ա խ ա դ ա ս ո ւ թ յո ւ ն ն ս օ ն ի ա յս պ ի ս ի տ ե ս ,,. - эпископы и свящ ен н и ки при ходски е подчинены т а к ж е н ал о гам , и кон- фибуцня простиралась не только на зем ли застроенны е и вспаханные, 1!о и н а р а з в а л и н ы и з е м л и н е о б р а б о т а н н ы е » 20. •' мо «ГС о й к а г а и к а т в а ц и, И сто ри я агп ан М ои сея К а г а и к а т в а ц и . писателя «^ка, перев. с армян.. СП б, 186! г. ՛■ Ь г и ա с. И сто р и я..., пор. Ш а ш и к е в а . стр. 221, .'0 '' 2 ' ' ՝ Լ ա \" \" ' և ՚է ՚ղ ա ն ա , ե Հ ա յ ո ց պ ա տ ե ր ա զ մ ի ն , Ե ր հ ա ն , 1 9 Г . 7 , ի, Հ, ՀՀ, Հ ' Е г и ш е . История..., пер. Ш ан ш и ева. стр. 39.

II. Գարր/ւնյան 1 Լ լ ո ո ւ ե գ КОН Г р и б у ЦНЯ / \" \" \" ' ւ ՛ ա ւ ք ր ո գ շ ն ս ւ ի ւ ա ւ լ ւ ս ո ս ւ թ լ՛ո ՛հ ր Հ ա գ ս [ / գ ա մ Լ * / ա ժ ա ՜հ ա կ I I '1/1'.// ն շ ա ն ա կ ո ւ թ յ ո ւ ն , \" ր ի / ք կ ւ ս ր և / ի 1 .ր ք ո ա ս ա է ի ե / ն ա ք ո ա գ ա ս ո լ * թ լ ո հ՚ ր թ ա ր գ մ ա ն ե լ ո վ ա ր ս / ե ս . « О н и о б л о ж и л и н а л о г а м и СИИСКОПОВ !'■ и е р е е в н е т о л ь к о б л а г о у с т р о е н н ы х , п о и р а з о р е н н ы х м естн остей ® .- Ո ր ո շ 1/ 1. 11Ա !հ ր ո ւ մ ր ն ո ւ ւ լ ր ի ր ո վ ա ն ц ա կ ո ւ թ յ ա ն ր Հ ա կ ш и т ւ) I 'հ I ։ • ա / ի и п / ա հ г; ժ ա մ иЛ / ւս I/ ա կի ւ, ե ն հ ր հ ո ւ մ ա յ ն պ ի ս ի / ч и п հ ր , ո ր ո ն ր ի ր և ն ւ յ ծ ա գ ո ւ մ ո վ և ձ և ո վ ա յ ն ր ա ն Լ/ ժ ա մ ա ն ա կ ա կ քո/ շ և ն թ վ ո ւ մ ։ Օ ր ի ն ա կ , Փ ա ւ Լ ս ա ո ո Բ ա ղ ա ն դ ի Պ ա ա մ ո ւ - թ յ ա ն (' . , , ւ ւ / ւ ] > Լ ի ն ա ս Հ մ ր հ ա դ դ ր . ա շ խ ա ր Հ ա կ ե ր ր ա շ խ ւ ո / ւ Հ ա ւ 1 ՚ր / ւ ժ ա ն դ ա դ ո ր ծ ր բ ր մ ա ն } յ ն » 2Հ ն ա խ ш ц ա ւ ւ ւ ւ ւ ք կ ո ւ ն լ ւ I I . ' հ և ո ր ղ յ ա ն ր թ ա ՚ը յ / մ ա ն ե լ \\ ա յ ս պ հ ւ ւ « Э т о б ы л и п о то м к и р а зр у ш и т е л е й с т р а н ы , м и р о е д о в , зл о д е е в ж р е ц о в , из ИХ р о д а » 22* М и р о е д բ ա ո ն Ի ր ք ', ։ վ ա ն գ ա կ ո ւ թ լ ա մ ր և կ ա զ մ վ ա ծ ք ո վ լ ր ի վ Տ ա մ - ը ն կ ն ո ւ մ Լ Հ ւ ս լ ե ր հ ն 111^ | и и 1 | ) Й ш 1| Ь р / ՛ ս ա ր ն և կ ա ր ծ ե ս թ և ա լ ն չ ի կ ա ր և / ի ,,ու~ ս և / մ ա մ ա ն ա կ ա կ ի ւ , ր ա ո ե ր ի շ ա ր . ր Ո ւ մ : Ա,ք հ ա Հ ա ն ւ ք ե / ւ ձ ա ՛ լ ա մ ե ն ք ա ո ա ր կ և , ն ր ա ն թ ն կ ա ա ի ո ւ ն ե ն ա լ ո վ , ո ր ա յ ն Լա վ 9ի ց ա վ ե լ ի շ ա ա Հ կ ա ս յ վ ք ա ) ո ո վ ե ո է ա * կ ա ն դ լ ա . ղ ո ւ էք կքէէ ր է է կ է է է /յ յ ա ն . ա շ / ա ո / Հ ա կ ե ր կ ա / ա կ ն ե ր ի ( К у Л Я К И ----МИ|)ООДЫ) է/հէք մ ղ վ ա ծ էէևոլլոէէյքէոն պ ա յ ք ւ ս ր ի Հ ե տ : Ժ ա մ ա ն ա կ ա կ ի չ / ա երփքի ն ն ե ր ի у Կ ր ա ժ ա ր վ ե լ ր Հ ն ա ր ա ւ ք է ւ ր ո է ք է յւ ւ ւ 1ւ Լ ր է տ ձ ե ո ա է ! խ է9։ս։սէիե[ պ ա ա մ ա կ ա ն անճշտո ո ւ Ր յէ ո ն ն ե ր ի ց , ա յս ի ն ք ն ՝ ր ն ա դ ր ի չ ա վ ՛ի ց ա վե/ի ա ր դ ի ա կ ա ն ի մ ա ս ա ա էքи ր ո / մ ի ց : И ի ա ժ ա մ ա ն ա կ շ ա ա Հ ի ն ա ե ր մ ի ն ն ե ր ի // ղ ա ա • է/ործա մր կա րոդ Հ դժվ ա րա ցնեք ր ն ա դ ր ի ր ն կ ա /ա մ ր հ ժ ա մ ա ն ա կ ա կ ի ց րնթհր՝ ц и ղ ի ն շ ա ա հ ե ո ա ց ն եք Ր 1 , ս ո 11։ 1 ՚! Ր ե ր /// ն ղ ր ե ր ն ա / յ ր ի ն » ա մ ա ոք ա ա ա ո ի ւ •ո Ն 11ц Ս կ է/ր ն ա гц»յ ա ր ի պ <” մ ա կ ա ն պ ա ա մ ա կ ո ւԱ Հ ե ո ա ն կ ա ր )է ա ր ա ա հ ա յա ե /ո ։ Հ ա մ ա ր Հա ր կ ա էքո ր Լ յեդտ քա կա ն ձի* ջ ո ւ յ ն I»ր ի Հ ////// ո ւ կ ր ն ա ր ո ւք ! յ ս է.ն . Գ ր ա ր ա ր ի / ե // / / ա կ ա ՜Կ , ն ա ր ա վ ո ր ո վ կ ա ն ն ե ր ի Հւսրսաււէ.ք1յան դ ի մ ա յյ ո ա ս ե ր ե ն ն ա ն ի Հ ա մ ա պ ա ա ա ս խ ա ն մ ի ջ ո ց ն ե ր ա յ ղ ա ս ա ՝ հա էյ ր ա ն ր ր կ ա սէ ա ր ե լ ա V/// // ա ր : Ա յ ո տ դ ի ս ո վ քքա ր տ / մ ա ն ^ ա կ ս / ն ա շ խ ա ա ա ն վ ք ր , /քր ր կ ա յ ա ն ո ւ մ Լ , հ ա մ ա պ ա * ա ա ս ի ւ ա ն / ե ւ լ վ ա կ ա ն ւ1ի ք ո յ յ ն ե ր ի ր ն ա ր ո ւ ք 1 յ ա ն ե դ ա ն ա կ ւ ւ վ , ր ն ա դ ր ի ձ և ի 1ւ ր \" վ ա ն դ ա կ ուք ) / ա ն ա մ ր ո է յՀ ո ւ ք ) յո ւ ն ր ո յ ա Հ ո /ա ն ե ք ո ւ ձ դ ա մ ա ն մ ե ջ , •• ип/ ա կ ա ն ի ն ր.ա ր4 դ ո ր ծ Լ ե /• ո [ո ր դ ե պ ք ե ր ո ւմ կ ա ո հ դ ծ ա դ ո ր ծ ա կ :ւէ ն րհոէքքք ո ւն ի : Փ ո ր ր ի կ հ ա դ ո ր դ մ ա ն ոոէհմա հներոէ.մ մեն/) քԽհր կ ա /ա դ ա նդրա ք/ա ոնա / ի դ ի ո մ ն ե ր ի ն ֆ ս է դ ա ծ ն ե ր ի ն ֆ ւ ա ւ ա ց վ ա ձ բ ն ե ր ի է » . ա ր ա ա 'Iա յ ա ո ։ ք է ; / ւ ւ ն ն ե ր ի • •ա ^ ա * գ ր մ ա ն ը ^ф р азеол оги ч ески е со ч етан и я /. թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յա ն ր և ր ա կ ա ն ա կ ս » '. , ա ր Ա I ր ի ն և ա յ / ( ւ ն ղ /т / Л ; և ր ի \"հ , ո ր ո ն ր ի ՚հ ր հ ի ն կ ։ ս / ւ ո ւ / հ ն ա ո ա ն ձ ի ն ո ւ ւ ւ ո ւ մ ն ա ւ ւ խ /էութ յա ն ն յո ւթ Հ ա ն դ ի ս ա ն ա /։ Ш И Ш ժ ս // ա ք ա ր ւ / ն և ր 1 ւ ւ / ր ա վ ւ ւ ր մ շ ա կ ո ւ յ թ ի ՜.՛ո ւ շ ա ր ձ ս ւ ն ն ևր ի ւ ւ ւ ա ւ և ր և ն թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յ ա ն ւ / ծ / ւ վ ա ւ ս ր վ ա / ւ ս շ խ ա ա ա ն ր ն և ր ի ո ւ ժ ե է/ա է յ ո ւ մ ր Հ ր ա մ ա յ ո / ա ր ա/. п/ ա . ՛ ո ւ ն ջ ո ւ մ /, կ ա ա ա ր և / Հ ա ս ։ ո ւ կ ո ւ ս ո ւ մ ն ա ս ի ր ո ւ թ յ ո ւ ն ն ՚և ր հ մ շ ա կ և / մ ի շ ա ր / 1• ա ր է յ 1 ր , ս ր ո ն ր կ ա ւ գ վ ա ծ ե ն . թ ա ր գ ւ ք ս ւ ն ո ւ թ յ ա ն . մ ո / ս ք ւ ա վ ո ր ա ւ ւ / հ ս ւ գ ա ւ ո մ ա ւ / ր Ա ~ կ ա ն և ր կ և ր ի թ ա / ւ է / մ ս Ա՚ ո ւ թ յ / ս հ ս կ ո ր ո ւ ն ր հ հ ս ի Հ և ա 21 'Л ՚, ւ , п ա II I, Ր ,՛ ։ ՛/ ՛«/ I՛ // ու էք / , , Պ ւսՄ էմուք1ի ւ Ն ա֊ յ ՛ ՛ / ) / .•« / '\" 14\" *' • Վ ե ն Ա ա ի հ ’ ГЛ 1, կ 211 22 Ф а в с т о с 1> у з а и д . И с т о р и я А р м ен и и Ф а в с т о с а Б у з а и д а . М ерен, с армя): М . Г еворгян а. Грсиян. 1953 г.. кн. III. стр.

1Հ ա յ պ ա ա մ ւ Ա զ ր ա թ յ ա Ն Հ ա յ ա ր ձ ա ն ն ե ր ի * ւ ո է / Լ ր / . ն թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յ ա ն մ ա ս ի ն 229 М , О . Д Л РВИ Н Я Н О НЕКОТОРЫХ ТЕОРЕТИЧЕСКИХ ВОПРОСАХ, СВЯЗАННЫХ С ПРИНЦИПАМИ ПЕРЕВОДА ПАМЯТНИКОВ АРМЯНСКОЙ ИСТОРИОГРАФИИ НА РУССКИЙ ЯЗЫК ( Р е з ю м с) Армянское средневековье оставило богатое литературное наследие, в котором одно из первых мест принадлежит памятникам армянской ис­ ториографии. содерж ащ им ценный фактический материал по истории Армении и сопредельных стран. В XIX в., в связи с возросшим интересом востоковедов к памятни­ кам армянской литературы , были переведены на европейские языки почти все наиболее важ ны е сочинения средневековых армянских историков. В России переводчиками армянских историков были такие Крупные армеио- веды, как Н. Эмин, К. П атканян, Н. Марр. На протяжении долгого времени армянская историческая литера­ тура интересовала историков-востоковедов как дополнение к основным источникам но истории народов Среднего и Ближ него Востока. С о вет­ ский период в истории Армении отмечен бурным разви ти ем арменове- дения. В связи с расширением работ по переводу памятников армянской историографии на русский язык значительный интерес приобретают не­ которые вопросы, связанные с теорией перевода. В истории перевода известны два противоположных способа пере­ дачи иноязычного текста: I) дословный перевод, который неизбежно искажает смысл подлинника и язык, на который он переводится; 2) воль­ ный перевод, стр ем я щ и й ся п ер ед ать л и ш ь с о д ер ж ан и е подлинника. П р и ­ мером последнего могут сл уж и ть переводы памятников армянской ис­ ториографии. сделанные некоторыми европейскими востоковедами (Нейман. Прюдом. Л англуа). Не столько переводом, сколько вольным переложением, не соответствующим оригиналу ни подбором слов, ни стилем, является и перевод «Истории» Егише, выполненный Шаншневым. В о второй половине X IX в. все больш ее место зан и м ает перевод, который стремится сочетать щепетильную точность в передаче смысла с стилистической верностью оригиналу. Именно этих принципов придер­ живались наиболее видные переводчики армянских памятников историо­ графии на русский язык— Н. Эмин. К. Патканян, Н. Марр. В деле научного перевода текстов немалое значение имеет вопрос передачи иа русский язык специальных терминов, обозначающ их н азва­ ния социальных институтов, должностей, предм етов м атер и альн ого б ы та и г. д. (н ап р и м ер : н а х а р а р . и ш хаи , с п а р а п е т, ш и и акан , к а р а с . банбирк и т. д.). Перевод подобных терминов сводится в основном к двум мо­ ментам: 1 ) использование одного термина в написании его буквами языка, на который он переводится; 2) приблизительный перевод сто. При переводе памятников историографии предпочтительнее первый

т Ս Գ օւյւրիհոօն способ передачи терминов, помогающий сохранить как точность в пере­ даче см ы сла, т а к н национальный колорит. 11аряду с сохран ен и ем нац ион альны х особенностей п ам ятн и к а пере­ водчик должен передать и его исторический колорит, что достигается путем отказа от некоторых современных терминов, как амнистии, кон­ трибуция, классы, авангард, симметрия и т. д. Применение подобных терминов ведет к модернизации и утрате древнего колорита текста. 1аким образом, только самый тщательный отбор языковых средств м о ж е т д а т ь точную передачу с о д е р ж а н и я подлинника с сохранением его исторического и национального характера. .М. О . !> Л !.*И !.\\1 \\ \\ ց ս ա Հ ) Ս ւ ; տ д п э т к ж * ա ա ^ ւ ց ս ւ - տ ւ-:\\’ к л р р о к т л \\ ч :с լի:տ рш сл рея о е телои стю ы ь л м о ш Տստ տ ւ*: օւ*տ ОЕ Լ ’N 1 5 Т О К Ю О К & Р Н 1 Е Л Ш & 1 Е Ы Ы Е 1.е т о у е п А^е а г т ё т с и ионе а 1ё^иё ни псИе հճոսւքօ Ниёгаке (Խոտ 1е<|ие! 1е.я ւոօււտոօոէտ (1е 1 - ф 8 1 0 г1 0 { ;г а р й е а г т ё ш е п п е , ргёсЧеих раг 1օատ д о п п е ё ! виг 1’Ы$ЯНге <1е Г Л г т ё Ш е е ! с!ех р а у з у о 1 я1 п8 а с е!!е-с 1 . оссиро):! ипе р !асе 1'т р о г 1 ап 1 е. Ли X IX е' $1'с с !е . а у е с Пп1ёгё1 օրօւտտւււ՚ւ с!е$ ог;ешаИ$1е:> роиг 1е® ք&հքտտօտ с!с 1 а ПНёгаШге а г т ё ш е п п е . 1 е з о и у г а ^ е з 1г1 $1 ог]с|и§ 8 агте- Шепв !օտ թհւտ г е т п г ^ ::а Ы е $ (1и т о у е п й%с 1 го и у е п 1 , еп та]с՝и ге рагНе. ,С,1Г8 1 гас1 ис1 к>п$ ;!ан$ «օտ 1ап&ие$ еигорёеппеь՝. 1.օտ 1 гас!ис1 еиг$ с1еБ $оиг- с е в й гщ ёш ё и п е з еп ^ստտւօ (игеп!՛ (1е :^ ւ ս !տ а г т ё п !$ !е $ : N . Г-тик՝. К. Р з1 \"а п !а п , N . Ми гг. Тге$ 1ой|*1етр$. 1а й и ё г а т г е ոՏտէօոտս.* а г т ё ш е п п е п'аШ га »е$ Ы*՜ ւօՈօոտ օքճոեւստէճտ <цк: <!յոտ եւ т е ? и г е ои еПе сотр1ё1а!1 1е$ տօւոշօտ ге1а11‘уе5 а 1'№տէօւ№ с!е§ реирк\\ч <1и РгосИе е1 <1и М оуеп О г 1 еп 1 . Ьа рё- г1ос!е 80У1с15(|не с!е Г1п'81о]ге <1с Г А г т ё п к * » е <1Ыш<;ие раг 1օտ рго^(& а с с о т р Н з с ! ւ а г т ё п о ! о ^ 1*е. 1.’фепс}ие <|ц иауаП т е п е (1ап$ 1а 1 гаЙисИоп еп к т ^ и е ատտօ с1е$ աօոոաօոէտ (1е Г Ы з& гф & гар Ы е а г т ё ш е п п е \\$ւ1սէ а с.ег1 а 1 пе^ <|սօտէ1 օո| 1 *1 ёогп(иез <1е 1а шаИеге и 'ё’ие յրբքւտօտ. Ь 'зЫ Ш г е с!е 1а и асш си оя соипаИ с1е и х աՀէհօմօտ со п к асД & о и ез ւԱ՚ !гап$ро8Жоп (1п 1 ехи * ё к а п ^ е г : О 1а *гас!с1 с1 к»п 1 т ё г а !е скЧ огтаШ ШУа- п а Ы е ш е п ! 1с՝ зе п з с!е Гог1^1па1 с ! 1а 1ап^ие с!апя 1а<]ис11е 1а 1 га(1 исШ>п օտւ й с с о т р И е ; 2) 1а 1 гас1 игиоп !П)ге он» п е гене! сцш П с!ёе <1е Гоп'рпа!. т а т е г е с!е иас!и«ге ой Աօտ о П е Ш а Ь ^ е з еи горёеп$ с о ш т е М е ч т а т ь Р г и с Л ю т т е , 1.ап<*1о1$ ոօստ ւօսաւտտօսէ а у е с 1сиге 1гас1ис11оп§ с1ей с'оси- ւոօոէտ Ы8{огЮугар1пЧ|ие8 а г т ё Ш е п в с!е$ с х е т р ! е $ ёкю иечиз. „ Լ ՚Խ տ Ա ) ^ ’ с1е Е§;Ыс1»ё. 1гас1шЧе раг Р. СИапсЫеу гарреПе р!щ> ипе Աոոտբօտաօո ПЬге. ё1 гап \"ёге аи ^ 1 у !<.- е1 аи УосаЬи1а:ге <1е 1'оп*г1па1. с|и'ипе է ք ;ս ! ս օ - Поп (1ап$ 1е տօււտ уёгИяЫе с1и т о ! . 1)ап8 1а (!е и х 1 ёп 1 с т о Ш ё <!и XIX' Я1*сс1е. 1а ||'ас1ис11оп տ<- гёс1ашо

Հ ա / Աքս յս էմ ա դ ր ո ւ թ յա ն Հ ո է Հ ա ր ձ էս ն ե ե ր ի ո ո ւս ե ր ե ն ք )ա ր դ մ ա հ ա ք ք յա ն մ ա ս ի ն 231 ае рг!пс1 ре$ р1и$ эё у ё ге з (եատ տօոտ օքքօքէ а ^ е г ?к1ё!е аи տօոտ Ըէ аи տէ>'!€ с1е ГоМ\"1па1. Р й п с ф е в զ ա քսւ՜Քոէ з и 1 У1 8 раг 1е« сё!6Ьгея 1гас1ис- геигя <1е РЫ зЮ Л о^гарЫ е ап п ёп 1еп п е: Е т 1 п е , Ра1^ап1ап, Магг. Ьа т а т ’еге <!е гепске, еп ւ՜ստտօ раг е х е т р 1 е , 1օտ ոօատ БрёсШциеБ <16Տ.1ջո»ոէ 1ոտէքէսէ1օոտ տօօ181օտ, քօոշէւօոտ, օե]օէտ ստս61տ, е ! с . . . (п акЬагаг. •сНкНаи, зр агар е*. БЫ пакап. кагаз. Ь а т Ы г п ) еэ1 и п е яиеБИоп сцН а Ьеаисоир ( Л т р о П а п с е «Խոտ 1а (га<1исНоп տօւօոէւքԱ|սօ (1օտ 1ех1ез. Օ տ ւօոոօտ реи уеп! ё 1 ге: 1) էքՅոտօւ՜Ատ сГипе 1ап^ие <Шп$ Г'аи1 ге: 2 ) и а & Ш в раг ии աօէ арргосЬе. II օտէ ргёгёгаЫ е, й а п з ! а Ц а с к к И о п <1ев № х 1 ё 8 Ы 8 1 о п 'о § г а р Ь и |и е 8 .<1о г е с о и п г а 1а 1гап8Сг1рНоп 1Ш ёга1е сцп «а г с 1 е а и № г т е с !о п п ё տօո տչոտ ргес1в о է з а у а!еи г 1о са1е. Т о й ! еп տ^քքօ^ււէ (1 е гоБресюг 1е8 р ф и с Ы а г и ё э паиопа1е8 ргоргез а Гоиугаде, 1е № с!ис1еиг է!օւէ з ’аррИфгег. еп ёуИаШ сГ ет р 1 о у ег с1ез ех - յ^տտւօոտ 1гор тос1ёгп$8 с о т т е Յւոո1տէ1օ» сопШ ЬиИ оп, с1а8$е. а у а п Ь ^ а г й е . $ у т& г1 е օէ (1 ՝Յսէւօտ, а си гесгёег Г а т Ы а п с е հ1 տէօո<|սօ. О пе 1 га(1 исНоп ք!ժ61օ к Го г1 § 1 п а1 , էսոէ раг տօո со1о հւտէօՈգսձ цио чаиопа!. ո՚օտէ р.0 8 в!Ы е զ ս օ раг ип с!ю1х ]исИс1 си х (1օտ ք|օհօտտօտ (1е 1а 1апгие.



2 1Լ ' Լ II ! ' Դ И Ь 1Г Ն I ; I 1

.

ՀԱՅ'ւԱ'ւՍ.Ն Ս11Ո- ՄԻՆԻ11ՏքՆ1>ՐԻ ՍՈվեՏիՆ ШМДОЬ'Р Ս*ՍՇՏՈ81' ԱՆ'1.11է» Հհն ս1»Ո-ԱԴ-ՐԵՐԻ 1-ՆՍՏ1'ՏՈԻՏ-«ՄԱՏԵՆԱԴԱՐՍ.Ն. 1-ք1»*ԼԱն ԲԱՆԲԵՐ ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆԻ 1962 #0 М. ւ !. ТИ ХО М И РО В {М осква) отры вки славян ски х рукописей в м атенадаране Научно-исследовательский институт древних рукописей Матена- д а р а н в Е р е в а н е широко известен в С С С Р и :?а р уб еж ом своим ценней­ шим собранием произведений старинной армянской письменности. «Ты ся­ чи неутомимых лю ден, сгорбись н а д пергам ентом , писали, переписывали историю жизни м культуры арм янского н а р о д а » 1. Плоды их тр у д о в дошли до нашего времени в виде роскошных и бедных рукописей, написанных и ,« годы процветании средневековой Армении п в годы тяж ел ы х страданий армянского народа под игом турецких и персидских властителей. Армянские писцы -.аботилиСь не только о содержании и внешности переписанных ими рукописей, но и о б их сохранности. Рукописи облека­ лись и прочные, обтянутые кожей переплеты. Д ля прочности переплет­ чики употребляли в виде ф ор зан ов листки пергаменных рукописен, в том числе славянских. Б лагодаря этом у армянские книги и сохранили нам не­ которые ценные указания на историю самих армян и связи их с другими народами. Фрагменты славянских рукописей в армянских книгах как бы гово­ рит нам о тех армянских колониях, которые существовали и в России, и на Украине, и в Болгарии, и в Сербии. Появление отрывков из славянских книг в форзацах армянских руко­ писей вполне понятно с технической стороны. П ергаменны е рукописи б е з ­ жалостно употреблялись для разных технических целен и при печатании книг и при переплетении книг. М ножество пергаменных рукописей, в ч а ­ стности в X V II веке, было уничтожено «Печатным д во р о м » п Москве. Их употребляли в качестве подсобного м атериала при печатании книг, а т а к ­ же для подклейки переплетов. Однако в русских рукописях мы не найдем отрывков из армянских книг, тогда к ак славянские, пергаменные отрывки в относительно зн ач и ­ тельном количестве употреблялись в ф ор зац ах армянских книг. И это •-полно. объясн им о, если вспомнить историю арм янского народа. Колонии армян существовали и в России, и на Украине, и на Балканском полу­ острове. Тут армянские писцы («грич») сталкивались с местным населе­ нием. В таких украинских городах, как Л ьво в, арм яне жили колониями и К аталог иыставкн лревмих рукописей М и.-сиадграна. М .. 1947, стр. 3.

М. Н. Гихомиров пользовались значительными привилегиями. В 1588 г., например, по све­ дению польской ученой Л . Царевнчной. из 38 крупных лавок во • 1ьвове армянам принадлежало 22 лавки. В итальянской колонии Кафе, нынеш­ ней Феодосии, но исследовании» М аловнста. большинство населения вооб­ ще составляли армяне. М ежду тем и Л ьвов п К афа, вместе с соседней Солда ней (теперь С удак), были видными ц и тр ам и русской и украин­ ской торговли. Д а и в самой средневековой Москве армяне, как известно, также имели свои дворы и лавки. Следовательно, изучая фрагменты славянских рукописей, мы можем установить, где и когда армянские нисиы вступали в соприкосновение со славянскими рукописями. Ведь это должно было происходить в тех мо­ стах. где жили не только арм яне, но м ф угис. в данном случае сл авян ­ ские народы. Конечно, нет необходимости обязательно считать, что армян­ ский пнсеи непосредственно знал владельца славянской рукописи. Он мог .чиигу купить на рынке или у п ри езж его купца, мог получить ее в виде подарка и т. д. По и при всех этих условиях требовалось, чтобы славян­ ские рукописи оказались в поле внимания армянских переписчиков. Зн а­ чит. знакомство со славянскими отрывками в армянских рукописях вскрывает перед нами интересную страницу в области взаимодействия армянской культуры с культурами славянских народов. Славянских отрывков в рукописях М атен адарана не много, но он; заслуживают внимания, отражая древнюю славянскую традицию, как ру­ кописи на пергамене. Отрывки были мною изучены ещ е в 194\" г.. но опи­ сан и е их я не издал. П о зж е сл авян ск и е отрывки М атен ад ар ан а были и зу ­ чены Е. Э. Гранстрсм, но к ее исследованию следует добави ть и кое-ка­ кие другие наблюдения. К числу отрывков прежде всего принадлежит фрагмент, помещенный в армянской рукописи тол ко ван и й Г р и гора Т а т е в а ц н Л1? 1351 (рис. I). Э т а рукопись р азм е р о м в четверку (4 ). на 30'.> л и стах. X V II в е к а . » п е­ реплете того ж е века. Д ля форзаца՛ употреблен пергаменный листок из русской рукописи XII века. Листок этот взят пз большой книги в лист. С одного края ли­ сток примерно на I четверть обрезан. Текст написан в 2 столбца крупным и четким уставом, который можно отнести к XII веку. На это указывают старые начертания букв. Так. бук­ ва «и» пишется в виде печатного русского «и». Буква «и » имеет форму л а ­ тинского <о\\». Буква «ж » имеет геометрическую форму, буква «ч» пишется и виде мелкой чашечки на длинной ножке, что характерно для Х!1 в;2 П о­ следовательно употребляется «ы» (ы) и йотованнос «с». Однако буква •гЬ» уж е кое-где поднимается над строкой. П о определению В. Э. I ран- стрем. листки содержат в себе отрывки жития Саввы Освященного, широ­ ко распространенного в русских рукописях. К этому можно добавить не* - Ц. Э. Г р я н е т р е м . Отрывки сланаио-руеских пергаменных рукописей в собр;* пни Матенадарана в Нреи;ж» (Труды отдела древнерусской литературы. Том XIV. изд. \\Н СССР .М.—Л.. 1958, стр. 619 623). Далее в тексте упоминается без ссылок.

Отрывки славянских рукописей в М атсиаляране 2а: у*ч>ч• - . * & Г- • 3 О ի հ < V* է_ > *и | ЛЗ Հ ■Л ь -и •и м »- «1 «5 Ь - - '՝* * >5 > ^Ճ * '՝♦ Հя * ► •՛ < .и и л» Ь «է > г -Х Ъ **■ * » Г * - ֊* * ■ *»» * < > «է аЯ <Ձ 5 а.2 V’Л . է ձ* ВРщ •ք* % % ,յ/ л *« *

М. И. Тихомкрои сколько замечаний. По-видимому, листок входил в состав какого-то боль­ шого сборника, так как сбоку одного столбца, где начинается новый текст, поставлена помета под титлом: ма (41). Помета сделана кино­ варью. а большая буква С должна означать главу сборника. Русская ру­ копись, из которой листок попал для ф орзаца армянской книги, принад­ лежала к числу роскошных для своего времени. Таким образом, мы име­ ем великолепный образец русской рукописи XII века. ! Ьгкакого указания на время и место, где был сделан переплет ар ­ мянской книги, использовавший для ф орзаца русскую рукопись X II века, мы не имеем. По об этом месте можно сделать предположение, исходя из времени изготовления переплета армянской книги, сделанного в XVII ве­ ке. В таком случае наиболее вероятным местом приобретения русской ру­ кописи для ф орзаца была М осква того ж е столетия. Вывод этот интересен уже как доказательство еще существования в больших русских городах этого времени рукописей давних веков, при этом рукописей роскошных. Колонии армян в X V !--XVII вв. существовали в Астрахани и Москве. Колония армян в Москве этого времени была значительной. Армян ский двор в М оскве стоял на Ильинской улице в Кнтайгороде, к ак о б этом мы узнаем из одного документа 1599 года. В XVII столетни в Кнтайгоро д е у к а зы вал и е щ е место, «ч то с тави л и сь ар м ен я и гречей к » 3. В X V III в е ­ ке основная армянская колония в Москве уж е находилась в Армянском переулке за пределами Кнтайгорода. О положении армян в России дают понятие многочисленные докум енты 4. С л е д у ю щ а я з а эти м рукопись Е в а н ге л и е Ле 6743 (рис. 2 ) . в 4°, ни 308 листах, написана в 1681 году. П ереплет книги того ж е времени, место написания: страна Ачаван, село Егннк, Для форзаца употреблены 4 пергаменных листка (по 2 в начале и в конце книги), содержащ ие евангельские и апостольские чтения. Они на­ писаны на грубом пергамене, с киноварными инициалами чудовищного орнамента. Е. Э. Гранстрем определяет письмо пергаменных отрывков XIV веком и с этим можно согласиться. Определение языка отрывков как русских (русский извод) может быть несколько уточнено. В языке встре­ чается мена «у » и «в» («усл^дь мене не грядеть»), что может указы вал на Украину, как па место, где были записаны отрывки. Интересные указания на место приобретения славянских рукописей дает Евангелие № 7337 (рис. 3 ). Оно написано в Г , на 332 листах, в 1352 году, место написания К аф а, в Крыму, при царстве Констандианоса и при архиепископе Степпносе. Переписчик Карапет. Евангелие было куп֊ лено и подарено монастырю Оксент. Переплет примерно того ж е времени Д ля форзаца впереди рукописи употреблен 1 лист пергамена, напи­ санный уставом конца X IV в. — начала X V в. Он зак лю ч ает в себе отры­ вок церковной сл у ж б ы ( 7 —9 песни канона I! п р .). П ер гам ен и буквы вы- 3 И . З а б е л и н . .М атериалы для истории, археологии и статистики М осквы, часть втор ая, М ., 1891, стр. 1154. 4 «Армяно-русские отнош ения н X V II век е*. Сборник документов. И :;л. Академии н ау к Армянской С С Р . Е р еван , 1953.

Отрывки славянских рукописей в М атеналзрпне 239-

М. Н. Тихомиров IV П Ш . едси » յ . л * ^ .^ '-'5 ՝ . . . ( ^ * ^ с т ..ч Л 1й ? * / - . . ^ ՛ \" ՛Հ հ • •՝ й \\ 4 <1 * » [ ք л V * м л * >* * * * ՝ ՝ * * ё *^ *1 ?л тН А «« Рис. 5 цвели п стер л и сь. Почерк сигиа'лыгын. нее перекладины кверху, лежачее « е » зам е н и л о у ж е е » и о т о в а и н о е . \\1. Э . I ' р а н е т а м з а м е ч а е т , что извод рукописи определить не удалось. Однако, судя по всем особенностям; письма, рукопись русская. Письмо четкое и красивое, етремжцесся вверх. О но напоминает русские рукописи конца XIV начала XV вв. я ; москрп-

Отрывки славянских рукописей а М атенадаране 241 V Г О- ьа- д а А я д а а д ® ^ 358-16

242 М . Н. Тихомиров ских монастырей, в частности из Андроникова монастыри. Появление русской рукописи в К аф е вполне закономерно, так как К афа вела боль­ шую торговлю с Россией, как это показывают летописи, упоминающие о присутствии б ол ьш ого количества русских купцов в К а ф е во время ос взятия турками. К числу русских отрывков относится 1 пергаменный лист из рукопи­ си М аш тоц № 8231 (рис. 4 ). в 4°. на 152 листах. 1715 года. Тогда ж е сде­ лан и переплет. Для форзаца употреблен I лист пергамена, написанный некрасивым полууставом, содержащий отрывок из Евангелия русского извода. Почерк рукописи близок к .украинским рукописям. Место ее приобретения, судя по ее написанию в 1715 г., один из русских и украинских городов. Опре- Р н о. 5 деление почерка рукописи, как XV в., у Е. Э. Гранстрем. требует некото­ рого уточнения: конец XV начало XVI века. Почерк славянского отрыв­ ка характерный некрасивый полуустав этого времени.. Среди армянских рукописей, имеющих отношение к славянству, край­ не интересна Записная книжка XVIII в. на армянском языке (№ 5954). П а л и с т а х 1 16 об . - 1 18 об . зап и сан ы числа на а р а б с к о м , латинском, славянском и армянском алфавитах. П а листах 118 об 119 об: написана зам етк а: «начало Российского Государства и преёмничеств» Государю онаго». В конце: «читай в раз-

О трывки С.1 ;и ж :е м 1\\ рукописен » Л Ь тсн адяр ак с 243 суждении российской истории. записки касательно российской истории, историю российскую Т а т и щ е в а и т а к ж е Щ е р б а т о в а » . Д а л е е на л. 120 121: «П р еем н и ч ество государей рода Р ю р и к о в ы х » (от Р ю р и к а I. д а л е е : <государи рода Р о м а н о в ы х », кончая: « Е к а т е р и н а II. б л агоп ол у ч н о ц а р ­ ствую щ ая». Н а л. 122 123 примеры из русской грамм атики, н ад еж и и ир. В этой ж е рукописи имеется 4 русских стихотворения, написанны х \\ армянскими б у к в ам и . Н а л. 127— рецепт. Н а л. \\Щ об. 135 написаны ՝ по-русски нравоучительные фразы. Более подробно и точно оценить зн а ­ чение рукописи могут только люди, зн аю щ и е русский и армянский языки. Записная книжка заслуж ивает особого внимания и изучения, как па­ мятник культурны х связей арм янского и русского народов, возникший не позднее 1796 года (смерти Екатерины II). Среди славянских отрывков особый интерес представляет остаток к а­ кой-то украинской грамоты, вплетенный в Сборник церковных песнопе­ нии Л<? 591 (рис. 5 ) . написанный в С у д а к е в 1352 году. О тры вок полно­ стью издан Е. Э. Гранстрем. но не вполне точно и без пояснений, причем отнесен не к X IV , а XV веку. Поэтому попытаемся восстановить, сколько возможно, этот уникальный документ, поставив в скобки предполагаемые и утерянные в подлиннике буквы: н(ашим) дЪтемъ и нашимъ намост (ником)... (с)тр1»лци, коли намъ того будет потр(еби)... (С т)е(п )ан ъ оутринъ сам ъ своимъ животном)... (Сто) панъ оугрин(ъ) сам ъ своимъ жнвот(ом) а ни и т ы роботъ... то были первы... будеть нам т ( о ) г о потреби з н а (т и ). А к... до м. ри вторы е нед'Ьли вели (к о )г о (п оста)... (т)ом были вся дни. панъ Янъ... (нан)ъ маршал* к., ЗбыгнЪвъ, панъ м (арш алокъ)... О ставляю без р азб о р а последнюю. Ю-ю строку документа, где чита­ ется только отдельные буквы. Перед нами, несомненно, официальный документ, вышедший из кан­ целярии литовского великого князя, судя по упоминанию о м ар ш ал к ах, видных сановниках Л итовского великого княж ества. С лово «З б ы гн Ь въ » польское имя -неверно прочитано Е. Э. Гранстрем. разделившей это имя \"՛* 2 с л о ва: « з б ы » , «гн ’Авъ». С л о в о «у тр и н » (« о у г р и н ъ ») о б о з н а ч а е т не 111)0010 имя или п розви щ е, а. вероятно, племенное обозначение- \\тоин- веигерец. '3' Подтверй^деияе документа марш алка ми свидетельствует о важности * ианиого документа, который представляет собой жалованную грамоту окоему Степану Угрниу. Появление так ого документа в армянской ру- \\у-П(КИ оче|11* лю бопы тно и у к а зы в а е т на один из украинских городов олн.и Ка' ° тоюла доку- м е,,т 1Ю1,ал в К рым, в то т ж е С у д а к , который был м из крупнейших центров торгового оборота в Причерноморье XIV— столетий.

244 М . Н. Тихомирок С ред» славянских отрывков М атенадарана большой интерес имеют листки и:; южнославянских. сербских и болгарских рукописей. Маш тон (Требник, № 3 3 5 2 ). в Т\\ на 216 листах, написанный в Софии (Б о л г а р и я ) в 1630 г- П ереписчиком б ы л М а к а р С обастаии . Л/ , И М «^ Й 5 1 Р 0 П И А Б Ь \\ и*ри*то.'Вй эй раг лшгпл ли \\ 'Л И л л Б 1Ш Л И <Гом АН !И V I * ... ЧТ» » » ' Рнс. б В рукописи имеются два лицевых изображения՜: на л. 2 изображен Х р и стос и д в а ап о с то л а , тол ько их одеж ды написаны к р а ск ам и . Вии*

О;рынки сл;шикск.«х рукописей к М ат.-наларане АГЬ’ .ХЛЬ* П у Х П ’П А ^ П П <}Л ЬМ '.,- < 1 1 9 < Г Г 1 М Г 1 в < Г 4 М | Ь < ^ Г П г4 1 в ' Г ( | в / у « * «V ^ к а к а т ^ я д . У с г л н ю ъ ъ у л а к я л т т \\ ճ ք Т Я А К С ги К Ъ • П *? ,? ,**,Ш « Й р Г Т .*& :г « И 1 / Д г Я / * Л Ь П Ы » Л Т 7 » - Л И Ц .7 « у *Л д К 1ք(քк ո ՚Հ Տ ա ֊ г й Ь ь Ы в / е & Г й ъ а л М ՝ У ՝{դ * խ գ * ,<յյ- м а / г л д 1 Г й й ^ х |о ^ л - к д л г и 'б Д Ш г я ф г & у ' Р и Հ ր м т а л ю 'г а .- տ Տ ք է հ ճ օ тл Ц п < *г*ал & -& ь 11; յ ւ » ( р б у й Ж К М Щ ՝ г а ь д я Հ Ի Ъ < Л > 1 У < * Ճ - г С у л г , ш и т * /1вА м ьн ^бгеяж < ա -ճ ւճ 1г л г г ^ и - я н у * п а д Ш ^ *( *« т Г * Д Л # ' Ж / . М К է * Ո է \\ ք ս ձ Ո Ղ * ա - ։ - ձ ձ г‘ Х 4 & Д п 4 ւ ռ ՝ г м У А ^ / к г - у к к - * է է է ր ՚ո զ ս դ ։ щ л Ы л д е д ^ л и ь Ъ А А П л п * п * г* - * л м г ц р е е й /.п а н - < л А < т с л ы * ь и т ։ * * * ՝ н е . ъ с л д ы г в ' л л и .ւ ք ւ ւ I ! д е в у ւ յ ս с Ъ п я - * г 6 * .'Л 1 4 ճ-6 с / < > * •,*гт лы к *к г0 % л р й гк ш *гс -ги Щ ՝ г { М / Ц Ь К о х а у п г Г О П н в Հ է ս ւ ո է ո հ * . Հ Ո է . \\ > . * ; 1Д-:; л Я н з » р п Ш ^ а - հь ж р л я я г р ъ д ւո ո ո ՝ БйДмйЛл :՝.(5 ,< ՝ճ Г Ь Л * ^ ^ л ть п ^м лш - 5 с г-г# л а у «ф ; « • п я и я б А И * ( 7 . ք յ ( Հ է յ л л > . т ֊г * յ « » т . ; . ! » ՝ * * . лй г о у ^ ^ ш ^ п ' г п • ^ л « л _ к < м л п ь - г и 1 т л и * к ^ »г А ц р о п * ь и т с А д л а г в ь < 3 & « ՝ г л ^ й ш и и ‘,ле .я в г г с / » с г к м * У Л * ^ п { Д О Т 7 г « ш т в ., ллс п г к 1« и « к о ^ ш с н а « л Т ; ( Р % п ь а с ь ^ : ' о а г л . V*- И ^ М И к | ^ » « Г Л К * у ^ # '. 4С .Г Ь гчл и / . ,а

2К> М . Н . Т ихом ирои ЗУ п о д п и с ь : « с и в и л л а и м е н е м Е в р о п и я б ы л а д ( о ) Х р и с т о в а з а 133 л11гл линем (х о )д и л а в ц в е т н о м одеян ии си...» (д а л е е о б о р ван о и видна тольк< верхуш ка 3 букв) (рис. 6). Второе изображение на л. 215 в красках. По-видимому. Изображена сивилла, сбоку надпись, частично обрезанная. Печатный гексг и черные рисунки, возможно, были вырезаны из книги и позже раскрашены. Из славянских фрагментов привлекают внимание и отрывки из бол­ гарского евангелия (фонд славянских фрагментов М атенадарана № 2 ). в 4°, на 4 листах пергамена, наклонным болгарским уставом X IV в. В тексте употреблена киноварь. Рукопись зак лю ч ает в себе евангелия на благовещение, об Иоанне Предтече, о сретении, обрезании, богоявлении. Отрывки имеют большой интерес для истории болгарского языка, отли­ чаясь меной ю сов п другими особенностями бол гарски х рукописей X IV вв. Появление таких отрывков вполне объяснимо непосредственными связя­ ми армян с Болгарией. Могли они попасть и на Украину при посредстве Молдавии. У Е. Э. Гранстрем эта рукопись не отмечена. В рукописи Г р ам м а ти к и № 2 2 7 5 (рис. 7 ) . п 4°. на 223 л л .. X V III в., для форзаца употреблены 2 пергаменных листка из Апостола, написанные уставом XIV XV вв., рукопись сербского извода. На полях сделаны ско­ рописные итальянские пометы, отмеченные П. 3 . Гранстрем. Суди по упо­ минанию папы Сикста, пометки сделаны в конце X V I в. при папе Сиксте V (1585— 1590). Рукопись, возможно, принадлежала в Италии какому- л и бо к атол и ку, ю ж н о м у сл авян и н у . П рочи тан н ое Р.. Э . Г р ан стр ем Տ յո р о теп & о Տա ոյոօ, отожествленное ею с монастырем Сан Сориано в Ка­ лабрии. по-видимому, недоразумение, так как в рукописи читается $ап П о т с т с о Տսւաւօ (Сунано). В заключение следует отметить большую научную ценность славян­ ских отрывков Матенадарана. Количество славянских пергаменных руко­ писей очень невелико и нельзя пренебрегать д аж е их отрывками. Скорей­ шее воспроизведение этих рукописей теперь легко разрешимая задача, так как имеется дешевый н быстрый способ воспроизведения рукописей. Отрывки небольшие, а значение их очень большое. И славянские и ар ­ мянские ученые одинаково заинтересованы в их издании, как свидетель­ ство о старинных культурных связях армян со славянами. 1Ո.|.,1Լ31Ղ ЗМЛПГМЧН • ( 1Гпи1|||и|) 111.1Ы.1Гь1).!|!1/1. ЦЫЬИ/М'ЫЧ- Պ1).Տ1).111՚ԿՆ!;!*1: ( I). ս՜ փ и փ п . >1) И'III ա ե ն ա է ք ս ՚ր ա նի ս / ո ւ վ ւ ւ ն ե բ հ ն ձ ե ււ ս ւ ւ /ր ե ր ի /// ա ա ս ա հ !քն ե ր ր , и / т Ь у մ ե ծ ՛ \" ւ / ւ ո յ ն մ ա ս ր >՚ււ /;/./ ' մ ! ։ ։ / >'այ ե ր ե ն ձ հ ււ ա ւ/րէրքւ պ ա Հպ ա ն ա կ ն հ ր ի ձ հ ւ ւ վ , ւ՛ եձ է/իա ա կ ա ն ա ր Ժ է/ւ է՛ն ՀւԼ/ւկ ս ւ յտ ւ / ն ա մ : Ա յ դ պ ա ш и ш իկն/ւ/ւի ա ս ո ս է ՚Ի ա ս ի ր մ \" ւ ն մի - հ ո ՛/ и , / Հ ն ա ր ա վ ո ր / ւ / ս ա ն п и ! ո ր ո շ հ [ т ո ր ա հ ւ/ /; />/'/’ /«'. ՛ ա յ ւ//ւիէ ն Լ / ւ ր 7 1/ \" 1 \" ՛ “

Отрывки славянских рукописен и М атснадарзне 4֊ 7 ■մեղ մ տ ե / и /ш վ ո ն ա կ ա ն ժ ո ղ ո վ ո ւր գ ն ե ր ի և ն ր ա ն // ձ ե ռ ա գ ր ա կ ա ն մ շ ա կ ո ւյթ ի հ ե տ . Հ ե ղ ի ն ա կ ն ա ռ ա ն ձ ն ա պ ե ս նշ ո մ / X I I դ ա ր ի ոոսւ1>ր1ն մ ի պ ա տ ա ռ ի կ ի հնտ ղրա - կ ա ն ա ր ժ ե ք ը , ո ր ն Оղ ա ա գ ո ր ծ > /ե / ՚ ո ր պ ե ս պ ա հ ս / տ ն ա կ Մ ա ա ե ն ա ղ ա ր ա ն ի X ’ 1 3 5 ! ձեռա գրում։ Հ ա տ ա կ ո ւ շ ա դ ր ո ւ թ յ ա ն ք, ա ր ժ ա ն ի X V П I ղ ՚ռ ր ի հ ա յ ե ր ե ն մ ի Հ ո ւ շ ա տ ե տ ր ( ձ ե ս . .V 5 0 5 4 ) , ո ր ր պ ա ր ո ւ ն ա կ ո ւ մ /, ո ւ շ ա գ ր ա վ տ ե ղ ե կ ո ւ թ յ ո ւ ն ն ե ր ո ո ւ ո ւ ո յ յ ս / ա տ մ ո ւ Ր /ունիւյ ե մ ի շա ր ր ՛Հա յա տ ա ռ ռ ո ւս ե ր ե ն ղր ա ն ;յ ո ւմներ ու բ ա ն ա ս տ ե ղ ծ ո ւթ յո ւն ՝ ն 1 , ր ( ա յ ղ ձ ե ո ա ղ ր ի մ ա ս ի ն տ ե ս / ;. Հ ա կ ո բ յ ա ն ի հ ո ղ վ ա ծ ր <(Բ ա ն բ ե ր ի » ս ո ւ յ ն Հ ա ֊ ասրա մ ): Բ ա ՛յի ռ ո ւ ս ե ր ե ն պ ա տ ա ռ ի կ ն ե ր ի *у, Հ ե ղ ի ն ա կ ը խ ո ս ո ւ մ Հ ն ա ե ո ւ կ ր ա ի ն ա կ ա ն , ս ե ր բ ա կ ա ն ե բ ո 1/ ղ ա ր ա կ ա ն ձ ե ռ ա ղ ր ե ր ի ս / ա տ ւ ս ո ի կ ն ե ր ի մ ա ս ի ն ։ Ն շ ե / ո վ Ա ՛ յ ն \\ւմ սղա մա նքր, որ ս լա վ ո ն ե ր ե ն մ ա գ ա ղ ա թ յա ձ ե ռ ա գ ր ե ր ն ա ռհա սա րա կ շա տ ս ա կ ա վ ա թ ի վ ե ն , հ ե ղ ի ն ա կ ն տ ա ս * Հ բա շո ւմ հ ա յե ր ե ն ձ ե ռ ա գր ե ր ո ւմ պ ա հպ ա ն - վս/ծ ս/ա ւիւներեն պ ա տ ա ռ ի կ ն ե ր ի հ ր ա պ ա ր ա կ մ ա ն ա ն հ ր ա ժ ե շտ ո ւթ յա ն հ ա ր յյր . Ա յղ ա ր ժ ե ր տ վ ռ ր բ ն ռ ւ ղ ր ե ր ր մ ե կ ա ն ղ ա մ ե ս խ ո ս ո ւ մ ե ՚հ հ ա լ ե ր ի ե ս / ա վ ո ն տ կ ա Կ ■/ււղ ո վ ո ւ ր ղ ն ե ր ի վ ա ղ ե մ ի մ շ ա կ ո ւ թ ա / ի ն կ ա պ ե ր ի մ ա ս ի ն ։ М N. Т1КН0М 1К0У (М овсои) « л -տ р к А с м к е т а п р . М А к и з о к г г н տ ւ , \\ \\ ը տ օ ւ ; м л т к ы а о л к л х 1.е$ йа^гпеШ з с!е «ոՅոստա՚էտ $1аУе$ сопзегч'ёв аи М а1 ёпас1 агап <|ш ոօստ տօու рг1 пс1 р а 1 е т с п 1 рагуепий տօստ 1 а г о г т е (1 е (ешПеэ с!е зягйе (1է՝տ ւաւոստօոէտ а г т ё п ( е п $ . р г ё з е т е Ш ип 1п(ёг<!4 $с!епШ к]ие сопзШ ёгаЫ е. Сев Гга&п1 е п 1 $ ոօստ р е гте Н е Ш (1е аИиег !շտ гаррог($ <1օտ օօրւտէքտ а г т ё - ւսշոտ а \\'е с !օտ օ օ օ ա 1 յԱ օ ո տ տIаVеտ. 11տ ոօստ р е г т е И е п ! с!е аи!уге 1е соига «Ա- сея гар рогէտ. 1/аи1еиг а’аМагйе տսժօսէ *иг ип 1гп^теп1 րատտշ с1и X IIе ->1ёс!е. ипе р а « е <1е ц а п !е (1յոտ ип т а ш к с г И (п 1351) ժս Ма1ёпас1агап. Սո аи!ге т а п и зс г И сИ^пе (ГаМепНоп; ип т ё т о 1 г е а г т ё Ш е п с!и XVIII՝՛ տւծ- с1е. а и х с1 о п п ё е$ 1 пгёгеааап(е$ տար Ոււ՚տէօււ^ (1е Աստտէշ օէ (цп с о т р о г 1 е (1օտ поИсеь е1 <1 (*տ р о е т е ՝? ատտօտ 1 гап$спЪ еп сагас1 ё г е 8 а г т ё п !е п $ (\\го 1 г Г е х р о з ё с!е Р.. И а & о р и т (Խոտ 1е ргёэеп ! п о т ё г о ) . 1 .’аи 1 епг §’аггё1е ё д а !е т е п 1 տս: հ!թտ 1*га§гпеп№ <1е ւոՅոստօՈէտ икга!- ո1ճոտ, аегЬев. Ьи1§аге& Լօտ р а г с Ь е т 1 гк *1ауе$ ё !а п 1 , еп рг!пс1 ре, սՏտ •пгея, Гаи1еиг ргр'роаё <Геп*гергепс1ге 1а риЬ11саМрп йеэ К а с т е т е տհ\\'օտ աՅոստօոէտ згтёп 1 еп $ . СеБ (1 օ շ ս ա 2 ոէտ б е 1 гёв дгаггде уз1еиг տօոէ ип г ё т о ^ п а ^ е ё ! о ( ц : е т 1е$ 1յՔոտ сиМиге1$ а ё с и 1 а 1 ге$ а г т ё п о - * 1 ауе§.

■

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՍՍՌ էքիՆԻՍՏՐՆՕՐԻ ՈՈՎ6տ 1*Ն ԱՌԸՆԹեՐ ԱԱՇՏՈՏԻ ԱՆ՚ԼԱՆ ՀԻՆ սեՌԱԴՐԻՐԻ ԻՆՍ ՏԻՏՈԻՏ-^Ա ՏԻՆԱ ԳԱ ՐԱ Ն* ԷՐեվԱՆ ԲԱՆԲԵՐ ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆԻ 1902 Л* С 4 1 ա 1 հ Յ Ր 1Г П 1 ' Р 11Л $ 11Л> 'ՊԱՏՄՈԻթԻԻՆ Պ Ղ Ն ԶԷ ՔԱՂԱՔԻ* ԶՐՈԻ8ՑԻ ձԱՅԿԱԿԱՆ ԵՎ ՎՐԱՑԱԿԱՆ ՊԱՏՈԻՄՆԵՐԻ ՈԻ Ն Ր Ա Ն Ց Փ ՈԻձԱՐԱԲԵՐՈԻթՅԱՆ Տ Ո Ի Ր 2 Հ ն դ կ ա կ ա ն ծ ա գ ո ւմ ո ւն ե ցո ղ « պ ս ։т մ ո վ !Հ ո ւն ն ե ր ի ;՛ կ ա մ Հ դ ր ռ ւ յց ն ե ր ի օ մի բ ա վ ա կ ա ն ս տ վ ա ր շ ա ր վ ա ղ մ ի ջ ն ա դ ա ր / » մ , ո ւ ղ ղ ա կ ի կ ա մ մ ի ջ ն ո ր դ ա վ ո ր մ ա մ ,՛ ա ն ց /,/ է պ ա ր ս ի ց դ ր ա կ ա ն ո ւ թ յո ւ ն : Հ հ ա ա ղ ա յո ւ մ , Հ ա տ կ ա պ ե ս խ ա լ ի ֆ ա թ ի ա ի ֊ բ ա ս /հ ա ո ւ թ յա ն շ ր ջ ա ն ո ւ մ , « պ ա ա մ ո ւթ յ ո /ն ն Լ ր իւ> ս, յ ս շ ա ր ր թ ա փ ա ն ց ե ց ա ր ա բ ա ­ կ ա ն , ա վ !/ ի ձ ի շ ա ' ա ր ա ր ս ,/ I դ ո ւ դ ր ա կ ա ն ո ւ թ յա ն մ ե ջ ։ Ս տ ո ւ յգ վ կ ա յա կ ո չե ք ա յն խ մ բ ա դ ր ո ւթ յ ո ։ ն ր , ո ր հ ե ս , ա ղ ա տ ա ր բ ե ր ա կ ո ւմ ն ե ր ի ն յո ւ թ դ ա ր ձ ա վ ՛ հնա րա վոր չկ ։ ՛հ ա խ , տ վ ե /ի հ ա վ ա ն ա կ ա ն կ բ ա ն ա վ ո ր փ ո խ ա ն ց ո ւ մ ը , ի բ ր և «շ ր ջ ի կ թ ե մ ա ­ ն ե ր » Ա ա պ ա ՝ պ ա տ ո ւ մ ն ե ր ն ա յն ք ա ն շ ա տ ե ն , ո ր ս կ դ /թ /ա ւո ե բ ս ա ի հ ա ր ց /, ն կ ա - <ոե/ի խ ճ ճ վ ո ւ մ կ ։ « Ա ր դ / Զ ա ֆ ա ր ի օ , « Փ ի ր Փ ա հ լ ո լ / Ի » , « Պ ղ ն ձ ե ք ա ղ ա ք ի » պ ա տ մ ո ւ ­ թ յ ո ւ ն ն ե ր ի շ ա ր ի ն ո ր ս ա կ ա ն , ։ ։ / « Դ ի / ։ •՛. ա ն ե ր ո ! / ի » ( կ ա մ « Հ ա ր ց մ ո ւ ն ք ա ղ ջ կ ա ն ր ն ղ մ ա ն կ ա ն ») ղ ր ո լյց ն , օ ր ի ն ա կ , ի ր զ ո ւգ ա հ ե ռ ո ւթ յո ւն ն ե ր ն ո ւն ի մ ի շ ա ր ք մ ո ղ ։, - վ ա ր գ ն ե ր ի մ ո տ , ա յդ թ վ ո ւ մ ն ա ե ' հ ա յե ր ե ն ո ւ մ ո ւ ւ/յւա ց ե ր ե ն ո ւմ ։ Ս յո ւ ժ ե ի ա ո ։,,, ‘ք ո վ ա յ ն խ ի ս ս , մ ե ր ձ կ ս ո ւ ս ա կ ա ն « Б С С С Д З Г р С Х С В Я Т И Т С Л С Н » и / տ ա մ ո ւ թ յ ա ն ր *. Ա ի ն չդ ե ո վ յա ւց ա կ ա ն թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յա ն կ ա մ պ ա տ ո ւ մ ի հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ի հ ա մ ա - ձ ա յ ն ա յ ն թ ա ր գ մ ա ն վ ե լ կ Թ ե յ մ ո ւ ր ա դ ա ր բ ա յ ի կ ո ղ մ ի ց ' հ ո ւ ն ա ր ե ն ի ց Ղ: Պ ր ո ֆ Ս 'ւչո ւք ս կ թ , վ ա ր ձ ե ց գ տ ն ե լ վ ե ր ո հ ի շ յա լ ռ ո ւ ս ա կ ա ն պ ա տ ո ւ մ ի հ ո ւ ն ա կ ա ն ո կ ը ղ ր - ‘\" \" ւ բ յ ո ւ ր ր - , ո ր ո վ կ լ ո ւ ծ վ ե ր ե ն ր ա ՝ վ յս ո ց ա կ է ս ն ի հ ե տ ո ւ ն ե ց ա ծ մ ե ր ձ ո ւ թ յո ւ ն / , նա վ կ ա յա կ ո չո ւ մ կ Վ ի ե ն ն ա յի ա ր ք ա յա կ ա ն դ ր ա դ ա ր ա ն ի X I I դ ա ր ի ն պ ա տ կ ա ն ո ղ Դ Գ ր չա գի ր , ո ւր / 0 — 3 1 հ ա ր ց երր Ն որ կ տ ա կ ա ր ա ն ի ն վ ե ր ա ր ե ր ո ղ թեմա ների !։՚՛ ա ռ ն չ վ ո ւ մ , մ ի ն չ դ ե ո վ ր ա ց ա կ ա ն պ ո / տ ա մ ո ւ մ հ ա ր ց ե ր / ։ մ ի ա յ ն Հ ի ն կ տ ա կ ա ր ա ն ի ց ե ն ։ Ն ո ւ յն զ ր ո ւ յց ի / ա տ ի ն ա կ ա ն ե ր ե ք ի ։ Ա ր ա գ ր ո ւք)յ ո ւն ա ն ե լ/է ս / ա ե ր ս * \"՛ե ր ի հ ա մ ա դ ր ո ւ մ ը ե ս չ փ ո խ ե ց վ ի ճ ա կ ը և մ ի ն չ և ա յ ժ մ ս կ ղ ր ն ա տ ե ք ս տ ը կ ա ր ո ս . ( կ ա մ ա ն *։ « Պ ղ ն ձ կ ք ա ղ ա ք ի Ո ։դ ա տ մ ո ւ թ յո ւ ն ր ա լ։ ա ր ա կ ա ն դ ր ա կ ա ն ո ւ թ / ա ն ի ց փ ո խ ս ։ 'է Ր վ ե լ I, մ ի շ ա ր ք / ե ղ ա ն ե ր ի , ս* յգ ք ք յէ ո ւմ ն ա և ՝ հ ա յ ե ր ե ն ի ո ւ է (ր ա էյI ր ե ն ի է ո * ե զ ա կ ի ա ստ րբ ե ր ա կ ո լ մ ն ե ր ո վ : Հ ա յ ա գ ի ւա ո լք կ ա ն ն ա յ ժ մ հ ա յա ն ի Լ « Պ ղ ն ձ է ր ա գ ս տ ֊ ե ր ե բ տ ա ր ր ե ր ա կ , Հ ն տ գ ո ւ յն ը , ո ր 19 5 8 թ . հ ա յտ ն ա բ ե ր վ ե ց ա հ ր ա տ տ ր ա կ - զ ^ и х с н р а в ° п . Н. С ., П ам ятн и ки о т р е ч е н , р усск . л и т е р а т у р ы . П . .М.. 1863. • X а х а л о к Л л . С ., О ч ер к и по и сто р и и г р у з , с л о в е с н о с ти , вы и . I. .М.. 1895 Ч Аи, ъ . 1, • М о ч у л ь с к и й . С л е д ы н арод н ой Библии в с л а в я н с к о й и д р е в п е р у с с к . и н с1. “•еииости, О д е с с а , 1Տ93 г. • 'Հ ս յ ր ց մ ո ւն ք ա ղ ջ կ ա ն /.>,/; մ ա ն կ ա ն * . ի Հ ա յ կ ա կ ա ն պ ա տ ո է մ ն ե ր ր ա վ ե , ի ս ե ր տ ե ն ա ո ն } վ ո „ > թա թա կա ն տ ա րբերա կին,

250 Պ . Մքէէրսպյան ւքIւյ Ն . Ա կ ի ն ք ս /ս ի կ ո ղ մ ի д . վ ե ր ա բ ե ր ո ւ մ Լ X դ ա ր ի վ ե ր ք ի ն տ ա ս ն ա մ յա կ ի ն ' Ն . Ա կ ի ն յ ա ն ի ն կ ա ր ա գ ր մ ա մ ր ' Հ ո ո մ ի ո . ՚կ ա ս ի Հ ա յ ո ց հ յո ւ ր ա ն ո ց ի X 3 3 գ ր չ ա ­ գ ր ո ւ մ Հ ի շ յ ա / « զ ր ո ւ յ ց է ք ե ր ր ո ն ե ր / ս մ ր վ ա ծ ե ն մ ի խ ո ր ա գ ր ի ա ա կ . Դ ր ա ; / եւ ք ս տ ւ ս ր ո / ո տ ջ ի թ ա գ ա ա ր ա ց ն ե ■ ի շ խ ա ն ս ՚է ց ն . զ ո ր Р \" 1/ ՛ ր մ ա ն ե ց ի ն Գ տ է ի թ Կ ա ր ո , ս ր ա / ս ո ս ի ն ' ի Հ ա յ / ե ղ / ч ի ո ւ ա ճ ի կ / ե ղ վ 1 , » ՚\\ ՝ Խ ո ր ա ց ր ի ա ո ա ջ ի ն մ ա ս ր ո ր ո շ I,. ( ա ր ք ո ւ ն ի ր ւ ո մ « ի ո վ ս ’ր ձ ո ւք 1ի ւն» թ ա ղ ս ւվ ո ր ս /д ո ւ ի շ խ ա ն ա ց /ղ ա տ մ ե /п / Հ ա մ ա ր ), ր ա յց ի ն չ/ղ ե 'ո Հա ս կ ա նա / « ղ ո բ թ տ ր ք մ ա ն ե ց ի ն Գ ս ո ի թ Կոլրոս/ա ւ/սւա ին» ա ր • ա ա հ ա յա ո ւ / յյո ւ ն ր : Ա կ ի ն յա ն ր մ ե կ ն ո ւ մ Լ. « Ա յս զ ր ո ւ յց ն ե ր բ «ք !ա ր բ մ ա ն ե ղ ի ն » այ/ ե ւ ա յ / թ ա ր ղ մ տ ն ի չ ն ե ր > ,։ Մ ե ղ Հ ա մ ա ր //»ո ր ր ի ն չ կ ս / ս կ ո / ծ ե / ի Լ թ վ ա մ \" թ / ս ր բ մ ս / հ ե ց ի ն ,, /՛ա ս ի բե ր ա կ տ ն ո /կ ա ն ր ն կ ա /ո ւմ ր . մ ի ջի ն հ ա յե ր ե ն ո ւմ շսոո ա /սրա ծվա ծ Հ ր կ ր ա վ ո ր ա կ ա ն ՚< ի ,՚ - ի ղ ո ր ծ ա ծ ո ւ մ ր , գ ո ւ ց ե ա վ ե / ի ճ ի շ տ կ / ի ն ե ր ՛Հ ա ս կ ա ն ա / ի ր ր ե •.էթ ա րզմտ ն ե ց ս /ն թ ս /ր ղ մ ա ն վ ե ց ի ն » : Ա յ/ա ս /ե ս -ք !ա ր բ մ ա ն ե ց ի ն Գ ա լիի Կ ո ւր ս ս /ա ղ ա տ ի ն » ս տ ի ս /վ ա ծ կ ՛լի ն ե ն ր Ս ո ս կ ա ն ա / «///՛ ձ յո ւղ ի բ /ո ր բ պ ո ն ե ր ի ժ ա ­ մ ա ն ա կ ա կ ի ց հ ո /ո վ ա ո ո ւթ յն ւմ ր . որ չի կ ա ր ե /ի ն ո ւյն ա ցն ե ք թ ե կ ո ւզ ի ր ե ն ց նա խ ա ■ վ ի ճ ա կ ի ՝ Տ ա յ ր ի / ՛ա ր / ՛ա ս ի Հ ե տ : Ր ՝ա ր ղ մ 'ա ն ո ւ թ յա ն • ! ա մ ա ն ա կ ի հ ա ր ց ր որԱԼ կ ա ս կ ա ծ չի Հ ա ր ո ւց ո ւմ , ո ր ո վ հ ե տ և Տ ա յր ո է մ Հ ա յտ ն ի երկու ՛հ ա վ ի ր կ յո /ր ո ս /ա - ղ ա ա ն ե ր ի ց մ ի ա յն ե /ւկ /ւո /ւղ ր ՝ ՛հա վ ի Ր Մ ե ծ Կ ա ր ո ո /ա ղ ա ա բ ((О^ОСЛ 3 0 Հ \" 0 ( ^ յո ) կ ա ր ո ղ Հ ր и / տ ա /ք ի ր ա ա ա / / '* '/ » / . ՛հ ո / վ ի թ ա ո ա ջ ի ն Կ ո ւ ր ս ս / ւս ղ и: ա ր ո չ հ ն ա ր ա վ ո ր ո վ !յա ն ա ն ե ր , ո չ կ ժ ա մ ա ն ա կ Պ տ ա մ ա ք !յա մ ր զվտ րճ/ոՆ ա - /П О )՜.՝ հ ո ս ր ր վ ե ր ա բ ե ր ո ւ մ Լ Գ ա վ ի ի Կ ո ւ ր ս ս / ա ղ ա տ ի ն ( 1 1 ե ծ ) . ••/> վ ա խ ճ ա ն վ ե ք Լ ПНЮ ք!. « յ ա ւ ա ր մ ե ծ ի վ ւր կ ս ւկ տ ն ղ տ տ կ ի ն /Հ : « Պ ո ն ձ Լ ր ա ղ ա ր ի )> ե ր կ / ա ր / / Հ ա յ ե ր ե ն ք1ա ր ղ ժ տ ն ո ւ ք կ ո ւ ն ր , զ ր չ ի , ի շ ա տ ա կ ա - զ ր ո էք ! յ ա ն Հ ա մ ա ձ ա յ ն , կ ա տ ա ր վ ե ք Լ Х Ш զ ա ր ի ա ո ա ջ ի ն р ш п п / ч / п ч / ( ե ո ւ Ա ք կ վ տ ր ղ ա ս /ե ա ի կ ո ղ մ ի ց Բ ա ն ա ս ե ր ն ե ր ի ց շ ա տ ե ր ը , մ ե ր կ ա ր ծ ի բ ո վ ի ր ա վ ա մ բ , այո Ա ոա րեք վ ա ր ղ ա ս /ե ա ի ն ն ո ւյն ա ց ն ո ւմ են Ա ոո/րե/ տ ր ե ղ ա Ա ն ե ցո ւ կ ա մ (/իրա կս• - /վ ա ն ց ո ւ Հ ե տ 10, ո ր ր Մ քոի ք հ ո ր Չ ե չ կ ա ն ց Շ ի ր ա կ ա վ ա ն ց ո ւ օ զ ն ո ւ թ յ տ մ բ 1 2 2 2 /I- ա ր ա բ ե ր ե ն ի ց թ ա ր ղ մ ա ն ե ք Լ < Ա ղ ե կ ա խ о ս ր „ ' ՚ /. \" ՛Լ ա ս ն ե ր կ ո տ տ ս ա ն կեն՛՛դա նս/- կեր/ղիցնւ>-ի Հ ե ղ ի ն ա կ ն Լ: Գ ր ի գո ր ի ս Ա ղ թ ա մ ս/րցուն ն վ ի ր ա ծ пи/ա մ ն ա սիրա ■ ք ! յ ա ն մ ե ջ 1֊ Ն . Ա կ ի ն յ ա ն ր կ ա ս կ ա ծ ո ւ մ I; Ա ո ս / ր ե / Ա ն ե ց ո ւ թ ա ր գ մ ա ն ի չ / ի ն ե ր ո ս / ո ո լ ղ ո լ թ յ տ ն ր , վ կ ա յ տ կ ո չ ե / ո վ , ո ր ի ր ե ն ծ и/ն ո ք ! ե ր ե ս ո ւ ն ձ ե ո ա ՜գ յւե ր ի ց միա յ<՛ մ ե կ ն Լ ս ո ւ յն թ ա ր ղ ւ ք ա ն չ ի ն ա ն վ ա ն ա կ ո չ ո ւ մ : 1-Ա չս/ես Հ ե տ ա ղ ա յ ո ւ մ կ տ ե ս ն ե ն բ. մ ի ն չ Գ րիղորիս Ա -ղիս/մա րցին, բ ա ց ի վ ե ր և ո ւմ ն շա ծ ա ոա ջին թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յո ւ­ ն ի ց , մ ի երկրորղ թ ա ր ղ մ տ ն ո ւթ յո ւն Լ գ ո յո ւթ յո ւն ունեցեք, ո ր ո վ Հե տ ե '.ի շ յ'«/ ե ր կ ս լ ո ր տ ա ր բ ե ր ք ո մ բ տ գ ր ո / թ յ ո ւ ն ն հ ր ե ն վ կ ա յ ո ւ մ ՝ բ ն ա ղ բ ո ւ մ ՚ 1‘ս կ ա յ ղ ե ր կ ր ո ր դ խ մ բ ա գ ր ո ւթ յո ւն Ա ո/որե/ վա րղա /ղես/ի կ ո ղ մ ի ց քէա րղմա նվոէծ /ի ն ե /ր Հեր բեր\" •> Հ ա ն դ ե ս ա .ք „0ր ե ա ,. ա : , * ր . , I յ , կ 2 1 — 4 Տ . 11 Խ / է ր ա պ հ է է շ ն ո ր Հ ա կ ս է ք !> Ն ր մ հ ձ ա ր 4 \" 1 /օ ւր հ ն Ե ր ե մ /ա Ն ր ց ' .‘/ . ' / “ 7 '/՛< \"\" •\"/՛ մ ,4 ՛ ք 1 յա հ > / ս փ ւ ւ ւ ս ք ա ր կ հ ր ո ,՝ա մ ա ր ւ /> օ շ .՜ Ա т р и պ ч ч / ա ա ն ր ք պ ա ա / է ա ք / յ ա ն մ ա ն ր ա ։ ! ա ո Ն բ ն ն ա / / յ ո ւ ն ր т / т ' ' 3տ ^ 0>. 3 « о Ь п Ь ф с : Л о л . ф . III. ՝ Ս. ս ո , , ի է,, 5 . ղ Ւ հ Գ . '/1111և ' '* $ ա շ ե ա Ն, Տ ո է ը ա կ , կ 3 5 1 ա ,Նա/է՛ II. ն 7 /* // կ ե ա հ , Բաղւ/,Աւ{Հպ. 1 9 0 0 Ր 1 , ք II.. Խ ա խ ա ^ ա յվ հ ի ՚/ւ ( ՛/ ,» . յ/> Х а х а н о к ^ ս ի ա ր է ա մ բ ...,.,„ .„ .,ա ր ձ ե ք к Ш н р а с - В н е ц и ' ■ 1 Ա ր ա բեր ե ն՝ թ ռ ւ ք ս ւ՚ ւ մ ո ւ յր , հեղինա կներն են հա/սոք /«/«/ն/> // Սու/ք/անր/ Տ ե ս . Տ ա Զոէքյակ, կ 3 4 $ ե ձ п */ Ն ա ն ե ա ն, Հեսէաէքօ/քւ. Բ է 3 3 2 : •2 7• ր ի դ ո ր ի ւ/ Ա կա/եէւյ)(րւո Աղքհսմ“ ՛ք ց ի , Վ էե ն ն ա , Լք Ծ Գ - Ծ Զ ՛

/Պ զ ն & Լ р и н / ш / ф 1ղ ր ո ւ / չ / 1 Հ ա / կ . հ > ր \" / / / . օ / ա ա ո ւ ւ / Ն հ ր ք ւ շ ա ր ք 251 11,1ԱԼ ր ՚/ ր ք փ ա ա ո ա ր կ չ ե ն բ / ս ե ո ն ո ւ մ ։ Ա կ ի ն յ ա ն ր գ ր ա մ Լ , / / / . < ՚Տ ա կ ս ւ ւ . ի ն , Լ յա յա ն т и к ) Պ գնձԼ ք ա գ ո /բ ի //րո/ւ/մա թե ա ն ն ա խ ա գր ի գ որի ո է ա ն օրիքւխ կը»}^։ Օ ք հ Գ յս/քիթ Կ ո ւր ո պ ա գ ս ւ/ո ի ս ր ս ա վ հ ր ո վ թ ա ր գ մ ա ն ա ծ օ ր ի ն ա կ ր ո ա ա կ ա ւի ն ;Լ յ ա յա ն ո ւ ա ծ ը .». Հ ա մ ա ր ե ր , ա պ ա ն . Ա կ ի ն յ ա ն ր ա յգ ա ե ք ս /ո ը Հ ր ա պ ա ր ա կ ե / ի ս գ ո . ն ե կ ծ ա ն ո թ ա գ ր ե ր , որ ա յն գ ա ն վ ա ծ Լ : 4 ա ն ոթ ա գ ր ո/թ յ ա ն ն ե ր ի մե\\՝ ա յգ մ ա ս ի ն խ ո ս ք չկ ա , կա րծվում են ր, ո ր ո վ Հ հ ո հ ն ա ի ն ք ն Լ, վ ե ր քի ն Հա յա ն ա ր ե ր ա ծը Գ. Ա գ~ / ) ա մ ա ր ը Ու ձ հ ո ր ի ա ա կ ե գ / ս ծ ՚ ՛ , Ոս ւ ա ծ / Է ո ղ » ա հ ր ո տ չ ի հ ա մ ս ւ ր հ ի Ա ւ ք ե լ / ձ ն . ն ր ա Հ ա մ ս գ մ ա մ ր « թ ա ր գ մ ա ն ս /թ ի ւ ն ր .ի ն Լ (խ ո ս ր ,/ վ ե ր ա ր ե ր ա մ ' • Պգ՜հձԼ .ր ւս գ ա ր ի - ն ւո ի ւ /ս գ ր ի գ ո ր ի ո յա ն ի ւ մ ր ա գ ր ո ւ թ յա ն ը — . II , ) , Հ ա /ա ն ո ր Հ ո 1 2 5 0 — 1 3 5 0 շ ր ր • Հ / ս ն Է ն , ե ր , ՛ ծ ա ղ կ ե » / յ ա ն ՛ ե բ ի կ ե ւ : 1 т / Հ ա ն ն Լ ո ե / Կ ս ս ա ա ն գ ի ն Ե ր գ ն կ ս ւ / յի ք . . . » 1'ч* Ա յ,և ս ի ն չ ս ւ կ /ս ս կ ա ծ ի /ս ա կ /////ն ե , Ա ո ա բ ե ; ԱՏկեցու թ ա ր գ մ /ս ն ո /թ յո /ն ր , ե ր ր , ե գ - //ա կ ա ն ի ր ո գ ո / թ յ ա ն ն ե ր ր 1/ո ն ր ա ո գ /ո ի ն ե ն խ ո ս ո ւ մ ՝'՝՝։ Վ երքին, 1 Ր Ր Ո 1։ , 1 ի ւ մ ր ա ղ ր է ֆ ւ թ յ ո ւ ն ը , ի ն չպ ե ս ա րդեն ա կնա րկվեց , 'ք ր ի ղ ո ր ի ո Ա ղ թ ա է 1 ա ր դ и էն Լ պ ա ս էկ ա ն ա մ , /է ր «ր ս ս :ս ծ ե [ կ» պ ո ո ո մ ո ւթ յա ն ս : Ա յս տ ե ղ կա ս ւ է ս ր վ ե յ Լ ն ա յ ն ր , ի ն չ /// ե Հր ս զ ն ե ն ո ւմ վա րքա գրա կա ն կ ի մ ե ն յ՛ա ն ի տ մ ր ա ղ ր ո ւ• ք1յ ս է ն ն ե ր ր մ ե տ ւ ս վ ւ ր ա ս ա յա ն ի ւ ք ե ք ք Ա է ծ ե լք ս : ( հ ա մ է ս ) է ւ ս կ ա կ ի յ/ ն ե ր ր ա յդ պ ե ս կլ վ կ ա ­ յա կ ո չ ո ւ մ են. \"Ա շ խ ա տ ե //и л ( Գ . Ա ղ թ ա մ ա ր յ/ ի ն — Պ. Մ .) ի Հե տ սորա եւ Խ Գ ո դ ր ի էր մ Է ն ա ս կ ր / ի սա . թ ող ղ ա յն , ո ր ղերկու վա նկն եւ ղ մ ի ի ն րն Լ ա ր ա ր ե ս // ի րնա կա ն ո ղ /ք ե /է ն , ւ /ի и /ա կ ա ս կ ր *™ 9 Ն ո ո ' ։ ն Լ վ կ ա յ ո ւ մ V*. 4 ղ ք ) ա մ ւ ս ր յ / ա չ ա ւ ի ա ծ ո Հ ի շ ա տ ա կ ա ր ա ն ը ‘ ' : О . I I է ս Հ ա կ ֊ յ ա ն ր հ ս կ վ ա ծ Լ ր կ ա ր ծ ե / ո ւ . թ ե Ա ղ թ ա մ ա ր յ յ ի ն մ ի ա <!ա մ ա ն ա կ ս Պ ա տ մ ո ւ թ յ ա ն >* //ա ր ղ մ ա ն ի չն Լ , մ ի ն չ դ ե ո , ր ա յ յի վ ե ր ո Հ ի շ յա / ե ր կ ո ւ ծ ա ն ո ք!ուք1 յ ո / ն ն հ ր ի յ յ , 1 :1 2 0 քI. 4Ր չ սո1 Ր ք ը ն դ օ ր ի ն ա կ ո ղ ը պ ա ր ղ ֊ ս / ա ր դ ա ս ա մ / , ո ր *<Յ ի շ ե յ յ Է ր ի Ք ր ի ս տ ո ս գ Գ ր ի ՝ 7 որիս կ ա թ ո ւղ ի կ ո ս Ա ոթսւ մ ա ր յ/ի , (ո ր ) զօր ի ն ա կ ն շն ո ր հ ե ա ց . ցո ր ս ա ս ս/հ ա / ե է էւր ր ա ղ ր 1 տ յ ի յ ա ս ա տ մ տ ա ղ ն ր ե թ ա թ ո ւ / ղ ա յ ն , ո ր վ Ш նէք ո էք ե ւ ե ր կ ո ւ վ տ ն ղ ո վ ՚ղ ա կ ա ս Լ ր ղ բ ե ր ք ն ե /ի յյյ): Ո ւ ր ե մ ն Գ . Ա ղ թ ա մ ա ր յյի ն « / ա ս ս / ծ ե ր Լ ի ր ո ր ե ոչ ///. քէա րղմա ն ե լ: Հ ի շ յա լ ն ւս /ս ա ղ ր ի դ ո ր ի ս յա ն ե ր կ ա քոմ ր ա ղ ր ա /Iյ ա ն ն ե ր ի յյ ո ՜ր ն Լ երրորդ տ ա ր ր ե ր /ս կ մ ա ն ն սւ/սա ա եքս ս ւ Հ ա ն դ ի ս /ս յ/ե լ: Ի ն չպ ե ս ՛նշե/ ե ն ր % 'հ ա ւի ի ^ ուրոպ ա ղ ա տ ի պ ա տ վ ե ր ո վ թ ա ր ղ մ ա ն վ ա ծ ր չԼ ր կ ա ր ո ղ լի ն ե ի որՈ վհեա ե /՛ա ղ- մ ա թ ի վ էսյսէղիսի ա ա ր ր ե յր ո լթ յո էն ն ե ր ի կ ա ր ե յի Լ հ ա ն դ ի ս / եր ֊ 14 Նա յՆ էոԼղոէմ, կ '1 ՝ր խ յ ո ր ի » Ա կ է ս / հ է ւ ղ ի կ ո ս Ա ղ / է ա մ ш / ։ у [ , Վ ք ք տ Ն ն տ ս , ,կ Ծ ՀՀ— Ա Է ։ * հ . н » / Ն ю Կէ յ ա Ն * Լ %ֆ Հ 1 ա ս ւ ք Օ է է է է է ւ ր խ Ն ր հ ա /ւ»Ն 1 *ա *յ ս է ս մ կ ո /Վ Ն ք է /ր ա յ, կ •խ ծներ Վիեննայի X «Տ ձԱոաղրխյ 1 */Ш ր Մ օ ւր ւ/ւս ր է է է ի ս (էէք ա Ա ք ք / ա ի I ի շ ա ւ /է ա է յա .;ր ա ք !յւ է ^ Ո է /: ' Ա ո ա ք /է հ ր Հ ր ա ա ս ւ ր ա կ ե ;/ Շ . II ա Հ ա կ յա հ ր , ս է է н Ն րա Գ ր ի // ո ր ՛ ի \" • կ ւս (1 ի ղ ի կ \"9 9 Ա ղ թ ա մ о /р у /е ,յ՚ ^ 7 ^ * 4 ՛ ք ' է* պ \" * է > Ի * / հ ս ր է ր ք ս / հ է ւ է ք / ի է Ն ր , Տ տ ս & ա / է , Г Л ? , X ՀՕ , կ 5 9 5 — Դ 9$է Р էսսաոի*)» ւ կէ!>ր м ш р ^91 ձսէէք(Ш) $ էէսէԿ էՆ т и г р ո / / ր ի է է ր մ ա — Հ ա հ ի մ էսսսէԼէէ դրրեսէք ի սա մ ր ա Шут/ Дե ր Հ.и» Лո յ ս ։ն ա ց յ

շ^ շ Պ . Ս ու բա դյա ն <!• դ ա ր ի ր ս ւ ր գ մ . 'Ь . 1Ц |>Ш 1Г«и гдп . « ,ւ ս ս ս ւ ծ ս ւ ծ » - ը հւ ն ս ա ա ւ Ա ո գ ո մ ո ն Լ ա գ ո վ ) թ ա ք ս ֊ .. Ո , պ ա ր ե ե ց ա յ, //Հ զ Ա ո զ ո մ ո ն ի տ ր ն ե ւ վ էզի ր ի ն հ ր ա մ ա յհ ա ց Դ էմ է- # Ա միրա թ բեր եմ առաքի ի մ թ ա ֊ ա ի ա ն ի ն , թ Լ զ ո ւ ձ ա խ զյէհն կ ա ց . զ ա ,ո ր ի ն , Կ ա ն չե ց ի ե ւ խ ա ո ն ե ց ա յ ի հ ե ֊ ե , •Քար/:մ ա ա ի ն ի ' ա ջ ւյէհ ն . մ ա ր մ - ծ կ ն ս ա կ ո վ , թ է ղ ա յչ ո ք չ ո ւ զ ե մ , բ ա յց ն ս ո ո (է ր Լէ. բ յ ւ է ջ ր ն յ ա ս շ ե ձ ո ւ ն . . . զ ք ե զ Ա մ ի ր ո վ }, ե կ զ ի ա հ ,ո ր ո ր դիր ար: Դ էմ ե ա ի ա ա ն ն կ ա ն չե ց . ն ա յ ի ն ձ Կ. ն ա յ Աս զ ռ չե ա ց ա հ ե զ ա զ ո չ ձ ա յն ի ,, ե թ վ ե ց ա ւ , թ է ա ն զ ո ւ ն զ օ պ ա տ ա ո ե ց ա ն ի ն ձ ա յն պ է ո թ ո ւ ե ը , թէ,' ե ր կ ի ն րն պ ա - ի ն արայ ա հեղ ձ ա յն Է ն ... Փ ա ո ե ց ա , և ւիլա ւ ի վ ե ր ա ի մ , ( Հ ա ն ,,, ա մ ս . Էջ 3 9 յ (Գ ի ր ք պ ո ո ո մ . որ կ ո չի Պդէ&Է բա զ ա ք, Կ. Պ ո լի ս , / 8 2 0 թ .. կ 2 2 -2 3 ) . Հ ւ ս ո ա ծ / ղ ի ս » ս ո վ ո ր ա բ ա ր . Հ ա վ ե ր ս , ) ' կ ա մ կ ր ճ ա տ ո ւ մ ե ն ( հ ա զ վ ա դ ե պ .* ս կ զ բ ն ա զ ի ր ը , Հի մ ն ա կ ա ն դա ն ա զա ն ո վ կ ,ս ն ր զ ե ,/ա ր վ ե ս ,,, ա կ ա ն ո ւթ յա մ բ Հ ս պ ա ս վ ո ւմ , ի ս կ ա յս ս ,ե զ բ ո ,ո ր ո վ ք ն ա յ, խ մ բ ա գ ր ո ւթ յո ւն ն ե ր ե ն ' „„ս ր բ ե ր զ ո ր ա ­ վ ա ր ն ե ր ո վ ՛ Ա մ ի ր աք}— ԳԷ մ / ա ի ա , Ք ա ր ի մ ա տ ի ն ։ Մ ն ա մ Լ Հ ա վ ա ա ա ր ո ր Գ. Ա զքհոմա րցին մ շա կ ե , Հ Ա ո ա սել Ա ն ե ց ո ւ թ ա ր զ մ ա ն ա թ յո & ր . ա յդ Լ պ ա տ ճա ռը. ,,ր երկու խ մ բ ա գ ր ո ւթ յո ւն ն ե ր ի ա ր ձ ա կ բ ա ժ ի ն ն ե ր ,, հ ա ճ ա խ ն ո ւյն ա ն ո ւմ ե ն մի- մ յ ա ն ց : -ք՛ա նի դ ե ս օ Պ դ ն ձ Լ ք ա ղ ա ք ի » բ ա ղ դ ա տ ա կ ա ն ը ն զ հ ա ն ր ա ց ն ու, տ ե ք ս տ //«• յ ա թ յ ո ւ ն չ ա ն ի , դ ժ վ ա ր I, բ ո , ո ր հ ա ր ս ե ր , , ս պ ա ռ ի չ ք ն ն ո ւ թ յ ա ն ե ն թ ա ր կ ե ք * : Հ ի շ յա լ հ ա յկ ա կ ա ն ե ր ե ք խ մ բ ա գ ր ո ւ թ յո ւ ն ն ե ր ը ե ր կ ս , ա ր ա ր ս ,կ ա ն րԿւագիը են վ կ ա յո ւ մ . որոնք,, գ ո ւ ց ե և , տ ա ր բ ե ր մ ի ջ ա վ ա յր ե ր ո ւ մ ձ և ա վ ո ր վ ա ծ պ ա տ ո ւմ ներ են Լզեր Ա յս պ ի ս ո վ , Հ ա յե ր ե ն ո ւմ գ ո յո ւթ յո ւն ա ն ի երկու թ ա ր դ մ ա ն ո ւթ յա ն ա ր ա բե ­ ր են ի ց' X ե X III դ գ . և մեկ գեղա րվեստ ա կա ն մշա կում (հա տ կ ա պ ես ^ողբերի­ կ ա մ « կ ա ֆ ա ն ե ր ի » հ ա տ վ ա ծ ն ե ր ո ւ մ ) , Ի ս կ ս յո ւ ժ ե ի բ ն ա գ ր ա յի ն մ ե ր ձ ո ւ թ յա ն ո, , , , ա տ ա մ ն ե ր ի ա ս ո ւ մ ո վ ' ա ն ե ն , , ե ր կ ո ւ խ մ բ ա գ ր ո ւ թ յ ա ն ' հ ա մ ա ս , , , , , է, ր ն դ ա ր ձ ա կ : ** % « Պ դ ն ձ Լ բ ա գ ա օ ի » պ ա տ մ ո ւ թ յ ա ն , , ե ր կ ս , պ ա տ ո ւ մ ն ե ր ո վ թ ա ր դ մ ա ն վ ե , Ւ, ն ա և վ ր ա ց ե ր ե ն : Վ րա ց բ ա ն ա ս ի ր ո ւթ յա ն մեջ ա ն ց ո զ ա կ ի դ ի տ ո ղ ո ւթ յո ւն ն ե ր միա յն կ ա ր ե ք ի /, գ տ ն ե լ ա յ ս * պ ա տ մ ո ւ թ յ ա ն /».> վ ե ր ա բ ե ր ո դ Հ ա ր ց ե ր ի շ ո ւ ր ջ ՛ Մ իա յն պ ր ո ֆ . Կ . Կ ե կ ե / ի ձ ե ն I; դ ի տ ա կ ա ն հ ա ր ց ա դ ր ո ւ մ կ ա տ ա ր ե ի ս ա կ ա յ ն , չ ո ւ ն ե ն ա լ ո վ ու զ գ ա կ ի վ կ ա յ ո ւ թ յ ո ւ ն ն ե ր ւ ո ե բ ս ա ի թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յ ա ն ժ ա մ ա ն ա կ ի , / ե զ ւ ք ի ո ւ ՛>! շ ա ր ր ա յ , ս , ա ր ա դ ա ն ե ր ի մ ա ս ի ն , մ ե ծ ա ր գ ս պ ր ո ֆ ե ս ո ր ը ս ա հ մ ա ն ա փ ա կ վ ե ի '■ -Հարց ա զ ր մ ա մ բ : Բ ա ն ա ս եր Ա ր Խ ա խ ա ն ա շ վ ի լի ն 1 9 0 1 թ . ի ր գ ր ա դ ա ր ա ն ի ն պ ա ս ,կ ա ն ,,,, А У Ш դա րի վ ր ա ցե ր ե ն մ ի գր չա գր ի ց ռուսերեն թ ա ր գ մ ա ն ո ւթ յա մ բ հրա տ ա րա կեզ •Պ դնձԼ ա զ ա բի » պ ա տ մ ո ւթ յա ն կ ա մ վր ա ցեր ե ն տ ե ք ս տ ը 19: Հ ր ա տ ա ր ա կ ի չ ը կ ս ա հ ե , Է ր , ո ր « հ ա վ ա ն ա բ ա ր հ ա յ ե ր ե ն ի ց թա իգ- 18 Ա յ,),! Հա յտ նի 1,ն երեսանիը ա վ ե ,(, դրչադրեր I, տասնյակն անլ, հրատարակությո^նեբ- Հնա ղռյններն 1,ն՝ 1706. 1700, 1 7 3 1 . 17-14. 17Տ2 թէՍ. հրատաքակ^վկաՆներր, * * X а х а л О Н А л . С ., О ч е р к и п о и ст. Г р у з, с л о в е с н о с т и в ы п . И !. М .. 1901 ւ- стр. 162-169.

Պղն&Հ ք ա ղ ա ք ի » Ղ Բ \"4!)Ի Հա յԿ - ե >1րա յ. պ ա սէոսքեԼր/, շուրչ 253 մ ա ն վ ա ծ կ քի նի », բ ա յց , ո ր ո վ հ ե տ և ձեււքի տ ա կ վււսսա եբ չի ո ւն ե ց ե լ' մ ի տ ք ը կ ի - „ա վ ա ր տ կ թ ո զ ե չ / : Ա վ ե լի ուշ հ ա յտ ն ի դ ա ր ձ ա վ , որ վրա ;) մ ա տ ե ն ա գ ր ո ւթ յա ն մեջ պ ա հ պ ա ն վ ե լ կ « Պ ա տ մ ո ւ թ յա ն » չա փ ա ծ ո օ ր ի ն ա կ ը ֊° ; Պ ր ո ֆ . Կ . Կ եկեքիձեՆ ն ո ր ա հ ա յ տ ա յ ս պ ա տ ո ւ մ ը Խ ա խ ա ն ա շ ւ Ա զ ո ւ հ ր ա տ ա ր ա կ ո ւ թ յ ա ն հ ե ա Հ ա մ ե մ ա /// А * քիս հ ա մ ո զմ ո ւն ք հ ա յտ ն ե յ, որ «զ ո ր ծ ա ն ե ն ք երկու տ ա ր ր ե ր պ ա տ ումների '.ե տ » ֊'- ։ Հ ա ն ի ո ր ն ր ա ն ք ի ;/ մ ե կ ը լ ր ի վ չ ա փ ա ծ ո Լ , ն շ ե ն ր արձակ բա ժ նի հետ ա նեէ/ա ծ մ ի բ ա ն ի տ ա ր յւե ր ո ւթ յո ւն ն ե ր . Ը ս տ ա րձա կի (Խ ա ք ս ա ն ա շվ .) Ըստ չա փ ա ծո յի ք $ _ 1 0 1 ) ա) Պ ա տ մ ո ւ թ յո ւ ն ն ս կ ս վ ա մ Լ Սո ւլո մււ - ն ի ('մ ա տ ն ե հ ա ր ա ծ » (մ ո հ ր ա ծ ) գե... Պ զնձԷ ,,ա զ ա ր ի ո ր ո ն մ ա մ ը վ ե ր / որոնելու ց ա ն կ ո ւթ յա մ բ ր ) ճ ա նա պ ա ր հ վ ո ւմ են 1 0 0 սւզա ով . . . I ООО ո պ տ ո վ ք ) 4 ՚։ զ ս մ ո ն ի զ ո ր ա վ ա ր ը կ ր ո ս է Լ Ա մ ի ֊ ... Դ էմեդիս րա ն ա նունը 1 ) Դ ե լ ՊգնձԼ բա զա ր 4 0 օրվա ... 12 օրվա ճ ա մ վ ւ ա /, ե ) Հ ի շ վ ա մ / Iյսյ/ւա րոէ. Ր ) հ կ խ ' .... ւ կ “ ՛ հ ա յլ Ն : Ի ն չ պ ե ս ե ր ե ո ւ մ Լ , ի ր ո ք ե ր կ ո ւ պ ա տ ո ՚մ ն ե ր ե ն , ո ր ո ն ք , հ ա յ կ ա կ ա ն զ ո ւ զ ա , •‘ ե ո ո ւ թ յ Ո է ն ն ե ր ք հ ա մ ա ձ ա յ ն 2 2 , ա յ ս ո ւ հ ե տ կ ո չ ե լ ո ւ / . ն ո հ ա մ ա ռ ո տ և ր ն զ ա ր ձ ա կ ւ ՛նաքո ը ն դ ա ր ձ ա կ տ ա ր ր ե ր ա կ ի մ ա ս ի ն : Խ ա /ս ա ն ի շ ւ]ւլոԼ ն կ ա ր ա գ ր ո ւթ յա ն հ ա մ ա ձ ա յն , ն ր ա ձ ե ո ք ի տ ա կ ե զ ա ծ զ ը ր ֊ շ ա գ ի ր ՛ ք ո ւ ր ս ի ս ծ ա ն ր ա ք ի « Պ զ ն ձ / . ր ա զ ա ր ի » պ ա տ մ ո ւ թ յ ո ւ ն ի ր ա մ վ ւ ո վ ւ ե լ է; ն ա և Հ Հ ա ր ք մ ո է ե ք տ զ ջ կ ա ն ը ն զ մ ա ն կ ա ն » , « Ի մ ա ս ա ո ւ թ ի ֆ ք Խ ի կ ա ր ա յ օ ֊ն : Ձ ե ո ա գ ի ր ը X V III զա ր ի գ ր չո ւթ յա ն Լ ե ղ ե լ: Հ ի շյա լ եր եր պ ա տ մ ո ւթ յո ւն ն ե ր ի ց «Ի մ ա ս տ ա - Րիւնր Խ ի կ ա ր ա յ» ի ւր տ տ ա կ ա նր թ ա ր գմ ա ն վ ե ք / հ ա յե ր ե ն ի ց ՝ X V III զա ր ո ւմ , Վ ա ր ք մ ա ն ր տ զ ջ կ ա ն ր ն գ մ ա ն կ ա ն ՝ , ֊ի վ ր ա ց ա կ ա ն ի ւ մ ր ՚ո գ ր ո ւ թ յ ա ն ն ե ր ր տ ա կ ա ­ վին ա ս ա մ նա ս ի ր վ ա ծ չե ն , ր ա յց ն ա խ ն ա կ ա ն տ պ ա վ ո ր ո ւթ յա մ բ , ս ո ւյն ժ ո զ ո վ ա ֊ ձուոլմ զ ե տ ե ղ վ ա ծ ը վ ա խ ա դ ր վ ա ծ Լ հ ա յե ր ե ն ի ք , ի ս կ Բ ՜եյմ ո ւր ա գ ա ր ք ա յի թ ա ր գ . 'Ո ս ն ո ւթ յա ն ը ' հ ո ւն ա ր ե ն ի ք (հ ի շ ա տ ա կ ա գ ր ո ւթ յա ն հ ա մ ա ձ ա յն ): Կ ր կ ն ա կ ի թ ա ր գ - Խ ա նութ յունները վ ր ա ց գ ր ա կ ա ն ո ւթ յա ն մեջ հ ա ճ ա խ ե ն պ ա տ ա հ ո ւմ , որի լա վ ա - 7 >ոյն վ կ ա յո ւ թ յո ւ ն ն Լ Պ ե տ ր ի ծ ո ւ « Մ ե կ ն ո ւ թ յո ւն ն ե ր /:» վ եր ա թ ա ր գ մ ա ն ո ՛թ յ ա ն բ հ ա յերենից « Պ զ ն ձ Է ր ա զ ա բ ի » վ յւա ք ր ն գ ա ր ձ ա կ խ մ բ ա գ ր ո ւ թ յո ւ ն ը ն ո ւ յն պ ե ս , ի թիվ\\ս ' Ի շ յա /ն ե ր ի , թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յո ւ ն I; Հ ա յ/է/էԼ ն [и /: ճ ի շ տ Լ , էյա կա ն տ ե ք ս տ ի շա տ մա սնա կի տ ա ր բե ր ո ւթ յո ւն ն ե ր ա ո ի թ ե ն տվեք ա զ գ ա յի ն բ ա ն ա հ յո ւս ո ւթ յա ն մեջ ն ր ա ն ց ր էи ք տ ա բ ա թ յ ա ն ր ո ր ո ն ե լ ո ւ , ա յ ն ս լ ա մ ե ն ա յ Հ ւ ի վ ' հ ա յ կ ա կ ա ն ս կ գ բ ն ա տ ե ք ս - \" ՚Ր կ ա ն խ ո ւ մ Է ո ր և է թ յ ո ւ ր ի մ ա ց ո ւ թ յ ո ւ ն ՚ ;օ & 1 ՚. !И <«. ք,Նսա. Տ Ю ! : оЬфгогёоа, и 1, ц •յ Հ и/չ ո ր ՛/ կ եր ո ւմ ։ օ* յ օ յ օ Հ ? ո ժ օ» ^зо^г0 ՜ Հ մ ա ն ր ա մ ա ս ն քննո էք/յո ւէւլւ տ ե ս Ա նսա ն Ա կ ա թ ո ղ ի կ ո ս ը շւ„Ա կ ա ն խ ե ց ա յս ե ր ե ա յ/է ր , ա յլա պ ե ս XVIII դա րում սա ո -'•բկ ե ր կ ր կ ն ա կ /, թ ա ր գ մ ա ն ո ւ թ յո ւ ն կ о է ն !,Ն ա յի ն .