64-08-03-คู่มือครู ภาษาไทย ป.4-1

หนว ยการเรยี นรูท่ี ๓ เรื่อง นิทานอา นสนุก ช้นั ประถมศึกษาปท ่ี ๔ ๔๐๙ แบบประเมนิ ตนเอง ชอื่ : _________________ สกลุ : _________________วนั ____ เดือน____________พ.ศ._____ หนวยการเรยี นรูที่ ๓ เร่อื ง นทิ านอา นสนุก คาํ ชแ้ี จง ๑. ระบายสีลงใน ของแตละกิจกรรมทีน่ ักเรยี นคิดวาทําไดตามระดบั การประเมนิ เหลา นี้ เพ่ือประเมินการเรียนรขู องนักเรียน ปรับปรุง พอใช คอ นขางดี ดี ดีมาก กจิ กรรม ระดับความสามารถ ๑. การอาน/เขยี น/คน ควา คําทมี่ ีอักษรนํา ๒. การระบุชนิดและหนา ที่ของคํา (คาํ นาม คําสรรพนาม) ๓. การแตงประโยคและวิเคราะหสวนประกอบของประโยค ๔. การเขยี นรายงานการศกึ ษาคนควา ๕. การพดู นําเสนอรายงาน ๒. นับจาํ นวนดาวจากตารางขางบนเพ่ือบนั ทึกผลการเรียนรูของนักเรยี น ดงั นี้ จาํ นวน.............................. จาํ นวน.............................. จาํ นวน.............................. จาํ นวน.............................. จาํ นวน.............................. สรปุ : วงกลมรอบผลการเรยี นรขู องนักเรยี น โดยนบั จากขอท่ีไดด าวมากท่สี ดุ ปรับปรงุ พอใช ดี คอ นขางดี ดีมาก ๓. กาเคร่ืองหมาย ลงใน  ทนี่ ักเรียนวางแผนจะทําเพื่อพฒั นาการเรยี นในคร้ังตอไป (เลอื กได มากกวา ๑ ขอ)  กลาแสดงออก  ทํางานใหเสร็จตามเวลาที่กําหนด  อา น/เขียน/คน ควาและบอกความหมายของคาํ  พดู นําเสนอรายงาน

๔๑๐ คมู ือครแู ละแผนการจัดการเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) หนวยการเรียนรทู ี่ ๔ อกั ษราภธิ านส่ือสารภาษา

หนว ยการเรียนรูท ่ี ๔ เรื่อง อักษราภธิ านสือ่ สารภาษา ชัน้ ประถมศึกษาปท ่ี ๔ ๔๑๑ ชื่อหนวยการเรียนรู หนวยการเรียนรทู ี่ ๔ อกั ษราภิธานสือ่ สารภาษา รหัสวชิ า ท๑๔๑๐๑ รายวิชา ภาษาไทย กลมุ สาระการเรียนรูภาษาไทย ชนั้ ประถมศึกษาปที่ ๔ ภาคเรยี นท่ี ๑ เวลา ๙ ชว่ั โมง ๑. มาตรฐานการเรยี นร/ู ตวั ช้วี ดั สาระที่ ๑ การอา น ใชกระบวนการอานสรางความรูและความคิดเพ่ือนําไปใชตัดสินใจ มาตรฐานการเรยี นรู ท ๑.๑ แกป ญ หาในการดําเนินชีวติ และมนี ิสยั รกั การอาน ตัวชวี้ ัด ป.๔/๗ อา นหนงั สอื ทม่ี คี ณุ คาตามความสนใจอยา งสมํ่าเสมอและแสดงความคดิ เหน็ เก่ยี วกับเร่ืองท่ีอาน สาระที่ ๒ การเขยี น มาตรฐานการเรียนรู ท ๒.๑ ใชกระบวนการเขียน เขยี นสอ่ื สาร เขียนเรียงความ ยอ ความ และเขยี นเรือ่ งราว ในรูปแบบตาง ๆ เขียนรายงานขอมูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาคนควา อยา งมปี ระสิทธภิ าพ ตวั ชี้วดั ป.๔/๕ เขยี นจดหมายถงึ เพือ่ นและบิดามารดา สาระที่ ๓ การฟง การดู และการพูด มาตรฐานการเรียนรู ท ๓.๑ สามารถเลือกฟงและดูอยางมีวิจารณญาณ และพูดแสดงความรู ความคิด ความรูสกึ ในโอกาสตา ง ๆ อยางมีวิจารณญาณ และสรา งสรรค ตวั ชี้วัด ป.๔/๑ จาํ แนกขอ เท็จจริงและขอคิดเห็นจากเรื่องที่ฟงและดู ตัวชวี้ ัด ป.๔/๓ พดู แสดงความรู ความคิดเหน็ และความรูสึกเก่ียวกบั เร่อื งทีฟ่ งและดู ตวั ช้ีวดั ป.๔/๖ มีมารยาทในการฟง การดู และการพดู สาระที่ ๔ หลกั การใชภ าษาไทย มาตรฐานการเรยี นรู ท ๔.๑ เขาใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปล่ียนแปลงของภาษาและ พลังของภาษา ภมู ปิ ญ ญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไวเปนสมบตั ิของชาติ ตวั ช้ีวดั ป.๔/๒ ระบุชนดิ และหนาทขี่ องคําในประโยค สาระท่ี ๕ วรรณคดีและวรรณกรรม มาตรฐานการเรยี นรู ท ๕.๑ เขาใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณวรรณคดี และวรรณกรรมไทยอยางเห็น คณุ คา และนํามาประยกุ ตใ ชใ นชวี ติ จริง ตัวชวี้ ัด ป.๔/๒ อธิบายขอ คดิ จากการอานเพื่อนําไปใชใ นชวี ิตจรงิ

๔๑๒ คมู อื ครูและแผนการจัดการเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) ๒. สาระสาํ คญั และความคดิ รวบยอด อานขาวที่สนใจหรือเหตุการณในชีวิตประจําวัน แยกขอเท็จจริงและขอคิดเห็นจากขาว แสดงความ คิดเห็นจากการฟงหรือดูขาว เขียนจดหมายถึงบิดามารดาและเพื่อน ฝกอาน ฝกแตงประโยคท่ีใชคํากริยา และคําวเิ ศษณพรอมทงั้ บอกหนาที่ของคาํ ในประโยค ๓. สาระการเรียนรู ดา นความรู ความเขา ใจ ๑) รูปแบบการเขยี นจดหมายถงึ เพือ่ นและบดิ ามารดา ๒) รปู แบบการเขยี นจดหมายถงึ เพ่อื น ๓) รูปแบบการเขียนจดหมายถงึ บิดามารดา ๔) หลกั การพดู แสดงความรูและความคดิ เห็น ๕) หลกั การพิจารณาขอเท็จจริงและขอ คดิ เหน็ ๖) ลกั ษณะของคํากรยิ าบอกสภาพและคํากริยาบอกอาการ ๗) หนา ทขี่ องคาํ วเิ ศษณ ๘) ความหมายคําศัพทจ ากบทเหเรื่องจบั ระบาํ ๙) ขอ คดิ สําคัญจากบทเหเ รื่องจับระบาํ ดานทกั ษะ/กระบวนการ ๑) การวเิ คราะหรปู แบบจดหมายและจัดลาํ ดับของรูปแบบจดหมาย ๒) การเขยี นจดหมายถึงเพอ่ื นโดยใชภาษาทเี่ หมาะสม ๓) การเขียนจดหมายถึงบิดามารดาโดยใชภ าษาทเี่ หมาะสม ๔) การพูดแสดงความรแู ละความคิดเห็นจากการฟงและดูขา ว ๕) การจําแนกขอเท็จจริงและขอ คดิ เห็นจากสื่อโฆษณา ๖) การจาํ แนกคาํ กรยิ าในประโยค ๗) การแตง ประโยคโดยใชค ํากรยิ า ๘) การวิเคราะหคาํ วเิ ศษณในประโยค ๙) การแตง ประโยคโดยใชคําวิเศษณ ๑๐) การเขียนแผนภาพความคิดสรุปความรูจ ากเรอื่ ง บทเหเ รือ่ งจบั ระบาํ ๑๑) การเขยี นแผนภาพโครงเร่อื งจากบทเหเ รือ่ งจับระบํา ดา นคุณลักษณะ เจตคติ คานิยม ๑) ความสําคัญของการเขยี นจดหมาย ๒) มารยาทในการเขยี นจดหมาย ๓) มารยาทในการฟง การดู และการพดู ๔) คุณคาของการแยกขอเท็จจริงและขอคิดเห็นจากสอ่ื โฆษณา ๕) คุณคา ของการใชคําไดถูกตองตามระเบยี บแบบแผนทางภาษาไทย ๖) ความสาํ คญั ของการศกึ ษาวรรณกรรมไทย ๗) ความสําคัญของการศึกษาวรรณคดวี รรณกรรมไทย

หนวยการเรยี นรูท ี่ ๔ เรอื่ ง อักษราภธิ านสือ่ สารภาษา ช้ันประถมศกึ ษาปท ่ี ๔ ๔๑๓ ๔. สมรรถนะสําคัญของผเู รียน ๑) ความสามารถในการส่อื สาร ๒) ความสามารถในการคดิ ๕. คุณลักษณะอันพึงประสงค ๑) มีวนิ ัย ๒) ใฝเ รยี นรู ๓) มงุ มน่ั ในการทาํ งาน ๖. การประเมนิ ผลรวบยอด ๖.๑ ชิน้ งานหรือภาระงาน ๑) ใบงานท่ี ๑ เรื่อง รปู แบบจดหมาย ๒) ใบงานท่ี ๒ เรอ่ื ง การเขียนจดหมายถึงเพอ่ื น ๓) การเขียนจา หนา ซองจดหมาย ๔) ใบงานท่ี ๓ เรื่อง การเขียนจดหมายถึงบดิ ามารดา ๕) พดู แสดงความรแู ละความคิดเหน็ จากการฟง และดูขาว (กจิ กรรมกลุม ) ๖) ใบงานที่ ๔ เรอ่ื ง ดูขา วเลาความ ๗) ใบงานที่ ๕ เร่อื ง การแยกขอ เทจ็ จรงิ และขอ คิดเหน็ จากส่ือโฆษณา ๘) ใบงานที่ ๖ เรื่อง คาํ กรยิ านารู ๙) ใบงานท่ี ๗ เร่ือง เลอื กสรรคาํ กริยา ๑๐) ใบงานท่ี ๘ เรือ่ ง คําวเิ ศษณ ๑๑) ใบงานท่ี ๙ เรือ่ ง แผนภาพสรุปความรู ๑๒) ใบงานท่ี ๑๐ เรอื่ ง แผนภาพโครงเรื่อง ๑๓) ใบงานท่ี ๑๑ เร่ือง สรุปขอ คิดพนิ จิ ใช

๔๑๔ คมู ือครูและแผนการจัดการเรียนรู ระดบั ประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) ๖.๒ เกณฑการประเมนิ ชน้ิ งานหรอื ภาระงาน ประเดน็ ระดบั คณุ ภาพ ประเมนิ ๑. การเขยี น ๔ (ดีมาก) ๓ (ด)ี ๒ (พอใช) ๑ (ปรบั ปรุง) จดหมาย เขยี นจดหมาย เขยี นจดหมาย เขียนจดหมาย เขยี นจดหมาย ๒. จําแนก สว นตวั ถึง เพอ่ื น สว นตวั ถงึ เพ่อื น สว นตัวถึง เพอื่ น สว นตัวถึง เพอื่ น ขอเทจ็ จริงและ พอแม และครูได พอแม และครูได พอ แม และครไู ด พอแม และครูได ขอ คิดเหน็ ถูกตองตามรปู แบบ ถูกตองตามรูปแบบ ถูกตองตามรูปแบบ ถกู ตองตามรูปแบบ จากขา ว การเขียนทุก การเขียนผดิ ๑-๒ การเขียนผดิ ๓-๔ การเขียนผดิ ๓. ชนิดของคาํ ตาํ แหนง และใช ตาํ แหนง และใช ตาํ แหนง และใช มากกวา ๔ ตําแหนง ในภาษาไทย ภาษาในการเขียน ภาษาในการเขียน ภาษาในการเขยี น และใชภ าษาใน ไดเหมาะสมกบั ไดเหมาะสมกับ ไดเหมาะสมกบั การเขยี นคอนขาง ๔. สรุปขอคดิ บคุ คลถูกตองมาก บคุ คลถูกตองเปน บุคคลเลก็ นอย ไมเหมาะสมกับ จากเรอ่ื งทอ่ี า น ที่สดุ สวนใหญ บุคคล จําแนกขอคิดเหน็ จาํ แนกขอคิดเหน็ จาํ แนกขอคิดเหน็ จําแนกขอคิดเห็น และขอเท็จจรงิ และขอเทจ็ จรงิ และขอเท็จจริง และขอเท็จจริง พรอมใหเหตผุ ลและ พรอมใหเหตุผลและ พรอมใหเ หตุผลและ พรอมใหเหตุผลและ สรุปเปน หลักการ สรุปเปน หลกั การ สรปุ เปน หลักการ สรปุ เปนหลักการ ถูกตองทุกขอ ถูกตองรอยละ ๘๐ ถกู ตองรอ ยละ ๖๐ ถกู ตองรอยละ ๔๐ จาํ แนกชนดิ ของคาํ จําแนกชนิดของคาํ จาํ แนกชนดิ ของคํา จําแนกชนดิ ของคาํ ประเภทคาํ กรยิ า ประเภทคํากรยิ า ประเภทคาํ กริยา ประเภทคาํ กรยิ า และคาํ วเิ ศษณ และ และคําวเิ ศษณ และ และคําวเิ ศษณ และ และคําวเิ ศษณ และ บอกหนาทขี่ องคาํ บอกหนาท่ีของคาํ บอกหนาที่ของคํา บอกหนาทข่ี องคํา แตละชนดิ ได แตละชนดิ ได แตละชนดิ ได แตล ะชนดิ ได ถูกตองทุกขอ ถูกตองรอ ยละ ๘๐ ถูกตองรอ ยละ ๖๐ ถูกตองเปน รอยละ ๔๐ สรปุ ขอคดิ จากเร่ือง สรปุ ขอคดิ จากเรื่อง สรุปขอคิดจากเร่ือง ไมสามารถสรุป ท่ีอา นถูกตอง ที่อา นถูกตอง ที่อานถูกตอง ขอคิดจากเร่ือง ทุกประเดน็ เกอื บทกุ ประเดน็ บางประเดน็ ทอ่ี าน

หนว ยการเรยี นรูท่ี ๔ เร่ือง อักษราภธิ านส่ือสารภาษา ชนั้ ประถมศกึ ษาปที่ ๔ ๔๑๕ เกณฑการตัดสินการประเมิน หมายถึง ดมี าก คะแนน ๑๓-๑๖ คะแนน หมายถงึ ดี คะแนน ๙-๑๒ คะแนน หมายถงึ พอใช คะแนน ๕-๘ คะแนน หมายถงึ ปรบั ปรุง คะแนน ๑-๔ คะแนน เกณฑก ารผาน ผา นเกณฑต ั้งแตระดับ พอใช ขึ้นไป

๔๑๖ คมู อื ครแู ละแผนการจดั การเรียนรู ระดบั ประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) แผนการจดั การเรียนรูท ี่ ๑ เรอื่ ง ลิขิตจดหมาย (๑) เวลา ๑ ชวั่ โมง หนว ยการเรียนรูท่ี ๔ เรือ่ ง อกั ษราภิธานสือ่ สารภาษา กลุมสาระการเรียนรูภาษาไทย รายวชิ า ภาษาไทย ชัน้ ประถมศกึ ษาปที่ ๔ ๑. มาตรฐานการเรยี นร/ู ตัวชีว้ ดั สาระที่ ๒ การเขียน มาตรฐานการเรยี นรู ท ๒.๑ ใชกระบวนการเขยี น เขียนสอ่ื สาร เขยี นเรียงความ ยอความ และเขียน เร่ืองราวในรูปแบบตาง ๆ เขียนรายงานขอมูลสารสนเทศและรายงาน การศึกษาคน ควา อยางมีประสิทธภิ าพ ตวั ชี้วดั ป.๔/๕ เขยี นจดหมายถงึ เพือ่ นและบดิ ามารดา ๒. สาระสําคัญ/ความคิดรวบยอด การเขียนจดหมายเปนการเขียนส่ือสารโดยตรงระหวางบุคคลถึงบุคคล หรือระหวางหนวยงานตาง ๆ ชวยทําใหระยะทางไกลเปนใกล เพราะไมวาบุคคลหรือหนวยงานจะหางไกลกันแคไหนก็สามารถใชจดหมาย สงขาวคราวแจงความประสงคไดตามความตองการ การสงสารหรือขอความในจดหมายตองเขียนใหแจมแจง ชดั เจนเพือ่ จะไดเ ขาใจตรงกนั ท้ังสองฝาย ๓. จดุ ประสงคก ารเรยี นรู ๓.๑ ดานความรู ความเขา ใจ (K) - อธบิ ายรปู แบบการเขยี นจดหมายถงึ เพอื่ นและบิดามารดาได ๓.๒ ดานทกั ษะ/กระบวนการ (P) - วเิ คราะหร ปู แบบจดหมายและจดั ลาํ ดับของรปู แบบจดหมายได ๓.๓ ดา นคณุ ลักษณะ เจตคติ คานยิ ม (A) ๑) เห็นความสาํ คญั ของการเขียนจดหมาย ๒) มีมารยาทในการเขียนจดหมาย ๔. สาระการเรยี นรู ๔.๑ ประเภทของการเขยี นจดหมาย ๔.๒ รูปแบบการเขียนจดหมาย ๔.๓ การเขยี นจดหมายถึงเพื่อนและบิดามารดา ๕. สมรรถนะสาํ คญั ของผูเรยี น ๕.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๕.๒ ความสามารถในการคดิ ๖. คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค ๖.๑ มีวนิ ยั ๖.๒ ใฝเ รียนรู ๖.๓ มุง ม่ันในการทํางาน ๗. กิจกรรมการเรยี นรู

หนว ยการเรียนรทู ่ี ๔ เรื่อง อักษราภิธานสอ่ื สารภาษา ชั้นประถมศกึ ษาปที่ ๔ การจัดกจิ กรรมการเรียน หนว ยการเรียนรูท่ี ๔ เร่อื ง อักษราภ รายวชิ า ภาษาไทย แผนการจัดการเรียนรูท่ี ๑ ลาํ ดบั จุดประสงคการเรยี นรู ขน้ั ตอนการ เวลา แนวก ท่ี จัดการเรยี นรู ทใ่ี ช กจิ กรรมครู ๑. ขอบเขตเน้อื หา ขน้ั นํา ๕ นาที ๑. ครสู อบถามนักเรียนเก่ยี ว ๑. ประเภทของ การสอื่ สารท่นี ักเรียนนิยมใชใ การเขียนจดหมาย ปจ จบุ ันวามีอะไรบา ง ๒. รปู แบบจดหมาย ๒. ครูถามคาํ ถามนักเรียน ดัง ครู : นกั เรียนคิดวาการส่ือสา เหลานีม้ ผี ลดี ผลเสีย อยางไร ครู : สมมตุ ิวา ปจจุบนั ไมม ี โทรศพั ท ไมม ีคอมพิวเตอร ไมม ีอนิ เตอรเนต็ นกั เรยี นจะ ตดิ ตอสอ่ื สารอยางไร

๔๑๗ นรู ชนั้ ประถมศึกษาปท ่ี ๔ ภธิ านส่ือสารภาษา จํานวน ๙ ชั่วโมง ๑ เรือ่ ง ลขิ ติ จดหมาย (๑) จาํ นวน ๑ ช่ัวโมง การจดั การเรียนรู สือ่ การเรียนรู การประเมนิ กจิ กรรมนักเรียน ๑. สอื่ นาํ เสนอ Power การเรยี นรู Point เร่ือง ลิขิต วกับ ๑. นักเรียนยกตวั อยาง จดหมาย (๑) ใน การส่อื สารในชวี ติ ประจาํ วัน ไดแ ก - เฟซบกุ - ไลน - อีเมล - โทรศัพท - จดหมาย งนี้ ๒. นกั เรยี นตอบคาํ ถาม ดังน้ี ๑. การตอบคาํ ถาม าร นกั เรยี น : ผลดคี ือ สะดวก ร รวดเรว็ และอาจมผี ลเสีย คอื คา ใชจา ยสูง นักเรยี น : การสง จดหมาย

๔๑๘ ลาํ ดบั จุดประสงคการเรยี นรู ขัน้ ตอนการ เวลา แนวก ที่ จัดการเรยี นรู ท่ใี ช กิจกรรมครู ๓. ครแู จง จดุ ประสงคการเรยี เกีย่ วกบั เรือ่ งการเขียนจดหม ใหน กั เรยี นทราบ ๒. จดุ ประสงคก ารเรยี นรู ขัน้ สอน ๒๐ นาที ๑. ครถู ามคาํ ถามนกั เรียน ดัง ครู : นกั เรียนคิดวาการเขยี น จดหมายยงั มีความสาํ คัญอยู หรอื ไมในยุคปจจบุ นั ๒. ครูแนะนาํ ประเภทของ การเขียนจดหมายใหน กั เรยี น รจู กั และใหน ักเรยี นศกึ ษา ใบความรูที่ ๑ เร่อื ง การเขียน จดหมายประกอบคําอธิบาย จากครู ๓. ครูถามคําถามนกั เรียน ดัง ครู : วิธีการเขยี นจดหมายท่ดี เปน อยางไร

คูมอื ครูและแผนการจดั การเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) การจดั การเรียนรู สื่อการเรียนรู การประเมิน กิจกรรมนกั เรียน การเรียนรู ยน มาย งน้ี ๑. นักเรยี นแสดงความคดิ เห็น ๒. การตอบคําถาม น รวมกบั ครูและเพื่อนในชน้ั เรยี น ๒. นักเรียนศึกษาใบความรูท่ี ๑ ๒. ใบความรทู ี่ ๑ เรอ่ื ง น เร่อื ง การเขียนจดหมาย การเขียนจดหมาย ประกอบคาํ อธบิ ายจากครู น งน้ี ๓. นกั เรียนตอบคําถาม ดงั น้ี ๓. การตอบคาํ ถาม ดี นกั เรยี น : ๑) เขยี นขอความใหชัดเจน ใชถ อยคาํ สุภาพกะทัดรดั สละสลวย ๒) เขียนดว ยลายมอื ชัดเจน อานงา ย

หนวยการเรียนรทู ี่ ๔ เรื่อง อักษราภธิ านส่ือสารภาษา ชน้ั ประถมศกึ ษาปท ่ี ๔ ลาํ ดบั จุดประสงคการเรียนรู ขั้นตอนการ เวลา แนวก ที่ จัดการเรยี นรู ท่ีใช กิจกรรมครู ๑. อธิบายรปู แบบ ๔. ครนู าํ เสนอตวั อยา งจดหม การเขยี นจดหมายถึง ฉบบั จริงใหน ักเรียนดู และให เพ่ือนและบดิ ามารดาได นักเรยี นสงั เกตวามสี วนประก ใดบาง โดยช้ีทีละสวนประกอ และใหน ักเรยี นบอกวา คอื อะ ๕. ครูและนกั เรยี นสรุป สว นประกอบและการวาง ตําแหนงของสวนประกอบตา ในจดหมายใหถูกตามรูปแบบ ๓. ๒. วิเคราะหร ปู แบบ ข้ันปฏบิ ัติ ๒๐ นาที ๑. ครูทบทวนรปู แบบจดหมา จดหมายและจดั ลําดบั โดยใหนักเรียนอธบิ ายรูปแบบ ของรูปแบบจดหมายได จดหมายแตล ะสวนพรอมกนั โดยครชู ีท้ ตี่ วั อยา งทีละสวน

การจดั การเรยี นรู สือ่ การเรียนรู ๔๑๙ กจิ กรรมนักเรียน การประเมิน การเรียนรู ๓) ใชภ าษาถูกตองตามลักษณะ ๔. การตอบคาํ ถาม การใชภาษา ๔) เขยี นตามรปู แบบจดหมาย ๕. ประเมินการปฏบิ ตั ิ ทถ่ี กู ตอง กจิ กรรม มาย ๔. นกั เรียนสังเกตรูปแบบ ๓. ตัวอยางจดหมาย ห จดหมายและตอบคําถาม กอบ อภปิ รายความรูร วมกบั ครู อบ และเพ่ือนในช้ันเรยี น ะไร ๕. นักเรยี นสรปุ ความรรู วมกบั ๔. ใบงานท่ี ๑ เรอ่ื ง ครู รปู แบบจดหมาย าง ๆ บ าย ๑. นักเรยี นอธิบายรปู แบบ บ จดหมายพรอมกนั น

๔๒๐ ลาํ ดบั จุดประสงคก ารเรียนรู ข้นั ตอนการ เวลา แนวก ที่ จดั การเรยี นรู ทีใ่ ช กิจกรรมครู ๒. ครชู แ้ี จงการทาํ ใบงานท่ี ๑ เรือ่ ง รูปแบบจดหมาย ๓. ครมู อบหมายใหนักเรียน ปฏิบัตกิ จิ กรรมในใบงานท่ี ๑ เรอื่ ง รปู แบบจดหมาย ๔. ข้ันสรุป ๕ นาที ๑. ครูใหนักเรยี นชว ยกันเฉลย ใบงาน หากมีขอผิดพลาดให แกไขใหเ รยี บรอย ๓. เห็นความสําคญั ๒. ครูถามคําถามนกั เรยี นเพ่ือ ของการเขยี นจดหมาย สรปุ บทเรยี น ดังนี้ ครู : นักเรียนทําไมถงึ ตองมี การวางรูปแบบจดหมายท่ชี ัด ๔. มีมารยาทใน ๓. ครูใหนกั เรยี นชว ยกนั การเขียนจดหมาย อภปิ รายเก่ยี วกับมารยาท ในการเขียนจดหมาย

คูมือครูและแผนการจัดการเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) การจดั การเรยี นรู สื่อการเรยี นรู การประเมิน กจิ กรรมนักเรยี น การเรยี นรู ๑ ๒. นักเรยี นฟง คาํ ชีแ้ จงการทาํ ใบงานหากมขี อสงสัยใหซกั ถาม ๓. นกั เรียนปฏิบตั ิกจิ กรรม ๑ ในใบงานที่ ๑ เร่ือง รูปแบบ จดหมาย ย ๑. นักเรียนตรวจสอบความ ถกู ตองของใบความรทู ี่ ๑ เร่อื ง รปู แบบจดหมาย และรว มกนั เฉลยใบงานหากมีขอผิดพลาด ใหแกไขใหเรยี บรอย อ ๒. นักเรยี นตอบคาํ ถาม ดังน้ี ๖. การตอบคําถาม นกั เรียน : เพราะจะทาํ ให ดเจน จดหมายมีความเปนระเบยี บ อา นงา ย และเปนมารยาทที่ดี ในการเขียนจดหมาย ๓. นกั เรียนรว มกันอภปิ ราย มารยาทในการเขยี นจดหมาย

หนว ยการเรียนรูท่ี ๔ เร่ือง อักษราภิธานสื่อสารภาษา ชน้ั ประถมศึกษาปที่ ๔ ๔๒๑ ๘. ส่ือ/แหลงเรียนรู ๑) ส่ือนาํ เสนอ PowerPoint เร่ือง ลขิ ติ จดหมาย (๑) ๒) ตัวอยางจดหมาย ๓) ใบความรทู ่ี ๑ เร่อื ง การเขียนจดหมาย ๔) ใบงานที่ ๑ เรื่อง รูปแบบจดหมาย ๙. การประเมนิ ผลรวบยอด ชิ้นงานหรอื ภาระงาน - ใบงานที่ ๑ เร่อื ง รูปแบบจดหมาย ประเดน็ การประเมิน วธิ กี าร เคร่อื งมอื เกณฑการประเมนิ - ผา นเกณฑก ารประเมิน ดานความรู ความเขาใจ (K) - ประเมนิ การตอบ ๑. คําถามสําคัญ รอยละ ๖๐ ขน้ึ ไป - อธบิ ายรปู แบบการเขยี น คําถามในช้นั เรยี น ๒. แบบบนั ทกึ คะแนน - ผา นเกณฑการประเมิน จดหมายถงึ เพื่อนและบดิ า รอยละ ๖๐ ขน้ึ ไป มารดา - ผา นเกณฑก ารประเมิน ดานทักษะ/กระบวนการ (P) - แบบประเมินใบงาน ระดับคุณภาพ “ผาน” - วเิ คราะหรูปแบบจดหมาย - ประเมินใบงานที่ ๑ ท่ี ๑ เรอ่ื ง รปู แบบ ขึน้ ไป และจัดลาํ ดบั ของรปู แบบ เรือ่ ง รูปแบบจดหมาย จดหมาย - ผา นเกณฑก ารประเมนิ จดหมาย ระดับคุณภาพ “ผา น” ขึ้นไป ดานคณุ ลักษณะ เจตคติ - ประเมินการทํางาน - แบบสังเกตพฤติกรรม - ผา นเกณฑการประเมิน คา นยิ ม (A) และ การปฏบิ ัติ ระดับคุณภาพ “ผาน” ๑. เห็นความสาํ คญั ของ กิจกรรมในชัน้ เรยี น ขึ้นไป การเขยี นจดหมาย ๒. มมี ารยาทในการเขียน จดหมาย คุณลกั ษณะอันพึงประสงค - ประเมนิ การทํางาน - แบบประเมิน ๑. มวี ินยั และ การปฏิบตั ิ คุณลกั ษณะอนั พงึ ๒. ใฝเ รยี นรู กิจกรรมในชนั้ เรียน ประสงค ๓. มุงมนั่ ในการทํางาน สมรรถนะสําคัญของผเู รยี น ๑. ความสามารถในการสื่อสาร - ประเมนิ ความสามารถ - แบบประเมิน ๒. ความสามารถในการคิด ในการคิดและการสื่อสาร สมรรถนะสําคัญของ ผเู รยี น

๔๒๒ คมู ือครแู ละแผนการจัดการเรียนรู ระดบั ประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) ๑๐. บันทกึ ผลหลังสอน แผนการจดั การเรียนรทู ี่ ๑ เรือ่ ง ลขิ ิตจดหมาย (๑) ผลการจัดการเรยี นการสอน .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ความสาํ เร็จ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ปญหาและอุปสรรค .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ขอ จํากัดการใชแผนการจัดการเรยี นรู และขอ เสนอแนะ/แนวทางการปรบั ปรุงแกไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ......................................................ผสู อน (..........................................................) วันที่ .......... เดอื น ..................... พ.ศ. ............. ๑๑. ความคดิ เห็น/ขอ เสนอแนะของผบู ริหารหรือผูท่ีไดรบั มอบหมาย .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชอื่ ...................................................... ผตู รวจ (..........................................................) วนั ท่ี .......... เดือน ..................... พ.ศ. .............

หนวยการเรียนรทู ่ี ๔ เรื่อง อักษราภธิ านสือ่ สารภาษา ชั้นประถมศกึ ษาปที่ ๔ ๔๒๓ ใบความรูท่ี ๑ เรือ่ ง การเขียนจดหมาย หนวยการเรยี นรทู ี่ ๔ เรือ่ ง อักษราภธิ านส่อื สารภาษา แผนการจัดการเรยี นรทู ี่ ๑ เรื่อง ลิขิตจดหมาย (๑) รายวชิ า พื้นฐานภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๔๑๐๑ ภาคเรียนท่ี ๑ ชนั้ ประถมศึกษาปที่ ๔ การเขียนจดหมาย ในปจจุบนั โลกมกี ารพฒั นาการส่อื สารทางโทรคมนาคมไดสะดวกและรวดเร็ว แตการสือ่ สาร อีกชนิดท่ียังมีความสําคัญอยางยิ่งก็คือ การเขียนจดหมาย เพราะสามารถเขียนไดทุกเวลา ทุกโอกาส เกบ็ ไวเ ปนหลักฐานทางประวตั ศิ าสตรไ ด หลักการเขียนจดหมาย การเขียนจดหมาย เปน การสื่อสารชนดิ หน่งึ มลี กั ษณะเปนความเรยี งทมี่ ีรปู แบบโดยเฉพาะ ผูเขียนตอ งใชถอยคําทส่ี นั้ กระชบั ตรงตามวตั ถปุ ระสงค การเขยี นจดหมาย แบง ออกเปน ๔ ชนิด ดงั น้ี ๑. จดหมายสวนตัว เปนจดหมายท่ีเขียนติดตอระหวางบุคคลที่คุนเคยกันเชน ญาติสนิท ครู -อาจารย เพ่ือไตถามทุกขสุขสวนตวั ๒. จดหมายกิจธุระ เปนจดหมายที่เกี่ยวของกับธุระการงาน เปนจดหมายระหวางบุคคล ถึงบุคคล บุคคลถึงบริษัทหางรานหรือเปนจดหมายของบุคคลถึงสวนราชการ การใชสํานวนภาษา ตอ งสภุ าพและใหความสําคัญกับผูรับจดหมาย ๓. จดหมายธุรกิจ เปนจดหมายท่ีใชติดตอระหวางกันในวงธุรกิจ มีจุดประสงคใน การดําเนินธุรกิจ เชน เสนอขายสินคาหรือบริการ สั่งซื้อสินคา และตอบรับการสั่งซ้ือ ติดตามหนี้ เปนตน มรี ปู แบบและการใชภาษาเปน ทางการหรือคอ นขางเปนทางการ ๔. จดหมายราชการ เปนจดหมายที่เขียนตดิ ตอกันระหวางสวนราชการตาง ๆ หรือบุคคล เขียนไปถึงสวนราชการหรือสวนราชการมีไปถึงสวนราชการดวยกันเอง ตลอดจนสวนราชการนั้น เขียนจดหมายไปถงึ ตัวบคุ คล

๔๒๔ คูมอื ครูและแผนการจดั การเรียนรู ระดบั ประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) วิธกี ารเขียนจดหมาย ๑. เขียนขอความใหช ดั เจน ใชถ อ ยคาํ สุภาพ กะทดั รัด สละสลวย ๒. เขยี นดวยลายมือชัดเจน อานงาย ๓. ใชภ าษาถกู ตอ งตามลกั ษณะการใชภ าษา ๔. เขียนตามรปู แบบจดหมายที่ถูกตอง รูปแบบการเขยี นจดหมายทถี่ ูกตอง ๑. การวางรูปแบบจดหมาย ควรจัดวางใหมีสัดสวนพอเหมาะกับหนากระดาษ โดยเวน ดา นหนาประมาณหนง่ึ นว้ิ และเวนดา นหลังประมาณครง่ึ นิว้ ๒. ที่อยขู องผูเ ขยี น อยตู รงมุมบนขวาของหนากระดาษ ๓. วนั เดอื นป เขยี นกึง่ กลางหนากระดาษ ๔. คําข้ึนตน อยูดานซายหางจากขอบกระดาษประมาณ ๑ นิ้ว และตองเขียนใหเหมาะแก ฐานะและตําแหนง หนาท่ี ๕. เนื้อความ เร่ิมเขียนโดยยอหนาเล็กนอย และควรข้ึนยอหนาใหมเมื่อข้ึนเนื้อความใหม สํานวนภาษาที่ใชในการเขียน ตองคํานึงถึงความสุภาพ เขียนถูกตองเหมาะแกฐานะ และ ความสัมพันธระหวางบุคคล เวนวรรคตอนใหถูกตอง ถาตองการอวยพรใหญาติผูใหญในตอนทาย ของจดหมาย ควรอางถงึ สงิ่ ศักดส์ิ ทิ ธิ์ สวนการอวยพรใหเพอ่ื นจะอา งถงึ ส่ิงศกั ดสิ์ ิทธ์ิหรือไมก ไ็ ด ๖. คําลงทาย อยูตรงกับวันเดือนปท่ีเขียน และตองเขียนใหถูกตอง เหมาะแกฐานะและ บคุ คล ๗. ชื่อผูเขียน เยื้องลงมาทางขวามือ ถาเขียนจดหมายถึงบุคคลที่ไมคุนเคย ควรวงเล็บชื่อ ทีเ่ ขียนเปน ตวั บรรจง ถาเปนจดหมายราชการตองบอกยศตาํ แหนง ของผูสง ดว ย มารยาทในการเขยี นจดหมาย ๑.ใชกระดาษสีขาว สีออนหรือสีสุภาพ ไมมีรอยยับหรือรอยฉีกขาด ขนาดไดมาตรฐาน ไมค วรใชกระดาษทีม่ ตี ราของทางราชการเขยี นจดหมายสว นตวั ๒. เขียนดวยหมึกสีดํา สีนํ้าเงิน ไมควรใชดินสอ หมึกแดง หรือหมึกสีฉูดฉาด เพราะไม สุภาพ ควรเขยี นตัวอักษรหรือตัวเลขใหช ดั เจน ไมข ดู ลบ ขีด ฆา หรือเขยี นทบั ลงไป ๓. ไมใ ชซองทม่ี ีลวดลายหรอื สีเขมมาก ๔. ไมสอดธนบัตรหรอื ส่ิงของมีคา ลงในซองจดหมาย อาจหายได ๕. จดหมายที่สงทางไปรษณีย ตองผนึกดวงตราไปรษณียากรตามอัตราที่การส่ือสาร กําหนดไวทีม่ มุ บนดา นขวามือ

หนวยการเรยี นรทู ่ี ๔ เร่ือง อักษราภธิ านสือ่ สารภาษา ชั้นประถมศกึ ษาปท ี่ ๔ ๔๒๕ ๖. เรียงลําดับเน้ือหาสาระเหมาะสม ใชภาษาถูกตองตามหลักภาษา ไมใชภาษาพูดใน การเขียนจดหมาย ๗. ถาตองการเขียนขอความเพ่ิมเติมหลังเขียนจดหมายจบแลว ตองเขียนคําวา ป.ล. (ปจฉิมลขิ ติ ) กอน ๘. ควรเขียนคาํ นาํ หนาช่อื ผรู ับบนหนาซองใหถ กู ตอ ง เชน คุณ นายแพทย อาจารย หรือยศ ทางทหาร รปู แบบของคําข้นึ ตน สรรพนาม คําลงทาย การเขียนจดหมายตอ งคํานงึ ถงึ การเขยี นคาํ ข้นึ ตน คําลงทา ย และสรรพนามใหถกู ตอ ง ผรู บั จดหมาย คาํ ขึ้นตน สรรพนาม สรรพนาม คาํ ลงทาย เพ่อื น (ผเู ขียน) (ผูรบั ) ดวยความรกั , ...(ใสชอ่ื )...เพื่อน ฉนั เธอ ดว ยความรกั ยิง่ , รกั รกั เเละคิดถงึ คุณพอ คณุ เเม ดวยความเคารพ บดิ ามารดา กราบเทา...(คณุ ลกู , หนู, ผม, รักอยา งสงู พอ /คณุ แม)...ที่ กระผม, ดิฉนั เคารพอยางสูง หรอื ใชช ื่อเลน เเทน สว นประกอบของจดหมาย ๑. สถานที่เขียน ควรบอกใหชัดเจน จากหนวยยอยไปหาหนวยใหญ เชน ๕/๒ หมู ๔ ตําบลหวั หิน อาํ เภอหัวหนิ จังหวัดประจวบครี ขี ันธ ๗๗๑๑๐ ๒. วนั เดือน ป ใชแ บบจดหมายราชการ ดังน้ี ๒๐ สงิ หาคม ๒๕๕๕ ๓. คาํ ขน้ึ ตน ใชใ หเ หมาะสมกับบคุ คล ๔. ใจความหรือเน้ือความ ถามีเรื่องจะตองเขียนมาก ควรแบงเปนตอน ๆ ถาจะเขียน เรื่องใหมก็ขน้ึ บรรทัดใหม ไมค วรเขยี นตดิ ตอ กนั เพยี งยอหนาเดยี ว ๕. คาํ ลงทา ย ตอ งใชใ หสมั พันธกบั คําข้นึ ตน และใชใ หถ ูกตอ งตามฐานะของบุคคล ๖. ช่ือผูเขียน ถาใชลายเซ็นตองวงเล็บชื่อ-นามสกุลไวใตลายเซ็นดวยลายมือท่ีอานงาย ชัดเจน หากมตี ําแหนงหนาทก่ี ารงานใหบอกตําแหนง หนาทีน่ ั้นดว ย

๔๒๖ คูมอื ครูและแผนการจัดการเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) ขนาดของซองจดหมาย การใชซองขนาดมาตรฐาน ปจจุบันที่ทําการไปรษณียทุกแหงจะมีซองจดหมายจําหนาย เปน ซองทม่ี ีขนาดเหมาะสม โดยท่ัวไปมี ๒ แบบ ดังนี้ ๑. ซองส้นั มขี นาด ๓.๕ x ๖ นว้ิ ถึง ๔.๕ x ๗ น้วิ ๒. ซองยาว มีขนาด ๔.๒๕ x ๙ น้ิว การจาหนา ซอง การจา หนาซอง มหี ลักการ ดงั น้ี ๑. ท่ีอยูข องผูร บั ตองเรียงลําดับจากสวนยอ ยไปหาสวนใหญ ไดแก - ช่ือ-สกุลของผูรับ ถาเปนจดหมายสําคัญ เชน มีธนาณัติสอดอยูดวย ตองระบุคํา นาํ หนา ชื่อผรู ับ - บานเลขที่ ซอย หรือตําบล - ถนนทต่ี ้ัง - ตําบลหรอื เเขวง - อาํ เภอหรือเขต - จงั หวดั - รหสั ไปรษณยี  ๒. ท่อี ยขู องผสู ง เรียงลาํ ดับเชน เดยี วกับผรู บั จะเขียนไวดา นบนซายของตนเอง ๓. คําขน้ึ ตน - ถาเปน จดหมายสว นตวั อาจใชค าํ วา “กรุณาสง” หรือ “นามผูรบั ” ๔. เเสตมป ตองตดิ เเสตมปต ามราคาที่กรมไปรษณยี ฯ กําหนด เพราะถา ตดิ ไมครบ ผรู บั จะ ถกู ปรบั เปน ๒ เทาของราคาเเสตมปท่ีขาดไป ท่ีมา : ปรบั ปรุงมาจาก https://sites.google.com

หนว ยการเรียนรูที่ ๔ เร่ือง อักษราภิธานส่อื สารภาษา ชัน้ ประถมศกึ ษาปที่ ๔ ๔๒๗ การวางรปู แบบจดหมาย ทีอ่ ยู................................................. ........................................................ ........................................................ วันท.่ี ................................................................ คําขึ้นตน ................................................................................ เนื้อความ ............................................................................................................... ........................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... เน้ือความ .............................................................................................................. ........................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... คําลงทาย................................................. .......................................... (ชอ่ื ผเู ขยี นจดหมาย)

๔๒๘ คมู อื ครแู ละแผนการจดั การเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) ตวั อยา งจดหมายถึงเพอ่ื น ๑๐๑ หมู ๓ ต.ตาคลี อ.ตาคลี จ.นครสวรรค ๖๐๑๔๐ ๓๐ มีนาคม ๒๕๖๓ นภา เพอื่ นรัก เราไดรับจดหมายจากนภาแลว ดีใจดวยนะท่ีชนะการประกวดเขียนเรียงความเร่ือง “พอหลวงของปวงชนชาวไทย” เราก็รักและเคารพพระองคทานมากท่ีสุดในชีวิตเชนกัน เรามี ความสุขทุกคร้ัง ที่ไดเห็นพระองค แมเพียงเห็นในจอโทรทัศนก็ตาม ครอบครัวของเรารัก พระองคทุกคน และนาํ หลกั ปรชั ญาเรอ่ื งความพอเพยี งมาใชด วย เราเขียนเรียงความไมเกง แตเราวาดภาพสวยนะ ชนะการประกวดเหมือนกัน ไดไป แขงขันตอในระดับภาค เราจะนําภาพท่ีเราวาดไวไปใหนภาดูนะ ในชวงปดภาคเรียนนี้ คุณพอคุณแมบอกวาจะพาครอบครัวของเรามาเย่ียมคุณปูคุณยาและจะพักหลายวัน เราคงมี เวลาคุยกนั คงไดเทยี่ วทะเล สวนสาธารณะใกลบานของนภาแนเ ลย สุดทายนี้ เราขออํานาจคุณพระศรีรัตนตรัย ดลบันดาลใหนภาเพ่ือนรักมีความสุข เรียนเกง ตลอดไปนะจะ รักและคิดถึง .............................. (ภัครมล จนั ทรงาม) โครงการส่ือ ๖๐ พรรษา สมเด็จพระเทพรัตนราชสดุ าฯ สยามบรมราชกมุ ารี

หนว ยการเรยี นรทู ี่ ๔ เรื่อง อักษราภิธานสอ่ื สารภาษา ช้ันประถมศึกษาปท ่ี ๔ ๔๒๙ ตวั อยา งจดหมายถึงบดิ ามารดา ๑๕/๑ หมูที่ ๕ ตาํ บลอางแกว อําเภอโพธิ์ทอง จงั หวัดอา งทอง ๑๔๑๒๐ ๒๖ กรกฎาคม ๒๕๖๓ กราบเทา คุณพอคุณเเม ที่เคารพรักอยางสูง ผมไดรับเงิน ๕๐๐ บาท ท่ีคุณพอคุณแมกรุณาสงมาใหแลวครับ ผมจะนําไปซ้ือกางเกง กีฬา ๑ ตวั และสมุด ๓ เลม เหลือเงนิ อกี ๓๐๐ บาท ผมนาํ มารวมไวในคา ใชจ ายประจําวัน โรงเรียนจัดกิจกรรมแขงขันกีฬาเพ่ือคัดเลือกตัวแทนนักกีฬาแตละประเภทเขารวม การแขงขันในระดับจังหวัด ผมไดรับคัดเลือกเปนตัวแทนนักกีฬาฟุตบอลและว่ิง ๑๐๐ เมตร ผมดใี จมากและจะพยายามฝก ซอม เพ่ือนํารางวัลมาฝากคณุ พอ คุณแมค รับ ผมจะเลาเรื่องดี ๆ ใหคุณพอคุณแมฟงครับ ในงานแขงขนั กฬี าของโรงเรียนมีผูใหญจาก จังหวัดมารวมงาน เขาลืมกระเปาถือไวหนาหองนํ้า ผมจึงเก็บไปใหครูประกาศหาเจาของ เขามารับกระเปาคืนดวยความดีใจ เขาประกาศ ชมเชยโดยประกาศช่ือคุณพอคุณแมดวยครับ สวนคุณครูใหผมเปนเด็กดีที่เปนตัวอยางครับ ผมดีใจและยังปล้ืมไมหายเลยครับ จึงเขียน จดหมายมาเลาเรอ่ื งใหคณุ พอคณุ แมท ราบ ตอนนผ้ี มขอทาํ การบา นกอนนะครับ สุดทายนี้ขออํานาจคุณพระศรีรัตนตรัยคุมครองคุณพอคุณแมใหมีความสุข มีสุขภาพ แข็งแรงและปลอดภยั ครบั ดวยความเคารพอยางสูง .............................. (ภูวดล สุวรรณภูมิ)

๔๓๐ คมู ือครูและแผนการจัดการเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) ใบงานที่ ๑ เรื่อง รปู แบบจดหมาย หนวยการเรียนรทู ่ี ๔ เรื่อง อักษราภธิ านส่ือสารภาษา แผนการจดั การเรียนรทู ี่ ๑ เรื่อง ลิขติ จดหมาย (๑) รายวชิ า พ้นื ฐานภาษาไทย รหสั วิชา ท๑๔๑๐๑ ภาคเรียนท่ี ๑ ช้ันประถมศึกษาปท ี่ ๔ คาํ ช้แี จง ใหน ักเรียนวางรูปแบบของจดหมาย โดยนาํ ลาํ ดบั ก-ฉ ไปใสใ นชอ งวางใหถกู ตอ ง ๑. ทอ่ี ยู หรือสถานที่เขยี นจดหมาย ___________ ๒. วัน เดอื น ป ___________ ๓. คําขึ้นตน ___________ ๔. เนื้อความของจดหมาย ___________ ๕. คําลงทาย ___________ ๖. ชอื่ ผูเ ขยี น ___________ ก. ตรงกับวนั ที่ ข. ตรงกับเนอ้ื ความ ค. ก่งึ กลางหนากระดาษ ง. ตรงกับคําข้ึนตน จ. มุมบนขวามอื หางจากกลาง ฉ. อยูใตคาํ ลงทาย ถอยหลังไป หนา กระดาษ ๑ น้ิว ประมาณครงึ่ นิ้ว ช. หางจากรมิ กระดาษ ซ. ยอ หนา จากคาํ ขึน้ ตน ๑ น้ิว ทางซายมอื ๑ นิ้ว ชื่อ-สกลุ .............................................................................................. ชัน้ .............. เลขที่ .............

หนวยการเรียนรูท่ี ๔ เร่ือง อักษราภธิ านสอื่ สารภาษา ชั้นประถมศกึ ษาปท ี่ ๔ ๔๓๑ เฉลยใบงานที่ ๑ เรอื่ ง รูปแบบจดหมาย หนวยการเรียนรทู ่ี ๔ เรื่อง อักษราภธิ านส่อื สารภาษา แผนการจดั การเรยี นรูท่ี ๑ เรอื่ ง ลขิ ิตจดหมาย (๑) รายวชิ า พ้ืนฐานภาษาไทย รหัสวชิ า ท๑๔๑๐๑ ภาคเรยี นท่ี ๑ ชน้ั ประถมศึกษาปท ่ี ๔ คําชี้แจง ใหน กั เรียนวางรูปแบบของจดหมาย โดยนําลาํ ดับ ก-ฉ ไปใสในชองวางใหถกู ตอ ง ๑. ท่อี ยู หรอื สถานท่ีเขียนจดหมาย ______จ_____ ๒. วัน เดอื น ป ______ค_____ ๓. คําข้ึนตน ______ช_____ ๔. เน้ือความของจดหมาย ______ซ_____ ๕. คําลงทาย ______ก_____ ๖. ชื่อผเู ขียน ______ฉ_____ ก. ตรงกบั วนั ท่ี ข. ตรงกบั เน้อื ความ ค. กึ่งกลางหนากระดาษ ง. ตรงกบั คําข้นึ ตน จ. มุมบนขวามอื หางจากกลาง ฉ. อยูใตค ําลงทาย ถอยหลังไป หนา กระดาษ ๑ นว้ิ ประมาณครงึ่ นิ้ว ช. หา งจากรมิ กระดาษ ซ. ยอ หนาจากคาํ ขึ้นตน ๑ นว้ิ ทางซายมอื ๑ น้ิว

๔๓๒ คูมอื ครแู ละแผนการจดั การเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) แผนการจดั การเรยี นรทู ่ี ๒ เรอ่ื ง ลิขติ จดหมาย (๒) หนวยการเรียนรทู ี่ ๔ เรื่อง อักษราภธิ านสอ่ื สารภาษา เวลา ๑ ช่วั โมง กลมุ สาระการเรียนรูภ าษาไทย รายวชิ า ภาษาไทย ชนั้ ประถมศกึ ษาปท่ี ๔ ๑. มาตรฐานการเรียนรู/ตัวชี้วัด สาระที่ ๒ การเขียน มาตรฐานการเรยี นรู ท ๒.๑ ใชก ระบวนการเขียน เขียนส่อื สาร เขียนเรียงความ ยอความ และเขียน เรื่องราวในรูปแบบตาง ๆ เขียนรายงานขอมูลสารสนเทศและรายงาน การศกึ ษาคน ควา อยา งมปี ระสิทธิภาพ ตัวช้ีวัด ป.๔/๕ เขยี นจดหมายถึงเพือ่ นและบิดามารดา ๒. สาระสาํ คญั /ความคดิ รวบยอด การเขียนจดหมายถึงเพื่อนเปนการเขียนจดหมายสวนตัวถึงบุคคลที่สนิมสนมผานการเลาเรื่อง เลาประสบการณ ไตถามสารทกุ ขต าง ๆ ภาษาท่ีใชเ ปนภาษาระดบั กึ่งทางการ มีรปู แบบการเขียนคําขึ้นตนและ คาํ ลงทายแตกตางจากจดหมายประเภทอื่น ๓. จุดประสงคการเรียนรู ๓.๑ ดานความรู ความเขาใจ (K) - อธิบายรูปแบบการเขียนจดหมายถึงเพ่ือนได ๓.๒ ดา นทกั ษะ/กระบวนการ (P) - เขยี นจดหมายถึงเพ่อื นโดยใชภ าษาท่เี หมาะสมได ๓.๓ ดา นคณุ ลกั ษณะ เจตคติ คา นิยม (A) - มมี ารยาทในการเขยี นจดหมาย ๔. สาระการเรียนรู ๔.๑ การเขยี นจดหมายถงึ เพอ่ื น ๔.๒ การจาหนาซองจดหมาย ๕. สมรรถนะสาํ คญั ของผเู รยี น ๕.๑ ความสามารถในการส่ือสาร ๕.๒ ความสามารถในการคดิ ๖. คณุ ลักษณะอันพึงประสงค ๖.๑ มีวินัย ๖.๒ ใฝเ รียนรู ๖.๓ มุงมน่ั ในการทํางาน ๗. กิจกรรมการเรียนรู

หนว ยการเรยี นรทู ี่ ๔ เรื่อง อักษราภิธานสอ่ื สารภาษา ช้นั ประถมศึกษาปที่ ๔ การจัดกิจกรรมการเรยี น หนวยการเรียนรทู ่ี ๔ เร่ือง อักษราภ รายวชิ า ภาษาไทย แผนการจัดการเรยี นรทู ่ี ๒ ลาํ ดบั จดุ ประสงคการเรียนรู ขน้ั ตอนการ เวลา แนวก ท่ี จดั การเรยี นรู ท่ีใช กจิ กรรมครู ๑. ขอบเขตเนอื้ หา ขน้ั นํา ๕ นาที ๑. ครทู บทวน ประเภทและ - การจา หนาซอง หลักการเขยี นจดหมาย และ จดหมายและการเขยี น ความรูเ กีย่ วกบั รปู แบบการเข จดหมายถงึ เพอ่ื น จดหมายสวนตัวโดยใหน ักเรยี ชว ยกันบอกตาํ แหนง ของ รูปแบบจดหมาย ๒. ครูอานจดหมายใหนักเรีย ฟง และถามคาํ ถามนักเรยี น ดงั นี้ ครู : นักเรียนคดิ วาจดหมายน คนเขยี นนาจะเขียนถึงใคร ครู : นักเรยี นสังเกตจากอะไร ถึงรวู า เขียนจดหมายถงึ เพอื่ น

นรู ชนั้ ประถมศึกษาปที่ ๔ ๔๓๓ ภธิ านสอื่ สารภาษา จาํ นวน ๙ ชวั่ โมง การประเมนิ ๒ เรอื่ ง ลขิ ติ จดหมาย (๒) จํานวน ๑ ชว่ั โมง การเรียนรู การจัดการเรยี นรู สือ่ การเรยี นรู กิจกรรมนกั เรียน ๑. ส่ือนาํ เสนอ Power Point เรอื่ ง ลิขติ ๑. นักเรียนทบทวนประเภท จดหมาย (๒) และหลกั การเขียนจดหมาย ขียน รว มกับครแู ละชว ยกันบอก ยน ตําแหนงของรปู แบบจดหมาย ยน ๒. นกั เรยี นตอบคําถาม ดังนี้ ๑. การตอบคําถาม น้ี นกั เรยี น : เขยี นถงึ เพ่ือน ร นักเรียน : สงั เกตจากการใช น ภาษา คาํ ขน้ึ ตน คําลงทาย และเนื้อความในจดหมาย

๔๓๔ ลาํ ดบั จดุ ประสงคก ารเรยี นรู ข้ันตอนการ เวลา แนวก ที่ จดั การเรียนรู ท่ใี ช กิจกรรมครู ๒. จดุ ประสงคการเรียนรู ๒๐ นาที ๓. ครูแจกซองจดหมายให ขนั้ สอน นกั เรยี นพรอมดวงตราไปรษณ ยากรใหนักเรียนคนละ ๑ ชุด และแจง จดุ ประสงคการเรียน เก่ยี วกับเรอ่ื งการเขยี นจดหม ถึงเพื่อนใหน ักเรียนทราบ ๑. ครใู หนักเรียนศกึ ษาใบคว ที่ ๑ เรือ่ ง การเขยี นจดหมาย ในหัวขอ การเขียนจาหนา ซอง จดหมาย อธิบายวธิ กี ารเขียน สว นประกอบสาํ คญั ในการเข จา หนาซอง และใหน ักเรยี น ลงมอื เขยี นจาหนาซองไปพรอ กบั ครู ๑. อธบิ ายรปู แบบ ๒. นักเรียนเสนอเนือ้ หาเกย่ี ว การเขยี นจดหมายถงึ การเขียนจดหมายถึงเพอื่ น เพื่อนได ไดแ ก - ระดับภาษาทใ่ี ช - การใชค าํ สรรพนาม - การใชคาํ ขึ้นตนและคาํ ลงทา ย

คูมอื ครแู ละแผนการจัดการเรียนรู ระดบั ประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) การจดั การเรียนรู ส่ือการเรียนรู การประเมนิ กิจกรรมนกั เรยี น การเรียนรู ณี- ด น มาย วามรู ๑. นกั เรียนศึกษาใบความรูท่ี ๑ ๒. ใบความรูที่ ๑ เรือ่ ง ย เรอ่ื ง การเขยี นจดหมาย การเขยี นจดหมาย ง ในหวั ขอ การจาหนาซอง น จดหมายตามขั้นตอนท่ีครู ขียน อธบิ ายพรอมทัง้ ลงมือ จา หนาซองไปพรอมกับครู อม วกบั ๒. นกั เรยี นศึกษาใบความรทู ่ี ๑ ๓. ใบความรทู ี่ ๑ เรอื่ ง ๒. การตอบคาํ ถาม เรอ่ื ง การเขยี นจดหมาย และให การเขยี นจดหมาย นักเรยี นวิเคราะหจากตัวอยาง ๔. ซองจดหมาย ๕. ตัวอยางจดหมายถงึ เพ่อื น

หนว ยการเรียนรูที่ ๔ เร่ือง อักษราภิธานสอ่ื สารภาษา ช้ันประถมศึกษาปท ี่ ๔ ลําดับ จดุ ประสงคการเรียนรู ข้ันตอนการ เวลา แนวก ท่ี จัดการเรยี นรู ทใ่ี ช กิจกรรมครู ข้นั ปฏบิ ัติ ๒๐ นาที ๓. ครใู หน ักเรียนชวยกันบอก ๒. มมี ารยาทใน มารยาทในการเขยี นจดหมาย การเขยี นจดหมาย ๓. ๓. เขยี นจดหมายถึง ๑. ครูทบทวนการใชภาษา เพ่อื นโดยใชภาษาท่ี ในการเขยี นจดหมายถึงเพ่ือน เหมาะสมได รปู แบบจดหมาย และการเขีย จา หนา ซอง โดยใหนกั เรียน อภปิ รายความรรู ว มกนั ๒. ครชู แี้ จงการทาํ ใบงานที่ ๒ เรอ่ื ง การเขยี นจดหมายถึงเพ ๓. ครมู อบหมายใหน ักเรียน ปฏบิ ัตกิ ิจกรรมในใบงานที่ ๒ การเขียนจดหมายถงึ เพ่ือน ๔. ขน้ั สรปุ ๕ นาที ๑. ครูใหน กั เรียนตรวจทาน จดหมายของตนเอง พจิ ารณา การใชภ าษา รปู แบบจดหมาย และการเขียนสะกดคาํ ๒. ครูขอนักเรยี นอาสาสมัคร ๒ คน นาํ เสนอผลงานของ ตนเองใหเ พอ่ื นหนาชน้ั ฟง

๔๓๕ การจัดการเรียนรู สอ่ื การเรียนรู การประเมิน การเรยี นรู กจิ กรรมนักเรียน ๓. ประเมินการปฏบิ ตั ิ กจิ กรรม ก ๓. นกั เรยี นบอกมารยาทใน ย การเขยี นจดหมาย ๑. นกั เรียนอภิปรายความรู ๖. ใบงานท่ี ๒ น เกี่ยวกบั การใชภาษา การเขยี นจดหมายถึง ยน ในการเขียนจดหมายถงึ เพ่ือน เพอื่ น รูปแบบจดหมาย และการเขียน จาหนา ซอง ๒ ๒. นักเรียนฟงคําชี้แจงการทาํ พ่ือน ใบงานหากมีขอสงสยั ใหซักถาม ๓. นักเรียนปฏบิ ัติกิจกรรม ๒ ในใบงานที่ ๒ การเขียน จดหมายถึงเพอื่ น ๑. นักเรียนตรวจสอบความ า ถกู ตององคร วมของจดหมาย ย ร ๒. นักเรียนอาสาสมคั ร ๒ คน นาํ เสนอผลงานของตนเอง หนา ช้ันเรียน

๔๓๖ ลําดบั จุดประสงคการเรียนรู ขัน้ ตอนการ เวลา แนวก ท่ี จัดการเรียนรู ท่ใี ช กจิ กรรมครู และครูเสนอแนะการเขียน จดหมายใหดีข้ึน ๓. ครถู ามคําถามนักเรยี น ดัง ครู : วันนนี้ กั เรียนเรียนอะไรบ ครู : นักเรยี นคิดวา จะนํา ประโยชนจากการเรยี นวนั น้ี ไปใชในการดําเนินชวี ติ อยางไ

คมู ือครูและแผนการจดั การเรียนรู ระดบั ประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) การจดั การเรยี นรู สื่อการเรยี นรู การประเมิน กิจกรรมนกั เรยี น การเรยี นรู งนี้ ๓. นกั เรยี นตอบคาํ ถาม ดงั นี้ ๔. การตอบคาํ ถาม บาง นกั เรยี น : การจาหนาซอง การเขยี นจดหมายถงึ เพือ่ น นักเรยี น : แสดงความคิดเหน็ ได อยา งอสิ ระและแสดงเหตผุ ล ไร ประกอบอยา งสมเหตสุ มผล

หนวยการเรยี นรทู ่ี ๔ เรอ่ื ง อักษราภิธานสอื่ สารภาษา ช้ันประถมศกึ ษาปที่ ๔ ๔๓๗ ๘. สอ่ื /แหลงเรียนรู ๑) ส่ือนําเสนอ PowerPoint เรอ่ื ง ลิขิตจดหมาย (๑) ๒) ตวั อยางจดหมายถึงเพื่อน ๓) ใบความรทู ี่ ๑ เรื่อง การเขียนจดหมาย ๔) ใบงานท่ี ๒ เร่ือง การเขยี นจดหมายถงึ เพอ่ื น ๙. การประเมนิ ผลรวบยอด ชน้ิ งานหรือภาระงาน ๑) ใบงานท่ี ๒ เรอื่ ง การเขียนจดหมายถึงเพ่อื น ๒) การเขียนจาหนา ซองจดหมาย ประเดน็ การประเมนิ วิธกี าร เคร่ืองมือ เกณฑการประเมิน ดานความรู ความเขา ใจ (K) ๑. ประเมนิ การตอบ ๑. คาํ ถามสําคัญ - ผา นเกณฑก ารประเมิน - อธิบายรูปแบบการเขียน คําถามในชน้ั เรียน ๒. แบบบันทกึ คะแนน ระดับคุณภาพ “พอใช” จดหมายถงึ เพอ่ื น ๒. ประเมินใบงานที่ ๒ ๓. แบบประเมนิ ใบงาน ขึน้ ไป เรอ่ื ง การเขยี นจดหมาย ที่ ๒ เรื่อง การเขยี น ดานทกั ษะ/กระบวนการ (P) ถงึ เพื่อน จดหมายถึงเพือ่ น - ผานเกณฑก ารประเมนิ - เขียนจดหมายถึงเพ่อื น - ประเมินใบงานที่ ๒ - แบบประเมนิ การเขียน ระดับคุณภาพ “พอใช” โดยใชภ าษาที่เหมาะสม เรอ่ื ง การเขยี นจดหมาย จดหมาย ขน้ึ ไป ดานคณุ ลักษณะ เจตคติ ถงึ เพื่อน คา นิยม (A) - แบบสังเกตพฤตกิ รรม - ผานเกณฑการประเมนิ - มีมารยาทในการเขียน - ประเมนิ การทํางาน ระดับคุณภาพ “ผา น” จดหมาย และ การปฏิบตั ิ - แบบประเมิน ขน้ึ ไป คุณลักษณะอันพงึ ประสงค กจิ กรรมในชัน้ เรยี น คณุ ลักษณะอนั พงึ - ผา นเกณฑการประเมนิ ๑. มวี นิ ัย - ประเมินการทํางาน ประสงค ระดับคุณภาพ “ผา น” ๒. ใฝเ รียนรู และ การปฏบิ ัติ - แบบประเมิน ข้นึ ไป ๓. มงุ ม่ันในการทาํ งาน กจิ กรรมในชนั้ เรียน สมรรถนะสําคัญของ - ผานเกณฑก ารประเมิน สมรรถนะสาํ คัญของผูเ รยี น - ประเมนิ ความสามารถ ผเู รียน ระดบั คุณภาพ “ผา น” ๑. ความสามารถในการสื่อสาร ในการคิดและการสอื่ สาร ขน้ึ ไป ๒. ความสามารถในการคดิ

๔๓๘ คูมือครูและแผนการจัดการเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) เกณฑก ารประเมนิ การเขียนจดหมาย ประเด็น ระดับคะแนน การประเมิน ๔๓๒๑ ๑. รูปแบบ จดหมายมรี ูปแบบ จดหมายมีรูปแบบ จดหมายมีรปู แบบ จดหมายมรี ปู แบบ จดหมาย การเขียนที่ถูกตอง การเขยี นที่ถูกตอง การเขยี นที่ถูกตอง การเขียนท่ีถูกตอง ๒. การเขยี น ชัดเจน เรยี งลําดบั ชัดเจน เรียงลําดับ ชดั เจน เรยี งลาํ ดับ ชดั เจน เรยี งลาํ ดับ คําขึน้ ตนและ เนอื้ หาและ เน้ือหาและ เนอ้ื หาและ เน้ือหาและ คาํ ลงทาย องคป ระกอบได องคประกอบได องคประกอบได องคประกอบได ๓. เนอ้ื หา ถูกตองทุกสว น ผิดพลาด ๑ สวน ผิดพลาด ๒ สว น ผดิ พลาดมากกวา ๒ สวน ๔. มารยาท เขยี นคาํ ขึน้ ตน และ เขยี นคําขนึ้ ตนและ เขยี นคําขน้ึ ตนและ ไมเขยี นคาํ ขึ้นตน ในการเขยี น คําลงทา ยไดถ ูกตอง คําลงทายไดถ ูกตอ ง คําลงทา ยไม และคาํ ลงทาย เหมาะสมกับระดับ เหมาะสมกบั ระดับ เหมาะสมกบั ระดับ ของผูร ับจดหมาย ของผูร ับจดหมาย ของผรู ับจดหมาย ทกุ ตาํ แหนง ผิด ๑ ตําแหนง ผดิ ๒ ตําแหนง เขยี นเนื้อหาได เขยี นเนื้อหาได เขยี นเนือ้ หาได เขียนเนื้อหาได สอดคลอ งกบั สอดคลองกบั สอดคลองกับ สอดคลอ งกบั ประเภทของ ประเภทของ ประเภทของ ประเภทของ จดหมาย ใชภ าษา จดหมายถูกตอง จดหมายถูกตอง จดหมายถกู ตอง เหมาะสมกับระดับ รอยละ ๘๐ ใช รอ ยละ ๖๐ ใช รอ ยละ ๔๐ ใช ของผรู บั จดหมาย ภาษาเหมาะสมกับ ภาษาเหมาะสมกับ ภาษาเหมาะสมกบั และเขยี นสะกดคาํ ระดับของผรู ับ ระดบั ของผรู บั ระดบั ของผรู ับ ไดถูกตองทกุ คํา จดหมายและเขยี น จดหมายและเขยี น จดหมายและเขียน สะกดคาํ ผดิ ๑-๒ สะกดคําผดิ ๓-๔ คาํ สะกดคําผิด คาํ มากกวา ๔ คาํ - ความสะอาด ปฏิบัติได ๓ ขอ ปฏบิ ัตไิ ด ๒ ขอ ปฏิบัตไิ ด ๑ ขอ เรยี บรอย - ไมม รี อยลบคําผดิ - ใชภ าษาสุภาพ - ลายมอื อา นงาย ถูกตองตามอักขวธิ ี เกณฑการประเมนิ ๑๓-๑๖ คะแนน หมายถึง ดีมาก ๙-๑๒ คะแนน หมายถึง ดี ๕-๘ คะแนน หมายถงึ พอใช ๑-๔ คะแนน หมายถงึ ปรบั ปรุง เกณฑการผา น ตงั้ แตร ะดับ พอใช ขึ้นไป

หนว ยการเรียนรูที่ ๔ เรอื่ ง อักษราภธิ านสือ่ สารภาษา ช้ันประถมศึกษาปท ี่ ๔ ๔๓๙ แบบประเมินการเขยี นจดหมาย ชอื่ ผูป ระเมิน.................................................โรงเรียน................................ชน้ั ............หนว ยที่...........แผนท่ี......... ครั้งท.ี่ .............................วนั ท.ี่ ........................เดือน............................................พ.ศ. ......................................... ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- คําชี้แจง ครูผสู อนทาํ เครื่องหมาย √ ลงในชอ งที่ผเู รยี นแสดงพฤติกรรมตามเกณฑการประเมินการเขียน จดหมาย ๑. รูปแบบ ๒. การเขยี น ๓. เนื้อหา ๔. มารยาท รวม ระดับ จดหมาย คาํ ขึ้นตน และ ในการเขยี น (๑๖) คะแนน เลขที่ ชอื่ -สกลุ คําลงทาย ๔๓๒๑๔๓๒๑๔๓๒๑๔๓๒๑ เกณฑการประเมิน ๑๓-๑๖ คะแนน หมายถึง ดมี าก ๙-๑๒ คะแนน หมายถึง ดี ๕-๘ คะแนน หมายถงึ พอใช ๑-๔ คะแนน หมายถงึ ปรบั ปรงุ เกณฑก ารผา น ตั้งแตร ะดับ พอใช ขน้ึ ไป

๔๔๐ คูมือครแู ละแผนการจดั การเรียนรู ระดบั ประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) ๑๐. บนั ทึกผลหลังสอน แผนการจัดการเรียนรูที่ ๒ เรื่อง ลขิ ิตจดหมาย (๒) ผลการจัดการเรยี นการสอน .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ความสําเร็จ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ปญหาและอุปสรรค .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ขอจาํ กัดการใชแผนการจัดการเรยี นรู และขอ เสนอแนะ/แนวทางการปรบั ปรุงแกไข .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงช่อื ......................................................ผสู อน (..........................................................) วนั ที่ .......... เดอื น ..................... พ.ศ. ............. ๑๑. ความคดิ เหน็ /ขอ เสนอแนะของผูบรหิ ารหรือผูท่ไี ดรับมอบหมาย .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงช่ือ ...................................................... ผูตรวจ (..........................................................) วันที่ .......... เดือน ..................... พ.ศ. .............

หนว ยการเรียนรทู ี่ ๔ เรือ่ ง อักษราภิธานสือ่ สารภาษา ช้นั ประถมศกึ ษาปท่ี ๔ ๔๔๑ ใบความรทู ี่ ๑ เรอ่ื ง การเขียนจดหมาย หนวยการเรียนรูท ่ี ๔ เรื่อง อักษราภธิ านสอ่ื สารภาษา แผนการจัดการเรยี นรูท่ี ๒ เร่อื ง ลิขิตจดหมาย (๒) รายวิชา พนื้ ฐานภาษาไทย รหสั วชิ า ท๑๔๑๐๑ ภาคเรยี นที่ ๑ ชนั้ ประถมศึกษาปที่ ๔ การเขยี นจดหมาย ในปจ จบุ นั โลกมกี ารพัฒนาการสอ่ื สารทางโทรคมนาคมไดส ะดวกและรวดเร็ว แตการส่ือสาร อีกชนิดท่ียังมีความสําคัญอยางย่ิงก็คือ การเขียนจดหมาย เพราะสามารถเขียนไดทุกเวลา ทกุ โอกาส เกบ็ ไวเ ปนหลักฐานทางประวตั ิศาสตรไ ด หลักการเขียนจดหมาย การเขียนจดหมาย เปนการสื่อสารชนิดหน่ึง มลี ักษณะเปน ความเรยี งทมี่ ีรปู แบบโดยเฉพาะ ผเู ขียนตอ งใชถ อ ยคําที่ส้นั กระชับ ตรงตามวัตถุประสงค การเขยี นจดหมาย แบง ออกเปน ๔ ชนดิ ดงั นี้ ๑. จดหมายสวนตัว เปนจดหมายท่ีเขียนติดตอระหวางบุคคลที่คุนเคยกันเชน ญาติสนิท คร-ู อาจารย เพอื่ ไตถามทุกขส ุขสวนตวั ๒. จดหมายกิจธุระ เปนจดหมายท่ีเกี่ยวของกับธุระการงาน เปนจดหมายระหวางบุคคล ถึงบุคคล บุคคลถึงบริษัทหางรานหรือเปนจดหมายของบุคคลถึงสวนราชการ การใชสํานวนภาษา ตองสุภาพและใหค วามสําคัญกับผรู ับจดหมาย ๓. จดหมายธุรกิจ เปนจดหมายท่ีใชติดตอระหวางกันในวงธุรกิจ มีจุดประสงคใน การดําเนินธุรกิจ เชน เสนอขายสินคาหรือบริการ สั่งซื้อสินคา และตอบรับการสั่งซ้ือ ติดตามหนี้ เปนตน มรี ปู แบบและการใชภ าษาเปนทางการหรือคอ นขา งเปนทางการ ๔. จดหมายราชการ เปน จดหมายท่ีเขียนติดตอกันระหวางสวนราชการตาง ๆ หรือบุคคล เขียนไปถึงสวนราชการหรือสวนราชการมีไปถึงสวนราชการดวยกันเอง ตลอดจนสวนราชการนั้น เขยี นจดหมายไปถงึ ตวั บุคคล

๔๔๒ คูมอื ครแู ละแผนการจดั การเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) วิธีการเขยี นจดหมาย ๑. เขียนขอความใหชัดเจน ใชถอยคําสุภาพ กะทดั รดั สละสลวย ๒. เขียนดว ยลายมือชดั เจน อานงา ย ๓. ใชภาษาถกู ตองตามลกั ษณะการใชภาษา ๔. เขียนตามรูปแบบจดหมายท่ีถูกตอง รูปแบบการเขียนจดหมายทถี่ กู ตอ ง ๑. การวางรูปแบบจดหมาย ควรจัดวางใหมีสัดสวนพอเหมาะกับหนากระดาษ โดยเวน ดานหนา ประมาณหน่ึงนิ้ว และเวน ดานหลงั ประมาณคร่ึงนวิ้ ๒. ท่ีอยขู องผูเ ขียน อยูตรงมุมบนขวาของหนากระดาษ ๓. วันเดอื นป เขยี นกงึ่ กลางหนา กระดาษ ๔. คําข้ึนตน อยูดานซายหางจากขอบกระดาษประมาณ ๑ น้ิว และตองเขียนใหเหมาะแก ฐานะและตาํ แหนง หนา ที่ ๕. เนื้อความ เริ่มเขียนโดยยอหนาเล็กนอย และควรข้ึนยอหนาใหมเม่ือขึ้นเนื้อความใหม สํานวนภาษาที่ใชในการเขียน ตองคํานึงถึงความสุภาพ เขียนถูกตองเหมาะแกฐานะ และ ความสัมพันธระหวางบุคคล เวนวรรคตอนใหถูกตอง ถาตองการอวยพรใหญาติผูใหญในตอนทาย ของจดหมาย ควรอางถงึ สงิ่ ศกั ด์ิสิทธิ์ สวนการอวยพรใหเ พอ่ื นจะอา งถึงส่งิ ศกั ด์ิสิทธิห์ รือไมกไ็ ด ๖. คําลงทาย อยูตรงกับวันเดือนปที่เขียน และตองเขียนใหถูกตอง เหมาะแกฐานะและ บคุ คล ๗. ชื่อผูเขียน เยื้องลงมาทางขวามือ ถาเขียนจดหมายถึงบุคคลที่ไมคุนเคย ควรวงเล็บชื่อ ทเ่ี ขยี นเปนตัวบรรจง ถาเปน จดหมายราชการตองบอกยศตําแหนง ของผสู งดว ย มารยาทในการเขียนจดหมาย ๑. ใชกระดาษสีขาว สีออนหรือสีสุภาพ ไมมีรอยยับหรือรอยฉีกขาด ขนาดไดมาตรฐาน ไมค วรใชก ระดาษทีม่ ีตราของทางราชการเขียนจดหมายสวนตวั ๒. เขียนดวยหมึกสีดํา สีน้ําเงิน ไมควรใชดินสอ หมึกแดง หรือหมึกสีฉูดฉาด เพราะไม สภุ าพ ควรเขียนตวั อกั ษรหรอื ตัวเลขใหช ดั เจน ไมขูด ลบ ขดี ฆา หรือเขียนทับลงไป ๓. ไมใชซองทีม่ ลี วดลายหรือสเี ขมมาก ๔. ไมส อดธนบัตรหรอื สงิ่ ของมคี าลงในซองจดหมาย อาจหายได ๕. จดหมายที่สงทางไปรษณีย ตองผนึกดวงตราไปรษณียากรตามอัตราท่ีการสื่อสาร กําหนดไวท ี่มุมบนดา นขวามอื

หนว ยการเรยี นรทู ่ี ๔ เรือ่ ง อักษราภธิ านสื่อสารภาษา ชั้นประถมศกึ ษาปที่ ๔ ๔๔๓ ๖. เรียงลําดับเน้ือหาสาระเหมาะสม ใชภาษาถูกตองตามหลักภาษา ไมใชภาษาพูดใน การเขียนจดหมาย ๗. ถาตองการเขียนขอความเพ่ิมเติมหลังเขียนจดหมายจบแลว ตองเขียนคําวา ป.ล. (ปจฉิมลขิ ิต) กอน ๘. ควรเขียนคาํ นาํ หนาช่ือผูรบั บนหนาซองใหถกู ตอง เชน คุณ นายแพทย อาจารย หรือยศ ทางทหาร รูปแบบของคาํ ขึ้นตน สรรพนาม คาํ ลงทาย การเขียนจดหมายตอ งคาํ นึงถึงการเขยี นคําขึ้นตน คําลงทาย และสรรพนามใหถูกตอ ง ผรู ับจดหมาย คาํ ขนึ้ ตน สรรพนาม สรรพนาม คําลงทา ย เพื่อน (ผเู ขียน) (ผรู บั ) ดวยความรกั , ...(ใสชื่อ)...เพื่อน ฉัน เธอ ดว ยความรักยงิ่ , รกั รกั เเละคดิ ถงึ คุณพอ คุณเเม ดว ยความเคารพ บดิ ามารดา กราบเทา...(คณุ ลูก, หนู, ผม, รักอยางสงู พอ/คณุ แม) ...ที่ กระผม, ดฉิ นั เคารพอยางสงู หรือใชชอื่ เลน เเทน สวนประกอบของจดหมาย ๑. สถานที่เขียน ควรบอกใหชัดเจน จากหนวยยอยไปหาหนวยใหญ เชน ๕/๒ หมู ๔ ตาํ บลหัวหิน อําเภอหวั หนิ จงั หวดั ประจวบคีรขี นั ธ ๗๗๑๑๐ ๒. วัน เดอื น ป ใชแบบจดหมายราชการ ดงั นี้ ๒๐ สงิ หาคม ๒๕๕๕ ๓. คําขึน้ ตน ใชใ หเหมาะสมกับบคุ คล ๔. ใจความหรือเน้ือความ ถามีเร่ืองจะตองเขียนมาก ควรแบงเปนตอน ๆ ถาจะเขียนเรื่อง ใหมก ็ข้ึนบรรทัดใหม ไมค วรเขียนติดตอ กันเพยี งยอหนา เดยี ว ๕. คาํ ลงทา ย ตอ งใชใหสัมพนั ธก ับคําขึ้นตน และใชใ หถ กู ตองตามฐานะของบคุ คล ๖. ชื่อผูเขียน ถาใชลายเซ็นตองวงเล็บชื่อ-นามสกุลไวใตลายเซ็นดวยลายมือท่ีอานงาย ชัดเจน หากมีตําแหนง หนาทกี่ ารงานใหบ อกตาํ แหนงหนา ท่นี น้ั ดว ย

๔๔๔ คมู อื ครูและแผนการจัดการเรียนรู ระดับประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) ขนาดของซองจดหมาย การใชซองขนาดมาตรฐาน ปจจุบันท่ีทําการไปรษณียทุกแหงจะมีซองจดหมายจําหนาย เปนซองทีม่ ีขนาดเหมาะสม โดยทวั่ ไปมี ๒ แบบ ดังน้ี ๑. ซองสัน้ มขี นาด ๓.๕ x ๖ นิว้ ถึง ๔.๕ x ๗ นิ้ว ๒. ซองยาว มีขนาด ๔.๒๕ x ๙ นวิ้ การจา หนา ซอง การจา หนาซอง มหี ลกั การ ดงั น้ี ๑. ทอี่ ยูข องผูรับ ตอ งเรยี งลาํ ดับจากสวนยอยไปหาสวนใหญ ไดแก - ชื่อ-สกุลของผูรับ ถาเปนจดหมายสําคัญ เชน มีธนาณัติสอดอยูดวย ตองระบุคํา นาํ หนาช่ือผรู ับ - บา นเลขที่ ซอย หรือตาํ บล - ถนนท่ตี ง้ั - ตําบลหรอื เเขวง - อาํ เภอหรือเขต - จงั หวัด - รหสั ไปรษณยี  ๒. ท่อี ยขู องผูส ง เรียงลาํ ดับเชน เดียวกบั ผูร บั จะเขียนไวด านบนซา ยของตนเอง ๓. คาํ ขนึ้ ตน - ถา เปน จดหมายสว นตัว อาจใชคาํ วา “กรุณาสง” หรือ “นามผรู บั ” ๔. เเสตมป ตอ งตดิ เเสตมปต ามราคาท่กี รมไปรษณยี ฯ กาํ หนด เพราะถา ติดไมค รบ ผูร ับจะ ถกู ปรับเปน ๒ เทาของราคาเเสตมปท่ขี าดไป ท่ีมา : ปรับปรุงมาจาก https://sites.google.com

หนว ยการเรียนรูที่ ๔ เร่ือง อักษราภิธานสือ่ สารภาษา ช้นั ประถมศึกษาปท่ี ๔ ๔๔๕ การวางรปู แบบจดหมาย ท่อี ย.ู ................................................ ........................................................ ........................................................ วนั ที่................................................................. คําขึ้นตน ................................................................................ เนื้อความ ............................................................................................................... ........................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... เน้ือความ .............................................................................................................. ........................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... คาํ ลงทาย................................................. .......................................... (ช่ือผูเขียนจดหมาย)

๔๔๖ คมู ือครูและแผนการจัดการเรียนรู ระดบั ประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) ตวั อยา งจดหมายถึงเพอื่ น ๑๐๑ หมู ๓ ต.ตาคลี อ.ตาคลี จ.นครสวรรค ๖๐๑๔๐ ๓๐ มีนาคม ๒๕๖๓ นภา เพอื่ นรัก เราไดรับจดหมายจากนภาแลว ดีใจดวยนะที่ชนะการประกวดเขียนเรียงความเร่ือง “พอหลวงของปวงชนชาวไทย” เราก็รักและเคารพพระองคทานมากท่ีสุดในชีวิตเชนกัน เรามี ความสุขทุกคร้ัง ที่ไดเห็นพระองค แมเพียงเห็นในจอโทรทัศนก็ตาม ครอบครัวของเรารัก พระองคทุกคน และนาํ หลกั ปรชั ญาเรือ่ งความพอเพียงมาใชด วย เราเขียนเรียงความไมเกง แตเราวาดภาพสวยนะ ชนะการประกวดเหมือนกัน ไดไป แขงขันตอในระดับภาค เราจะนําภาพท่ีเราวาดไวไปใหนภาดูนะ ในชวงปดภาคเรียนนี้ คุณพอคุณแมบอกวาจะพาครอบครัวของเรามาเย่ียมคุณปูคุณยาและจะพักหลายวัน เราคงมี เวลาคุยกนั คงไดเทยี่ วทะเล สวนสาธารณะใกลบ านของนภาแนเ ลย สุดทายนี้ เราขออํานาจคุณพระศรีรัตนตรัย ดลบันดาลใหนภาเพ่ือนรักมีความสุข เรียนเกง ตลอดไปนะจะ รกั และคดิ ถึง .............................. (ภัครมล จนั ทรงาม) โครงการส่ือ ๖๐ พรรษา สมเด็จพระเทพรัตนราชสดุ าฯ สยามบรมราชกุมารี

หนว ยการเรยี นรทู ี่ ๔ เรอ่ื ง อักษราภิธานสือ่ สารภาษา ช้นั ประถมศกึ ษาปท ี่ ๔ ๔๔๗ ตัวอยางจดหมายถงึ บดิ ามารดา ๑๕/๑ หมูท่ี ๕ ตาํ บลอางแกว อาํ เภอโพธ์ิทอง จังหวัดอา งทอง ๑๔๑๒๐ ๒๖ กรกฎาคม ๒๕๖๓ กราบเทา คุณพอคุณเเม ที่เคารพรักอยา งสูง ผมไดรับเงิน ๕๐๐ บาท ท่ีคุณพอคุณแมกรุณาสงมาใหแลวครับ ผมจะนําไปซ้ือกางเกง กีฬา ๑ ตวั และสมุด ๓ เลม เหลือเงนิ อกี ๓๐๐ บาท ผมนาํ มารวมไวใ นคา ใชจายประจําวัน โรงเรียนจัดกิจกรรมแขงขันกีฬาเพ่ือคัดเลือกตัวแทนนักกีฬาแตละประเภทเขารวม การแขงขันในระดับจังหวัด ผมไดรับคัดเลือกเปนตัวแทนนักกีฬาฟุตบอลและว่ิง ๑๐๐ เมตร ผมดใี จมากและจะพยายามฝก ซอ ม เพอ่ื นาํ รางวลั มาฝากคณุ พอ คณุ แมค รับ ผมจะเลาเร่ืองดี ๆ ใหคุณพอคุณแมฟงครับ ในงานแขงขันกีฬาของโรงเรียนมีผูใหญ จากจังหวัดมารวมงาน เขาลืมกระเปาถือไวหนาหองนํ้า ผมจึงเก็บไปใหครูประกาศหาเจาของ เขามารับกระเปาคืนดวยความดีใจ เขาประกาศ ชมเชยโดยประกาศช่ือคุณพอคุณแมดวยครับ สวนคุณครูใหผมเปนเด็กดีที่เปนตัวอยางครับ ผมดีใจและยังปลื้มไมหายเลยครับ จึงเขียน จดหมายมาเลา เรื่องใหคณุ พอคณุ แมท ราบ ตอนน้ผี มขอทาํ การบา นกอ นนะครับ สุดทายนี้ขออํานาจคุณพระศรีรัตนตรัยคุมครองคุณพอคุณแมใหมีความสุข มีสุขภาพ แขง็ แรงและปลอดภยั ครับ ดวยความเคารพอยางสงู .............................. (ภวู ดล สุวรรณภูมิ)

๔๔๘ คมู อื ครูและแผนการจดั การเรียนรู ระดบั ประถมศึกษา (ภาษาไทย ป.๔) ใบงานท่ี ๒ เรอื่ ง การเขียนจดหมายถงึ เพอ่ื น หนว ยการเรยี นรูท่ี ๔ เร่ืองอักษราภิธานสอื่ สารภาษา แผนการจดั การเรียนรทู ี่ ๒ เรือ่ งลิขิตจดหมาย (๒) รายวิชา พ้นื ฐานภาษาไทย รหัสวิชา ท๑๔๑๐๑ ภาคเรยี นที่ ๑ ชัน้ ประถมศึกษาปท ่ี ๔ คําช้ีแจง ใหนักเรียนเขียนจดหมายถึงเพื่อนในชั้นเรียนหรือเพ่ือนตางโรงเรียนโดยใชภาษาและ รปู แบบใหถ กู ตอ ง ......................................................... ........................................................ ........................................................ ................................................................. ................................................................................ ............................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... . .......................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................... ................................................. .......................................... ช่ือ-สกลุ .............................................................................................. ช้ัน .............. เลขท่ี .............

หนว ยการเรยี นรทู ี่ ๔ เรื่อง อักษราภิธานส่อื สารภาษา ชัน้ ประถมศึกษาปท ี่ ๔ ๔๔๙ แผนการจดั การเรยี นรูท่ี ๓ เรอื่ ง ลิขติ จดหมาย (๓) หนวยการเรยี นรูท ่ี ๔ เร่อื ง อกั ษราภธิ านส่อื สารภาษา เวลา ๑ ชั่วโมง กลมุ สาระการเรียนรภู าษาไทย รายวชิ า ภาษาไทย ชน้ั ประถมศกึ ษาปท ี่ ๔ ๑. มาตรฐานการเรยี นร/ู ตัวชว้ี ดั สาระที่ ๒ การเขยี น มาตรฐานการเรยี นรู ท ๒.๑ ใชกระบวนการเขยี น เขียนสื่อสาร เขยี นเรยี งความ ยอความ และเขยี น เร่ืองราวในรูปแบบตาง ๆ เขียนรายงานขอมูลสารสนเทศและรายงาน การศกึ ษาคนควาอยา งมีประสทิ ธภิ าพ ตัวชวี้ ัด ป.๔/๕ เขียนจดหมายถึงเพ่อื นและบดิ ามารดา ๒. สาระสาํ คัญ/ความคิดรวบยอด การเขียนจดหมายถึงบิดามารดาเปนการสื่อสารชนิดหน่ึงท่ีมีลักษณะเปนความเรียงที่มีรูปแบบ โดยเฉพาะ ส่ิงที่ควรคํานึงถึงในการเขียนจดหมายถึงบดิ ามารดาคือ ผูเขียนจะตองเลือกใชถอยคําอยางพิถีพิถัน เหมาะสมกับกาลเทศะ ใชถอยคาํ ท่ีสนั้ กระชับไดใ จความแสดงใหเ หน็ วัฒนธรรมการใชภ าษาทดี่ ี ๓. จุดประสงคก ารเรียนรู ๓.๑ ดานความรู ความเขาใจ (K) - อธบิ ายรปู แบบการเขยี นจดหมายถึงบิดามารดาได ๓.๒ ดานทกั ษะ/กระบวนการ (P) - เขยี นจดหมายถงึ บิดามารดาโดยใชภาษาทเ่ี หมาะสมได ๓.๓ ดานคุณลกั ษณะ เจตคติ คา นยิ ม (A) - มมี ารยาทในการเขียนจดหมาย ๔. สาระการเรียนรู - การเขยี นจดหมายถึงบิดามารดา ๕. สมรรถนะสาํ คัญของผเู รยี น ๕.๑ ความสามารถในการสอ่ื สาร ๕.๒ ความสามารถในการคิด ๖. คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค ๖.๑ มวี ินัย ๖.๒ ใฝเรียนรู ๖.๓ มงุ ม่นั ในการทาํ งาน ๗. กิจกรรมการเรยี นรู

๔๕๐ การจัดกิจกรรมการเรยี น หนว ยการเรียนรูท่ี ๔ เรื่อง อักษราภ รายวิชา ภาษาไทย แผนการจัดการเรยี นรทู ่ี ๓ ลาํ ดบั จดุ ประสงคการเรียนรู ข้ันตอนการ เวลา แนวก ท่ี จดั การเรียนรู ทใี่ ช กิจกรรมครู ๑. ขอบเขตเนอ้ื หา ข้นั นํา ๕ นาที ๑. ครทู บทวนความรูเดมิ - การเขยี นจดหมายถงึ เก่ยี วกับการเขียนจดหมายถึง บิดามารดา เพือ่ น โดยใหน ักเรยี นรวมกัน อภปิ รายความรู ๒. ครูถามคาํ ถามนกั เรียน ดัง ครู : นกั เรียนคิดวาการเขยี น จดหมายถึงเพ่ือนและการเขยี จดหมายถงึ บดิ ารมารดา เหมือนกันอยา งไร ๓. ครถู ามคาํ ถามนักเรียน ดัง ครู : นกั เรียนคิดวา การเขียน จดหมายถึงเพอื่ นและการเขยี จดหมายถึงบิดามารดาแตกต กนั อยา งไร ๔. ครแู จง จดุ ประสงคการเรีย เกี่ยวกับการเขยี นจดหมายถงึ บิดามารดา